Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
Tekst van het document
Een aantal partijen zijn gestart met Domein Overstijgende Samenwerking (DOS). Wij onderzoeken de aanvraag van een specifieke uitkering voor dit doel. Vanuit het jeugdbeleid streven we ernaar dat alle jongeren mee kunnen doen, bij voorkeur aan reguliere activiteiten. We bieden verenigingen ook in 2025 trainingen aan om jeugdigen te begeleiden bij wie deelname aan verenigingsactiviteiten niet vanzelf gaat. Het jongerenwerk biedt activiteiten op maat. We subsidiëren een stichting die aparte activiteiten voor deze doelgroep organiseert. Vanuit de Participatiewet ondersteunen we inwoners met een (grote) afstand tot de arbeidsmarkt om hun kansen op werk en participeren te vergroten. Ouderen kunnen langer zelfstandig blijven wonen 3. Meer ondersteuning om de zelfredzaamheid van ouderen te bevorderen Door versterking van zelfredzaamheid kan (intensivering van) zorg soms worden uitgesteld. Dit is echter onvoldoende om de stijgende kosten voor de langdurige zorg beheersbaar te houden. We bieden gerichte preventieve (algemeen toegankelijke) voorzieningen aan in samenwerking met meerdere partijen. Wij stimuleren ouderen om meer gebruik te maken van een sociaal netwerk, slimme hulpmiddelen en collectieve voorzieningen. Hierbij zetten we in 2025 in op preventie (bv. valpreventie, weerbaarheid, woningaanpassingen).
We zetten het integrale plan GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) met behulp van rijksbudget voort. In 2025 stimuleren wij het omzien naar elkaar en tegengaan van eenzaamheid met het programma 'Eén tegen eenzaamheid'. We proberen het bereik van de eenzame ouderen te vergroten en hebben aandacht voor eenzame jongeren. De woonzorgvisie, waar in het raadsprogramma om is gevraagd, is voorgelegd aan de raad. De woonzorgvisie raakt alle terreinen van het fysieke domein én het sociaal domein. In de visie wordt opgenomen welke voorzieningen, woningen, hulp en ondersteuning onze gemeente in de toekomst nodig heeft. Aan de woonzorgvisie wordt een uitvoeringsprogramma gekoppeld. De woonzorgvisie draagt bij aan doelstellingen in programma 5. Juiste en tijdige zorg voor iedereen die dat nodig heeft 4. Betere vroegsignalering en meer passende ondersteuning voor inwoners die het nodig hebben Uitgangspunt in het sociaal domein is dat we kijken wat een inwoner zelf kan, eventueel met behulp van het sociaal netwerk. We streven naar het gebruik van algemeen toegankelijke voorzieningen, in plaats van individuele maatwerkvoorzieningen.
20
In 2025 zetten we de pilot 'jeugdhulp op school' voort. Dit betekent dat elke basisschool een vaste CMD medewerker heeft die regelmatig aanwezig is op school. We onderzoeken of hierdoor het aantal verwijzingen door huisartsen afneemt en of het leidt tot minder leerlingen die geïndiceerde jeugdhulp nodig hebben. Deze pilot sluit aan op een van de gemeentelijke taken van de Hervormingsagenda jeugd (een sterke pedagogische basis en verbinding met aanpalende domeinen). We breiden het preventieve aanbod uit en bieden dit lokaal of via de basisscholen aan ouders en jeugdigen aan. Deze activiteiten ondersteunen jeugdigen en hun ouders bij opvoeden en opgroeien. Voorbeelden zijn het Oudercafé, weerbaarheidstrainingen of informatie over scheiden. In 2025 onderzoeken we of een breed preventief aanbod voor ouders die gaan scheiden ingevoerd kan worden. Ook dit sluit aan bij een doelstelling uit de Hervormingsagenda: reikwijdte jeugdwet. Het streven is om (lichte) ambulante hulp zo veel mogelijk in vrij toegankelijke (groeps)voorzieningen aan te bieden. Er wordt geen indicatie afgegeven als er een passende collectieve voorziening beschikbaar is. Voor preventief aanbod is een extra bedrag van € 10.000 opgenomen. Door contacten met scholen en kinderopvang weten deze de weg naar preventie en het CMD te vinden.
Ook de jeugdgezondheidszorg (GGD) en de jongerenwerkers hebben een rol in het vroeg signaleren van problemen. Vanaf medio 2024 beschikt het jongerenwerk over een huiskamer, we onderzoeken of de openstelling kan worden verruimd. De raad stelde in 2023 de visie Wijkgericht Werken vast en in Gerwen is een pilot gestart. Ieder half jaar monitort de stuurgroep de resultaten. In 2025 wordt de eerste jaarevaluatie gedaan. Na twee jaar kunnen we beoordelen of verdere uitrol van de pilot over de gemeente nuttig de pilot Wijkgericht Werken nuttig is. Gemeente waar kinderen en jongeren veilig kunnen opgroeien, zonder middelengebruik, overlast en criminaliteit 5. Lager percentage kinderen en jongeren die middelen gebruiken, overlast veroorzaken en/of in criminaliteit terecht komen Een van de doelen van het preventief jeugdbeleid is het het voorlichten van ouders, jeugdigen en verenigingen over de risico's van middelengebruik voor veiligheid en gezondheid. We sluiten ook in 2025 aan bij regionale en landelijke initiatieven en campagnes over dit onderwerp. Er is een nauwe samenwerking tussen politie, gemeente en jongerenwerk rondom jongeren die overlast veroorzaken. Hierover is ook contact met het Nuenens College en andere scholen waar we preventief aanbod inzetten. Juiste en adequate hulpverlening voor personen met onbegrepen en/of verward gedrag (GGZ problematiek) 6.
Betere vroegsignalering en meer aandacht voor personen met onbegrepen en/of verward gedrag Ondersteuning van mensen met onbegrepen gedrag en psychische problematiek vraagt om samenwerking tussen gemeenten, zorg- en welzijnsinstellingen, de samenleving en de politie. Door mensen die vastlopen vroegtijdig hulp te bieden, voorkomen we mogelijk grotere problemen. Wij willen inwoners met onbegrepen gedrag en inwoners die zorg mijden eerder vinden en ondersteunen, om zoveel mogelijk politie inzet te voorkomen. Daarnaast informeren wij de inwoners, zodat zij beter kunnen omgaan met deze doelgroep. De (met rijksmiddelen bekostigde) pilot Wijk-GGD richt zich specifiek op personen met onbegrepen gedrag waarvoor een multidisciplinaire aanpak nodig is (zie ook programma 2). Het streven is deze pilot in 2025 voort te zetten wanneer nieuwe subsidie wordt verleend. Een voorwaarde van de subsidie is cofinanciering door de gemeente. De cofinanciering betreft de inzet van gemeentelijk personeel. Zorg betaalbaar houden 7. Meer inzicht en grip krijgen op de kostenontwikkeling in de Jeugdzorg en Wmo De kosten voor Wmo en Jeugd namen de afgelopen jaren toe. De uitdaging is om de uitgaven te beteugelen, zodat de beschikbare budgetten voldoende zijn. We monitoren de kosten maandelijks en sturen bij wanneer dat nodig is in de reguliere begrotingscyclus.
Met de Dienst Dommelvallei werken we daarnaast aan het beter afstemmen van systemen, zodat we ons inzicht vergroten op de kosten en zorgproducten. Met de LEVgroep hebben wij Kritische Prestatie
21
Indicatoren opgesteld waarop wij monitoren. Dat is een eerste aanzet en een proces in ontwikkeling. We investeren verder in de relatie met de huisartsen. Er is structureel kwartaaloverleg tussen een vertegenwoordiging van de Nuenense huisartsen, de portefeuillehouder, de jeugdartsen, het CMD en de beleidsadviseurs. Daarnaast benaderen we de huisartsenpraktijken actief. We bespreken het verwijsgedrag en welke randvoorwaarden er zijn om minder rechtstreeks en meer naar het CMD te verwijzen. Hierdoor verwachten we meer grip te krijgen op het aantal rechtstreekse doorverwijzingen naar jeugdhulp vanuit huisartsen. De geactualiseerde visie sociaal domein biedt kaders voor het beleid dat daarop volgt. 8. Minder noodzaak om duurdere zorgvoorzieningen in te zetten De gemeente is verantwoordelijk voor de ondersteuning van inwoners die minder zelfredzaam zijn. De zorg die een inwoner van de gemeente ontvangt is maatwerk. Vanwege de financiële beheersbaarheid kiezen we waar mogelijk voor de goedkoopste adequate oplossing: lichtere producten jeugdzorg en Wmo waar het kan of direct zwaardere hulp waar het moet. We bieden ook in 2025 hulp in combinatie met (pilots) vroegsignalering, voorlichting, preventie en wijkgericht werken; oplossingen die dure individuele maatwerkvoorzieningen overbodig maken.
