Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029

Wat gaan we daarvoor doen? Inclusieve samenleving 2. Minder obstakels om deel te nemen aan de samenleving voor mensen met beperkingen In een inclusieve samenleving krijgen mensen dezelfde kansen en mogelijkheden. Wij dragen hier aan bij door onder andere activiteiten van de werkgroep Nuenen Dementievriendelijk. We ondersteunen inwoners met schulden en betalingsproblemen met schuldhulpverlening. In 2026 hebben wij te maken met een verdere ambulantisering van de Wet langdurige zorg: het streven om mensen met een beperking zo 'normaal' mogelijk te laten participeren en de benodigde hulp dichtbij huis te bieden. Dit heeft gevolgen voor de Wmo. Vanuit het jeugdbeleid streven we ernaar dat alle jongeren mee kunnen doen, bij voorkeur aan reguliere activiteiten. Het jongerenwerk Durv biedt activiteiten op maat onder andere vanuit de jongerenhuiskamer. We subsidiëren een stichting die aparte activiteiten voor deze doelgroep organiseert. Vanuit de Participatiewet ondersteunen we inwoners met een (grote) afstand tot de arbeidsmarkt om hun kansen op werk en participeren te vergroten. Wij gaan in 2026 werken aan een inclusie-agenda.

Wat gaan we daarvoor doen? Ouderen kunnen langer zelfstandig blijven wonen 3. Meer ondersteuning om de zelfredzaamheid van ouderen te bevorderen Door versterking van samen- en zelfredzaamheid kan (intensivering van) zorg soms worden uitgesteld. Dit is echter onvoldoende om de stijgende kosten voor de zorg beheersbaar te houden. We bieden gerichte preventieve (algemeen toegankelijke) voorzieningen aan in samenwerking met meerdere partijen. Wij stimuleren ouderen om meer gebruik te maken van een sociaal netwerk, slimme hulpmiddelen en collectieve voorzieningen. Hierbij zetten we in 2026 in op preventie (bv. valpreventie, weerbaarheid, woningaanpassingen). We zetten het integrale plan GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) met behulp van rijksbudget voort. In 2026 gaan we door met het stimuleren van het programma ' Een tegen eenzaamheid'. We proberen het bereik van eenzame ouderen te vergroten en hebben aandacht voor eenzame jongeren. Dit doen we door een werkgroep van ambassadeurs te faciliteren die eenzaamheid onder de aandacht blijven brengen. Aan jongeren bieden we het programma Join Us en wordt ook digitaal jongerenwerk geboden. De woonzorgvisie, die alle terreinen van het fysieke domein én het sociaal domein raakt, is uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma. We geven daar in 2026 verder invulling aan. De woonzorgvisie draagt bij aan doelstellingen in programma 5.

22

Wat gaan we daarvoor doen? Juiste en tijdige zorg voor iedereen die dat nodig heeft 4. Betere vroegsignalering en meer passende ondersteuning voor inwoners die het nodig hebben Uitgangspunt van de eind 2024 vastgestelde visie sociaal domen is de eigen kracht van onze inwoners. We kijken wat onze inwoner zelf kan, eventueel met behulp van het sociaal netwerk. Wanneer ondersteuning nodig is, bieden we bij voorkeur een algemene voorziening in plaats van een maatwerkvoorziening. Wij leveren altijd een passend aanbod aan de inwoner. Zo houden we ondersteuning beschikbaar voor onze meest kwetsbare inwoners. In Gerwen voeren we een pilot uit met de dorpsondersteuner waarbij ingezet wordt op de eigen kracht en samenkracht van de gemeenschap. Deze pilot wordt in 2026 verlengd met een mogelijke uitbreiding naar Nederwetten. Door de inzet van de dorpsondersteuner wordt gedeeltelijk de vraagverlegenheid weggenomen en wordt in een vroegtijdig stadium voorliggende ondersteuning geboden. Hierdoor kan de duurdere maatwerkvoorziening achterwege blijven. In 2026 blijven we jeugdhulp op school bieden. Elke Nuenense basisschool heeft een vaste CMDmedewerker die regelmatig aanwezig is op school. Deze aanpak sluit aan op een van de gemeentelijke taken van de Hervormingsagenda jeugd (een sterke pedagogische basis en verbinding met aanpalende domeinen).

We breiden het preventieve jeugdaanbod uit en bieden dit lokaal aan ouders en jeugdigen aan. Deze activiteiten ondersteunen jeugdigen en hun ouders bij opvoeden en opgroeien. Voorbeelden zijn het Oudercafé, weerbaarheidstrainingen of informatie over scheiden. Ook dit sluit aan bij een doelstelling uit de Hervormingsagenda: reikwijdte jeugdwet. In 2026 gaan we actief werken aan het beperken van de reikwijdte. Het streven is om (lichte) ambulante hulp zo veel mogelijk in vrij toegankelijke (groeps)voorzieningen aan te bieden. Er wordt geen indicatie afgegeven als er een passende collectieve voorziening beschikbaar is. We werken met de vier gemeenten van Dommelvallei+ (Geldrop-Mierlo, Son en Breugel, Waalre en Nuenen) intensief samen op het gebied van preventieve en regionale jeugdvraagstukken. Door contacten met scholen en kinderopvang weten deze de weg naar preventie en het CMD te vinden. Ook de jeugdgezondheidszorg (GGD) en de jongerenwerkers hebben een rol in het vroeg signaleren van problemen. In de hele regio Zuidoost-Brabant gaan we door met STORM, een aanpak voor het opsporen van mentale problemen en het voorkomen van suïcide onder jongeren. Deze aanpak wordt op de scholen voor voortgezet onderwijs aangeboden.

Wat gaan we daarvoor doen? Gemeente waar kinderen en jongeren veilig kunnen opgroeien, zonder middelengebruik, overlast en criminaliteit 5. Lager percentage kinderen en jongeren die middelen gebruiken, overlast veroorzaken en/of in criminaliteit terecht komen Een van de doelen van het preventief jeugdbeleid is het voorlichten van ouders, jeugdigen en verenigingen over de risico's van middelengebruik voor de veiligheid en gezondheid. We sluiten ook in 2026 aan bij regionale en landelijke initiatieven en campagnes over dit onderwerp. Er is een nauwe samenwerking tussen politie, gemeente en jongerenwerk rondom jongeren die overlast veroorzaken. Hierover is ook contact met het Nuenens College en andere scholen waar we preventief aanbod inzetten.

23

Wat gaan we daarvoor doen? Juiste en adequate hulpverlening voor personen met onbegrepen en/of verward gedrag (GGZproblematiek) 6. Betere vroegsignalering en meer aandacht voor personen met onbegrepen en/of verward gedrag Ondersteuning van mensen met onbegrepen gedrag en psychische problematiek vraagt om samenwerking tussen gemeenten, zorg- en welzijnsinstellingen, de samenleving en de politie. Door mensen die vastlopen vroegtijdig hulp te bieden, voorkomen we mogelijk grotere problemen. Wij willen inwoners met onbegrepen gedrag en inwoners die zorg mijden eerder vinden en ondersteunen, om zoveel mogelijk politie inzet te voorkomen. Daarnaast informeren wij de inwoners, zodat zij beter kunnen omgaan met deze doelgroep. De (met rijksmiddelen bekostigde) pilot Wijk-GGD, welke zich specifiek richt op personen met onbegrepen gedrag waarvoor een multidisciplinaire aanpak nodig is (zie ook programma 2), wordt in 2026 voortgezet. Een voorwaarde van de subsidie is cofinanciering door de gemeente. De cofinanciering betreft de inzet van gemeentelijk personeel.

Wat gaan we daarvoor doen? Zorg betaalbaar houden 7. Meer inzicht en grip krijgen op de kostenontwikkeling in de Jeugdzorg en Wmo De kosten voor Wmo en Jeugd namen de afgelopen jaren toe. De uitdaging is om de uitgaven te beteugelen, zodat de beschikbare budgetten voldoende zijn. We zetten een dashboard op waardoor we de kosten maandelijks kunnen monitoren en sturen bij wanneer dat nodig is in de reguliere begrotingscyclus. Met de Dienst Dommelvallei werken we daarnaast aan het beter afstemmen van systemen, zodat we ons inzicht vergroten op de kosten en zorgproducten. De jeugdzorg is in beweging en een aantal landelijk verplichte ontwikkelingen zorgt voor een stijging van kosten. Zo is ingezet op het verkleinen van de groepen voor verblijf. Doordat minder jeugdigen in een groep verblijven wordt deze vorm van jeugdhulp duurder. De achterliggende gedachte is dat door kleinere groepen in combinatie met ambulante zorg thuis de verblijfsduur op termijn korter wordt. Daarnaast is het streven om de gesloten jeugdhulp terug te brengen naar 0 plaatsingen in 2030. Voor deze doelgroep wordt alternatief aanbod ontwikkeld. We hebben een goede relatie met de lokale huisartsen. In 2026 blijven we met de huisartsen samenwerken.

