Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027
Tekst van het document
-100.000 -100.000 -100.000 -100.000 Ten opzichte van de Kadernota zijn de bedragen verlaagd. Voor nadere toelichting zie "Wat gaan we daarvoor doen".
Bijstelling budgetten omgevingswet (m.n. leges)
-76.400
-76.400
-76.514
-91.500 Lagere leges na invoering omgevingswet. Daartegenover ook iets lagere uitvoeringskosten.
Formatie-uitbreiding erfgoed
-35.000
-35.000
-35.000
-35.000 Voor nadere toelichting zie "Wat gaan we daarvoor
37
5. Wonen & Leefomgeving
2024
2025
2026
2027 Toelichting doen".
Formatie-uitbreiding Sinti
-84.000
-84.000
-84.000
-84.000 Voor nadere toelichting zie "Wat gaan we daarvoor doen".
Herberekening grexen nav vaststelling grexen jaarrekening 2022
628.071
594.586
594.586
594.586 Verwerking van de bij jaarrekening 2022 vastgestelde grexen. Resultaat komt mede door dubbeltelling bij de apparaatskosten.
BGT (Basisregistratie Grootschalige Topografie) / BRO
-27.341
-27.341
-27.341
-27.341 Gestegen kosten, brengen we ten laste van de stelpost loon- en prijsontwikkeling (programma 8).
Kleine aanpassingen < € 25.000
-60.902
-61.717
-61.339
-61.329
Kapitaallasten agv aanpassingen investeringen: Huisvesting Sinti (Bosweg, Kremersbos) incl. actualisatie planning Totaal programma 5
120.000 -206.540 Investering kadernota, waarbij actualisatie planning is doorgevoerd (verschuiving naar 2027, oplevering 2026, eenmalig voordeel in 2026) 240.928
206.628
326.892
38
-14.425
Programma 6. Ruimtelijk beheer, Milieu & Verkeer Portefeuillehouder(s) S. Löwik en P. Kok
Wat willen we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect
Doelstellingen
Nuenen behouden en ontwikkelen als leefbare woongemeente waarbij geen afbreuk wordt gedaan of waarbij een bijdrage wordt geleverd aan onze kernkwaliteiten (groen, dorps, rustig en gezellig).
1. Hogere kwaliteit van de (groene) woonomgeving
2. Hogere kwaliteit van onze natuurwaarden 3. Minder wateroverlast als gevolg van ernstige regenval op de plekken die daarvoor gevoelig zijn 4. Meer regenwater in het gebied bufferen onder meer om grondwaterstand positief te beïnvloeden 5. Verkeersveiliger woon- en leefomgeving Robuuste en biodiverse groenstructuren
6. Meer ruimte voor spelen, bewegen en ontmoeten voor alle leeftijden 7. Betere bescherming van waardevolle groenstructuren 8. Meer biodiversiteit
Borgen van de bereikbaarheid
9. Meer middelen en capaciteit beschikbaar stellen om uitvoering te kunnen geven aan voorkeursvariant van de Bundelroutes
Bevorderen van een gezonde leefomgeving
10. Betere luchtkwaliteit en minder geluidshinder
Bewustwording van hergebruik van spullen
11. Meer stimuleren van afval scheiden en hergebruik
Relevante beleidsnota's in dit programma Naam
Periode
Vastgesteld in de raad
Planning vaststelling nieuw beleidsplan
Beleidsplan Openbare verlichting 2018-2027
2018 - 2027
juli 2017
eind 2027
Beheerplan Wegen 2022-2026
2022 - 2026
maart 2021
begin 2026
verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2019-2023
2019 - 2023
december 2018
eind 2025
Subsidieverordening afkoppelen hemelwater
2021 e.v.
december 2020
onbepaald
Verordening Ondergrondse Infrastructuur
2015 e.v.
februari 2015
onbepaald
Beleidsplan Spelen en bewegen
2017 - 2020
juli 2017
onbepaald
Groenbeheerplan
2020 - 2026
december 2019
eind 2026
Bomenbeleidsplan
2017 - 2031
februari 2017
eind 2031
Groenstructuurplan
2011 - 2020
november 2010
2024
Beheerplan gemeentebossen
2017 - 2022
mei 2017 (vastgesteld door het college)
eind 2023
Mobiliteitsvisie Nuenen, uit te werken in beleidsmodules
2018 e.v.
december 2017
onbepaald
Beleidsmodules per vervoerswijze (uitwerking Mobiliteitsvisie)
2019 e.v.
december 2019
onbepaald
Strategisch Meerjarenplan Blink 2018-2022
2018 - 2022
juni 2018
begin 2024
Afvalstoffenverordening Nuenen 2016
onbepaald
maart 2016
onbepaald
Beheerplan Civiele kunstwerken
2020 - 2024
februari 2020
2024
Nota bodembeheer en Nota bodembeheer PFAS
2021 e.v.
juli 2021
onbepaald
Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 Metropoolregio Eindhoven
2022 e.v.
december 2021
onbepaald
Beleid grootschalige opwek zonne- en windenergie
2023
juni 2023
eind 2026
Beleid laadinfrastructuur
2024
-
eind 2027
Voorkeursalternatief studie (verkeers)leefbaarheid en bereikbaarheid Bundelroutes Nuenen
2021
november 2021
onbepaald
39
Wat gaan we daarvoor doen? Nuenen behouden en ontwikkelen als leefbare woongemeente waarbij geen afbreuk wordt gedaan of waarbij een bijdrage wordt geleverd aan onze kernkwaliteiten (groen, dorps, rustig en gezellig). 1. Hogere kwaliteit van de (groene) woonomgeving In 2024 gaan we zoveel mogelijk bomen vervangen als deze zijn gekapt. Gelet op de beschikbare budgetten en de kosten van het plaatsen van nieuwe bomen (inclusief ondergrondse voorzieningen), moeten we telkens opnieuw een afweging maken wat er wordt terug geplaatst. Daarbij hanteren we het principe: liever één boom op de goede locatie, dan 10 bomen die geen toekomst hebben. We willen blijven investeren in een groene woonomgeving, zoals we hebben opgenomen in onze omgevingsvisie. Daarvoor is het noodzakelijk om structureel extra budget op te nemen in de begroting. Verder nemen we groenstructuren die vanuit cultuurhistorie en/of vanuit de ecologische verbindingsfunctie waardevol zijn op in de omgevingsprogramma's en omgevingsplannen. Bij individuele planontwikkelingen zorgen we voor een geschikte inpassing passend bij de omgeving. Gelet op het stijgend aantal (bouw)plannen, gecombineerd met meer aandacht voor een groene woonomgeving, moeten we de formatie voor werkvoorbereiding groen uitbreiden. Hiervoor is budget opgenomen in deze begroting.
Ook op het gebied van energievoorziening werken we aan een veiliger en duurzamer Nuenen. We gaan daarvoor in 2024 en 2025 versneld de conventionele armaturen van de openbare verlichting vervangen door led-armaturen. Hiervoor is budget opgenomen in de begroting. Als gevolg van de versnelde vervanging kan het budget voor de reguliere vervanging vrij vallen. 2. Hogere kwaliteit van onze natuurwaarden In 2024 gaan we als partner in Dommeldal uit de Verf werken met deelgebieden. De gemeente Nuenen is aan zet voor het deelgebied Dommelpark, omdat dit park in samenhang met de woonwijk Nuenen-West wordt ontwikkeld. Hiervoor moeten we eerst een grondruil met Staatsbosbeheer afronden. Daarna kan er in 2024 daadwerkelijk worden begonnen met het inrichten en verder beheren van het gebied. Daarnaast gaan we verder met actief informatie verstrekken over de Stimuleringregeling Landschap, de ErvenPlus en het Groenontwikkelfonds Brabant, zodat Nuenense inwoners en ondernemers meer gebruik gaan maken van deze regelingen om natuurwaarden toe te voegen op percelen in hun eigendom. 3. Minder wateroverlast als gevolg van ernstige regenval op de plekken die daarvoor gevoelig zijn In 2024 stellen we een Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) op. Hierin worden knelpunten in het riool- en watersysteem inzichtelijk gemaakt.