Voorbeelden zijn Join Us voor jongeren, Kansrijke start, preventief groepsaanbod en onder andere respijtzorg voor mantelzorgers. Maximale ondersteuning naar werk/dagbesteding 9. Betere ondersteuning van inwoners door in te zetten op doelgroepgerichte begeleidingsmethoden In 2025 staat de landelijke verbetering van de Participatiewet en de nieuwe lokale visie Sociaal Domein centraal. We geven in 2025 uitvoering aan de uitgangspunten van het programma Participatiewet in balans: de menselijke maat, vertrouwen en eenvoud. We bieden inkomensondersteuning en (maatwerk)begeleiding bij participatie en re-integratie aan inwoners die dit niet zelfstandig kunnen, met aandacht voor de persoonlijke situatie en omstandigheden. Dit doen we integraal vanuit het CMD. Nieuwe instromers in de bijstand bieden we met de doelgroepgerichte begeleidingsmethode Aanzet een goede doorstart naar werk. Voor de langdurig bijstandsgerechtigden wordt het perspectief op meedoen en werken vergroot, door de continuering van een participatieconsulent. Gemeenten en betrokken organisaties hebben meer mogelijkheden nodig om gestapelde problemen in gezinnen en huishoudens integraal aan te pakken. Nu zijn gegevensverwerking en privacy vaak belemmerend.
De Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) moet dit probleem verhelpen en integrale dienstverlening (Domein Overstijgende Samenwerking) vergemakkelijken. Vergunninghouders kunnen zich zelfstandig redden in de (Nuenense) samenleving 10. Betere ondersteuning van vergunninghouders bij hun inburgering De Dienst Dommelvallei voert voor onze gemeente de taken op grond van de Wet Inburgering (Wi2021) uit. Het betreft beleid, coördinatie en uitvoering. Daarnaast ondersteunt de dienst ook vergunninghouders die onder de oude inburgeringswet vallen. Samen zetten we op basis van een persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP) met maatschappelijke partners in op een zelfstandige deelname van vergunninghouders in de gemeente. Aan de hand van de brede intake worden inburgeringsplichtige nieuwkomers begeleid bij hun inburgering. Binnen de Wet Inburgering is ruimte voor maatwerkaanbod. In 2025 ontwikkelen wij het aanbod verder door op beleids- en uitvoeringsniveau, zodat het zoveel mogelijk aansluit bij de behoefte. Dit doen we onder andere door het stroomlijnen van processen van de Participatiewet en de Wet Inburgering. Bevorderen van een gezonde leefomgeving en leefstijl 11. Lager percentage inwoners met overgewicht, roken, drankgebruik en/of andere verslavingen We zetten in op een gezonde leefomgeving.
Voor jongeren organiseren we preventieve activiteiten en nemen we deel aan het project Denormalisering Drugsgebruik (SKIP die trip, veiligheidsregio). We stimuleren een rookvrije omgeving bij onderwijsgebouwen en sportvoorzieningen. We houden toezicht
22
op het verstrekken van alcohol aan jongeren onder 18 jaar door handhaving. Het jongerenwerk bespreekt waar mogelijk de gevolgen van middelengebruik met jongeren. Iedere gemeente is verplicht een preventie- en handhavingsplan alcohol (PHA) te hebben. Het plan biedt de mogelijkheid om preventie en handhaving dichter bij elkaar te brengen met een gezamenlijke missie, namelijk het voorkomen van alcohol gerelateerde schade met name bij jongeren. Het streven is om het PHA in 2025 te actualiseren.
Beleidsindicatoren Naam
Indicator
Jaarrekening Begroting Begroting 2023 2024 2025
Absoluut verzuim (5-18 jaar)
% van het aantal leerplichtigen
Relatief verzuim (5-18 jaar) * Jongeren met jeugdhulp* Verwijzingen jeugdzorg via CMD**
% verwijzingen jeugdzorg via CMD ten opzichte van alle verwijzingen jeugdzorg
Kosten jeugdzorg per kind**
gemiddelde kosten jeugdhulp per kind
Meldingen overlast**
aantal politieregistraties van meldingen waarbij geklaagd wordt over jeugd per 10.000 inwoners
17,5
Jongeren met jeugdreclassering*
% van het aantal jongeren (12-23 jaar)
0,07
0
0
Jongeren met jeugdbescherming*
% van het aantal jongeren (0-18 jaar)
0,33
0,005
0,5
Vroegtijdige schoolverlaters zonder kwalificatie (VSV-ers)*
% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
1,6
1,5
1.5
1,5
1
1 3
0,56
0,5
0,5
aantal per 1.000 leerplichtigen
0,8
0,75
0,8
% van het aantal jongeren (0-18 jaar)
12,3
12
12
49
40
60
7.000
7.000
12
15
Jongeren met delict voor rechter (12- % van het aantal jongeren (12-21 jaar) 21 jaar)* Kinderen in uitkeringsgezin*
% van het aantal jongeren (0-18 jaar)
3
3
Jeugdwerkeloosheid*
% van het aantal jongeren (16-22 jaar)
1
1
1
Bijstandsuitkeringen*
aantal per 1.000 inwoners (vanaf 18 jaar)
18
13
15
Uitstroom Participatiewet**
aantal inwoners dat niet langer gebruik maakt van een uitkering op grond van Participatiewet
60
80
60
Lopende re-integratievoorzieningen* aantal per 1.000 inwoners (15-64 jaar)
10
9
9
Dagbesteding**
aantal inwoner in niet-arbeidsmatige dagbesteding vanuit Wmo
98
178
100
Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement *
aantal per 1.000 inwoners
47
50
60
Wmo-woningaanpassingen**
aantal woningaanpassingen in kader van Wmo
183
90
187
Wmo: andere oplossingen t.o.v. doorverwijzingen naar maatwerkarrangement**
% van verzoeken om Wmo-voorziening waarin voorzien kan worden door eigen netwerk, door medewerker CMD en/of algemene voorziening versus aantal doorverwijzingen
74
31
75
Mantelzorgers
aantal geregistreerde mantelzorgers bij de gemeente
950
800
950
Overgewicht**
% inwoners 18+ met overgewicht inclusief obesitas (bron Brabantscan GGD 2022)
46
47,6
46
Alcohol gebruik jongeren**
ooit alcohol gedronken (klas 2 en 4 VO)
37
40
34
Middelen gebruik jongeren**
% jongeren dat ooit soft drugs heeft gebruikt (klas 2 en 4 VO)
8
12
10
Middelen gebruik jongeren**
% jongeren dat ooit hard drugs heeft gebruikt (klas 2 en 4 VO)
0,8
1
1
Inburgeringstrajecten *
aantallen persoonlijke ontwikkelingsplannen in het kader van de Wet Inburgering
28
66
66
Taakstelling huisvesting vergunninghouders
% realisatie versus taakstelling
100
100
100
Taakstelling huisvesting vergunninghouders
absolute aantal gerealiseerd c.q. begroot
46
66
50
* verplichte indicator op grond van BBV ** in 2023 voor het eerst opgenomen
23
Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Dienst Dommelvallei De Dienst Dommelvallei voert gemeentelijke taken uit met betrekking tot de Participatiewet, de Wet Inburgering en het minimabeleid, samen met de ketenpartners, zoals de WSD en het CMD. De verwachting is dat de Participatiewet de komende jaren sterk zal wijzigen. Wij willen hierop anticiperen. Daarom nemen wij deel aan de volgende (doelgroep)projecten: • aanpak vergunninghouders door brede intake; • ondersteuning via de Diagnose en Werkmethode AanZet; • ondersteuning van inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt met project Kansen; • werkwarenhuis 't Goed Nuenen. Gemeenschappelijke regeling WSD De WSD voert de verplichtingen uit de voormalige Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) uit voor werknemers uit de gemeente Nuenen. Daarnaast begeleidt de WSD inwoners die in het kader van de Participatiewet ondersteuning nodig hebben bij het vinden van werk. De basis vormt het door het bestuur vastgestelde koersdocument 'Gezamenlijk doorontwikkelen'. Op basis hiervan stellen de deelnemende gemeenten (regio Boxtel, inclusief Nuenen en Son en Breugel) lokale plannen op in samenwerking met de WSD. Het Lokaal Plan van de gemeente Nuenen dat doorloopt tot en met 2025 omvat de samenwerking in het Goed, en de doelgroep gerichte aanpakken; werkdiagnose AanZet en project Kansen.