We doen dat door structureel kwartaaloverleg tussen een vertegenwoordiging van de Nuenense huisartsen, de portefeuillehouder, de jeugdartsen, het CMD en de beleidsadviseurs. Daarnaast benaderen we de huisartsenpraktijken actief. We bespreken het verwijsgedrag en welke randvoorwaarden er zijn om minder rechtstreeks en meer naar het CMD te verwijzen. Hierdoor verwachten we meer grip te krijgen op het aantal rechtstreekse doorverwijzingen naar jeugdhulp vanuit huisartsen. Met de LEVgroep hebben wij kritische prestatie indicatoren (kpi's) opgesteld waarop wij monitoren. We brengen in beeld hoe de bestaande programma's binnen de gemeente effectiever kunnen worden ingezet en waar we deze mogelijk kunnen combineren. 8. Minder noodzaak om duurdere zorgvoorzieningen in te zetten De gemeente is verantwoordelijk voor de ondersteuning van inwoners die minder zelfredzaam zijn. De zorg die een inwoner van de gemeente ontvangt is maatwerk. Vanwege de financiële beheersbaarheid kiezen we waar mogelijk voor de goedkoopste adequate oplossing: lichtere producten jeugdzorg en Wmo waar het kan of direct zwaardere hulp waar het moet. We bieden ook in 2026 hulp in combinatie met (pilots) vroegsignalering, voorlichting, preventie en wijkgericht werken; oplossingen die dure individuele maatwerkvoorzieningen overbodig maken.

Voorbeelden zijn Join Us voor jongeren, Kansrijke start, kinderopvang op sociaal medische indicatie, preventief groepsaanbod en respijtzorg voor mantelzorgers.

24

Wat gaan we daarvoor doen? Maximale ondersteuning naar werk/dagbesteding 9. Betere ondersteuning van inwoners door in te zetten op doelgroepgerichte begeleidingsmethoden In 2026 voeren we de uitgangspunten van de Participatiewet in balans uit: eenvoud, vertrouwen en de menselijke maat. We maken de toegang tot gemeentelijke ondersteuning begrijpelijker, toegankelijker en minder bureaucratisch. Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt kunnen eenvoudiger ondersteuning aanvragen en krijgen persoonlijke begeleiding die aansluit bij hun situatie. We investeren in vakmanschap via scholing, reflectie en intervisie, zodat onze consulenten ruimte en vertrouwen krijgen om écht maatwerk te leveren. We gaan uit van een rechtvaardige benadering: wie kan werken, wordt gestimuleerd en ondersteund; wie dat (nog) niet kan, krijgt passende hulp om mee te kunnen doen en in het eigen inkomen te voorzien. We zorgen daarbij voor een stabiel en voldoende inkomen voor inwoners die (tijdelijk) niet in hun eigen bestaan kunnen voorzien. De veranderende doelgroep vraagt om een nieuwe aanpak. Vooral jongeren die werk en opleiding combineren en financieel krap zitten, hebben gerichte ondersteuning nodig. Vanuit het CMD versterken we daarom samen met lokale partners en het jongerenwerk de integrale begeleiding van deze kwetsbare jongeren.

Ook intensiveren we de begeleiding van mensen die langer dan vijf jaar een bijstandsuitkering ontvangen. Samen met WSD bieden we extra ondersteuning richting werk of participatie. Voor nieuwe bijstandsontvangers blijft de werkdiagnose AanZet het uitgangspunt.

Wat gaan we daarvoor doen? Vergunninghouders kunnen zich zelfstandig redden in de (Nuenense) samenleving 10. Betere ondersteuning van vergunninghouders bij hun inburgering Wij voeren de taken op grond van de Wet Inburgering (Wi) uit. We versterken de dienstverlening rondom de brede intake en het persoonlijke Plan Inburgering en Participatie (PIP). We benaderen de doelgroep integraal en stemmen de processen van de Wi en de Participatiewet (Pw) op elkaar af. Deze dienstverlening is efficiënt en klantvriendelijk. In het uitvoeringsteam ligt de focus op het verbeteren van de samenwerking, kennisdeling en het versterken van expertise. Hiermee waarborgen we de kwaliteit van de dienstverlening. Hiermee streven we naar een effectievere dienstverlening die beter aansluit bij de toenemende complexe behoeften van de doelgroep. Er wordt passend aanbod geboden aan verschillende subdoelgroepen van inburgeringsplichtigen. We breiden het maatwerkaanbod uit, zodat iedere inburgeraar een traject kan volgen dat aansluit bij zijn of haar situatie en potentie. Samen met onze maatschappelijke partners streven we naar zelfstandige deelname van alle statushouders in de gemeente. Bij WSD nemen we deel aan de pilot die gericht is op jongeren in de zelfredzaamheidsroute (z-route).

De pilot ondersteunt jonge inburgeraars bij de inburgering op een manier die aansluit bij hun specifieke behoeften en uitdagingen.

Wat gaan we daarvoor doen? Bevorderen van een gezonde leefomgeving en leefstijl 11. Lager percentage inwoners met overgewicht, roken, drankgebruik en/of andere verslavingen We zetten in op een gezonde leefomgeving. Voor jongeren organiseren we preventieve activiteiten en nemen we deel aan het project Denormalisering Drugsgebruik (SKIP die trip, veiligheidsregio). We stimuleren een rookvrije omgeving bij onderwijsgebouwen en sportvoorzieningen en maken de bushaltes in Nuenen geheel rookvrij. We houden toezicht op het verstrekken van alcohol aan jongeren onder 18 jaar door handhaving. Het jongerenwerk bespreekt waar mogelijk de gevolgen van middelengebruik met jongeren.

25

Beleidsindicatoren Naam

Indicator

Jaarrekening Begroting Begroting 2024 2025 2026

Absoluut verzuim (5-18 jaar)

% van het aantal leerplichtigen

0,74

0,5

0,6

Relatief verzuim (5-18 jaar) *

aantal per 1.000 leerplichtigen

1,02

0,8

10 per 1000 leerlingen of 1,0%

Jongeren met jeugdhulp*

% van het aantal jongeren (0-18 jaar)

12,6

12

12

Verwijzingen jeugdzorg via CMD**

% verwijzingen jeugdzorg via CMD ten opzichte van alle verwijzingen jeugdzorg

63

60

65

Kosten jeugdzorg per kind**

gemiddelde kosten jeugdhulp per kind

7136

7000

7.500

Meldingen overlast**

aantal politieregistratie weer van meldingen waarbij geklaagd wordt over de jeugd per 10.000 inwoners

19,8

15

17

Jongeren met jeugdreclassering*

% van het aantal jongeren (12-23 jaar)

0

0

0

Jongeren met jeugdbescherming*

% van het aantal jongeren (0-18 jaar)

0,3

0,5

0,5

2,3

1,5

2

Vroegtijdige schoolverlaters zonder % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs kwalificatie (VSV-ers)* Jongeren met delict voor rechter (12-21 jaar)*

% van het aantal jongeren (12-21 jaar)

1

1

1

Kinderen in uitkeringsgezin*

% van het aantal jongeren (0-18 jaar)

3

3

3

Jeugdwerkeloosheid*

% van het aantal jongeren (16-22 jaar)

1

1

1

Bijstandsuitkeringen*

aantal per 1.000 inwoners (vanaf 18 jaar)

18

15

15

Uitstroom Participatiewet**

aantal inwoners dat niet langer gebruik maakt van een uitkering op grond van Participatiewet

65

60

65

Lopende reintegratievoorzieningen*

aantal per 1.000 inwoners (15-64 jaar)

8

9

8

Dagbesteding**

aantal inwoners in niet-arbeidsmatige dagbesteding vanuit Wmo

93

100

95

Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement *

aantal per 1.000 inwoners

30

60

40

Wmo-woningaanpassingen**

aantal woningaanpassingen in kader van Wmo

38

187

40

Wmo: anderen oplossingen t.o.v. doorverwijzingen naar maatwerkarrangement**

% van verzoeken om Wmo-voorziening waarin voorzien kan worden door eigen netwerk, door medewerker CMD en/of algemene voorziening versus aantal doorverwijzingen

68

75

70

Mantelzorgers

aantal geregistreerde mantelzorgers bij de gemeente

1013

950

1050

Overgewicht**

% inwoners met overgewicht (BMI>25)

47,6

46

47,6

Alcohol gebruik jongeren**

ooit alcohol gedronken (klas 2 en 4 VO)

