Document · PDF

Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

Gemeenteraad 7 november 2024, gemeente NuenenBij agendapunt: Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-202843.394 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 Voorwoord ............................................................................................................................................... 3 Algemene inleiding .................................................................................................................................. 4 Algemene toelichting en inleiding bij programma's ................................................................................. 6 Programma 1. Bestuur, Samenwerking & Dienstverlening ..................................................................... 8 Programma 2. Veiligheid & Handhaving ............................................................................................... 15 Programma 3. Werk (participatie), Zorg & Jeugd .................................................................................. 19 Programma 4. Verenigingen & Accommodaties ................................................................................... 27 Programma 5. Wonen & Leefomgeving ................................................................................................ 30 Programma 6. Ruimtelijk beheer, Milieu & Verkeer ..............................................................................

36 Programma 7. Economie, Toerisme & Recreatie .................................................................................. 42 Programma 8. Financiën & Belastingen ................................................................................................ 46 Paragrafen ............................................................................................................................................. 49 Lokale heffingen ................................................................................................................................. 50 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................................................... 56 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................ 64 Financiering........................................................................................................................................ 70 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................... 73 Verbonden partijen .............................................................................................................................

75 Inleiding ......................................................................................................................................... 75 Gemeenschappelijke regelingen ................................................................................................... 75 Vennootschappen en coöperaties ................................................................................................. 82 Stichtingen en verenigingen .......................................................................................................... 84 Grondbeleid........................................................................................................................................ 87 Wet open overheid ............................................................................................................................. 92 Verplichte beleidsindicatoren ............................................................................................................. 93 Financiële begroting .............................................................................................................................. 94 Overzicht van baten en lasten ...........................................................................................................

95 Toelichting overzicht van baten en lasten .......................................................................................... 97 Toelichting verschillen per programma ......................................................................................... 97 Overzicht van de geraamde incidentele baten en lasten .............................................................. 98 Overzicht beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ....................... 101 Uiteenzetting van de financiële positie ............................................................................................ 102 Geprognosticeerde balans .......................................................................................................... 102 EMU-saldo ................................................................................................................................... 102 Jaarlijks terugkerende arbeidskosten .......................................................................................... 103 Overzicht van investeringen ........................................................................................................ 103 Reserves en voorzieningen .............................................................................................................

107 Overzicht van reserves en voorzieningen ................................................................................... 107 Toelichting op de reserves .......................................................................................................... 109 Toelichting op de voorzieningen .................................................................................................. 112 Toelichting op de financiële positie .................................................................................................. 115 Bijlagen ................................................................................................................................................ 116 Overzicht van baten en lasten per taakveld ..................................................................................... 117

Voorwoord "In Balans: Ambitie en Realiteit in Nuenen's Begroting" Deze begroting is een uitwerking van de kadernota 2025 die in juni door de raad is vastgesteld. Ondanks de verwachte economische uitdagingen, waaronder het ravijnjaar 2026, is het ons gelukt om de jaren 2025 en 2026 structureel sluitend te begroten. Dit betekent dat we onze inkomsten en uitgaven goed op elkaar hebben afgestemd en we geen tekorten verwachten in deze periode. Voor 2028 verwachten we een relatief klein negatief resultaat, maar dit is beheersbaar binnen onze financiële kaders. We kunnen met recht zeggen dat de gemeente Nuenen momenteel financieel gezond is. Dit is iets waar we als gemeente trots op mogen zijn, zeker in deze uitdagende tijden. Onze aandacht voor de toekomst zal naast het structureel sluitend houden van onze begroting gericht zijn op het in balans blijven van onze leningenportefeuille en ons eigen vermogen. Ons huidig beleid van sparen, 'nieuw voor oud' en realistisch ramen blijft dus langdurig van kracht. Dit beleid is een belangrijke factor in het bereiken van de positieve financiële resultaten. Een van de kaders is de temporisering en het realistisch ramen van onze investeringen. De gemeenteraad heeft in een informele sessie in het begin van dit jaar temporisering, oftewel 'opschuiven', als bezuinigingsmogelijkheid nummer één aangegeven.

Wij als college hebben dit advies ter harte genomen en opgepakt. Door projecten en investeringen goed te plannen en waar nodig uit te stellen, hebben we incidenteel lagere kapitaallasten en profiteren we van een rentevoordeel door lagere uitgaven. Daarnaast hanteren we het 'nieuw voor oud' beleid, waarbij we bestaande middelen opnieuw toewijzen, optimaliseren of laten vrijvallen om zo nieuwe kosten te vermijden. We hebben geen structureel nieuw beleid in deze begroting opgevoerd en daardoor de meerjarenbegroting niet verder belast. Conform eerdere afspraken zullen we bovendien 75% van het positief resultaat van het jaar 2025 toevoegen aan de algemene reserve om toekomstige uitdagingen te kunnen financieren. Het college is trots op wat er tot nu toe is bereikt. De projecten en initiatieven die we hebben opgepakt, sluiten aan bij de afspraken die we met elkaar hebben gemaakt in de raadsagenda en het coalitieprogramma. We zijn begonnen met de herontwikkeling woonwagenlocatie Bosweg, de verbouwing van het Klooster, we maken werk van de woonzorgvisie, de energietransitie, versnelling van woningbouw in Nuenen West, we werken aan maatregelen die Nuenen leefbaar en bereikbaar moeten houden, de renovatie van de Hongerman, verduurzaming van ons vastgoed en nog veel meer.

We hanteren in deze begroting een zorgvuldige balans tussen ambitie en realisme, waarbij we steeds rekening houden met wat onze organisatie aan kan. We blijven realistisch over wat mogelijk is, zeker in de context van een overspannen arbeidsmarkt. Onze ambitie richt zich dan ook op het afronden van de ingezette projecten en het zoveel mogelijk vermijden van grote nieuwe initiatieven die de werkdruk verder zouden verhogen. We realiseren ons dat de huidige economische omstandigheden en de krapte op de arbeidsmarkt een uitdaging vormen zowel voor onze gemeente als onze medewerkers. Daarom blijven we gefocust op haalbare doelen en het efficiënt inzetten van onze middelen. Het is deze aanpak die ons in staat stelt om financieel gezond te blijven, toekomstige risico's te kunnen afdekken en tegelijkertijd onze gemeenschap te blijven dienen met de kwaliteit en zorg die zij verdient. Deze begroting weerspiegelt onze toewijding aan financiële verantwoordelijkheid en realisme. Door goed te plannen en te investeren in wat werkelijk nodig is, zorgen we ervoor dat Nuenen een stabiele en voorspoedige toekomst tegemoet gaat. Onze huidige financiële positie is sterk genoeg om op korte termijn grote bezuinigingen te vermijden, wat ons in staat stelt te doen wat we hebben afgesproken zonder ingrijpende maatregelen.