Het koersplan vormt het financiële kader voor de komende jaren. Bovendien ondersteunen de deelnemende gemeenten het ontwikkelen van een kennis- en expertisecentrum en het inzetten op plusdiensten bij de WSD. In 2025 wordt de samenwerking tussen gemeente, WSD, Dienst Dommelvallei en lokale partners in het sociaal domein voortgezet en verstevigd. Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) De GGD Brabant-Zuidoost streeft onder regie van de deelnemende gemeenten met preventie naar gezondheidswinst voor alle inwoners. De organisatie voert een veelheid aan taken op het gebied van publieke gezondheidszorg uit. Zo komen in 2025 de resultaten van de volwassenen- en ouderenmonitor en de extra monitor jong volwassenen beschikbaar en wordt de monitor 0 tot 11jarigen uitgevoerd. De GGD ondersteunt de gemeente bij de ontwikkelingen in het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de bijbehorende brede SPUK-regeling. Als gezondheidbeschermende taken richt de GGD zich op het signaleren van infectieziekten en het voorkomen van verspreiding ervan (waaronder Covid), TBC-bestrijding, het rijksvaccinatieprogramma en de zorg voor seksuele gezondheid. Voor jeugdgezondheidszorg en ook voor volwassenen wordt, naast de uitvoering van contracttaken, een maatwerkpakket afgesproken.
De pilot met de inzet van een wijk-GGD’er om een goed werkende aanpak voor mensen met verward gedrag te realiseren, wordt geëvalueerd. Op basis daarvan wordt een besluit genomen over het vervolg. Ook zet de GGD zich in voor andere preventieve acties, zoals valpreventie, Dementievriendelijk Nuenen, opzet en ontwikkeling van ‘één tegen eenzaamheid’, et cetera. Verder voert de GGD de projecten kansrijke start voor kinderen van -10 maanden tot 2 jaar en nu niet zwanger voor de kinderwens van kwetsbare mensen met een opeenstapeling van complexe problemen en beperkingen uit.
Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en positief als er meer baten zijn dan lasten. De taakvelden bij het sociaal domein zijn met ingang van begrotingsjaar 2025 aangepast op landelijk voorschrift. Het gaat om een verfijning van de taakvelden om beter aan landelijke informatiebehoeften te voldoen. Bedragen x €1.000 Omschrijving
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
1.814
900
0
0
0
0
Lasten 0.10 Mutaties reserves programma 3 4.1 Openbaar basisonderwijs
93
126
139
139
139
139
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
1.012
961
830
830
830
830
6.1 Samenkracht en
5.192
5.831
4.046
3.966
3.882
3.880
24
Omschrijving
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
0
0
398
397
397
397
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
354
347
0
0
0
0
6.3 Inkomensregelingen
6.884
6.085
6.147
6.147
6.147
6.147
6.4 WSW en beschut werk
1.402
1.491
1.645
1.649
1.650
1.647
6.5 Arbeidsparticipatie
844
742
742
742
742
742
6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo)
0
0
1.232
1.232
1.232
1.232
1.188
1.334
0
0
0
0
6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo)
0
0
2.285
2.021
2.021
2.021
6.712 Begeleiding (Wmo)
0
0
923
923
923
923
6.713 Dagbesteding (Wmo)
0
0
426
426
426
426
6.714 Overige maatwerkarrangementen (Wmo)
0
0
164
164
164
164
1.672
1.920
0
0
0
0
6.71B Begeleiding (WMO)
820
874
0
0
0
0
6.71C Dagbesteding (WMO)
407
405
0
0
0
0
6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO)
301
345
0
0
0
0
6.72A Jeugdhulp begeleiding
1.251
1.251
0
0
0
0
6.72B Jeugdhulp behandeling
2.143
998
0
0
0
0
6.72C Jeugdhulp dagbesteding
124
600
0
0
0
0
6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig
243
296
0
0
0
0
6.73C Jeugdhulp met verblijf overig
475
495
0
0
0
0
6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf
19
660
0
0
0
0
6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
101
82
0
0
0
0
6.74C Gesloten plaatsing
36
17
0
0
0
0
6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal
0
0
40
40
40
40
6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal
0
0
3.059
2.683
2.674
2.674
6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk
0
0
731
731
731
731
6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal
0
0
40
40
40
40
6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal
0
0
577
577
577
577
6.791 PGB Wmo
0
0
239
239
239
239
6.792 PGB Jeugd
0
0
195
195
195
195
6.811 Beschermd wonen (Wmo)
0
0
34
34
34
34
6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo)
0
0
53
53
53
53
6.81A Beschermd wonen (WMO)
26
3
0
0
0
0
6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
17
20
0
0
0
0
6.821 Jeugdbescherming
0
0
291
291
291
291
6.822 Jeugdreclassering
0
0
26
26
26
26
6.82A Jeugdbescherming
275
278
0
0
0
0
burgerparticipatie 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal
6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo)
6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)
25
Omschrijving
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
6.82B Jeugdreclassering
21
25
0
0
0
0
6.91 Coördinatie en beleid Wmo
0
0
40
40
40
40
6.92 Coördinatie en beleid Jeugd
0
0
127
127
127
127
7.1 Volksgezondheid
1.044
1.126
1.252
1.244
1.196
1.223
Totaal Lasten
27.758
27.213
25.685
24.960
24.819
24.842
0.10 Mutaties reserves programma 3
707
300
50
0
0
0
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
147
104
76
76
76
76
3.373
2.960
460
444
373
373
6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal
0
0
110
110
110
110
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
69
110
0
0
0
0
6.3 Inkomensregelingen
Baten
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
5.013
4.973
4.973
4.973
4.973
4.973
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
3
0
0
0
0
0
6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo)
0
0
157
157
157
157
6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO)
142
150
0
0
0
0
7.1 Volksgezondheid
78
100
100
70
0
0
9.531
8.698
5.927
5.830
5.689
5.689
-18.227
-18.515
-19.758
-19.129
-19.130
-19.153
Totaal Baten Saldo (baten -/- lasten)
Voorgestelde aanpassingen Onderstaand de voorgestelde budgetaanpassingen van dit programma. Bedragen zijn in € waarbij negatieve bedragen een nadeel zijn en positieve bedragen een voordeel. 3. Werk (Participatie), Zorg & Jeugd
2025
2026
2027
2028
Stijging bijdrage GR GGD (ten laste van stelpost inflatie, zie programma 8)
-57.989
-57.989
-57.989
-85.196
Meicirculaire 2024: Participatie (WSW en beschut werk)
-160.024 -161.642
Meicirculaire 2024: Besparing jeugd 2025 vervallen
-288.614
Overige indexering ten laste van stelpost inflatie (m.n. sociaal domein en maatschappelijke instellingen)
-556.059 -556.059
Subsidieprogramma
-92.919
Totaal programma 3
-92.919
-1.155.605 -868.609
-164.318 -162.268 -556.059 -556.059 -92.919
-92.919
-871.285 -896.442
Toelichtingen Stijging bijdrage GGD De begroting is gebaseerd op de vastgestelde begroting 2025 van de GGD (was al opgenomen in Kadernota 2025). Meicirculaire 2024 In de meicirculaire gemeentefonds 2024 heeft het Rijk extra geld beschikbaar gesteld voor WSW/beschut werk. Omdat wij deze middelen volgens afspraak 1-op-1 doorbetalen aan WSD passen we de begroting hierop aan. De hervormingsagenda jeugd is uitgesteld. De taakstellende besparing 2025 komt daarom te vervallen. De gevolgen voor de inkomsten algemene uitkering staan in programma 8. Subsidieprogramma Bij het subsidieprogramma is bij enkele subsidieaanvragen sprake van een hogere indexering doordat cao’s hoger zijn dan onze reguliere indexering. Daarnaast zijn we voornemens enkele nieuwe subsidieaanvragen toe te kennen omdat de aanvrager aan de criteria voldoet. Overige indexeringen Voor indexeringen beschikken we over een stelpost die is opgenomen in programma 8.