34

34

34

Middelen gebruik jongeren**

% jongeren dat ooit soft drugs heeft gebruikt (klas 2 en 4 VO)

10

10

10

Middelen gebruik jongeren**

% jongeren dat ooit hard drugs heeft gebruikt (klas 2 en 4 VO)

2

1

2

Inburgeringstrajecten *

aantallen persoonlijke ontwikkelingsplannen

47

66

66

Taakstelling huisvesting vergunninghouders **

% realisatie versus taakstelling

100

100

100

Taakstelling huisvesting vergunninghouders

absolute aantal gerealiseerd c.q. begroot

50

50

50

* verplichte indicator op grond van BBV ** in 2023 voor het eerst opgenomen

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Dienst Dommelvallei De Dienst Dommelvallei voert gemeentelijke taken uit met betrekking tot de Participatiewet, de Wet Inburgering en het minimabeleid, samen met de ketenpartners, zoals de WSD en het CMD. De verwachting is dat de Participatiewet de komende jaren sterk zal wijzigen. Wij willen hierop anticiperen. Daarom nemen wij deel aan de volgende (doelgroep)projecten: • aanpak vergunninghouders door brede intake; • ondersteuning via de Diagnose en Werkmethode AanZet; • ondersteuning van inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt met project Kansen;

26

•

werkwarenhuis 't Goed Nuenen.

Gemeenschappelijke regeling WSD WSD blijft ook in 2026 verantwoordelijk voor de uitvoering van de voormalige Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en voor de begeleiding van inwoners die onder de Participatiewet ondersteuning nodig hebben bij het vinden van passend werk. De inzet van WSD is gericht op mensen met een arbeidsbeperking of een afstand tot de arbeidsmarkt, voor wie werk in een reguliere omgeving (nog) niet haalbaar is. Deze inzet draagt direct bij aan het bieden van structuur, perspectief en economische zelfstandigheid. De basis voor de samenwerking was de afgelopen jaren het koersdocument Gezamenlijk doorontwikkelen. In 2025 wordt deze koers gerevitaliseerd. Vanaf 2026 werken de gemeenten en WSD op basis van een vernieuwde koers, die richting geeft aan verdere versterking van de organisatie, de doelgroep benadering en de ondersteuning die nodig is voor duurzame arbeidsparticipatie. Ook in de uitvoering van de Wet inburgering speelt WSD een belangrijke rol. Via de pilot Inburgeren in Dienstverband ondersteunt WSD statushouders bij het combineren van inburgering en werk. Hiermee dragen we bij aan een snellere integratie en vergroten we de kans op economische zelfstandigheid voor nieuwkomers in onze gemeenten.

Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) De GGD Brabant-Zuidoost streeft onder regie van de deelnemende gemeenten met preventie naar gezondheidswinst voor alle inwoners. De organisatie voert een veelheid aan taken op het gebied van publieke gezondheidszorg uit. In 2026 komen de resultaten van de Kindmonitor 0-11 jarigen beschikbaar en start in het najaar de dataverzameling van de Gezondheidsmonitor Jeugd in klassen 2 en 4 van het voortgezet onderwijs. De GGD ondersteunt de gemeente bij de ontwikkelingen in het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de bijbehorende brede SPUK-regeling. Als gezondheidbeschermende taken richt de GGD zich op het signaleren van infectieziekten en het voorkomen van verspreiding ervan, TBC-bestrijding, het rijksvaccinatieprogramma en de zorg voor seksuele gezondheid. Voor jeugdgezondheidszorg en ook voor volwassenen wordt, naast de uitvoering van contracttaken, een maatwerkpakket afgesproken. De pilot met de inzet van een wijkGGD’er om een goed werkende aanpak voor mensen met verward gedrag te realiseren, wordt geëvalueerd en voortgezet in 2026. Ook zet de GGD zich in voor andere preventieve acties, zoals valpreventie, Dementievriendelijk Nuenen, Eén tegen eenzaamheid’. Verder voert de GGD de projecten kansrijke start voor kinderen van -10 maanden tot 2 jaar en Nu niet zwanger uit.

Nu niet zwanger is gericht op de kinderwens van kwetsbare inwoners met complexe problemen. Op dit moment wordt regionaal een kerntakendiscussie over het pakket van de GGD gevoerd. Het nieuwe takenpakket gaat in 2026 in.

Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en positief als er meer baten zijn dan lasten. De taakvelden bij het sociaal domein zijn met ingang van begrotingsjaar 2025 aangepast op landelijk voorschrift. Het gaat om een verfijning van de taakvelden om beter aan landelijke informatiebehoeften te voldoen. Bedragen x € 1.000,-

27

Omschrijving

Realisatie 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten 0.10 Mutaties reserves programma 3

900

0

0

0

0

0

4.1 Openbaar basisonderwijs

97

139

52

52

52

52

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

1.097

963

923

898

898

898

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

7.581

5.959

4.584

4.500

4.419

4.424

6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

0

423

704

704

704

704

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

533

0

0

0

0

0

6.3 Inkomensregelingen

6.436

6.466

6.464

6.464

6.464

6.464

6.4 WSW en beschut werk

1.577

1.828

1.667

1.668

1.666

1.667

6.5 Arbeidsparticipatie

974

701

876

874

873

875

6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

0

1.378

1.145

1.133

1.133

1.133

1.135

0

0

0

0

0

6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo)

0

2.285

2.427

2.159

2.159

2.159

6.712 Begeleiding (Wmo)

0

923

998

998

998

998

6.713 Dagbesteding (Wmo)

0

426

482

482

482

482

6.714 Overige maatwerkarrangementen (Wmo)

0

164

165

165

165

165

2.000

0

0

0

0

0

6.71B Begeleiding (WMO)

936

0

0

0

0

0

6.71C Dagbesteding (WMO)

410

0

0

0

0

0

6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO)

336

0

0

0

0

0

6.72A Jeugdhulp begeleiding

1.453

0

0

0

0

0

6.72B Jeugdhulp behandeling

926

0

0

0

0

0

6.72C Jeugdhulp dagbesteding

646

0

0

0

0

0

6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig

379

0

0

0

0

0

6.73A Pleegzorg

11

0

0

0

0

0

6.73B Gezinsgericht

11

0

0

0

0

0

6.73C Jeugdhulp met verblijf overig

573

0

0

0

0

0

6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf

839

0

0

0

0

0

6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

57

0

0

0

0

0

6.74C Gesloten plaatsing

54

0

0

0

0

0

6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal

0

40

155

155

155

155

6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal

0

3.059

3.545

3.545

3.295

3.286

6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk

0

731

933

933

933

933

6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal

0

40

28

28

28

28

6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal

0

577

1.013

1.013

1.013

1.013

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)

28

Omschrijving

Realisatie 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

6.791 PGB Wmo

0

239

249

249

249

249

6.792 PGB Jeugd

0

195

327

327

327

327

6.811 Beschermd wonen (Wmo)

0

34

115

115

115

115

6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo)

0

242

303

134

118

118

6.81A Beschermd wonen (WMO)

0

0

0

0

0

0

6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

171

0

0

0

0

0

6.821 Jeugdbescherming

0

299

303

303

303

303

6.822 Jeugdreclassering

0

26

57

57

57

57

6.82A Jeugdbescherming

238

0

0

0

0

0

6.82B Jeugdreclassering

40

0

0

0

0

0

6.91 Coördinatie en beleid Wmo

0

40

0

0

0

0

6.92 Coördinatie en beleid Jeugd

0

129

189

189

189

189

7.1 Volksgezondheid

1.130

1.252

1.222

1.174

1.201

1.201

Totaal Lasten

30.541

28.560

28.926

28.320

27.997

27.995

0.10 Mutaties reserves programma 3

125

371

40

40

0

0

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

186

131

117

117

117

117

5.154

2.544

845

892

892

892

6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

0

110

122

122

122

122

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

205

0

0

0

0

0

6.3 Inkomensregelingen

5.465

5.278

5.282

5.282

5.282

5.282

6.5 Arbeidsparticipatie

46

0

0

0

0

0

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

3

0

0

0

0

0

6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo)

0

157

157

157

157

157

6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO)

160

0

0

0

0

0

6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo)

0

185

185

15

0

0

6.81A Beschermd wonen (WMO)

2

0

0

0

0

0

6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

152

0

0

0

0

0

Baten

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

7.1 Volksgezondheid

98

100

70

0

0

0

Totaal Baten

11.597

8.876

6.818

6.625

6.569

6.569

Saldo (baten -/- lasten)