Het SSW vormt de basis voor het daarna op te stellen Water- en Rioleringsplan (WRP). Verder bereiden we diverse maatregelen voor in het kader van klimaatadaptatie, zoals het aanleggen van regenwaterstructuren. Deze projecten worden in de jaren na 2024 uitgevoerd en de verwachting is dat deze gedekt kunnen worden uit de klimaatgelden die we van het Rijk ontvangen. De genoemde projecten sluiten aan bij bestaande of nog uit te voeren ruimtelijke ontwikkelingen. 4. Meer regenwater in het gebied bufferen onder meer om grondwaterstand positief te beïnvloeden Bij projectontwikkelingen leggen we voorzieningen aan zoals infiltratieriolering of wadi’s. Daarmee houden we water in het gebied vast, zodat het ter plekke kan infiltreren in de bodem. Ook bereiden we diverse projecten voor met klimaat adaptieve maatregelen die we willen dekken uit de klimaatmiddelen die we vanuit het Rijk ontvangen. In de nog te actualiseren nota Duurzaamheid is aandacht voor klimaatadaptatie. Voorgenoemde maatregelen houden water vast en zorgen voor een verhoging van de grondwaterstand. Verder blijven we in 2024 het afkoppelen van verhard oppervlak stimuleren met een subsidieregeling. Zoals in het coalitieprogramma is opgenomen, is het ook voor bedrijven mogelijk gemaakt om hiervoor subsidie aan te vragen. Het afkoppelen ontlast de bestaande riolering en verkleint het risico op wateroverlast bij piekbuien.
Als men kiest voor infiltratie van regenwater in de bodem, gaat dit bovendien verdroging tegen.
40
5. Verkeersveiliger woon- en leefomgeving De aanpak van verkeersveiligheid krijgt op verschillende manieren aandacht. De richtlijnen Duurzaam Veilig zijn het leidende principe bij alle projecten, bij de inrichting van de openbare ruimte en het gebruik daarvan. De prioriteiten zijn vastgesteld in de Top 16 van objectief en subjectief onveilige situaties. Deze komt voort uit een inventarisatie van ongevallenstatistieken, meldingen/ klachten en signalen van onjuist gebruik. In 2024 richten we ons vooral op het uitvoeren van kleine, vraaggestuurde maatregelen, waar mogelijk in combinatie met andere werkzaamheden. Hiervoor is jaarlijks budget aanwezig in de begroting. Op iets langere termijn is in het kader van de Top 16 de reconstructie van de Brabantring in de begroting opgenomen. We gaan in 2024 ook aan de slag met het parkeerbeleid.
Wat gaan we daarvoor doen? Robuuste en biodiverse groenstructuren 6. Meer ruimte voor spelen, bewegen en ontmoeten voor alle leeftijden We leggen de bovenwijkse beweegvoorziening Lissevoort aan voor de doelgroep kinderen vanaf circa 12 jaar, zoals opgenomen in het coalitie- en collegeprogramma. Het plan voor deze locatie ontwikkelen we samen met inwoners via een participatietraject. Samen met inwoners wordt bepaald hoe de voorziening ingevuld gaat worden. In de begroting is rekening gehouden met een investering van € 160.000,-. Ook geven we in 2024 verder uitvoering aan het beleidsplan Spelen en Bewegen in andere wijken, zoals in Eeneind. 7. Betere bescherming van waardevolle groenstructuren In 2024 actualiseren we het groenstructuurplan en de lijst van waardevolle houtopstanden. Daarnaast gebruiken we het in de begroting opgenomen bedrag om bomen die aan het einde van hun levensduur zijn te vervangen door nieuwe bomen. Hiermee zorgen we voor een prettige leefomgeving met een robuuste groenstructuur. Ook maken we een koppeling met de omgevingsprogramma’s, zodat we een goede borging creëren in het kader van wet- en regelgeving. 8. Meer biodiversiteit In het coalitieprogramma is aandacht gevraagd voor het verhogen van de biodiversiteit in de gemeente. We stellen hiervoor in 2024 een beleidsplan op.
Zodra we de visie en ambities hebben vastgesteld, koppelen we hieraan een uitvoeringsprogramma, met meetbare doelstellingen vanuit die visie en ambitie. Het uitvoeringsprogramma, inclusief benodigde (financiële) middelen, leggen we daarna voor aan de raad. Ook in de in 2024 nog te actualiseren nota Duurzaamheid zal aandacht zijn voor biodiversiteit.
Wat gaan we daarvoor doen? Borgen van de bereikbaarheid, behouden en waar mogelijk verbeteren van de leefbaarheid en verbeteren van de omgevingskwaliteit 9. Meer middelen en capaciteit beschikbaar stellen om uitvoering te kunnen geven aan de voorkeursvariant van de Bundelroutes Vanaf 2024 geven we uitvoering aan het maatregelenpakket VKA Bundelroutes voor het verbeteren van de leefbaarheid en bereikbaarheid van Nuenen in de regio. Lokaal verbetert daardoor de bereikbaarheid voor autoverkeer, onder andere door een extra ontsluiting op de A270. Een geluidsscherm langs de A270 vermindert de geluidshinder. Daarnaast wordt ingezet op maatregelen om fietsgebruik optimaal te faciliteren, om zodoende de groei van autoverkeer te temperen. De maatregelen zorgen er ook voor dat de leefbaarheid (lucht en geluid) in de gemeente verbetert. Verder is de gemeente Nuenen kartrekker voor de tracéstudie snelfietsroute Gemert – Eindhoven. Dit onderzoek moet leiden tot een bestuursovereenkomst met buurgemeenten en provincie. De nadere uitwerking, voorbereiding en realisatie van dit tracé vinden plaats in het kader van het VKA Bundelroutes vanaf 2024. De begroting bevat de middelen die nodig zijn om de komende 4 tot 5 jaar uitvoering te geven aan het maatregelenpakket VKA Bundelroutes. Deze bestaan uit de kosten voor realisatie en voorbereiding, inclusief ambtelijke inzet (18%).
In 2024 starten we met het opstellen van parkeerbeleid. Het parkeerbeleid moet er aan bijdragen dat, ondanks de forse woningbouwopgave, de groene leefomgeving en de bereikbaarheid binnen de kernen zoveel mogelijk in stand blijft, en het liefst nog verbetert. In de begroting is hiervoor budget opgenomen.
41
Wat gaan we daarvoor doen? Bevorderen van een gezonde leefomgeving 10. Betere luchtkwaliteit en minder geluidshinder De mogelijkheden om luchtkwaliteit te verbeteren -naast uitvoering van het VKA Bundelroutes- zijn beperkt. We toetsen de uitvoering van reconstructiemaatregelen aan de wettelijke normen. Onderzoeken naar verdere verbeteringen van leefbaarheid (met name geluid) kan in theorie leiden tot aanscherping van beleid. Daarbij valt te denken aan de berekening van effecten bij toepassing van stil asfalt en/ of aanbrengen van (geluids)schermen. Rapportages van AiREAS geven inzicht in de beperkingen van metingen. Ze kunnen zorgen voor inzicht in ons handelen, maar verbeteren de luchtkwaliteit niet. In 2024 oriënteren we (middels een pilot) ons op een eventuele deelname aan het Schone Lucht Akkoord (SLA) en het al dan niet opstellen van een uitvoeringsprogramma. Hiermee profiteren we van kennis, ervaring en budget van de Provincie voor projecten en maatregelen. Om de CO2-uitstoot te beperken gaan we uitvoering geven aan de beleid grootschalige energieopwekking uit zon en wind. Daarmee leveren een bijdrage aan de regionale doelen, zoals benoemd in de Regionale Energie Strategie 1.0. Hoe we dit willen doen en stimuleren, nemen we op in het uitvoeringsprogramma Duurzaamheid. Vanuit het Rijk ontvangen we klimaatgelden / subsidie klimaat (CDOKE) die we hiervoor willen inzetten.
Wat gaan we daarvoor doen? Bewustwording van hergebruik van spullen. 11. Meer stimuleren van afvalscheiding en het hergebruik Het project tot het opzetten van een Circulair ambachtscentrum krijgt een nieuwe impuls. In 2024 gaan we een doorstart maken met een nieuwe projectleider. Doelstelling van het Ambachtscentrum is het repareren en hergebruik van spullen die nu nog bij het afval terecht komen. Eind 2024 voeren we een evaluatie uit over de effectiviteit (scheidingsgedrag) en efficiëntie (inzamelkosten) van de ondergrondse containers in Nuenen West en Gerwen ( de zogenoemde “VANG-eilanden”). In 2023 zijn de defecten aan ondergrondse containers hersteld en een deel is volledig vervangen. In 2024 vervangen we een volgend deel. Ook bespreken we met de nieuwe Blink-organisatie het beheer van de inzamelmiddelen en mogelijk de overdracht van het eigendom. In het kader van het maken van meer fundamentele keuzes gericht naar de toekomst toe kijken we in 2024 naar het kostenniveau in combinatie met het serviceniveau van onze huishoudelijk afvalinzameling.