26
Programma 4. Verenigingen & Accommodaties Portefeuillehouder(s) S. Löwik
Wat willen we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect
Doelstellingen
Hoogwaardig voorzieningsniveau passend bij schaalgrootte van Nuenen
1. Meer afstemming van vraag en aanbod m.b.t. gemeentelijke accommodaties 2. Transparantere afspraken met exploitanten en/of gebruikers van gemeentelijke accommodaties 3. Gemeentelijk vastgoed duurzamer maken
Onderwijshuisvesting basisscholen afgestemd op leerlingenprognose
4. Voldoende vierkante meters voor onderwijshuisvesting basisscholen 5. Voldoende faciliteiten voor bewegingsonderwijs basisscholen
Bevorderen van een gezonde leefomgeving en leefstijl
6. Meer bekendheid geven aan en stimuleren van beter gebruik van sport-, spel- en vrijetijdsvoorzieningen
Relevante beleidsnota's in dit programma Naam
Periode
Vastgesteld in de raad
Planning vaststelling nieuw beleidsplan
Meerjarenspreidingsplan onderwijshuisvesting 2015
2015 - 2035
juli 2015
Vaststelling Integraal Huisvestingsplan in 2024/2025
Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Nuenen, Gerwen en Nederwetten 2021
onbepaald
september 2021
onbepaald
Algemene Subsidieverordening
vanaf 2017
mei 2016
onbepaald
Nota Accommodatiebeleid
vanaf 2017
september 2017
2025
Nota vrijwilligersbeleid 2020-2026
2020 - 2026
november 2020
2026
Nota jeugdbeleid 2021 - 2024
2021 - 2024
april 2021
onbepaald
Nota Duurzaamheid
2019 - 2023
december 2019
2025
Transitievisie Warmte voor de gemeente Nuenen
2021 e.v.
september 2021
2026
Omgevingsvisie Nuenen
2021 ev.
september 2021
onbepaald
Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 Metropoolregio Eindhoven
2022 e.v.
december 2021
onbepaald
Wat gaan we daarvoor doen? Hoogwaardig voorzieningsniveau passend bij schaalgrootte van Nuenen 1. Meer afstemming van vraag en aanbod m.b.t. gemeentelijke accommodaties In 2025 renoveren en verduurzamen we de Hongerman. Het Klooster transformeren, renoveren en verduurzamen we. Dat doen we zodat deze accommodaties weer aansluiten op de eisen en wensen van deze tijd. In verband met de voorgenomen verhuizing van de bibliotheek naar het Klooster en de verduurzamingsopgave van het gemeentehuis werken we scenario's uit voor een toekomstbestendig en duurzaam gemeentehuis. 2. Transparantere afspraken met exploitanten en/of gebruikers van gemeentelijke accommodaties In vervolg op de in 2024 aan de raad gepresenteerde inventarisatie van gemeentelijke accommodaties leggen we in 2025 nieuw accommodatiebeleid aan de raad voor. We gaan het exploitatiemodel van het Klooster en de Hongerman vormgeven en gebruiken deze als input voor het nieuwe beleid. 3. Gemeentelijk vastgoed duurzamer maken Bij de renovatie van de Hongerman en het Klooster voeren we verduurzamingsmaatregelen uit. Op basis van de door de raad vastgestelde routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed Nuenen werken we het tweede cluster gebouwen uit tot een technisch ontwerp met aanbestedingsstukken.
27
Hiervoor is voorbereidingsbudget opgenomen in deze begroting. In de begroting zijn ook middelen opgenomen voor verduurzamen gemeentelijk vastgoed. De mogelijke nieuwbouw of renovatie van het gemeentehuis kan leiden tot herziening van dit bedrag. Onderwijshuisvesting basisscholen afgestemd op leerlingenprognose 4. Voldoende vierkante meters voor onderwijshuisvesting basisscholen Op grond van de leerlingenprognose verwachten we een toename van het aantal leerlingen. De groei betreft de hele gemeente, maar is geconcentreerd in Nuenen-West en Nuenen-Noord. Naast uitbreiding van basisschool Het Mooiste Blauw is meer permanente huisvesting voor het basisonderwijs noodzakelijk. Daarop vooruitlopend moet in 2025 tijdelijke huisvesting worden gerealiseerd. In het Integraal Huisvestingsplan (IHP), dat we nog aan de raad voorleggen, nemen we de verwachte permanente uitbreiding mee. Hierbij kijken we ook naar het voortgezet onderwijs en kinderopvang. Het IHP geeft een vooruitblik voor de komende vijftien jaren en bevat concrete maatregelen voor de komende vier jaren. 5. Voldoende faciliteiten voor bewegingsonderwijs basisscholen Na de renovatie van de Hongerman beschikt de kern Nuenen over zes zalen/zaaldelen voor bewegingsonderwijs. Dit is inclusief de gymzaal aan de Mgr. Cuytenlaan, die op termijn wordt gesloopt. Basisscholen moeten twee maal 45 minuten bewegingsonderwijs geven.
De leerlingen van de groepen 1 en 2 (soms ook 3) maken gebruik van de speelzaal in de schoolgebouwen zelf. Doordat het leerlingenaantal stijgt, neemt ook de behoefte aan ruimte voor bewegingsonderwijs toe. Daarnaast huurt het voortgezet onderwijs, het Nuenens College, ook gemeentelijke sportzalen. De behoefte van het Nuenens College is drie zaaldelen. In mei 2024 informeerden we de raad over de uitkomsten van het behoefte- en locatie onderzoek waarom is verzocht in de raadsagenda en waar de raad in juni 2023 toe heeft besloten. In 2025 werken we enkele scenario's uit. Bevorderen van een gezonde leefomgeving en leefstijl 6. Meer bekendheid geven aan en stimuleren van beter gebruik van sport-, spel- en vrijetijdsvoorzieningen We geven voorlichting en informatie over de voorzieningen en activiteiten die in de gemeente plaatsvinden. Dit doen we onder meer door de inzet van de combinatiefunctionaris en buurtsportcoach, door middel van Sjors Sportief en Creatief voor de jeugd en via Actief Nuenen voor alle doelgroepen. Op grond van het lokaal jeugdbeleid stimuleren we het gebruik van reguliere voorzieningen door alle jeugdigen. In 2023 is het Lokaal Sportakkoord 2.0 gesloten. De rijksmiddelen, opgenomen in de specifieke uitkering GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord), zetten we in 2025 in op een breder aanbod van sportactiviteiten.
We organiseren verschillende inspiratiesessies voor verenigingen om te werken aan een sociaal veilige sportomgeving. We breiden de formatie van de buurtsportcoach uit. Met de uitbreiding streven we naar een breder en groter bereik van inwoners, we gaan hiervoor onder andere een samenwerking aan met kinderopvang.
Beleidsindicatoren Naam
Indicator
Duurzaam gemeentelijk vastgoed
% gemeentelijke gebouwen met label A of B ten opzichte van alle gemeentelijke gebouwen
0
2
3
Onderwijshuisvesting basisscholen
De onderwijshuisvesting sluit aan op het aantal leerlingen volgens de berekeningswijze van de verordening onderwijshuisvesting.
ja
ja
ja
De gemeente beschikt over voldoende ruimte voor bewegingsonderwijs om te voldoen aan de wettelijke verplichting.
ja
ja
ja
% inwoners van 18 jaar tot en met 64 jaar dat voldoet aan de Beweegrichtlijn.
57
56
57
Beweegt voldoende
Jaarrekening 2023
28
Begroting 2024
Begroting 2025
Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en positief als er meer baten zijn dan lasten. Bedragen x €1.000 Omschrijving
Realisatie 2023 Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten 0.10 Mutaties reserves programma 4
1
0
0
0
0
0
1.233
1.307
1.318
1.268
1.265
1.262
626
196
181
164
66
66
1.083
1.134
1.419
1.498
2.008
2.012
513
460
592
592
592
592
3.456
3.097
3.509
3.522
3.931
3.932
0.10 Mutaties reserves programma 4
16
30
14
39
39
39
4.2 Onderwijshuisvesting
170
99
75
75
75
75
5.1 Sportbeleid en activering
457
115
115
98
0
0
5.2 Sportaccommodaties
312
195
195
195
195
195
5.6 Media
23
0
0
0
0
0
Totaal Baten
978
439
399
407
309
309
-2.479
-2.658
-3.111
-3.115
-3.622
-3.623
4.2 Onderwijshuisvesting 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.6 Media Totaal Lasten Baten
Saldo (baten -/- lasten)
Voorgestelde aanpassingen Onderstaand de voorgestelde budgetaanpassingen van dit programma. Bedragen zijn in € waarbij negatieve bedragen een nadeel zijn en positieve bedragen een voordeel. 4. Verenigingen & accommodaties
2025
Uitwerking scenario's binnensportaccommodaties
2026
2027
2028
-40.000
Onderhoud velden EMK (zie ook Tussentijdse rapportage voorjaar 2024)
-38.000
-38.000
-38.000
-38.000
Indexeringen ten laste van stelpost inflatie (m.n. energie)
-130.010
-130.010
-130.010
-130.010
95.157
313.205
-104.000
-104.000
-112.853
145.195
-272.010
-272.010
Aanpassing kapitaallasten vanwege actualisatie investeringen Totaal programma 4
Toelichtingen Uitwerking scenario's binnensportaccommodaties Zie hierboven bij Voldoende faciliteiten voor bewegingsonderwijs basisscholen. Onderhoud velden EMK In de 1e tussentijdse rapportage 2024 is een aanvulling opgenomen voor onderhoud hybrideveld sportpark EMK, wat structureel nodig is. Daarnaast was het (externe) toezicht op het onderhoud voor alle hybridevelden nog niet structureel begroot. Indexeringen Voor indexeringen beschikken we over een stelpost die is opgenomen in programma 8. Aanpassing kapitaallasten vanwege actualisatie investeringen De eerste jaren zijn de kapitaallasten lager als gevolg van het doorschuiven (realistischer plannen) van met name de investering sporthal De Hongerman. Door het toevoegen van de inrichting van De Hongerman en de buitenruimte stijgen vanaf 2027 de kapitaallasten.