-18.944

-19.684

-22.108

-21.695

-21.428

-21.426

29

Voorgestelde aanpassingen Onderstaand de voorgestelde budgetaanpassingen van dit programma. Bedragen zijn in € waarbij negatieve bedragen een nadeel zijn en positieve bedragen een voordeel. 3. Werk (Participatie), Zorg & Jeugd

2026

2027

2028

2029

Autonome ontwikkelingen 1. Extra middelen GGD (zie ook P8)

-22.137

-22.137

-22.137

-22.137

2. Samenwerkingsovereenkomst Jeugdzorgplus

-118.000

-118.000

-118.000

-118.000

3. Meerkosten leerlingenvervoer

-60.000

-60.000

-60.000

-60.000

4. Dekking onderdeel 3, onderuitputting collectief vervoer

60.000

60.000

60.000

60.000

5. Vergoeding Rijk AZC Pastoorsmast

97.500

195.000

195.000

195.000

6. Huur COA

20.000

40.000

40.000

40.000

7. Uitbreiding formatie ter ondersteuning Pastoorsmast

-90.000

-90.000

-90.000

-90.000

8. Subsidieprogramma 2025 (zie ook P4)

-18.900

-18.900

-18.900

-18.900

9. GR 10 voor de jeugd (zie ook P1 en P8)

-106.550

-106.550

-106.550

-106.550

10. Verlaging budget werkplan 21 voor de jeugd

4.600

4.600

4.600

4.600

11. Leerlingenvervoer

-95.000

-95.000

-95.000

-95.000

12. Uitgaven Jeugdhulp indexering (ten laste van stelpost loon- en prijsontwikkeling, zie programma 8)

-239.000

-239.000

-239.000

-239.000

13. Uitgaven Wmo indexering (ten laste van stelpost loon- en prijsontwikkeling, zie programma 8)

-207.000

-207.000

-207.000

-207.000

14. Hogere kosten jeugd

-800.000

-800.000

-800.000

-800.000

15. Collectief vervoer

-40.000

-40.000

0

0

16. Kleinschalig verblijf jeugd

-150.000

-150.000

-150.000

-150.000

17. Wijkgericht werken

-40.000

-40.000

0

0

18. Participatiebudget uitgaven

-304.000

-304.000

-304.000

-304.000

19. Participatiebudget rijksbijdrage

304.000

304.000

304.000

304.000

20. Wet Inburgering uitgaven

-284.000

-284.000

-284.000

-284.000

21. Wet Inburgering rijksbijdrage

284.000

284.000

284.000

284.000

-24.000

-24.000

-24.000

-24.000

Nieuw beleid 1. Uitbreiding formatie gedragswetenschapper (8 uur) Totaal programma 3

-1.828.487 -1.710.987 -1.630.987 -1.630.987

Toelichtingen Autonome ontwikkelingen 1. Extra middelen GGD (Kadernota 2026) De GR GGD heeft zijn begroting 2026 ingediend waarbij de gemeentelijke bijdrage structureel hoger wordt. Dit betreft alleen indexering en brengen we ten laste van de stelpost indexering. 2. Samenwerkingsovereenkomst Jeugdzorgplus (Kadernota 2026) De vijf jeugdhulpregio’s in Oost-Brabant en Noord- en Midden-Limburg kopen JeugdzorgPlus gezamenlijk in. De overeenkomst loopt tot en met 31 december 2024. Het college heeft ingestemd met de verlenging van de overeenkomst JeugdzorgPlus landsdeel Zuidoost-Nederland voor 2025. De prognose 2025 in het voorstel is gebaseerd op de verdeling van het totale contractbedrag inclusief beschikbaarheidsfinanciering Dit heeft hogere kosten tot gevolg. De raad is geïnformeerd via een raadsinformatiebrief. 3 & 4. Meerkosten leerlingenvervoer (Kadernota 2026) Het taxibedrijf dat ons leerlingenvervoer verzorgde is door omstandigheden zeer plotseling gestopt met hun bedrijf. We hebben met spoed een nieuwe aanbieder gevonden, deze kan het echter niet overnemen tegen hetzelfde tarief. We proberen het ontstane tekort op te vangen binnen programma 3; vooralsnog zien we mogelijkheden bij de onderuitputting collectief vervoer.

30

5, 6 & 7. Vergoeding Rijk AZC Pastoorsmast, Huur COA en uitbreiding formatie ter ondersteuning Pastoorsmast (Kadernota 2026) Na oplevering van het AZC aan de Pastoorsmast begin 2026 ontvangen wij huur van het COA en een extra uitkering van het Rijk (deze laatste loopt via het gemeentefonds, algemene middelen en dus in programma 8). Wel zullen wij hiervoor zelf ambtelijke uren nodig hebben. Niet alleen voor de directe begeleiding, maar ook op andere domeinen. 8. Subsidieprogramma 2025 (Kadernota 2026) Bij de vaststelling van het Subsidieprogramma 2025 heeft het college enkele subsidies hoger vastgesteld dan begroot na behandeling van de zienswijzen. Dit heeft een structureel effect. 9 & 10. GR 10 voor de jeugd (Kadernota 2026) Vanaf 2026 gaat de GR zelf haar inkoop regelen bij BIZOB, hetgeen een verschuiving van de budgetten betreft. Naast de indexering leidt deze begroting tot een extra stijging van de gemeentelijke lasten van ca. € 15.000,-. 11. Leerlingenvervoer Bij het opstellen van de kadernota was nog sprake van € 60.000,- meerkosten voor leerlingenvervoer vanwege de overname van het contract. Op basis van de nieuwe contractering is een extra bedrag van € 95.000,- opgenomen. 12 & 13 indexering budgetten jeugdhulp en Wmo Voor jeugd is het uitgangspunt de meerjarenbegroting, minus JeugdhulpPlus omdat hiervoor extra middelen zijn toegekend (zie onder 2).

Over dat bedrag is een indexering van 5% toegepast. Ook de Wmo budgetten zijn met 5% geïndexeerd. 14. Hogere kosten Jeugd We zien de kosten van jeugdhulp sinds eind 2024 stijgen, deze lijn zet zich voort in 2025. Naar verwachting is dit bedrag extra nodig. De werkelijke kosten zijn afhankelijk van de daadwerkelijke zorginzet. 15. Collectief vervoer Bij het opstellen van de kadernota was het uitgangspunt dat de meerkosten van € 60.000,- voor leerlingenvervoer gedekt konden worden uit collectief vervoer. Dit blijkt niet realistisch, daarom is voor 2026 en 2027 een bedrag van € 40.000,- opgenomen. 16. Kleinschalig verblijf jeugd Landelijk en regionaal wordt jeugdhulp met verblijf omgebouwd van grotere groepen naar kleinschalig verblijf. Hierdoor stijgen de kosten. Op basis van de realisatie 2024 van onze gemeente en de indexering over 2025 stijgen de kosten met € 150.000,-. De werkelijke kosten worden bepaald door het zorgverbruik. 17. Wijkgericht werken In Gerwen wordt een pilot wijkgericht werken uitgevoerd. Deze wordt met minimaal een jaar verlengd, maar mogelijk met twee jaar. Een deel van de kosten wordt gedekt uit de SPUK GALA (totale kosten bedragen € 60.000,- waarvan van de € 20.000,- uit de SPUK GALA). Het restant brengen we ten laste van de algemene reserve. 18 & 19. Participatiebudget De inkomsten uit het BUIG-budget zijn hoger dan oorspronkelijk geraamd.

We stellen de begroting bij op basis van het daadwerkelijk ontvangen bedrag uit het BUIG-budget. Dit bedrag is noodzakelijk om de verwachte uitvoeringskosten te dekken en sluit daarmee beter aan bij de realiteit van de uitvoering. 20 & 21. Inburgering Hetzelfde geldt voor het budget van de Wet Inburgering, waarbij de lasten aansluiten bij de ontvangen specifieke uitkering voor inburgering.

31

Nieuw beleid 1. Uitbreiding formatie gedragswetenschapper (Kadernota 2026) Op dit moment huren we een gedragswetenschapper in voor 8 uur per week. De wens voor uitbreiding bestaat al langer. Een nieuwe gedragswetenschapper willen we graag samen met Son en Breugel aanstellen. Hierdoor wordt de samenwerking Nuenen en Son en Breugel ook geïntensiveerd. Door inzet extra uren gedragswetenschapper ontstaat er meer ruimte voor bespreken van casuïstiek. De verwachting is dat hierdoor een kostenreductie van jeugdhulp zal plaatsvinden.