Bijdrage verbonden partijen aan dit programma BLINK Onze gemeente werkt in de Gemeenschappelijke Regeling Blink samen met 8 andere gemeenten en een private partij aan het doelmatig uitvoeren van de afvalinzameling en de reinigingstaken. Ook verzorgt Blink het beheer van de milieustraat en het transport en verwerking van de daar vrijkomende afvalstoffen. Blink draagt onder meer bij aan onze doelstellingen op het gebied van het stimuleren van afvalscheiding en bevorderen van hergebruik. Omgevingsdienst Zuidoost Brabant (ODZOB) De ODZOB voert onder regie van de gemeente alle milieutaken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) uit. Hiervoor wordt jaarlijks een werkprogramma afgesproken. De basis van het werkprogramma komt voort uit een regionale overeenkomst waarbinnen voor de deelnemende gemeenten dezelfde kaders gelden. De ODZOB wordt ook ingezet voor sectorale adviestaken, zoals bodem, geluid, lucht, asbest etc. Deze zijn in veel gevallen gelieerd aan ruimtelijke ontwikkelingen en de verschillende bouwprojecten in Nuenen. Ook voor de omgevingsprogramma's en - plannen is input vanuit de ODZOB nodig. Metropoolregio Eindhoven (MRE) Binnen de Metropoolregio Eindhoven (MRE) werken we samen onder andere aan (sub)regionale opgaven op het gebied Mobiliteit.
Om de bereikbaarheid in de Brainportregio te verbeteren zijn er afspraken gemaakt met het Rijk, de provincie en de regio over het maatregelenpakket Bereikbaarheid Brainport en de bekostiging daarvan. Daarnaast wordt er gesproken over een aanvullend maatregelenpakket, waar naar verwachting in 2024 afspraken over gemaakt worden. De verwachting is dat in 2023 de bekostigingssystematiek wordt vastgesteld op basis waarvan de kosten verdeeld worden tussen alle betrokken partners bij een specifiek project. Vanuit Nuenen wordt verwacht een
42
bijdrage te leveren in de kosten voor het Korte termijn maatregelenpakket mobiliteitstransitie (was al in de begroting 2023 opgenomen, maar de fasering is inmiddels gewijzigd en deze nieuwe fasering wordt in deze begroting opgenomen) en het project Multimodale Knoop (bij station Eindhoven). Met deze bijdragen is in deze begroting rekening gehouden.
Beleidsindicatoren Naam
Indicator
Fijn huishoudelijk restafval*
kg per inwoner
Jaarrekening 2022
Begroting 2023 71
Begroting 2024 71
68
* verplichte indicator op grond van BBV
Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en positief als er meer baten zijn dan lasten. Bedragen x €1.000 Omschrijving
Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024 Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten 0.10 Mutaties reserves programma 6
412
0
0
0
0
0
2.1 Verkeer en vervoer
3.163
3.716
3.627
3.598
3.771
3.927
2.2 Parkeren
18
23
78
78
3
3
2.5 Openbaar vervoer
8
12
9
9
9
9
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
2.376
2.222
2.467
2.408
2.430
2.443
7.2 Riolering
1.384
1.158
1.058
1.234
1.046
1.216
7.3 Afval
2.208
2.608
2.795
2.771
2.771
2.770
7.4 Milieubeheer
560
1.118
1.098
1.070
618
585
Totaal Lasten
10.131
10.858
11.132
11.169
10.649
10.953
0.10 Mutaties reserves programma 6
190
134
172
162
127
127
2.1 Verkeer en vervoer
155
106
102
102
102
102
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
11
7
0
0
0
0
7.2 Riolering
2.281
2.114
2.131
2.276
2.437
2.609
7.3 Afval
2.893
3.558
3.622
3.864
3.876
3.878
33
435
458
462
19
19
Totaal Baten
5.563
6.354
6.485
6.867
6.560
6.735
Saldo (baten -/- lasten)
-4.568
-4.504
-4.647
-4.301
-4.088
-4.218
Baten
7.4 Milieubeheer
Voorgestelde aanpassingen Onderstaand de voorgestelde budgetaanpassingen van dit programma. Bedragen zijn in € waarbij negatieve bedragen een nadeel zijn en positieve bedragen een voordeel. 6. Ruimtelijk beheer, Milieu & Verkeer
2024
2025
2026
Kortetermijmaatregelen Brainport Bereikbaarheid: bestaande begroting vervallen ivm andere fasering
60.250
60.250
60.250
De fasering van de bijdrage wordt gewijzigd t.o.v. begroting 2023. Daarom kan deze regel vervallen. De nieuwe fasering is opgenomen in de volgende regel. Voor nadere info zie RIB 2023-50.
Kortetermijnmaatregelen Brainport Bereikbaarheid: opgenomen nieuwe fasering
-3.983
-3.983
-27.309
-27.309 Nieuwe fasering van regionale bijdrage. Bijdragen lopen op na 2026. Voor nadere info zie RIB 202350.
Brainport Bereikbaarheid: regionale bijdrage aan multimodale knoop
-14.687
-14.687
-29.375
-29.375 Regionale bijdrage waarover nog definitieve afspraken gemaakt moeten worden binnen MREsamenwerking, worden nu alvast opgenomen. Bijdrage loopt ook na 2027 door. Voor nadere info zie RIB 2023-50.
Indexering bestek WSD
-180.000 -180.000 -180.000 -180.000 Ten laste van de stelpost loon- en prijsontwikkeling (programma 8).
43
2027 Toelichting
6. Ruimtelijk beheer, Milieu & Verkeer
2024
2025
2026
Verhoging kosten bomenonderhoud
-25.000
-25.000
-25.000
Onderzoek parkeerbeleid
-75.000
-75.000
Mutatie gesloten huishoudingen (afval en riolering, m.n. achterblijvende btw)
34.058 -234.893
2027 Toelichting -25.000 Ten laste van de stelpost loon- en prijsontwikkeling (programma 8). Voor nadere toelichting zie "Wat gaan we daarvoor doen" (maatregel 9).
95.935
87.344 Gesloten huishouding, maar achterblijvende btw op investeringen heeft effect op het resultaat.
Stijging afvalkosten niet doorberekenen in -262.085 tarieven afvalstoffenheffing 2024
Gedeeltelijk brengen we dit ten laste van de stelpost inflatie, zie programma 8. Verder verwijzen we naar de paragraaf lokale heffingen.
Uitvoering duurzaamheidsmaatregelen
-110.000 -100.000 -100.000 -100.000 Voor nadere toelichting zie "Wat gaan we daarvoor doen", in programma 5 en 6 zijn diverse duurzaamheidsmaatregelen opgenomen.
Uitvoering duurzaamheid ten laste van bestemmingsreserve Klimaatmiddelen
110.000
100.000
100.000
Uitvoeringskosten klimaat (CDOKE)
-439.268 -443.216
PM
Subsidies klimaat (CDOKE)
439.268
443.216
PM
Kleine aanpassingen < € 25.000
-29.271
-29.271
-29.271
-29.271
-89.000
-89.000 Opgenomen als vervolg op Kadernota 2024
100.000 Ontvangen rijksgelden die nog niet eerder zijn besteed. PM Voor nadere toelichting zie "Wat gaan we daarvoor doen", in programma 5 en 6 zijn diverse duurzaamheidsmaatregelen opgenomen. PM Te ontvangen rijksgelden voor 2024 en 2025.
Kapitaallasten agv aanpassingen investeringen: Versnelde vervanging openbare verlichting (€ 2,1 miljoen) Vervallen reguliere vervangingen OVL
10.435
20.824
31.167 Vanwege versnelde vervanging door LED
Kap- en herplantbeleid
-10.000
-20.000
-30.000 Voor nadere toelichting zie "Wat gaan we daarvoor doen" (maatregel 1).
25.683
28.945
79.883 Conform Kadernota 2024 hebben we de keuze gemaakt om niet aan de slag te gaan met de uitvoering van de structuurvisie De Wereld van Van Gogh. De geraamde kapitaallasten vervallen.
Reconstructie Arnold Pootlaan/Brabantring
38.250
38.080
Verschuiving naar 2025-2026 en alleen voor Brabantring.