29
Programma 5. Wonen & Leefomgeving Portefeuillehouder(s) P. Kok en S. Löwik
Wat willen we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect
Doelstellingen
Passende huisvesting voor onze inwoners, waaronder jongeren, ouderen en specifieke doelgroepen waaronder Sinti en zorgbehoevenden
1. Meer nieuwe woningen voor de lokale vraag (voor o.a. jongeren, ouderen, Sinti en zorgbehoevenden) 2. Meer sociale huurwoningen 3. Meer woningen voor bijzondere doelgroepen die een vorm van zorg nodig hebben 4. Betere woonomstandigheden op de woonwagenlocaties Kremersbos en Bosweg
Zo energiezuinig en duurzaam mogelijke (bestaande) woningvoorraad, zodat inwoners zo lang mogelijk en comfortabel in Nuenen kunnen blijven wonen
5. Meer duurzame bestaande woningen (o.a. energiezuiniger maken van bestaande woningen) 6. Meer levensloopbestendig woningen (bestaande en nieuwe)
Nuenen behouden en ontwikkelen als leefbare woongemeente waarbij 7. Beter benutten van transformatie- en inbreidingskansen geen afbreuk of waarbij een bijdrage wordt geleverd aan onze binnen de kernen Nuenen, Gerwen, Nederwetten en buurtschap kernkwaliteiten (groen, dorps, rustig en gezellig) Eeneind (vanuit kernkwaliteiten) 8. Meer investeren om de leefbaarheid in de kerkdorpen voor de toekomst te behouden 9. Het erfgoed in het centrum van Nuenen beter beleefbaar maken
Relevante beleidsnota's in dit programma Naam
Periode
Vastgesteld door de raad
Planning vaststelling nieuw beleidsplan
Programma Wonen 2020-2030
2020-2030
juli 2020
onbepaald
Visie op Wonen Stedelijk Gebied Eindhoven
2019 e.v.
juli 2019
onbepaald
Afsprakenkader Wonen Stedelijk Gebied Eindhoven 2022
2022 e.v.
februari 2022
onbepaald
Programma woonwagenlocaties
2018-2022
november 2017
onbepaald
Nota grondbeleid
2019 e.v.
juli 2019
onbepaald
Landschapsstudie en toolbox buitengebied
2020 e.v.
26 mei 2020 (door college)
onbepaald
Bouwen in het Buitengebied van Nuenen, Richtlijn voor Ruimte voor Ruimte-initiatieven in bebouwingsconcentraties
2022 e.v.
29 september 2022 onbepaald
Omgevingsvisie Nuenen
2021 e.v.
september 2021
onbepaald
Vlekkenplan + Centrum Nuenen
2023 e.v.
september 2023
n.v.t.
Nota Duurzaamheid
2019-2023
december 2019
2025
Transitievisie Warmte voor de gemeente Nuenen
2021 e.v.
september 2021
2026
Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 Metropoolregio Eindhoven
2022 e.v.
december 2021
onbepaald
Wat gaan we daarvoor doen? Passende huisvesting voor onze inwoners, waaronder jongeren, ouderen en specifieke doelgroepen waaronder Sinti en zorgbehoevenden 1. Meer nieuwe woningen voor de lokale vraag (voor o.a. jongeren, ouderen, Sinti en zorgbehoevenden) Inmiddels hebben we diverse projecten voor deze doelgroepen in de harde plancapaciteit, oftewel ze zijn klaar voor vergunningsaanvragen. De focus ligt op het tot realisatie laten brengen van deze projecten zodat ook daadwerkelijk meer nieuwe woningen aan de voorraad worden toegevoegd. Daarnaast werken we aan diverse plannen om deze van de zachte naar de harde plancapaciteit te krijgen, het gaat dan in het sociale huursegment om de projecten Lyndakkers en Oranjebuurt van Helpt Elkander. Aanvullend hierop werken we het uitvoeringsprogramma van de woonzorgvisie
30
zodanig uit dat deze faciliterend is voor initiatiefnemers van woonprojecten voor jongeren, ouderen en zorgbehoevenden. Voor Nuenen West moeten we nog invulling gegeven aan het realiseren van 60 sociale koopwoningen, die bedoeld zijn voor de starters. In 2024 zijn we in gesprek gegaan over het maken van nadere afspraken met de ontwikkelaar, dit ronden we begin 2025 af. Ook zoeken we in Nuenen West fase 1 en 2 naar circa 20 nieuwe plekken voor de huisvesting van Sinti. 2. Meer sociale huurwoningen In 2025 doorlopen we de planologische procedure voor de Oranjebuurt. Daarnaast zitten er enkele andere projecten met sociale huurwoningen in de pijplijn voor een planologische procedure, om de doelstelling zoals opgenomen in het programma Wonen 2020-2030 ‘toevoegen 325 sociale huurwoningen tot en met 2030’ waar te maken. De planologische procedure voor de Vinkenhofjes is doorlopen en zodra het plan onherroepelijk is kan de realisatiefase starten. Via dit plan wordt een grote hoeveelheid sociale woningen (verdubbeling ten opzichte van wat er staat) toegevoegd aan de voorraad. Daarnaast blijven wij, zoals als opgenomen in de raadsagenda, bij nieuwe woningbouwplannen het uitgangspunt hanteren dat minimaal 30 procent van de te bouwen woningen valt binnen de sociale prijsklasse. Dit uitgangspunt is – samen met de realisatie van middenhuurwoningen - ook aan de orde bij de Kloostertuin. 3.
Meer woningen voor bijzondere doelgroepen die een vorm van zorg nodig hebben De bouw van 33 zorgflats aan de Pastoor Aldenhuijsenstraat start in 2025 . Verder lopen er meerdere initiatieven voor het realiseren van zorgwoningen voor bijzondere doelgroepen. Met deze initiatieven voert de gemeente het gesprek om te bekijken waar en hoe hier invulling aan kan worden gegeven. Dit soort initiatieven krijgen ook een plek in het uitvoeringsprogramma van de woonzorgvisie. Dit uitvoeringsprogramma wordt begin 2025 gedeeld met de gemeenteraad. 4. Betere woonomstandigheden op de woonwagenlocaties Kremersbos en Bosweg In 2025 wordt verder met de bewoners gewerkt aan een toekomstbestendige oplossing voor de locatie Bosweg. In 2025 gaan we ook de herontwikkeling van de locatie Kremerbos opstarten. Het doel is om voor deze locatie ook een aanpak op te stellen waarmee naar een toekomstbestendige oplossing toegewerkt kan worden. Hiervoor is een voorbereidingskrediet van € 200.000,- nodig. Daarnaast wordt voor de langere termijn ook gekeken naar realisatie van een nieuwe woonwagenlocatie in Nuenen-West. Hierover vinden gesprekken plaats met de ontwikkelaar. Gezien de staat van sommige huurwoonwagens kan onderhoud niet langer worden uitgesteld. Daarom verwachten we voor 2025 incidenteel nog extra onderhoudsbudget nodig te hebben. Dit geldt met name voor de locatie Kremersbos.
Gezien de herontwikkeling van de locaties is het ook van belang om het toewijzingsbeleid te actualiseren. Dit wordt in 2025 ook opgepakt. Zo energiezuinig en duurzaam mogelijke (bestaande) woningvoorraad, zodat inwoners zo lang mogelijk en comfortabel mogelijk in Nuenen kunnen blijven wonen 5. Meer duurzame bestaande woningen (o.a. energiezuiniger maken van bestaande woningen) In 2025 gaan we verder met het isoleren van bestaande woningen, waarbij we de bewoners van de woningen met energielabels D-G extra willen stimuleren hun woning te isoleren. Enerzijds door deelname aan het project Groene Zone Isoleren en anderzijds door middel van een subsidieregeling met rijksgelden. Isoleren draagt bij aan een verbetering van het wooncomfort, het reduceren van CO2uitstoot en energieverbruik. Daarnaast helpt dit ons ook om de klimaatdoelen van 2030 te behalen waarmee we ook invulling geven aan de RES 1.0. Ook de No-regretmaatregelen blijven we onder de aandacht brengen bij onze inwoners en ondernemers om de duurzame opwek van energie te stimuleren. Een aandachtspunt bij het isoleren van woningen is het opstellen van een Soorten Managementplan. Doel van dit plan is om hiermee gemeente-breed de bebouwde omgeving te kunnen isoleren met bescherming van o.a. vogels en vleermuizen.