32

Programma 4. Verenigingen & Accommodaties Portefeuillehouder(s) S. Löwik

Wat willen we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

Hoogwaardig voorzieningsniveau passend bij schaalgrootte van Nuenen

1. Meer afstemming van vraag en aanbod m.b.t. gemeentelijke accommodaties 2. Transparantere afspraken met exploitanten en/of gebruikers van gemeentelijke accommodaties 3. Gemeentelijk vastgoed duurzamer maken

Onderwijshuisvesting bassischolen afgestemd op leerlingenprognose

4. Voldoende vierkante meters voor onderwijshuisvesting basisscholen 5. Meer faciliteiten voor bewegingsonderwijs basisscholen

Bevorderen van een gezonde leefomgeving en leefstijl 6. Meer bekendheid geven aan en stimuleren van beter gebruik van sport-, spel- en vrijetijdsvoorzieningen

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Integraal huisvestingsplan onderwijs 2025-2040

2025-2028 april 2025

Planning vaststelling nieuw beleidsplan 2028

Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Nuenen, Gerwen onbepaald september 2021 en Nederwetten 2021

onbepaald

Algemene Subsidieverordening

vanaf 2017 mei 2016

onbepaald

Nota Accommodatiebeleid

vanaf 2017 september 2017

2026

Nota vrijwilligersbeleid 2020-2026

2020 2026

november 2020

2026

Nota jeugdbeleid 2021 - 2024

2021 2024

april 2021

onbepaald

Nota Duurzaamheid

2019 2023

december 2019

2025

Transitievisie Warmte voor de gemeente Nuenen

2021 e.v.

september 2021

2026

Omgevingsvisie Nuenen

2021 ev.

september 2021

onbepaald

Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 Metropoolregio Eindhoven

2022 e.v.

december 2021

onbepaald

Wat gaan we daarvoor doen? Hoogwaardig voorzieningsniveau passend bij schaalgrootte van Nuenen 1. Meer afstemming van vraag en aanbod m.b.t. gemeentelijke accommodaties In 2026 zijn de Hongerman en het Klooster gerenoveerd zodat deze accommodaties weer aansluiten op de eisen en wensen van deze tijd. In 2026 werken we scenario's uit voor een tweede sporthal en onderzoeken we de toekomst van een gerenoveerd of nieuw gemeentehuis. 2. Transparantere afspraken met exploitanten en/of gebruikers van gemeentelijke accommodaties In 2026 leggen we geactualiseerd accommodatiebeleid ter vaststelling voor aan de raad. Het nieuwe accommodatiebeleid is gebaseerd op de eerder aan de raad gepresenteerde onderdelen zoals: de inventarisatie van bestaande afspraken, de notitie wet- en regelgeving en de notitie kosten en beheer. Mede door de participatie met de diverse verenigingen en beheerders en de kennis die is opgedaan bij de projecten Klooster en Hongerman zorgen we voor een nieuw accommodatiebeleid dat past bij het bruisende verenigingsleven dat Nuenen rijk is.

33

3. Gemeentelijk vastgoed duurzamer maken In 2026 is de verduurzaming van het Klooster en de Hongerman gereed. Ook wordt gestart met de uitvoering van de verduurzaming van de kleedaccommodaties van voetbalvereniging EMK en de Hockeyclub Nuenen. In 2023 is de routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed Nuenen vastgesteld. De planning is dat eind 2025 inzichtelijk is wat de kosten zijn voor de gebouwen in cluster 2 en 3. Daarna kan in 2026 en verder de besluitvorming en uitvoering plaatsvinden.

Wat gaan we daarvoor doen? Onderwijshuisvesting basisscholen afgestemd op leerlingenprognose 4. Voldoende vierkante meters voor onderwijshuisvesting basisscholen Op grond van de leerlingenprognose verwachten we een toename van het aantal leerlingen. De groei betreft de hele gemeente, maar is geconcentreerd in Nuenen-West en Nuenen-Noord. De voorbereidingen voor de uitbreiding van basisschool Het Mooiste Blauw zijn in volle gang. Op grond van de huidige planning start de bouw medio 2026 en kan het gebouw medio 2027 in gebruik worden genomen. Naast deze uitbreiding is er meer permanente uitbreiding nodig voor de aanwas van basisschoolleerlingen uit Nuenen-West. Het in 2025 door de raad vastgestelde Integraal Huisvestingsplan (IHP), bevat een businesscase voor deze uitbreiding. Hierbij wordt onderzocht in hoeveel fases de uitbreiding wordt gebouwd en wat het betekent om voor kinderopvang te bouwen. Het uitgangspunt voor kinderopvang is kostendekkende verhuur. Over de uitbreiding in Nuenen-West wordt in 2026 een voorstel voorgelegd aan de raad. Daarop vooruitlopend is vanaf medio 2026 tijdelijke uitbreiding van basisschool De Dassenburcht gevraagd. Het IHP geeft een vooruitblik voor de komende vijftien jaren en bevat concrete maatregelen voor de komende vier jaren. 5.

Voldoende faciliteiten voor bewegingsonderwijs basisscholen Na de renovatie van de Hongerman beschikt de kern Nuenen over zes zalen/zaaldelen voor bewegingsonderwijs. Dit is inclusief de gymzaal aan de Mgr. Cuytenlaan, die op termijn wordt gesloopt. Er zijn ook gymzalen in Gerwen en Nederwetten. Daarnaast huurt het voortgezet onderwijs, het Nuenens College, gemeentelijke sportaccommodaties. De behoefte van het Nuenens College is drie zaaldelen in de kern Nuenen. Er is voldoende ruimte om aan de wettelijke verplichtingen van de gemeente te voldoen. In Q2 2026 wordt, naar aanleiding van een amendement bij de kadernota 2026, het resultaat van een nadere verkenning voor een sobere en functionele sporthal met drie zaaldelen en een ontmoetingsruimte opgeleverd.

Wat gaan we daarvoor doen? Bevorderen van een gezonde leefomgeving en leefstijl 6. Meer bekendheid geven aan en stimuleren van beter gebruik van sport-, spel- en vrijetijdsvoorzieningen We informeren inwoners actief over voorzieningen en activiteiten in de gemeente, onder andere via de inzet van de combinatiefunctionaris en buurtsportcoach. Voor de jeugd gebeurt dit via Sjors Sportief en Creatief, en voor alle doelgroepen via Actief Nuenen. Daarnaast stimuleren we, op basis van het lokaal jeugdbeleid, het gebruik van reguliere voorzieningen door alle jongeren. Ook in 2026 werken we aan het Lokaal Sportakkoord 2.0. De bijbehorende rijksmiddelen uit de specifieke uitkering GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) gebruiken we voor het aanbieden van een breder sport- en beweegaanbod.

34

In 2026 blijft de buurtsportcoach ook de rol vervullen van sport- en preventiecoördinator. We zetten opnieuw in op het organiseren van inspiratiesessies voor sportverenigingen, met als doel een sociaal veilige sportomgeving te bevorderen.

Beleidsindicatoren Naam

Indicator

Duurzaam gemeentelijke vastgoed**

Aantal gemeentelijke gebouwen verduurzaamd volgens BENG

1

3

4

Onderwijshuisvesting bassischolen **

De onderwijshuisvesting sluit aan op het aantal leerlingen volgens de berekeningswijze van de verordening onderwijshuisvesting.

Ja

Ja

Ja

De gemeente beschikt over voldoende ruimte voor bewegingsonderwijs om te voldoen aan de wettelijke verplichting.

Ja

Ja

Ja

% inwoners van 19 jaar en ouder dat wekelijks sport

57

57

57

Beweegt voldoende**

Jaarrekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Gebouwen die verduurzaamd zijn in 2026: MFA D’n Heuvel (2025), Klooster, Hongerman, EMK en Hockeyclub.

Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en positief als er meer baten zijn dan lasten. Bedragen x € 1.000,Omschrijving

Realisatie 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

1.226

1.266

1.189

1.264

1.342

1.349

177

181

144

45

45

45

1.148

1.376

1.468

1.985

2.026

2.041

Lasten 4.2 Onderwijshuisvesting 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.6 Media

527

592

704

604

604

604

3.078

3.415

3.504

3.898

4.017

4.040

0.10 Mutaties reserves programma 4

14

14

145

58

58

58

4.2 Onderwijshuisvesting

107

99

98

98

98

98

5.1 Sportbeleid en activering

87

115

98

0

0

0

5.2 Sportaccommodaties

109

195

195

195

195

195

Totaal Lasten Baten

5.6 Media

23

0

0

0

0

0

Totaal Baten

341

423

537

351

351

351

Saldo (baten -/lasten)

-2.737

-2.992

-2.968

-3.547

-3.666

-3.689

35

Voorgestelde aanpassingen Onderstaand de voorgestelde budgetaanpassingen van dit programma. Bedragen zijn in € waarbij negatieve bedragen een nadeel zijn en positieve bedragen een voordeel. 4. Verenigingen & accommodaties

2026

2027

2028

2029

1. Subsidieprogramma 2025 (zie ook P3)

-8.500

-8.500

-8.500

-8.500

2. Uitvoering IHP extra noodlokalen

-67.000 -134.000 -134.000 -134.000

Autonome ontwikkelingen

3. Uitvoering IHP school fase I voor Nuenen West

0

0

0

-23.345

4. Uitbreiding School Mooiste Blauw

0

0

-35.307

-35.041

5. Actualisatie kapitaallasten Mooiste Blauw 2027

45.000

45.000

0

0

6. Onderhoud sportparken o.b.v. nog vast te stellen beheerplan

-50.000

-50.000

-50.000

-50.000

Nieuw beleid 1. Subsidie bibliotheek

-100.000

2. Dekking algemene reserve

100.000

3. Kapitaallasten nieuwe investeringen 2026-2029 (zie ook P6)

0

-28.000

-66.000

-88.000

4. Amendement onderzoek nieuwe sporthal, kapitaallasten voorbereidingskrediet van € 60.000 in 2025

-12.000

-12.000

-12.000

-12.000

Totaal programma 4

-92.500 -187.500 -305.807 -350.886

Toelichtingen Autonome ontwikkelingen 1. Subsidieprogramma 2025 (Kadernota 2026) Bij de vaststelling van het Subsidieprogramma 2025 heeft het college enkele subsidies hoger vastgesteld dan begroot na behandeling van de zienswijzen. Dit heeft een structureel effect. 2 & 3. Uitvoering IHP (Kadernota 2026) Op 10 april 2025 heeft de raad het Integraal Huisvestingsplan onderwijs 2025-2040 vastgesteld. In het IHP spreken schoolbesturen en gemeente zich uit over de wijze waarop onderwijsvoorzieningen in Nuenen in de komende periode gaan (of blijven) voldoen aan de geldende eisen. De gemeente is wettelijk verplicht voldoende en adequate huisvesting beschikbaar te stellen voor het onderwijs. Dat brengt aanzienlijke investeringen met zich mee, die in het raadsvoorstel zijn benoemd. We nemen de eerste investeringen, € 4,2 miljoen gepland voor 2028-2029, op in deze kadernota (zie hoofdstuk 3). Maar we moeten in het achterhoofd houden dat een tweede reeks investeringen voor vergelijkbaar bedrag gepland staat voor 2032-2033, die dus buiten deze meerjarenperiode valt. Zoals toegezegd in de raadsvergadering van 10 april zijn de kosten voor kinderopvang nog niet opgenomen. Gedurende een aantal jaren zijn noodlokalen nodig die in de exploitatie zijn meegenomen (€ 134.000,- per jaar van medio 2026 tot medio 2031). We onderzoeken ook andere alternatieven die mogelijk goedkoper zijn.

4 & 5.Uitbreiding school Mooiste Blauw (Kadernota 2026) In 2023 en 2024 is een bouwkrediet van € 1.904.033,- beschikbaar gesteld voor uitbreiding van Het Mooiste Blauw. Schoolbestuur PlatOO gaf tijdig in het voorbereidingsproces aan dat het verleende bouwkrediet niet toereikend is. De redenen voor de meerkosten zijn divers. De meerkosten worden voorlopig geschat op € 990.000,-, vanaf 2027 kost dit aan kapitaallasten ruim € 35.000,- structureel. In de jaren 2026 en 2027 is er wel een incidenteel voordeel van € 45.000,-, omdat de oplevering inmiddels is doorgeschoven naar medio 2027. 6. Onderhoud sportparken o.b.v. nog vast te stellen beheerplan (Kadernota 2026) Uit het opgestelde beheerplan (nog niet vastgesteld) blijkt dat voor onderhoud aan de sportvelden substantieel meer budget nodig is dan tot nu toe geraamd.

36

Nieuw beleid 1 & 2. Subsidie bibliotheek (Kadernota 2026) De bibliotheek verhuist in 2026 naar het Klooster. Er is bij het project rekening gehouden met inrichtingskosten. Echter om de dienstverlening te verbeteren zou de bibliotheek een aantal extra’s willen realiseren. Gedeeltelijk heeft de bibliotheek daarvoor zelf middelen gereserveerd, voor een deel doen ze ook een beroep op de gemeente Nuenen. Bij de septembercirculaire gemeentefonds 2024 waren (niet-geoormerkte) middelen toegekend voor versterking bibliotheken. Op dat moment was er geen reden deze middelen te oormerken omdat de aangevraagde subsidie al toereikend was begroot. Om de extra's voor de bibliotheek in het Klooster te financieren stellen we voor dit bedrag (€ 100.000,-) alsnog te oormerken. We dekken deze eenmalige kosten door een onttrekking uit de algemene reserve. 3. Kapitaallasten nieuwe investeringen (Kadernota 2026) Betreft kapitaallasten van vervangingsinvesteringen op de sportparken. 4. Amendement Onderzoek nieuwe sporthal (Kadernota 2026) De raad heeft gevraagd om uitwerking van scenario’s voor een sobere sporthal met drie zaaldelen en een kantine. Er is een krediet voor uitvoering van dit onderzoek van € 60.000,- beschikbaar gesteld. De kapitaallasten van dit krediet zijn meegenomen in de begroting.

37

Programma 5. Wonen & Leefomgeving Portefeuillehouder(s) P. Kok en S. Löwik

Wat willen we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

Passende huisvesting voor onze inwoners, waaronder jongeren, ouderen en specifieke doelgroepen waaronder Sinti en zorgbehoevenden

1. Meer nieuwe woningen voor de lokale vraag (voor o.a. jongeren, ouderen, Sinti en zorgbehoevenden) 2. Meer sociale huurwoningen 3. Meer woningen voor bijzondere doelgroepen die een vorm van zorg nodig hebben 4. Betere woonomstandigheden op de woonwagenlocaties Kremersbos en Bosweg

Zo energiezuinig en duurzaam mogelijke (bestaande) woningvoorraad, zodat inwoners zo lang mogelijk en comfortabel in Nuenen kunnen blijven wonen

5. Meer duurzame bestaande woningen (o.a. energiezuiniger maken van bestaande woningen) 6. Meer levensloopbestendig woningen (bestaande en nieuwe)

Nuenen behouden en ontwikkelen als leefbare woongemeente 7. Beter benutten van transformatie- en inbreidingskansen waarbij geen afbreuk of waarbij een bijdrage wordt geleverd aan onze binnen de kernen Nuenen, Gerwen, Nederwetten en buurtschap kernkwaliteiten (groen, dorps, rustig en gezellig) Eeneind (vanuit kernkwaliteiten) 8. Meer investeren om de leefbaarheid in de kerkdorpen voor de toekomst te behouden 9. Het erfgoed in het centrum van Nuenen beter beleefbaar maken

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Vastgesteld door de Planning vaststelling nieuw raad beleidsplan

Programma Wonen 2020-2030

20202030

juli 2020

onbepaald

Visie op Wonen Stedelijk Gebied Eindhoven

2019 e.v. juli 2019

onbepaald

Actualisatie afsprakenkader Wonen Stedelijk Gebied Eindhoven 2022

2022 e.v. februari 2022

onbepaald

Programma woonwagenlocaties

20182022

onbepaald

Nota grondbeleid

2019 e.v. juli 2019

onbepaald

Landschapsstudie en toolbox buitengebied

2020 e.v. 26 mei 2020 (door college)

onbepaald

Bouwen in het Buitengebied van Nuenen, Richtlijn voor Ruimte voor Ruimte-initiatieven

2022 e.v. september 2022

onbepaald

Omgevingsvisie Nuenen

2021 e.v. september 2021

onbepaald

Vlekkenplan + Centrum Nuenen

2023 e.v. september 2023

n.v.t.