Reconstructie Refeling, incl. verkeersveiligheidsmaatregelen (top 16)
29.700
29.568
29.436 Verschuiving naar na 2026; alleen voorbereidingskrediet 2027.
Verbetering fietsverbinding Lyndakkers Oude Kerkdijk, fietsstraat
12.285
12.285
45.000 De fietsverbinding Lydakkers kan vervallen, omdat dit meegenomen is in het VKA.
Investeringen Wereld van Van Gogh vanwege prioritering op de lange baan
25.170
Bundelroutes: verschuivingen in de tijd
128.569
230.403
183.128
318.674 Met name verschuivingen in de planning, kapitaallasten 2024 en 2025 vervallen en 2026 en 2027 zijn lager.
Overige wijzigingen kapitaallasten (planning investeringen 2024-2027)
72.128
38.397
10.621
71.817 Door actualisatie van de planning van investeringen wijzigen de geraamde kapitaallasten.
Vervallen kapitaallasten ivm af te sluiten investeringskredieten bij de Tussentijdse rapportage najaar 2023
29.000
29.000
29.000
29.000 Bij de Tussentijdse rapportage najaar 2023 gaan we voorstellen enkele investeringskredieten af te sluiten waarbij we restantbudgetten af kunnen ramen. De gevolgen van de kapitaallasten voor 2024 en verder nemen we hier al mee.
-240.851
-98.431
108.681
282.366
Totaal programma 6
44
Programma 7. Economie, Toerisme & Recreatie Portefeuillehouder(s) B. van Stiphout, S. Löwik en P. Kok
Wat willen we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect
Doelstellingen
Toekomst bestendig centrum
1. Levendiger, aantrekkelijker en compacter maken van het centrum
Duurzame bedrijventerreinen
2. Duurzamere bedrijventerreinen en bedrijvigheid
Vrijetijdsbesteding in balans
3. Meer toeristische aantrekkingskracht
Natuurlijke en economische kwaliteit in het buitengebied
4. Hogere kwaliteit van het natuur-inclusief agrarisch landschap 5. Betere ondersteuning aan agrarische ondernemers bij omschakeling en/of nevenfuncties bij hun bedrijf
Relevante beleidsnota's in dit programma Naam
Periode
Vastgesteld in de raad
Planning vaststelling nieuw beleidsplan
Intergemeentelijke structuurvisie Rijk van Dommel en Aa
2011 e.v.
juli 2011
n.v.t.
Detailhandelsvisie Stedelijk Gebied Eindhoven
2015 e.v.
september 2015
oktober 2023
Vlekkenplan + Centrum Nuenen 2023
2023 e.v.
september 2023
n.v.t.
Regionale programmering bedrijventerrein Stedelijk Gebied Eindhoven
2021 e.v.
september 2021
2024
Verordening reclamebelasting
jaarlijks
november 2022
november 2023
Structuurvisie ruimtelijke beeldkwaliteit kern Nuenen - De Wereld van Van Gogh
2019 e.v.
februari 2020
n.v.t.
Toekomststrategie “Groots, een hoogstaand en toegankelijk voorzieningen 201 e.v. aanbod in het Stedelijk Gebied Eindhoven”
juli 2021
n.v.t.
Omgevingsvisie Nuenen
2021 e.v.
september 2021
onbepaald
Nota Duurzaamheid
2019-2023
december 2019
2024
Transitievisie Warmte voor de gemeente Nuenen
2021 e.v.
september 2021
2026
Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 Metropoolregio Eindhoven
2022 e.v.
december 2021
onbepaald
Wat gaan we daarvoor doen? Toekomst bestendig centrum 1. Levendiger, aantrekkelijker en compacter maken van het centrum In 2024 zal de samenwerking in het centrum met o.a. de drie cruciale partijen verder worden verkend: ondernemers (vertegenwoordigd in de Stichting Centrummanagement Nuenen), vastgoedeigenaren en gemeente. Elke samenwerking is nadrukkelijk gewenst, omdat de gemeente vanwege haar faciliterende rol de doorontwikkeling van het centrum, en zoals beschreven in o.a. het Vlekkenplan+ Centrum Nuenen, wil aanjagen. Daarnaast is de samenwerking van belang in het kader van het nog op te stellen omgevingsprogramma Centrum (zie programma 5) en waarvoor het Vlekkenplan+ Centrum Nuenen als stevige basis dient.
Wat gaan we daarvoor doen? Duurzame bedrijventerreinen 2. Duurzamere bedrijventerreinen en bedrijvigheid In 2024 leveren we het uitvoeringsprogramma 'Duurzame bedrijvigheid in Nuenen' op. Het uitvoeringsprogramma heeft tot doel de verduurzaming van bedrijventerreinen en bedrijvigheid in Nuenen te stimuleren en een bijdrage te leveren aan regionale doelen, zoals benoemd in de Regionale Energie Strategie 1.0. We doen dit uiteraard in samenwerking met de ondernemers. De (toegevoegde) waarde van een fonds voor ondernemers op gebied van duurzaamheid, zoals opgenomen in het coalitieprogramma, wordt onderzocht. De gemeente heeft hierbij een faciliterende rol.
45
In 2024 werken we samen met de Stichting Parkmanagement Nuenen met als doel de kwaliteit van de bedrijventerreinen te verbeteren. Dit doen we onder andere door het behalen van de Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) (zie ook programma 2) en het voorbereiden van een Bedrijveninvesteringszone (BIZ). Een BIZ is een afgebakend gebied waarbinnen ondernemers en/of eigenaren samen investeren in de kwaliteit van hun bedrijfsomgeving. In de regio wordt gewerkt aan een nieuwe programmering bedrijventerreinen met als doel vraaggerichter en sneller te kunnen reageren op de vraag naar bedrijfslocaties. De visie Werklocaties MRE, die nog ter besluitvorming aan de raad wordt voorgelegd, is hiervoor de basis. In 2024 wordt de programmering bedrijventerreinen ter vaststelling aan de raad aangeboden. In 2024 blijven we in gesprek met de Provincie, regio en Ontwikkelcombinatie over (de vergunningverlening voor) Eeneind West om zodoende regie te blijven voeren in dit dossier. In 2024 wordt duidelijkheid verwacht over de vergunningverlening in kader van de Wet natuurbescherming, waarvoor de aanvraag pas in juli 2023 in behandeling is genomen door de Provincie. De afwikkeling van de aanvraag van de stikstofvergunning ligt vooralsnog stil in afwachting van nieuwe ontwikkelingen in Rijks- en Provinciaal beleid.
Wat gaan we daarvoor doen? Vrijetijdsbesteding in balans 3. Meer passende toeristische en recreatieve voorzieningen In 2024 continueren we de samenwerking in regionaal verband met RegioRadar Eindhoven en werken we aan een lokale toeristische website om de ontsluiting van het vrijetijdsaanbod in de gemeente te verbeteren. De twee platformen vullen elkaar aan als het gaat om te bereiken doelgroepen, het bereik en het aanbod. Voor de RegioRadar is structureel budget opgenomen in de begroting. De ambitie voor een hoogwaardig en kleinschalig dagstrand Enode wordt vanaf 2024 geborgd door een nieuwe beheersituatie. De taken van de beheerder komen te vallen onder het cluster Openbare Ruimte buiten. Hiervoor is structureel € 100.000,- opgenomen in de begroting. Dit budget wordt ingezet voor de personeelskosten en de structurele lasten van de afvalverwerking, groenbeheer, het toezicht en de handhaving. Door de Metropoolregio Eindhoven wordt in 2024 een traject opgestart om het Masterplan voor Landgoed Gulbergen verder uit te werken. In 2024 blijven we als grondgebiedgemeente deelnemen aan de stuurgroep, de adviescommissie en het projectteam voor Landgoed Gulbergen. Daarmee willen een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van het gebied in een richting die voor onze gemeente een toegevoegde waarde heeft.