Ik ben er trots op dat we dat in Nuenen, in weerwil van de fikse financiële uitdagingen waar gemeenten voor staan, kunnen zeggen. Bertje van Stiphout, Wethouder Financiën

Algemene inleiding Totaaloverzicht De uitwerking van kadernota, autonome ontwikkelingen en bestaand beleid, zoals in het voorwoord beschreven, is samengevat in onderstaand overzicht. Bij de betreffende programma's is op alle budgetaanpassingen een toelichting gegeven. Een negatief getal geeft een nadeel en een positief getal geeft een voordeel ten opzichte van de huidige begroting aan. Dit alles leidt tot onderstaand financieel overzicht: Totaaloverzicht begroting

2025

Stand meerjarenbegroting primair

2026

2027

2028

14.394 -438.272

144.660

Decembercirculaire 2023

293.123

233.479

250.955

266.615

Kadernota: autonome ontwikkelingen (exclusief indexering tlv stelpost)

-620.000 -610.000

-690.000

-1.395.000

Kadernota: wijziging kapitaallasten van investeringen

64.465

Budgettaire ruimte na kadernota

348.486

-55.610

-87.880

-248.018 -466.307

-349.995

-1.071.605

Aanvullende ontwikkelingen na kadernota Wijzigingen: doorwerking jaarrekening 2023 (onderuitputting investeringen) Budgettaire ruimte na jaarrekening

248.547

-41.867

-41.909

-59.671

529 -508.174

-391.904

-1.131.276

Verschillen 2027-2028 (m.n. accres meicirculaire 2023 en OZB-index) Meicirculaire 2024

891.023 -494.331

627.171

527.421

536.109

Vervallen stelpost algemene uitkering na verwerken meicirculaire

165.000

Lagere stijging ozb ten opzichte van kadernota

-125.000 -125.000

-125.000

Verhogen stelpost inflatie (mede nav meicirculaire)

-500.000 -500.000

-200.000

-350.000

Correctie stelpost LPO door lagere inflatie meicirculaire 2024

350.000

Verduurzaming/verbouwing gemeentehuis nog geen lasten in 2025

100.000

Wet open overheid realistischer ramen

88.000

Participatie tlv versterking dienstverlening

50.000

Lagere opbrengsten verkoop snippergroen

-75.000

Parkmanager bedrijventerreinen (dekking bestemmingsreserve)

-50.000

Parkmanager bedrijventerreinen (dekking bestemmingsreserve)

50.000

Erfgoedbeleid uitvoeringsbudget

-50.000

Uitwerking scenario's binnensportaccommodaties

-40.000

Structurele post tussentijdse rapportage voorjaar 2024: ongediertenbestrijding

-20.000

Structurele post tussentijdse rapportage voorjaar 2024: onderhoud veld EMK

-38.000

Ondermijning

-70.000

Biodiversiteit

-50.000

Onderhoud woonwagens

-50.000 144.169

Opstellen evenementenvisie en -beleid

-50.000

Aanpassing kapitaallasten door actualisatie en prioritering investeringen

754.507

776.432

262.521

Subsidieprogramma

-92.919

Straatreiniging / afval

-103.535 -113.149

-113.322

-113.491

Riolering (achterblijvende btw)

438.631

99.631

Diverse kleine aanpassingen

-28.445

-4.245

Storting 75% van positief resultaat 2025 in algemene reserve

-119.578 279.747

82.183

-25.999

Nieuwe stand meerjarenbegroting 2025-2028

39.859

Het samengevatte overzicht en presentatie structureel begrotingssaldo is als volgt: Totaaloverzicht

2025

2026

2027

2028

Saldo baten en lasten vanuit begroting 2024-2027

14.394

-438.272

144.660

Begrotingswijzigingen raadsbesluiten na vaststelling begroting 2024 (tot en met augustus 2024)

248.547

-41.867

-41.909

-59.671

Saldo baten en lasten begroting inclusief wijzigingen

262.941

-480.139

102.751

976.012

Aanpassingen begroting 2025-2028

-103.504

759.886

-20.568

-1.002.011

Storting 75% van het begrotingssaldo in algemene reserve

-119.578 279.747

82.183

-25.999

2026

Aanvulling met nieuw begrotingsjaar 2028 (verschillen met begrotingsjaar 2027 *)

Nieuw saldo baten en lasten

891.023

39.859

Presentatie van het structureel begrotingssaldo

2027

2028

Saldo baten en lasten

959.437

2025

-132.253 -325.817

-261.999

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves (- is storting per saldo; + is onttrekking per saldo)

-919.578

412.000

408.000

236.000 -25.999

Begrotingssaldo na bestemming

39.859

279.747

82.183

Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)

-426.000

-252.000

85.000

Structureel begrotingssaldo

465.859

531.747

-2.817

-110.999

*) Verschil tussen raming 2027 en 2028 betreft vooral algemene uitkering gemeentefonds en indexering.

Raadsagenda, coalitieprogramma en collegeprogramma Vanuit de raadsagenda 2022 – 2026 is in 2023 het coalitieprogramma Samen Werken aan Nuenen opgesteld. Deze stukken heeft het college uitgewerkt in het collegeprogramma 2023 - 2026. Daarbij heeft het college twee nieuwe thema's toegevoegd, namelijk de opvang van vluchtelingen en renovatie van de Hongerman. De thema's zijn door het college geprioriteerd (top, hoog, gemiddeld en laag). In onderstaande tabel is aangegeven in welk programma de thema’s uit de raadsagenda en/of coalitieprogramma terug te vinden is.

Algemene toelichting en inleiding bij programma's Deze begroting bestaat uit 8 te realiseren programma's, te weten: 1. Bestuur, Samenwerking & Dienstverlening 2. Veiligheid & Handhaving 3. Werk (participatie), Zorg & Jeugd 4. Verenigingen & Accommodaties 5. Wonen & Leefomgeving 6. Ruimtelijk beheer, Milieu & Verkeer 7. Economie, Toerisme & Recreatie 8. Financiën & Belastingen De toelichting in het programma wordt gedaan middels de drie ‘wat’-vragen: • Wat willen we bereiken? (vertaald naar beoogd maatschappelijk effect en doelstellingen) • Wat gaan we ervoor doen? • Wat gaat het kosten? Net als in de vorige begroting hebben we aansluiting gezocht bij de beleidsopgaven in de Omgevingsvisie Nuenen en het beleid Sociaal Domein. Daarbij zijn ook de raadsagenda en het coalitieprogramma betrokken. Het collegeprogramma sluit hier op aan. Dit alles hebben we vertaald naar opgaven, beoogd maatschappelijk effecten die in de programma's zijn uitgewerkt naar doelstellingen. In onderstaande tabel zijn de opgaven met daaraan gekoppeld de beoogde maatschappelijke effecten inzichtelijk gemaakt. Tevens is aangegeven in welk programma deze terug te vinden zijn. In het programma zelf zijn de doelstellingen opgenomen. Opgave

Beoogd maatschappelijk effect

Krachtig gemeentebestuur

Bestuur dat in verbinding staat en samenwerkt met anderen

Programma

Doelmatige ondersteuning van het gemeentebestuur Hoogwaardige woon-, werk- en leefomgeving

Veilige woon-, werk- en leefomgeving

Nuenen behouden en ontwikkelen als leefbare woongemeente waarbij geen afbreuk wordt gedaan of waarbij een bijdrage wordt geleverd aan onze kernkwaliteiten (groen, dorps, rustig en gezellig)

5 en 6

Passende huisvesting voor onze inwoners, waaronder jongeren, ouderen en specifiek doelgroepen waaronder Sinti en zorgbehoevenden

Zo energiezuinig en duurzaam mogelijke (bestaande) woningvoorraad, zodat inwoners zo lang mogelijk en comfortabel in Nuenen kunnen blijven wonen

Hoogwaardig voorzieningenniveau passend bij schaalgrootte van Nuenen

Onderwijshuisvesting bassischolen afgestemd op leerlingprognoses

Toekomstbestendig centrum

Duurzame bedrijventerreinen

Borgen van de bereikbaarheid, behouden en waar mogelijk verbeteren van de leefbaarheid en verbeteren van de omgevingskwaliteiten

Robuuste en biodiverse groenstructuren

Natuurlijke en economische kwaliteiten in het buitengebied

Gemeente waar inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen

Maximale zelfredzaamheid bij inwoners binnen hun eigen mogelijkheden

Vitale samenleving

Gemeente waar kinderen en jongeren veilig kunnen opgroeien zonder middelengebruik, overlast en criminaliteit

2 en 3

Juiste en adequate hulpverlening voor personen met onbegrepen en/of verward gedrag