Nota Duurzaamheid

20192023

december 2019

2025

Transitie Warmte voor de gemeente Nuenen

2021 e.v. september 2021

2026

november 2017

Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 Metropoolregio Eindhoven 2022 e.v. december 2021

onbepaald

Visie op Wonen, zorg en welzijn (woonzorgvisie)

onbepaald

20242040

38

oktober 2024

Wat gaan we daarvoor doen? Passende huisvesting voor onze inwoners, waaronder jongeren, ouderen en specifieke doelgroepen waaronder Sinti en zorgbehoevenden 1. Meer nieuwe woningen voor de lokale vraag (voor o.a. jongeren, ouderen, Sinti en zorgbehoevenden) Inmiddels hebben we diverse projecten voor deze doelgroepen in onze vastgestelde woningbouwplannen, uitgezonderd voor Sinti. Denk hierbij aan sociale koopwoningen in Nuenen West voor de jongeren en huurappartementen voor ouderen bij de Vinkenhofjes, waarbij er ook een gedeelte van de appartementen geschikt wordt voor mensen met een Wlz-indicatie. Daarnaast worden er aan de Berg 62 huurappartementen voor zowel jongeren als ouderen gerealiseerd. Naast dat we de focus hebben op het daadwerkelijk realiseren van onze vastgestelde woningbouwplannen, werken we ook aan nieuwe plannen die zorgen voor extra woningen voor de bovengenoemde doelgroepen. Denk hierbij aan locaties als de Kloostertuin, Boschhoeve, Oranjebuurt, Lyndakkers, Refeling 60-74 etc. Appartementen worden levensloopbestendig opgeleverd, dus zijn zowel beschikbaar voor ouderen als jongeren. Tot slot zoeken we in Nuenen West fase 1 en 2 naar circa 20 nieuwe plekken voor de huisvesting van Sinti. Daarnaast wordt bekeken of er mogelijkheden zijn van het toevoegen van een aantal standplaatsen op de Mieke Sandershof. In 2025 is de publieke woningbouwmonitor gelanceerd.

Hierop kunnen inwoners zien op welke plek er woningen bijkomen, voor welke doelgroep en in wat voor woningbouwsegment. Daarnaast is ook zichtbaar in welke fase dit project zich bevindt van initiatieffase tot aan realisatiefase. De publieke woningbouwmonitor kan in 2026 de bovengenoemde doelgroepen op weg helpen bij het vinden van woningbouwprojecten waar zij zich bijvoorbeeld op kunnen inschrijven. 2. Meer sociale huurwoningen In 2026 doorlopen we de planologische procedure voor de Lyndakkers. Daarnaast zitten er enkele andere projecten met sociale huurwoningen in de pijplijn voor een planologische procedure, om de doelstelling zoals opgenomen in het programma wonen 2020-2030 - ‘toevoegen 325 sociale huurwoningen tot en met 2030’ - waar te maken. Denk hierbij aan projecten Kloostertuin, Nuenen West fase 1 bouwveld B en Boschhoeve. Het plan voor de Vinkenhofjes is onherroepelijk en er wordt in 2026 gestart met de bouw. Via dit plan wordt een grote hoeveelheid sociale woningen (verdubbeling) toegevoegd aan de voorraad. Voor het project Oranjebuurt is de verwachting dat de bouw ook kan starten in 2026. Daarnaast blijven wij, zoals als opgenomen in de raadsagenda, bij nieuwe woningbouwplannen het uitgangspunt hanteren dat minimaal 30 procent van de te bouwen woningen valt binnen de sociale prijsklasse.

Ook onderzoeken wij de mogelijkheden voor het inzetten van subsidies zoals de Beethovenregeling om de sociale woningbouw te stimuleren. Daarnaast kunnen privaatrechtelijke personen die sociale huurwoningen realiseren maximaal € 7.500,- subsidie per sociale huurwoning aanvragen. 3. Meer woningen voor bijzondere doelgroepen die een vorm van zorg nodig hebben De verwachting is dat de bouw van 33 zorgflats aan de Pastoor Aldenhuijsenstraat start in 2026. Daarnaast start, zoals hierboven genoemd, de bouw van de Vinkenhofjes. Bij dit project worden er 40 woningen gerealiseerd die geschikt zijn voor het leveren van een volledig pakket thuiszorg (waarbij er zorg kan worden geleverd vergelijkbaar met de zorg in een zorginstelling). Aan de Gulberg 3 worden 4 woongroepen met elk ruimte voor 8 personen gerealiseerd voor mensen met dementie. Verder lopen er meerdere initiatieven voor het realiseren van zorgwoningen voor bijzondere doelgroepen. Met deze initiatieven voert de gemeente het gesprek om te bekijken waar en hoe hier invulling aan kan worden gegeven.

39

4. Betere woonomstandigheden op de woonwagenlocaties Kremersbos en Bosweg In 2026 starten we de gefaseerde vervanging/plaatsing van nieuwe woonwagens op de locatie Bosweg. Verwachting is dat oplevering van de locatie plaatsvindt in Q4 van 2026. Parallel hieraan starten we in Q4 2025 met het opstellen van het projectplan voor de locatie Kremersbos en streven we naar een formeel raadsbesluit met bestuursopdracht voor deze locatie voor het einde van Q1 2026. Vanaf Q1 2026 starten we met de planning van de herontwikkeling Kremersbos. Dan kan ook pas een prognose worden gegeven over de tijdsplanning van dit project in 2026.

Wat gaan we daarvoor doen? Zo energiezuinig en duurzaam mogelijke (bestaande) woningvoorraad, zodat inwoners zo lang mogelijk en comfortabel mogelijk in Nuenen kunnen blijven wonen 5. Meer duurzame bestaande woningen (o.a. energiezuiniger maken van bestaande woningen) In 2026 gaan we verder met het stimuleren van huiseigenaren om hun woning energiezuiniger te maken. Door goede isolatie en ventilatie verbetert het wooncomfort, vermindert de CO2-uitstoot en het energieverbruik, en worden woningen minder afhankelijk van aardgas. Zo gaan we verder met het project De Groene Zone Isoleren (DGZ-I) welke zowel de inwoners als de gemeente ontzorgt bij het verduurzamen van particuliere woningen. De doelgroep betreft oudere woningen (voor 1990) en er is speciaal aandacht voor huiseigenaren met energiearmoede. In 2025 zijn we gestart met het opstellen van een Soorten Management Plan voor de hele gemeente waarmee we in 2026 de omgevingsvergunning bij de provincie kunnen aanvragen. Hiermee wordt isoleren van de bebouwde omgeving voor iedereen gemakkelijker en worden o.a. vogels en vleermuizen beschermd. We blijven de No-regretmaatregelen verder onder de aandacht brengen bij onze inwoners voor het verduurzamen van hun woning. En we ondersteunen initiatieven van onze inwoners om naar gezamenlijke oplossingen te kijken binnen de energietransitie.

Verder blijven we de Stimuleringslening waarmee particuliere woningeigenaren geld kunnen lenen om hun woning te verduurzamen voortzetten. Ook blijven we de Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE) promoten. In 2026 wordt de samenwerking met het Energie Huis Slim Wonen (EHSW) als energieloket voor onze inwoners doorgezet. Het EHSW zetten we in voor het ondersteunen en inzetten van vrijwillige energiecoaches die op een laagdrempelige manier voorlichting geven aan onze inwoners. Wel gaan we naar een model toewerken die meer doelgroepen en meer adviserende taken kan oppakken. We werken samen met woningcorporaties om acties in buurten en wijken te combineren. In 2025 hebben we de nota Duurzaamheid & Klimaat 2025-2030 afgerond en ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad. Als de nota is vastgesteld, gaan we in 2026 werken aan een uitvoeringsprogramma. Ook gaan we in 2026 verder met de uitwerking van de transitievisie warmte in een warmteprogramma. We gaan ondersteunings-en stimuleringsmaatregelen onderzoeken voor doe-het-zelvers, het aanleggen van zonnepanelen en het borgen van energierechtvaardigheid. 6. Meer levensloopbestendig woningen (bestaande en nieuwe) In 2025 is het uitvoeringsprogramma voor de woonzorgvisie vastgesteld.

Binnen dit uitvoeringsprogramma is opgenomen dat er wordt gestuurd op het toevoegen van geclusterde, levensloopbestendige woningen. Ook de publieke woningbouwmonitor geeft daar sturing in. Vanuit de monitor wordt een overzicht gemaakt van het aantal levensloopbestendige woningen die op de planning staan en hoe dit aansluit op de aantallen uit de woonzorgvisie. In 2026 is er ook een inspiratiekader en programma van eisen opgesteld voor levensloopbestendige woningen. Het inspiratiekader geeft ontwikkelaars inspiratie voor levensloopbestendige woningen aan de hand van goede voorbeelden. Het programma van eisen geeft aan waar een woning (en de buitenruimte) minimaal aan moet voldoen om levensloopbestendig te zijn. Vanuit het programma Wonen geldt de eis dat alle nieuwbouwappartementen levensloopbestendig moeten zijn.

40

Tot slot blijven we de Stimuleringslening aanbieden. Met de Stimuleringslening kunnen woningeigenaren geld lenen om hun woning levensloopbestendig te maken. Verder voeren gemeente en seniorenorganisaties gesprekken met senioren over hun toekomstige huisvesting. Hierbij wordt gekeken welke stappen iemand kan nemen om er voor te zorgen dat zij of kunnen doorstromen, of hun woning levensloopbestendig kunnen inrichten.