Wat gaan we daarvoor doen? Natuurlijke en economische kwaliteit in het buitengebied 4. Hogere kwaliteit van het natuur-inclusief agrarisch landschap In 2024 blijven we als partner verbonden aan het Van Gogh Nationaal Park, met als doel een bijdrage te leveren aan een toekomstbestendig landschap. In 2024 komt er duidelijkheid over het verkrijgen van de status als Nationaal Park voor het Van Gogh Nationaal Park. Onze projecten op het gebied van natuur, landschap, landbouw, recreatie en erfgoed dragen bij aan het realiseren van het Van Gogh Nationaal Park. In 2024 werken we samen met Brabants Landschap via de Stimuleringsregeling Landschap en de Subsidieregeling ErvenPlus. De twee regelingen hebben als doel de aanleg en beheerkosten van landschapselementen te vergoeden. Binnen het project Dommeldal uit de Verf worden agrarische ondernemers geïnformeerd over de mogelijkheden van natuur-inclusief ondernemen. 5. Betere ondersteuning aan agrarische ondernemers bij omschakeling en/of nevenfuncties bij hun bedrijf In 2024 starten we met het opstellen van het omgevingsprogramma Landelijk Gebied met als doel vast te leggen welke ondersteuning agrarische ondernemers kunnen verwachten wanneer gebouwen leeg komen te staan en percelen in de verkoop gaan. In het programma wordt beschreven hoe om te gaan met de veranderingen in de economische structuur van het landelijk gebied.
Rekening wordt gehouden met een afname van de dierhouderijen.
46
Beleidsindicatoren Naam
Indicator
Aantal banen in de recreatie en toerisme sector
aantal banen
Jaarrekening 2022
Begroting 2023
25,5
22,5
23
50
60
14.264
30.000
32.500
29.302
24.150
25.000
Kantoorgebouwen met energielabel C % van totaal aantal kantoorgebouwen met of hoger** energielabel C of hoger Bezoekersaantallen Van Gogh Village aantal Museum Opbrengst toeristenbelasting
€
Begroting 2024
** in 2023 voor het eerst opgenomen
Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Metropoolregio Eindhoven (MRE) Binnen deze samenwerking wordt er gewerkt aan een solide en duurzame economische structuur binnen de regio. Met gelden uit het Stimuleringsfonds wordt het innovatievermogen in het brede MKB gestimuleerd. Ook Nuenense ondernemers kunnen hiervoor in aanmerking komen. Metropoolregio Eindhoven en de gemeenten Geldrop-Mierlo en Nuenen trekken gezamenlijk op om Landgoed Gulbergen te ontwikkelen.
Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en positief als er meer baten zijn dan lasten. Bedragen x €1.000 Omschrijving
Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026 Begroting 2027
Lasten 0.10 Mutaties reserves programma 7
0
850
0
0
0
0
3.1 Economische ontwikkeling
206
263
188
178
128
128
3.3 Bedrijfsloket en regelingen
30
38
38
38
38
38
3.4 Economische promotie
70
66
187
167
167
167
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
652
667
1.074
1.582
1.650
1.341
5.4 Musea
50
53
53
53
53
53
5.5 Cultureel erfgoed
69
23
13
13
13
13
1.077
1.961
1.553
2.031
2.049
1.740
0.10 Mutaties reserves programma 7
0
892
10
214
214
214
3.1 Economische ontwikkeling
85
9
9
9
9
9
3.4 Economische promotie
41
35
35
35
35
35
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
37
18
18
18
18
18
Totaal Lasten Baten
Totaal Baten
163
953
72
275
275
275
Saldo (baten -/- lasten)
-914
-1.008
-1.482
-1.756
-1.774
-1.465
Voorgestelde aanpassingen Onderstaand de voorgestelde budgetaanpassingen van dit programma. Bedragen zijn in € waarbij negatieve bedragen een nadeel zijn en positieve bedragen een voordeel.
47
7. Economie, Toerisme & Recreatie
2024
2025
2026
2027 Toelichting
Advieskosten schetsontwerp inrichting openbare ruimte rondom Parkstraat-VoirtSmidse (ihkv uitvoering Vlekkenplan+)
-50.000 -50.000
Voor de uitvoering van het Vlekkenplan+ staat de gemeente aan de lat voor de inrichting van de openbare ruimte. De daadwerkelijke realisatie van de herinrichting staat niet op korte termijn gepland. Het is wél van belang om alvast ontwerpuitgangspunten op te stellen. Schetsen worden vervaardigd en participatie wordt opgestart.
Formatie-uitbreiding beheer Dagstrand Enode
-50.000 -50.000
-50.000
-50.000 Voor de benodigde uitbreiding van de formatie beheer (afhankelijk van de gekozen vorm) wordt een bedrag geschat van € 50.000,-
Beheerkosten Dagstrand Enode
-50.000 -50.000
-50.000
-50.000 Voor de benodigde structurele lasten wordt een bedrag geschat van € 50.000,Alleen verschuiving in de tijd, totaalbedrag (€ 1.000.000) ongewijzigd. Zie ook programma 4.
Tijdelijke huisvesting Klooster: 108.000 196.000 -304.000 bedrag 2024-2025 spreiden over 2024-2025-2026 Kleine aanpassingen < € 25.000 Totaal programma 7
3.329
3.329
3.329
3.329
-38.671 49.329 -400.671
-96.671
48
Programma 8. Financiën & Belastingen Portefeuillehouder(s) B. van Stiphout
Wat willen we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect
Doelstellingen
Goed en degelijk financieel beleid
1. Betere bewaking van de financiële consequenties van besluitvorming en uitvoering op het verloop van de meerjarenbegroting
Lastendruk passend bij voorzieningenniveau
2. Betere afstemming van lasten voor inwoners/bedrijven en de kosten voor het voorzieningenniveau
Relevante beleidsnota's in dit programma Naam
Periode
Financiële verordening 2023
2023 e.v. november 2023 (planning) onbepaald
Vastgesteld in de raad
Nota reserves en voorzieningen
2019 e.v. februari 2019
onbepaald
Nota risicomanagement en weerstandsvermogen
2015 e.v. februari 2015
onbepaald
Nota activering, waardering en afschrijving
2006 e.v. januari 2006
onbepaald
Belasting/legesverordeningen
jaarlijks
eind 2023
november 2022
Planning vaststelling nieuw beleidsplan
Wat gaan we daarvoor doen? Goed en degelijk financieel beleid 1. Betere bewaking van de financiële consequenties van besluitvorming en uitvoering op het verloop van de meerjarenbegroting Iedere begrotingswijziging is gebaseerd op een raadsbesluit. We geven de financiële gevolgen in het daarbij behorende raadsvoorstel zo duidelijk mogelijk weer en nemen daarbij ook het effect op het jaarresultaat en/of reserves mee. In de tussentijdse rapportages laten we ook het begrotingssaldo zien en de stand van reserves, voor zover gewijzigd.
Wat gaan we daarvoor doen? Lastendruk passend bij voorzieningenniveau 2. Betere afstemming van lasten voor inwoners/bedrijven en de kosten voor het voorzieningenniveau Het is gebruikelijk om jaarlijks het OZB-tarief te verhogen in verband met inflatie. De tarieven worden vervolgens verlaagd als correctie op de gemiddelde waardestijging van woningen en niet-woningen. We hebben daarbij met zo actueel mogelijke waardestijgingen gerekend, zodat inwoners optimaal worden gecompenseerd. Het effect daarvan op de WOZ-beschikking is per woning verschillend, afhankelijk van de mate van waardestijging van de betreffende woning of bedrijf. De riolerings- en afvalstoffenheffing stijgen ook niet meer dan de inflatie. Voor de berekening van leges geldt dat zij nooit hoger zijn dan de bijbehorende kosten.
Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Dienst Dommelvallei In de Dienst Dommelvallei worden de bedrijfsvoeringstaken uitgevoerd op terrein van financiën, belastingen en planning & control. Daarmee levert zij een bijdrage aan het opstellen van de begroting en andere P&C documenten, interne controle en rechtmatigheid en dergelijke.
Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en positief als er meer baten zijn dan lasten.