2 en 3

Adequate aanpak van woonoverlast

Inclusieve samenleving

Samenleving waarin iedereen kan meedoen

Juiste en tijdige zorg voor iedereen die dat nodig heeft

Zorg betaalbaar houden

Ouderen kunnen langer zelfstandig blijven wonen

Maximale ondersteuning naar werk/dagbesteding

Vergunninghouders kunnen zich zelfstandig redden in de (Nuenense) samenleving

Vrijetijdsbesteding in balans

Gezondheid als verbindende factor

Bevorderen van een gezonde leefomgeving en leefstijl

Toegankelijke, betrouwbare en bestendige dienstverlening

Digitale inclusie, waarbij iedereen kan deelnemen aan de digitale samenleving

Passende dienstverleningsvormen waarbij iedereen contact kan leggen met de gemeente via het dienstverleningskanaal dat de voorkeur heeft

Klanttevredenheid door snelle, persoonlijke en oplossingsgerichte dienstverlening waarbij duidelijk is waar men aan toe is

Goed en degelijk financieel beleid

Lastendruk passend bij voorzieningenniveau

Gezonde en financieel bestendige gemeente

3, 4 en 6

In het onderdeel 'Wat gaat het kosten?' staan de realisatie 2023 en de begrote baten, lasten en saldo voor de jaren 2024 tot en met 2028. De programma's zijn opgedeeld in taakvelden. Deze taakvelden zijn wettelijk voorgeschreven. Afsluitend is een overzicht opgenomen met de voorgestelde financiële aanpassingen van dat programma.

Programma 1. Bestuur, Samenwerking & Dienstverlening Portefeuillehouder(s) M. van Toorenburg en P. Kok

Wat willen we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

Bestuur dat in verbinding staat en samen werkt met anderen

1. Beter samenspel raad, college en ambtelijke organisatie 2. Meer van de buitenwereld naar binnen halen 3. Beter participatie(beleid) 4. Doelgerichtere regionale samenwerking 5. Betere informatieversterking

Doelmatige ondersteuning van gemeentebestuur

6. Professionelere bedrijfsvoering

Digitale inclusie, waarbij iedereen kan deelnemen aan de digitale samenleving

7. Meer ondersteuning voor inwoners bij de digitale benadering van onze producten en diensten

Passende dienstverlenings-vormen, waarbij iedereen contact kan leggen met de gemeente via het dienstverleningskanaal dat de voorkeur heeft

8. Betere mogelijkheden om contact met de gemeente te leggen door dienstverleningskanalen uit te breiden en op elkaar af te stemmen

Klanttevredenheid door snelle, persoonlijke en oplossingsgerichte dienstverlening, waarbij duidelijk is waar men aan toe is

9. Optimalere processen met focus op doorlooptijden, wachttijd, verwerkingstijd en afhandeltermijn

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Reglement dorps- en wijkraden, gemeente Nuenen c.a. 2017

onbepaald

maart 2014

2025

Raadsbesluit inzake Dienst Dommelvallei

2013 - 2016

november 2012

onbepaald

Samenwerkingsakkoord 2023 - 2026 Metropoolregio Eindhoven

2023 - 2026

april 2023 (vastgesteld door Algemeen Bestuur)

2026

Samenwerkingsagenda 2023 Stedelijk Gebied Eindhoven

2023 e.v.

april 2023

onbepaald

Participatienota Participatie in Nuenen

2020 e.v.

november 2020

2025

Verordening burgerinitiatief gemeente Nuenen c.a. 2023

2023 e.v.

maart 2023

onbepaald

Wijzigingsverordening Inspraakverordening

2023 e.v.

maart 2023

onbepaald

Reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad gemeente Nuenen c.a. 2024

2024 e.v.

april 2024

2026

Het Nuenense BOB-model

2022 e.v.

februari 2022

onbepaald

Verordening rekenkamer gemeente Nuenen c.a. 2024

2024 e.v.

februari 2024

onbepaald

Verordening Auditcommissie gemeente Nuenen c.a. 2023

2023 e.v.

juni 2023

onbepaald

Gedragscode Integriteit gemeenteraad Nuenen c.a.

2018 - 2022

juni 2018

2024

Gedragscode voor de burgemeester van de gemeente Nuenen c.a. 2018 - 2022

juni 2018

2024

Verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning gemeente Nuenen c.a. 2024

2024 e.v.

februari 2024

onbepaald

Raadsagenda 2022 - 2026 gemeente Nuenen c.a.

2022 - 2026

juni 2022

2026

Samen Werken aan Nuenen, coalitieprogramma 2022 - 2026 gemeente Nuenen c.a.

2022 - 2026

juni 2022

2026

Regeling klachtenbehandeling Nuenen 2024

2024 e.v.

maart 2024

onbepaald

Regeling voor de behandeling van bezwaarschriften Nuenen 2024

2024 e.v.

maart 2024

onbepaald

Wat gaan we ervoor doen? Bestuur dat in verbinding staat en samen werkt met anderen 1. Beter samenspel raad, college en de ambtelijke organisatie We blijven werken volgens het Nuenense BOB-model en stellen het model bij op basis van de ervaringen in de praktijk. Daarmee ontwikkelen we het BOB-model verder door. Dit draagt bij aan het verbeteren van besluitvormingsprocessen en de onderlinge verhoudingen.

Twee keer per jaar organiseren we een gezamenlijke activiteitendag voor de raads- en de collegeleden om de onderlinge verbinding te bevorderen. In 2025 gaat de vertrouwenscommissie, namens de gehele raad, op zoek naar een nieuwe burgemeester. In deze commissie is ook plaats voor een afvaardiging van het college, zodat in gezamenlijkheid gezocht kan worden naar de juiste kandidaat voor deze bijzondere functie. Ook de inwoners van Nuenen wordt gevraagd wat zij van een burgemeester verwachten. Het betreft een intensief traject, dat een aardige belasting geeft voor de diverse actoren, ook omdat er een stukje scholing bij komt kijken. De verwachting is dat de nieuwe burgemeester na de zomer van 2025 wordt geïnstalleerd, zodat hij of zij ruim voor de volgende verkiezing is ingewerkt. 2. Meer van de buitenwereld naar binnen halen We willen weten wat er speelt en leeft onder onze inwoners en ondernemers. Met enige regelmaat bezoeken we dan ook bedrijven, verenigingen, maatschappelijke organisaties en evenementen. Deze bezoeken zijn een laagdrempelige manier om in verbinding te staan met de gemeenschap. De beeldvormende avonden hebben in de loop van 2024 een iets vrijer karakter gekregen en soms vinden deze op locatie plaats. Dat mag beslist nog vaker, immers de raad is er bij gebaat om de weten wat er speelt ‘in het veld’.

In 2025 komen we in het kader van een zichtbare raad met een vervolg op de cursus Politiek Actief. Ook de bezoeken van de raad aan dorps- en wijkraden leveren informatie over wat er speelt in Nuenen c.a. Het college heeft in 2024 een participatie leidraad op laten stellen. Samen met de LTA biedt dit kansen de participatie-activiteiten van raad en college op elkaar af te stemmen. Opmaat naar gemeenteraadsverkiezingen 2026 In de tweede helft van 2025 staat de voorbereiding van de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 ook op de agenda. De burgemeester en de griffier zullen in het voorjaar van 2025 een oproep doen aan de fracties om mee te denken met de voorbereiding hiervan en eventueel wensen en suggesties vanuit de fracties kunnen dan aangegeven worden. De fractievoorzitters van alle politieke partijen die meedoen aan de verkiezingen zullen na de bekendmaking van de lijsten door de burgemeester en de griffier uitgenodigd worden om het verloop van de verkiezingen te bespreken. Er wordt een inwerkprogramma voor de nieuwe raad voorbereid. 3. Beter participatie(beleid) Bij het opstellen van een leidraad voor participatie voor de gemeentelijke organisatie was het eerst noodzakelijk om de Nota Participatie in Nuenen te actualiseren. Specifiek is er behoefte aan visievorming en beleid over het gehele brede spectrum van participatie, zoals dat binnen de gemeente aan bod komt.