Daarnaast geven we verdere uitvoering aan wijkuitvoeringsplannen die zijn opgesteld in het kader van de Transitievisie Warmte.
31
Tot slot blijven we in 2025 ook de Stimuleringslening inzetten, zodat particuliere woningeigenaren geld kunnen lenen om hun woning te verduurzamen. In de nota Duurzaamheid, die in 2024 is geactualiseerd, wordt onder andere aandacht besteed aan het verduurzamen van bestaande woningen. Vanuit het Rijk ontvangen we klimaatgelden die we inzetten voor allerlei maatregelen in het kader van de energietransitie, onder andere voor het stimuleren van het verduurzamen van bestaande woningen. Hiervoor zijn gelden opgenomen in programma 6. In 2025 zetten we Energie Huis Slim Wonen in voor het ondersteunen en inzetten van energiecoaches die op een laagdrempelige manier voorlichting geven aan inwoners. Daarnaast nemen we deel aan Groene Zone Zonnepanelen om particuliere woningbezitters en VVEs te ontzorgen bij zonnepanelen. 6. Meer levensloopbestendig woningen (bestaande en nieuwe) In 2024 is de woonzorgvisie vastgesteld. Het uitvoeringsprogramma dat invulling geeft aan de doelstellingen wordt in 2025 voor het eerst uitgevoerd. Hoe er meer levensloopbestendige woningen kunnen worden gerealiseerd is hier een belangrijk onderdeel van. We blijven inzetten op het stimuleren van woningeigenaren en ontwikkelaars om bij nieuwbouwwoningen zoveel mogelijk levensloopbestendig en/of zorggeschikt te maken. In ieder geval is dit een voorwaarde bij nieuwbouwappartementen.
Dit is terug te zien bij projecten als Wederikdreef, Vinkenhofjes, Mijlpaal etc. Daarnaast blijven we de Stimuleringslening aanbieden. Met de Stimuleringslening kunnen woningeigenaren geld lenen om hun woning levensloopbestendig te maken. Nuenen behouden en ontwikkelen als leefbare woongemeente waarbij geen afbreuk wordt gedaan of waarbij een bijdrage wordt geleverd aan onze kernkwaliteiten (groen, dorps, rustig en gezellig) 7. Beter benutten van transformatie- en inbreidingskansen binnen de kernen Nuenen, Gerwen, Nederwetten en buurtschap Eeneind Het in 2024 vastgestelde Masterplan Kloostertuin bevat de uitgangspunten voor ontwikkeling van de Kloostertuin is de basis voor de aanbesteding en ruimtelijke procedure. Dit vervolg zal in 2025 leiden tot gunning aan- en contractering van de marktpartij met de beste aanbieding. Ook verwachten we dat de initiatiefnemers van de projecten Vinkenhofjes, Lyndakkers, Oranjebuurt en Pastoor Aldenhuijsenstraat starten met realisatie. We verwachten dat er in 2025 ruimtelijke procedures vanuit de vastgestelde haalbaarheidsstudie voor bouwlocaties in Gerwen en Nederwetten zullen worden opgestart. In 2025 werken we de ambities die de raad in de omgevingsvisie heeft vastgesteld uit in omgevingsprogramma’s.
Het opstellen van omgevingsprogramma’s is nieuw, omvangrijk en komt tot stand met participatie vanuit de samenleving en inbreng vanuit vakdisciplines uit zowel het ruimtelijke als het sociale domein. Om die reden starten we in eerste instantie met twee omgevingsprogramma’s: voor het bedrijventerrein Berkenbosch en het landelijk gebied. In 2025 werken verder aan het gemeentedekkende omgevingsplan dat in 2032 klaar moet zijn. Voor de kern Gerwen wordt het eerste omgevingsplan opgesteld. Hiermee wordt de basis gelegd voor de methodiek van het gemeente dekkende omgevingsplan. Het opstellen van een omgevingsplan is een omvangrijke en ingewikkelde klus. Er moeten zeer veel (bestaande) regels worden omgezet. De bestaande bestemmingsplannen worden geïntegreerd met regels vanuit bijvoorbeeld milieu, de APV en de erfgoedverordening. Daarnaast moeten deze regels op een goede manier ontsloten worden in het nieuwe Digitaal Stelsel. 8. Meer investeren om de leefbaarheid in de kerkdorpen voor de toekomst te behouden In 2025 werken we de conclusies uit de Haalbaarheidsstudie voor woningbouw en Gerwen en Nederwetten verder uit naar concrete plannen voor inbreidingslocaties en eventuele uitbreidingslocaties in Gerwen en Nederwetten. Voor de kansrijke locaties zullen ruimtelijke procedures worden opgestart. 9.
Het erfgoed in het centrum van Nuenen beter beleefbaar maken Uit de omgevingsvisie is de eigenheid van Nuenen duidelijk naar voren gekomen en daarmee ook het bestaande erfgoed van Nuenen. Bij ruimtelijke ontwikkeling nemen we erfgoed mee in de ruimtelijke analyse van een gebied. In programma 7 wordt verder ingegaan wat er op het gebied van erfgoed in 2025 wordt opgepakt.
32
Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Metropoolregio Eindhoven (MRE) In 2023 is in de regio de Woondeal Zuidoost-Brabant ondertekend door het Rijk, de Provincie, woningcorporaties en de MRE-gemeenten. Op MRE niveau wordt regie gevoerd op het uitvoeren van deze Woondeal. Zo wordt er in 2024 gewerkt aan een regionale programmering en prioritering van de woningbouwopgave. Daarnaast wordt er op woningbouw een versnellingsteam ingezet. Tot slot wordt de voortgang van de woningbouwopgave op MRE niveau gemonitord.
Beleidsindicatoren Naam
Indicator
Jaarrekening Begroting Begroting 2023 2024 2025
Nieuwbouw woningen *
aantal per 1.000 woningen
5
5
7
Realisatie nieuwbouw woningen**
aantal nieuwbouwwoningen dat gereed is gemeld
55
50
75
Sociale huurwoningen
totaal aantal (doel: 1.963 in 2030)
1.660
1.680
1.644***
Sociale huurwoningen voor jongeren tot 23 jaar**
aantal huurwoningen voor jongeren tot 23 jaar (doel: minimaal 84 in 2030)
84
84
84
Woningen in een intramurale zorgsetting**
toename aantal woning in intramurale zorgsetting vanaf 2020 (doel: 46 extra woningen in 2030)
0
0
0
Woonruimte voor uitstroom vanuit beschermd wonen**
toename aantal woonruimten voor beschermd wonen vanaf 2020
0
2
0
Woonruimte/standplaatsen voor toename aantal woonruimten/standplaatsen voor Sinti vanaf Sinti** 2020 (doel: 43 extra woonruimten/standplaatsen in 2030)
0
2
4
Woonruimte voor arbeidsmigranten**
toename aantal woonruimten voor arbeidsmigranten vanaf 2020 (doel: minimaal 140 extra woonruimten in 2030)
35
15
0
Realisatie sociale koopwoningen**
aantal nieuwe sociale koopwoningen dat gereed is gemeld vanaf 2020 (doel: 400 extra sociale koopwoningen in 2030)
PM
15
0
Gemiddelde inschrijvingsduur sociale huurwoningen**
gemiddelde inschrijvingsduur bij verhuring in jaren (doel: lager dan7,3 in 2030)
NB
7,9
7,7
Slagingskans sociale huurwoning**
aantal verhuringen in sociale sector gedeeld door aantal actief woningzoekenden in sociale huursector in % (doel: slagingskans groter dan 1% in 2030)
NB
1,1
1,1
Levensloopbestendige woningen aantal nieuwe levensloopbestendige woningen nabij nabij voorzieningen** voorzieningen( centrum, Kernkwartier) dat gereed is gemeld vanaf 2020 (doel: 150 extra levensobestendige woningen in 2030)
PM
0
37
Duurzame woningvoorraad**
% woningen met label A of B ten opzichte van het totaal aantal woningen waarvoor een energielabel is afgegeven (doel: 60% in 2030)
57
60
65
Niet-duurzame woningvoorraad**
% woningen met label E of slechter ten opzichte van totaal aantal woningen waarvoor een energielabel is afgegeven (doel: 0% in 2030)
7
6
5
Duurzame woningvoorraad corporaties**
% woningen met label A ten opzichte van de totaal aantal woningen in eigendom van woningcorporaties (doel: 100% in 2030)
PM
48
50
Woningen met geregistreerde zonnepanelen**
aantal woningen met geregistreerde zonnepanelen ten opzichte van totaal aantal woningen
PM
37
35
* Verplichte indicator op grond van BBV ** in 2023 voor het eerst opgenomen *** daling komt door geplande sloop Vinkenhofjes en Oranjebuurt Algemene opmerking: cijfers woningbouw wisselen sterk door de tijd en moeten dan ook worden gezien als een momentopname.
Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en positief als er meer baten zijn dan lasten.
33
Bedragen x €1.000 Omschrijving
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
0.10 Mutaties reserves programma 5
2.037
175
175
175
175
175
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
206
238
227
227
227
227
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
0
0
54
54
54
54
Lasten
7.5 Begraafplaatsen
209
246
287
287
287
286
8.1 Ruimte en leefomgeving
1.505
1.420
1.550
1.549
1.549
1.474
8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
5.234
24.870
6.372
29.612
5.354
5.442
8.3 Wonen en bouwen
1.512
2.092
1.419
1.365
1.864
1.859
Totaal Lasten
10.702
29.040
10.085
33.270
9.510
9.518
0.10 Mutaties reserves programma 5
1.172
506
221
172
218
146
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
81
257
182
182
182
182
7.5 Begraafplaatsen
272
280
280
280
280
280
8.1 Ruimte en leefomgeving
182
0
0
0
0
0
6.900
25.045
6.547
29.787
5.529
5.617
Baten
8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen
742
873
774
774
774
774
Totaal Baten
9.349
26.961
8.003
31.194
6.982
6.999
Saldo (baten -/- lasten)
-1.353
-2.079
-2.081
-2.076
-2.528
-2.520
Voorgestelde aanpassingen Onderstaand de voorgestelde budgetaanpassingen van dit programma. Bedragen zijn in € waarbij negatieve bedragen een nadeel zijn en positieve bedragen een voordeel. 5. Wonen & Leefomgeving
2025
2026
2027
2028
Werkbudget ruimtelijke ordening
-25.000 -25.000 -25.000 -25.000
Lagere opbrengsten verkoop snippergroen
-75.000 -75.000 -75.000 -75.000
Onderhoud en exploitatie woonwagens
-50.000
Indexeringen ten laste van stelpost inflatie
-14.520 -14.520 -14.520 -14.520
Indexering leges ten gunste van stelpost inflatie
21.714
Aanpassing kapitaallasten vanwege actualisatie investeringen en herrekening rente
20.003
Totaal programma 5
21.714
21.714
21.714
-122.803 -92.806 -92.806 -92.806
Toelichtingen Werkbudget ruimtelijke ordening Dit was al opgenomen in de Kadernota 2025. Het bestaande budget wordt ingezet als werkbudget bij de start van ruimtelijke ontwikkelingen of beleid wat niet of niet direct kan worden doorbelast aan derden. Het betreft met name inhoudelijke adviezen en diensten van specialisten met betrekking tot planologie en grondzaken. Vanwege stijgende tarieven van leveranciers en stijging van het aantal ruimtelijke vraagstukken (o.a. door de woningbouwversnelling) voorzien wij dat het huidige structurele budget niet meer toereikend zal zijn. Lagere opbrengst verkoop snippergroen Gezien de reeds verkochte stukken snippergroen is het de verwachting dat de aanvragen tot aankoop van snippergroen zullen afnemen. Daarnaast zijn er ook minder stukken snippergroen die in aanmerking komen voor verkoop.
34
Onderhoud en exploitatie woonwagens Aangezien de herontwikkeling van woonwagenlocatie Bosweg nog in voorbereiding is en in 2025 nog niet gerealiseerd zal zijn, en nog gestart dient te worden met de voorbereiding van de herontwikkeling van woonwagenlocatie Kremersbos, is in 2025 nog incidenteel onderhoudsbudget nodig. Tot het moment van herontwikkeling is zowel incidenteel als planmatig onderhoud nodig op beide woonwagenlocaties. Gezien de slechte staat van onderhoud van diverse woonwagens en bergingen zijn de kosten voor onderhoud hoog. Indexeringen Voor indexeringen beschikken we over een stelpost die is opgenomen in programma 8. De indexering van de leges voegen we weer aan de stelpost toe. Kapitaallasten De (eenmalige) afname van de kapitaallasten in 2025 houdt verband met actualisatie van investeringen.
35
Programma 6. Ruimtelijk beheer, Milieu & Verkeer Portefeuillehouder(s) S. Löwik en P. Kok
Wat willen we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect
Doelstellingen
Nuenen behouden en ontwikkelen als leefbare woongemeente waarbij geen afbreuk wordt gedaan of waarbij een bijdrage wordt geleverd aan onze kernkwaliteiten (groen, dorps, rustig en gezellig).
1. Hogere kwaliteit van de groene woonomgeving 2. Hogere kwaliteit van onze natuurwaarden 3. Minder wateroverlast als gevolg van ernstige regenval op de plekken die daarvoor gevoelig zijn 4. Meer regenwater in het gebied bufferen onder meer om grondwaterstand positief te beïnvloeden 5. Verkeersveiliger woon- en leefomgeving
Robuuste en biodiverse groenstructuren
6. Meer ruimte voor spelen, bewegen en ontmoeten voor alle leeftijden 7. Betere bescherming van waardevolle groenstructuren 8. Meer biodiversiteit
Borgen van de bereikbaarheid, behouden en waar mogelijk verbeteren van de leefbaarheid en verbeteren van de omgevingskwaliteit
9. Meer middelen en capaciteit beschikbaar stellen om uitvoering te kunnen geven aan voorkeursvariant van de Bundelroutes
Bevorderen van een gezonde leefomgeving
10. Betere luchtkwaliteit en minder geluidshinder
Bewustwording van hergebruik van spullen
11. Meer stimuleren van afval scheiden en hergebruik
Relevante beleidsnota's in dit programma Naam
Periode
Vastgesteld in de raad
Planning vaststelling nieuw beleidsplan
Beleidsplan Openbare verlichting 2018-2027
2018 - 2027
juli 2017
eind 2027
Beheerplan Wegen 2022-2026
2022 - 2026
maart 2021
2026
verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2019-2023
2019 - 2023
december 2018
2026
Subsidieverordening afkoppelen hemelwater
2021 e.v.
december 2020
november 2024
Verordening Ondergrondse Infrastructuur
2015 e.v.
februari 2015
onbepaald
Beleidsplan Spelen en bewegen
2017 - 2020
juli 2017
onbepaald
Groenbeheerplan
2020 - 2026
december 2019
2026
Bomenbeleidsplan
2017 - 2031
februari 2017
2031
Groenstructuurplan
2011 - 2020
november 2010
onbepaald
Beheerplan gemeentebossen
2023 - 2028
december 2023 (vastgesteld 2028 door het college)
Biodiversiteitsplan inclusief uitvoeringsprogramma
-
-
2025
Mobiliteitsvisie Nuenen, uit te werken in beleidsmodules
2018 e.v.
december 2017
onbepaald
Beleidsmodules per vervoerswijze (uitwerking Mobiliteitsvisie)
2019 e.v.
december 2019
onbepaald
Businesscase 2024 - 2028 Blink
2024 - 2028
begin 2024 (vastgesteld door AB Blink)
onbepaald
Afvalstoffenverordening Nuenen 2016
onbepaald
maart 2016
onbepaald
Beheerplan Civiele kunstwerken
2020 - 2024
februari 2020
eind 2024 (vaststelling door het college)
Nota bodembeheer en Nota bodembeheer PFAS
2021 e.v.
juli 2021
onbepaald
Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 Metropoolregio Eindhoven
2022 e.v.
december 2021
onbepaald
Beleid grootschalige opwek zonne- en windenergie
2023
juni 2023
eind 2026
Beleid laadinfrastructuur
geen einddatum
juli 2018 (vastgesteld door het college)
2025
Voorkeursalternatief studie (verkeers)leefbaarheid en bereikbaarheid Bundelroutes Nuenen
2021
november 2021
onbepaald
Beheerplan speelvoorzieningen
2011-2020
2011
2025
36
Wat gaan we daarvoor doen? Nuenen behouden en ontwikkelen als leefbare woongemeente waarbij geen afbreuk wordt gedaan of waarbij een bijdrage wordt geleverd aan onze kernkwaliteiten (groen, dorps, rustig en gezellig). 1. Hogere kwaliteit van de (groene) woonomgeving In 2025 starten we met het opstellen van een nieuw groenbeleidsplan. We willen blijven investeren in een groene woonomgeving. Hiervoor nemen we groenstructuren die vanuit cultuurhistorie en/of vanuit de ecologische verbindingsfunctie waardevol zijn op in de omgevingsprogramma's en omgevingsplannen. Bij individuele planontwikkelingen zorgen we voor een geschikte inpassing, passend bij de omgeving. Op het gebied van energievoorziening werken we aan een veiliger en duurzamer Nuenen. Wat betreft de verlichting in de openbare ruimte zetten we de in 2024 opgestarte werkzaamheden door om in 2025 alle nog aanwezige conventionele armaturen versneld te vervangen door led-armaturen. Hiervoor is budget opgenomen in de begroting. 2. Hogere kwaliteit van onze natuurwaarden Binnen het project Dommeldal uit de Verf ronden we een inrichtingsplan voor het Natuurwerk Brabant ten zuiden van Eeneind af. Dit gebied vormt een eenheid met de Urkhovense Zeggen en het Hulsterbroek. Daarnaast starten we met een inrichtingsplan voor het Dommelpark dat een eenheid vormt met het Eckart Bos.