Wat gaan we daarvoor doen? Nuenen behouden en ontwikkelen als leefbare woongemeente waarbij geen afbreuk wordt gedaan of waarbij een bijdrage wordt geleverd aan onze kernkwaliteiten (groen, dorps, rustig en gezellig) 7. Beter benutten van transformatie- en inbreidingskansen binnen de kernen Nuenen, Gerwen, Nederwetten en buurtschap Eeneind In 2026 ronden we de aanbesteding voor de realisatie van de woningbouwontwikkeling Kloostertuin af en wordt de Bopa eerste fase (Buitenplanse omgevingsplanactivteit, ruimtelijke onderbouwing op inrichtingsniveau) nader uitgewerkt tot een Bopa tweede fase (op ontwerpniveau). Daarnaast staan in 2026 de planologische procedures op de planning voor projecten als Boschhoeve fase II, diverse woningbouwprojecten voor Gerwen en Nederwetten, Parkstraat-Voirt, Parkhof, Panta Rhei, De Smidse en Refeling 60. We hopen deze procedures positief te kunnen afronden, waarmee een belangrijk stap wordt gezet om tot realisatie te komen. Deze projecten leveren een bijdrage aan het beter benutten van inbreidingskansen. In 2026 werken we de ambities die de raad in de omgevingsvisie heeft vastgesteld verder uit in omgevingsprogramma’s. Het opstellen van omgevingsprogramma’s is nieuw, omvangrijk en komt tot stand met participatie vanuit de samenleving en inbreng vanuit vakdisciplines uit zowel het ruimtelijke als het sociale domein.

We hopen in 2026 het omgevingsprogramma Landelijk gebied te hebben afgerond en een start te hebben gemaakt met een tweede omgevingsprogramma. Dit vraagt middelen voor extern advies en extra ambtelijke capaciteit. Met het opstellen van omgevingsprogramma’s willen we toekomstige ruimtelijke initiatieven meer integraal inkaderen, initiatiefnemers inspireren en planologische procedures bespoedigen. De Bouwgids wordt gebruikt als inspiratiebron en toetsingskader voor ruimtelijke initiatieven en bij het opstellen van de omgevingsprogramma’s. We werken verder aan het gebiedsdekkend omgevingsplan dat in 2031 klaar moet zijn. Het deel voor kom Gerwen wordt in 2026 voorgelegd voor besluitvorming. Het opstellen van een omgevingsplan is een omvangrijke en ingewikkelde klus. Er moeten zeer veel (bestaande) regels worden omgezet. De bestaande bestemmingsplannen worden geïntegreerd met regels vanuit bijvoorbeeld milieu, de APV en de erfgoedverordening. Daarnaast moeten deze regels op een goede manier ontsloten worden in het nieuwe Digitaal Stelsel. 8. Meer investeren om de leefbaarheid in de kerkdorpen voor de toekomst te behouden In 2026 werken we de conclusies uit de Haalbaarheidsstudie voor woningbouw in Gerwen en Nederwetten verder uit naar concrete plannen.

Diverse locaties genoemd in die studie willen we tot ontwikkeling brengen in samenwerking met ontwikkelmaatschappij Ruimte-voor-Ruimte (RvR) met wie in september 2025 een samenwerkingsovereenkomst is getekend. Dit betekent dat een aantal woningbouwprojecten voor Gerwen en Nederwetten concreter gaan worden, wat bijdraagt aan de leefbaarheid van beide dorpen. We kijken ook gelet op de opgaven rondom de (regionale) schaalsprong die we hebben naar de gewenste volgordelijkheid van plannen, waarbij ook aandacht is voor mogelijkheden om tot ontwikkelingen te komen buiten het stedelijk gebied. Voor een aantal kansrijke locaties worden door RvR ruimtelijke procedures opgestart die we ook aan de raad willen voorleggen ter besluitvorming in 2026. In Nederwetten is de bouw van Eikenhof gestart in 2025. Naar verwachting worden de woningen in 2026 opgeleverd. 9. Het erfgoed in het centrum van Nuenen beter beleefbaar maken Uit de omgevingsvisie is de eigenheid van Nuenen duidelijk naar voren gekomen en daarmee ook het bestaande erfgoed van Nuenen. Bij ruimtelijke ontwikkelingen nemen we erfgoed mee in de ruimtelijke analyse van een gebied. In programma 7 wordt verder ingegaan wat er op het gebied van erfgoed in 2026 wordt opgepakt.

41

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Metropoolregio Eindhoven (MRE) In 2023 is in de regio de Woondeal Zuidoost-Brabant ondertekend door het Rijk, de Provincie, woningcorporaties en de MRE-gemeenten. Op MRE niveau wordt regie gevoerd op het uitvoeren van deze Woondeal. Deze Woondeal is in 2025 herijkt met de opgave vanuit de Beethovendeal, namelijk regionaal vóór 2030 17.000 extra woningen en 2.280 onzelfstandige studenteneenheden toevoegen, bovenop de bestaande Woondeal uit 2023. Vanuit de Beethovendeal is er in 2025 een subsidieregeling opgezet om woningbouw te versnellen, hiervoor is eind 2025 door de gemeente Nuenen een aanvraag ingediend. Ook in 2026 wordt geïnventariseerd welke woningbouwprojecten vanuit Nuenen in aanmerking komen voor een bijdrage vanuit de VEX- of GREX-subsidieregeling. Daarnaast is in 2025 de regionale publieke woningbouwmonitor gepubliceerd. Hierop kunnen inwoners (en andere geïnteresseerden) zien welke woningbouwprojecten er lopen in Nuenen en de andere regiogemeenten. In 2026 wordt deze monitor regelmatig geactualiseerd.

Beleidsindicatoren Naam

Indicator

Jaarrekening Begroting Begroting 2024 2025 2026

Nieuwbouw woningen *

aantal per 1.000 woningen

9

7

9

Realisatie nieuwbouw woningen**

aantal nieuwbouwwoningen dat gereed is gemeld

93

75

95

Sociale huurwoningen

totaal aantal (doel: 1.963 in 2030)

1.694

1644***

1680

Sociale huurwoningen voor jongeren tot 23 jaar**

aantal huurwoningen voor jongeren tot 23 jaar (doel: minimaal 84 in 2030)

94

84

84

Woningen in een intramurale zorgsetting**

toename aantal woning in intramurale zorgsetting vanaf 2020 (doel: 46 extra woningen in 2030)

24

0

24

Woonruimte voor uitstroom vanuit beschermd wonen**

toename aantal woonruimten voor beschermd wonen vanaf 2020

0

0

6

Woonruimte/standplaatsen voor toename aantal woonruimten/standplaatsen voor Sinti vanaf Sinti** 2020 (doel: 43 extra woonruimten/standplaatsen in 2030)

0

4

4

Woonruimte voor arbeidsmigranten**

toename aantal woonruimten voor arbeidsmigranten vanaf 2020 (doel: minimaal 140 extra woonruimten in 2030)

0

0

0

Realisatie sociale koopwoningen**

aantal nieuwe sociale koopwoningen dat gereed is gemeld vanaf 2020 (doel: 400 extra sociale koopwoningen in 2030)

15

0

20

Gemiddelde inschrijvingsduur sociale huurwoningen**

gemiddelde inschrijvingsduur bij verhuring in jaren (doel: lager dan 7,3 in 2030)

NB

7,7

10

Slagingskans sociale huurwoning**

aantal verhuringen in sociale sector gedeeld door aantal actief woningzoekenden in sociale huursector in % (doel: slagingskans groter dan 1% in 2030)

NB

1,1

1

Levensloopbestendige aantal nieuwe levensloopbestendige woningen nabij woningen nabij voorzieningen** voorzieningen (centrum, Kernkwartier) dat gereed is gemeld vanaf 2020 (doel: 150 extra levensloopbestendige woningen in 2030)

0

37

41

Duurzame woningvoorraad**

% woningen met label A of B ten opzichte van het totaal aantal woningen waarvoor een energielabel is afgegeven (doel: 60% in 2030)

58

65

65

Niet-duurzame woningvoorraad**

% woningen met label E of slechter ten opzichte van totaal aantal woningen waarvoor een energielabel is afgegeven (doel: 0% in 2030)

7

5

2

Duurzame woningvoorraad corporaties**

% woningen met label A ten opzichte van de totaal aantal woningen in eigendom van woningcorporaties (doel: 100% in 2030)

54

50

55

Woningen met geregistreerde zonnepanelen**

% woningen met geregistreerde zonnepanelen ten opzichte van totaal aantal woningen

50

35

50

* verplichte indicator op grond van BBV ** in 2023 voor het eerst opgenomen *** daling komt door geplande sloop Vinkenhofjes en Oranjebuurt

42

Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en positief als er meer baten zijn dan lasten. Bedragen x € 1.000,Omschrijving