Hoe verhoudt bijvoorbeeld de rol van dorpsraden zich tot (burger)participatietrajecten? En tot de eerste B(eeldvorming) in het BOB-model voor de raadscyclus? Hoe gaan we om met trajecten waarvoor uiteindelijk ook nog een uitgebreide formeel/juridische inspraak/zienswijzeprocedure gevolgd moet worden? En het uitdaagrecht (right to challenge)? We verwachten besluitvorming in de eerste helft van 2025. 4. Doelgerichtere regionale samenwerking Onze regio kent een economisch groei en de verwachting is dat deze groei zich in de toekomst doorzet (de zogenaamde schaalsprong). Deze groei heeft consequenties. Daarover zijn zorgen. Denk hierbij aan de ruimtelijke opgaven, maar ook aan het voorzieningenniveau. De gemeenten in de regio willen deze groei in goede banen leiden. Daartoe wordt met elkaar samengewerkt binnen onder meer de Metropoolregio Eindhoven (MRE) en het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE). Gelet op de nieuwe rol van de MRE-organisatie (meer programmatisch) is deze organisatie volop in ontwikkeling. Dit betekent ook iets voor de samenwerking binnen SGE.

Daarom zal in de komende periode in MREverband de vraag beantwoord moeten worden: wat is nodig om de uitvoeringskracht in de gehele 'keten' (regionaal, subregionaal en lokaal) goed te organiseren om slagvaardig uitvoering te kunnen geven aan de (regionale) opgaven? Wij dragen actief bij aan beide samenwerkingen en richten onze aandacht vooral op die opgaven die in het verlengde liggen van onze eigen lokale opgaven. Samen kunnen we meer bereiken dan alleen. In 2024 hebben het Rijk, de Provincie en de regio (waaronder de MRE-gemeenten) de Beethovendeal gesloten. Samen wordt een bedrag van € 2,5 miljard geïnvesteerd in onze regio om de consequenties van de groei op te vangen. Deze gelden worden aangewend voor talentontwikkeling, mobiliteitsmaatregelen, versnelling van woningbouwprojecten, oplossingen voor netcongestie en uitvoeringskracht waar ook onze gemeente baat bij kan hebben. Over de inleg vanuit de regio en de besteding van de gelden worden in 2024/2025 nadere afspraken gemaakt. Mogelijk wordt van onze gemeente ook een bijdrage gevraagd en zijn er mogelijkheden om als gemeente een beroep te doen

op een bijdrage uit het fonds. Binnen de regio is er aandacht voor brede welvaart; iedereen zou van de groei moeten kunnen profiteren. Gezamenlijk wordt verder uitgewerkt en geconcretiseerd wat dit betekent voor de regionale opgaven. Deze kennis kunnen we ook toepassen op onze lokale opgaven. Inmiddels is onder meer gestart met het inzichtelijk maken wat de verwachte groei betekent voor het huidige en toekomstige voorzieningenniveau; voor basisvoorzieningen, zoals scholen, zorgvoorzieningen, detailhandel, horeca, sportaccommodaties en de behoefte aan topvoorzieningen. We verwachten de uitkomsten in 2025. Dit inzicht biedt kansen om meer gerichte en logische keuzes te maken in de spreiding van voorzieningen over de regio en binnen onze eigen gemeente, zodat er optimaal gebruik van kan worden gemaakt. De wethouders Sociaal Domein van gemeenten binnen de regio hebben de behoefte ommeer regionaal samen te werken. Dit sluit aan op de aandacht die er is voor brede welvaart. We kijken samen met de andere gemeenten of in 2025 in deze behoefte kan worden voorzien, zodat ook binnen het sociale domein meer samengewerkt kan worden mede gelet op allerlei ontwikkelingen, zoals vergrijzing, toename kosten voor Wmo-voorziening en jeugdzorg, druk op beschikbare capaciteit in combinatie met huidige arbeidsmarkt, enz.

Binnen de drie gemeenten die deelnemen aan de Dienst Dommelvallei (DDV) is de bestuurlijke behoefte ontstaan om tot herijking van de bestuurlijke en ambtelijke governance rondom de DDV te komen. Deze behoefte komt voort uit de wens om de dienst nog meer ‘van, voor en door’ de drie gemeenten te laten zijn. Als gevolg daarvan wordt de dienst van openbaar lichaam omgezet naar bedrijfsvoeringsorganisatie. Een regeling passend bij een uitvoeringsorganisatie, zoals de DDV, en die sinds een aantal jaren specifiek voor dit doel is toegevoegd aan de Wet gemeenschappelijke regelingen. Voordeel van een dergelijke keuze is dat de bestuurbaarheid van de DDV directer wordt en een aangescherpte aansturing en zuiverder rolverdeling mogelijk maakt. Hierdoor wordt de slagkracht van de DDV vergroot en wordt de kwaliteit verhoogd. De Regeling DDV moet hiervoor gewijzigd worden. Dit vindt plaats voor 31 december 2024, zodat de gewijzigde regeling per 1 januari 2025 in werking kan treden. Na 1 januari 2025 kunnen wijzigingen in de organisatie van de dienst doorgevoerd worden en gaan we werken op basis van de nieuwe governance. 5. Betere informatieverstrekking In 2025 willen we een start maken met de aanbesteding van een nieuw contentmanagementsysteem voor de gemeentelijke website (www.nuenen.nl). We willen hiermee de website verbeteren en beter laten aansluiten bij de wensen van deze tijd.

In het verlengde hiervan willen we ook het bewustzijn van digitale toegankelijkheid vergroten en hier ook stappen in maken. Het gaan dan enerzijds om het op orde brengen van onze toegankelijkheidsverklaringen, maar ook om het borgen van digitoegankelijkheid bij medewerkers en bestuurders. De in 2024 gelanceerde Woo-website (open.nuenen.nl) willen we verder gaan ontwikkelen en optimaliseren in 2025. In 2025 willen we onze communicatie verder uitbreiden met e-mail nieuwsbrieven. Bij de renovatie van het Klooster hebben we daar goede ervaringen mee opgedaan. Daarnaast gaan we onze social media mix uitbreiden met het gebruik van Instagram en online campagnes. In 2025 willen we onze medewerkers weer opleiden/ opfrissen met een training "schrijven van heldere teksten", zodat er in schriftelijke stukken begrijpelijke taal wordt gebruikt. Doelmatige ondersteuning van gemeentebestuur 6. Professionelere bedrijfsvoering Om zowel aan de kant van de gemeente als aan de kant van de Dienst Dommelvallei kwaliteitsslagen te maken op het gebied van bedrijfsvoering, control en P&C-cyclus hebben we in 2024 gewerkt met een extra MT-lid in de vorm van een manager bedrijfsvoering (inhuurbasis). In 2024 zijn we begonnen met het verder optimaliseren van de p&c documenten en is het lean traject weer opgepakt om processen efficiënter en effectiever te laten verlopen.

Daarnaast is een start gemaakt met het verder professionaliseren van de dienstverlening. Denk hierbij aan snellere beantwoording klachten, bezwaren en meldingen, het beter telefonisch bereikbaar zijn en het sneller betalen van onze facturen. Op basis van de positieve ervaringen en de resultaten op voorgenoemde zaken wordt in deze begroting de functie van manager bedrijfsvoering structureel aan de formatie toegevoegd, waardoor de organisatie samen met de DDV in control blijft. In 2025 zal Office 365 worden uitgerold hetgeen het samenwerken, het vergaderen en de archivering van de stukken efficiënter moet laten verlopen.