De subsidieprogramma’s Stimuleringsregeling Landschap en ErvenPlus blijven in 2025 doorlopen. Samen met het Waterschap de Dommel wordt gestreefd om de Hooidonksche Beek geheel als ecologische verbindingszone in te richten. Samen met de gemeenten Son en Breugel en Geldrop-Mierlo wordt verkend of we kunnen samenwerken in het programma Basis Kwaliteit Natuur. Dit programma brengt bestaande en mogelijke leefgebieden van algemene soorten in beeld. Hiermee kunnen we acties ondernemen om de basiskwaliteit weer op orde te krijgen. 3. Minder wateroverlast als gevolg van ernstige regenval op de plekken die daarvoor gevoelig zijn In 2025 starten we met het opstellen van een nieuw Water- en Rioleringsplan. Hierin worden knelpunten in het riool- en watersysteem inzichtelijk gemaakt, kaders gesteld en doeltreffende maatregelen geprogrammeerd. Het Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) vormt de basis voor deze verdere beleidsontwikkeling. Separaat start in 2025 de voorbereiding van een aantal regenwaterstructuren om wateroverlastlocaties aan te pakken. In de begroting staan hiervoor de projecten Brabantring / Heikampen (beiden gedeeltelijk) en de regenwaterstructuur Kernkwartier en omgeving opgenomen. 4.
Meer regenwater in het gebied bufferen onder meer om grondwaterstand positief te beïnvloeden Bij nieuwbouwprojecten worden voorzieningen, zoals infiltratieriolering of wadi's, aangelegd voor de opvang en infiltratie van regenwater. We starten in 2025 met de voorbereiding van diverse investeringsprojecten met verdere klimaatadaptieve maatregelen, die gedeeltelijk gefinancierd worden met de middelen die we ontvangen van het Rijk. Het betreft onder andere maatregelen in Nuenen Zuid en industrieterrein Eeneind. Via de afkoppelsubsidie stimuleren we het afkoppelen van verhard terrein voor bedrijven en particulieren. Het afkoppelen ontlast de bestaande riolering en zorgt voor aanvulling van het grondwater. We willen de subsidieregeling, in overeenstemming met het coalitieakkoord, in 2025 uitbreiden met onder andere de vergroening en 'ontharding' van percelen. De hiervoor vereiste wijziging van de verordening loopt parallel aan de begrotingscyclus. Deze maatregelen dragen gezamenlijk bij aan het vasthouden van water en verhogen van de grondwaterstand tijdens een langdurige droge periode. 5. Verkeersveiliger woon- en leefomgeving De aanpak van verkeersveiligheid krijgt op verschillende manieren aandacht. Duurzaam Veilig is het leidende principe bij alle projecten, bij de inrichting van de openbare ruimte en het gebruik daarvan.
In de Top-16 zijn prioriteiten vastgesteld van objectief en subjectief onveilige situaties (2019). Het voornemen is deze Top-16 te actualiseren in 2025 op basis van de beschikbare data. Op basis
37
daarvan kan de inzet van middelen voor kleine maatregelen beter toegespitst worden op knelpunten. Hiervoor is jaarlijks budget aanwezig in de begroting. Op iets langere termijn is de reconstructie van een deel van de Brabantring in de begroting opgenomen. We gaan in 2024/ 2025 ook aan de slag met het parkeerbeleid. In 2025 besteden we specifieke aandacht aan verkeersveiligheid rondom scholen. Robuuste en biodiverse groenstructuren 6. Meer ruimte voor spelen, bewegen en ontmoeten voor alle leeftijden We leggen de bovenwijkse beweegvoorziening Lissevoort (Jeugdpark Lissevoort) aan voor kinderen vanaf circa 12 jaar. Via inwonersparticipatie is het ontwerp tot stand gekomen. We starten we begin 2025 met de uitvoering van dit jeugdpark. De kapitaallasten daarvan zijn opgenomen in de begroting. Ook gaan we verder met de uitvoering van het beleidsplan Spelen en Bewegen in één of twee van de wijken die nog niet aan de beurt zijn geweest. 7. Betere bescherming van waardevolle groenstructuren We focussen vooral op het behouden van de waardevolle groenstructuren. Hiervoor gebruiken we het in de begroting opgenomen bedrag om bomen die aan het einde van hun levensduur zijn te vervangen door nieuwe bomen. Daarmee zorgen we voor een prettige leefomgeving met een robuuste groenstructuur.
Ook maken we een koppeling met de omgevingsprogramma’s, zodat we een goede borging creëren in het kader van wet- en regelgeving. 8. Meer biodiversiteit In 2024 is een start gemaakt met het biodiversiteitsplan. Dit wordt in 2025 afgerond. Zodra we de visie en ambities hebben vastgesteld, koppelen we hieraan een uitvoeringsprogramma, met meetbare doelstellingen vanuit die visie en ambitie. Het uitvoeringsprogramma, inclusief benodigde (financiële) middelen, leggen we daarna voor aan de raad. Om in 2025 een start te kunnen maken met de uitvoering van het biodiversiteitsplan is hiervoor een budget van € 50.000 opgenomen in de begroting. Borgen van de bereikbaarheid, behouden en waar mogelijk verbeteren van de leefbaarheid en verbeteren van de omgevingskwaliteit 9. Meer middelen en capaciteit beschikbaar stellen om uitvoering te kunnen geven aan de voorkeursvariant van de Bundelroutes Vanaf 2024 geven we uitvoering aan het maatregelenpakket VKA Bundelroutes om zodoende de leefbaarheid en bereikbaarheid van Nuenen in de regio te verbeteren. Lokaal verbetert de bereikbaarheid voor autoverkeer, onder andere door een extra ontsluiting op de A270. Met het VKA wordt optimaal ingezet op het faciliteren van fietsgebruik en openbaar vervoer om zodoende de groei van autoverkeer te temperen. De maatregelen zorgen ervoor dat de leefbaarheid (lucht en geluid) in de gemeente verbetert.
Het VKA bevat daarnaast een geluidswerende voorziening langs een deel van de A270. Verder is de gemeente Nuenen kartrekker voor de tracéstudie snelfietsroute Gemert – Eindhoven. Dit onderzoek moet leiden tot een bestuursovereenkomst (BOK) met buurgemeenten en provincie. De nadere uitwerking, voorbereiding en realisatie van het voorkeurstracé vinden plaats in het kader van het VKA Bundelroutes en Nuenen-West. De begroting bevat de middelen die nodig zijn om de komende 4 tot 5 jaar uitvoering te geven aan het maatregelenpakket VKA Bundelroutes. Deze bestaan uit de kosten voor realisatie en voorbereiding, inclusief ambtelijke inzet. Bevorderen van een gezonde leefomgeving 10. Betere luchtkwaliteit en minder geluidshinder De mogelijkheden om luchtkwaliteit te verbeteren -naast uitvoering van het VKA Bundelroutes- zijn beperkt. We toetsen de uitvoering van maatregelen aan de wettelijke normen tenzij een strengere norm vastgesteld is. Zoals in de Omgevingsvisie is opgenomen, zou eerst onderzoek naar verdere verbeteringen van leefbaarheid (met name geluid) nodig zijn alvorens tot aanscherping van beleid te komen en bovenwettelijke maatregelen te overwegen. Rapportages van AiREAS geven inzicht in de beperkingen van metingen. Ze kunnen zorgen voor inzicht in ons handelen, maar metingen verbeteren de luchtkwaliteit zelf niet. De lopende deelname