49
Bedragen x €1.000 Omschrijving
Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
0.10 Mutaties reserves programma 8
102
1.027
662
1.108
0
0
0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
6.234
100
144
14
-438
145
Lasten
0.5 Treasury
166
66
41
753
870
652
0.61 OZB woningen
146
134
147
147
147
147
0.62 OZB niet-woningen
35
39
36
36
36
36
0.64 Belastingen overig
39
106
41
41
41
41
0.8 Overige baten en lasten
-3
786
1.048
2.344
2.875
3.665
0.9 Vennootschapsbelasting (Vpb)
38
0
0
0
0
0
6.757
2.258
2.120
4.443
3.530
4.685
308
1.027
0
0
0
0
Totaal Lasten Baten 0.10 Mutaties reserves programma 8 0.5 Treasury
177
65
34
24
24
23
0.61 OZB woningen
5.229
5.187
5.595
5.808
6.009
6.216
0.62 OZB niet-woningen
1.411
1.416
1.536
1.583
1.625
1.669
0.64 Belastingen overig
68
75
75
75
75
75
0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds
36.494
36.676
39.369
41.246
39.757
40.863
1
0
0
0
0
0
Totaal Baten
43.688
44.446
46.609
48.737
47.490
48.846
Saldo (baten -/- lasten)
36.930
42.188
44.489
44.293
43.960
44.160
0.8 Overige baten en lasten
Voorgestelde aanpassingen Onderstaand de voorgestelde budgetaanpassingen van dit programma. Bedragen zijn in € waarbij negatieve bedragen een nadeel zijn en positieve bedragen een voordeel. 8. Financiën & Belastingen
2024
2025
2026
Herberekening rente incl financieringsbehoefte
-81.031
-792.627
-894.122
-702.079 Na herberekenig van de rente bij de jaarrekening 2022 wordt de rente voor de meerjareraming herrekend. Hierbij wordt ook rekening gehouden met de financieringsbehoefte in de komende jaren.
2027 Toelichting
Herberekening OZB
352.825
432.725
490.625
551.625 Bij de ozb gaan we uit van alleen inflatiecorrectie op de totale baten, en verwachte areaaluitbreiding van woningen. Verschillen ontstaan door een hogere inflatie dan vorig jaar meerjarig doorgerekend was.
Decembercirculaire 2022 algemene uitkering
201.205
162.936
90.120
15.709 Bruto verhoging van de algemene uitkering. Zie ook raadsinformatiebrief 2023-7.
Aanpassing gemeentefonds aan meicirculaire 2023
1.784.125
2.051.680
1.231.555
2.387.187 Bruto verhoging van de algemene uitkering. Een deel wordt geoormerkt en is terug te vinden op diverse programma's (in totaal € 1.661.136 in 2024). Zie ook raadsinformatiebrief 2023-36.
Stelpost jeugdzorg meicirculaire 2023
-1.026.482
-946.118
-438.693
-451.485 Deze post komt voort uit de meicirculaire 2023.
Aanpassing stelpost btwcompensatiefonds aan meicirculaire 2023
-14.000
-14.000
-14.000
-14.000 Deze post komt voort uit de meicirculaire 2023.
Stelpost loon- en prijsontwikkeling meicirculaire 2023
-614.000
Kosten wet open overheid (vanuit stelpost beleidsvoornemens)
129.000
143.000
143.000
Indexeringen op diverse programma's tlv stelpost loon- en
2.133.177
1.988.999
1.989.462
-1.031.000 -1.120.000 -1.169.000 Deze post komt voort uit de meicirculaire 2023.
50
143.000 Overgeheveld naar programma 1. 1.989.953 De stelpost vormt dekking voor diverse indexeringen die op alle andere programma's
8. Financiën & Belastingen
2024
2025
2026
2027 Toelichting
prijsontwikkeling
terugkomen.
Verlaging stelpost onvoorzien (halvering)
71.000
Storting 75% van het positief begrotingssaldo in algemene reserve tbv buffer voor investeringen 2026 e.v.
-434.000
71.000
71.000
71.000 Keuze o.b.v. Kadernota om tot een sluitende begroting te komen. De stelpost is nog ruimschoots toereikend. 75% van het positieve begrotingssaldo in 2023, 2024 en 2025 storten we in de algemene conform raadsbesluit bij de begroting 2023. Voor 2024 kunnen we hierop een aanvulling doen van € 434.000.
Verdeeld over programma's: Doorbelasting personele kosten en overhead aan riolering/afval/projecten (verschil met 2023) Totaal programma 8
555.671
571.452
512.534
3.057.490
2.638.047
2.061.481
51
525.251 Er worden meer personele uren doorbelast aan projecten (grex en investeringen), mede door gestegen salariskosten. Daardoor is ook de toegerekende overhead hoger, omdat deze is gebaseerd op de urenverdeling. 3.347.161
Paragrafen
52
Lokale heffingen Inleiding Deze paragraaf geeft op hoofdlijnen een overzicht van de lokale heffingen en belastingen.
Beleid Bij het heffen en invorderen van belastingen zijn we onder meer gebonden aan: • de Algemene Wet inzake Rijksbelastingen (AWR); • de Algemene wet bestuursrecht (Awb), (inclusief de algemene beginselen van behoorlijk bestuur); • de Invorderingswet 1990; • de Gemeentewet; • diverse uitvoeringsbesluiten. De wet geeft duidelijke kaders aan voor de heffing, invordering en kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. We mogen geen uitzonderingen maken op wettelijke regels. Dit om rechtsongelijkheid voor de inwoners te voorkomen. Het tarievenbeleid is gebaseerd op de volgende uitgangspunten: • Geen algemene lastenstijging. De gemiddelde lasten voor de inwoners mogen niet meer toenemen dan de inflatiecorrectie. Lastenverzwaring voor inwoners blijft achterwege en indien enigszins mogelijk zullen we gemeentelijke belastingen, tarieven, heffingen en/of leges verlagen. • We streven naar kostendekkendheid in de tariefstelling voor leges en retributies. • We hanteren het profijtbeginsel bij de overige heffingen. In overeenstemming met deze beleidsuitgangspunten stellen wij voor de tarieven voor 2024 als volgt aan te passen: • Voor de OZB stellen wij voor om rekening te houden met de WOZ-waardeontwikkeling en de tarieven met de inflatiecorrectie van 5,2% te verhogen. • Leges en tarieven in de tarieventabel worden verhoogd met de inflatiecorrectie van 5,2%.
• De tarieven voor afvalstoffenheffing stijgen in 2024 met ongeveer 5% (af te ronden op veelvouden van € 0,25). • De tarieven voor rioolheffing stijgen met ongeveer 1%
Onroerendezaakbelastingen (OZB) We heffen op grond van artikel 220 van de Gemeentewet twee directe belastingen op de onroerende zaken die binnen de gemeente liggen, de zogenaamde onroerendezaakbelastingen: • Een gebruikersbelasting van degene die bij het begin van het kalenderjaar een onroerende zaak die niet in hoofdzaak tot woning dient, al dan niet krachtens eigendom, bezit, beperkt recht of persoonlijk recht, gebruikt. • Een eigenarenbelasting van degene die bij het begin van het kalenderjaar van een onroerende zaak het genot heeft krachtens eigendom, bezit of beperkt recht. De hoogte van de OZB is afgeleid van de WOZ-waarde (een percentage). Jaarlijks worden nieuwe WOZ-waarden vastgesteld. De aanslagen zijn gebaseerd op de WOZ-waarden met een waardepeildatum die 1 jaar voorafgaand aan het belastingjaar ligt. Er is geen wettelijk maximum gesteld aan de jaarlijkse stijging van de OZB-tarieven. De tarieven voor 2024 zijn bijgesteld aan de hand van de ontwikkeling van de nieuwe WOZ-waarden zodat er sprake is van een gelijkblijvend niveau van de opbrengst onroerendezaakbelastingen, exclusief de areaaluitbreiding en de tariefaanpassing. Het voorstel voor vaststelling van de tarieven wordt tegelijk met de begroting aangeboden aan de raad.