Er zal samen met uw raad gekeken worden naar de huidige vorm van de programmabegroting, zowel naar inhoud en vorm, waarbij de focus zal liggen om meer inzicht en integraliteit te creëren in de begroting. Binnen de huidige 8 programma's lopen sommige portefeuilles en thema's versnipperd door elkaar heen. Samen met de auditcommissie wordt gekeken naar een opzet van "minder" programma's, waarbij integraliteit en inzicht de leidende uitgangspunten zijn. We streven naar een opzet van een nieuwe programmabegroting in 2026. Digitale inclusie, waarbij iedereen kan deelnemen aan de digitale samenleving 7. Meer ondersteuning voor inwoners bij de digitale benadering van onze producten en diensten Een brede toegankelijkheid van burgerzakenproducten voor alle inwoners is de norm. Door onze digitale kanalen toegankelijker te maken creëren we een inclusieve online omgeving waar iedereen gelijke toegang heeft tot informatie en diensten. De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) stelt regels voor het digitale verkeer tussen inwoners en bestuursorganen. Zo kunnen de inwoners onder andere officiële berichten elektronisch aan een bestuursorgaan te sturen. Wij richten de formulieren en aanvragen van burgerzaken zo in dat wij voldoen aan deze wetgeving. In 2025 starten wij met de 3 meest gebruikte processen van burgerzaken.

De Wet digitale overheid (Wdo) vereist onder andere dat alle websites en applicaties digitaal toegankelijk zijn. Door een goede toegankelijkheid kan ook iedereen met een eventuele visuele, auditieve, motorische of cognitieve beperking deelnemen aan het digitale leven. Om dit te bereiken onderzoeken we in 2025 de huidige status van de digitale toegankelijkheid. Het doel is om in 2026 volledig digitaal toegankelijk te zijn voor alle websites en applicaties, waarbij we afhankelijk te zijn van externe bedrijven. De mogelijkheid om een product via fysiek contact aan te vragen blijft bestaan. Passende dienstverleningsvormen, waarbij iedereen contact kan leggen met de gemeente via het dienstverleningskanaal dat de voorkeur heeft 8. Betere mogelijkheden om contact met de gemeente te leggen door dienstverleningskanalen uit te breiden en op elkaar af te stemmen We breiden de dienstverleningskanalen uit en optimaliseren de huidige kanalen om de klanttevredenheid onder de inwoners te verbeteren. Dit doen we door: • de live chat op te nemen in de reguliere bedrijfsvoering, bij positief resultaat uit de pilot in september 2024. • in te zetten op een Omnichannel aanpak, waardoor alle communicatiekanalen beter op elkaar aansluiten. Ongeacht via welk kanaal een inwoner contact opneemt, wordt deze via elk kanaal met actuele informatie geholpen.

Aan de hand van de uitkomst van het onderzoek naar omnichannel dienstverlening in 2024, bepalen we de benodigde vervolgstappen. Klanttevredenheid door snelle, persoonlijke en oplossingsgerichte dienstverlening, waarbij duidelijk is waar men aan toe is 9. Optimalere processen met focus op doorlooptijden, wachttijd, verwerkingstijd en afhandeltermijn Procesoptimalisatie heeft voordelen voor inwoners en medewerkers. Om de voordelen voor zowel inwoners en medewerkers te realiseren starten we in 2025 met het uitvragen van feedback aan inwoners na het gebruik van burgerzakenproducten aan de balie. Op deze manier brengen we in 2025 de ervaringen van inwoners met de 3 meest gebruikte processen van burgerzaken in beeld. Wij werken er zo naartoe om elke stap in een proces die geen toegevoegde waarde heeft te verwijderen en knelpunten op te lossen.

Beleidsindicatoren Naam

Indicator

Jaarrekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Digitaal aangevraagde producten burgerzaken

aantal per jaar

3.400

3.700

4.500 *

Telefonische contacten via het algemene nummer van de gemeente

aantal per jaar

15.000

Totaal aantal baliecontacten producten burgerzaken

aantal per jaar

9.000

12.000

13.000

Afhandelpercentage telefonie

% directe beantwoording

* inclusief DAR (Digitaal Aanvragen Rijbewijs)

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Dienst Dommelvallei De Dienst Dommelvallei voert voor de gemeente de taken uit op het gebied van bedrijfsvoering en dienstverlening. Samen met de andere twee gemeenten proberen we hierin een kwaliteitsslag te maken. Niet alleen kijkend naar de DDV maar ook door betere afstemming van de bedrijfsvoering en dienstverlening bij de drie gemeenten. In de komende jaren wordt een piek verwacht in het aanvragen van reisdocumenten. De dienst stimuleert inwoners op verschillende manieren hun aanvraag eerder te doen. Hiermee willen we wachttijden zo kort mogelijk houden en de belasting van de medewerkers minimaliseren. Metropoolregio Eindhoven (MRE) Binnen de Metropoolregio Eindhoven (MRE) werken we samen aan regionale opgaven op het gebied Wonen en ruimte, Economie, Mobiliteit, Energietransitie en Transitie landelijk gebied. We bepalen gezamenlijk de strategie c.q. koers voor de toekomst om zodoende tot een evenwichtige ontwikkeling van de regio te komen. Deze strategie/koers dient vervolgens subregionaal en lokaal verankerd en uitgevoerd te worden. Gezamenlijk kunnen we meer bereiken, omdat we elkaar nodig hebben om de complexe regionale opgaven op te lossen. De eigen gemeentelijke schaalgrootte is te beperkt om dit voor elkaar te krijgen.

De MRE-bestuurders vertegenwoordigen de regio aan overlegtafels met Rijk, provincie en andere stakeholders om zodoende financiële middelen naar de regio te halen dan wel andere regionale belangen te behartigen. Ook zijn we als gemeente via MRE vertegenwoordigd in de stichting Brainport en hebben invloed op de inzet van de ontwikkelorganisatie Brainport Development. Deze organisatie zet de Brainportregio nationaal en internationaal op de kaart. Bedrijfsleven, onderwijs- en kennisinstellingen, provincie en 21 gemeenten werken binnen Brainport Eindhoven samen waarbij de focus ligt op technologie, talent, en woon- en leefklimaat om zodoende te komen tot een goede evenwichtige balans tussen deze domeinen. Binnen de MRE is het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven ondergebracht. Dit centrum voert voor de gemeente wettelijke taken uit op het gebied van archiefzorg en draag zorgt voor het bewaren en toegankelijk maken van het cultureel erfgoed.

Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en positief als er meer baten zijn dan lasten. Bedragen x €1.000 Omschrijving

Realisatie Begroting 2024 2023

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten 0.1 Bestuur

1.889

0.2 Burgerzaken

1.197

0.4 Overhead

8.673

Totaal Lasten

11.759

0.10 Mutaties reserves programma 1 0.1 Bestuur

2.188

2.773

2.701

2.609

2.608

978

932

1.053

1.093

1.043

10.406

10.134

9.937

10.201

10.417

13.571

13.839

13.691

13.903

14.068

264

Baten

Omschrijving

Realisatie Begroting 2024 2023

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

0.2 Burgerzaken

341

413

428

532

606

0.4 Overhead

196

-2

Totaal Baten

820

472

427

531

605

513

-10.938

-13.098

-13.412

-13.160

-13.298

-13.555

Saldo (baten -/- lasten)

514

Voorgestelde aanpassingen Onderstaand de voorgestelde budgetaanpassingen van dit programma. Bedragen zijn in € waarbij negatieve bedragen een nadeel zijn en positieve bedragen een voordeel. 1. Bestuur, Samenwerking & Dienstverlening

2025

2026

2027

2028

Hogere bijdrage MRE (ten laste van stelpost inflatie, zie programma 8)

-41.327

Hogere bijdrage Dienst Dommelvallei (gedeeltelijk ten laste van stelpost inflatie)

-444.967

-500.926

-652.635

-943.555

28.000

66.000

100.000

58.000

Hogere inkomsten reisdocumenten Hogere salariskosten (ten laste van stelpost inflatie)

-1.191.960 -1.210.640 -1.190.160 -1.190.160

Manager bedrijfsvoering

-130.000

Renovatie/verbouwing gemeentehuis

-130.000

-100.000

-200.000

Kleine aanpassingen

-28.445

-4.245

Realistische raming Wet open overheid

88.000

Budget versterking dienstverlening

50.000

Hogere kosten raad

-60.000

-50.000

-69.440

In 2025 minder kosten verkiezingen

55.000

Overige indexering ten laste van stelpost inflatie

-69.440

Totaal programma 1

-1.745.139 -1.902.578 -2.099.807 -2.432.727

Toelichtingen Hogere bijdrage MRE De begroting is gebaseerd op de vastgestelde begroting 2025 van de MRE (al opgenomen in Kadernota 2025). Hogere bijdrage Dienst Dommelvallei De begroting is gebaseerd op de vastgestelde begroting 2025 van Dienst Dommelvallei. Naast de stelpost inflatie was er ook dekking in extra baten leges reisdocumenten. Dit was al opgenomen in Kadernota 2025. Hogere inkomsten reisdocumenten In de periode 2024 tot 2029 krijgen we te maken met pieken in de aanvragen van reisdocumenten. Om de wachttijden niet te lang te laten worden hebben we met de DDV afgesproken dat de extra legesinkomsten mogen worden gebruikt om piekmomenten op te vangen. Dit voorkomt niet dat er geen langere wachttijden zullen ontstaan, maar door extra proactieve communicatie attenderen we onze burgers erop dat ze tijdig hun documenten moeten verlengen. De reisdocumentenpiek duurt 5 jaar. Hogere salariskosten Als gevolg van de cao gemeenten 2024 zijn de salariskosten toegenomen. De cao loopt tot en met maart 2025, daarom is voor 2025 nog een extra index opgenomen. Deze stijging komt ten laste van de stelpost inflatie (programma 8). Manager bedrijfsvoering Dit was al opgenomen in Kadernota 2025. Onze bedrijfsvoeringstaken zijn uitbesteed aan Dienst Dommelvallei, samen met de gemeenten Geldrop-Mierlo en Son en Breugel.

De verantwoordelijkheid ligt echter nog steeds bij de betreffende gemeenten. Om de wisselwerking tussen DDV en gemeente te bevorderen, de uitvoering efficiënt en doelmatig te laten verlopen en de kwaliteit van de P&C producten te verbeteren is het noodzakelijk dat de formatie wordt uitgebreid met een manager bedrijfsvoering. Op deze manier vullen we onze ambitie in om onze organisatie op het gebied van (financieel) control robuuster te maken. Renovatie/verbouwing gemeentehuis Dit was al opgenomen in Kadernota 2025. Het huidige gemeentehuis voldoet niet meer aan de eisen van deze tijd, Arbo technisch is het ook niet geheel aan de maat en er worden de komende jaren forse onderhoudsuitgaven verwacht. Daarnaast moet het pand voor 2030 voldoen aan de duurzaamheidseisen. Het huidige gebouw is ook niet competitief bij het aantrekken van nieuw personeel in deze krappe arbeidsmarkt en past niet bij de

nieuwe manier van (hybride) werken. Momenteel worden er diverse scenario’s berekend, van opknappen tot nieuwbouw. Daarnaast wordt er ook gekeken of er synergiemogelijkheden zijn door het CMD en/of Dienst Dommelvallei en de gemeente gezamenlijk te huisvesten. Voor 2025 vragen wij de raad om een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen; vanaf 2026 is alvast een stelpost voor kapitaallasten opgenomen. Wet open overheid Voor de Woo waren dezelfde bedragen begroot als in het gemeentefonds was gestort (algemene uitkering). Inmiddels hebben we er een beter beeld van en kunnen we de lasten naar beneden bijstellen. Budget versterking dienstverlening Voor versterking dienstverlening waren dezelfde bedragen begroot als in het gemeentefonds was gestort (algemene uitkering). Inmiddels is er een beter beeld en kunnen we de lasten naar beneden bijstellen. Hogere kosten raad Door het aantal raadsvergaderingen als gevolg van het BOB-model vallen de kosten hoger uit. Het gaat dan om kosten van de locatie, de LON-uitzendingen en het raadsinformatiesysteem. Daarnaast hebben we structureel te maken met extra kosten voor ondersteuning raadsleden met een beperking en lidmaatschap raadsledenvereniging. In 2025 is eenmalig € 10.000 extra nodig voor de rekenkamer. Dit was al opgenomen in Kadernota 2025.

Minder kosten verkiezingen 2025 Aangezien er in 2025 geen verkiezingen worden georganiseerd kan het budget grotendeels vervallen. Dit was al opgenomen in Kadernota 2025. Overige indexeringen Voor indexeringen beschikken we over een stelpost die is opgenomen in programma 8.

Programma 2. Veiligheid & Handhaving Portefeuillehouder(s) M. van Toorenburg

Wat willen we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

Gemeente waar inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen

1. Ervaren veiligheid door inwoners niet lager dan nu 2. Gerichter toezicht houden en handhavend optreden in aandachtsgebieden

Gemeente waar kinderen en jongeren veilig kunnen opgroeien zonder middelengebruik, overlast en criminaliteit.

3. Lager percentrage kinderen en jongeren die middelen gebruiken, overlast veroorzaken en/of in criminaliteit terecht komen

Maximale zelfredzaamheid bij inwoners binnen hun eigen mogelijkheden

4. Meer bewustwording creëren over o.a. babbeltrucs, brandveiligheid en digitale weerbaarheid 5. Betere bescherming van kwetsbare groepen inwoners tegen de gevaren van mensenhandel (uitbuiting)

Juiste en adequate hulpverlening voor personen met onbegrepen gedrag.

6. Betere vroegsignalering

Adequate aanpak van woonoverlast

7. Betere vroegsignalering

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Kadernota Veiligheid 2019-2022 (Integraal Veiligheidsplan)

2019-2022

juli 2019

2025 vervangen door Integraal Veiligheidsplan (IVP)

Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Nuenen c.a.

2020

juli 2020

2025

Regionaal Risicoprofiel VRBZO

2019

2024

Regionaal Beleidsplan VRBZO

2020-2025

2026

Regionaal Crisisplan VRBZO

2024-2028

2028

Wat gaan we daarvoor doen? Gemeente waar inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen 1. Ervaren veiligheid door inwoners niet lager dan nu Nuenen wil een gemeente zijn waar inwoners, ondernemers en bezoekers veilig zijn en zich veilig voelen. In vergelijking met andere gemeenten in de politieregio Oost-Brabant is Nuenen relatief veilig en dat willen we ook houden. In onze aanpak streven we naar een juiste balans tussen repressie, zorg en preventie. In 2025 gaan we verder aan de slag met het opstellen van een nieuw Integraal Veiligheidsplan (IVP). Hierin worden onder andere onderwerpen opgenomen die regionaal als prioriteit zijn opgenomen. In 2024 is al een nieuw Vergunningen- Toezicht- en Handhavingsbeleid vastgesteld (Uitvoerings- en Handhavingsstrategie). 2. Gerichter toezicht houden en handhavend optreden in aandachtsgebieden De aanpak op bedrijventerrein Eeneind, waarbij bedrijven in de autobranche een exploitatievergunning nodig hebben, wordt voortgezet in 2025. De rechtbank heeft het Aanwijzingsbesluit voor autobranche gerelateerde bedrijven eerder vernietigd waarna in december 2023 door de burgemeester een herstelbesluit is genomen. Het herstelbesluit is in 2024 onherroepelijk geworden. De handhaving van autobranche gerelateerde bedrijven, die nog geen aanvraag om een exploitatievergunning hadden ingediend, wordt verder voortgezet.