De inschatting van de totale WOZ-waarde voor 2024 (voorlopige stand per 1 september 2023) ten opzichte van de werkelijke WOZ-waarde over 2023 is als volgt: Omschrijving Totale waarde woningen Totale waarde niet-woningen
53
2023
2024
4.893.700.000
5.000.500.000
361.000.000
368.500.000
De belastingcapaciteit heeft een relatie met de inkomsten die een gemeente ontvangt via het gemeentefonds. Hoeveel geld een individuele gemeente uit het gemeentefonds krijgt, hangt namelijk af van de kenmerken en de belastingcapaciteit van de gemeente. De belastingcapaciteit geeft aan hoeveel belasting een gemeente jaarlijks kan innen. Het aandeel van een gemeente in het gemeentefonds is kleiner naarmate het vermogen om belastingen te heffen groter is. Het gaat hier om de WOZ-waarde van onroerende zaken in de gemeente, berekend tegen een voor alle gemeenten gelijk tarief. In onderstaande tabel geven we de korting op het gemeentefonds weer ten opzichte van werkelijke opbrengst. We doen dit op basis van de waarde 1-1-2023 omdat dit de laatst vastgestelde waarde is. Omschrijving
Waarde
Ons tarief
Opbrengst
Kortingstarief
Korting
Saldo
5.000.500.000
0,1061%
5.305.531
0,06856%
3.428.343
1.877.188
OZB gebruikers niet-woningen
348.500.000
0,1920%
669.120
0,14889%
518.882
150.238
OZB eigenaren niet-woningen
368.500.000
0,2392%
881.452
0,19572%
721.228
160.224
4.668.453
2.187.650
OZB eigenaren woningen
6.856.103
De ramingen voor de baten OZB 2024 zijn als volgt: Omschrijving
2024
Eigenaren woning
5.587.400
Eigenaren niet-woning
927.600
Gebruikers niet-woning
608.600
Afvalstoffenheffing / reinigingsrechten De gemeente is verplicht huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen. Op grond van artikel 15.33 van de Wet milieubeheer en de Verordening afvalstoffenheffing en reinigingsrechten wordt afvalstoffenheffing geheven van degene die in de gemeente feitelijk gebruik maakt van een perceel waarvoor de gemeente verplicht is huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen. De tarieven van de afvalstoffenheffing zijn verdeeld in twee componenten: 1. Een vast deel: hiertoe behoren kosten die niet in de invloedssfeer liggen van de individuele inwoners zoals de vaste kosten van de milieustraat en de herbruikbare afvalstromen (glas-, papier- en PMD-inzameling); 2. Een variabel deel: het gaat hier om het zogenaamd “de vervuiler betaalt” principe; hoe vaker iemand zijn rest- en gft-afval aanbiedt, hoe hoger de kosten voor deze aanbieder zijn. Reinigingsrechten worden geheven van niet-woningen (bedrijven) die hebben aangegeven gebruik te maken van de inzameldienst voor huishoudelijke afvalstoffen. Het betreft hier afval dat naar aard en hoeveelheid overeenkomt met huishoudelijk afval. De tarieven van de afvalstoffenheffing worden bepaald waarbij de geraamde baten niet boven de geraamde kosten uitkomen. Bij het bepalen van de geraamde kosten wordt de volledige BTW over deze kosten meegenomen (artikel 229b van de Gemeentewet).
We streven er in de regel naar dat de kosten voor 100% worden gedekt door de opbrengsten uit de heffingen. Voor 2024 zou dit leiden tot onaanvaardbare tariefstijgingen, zeker gelet op de lastendruk van onze inwoners op allerlei terreinen; daarom is dit principe eenmalig losgelaten. Voor 2024 stijgen de poorttarieven van de milieustraat met 10% (af te ronden op veelvouden van € 1,), de variabele tarieven met het inflatiepercentage (5,2%, af te ronden op veelvouden van € 0,25) en de vaste kosten eveneens met 5,2 %. Het tekort dat ontstaat door deze gematigde tariefstijging, (€262.085,-) wordt gedekt door een deel ten laste te brengen van de stelpost inflatie (€135.000,-) en de rest ten laste van het begrotingssaldo (€127.085,-). Wij hebben besloten dit totaalbedrag als bezuinigingstaakstelling aan te merken voor de begroting 2025. In 2024 gaan wij met uw raad in gesprek over de wijze waarop de besparing kan worden gerealiseerd in relatie tot het serviceniveau.
Rioolheffing Op grond van artikel 229 van de Gemeentewet wordt rioolheffing geheven. De rioolheffing wordt opgelegd aan de gebruiker van een perceel. De tarieven van de rioolheffing worden zodanig vastgesteld dat de geraamde kosten niet boven de geraamde baten uitkomen. Bij het bepalen van de geraamde kosten mag ook de BTW over deze kosten meegenomen worden (artikel 229b van de Gemeentewet). We streven er kort gezegd naar dat de kosten voor 100% worden gedekt door de
54
opbrengsten uit de heffingen. Vanaf 1 januari 2022 is de heffingsgrondslag aangepast. Voor woningen is vanaf 1 januari 2022 het aantal personen van het huishouden bepalend voor de hoogte van de rioolheffing. Bij niet-woningen blijft de grondslag het waterverbruik. De raad heeft hiermee ingestemd in de vergadering van 8 juli 2021.
Kostendekkendheid afvalstoffenheffing en rioolheffing Op grond van het BBV zijn gemeenten verplicht de berekening van tarieven van heffingen inzichtelijk te maken. De tarieven en heffingen mogen hoogstens kostendekkend zijn. De geraamde baten mogen niet hoger zijn dan de geraamde lasten (artikel 229b Gemeentewet). Onderstaande overzichten geven aan dat riolering 100% kostendekkend is en afval 93%. Dekkendheid afvalstoffenheffing
2024
Afval taakveld 7.3 Lasten milieustraat
891.532
Lasten overige afvalstromen
1.842.256
Kapitaallasten
60.749
Mutatie voorziening
0
Totaal kosten afval taakveld 7.3
2.794.537
Toerekenbare kosten vanuit andere taakvelden Overhead taakveld 0.4
348.120
Kwijtschelding taakveld 6.3
80.000
Straatreiniging taakveld 2.1
205.453
BTW taakveld 0.11*
455.653
Totaal toerekenbaar
1.089.226
Totaal lasten
3.883.763
Baten afvalstoffenheffing taakveld 7.3
3.026.387
Baten milieustraat
233.557
Baten overige afvalstromen
361.734
Baten totaal
3.621.678
Dekkendheidpercentage afval
93%
* De BTW rekenen we conform artikel 229b van de Gemeentewet toe. Deze toerekening is het gevolg van de invoering van het BTW-compensatiefonds in 2003. Vanaf dat moment werd de BTW compensabel en werd tegelijkertijd een uitname uit het gemeentefonds gedaan. Dekkendheid rioolheffing
2024
Riolering taakveld 7.2 Beheer en onderhoud riolering
1.173.156
Kapitaallasten
417.391
Mutatie voorziening
-532.584
Totaal kosten riolering taakveld 7.2
1.057.963
Toerekenbare kosten vanuit andere taakvelden Overhead taakveld 0.4
304.954
Kwijtschelding taakveld 6.3
45.000
Straatreiniging taakveld 2.1
288.953
Watertaken taakveld 5.7
119.838
BTW taakveld 0.11*
314.000
Totaal toerekenbaar
1.072.745
Totaal lasten
2.130.708
Opbrengst rioolheffing taakveld 7.2
2.130.708
55
Baten totaal
2.130.708
Dekkendheidpercentage riool
100%
* De BTW rekenen we conform artikel 229b van de Gemeentewet toe. Deze toerekening is het gevolg van de invoering van het BTW-compensatiefonds in 2003. Vanaf dat moment werd de BTW compensabel en werd tegelijkertijd een uitname uit het gemeentefonds gedaan.
Leges Wanneer de gemeente een bepaalde dienst levert, kunnen daarvoor leges worden geheven. De tarieven worden jaarlijks vastgesteld in de Tarieventabel behorende bij de Legesverordening. Net als riool- en afvalstoffenheffing moeten de tarieven dusdanig worden vastgesteld dat de geraamde baten niet boven de geraamde lasten uitkomen. Bij de vaststelling van een aantal tarieven, zoals voor reisdocumenten, moet rekening gehouden worden met van rijkswege gestelde maximumtarieven. De verschillende leges die worden geheven, worden in principe jaarlijks verhoogd met de daarvoor geldende inflatiecorrectie, met uitzondering van de leges/tarieven die zijn vastgesteld door het Rijk en in MRE-verband. Kostendekkendheid leges Op grond van het BBV moeten gemeenten inzichtelijk maken dat de tarieven en heffingen hoogstens kostendekkend zijn. Per paragraaf van de legesverordening is hieronder de kostendekkendheid weergegeven op basis van de geraamde baten en lasten. Per hoofdstuk in de legesverordening wordt gestreefd naar maximale kostendekkendheid, ondanks dat jurisprudentie de legesverordening als één geheel ziet en dus de legesverordening als geheel maximaal kostendekkend mag zijn. Tussen afzonderlijke paragrafen binnen een titel mag kruissubsidiëring worden toegepast. Opbrengsten uit leges van een bepaalde paragraaf mogen kosten binnen een andere paragraaf compenseren.