Voor 2025 wordt een nieuw burgemeestersbesluit voor cameratoezicht op Eeneind II genomen, zodat dit onderdeel blijft uitmaken van de instrumentenmix om het bedrijventerrein veiliger te maken. In 2024 is voor het Keurmerk Veilig Ondernemen-Bedrijventerreinen verder uitvoering gegeven aan de maatregelenmatrix (zie ook programma 7). In 2025 wordt vanuit het KVO verder gewerkt aan bewustwording van ondermijning bij ondernemers op het bedrijventerrein. Aandacht zal in 2025 ook zijn voor leegstaande panden en

bedrijven. Hiervoor is budget opgenomen in de begroting onder meer om de gebiedsgerichte aanpak van bedrijventerrein Eeneind in 2025 te kunnen voortzetten. In de zoektocht naar een goede balans tussen repressie, zorg en preventie, speelt handhaving een belangrijke rol. In 2025 blijven we de samenwerking met onze ketenpartners opzoeken en waar nodig gezamenlijk controles uitvoeren. Gemeente waar kinderen en jongeren veilig kunnen opgroeien zonder middelengebruik, overlast en criminaliteit. 3. Lager percentrage kinderen en jongeren die middelen gebruiken, overlast veroorzaken en/of in criminaliteit terecht komen De kinderen en jongeren in de gemeente Nuenen moeten veilig kunnen opgroeien. Door het al (vroegtijdig) preventief inzetten van jeugd-gerelateerde ketenpartners op scholen, sportverenigingen en op straat, proberen we de jeugd zo weerbaar mogelijk te maken. Het (ambulante) jongerenwerk heeft hier in 2025 ook weer een rol in. Indien jongeren dreigen af te glijden, proberen we dit te voorkomen met een integrale ketensamenwerking (zie ook programma 3). Maximale zelfredzaamheid bij inwoners binnen hun eigen mogelijkheden 4. Meer bewustwording creëren over o.a. babbeltrucs, brandveiligheid en digitale weerbaarheid Inwoners van Nuenen blijven steeds vaker langer thuis wonen. Dit gaat gepaard met allerlei veiligheidsrisico's van dien.

Als gemeente zetten we steeds meer in op het gebied van preventie(campagnes). De opkomst van bijvoorbeeld digitale fraude, neemt landelijk toe. Hier moeten we ook onze inwoners zo zelfredzaam mogelijk in maken. Goede lokale bewustwordingscampagnes zetten we in 2025 vaker in voor de thema's digitale weerbaarheid, brandveiligheid en babbeltrucs. 5. Betere bescherming van kwetsbare groepen inwoners tegen de gevaren van mensenhandel (uitbuiting) De preventie en aanpak van mensenhandel (uitbuiting) blijft in 2025 onder de aandacht. Regionaal liggen er afspraken dat elke gemeente de aanpak van mensenhandel borgt in de organisatie. Bij het uitvoeren van controles is hier al aandacht voor. Beleidsmatig zal het onderwerp Mensenhandel in het nog op te stellen Integraal Veiligheidsplan in 2025 worden meegenomen. Juiste en adequate hulpverlening voor personen met onbegrepen gedrag. 6. Betere vroegsignalering Steeds vaker krijgen we te maken met inwoners met een opeenstapeling van persoonlijke problemen of vragen binnen meerdere leefgebieden. Problematiek zoals psychische klachten, het zich niet thuis voelen in de samenleving, een verstandelijke beperking of een verslaving.

Denk hierbij aan personen met verward gedrag, dak- en thuislozen, personen met een ernstige psychiatrische aandoening, al dan niet overlast gevend en/of verward, gecombineerd met verslaving en (licht), verstandelijke beperking en zeer onaangepast gedrag. Deze personen krijgen een multidisciplinaire aanpak. In 2024 zijn we gestart met een pilot Wijk-GGD. Deze pilot is door het Rijk bekostigd. De pilot richt zich op personen met onbegrepen gedrag. In 2025 willen we deze pilot voortzetten, wanneer hiervoor een nieuwe subsidie wordt verleend (zie ook programma 3). Adequate aanpak van woonoverlast 7. Betere vroegsignalering In 2025 gaan we verder met de doorontwikkeling van de aanpak woonoverlast. Dit met als doel om te zorgen voor een sluitende zorg- en veiligheidsketen. Dit betekent zorg inzetten waar nodig en optreden tegen (woon)overlast als een casus uit de hand loopt. Ook de mogelijkheden van de Wet goed verhuurderschap nemen we mee in deze aanpak.

Beleidsindicatoren Naam

Indicator

Jaarrekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Verwijzingen HALT*

aantal per 10.000 jongeren

Winkeldiefstallen*

aantal per 1.000 inwoners

0,8

0,9

0,8

Geweldsmisdrijven*

aantal per 1.000 inwoners

1,1

0,9

Diefstallen uit woningen*

aantal per 1.000 inwoners

1,7

1,8

Vernielen en beschadigingen (in de openbare ruimte)*

aantal per 1.000 inwoners

1,2

1,9

Aantal RIEC-casussen

aantal

Aantal Bibob-onderzoeken

aantal eigen toetsen plus aantal adviesaanvragen Landelijk Bureau

Aantal gesloten panden op basis van Wet Damocles

aantal

* verplichte indicatoren op grond van BBV

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost Bij veroorzakers van ernstige overlast of criminaliteit met complexe problemen op diverse gebieden zijn vaak meerdere partijen (zorgorganisaties, justitiële organisaties en/of gemeente) betrokken. Bij de aanpak met betrekking tot deze personen is het effectiever om de inspanningen van deze verschillende partijen op elkaar af te stemmen. Het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant-Zuidoost verzorgt onder andere de procesregie op complexe casuïstiek met het doel (nieuwe) strafbare feiten te verminderen en te voorkomen. Met deze aanpak levert het Zorg- en Veiligheidshuis een belangrijke bijdrage aan de veiligheid in alle 21 gemeenten in de regio Zuidoost-Brabant. De focus voor het Zorg- en Veiligheidshuis ligt in 2025 op het verbeteren en borgen van de kwaliteit van de beschreven kerntaken en het professionaliseren van de organisatie als zelfstandig werkgever. Voor het jaar 2025 gaat het Zorg- en Veiligheidshuis uit van het bestaande dienstverleningsaanbod en wordt dus niet ingezet op een verdere (personele) uitbreiding. Verder wil het Zorg- en Veiligheidshuis onderzoeken hoe zij zich verder kunnen ontwikkelen als knooppunt in de regionale (bestuurlijke) samenwerking op het gebied van zorg en veiligheid.

Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost VRBZO werkt ook in 2025 op basis van een uitvoeringsjaarplan aan de in de visie 2025 vastgestelde speerpunten en thema's: Samen voor veilig, Weerbare samenleving en Toekomstbestendige organisatie. VRBZO ontvangt extra gelden van het Rijk om meer te investeren in crisisbeheersing. De gelden worden besteed aan de verbetering van crisisbeheersing en informatievoorziening in de regio, en aan een bijdrage aan landelijke verbetering van informatievoorziening. Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant De ODZOB voert voor de gemeente alle milieutaken uit op het gebied van vergunningverlening en toezicht en handhaving (VTH). Voor dit programma zijn met name de werkzaamheden in het kader van toezicht en handhaving van belang. Hiervoor wordt jaarlijks een dienstverleningsovereenkomst afgesloten en een werkprogramma afgesproken. De omgevingsdienst wordt ook ingeschakeld voor allerlei sectorale adviestaken, zoals op het gebied van bodem, geluid, asbest, geur, etc. De volgende ontwikkelingen krijgen ook in 2025 aandacht: • Omgevingswet: De invloed van deze wet op de ODZOB en de gemeenten is groot. Keuzes in de omgevingsvisie en - plannen van de deelnemende gemeenten hebben grote impact op de taakuitvoering en organisatie. De interne samenwerking met de deelnemende gemeenten en met externe partijen wordt hierdoor steeds belangrijker.

• Advisering en kennisuitwisseling over grote inhoudelijke thema's die vanuit het VTH-domein veel impact hebben op de leefomgeving. Het gaat daarbij om de volgende thema's: klimaat & energie/duurzaamheid, toekomstbestendige veehouderij, bodem, asbest, gezondheid, ondermijning. • Verdere ontwikkeling van de kwaliteit en efficiency. Dit vergt voortdurend aandacht met daarin een belangrijke positie voor standaardisering van werkprocessen en ontsluiting van informatie. Onderdeel van de informatievoorziening is een goede basisregistratie met een actueel regionaal inrichtingenbestand. • De ODZOB sluit aan bij het Dommelstroom Interventieteam.

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer

1.312

1.513

1.582

1.577

1.2 Openbare orde en Veiligheid

1.863

1.563

1.336

1.252

Totaal Lasten

3.175

3.076

2.918

2.829

1.1 Crisisbeheersing en Brandweer

1.2 Openbare orde en Veiligheid

677

547

Baten

Totaal Baten

720

583

Saldo (baten -/lasten)

-2.455

-2.493

-2.863

-2.774

2025

2026

2027

2028

Stijging bijdrage GR VRBZO (ten laste van stelpost inflatie, zie programma 8)

-80.000

Budget ondermijning

-70.000

Overige indexering ten laste van stelpost inflatie

-20.440

Totaal programma 2

-170.440

-100.440

Toelichtingen Stijging bijdrage VRBZO De begroting is gebaseerd op de vastgestelde begroting 2025 van de Veiligheidsregio (VRBZO). Budget ondermijning De aanpak op bedrijventerrein Eeneind wordt voortgezet in 2025 (o.a. cameratoezicht, exploitatievergunningen voor autobranche gerelateerde bedrijven) en aandacht voor leegstaande panden/bedrijven. Overige indexeringen Voor indexeringen beschikken we over een stelpost die is opgenomen in programma 8.

Programma 3. Werk (participatie), Zorg & Jeugd Portefeuillehouder(s) N. Wouters

Wat willen we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

Samenleving waarin iedereen kan meedoen

1. Meer aansluiten bij en faciliteren van initiatieven vanuit de samenleving

Inclusieve samenleving

2. Minder obstakels om deel te nemen aan de samenleving voor mensen met beperkingen

Ouderen kunnen langer zelfstandig blijven wonen

3. Meer ondersteuning om de zelfredzaamheid van ouderen te bevorderen

Juiste en tijdige zorg voor iedereen die dat nodig heeft

4. Betere vroegsignalering en meer passende ondersteuning voor inwoners die het nodig hebben

Gemeente waar kinderen en jongeren veilig kunnen opgroeien, 5. Lager percentrage kinderen en jongeren die middelen gebruiken, zonder middelengebruik, overlast en criminaliteit. overlast veroorzaken en/of in criminaliteit terecht komen Juiste en adequate hulpverlening voor personen met onbegrepen en/of verward gedrag (GGGZ problematiek)

6. Betere vroegsignalering en meer aandacht voor personen met onbegrepen en/of verward gedrag

Zorg betaalbaar houden

7. Meer inzicht en grip krijgen op de kostenontwikkeling in de Jeugdzorg en WMO 8. Minder noodzaak om duurdere zorgvoorzieningen in te zetten

Maximale ondersteuning naar werk/dagbesteding

9. Betere ondersteuning van inwoners door in te zetten op doelgroepgerichte begeleidingsmethoden

Vergunninghouders kunnen zich zelfstandig redden in de (Nuenense) samenleving

10. Betere ondersteuning van vergunninghouders bij hun inburgering

Bevorderen van een gezonde leefomgeving en leefstijl

11. Lager percentage inwoners met overgewicht, roken, drankgebruik en/of andere verslavingen

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Vastgesteld in de raad Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Re-integratieverordeningen Participatiewet 2023

onbepaald oktober 2023

onbepaald

Verordening maatregelen PW, IOAW en IOAZ 2020

2020 e.v.

mei 2020

2024

Verordening individuele studietoeslag 2020

2020 e.v.

mei 2020

onbepaald

Verordening individuele inkomenstoeslag 2020

2020 e.v.

mei 2020

onbepaald

Nota beleid sociaal domein

2016- 2019 juni 2016

onbepaald

Actualisering nota sociaal domein

2019-2021 september 2018

2024

Beleid mantelzorg

2017-2020 september 2021

2025

Nota Dementievriendelijke gemeente

2017-2020 september 2021

2025

Nota vrijwilligersbeleid 2020-2026

2020-2026 september 2020

2026

Wmo-verordening 2021

onbepaald december 2021

onbepaald

Verordening Jeugdhulp gemeente Nuenen 2023

onbepaald april 2023

onbepaald

Nota schuldhulpverlening

2017-2019 februari 2021

2025

Nota jeugdbeleid 2021-2024

2021-2024 april 2021

onbepaald

Omgevingsvisie Nuenen

2021 ev

onbepaald

Verordening leerlingenvervoer 2022

onbepaald juli 2022

onbepaald

Verordening inburgering Nuenen c.a. 2022

onbepaald december 2021

beoogde intrekking in 2024

Verordening beslistermijn schuldhulpverlening

onbepaald februari 2021

onbepaald

Preventie- en handhavingsplan alcohol

2019-2022 november 2018

2025

september 2021

Wat gaan we daarvoor doen? Samenleving waarin iedereen kan meedoen 1. Meer aansluiten bij en faciliteren van initiatieven vanuit de samenleving De gemeente heeft meerdere rollen. Zo stimuleren en faciliteren we maatschappelijke initiatieven. We doen dit bijvoorbeeld door het verstrekken van subsidie. Het faciliteren van passende huisvesting is hierbij ook van belang. We ondersteunen daarnaast de dorpsraden en informeren onze inwoners over voorzieningen en activiteiten die in onze gemeente aanwezig zijn. We proberen waar mogelijk ons beleid interactief met de inwoners te maken en uit te voeren. Zo sluiten we beter aan bij de behoeftes van onze inwoners. Inclusieve samenleving 2. Minder obstakels om deel te nemen aan de samenleving voor mensen met beperkingen In een inclusieve samenleving krijgen mensen dezelfde kansen en mogelijkheden. Wij dragen hier aan bij door onder andere activiteiten van de werkgroep Nuenen Dementievriendelijk. We ondersteunen inwoners met schulden en betalingsproblemen door schuldhulpverlening. Wij stellen een Inclusieagenda op en leggen deze ter kennisname voor aan de raad. In 2025 hebben wij te maken met verdere ambulantisering van de Wet langdurige zorg: het streven om mensen met een beperking zo 'normaal' mogelijk te laten participeren en de benodigde hulp dichtbij huis te bieden. Dit heeft gevolgen voor de Wmo.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14615659/1