Onderstaande overzichten geven aan dat de leges hoogstens kostendekkend zijn. De lasten zijn uitgesplitst in salaris, overhead en directe lasten. Hierbij is rekening gehouden met jurisprudentie over hetgeen wel en niet aan de leges mag worden toegerekend. De salaris- en overheadlasten in hoofdstuk 1 zijn toegerekend vanuit het taakveld 0.2 Burgerzaken. Op basis van de toegerekende salarislasten is het opslagpercentage voor de overhead bepaald. Hoofdstuk 1
Algemene Dienstverlening
Paragraaf 1.1
Burgerlijke stand
Baten -51.000
41.069
39.738
800
62%
Paragraaf 1.2
Reisdocumenten en Nederlandse identiteitskaart
-150.763
109.517
105.969
45.353
58%
Paragraaf 1.3
Rijbewijzen
-107.000
86.701
83.892
45.000
50%
Paragraaf 1.4
Verstrekkingen in het kader van de BRP
-4.750
41.069
39.738
300
6%
Paragraaf 1.5
Bestuursstukken
-
-
-
-
n.v.t.
Paragraaf 1.6
Vastgoedinformatie
Paragraaf 1.7
Overige publiekszaken
Paragraaf 1.8
Gemeentearchief
-
9.126
8.831
-
0%
Paragraaf 1.9
Bijzondere wetten
-25.688
45.632
44.154
6.000
27%
Paragraaf 1.10
Diversen Totaal hoofdstuk 1
Salaris
Overhead
Lasten
Percentage
-
9.126
8.831
-
0
-32.750
45.632
44.154
150
36%
-6.750
36.506
35.323
-
9%
-378.701
424.379
410.629
97.603
41%
De salaris- en overheadlasten in hoofdstuk 2 zijn (voornamelijk) toegerekend vanuit het taakveld 8.3 Wonen en Bouwen, waaronder de bouwvergunningen vallen. Ook hier is op basis van de toegerekende salarislasten de overhead bepaald. De baten en lasten binnen hoofdstuk 2 van de legesverordening hebben voornamelijk betrekking op paragraaf 2.2 en 2.3, vandaar is vanwege de samenhang besloten alle lasten toe te rekenen aan paragraaf 2.3 binnen hoofdstuk 2 en is dit, met uitzondering van de milieubelastende activiteiten, niet verder uitgesplitst. Hoofdstuk 2
Dienstverlening en besluiten in het kader van de omgevingswet Baten
Salaris Overhead Lasten Percentage
Paragraaf 2.1 Algemene bepalingen
-
-
-
-
n.v.t.
Paragraaf 2.2 Voorfase
-
-
-
-
n.v.t.
Paragraaf 2.3 Activiteiten m.b.t. tot bouwwerken Paragraaf 2.4 Activiteiten m.b.t. cultureel erfgoed en werelderfgoed
56
-659.375 327.539
316.927 164.011
82%
-
-
n.v.t.
-
-
Paragraaf 2.5 Milieubelastende activiteiten
-19.000
-
- 19.810
96%
Paragraaf 2.6 Lozingsactiviteiten
-
-
-
-
n.v.t.
Paragraaf 2.7 Aanlegactiviteiten
-
-
-
-
n.v.t.
Paragraaf 2.8 Overige activiteiten
-
-
-
-
n.v.t.
Paragraaf 2.9 Maatwerkvoorschriften
-
-
-
-
n.v.t.
Paragraaf 2.10 Gelijkwaardigheid
-
-
-
-
n.v.t.
Paragraaf 2.11 Overige tarieven
-
-
-
-
n.v.t.
Paragraaf 2.12 Modaliteiten
-
-
-
-
n.v.t.
Paragraaf 2.13 Vermindering
-
-
-
-
n.v.t.
Paragraaf 2.14 Teruggaaf
-
-
-
-
n.v.t.
316.927 183.821
82%
Totaal Hoofdstuk 2
-678.375 327.539
De salaris- en overheadlasten in hoofdstuk 3 zijn voornamelijk toegerekend vanuit het taakveld 0.2 Burgerzaken. Hoofdstuk 3 Dienstverlening vallend onder de dienstenrichtlijn en niet vallend onder hoofdstuk 2 Paragraaf 3.1 Horeca Paragraaf 3.2 Seksbedrijven Paragraaf 3.3 Winkeltijdenwet
Baten
Salaris
Overhead Lasten Percentage
-8.250
9.126
8.831
-
46%
-
-
-
-
n.v.t.
-
-
-
-
n.v.t.
-688
13.690
13.246
-
3%
Paragraaf 3.5 Standplaatsen
-
4.563
4.415
-
0%
Paragraaf 3.6 Huisvestingswet 2014 [en Wet goed verhuurderschap]
-
-
-
-
n.v.t.
Paragraaf 3.4 Organiseren evenement of markt
Paragraaf 3.7 In dit hoofdstuk niet benoemd besluit Totaal hoofdstuk 3 Totaal hoofdstuk 1, 2 en 3
-
4.103
3.614
-
0%
-8.938
31.482
30.107
0
15%
-1.066.013
783.400
757.662 281.424
58%
Overige belastingen Toeristenbelasting Op grond van artikel 225 van de Gemeentewet wordt toeristenbelasting geheven van diegene die mensen tegen vergoeding laat overnachten onder andere in hotels, pensions, vakantieonderkomens en op vaste standplaatsen. Het geldt alleen als de persoon die hier verblijft geen inwoner van de gemeente is. Vermakelijkhedenretributie Op grond van artikel 229 van de Gemeentewet wordt vermakelijkhedenretributie geheven bij de organisatoren van evenementen waarbij entree wordt geheven. Deze retributie wordt pas geheven als meer dan 2.000 betalende bezoekers het evenement hebben bezocht. Er wordt alleen geheven als er gebruik wordt gemaakt van voorzieningen die door of met medewerking van het gemeentebestuur tot stand zijn gebracht. De tarieven voor 2024 blijven gelijk aan die van 2023. Reclamebelasting Reclamebelasting wordt geheven in het vastgestelde centrumgebied ten behoeve van het ondernemersfonds.
Kwijtscheldingsbeleid De kwijtscheldingsregels zijn vastgelegd in de Invorderingswet 1990 en de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990. De gemeente heeft, als gevolg van artikel 255 van de Gemeentewet, slechts op 2 onderdelen beleidsvrijheid: • De raad kan bepalen dat er helemaal geen dan wel gedeeltelijke kwijtschelding wordt verleend. • De raad kan regels stellen met betrekking tot de wijze waarop de kosten van bestaan in aanmerking worden genomen die er toe leiden dat in ruimere mate kwijtschelding wordt verleend. Op grond van het laatste onderdeel heeft de gemeente gekozen voor het voor 100% meenemen van de kosten van bestaan. Het bestaande beleid wordt hiermee voortgezet. Kwijtschelding kan worden aangevraagd voor de volgende heffingen: • onroerendezaakbelastingen; • afvalstoffenheffing; • rioolheffing.
57
Overzicht tarieven 2022
2023
2024
OZB Eigenaar Woning
0,1231%
0,1061%
0,1094%
OZB Eigenaar Niet-woning
0,2411%
0,2392%
0,2479%
OZB Gebruiker Niet-woning
0,1935%
0,1920%
0,1990%
Afvalstoffenheffing vastrecht (per jaar)
153,60
174,00
183,12
Afvalstoffenheffing 25 liter gft-afval
0,00
0,00
0,25
Afvalstoffenheffing 80 liter gft-afval
2,00
1,25
1,25
Afvalstoffenheffing 140 liter gft-afval
2,00
2,25
2,25
Afvalstoffenheffing 240 liter gft-afval
2,00
3,50
3,75
Afvalstoffenheffing 25 liter restafval
2,25
2,50
2,75
Afvalstoffenheffing 80 liter restafval
7,25
8,25
8,75
Afvalstoffenheffing 140 liter restafval
13,00
14,75
15,50
Afvalstoffenheffing 240 liter restafval
21,75
24,75
26,00
Afvalstoffenheffing 30 liter ondergronds
1,60
1,85
2,00
Afvalstoffenheffing 60 liter ondergronds
3,25
3,75
4,00
Afvalstoffenheffing 60 liter GFT ondergronds
0,00
0,25
0,25
Rioolheffing 1-persoonshuishouden
75,00
75,00
76,20
Rioolheffing 2-persoonshuishouden
140,00
140,00
141,00
Rioolheffing 3-persoonshuishouden
205,00
205,00
207,00
Rioolheffing 4-persoonshuishouden
270,00
270,00
272,40
Rioolheffing 5- of meerpersoonshuishouden
330,00
330,00
333,60
Rioolheffing niet-woning 0 - 200m3
140,00
140,00
141,60
Rioolheffing niet-woning 201 - 500m3
487,00
487,00
492,00
Rioolheffing niet-woning > 500 m3
695,00
695,00
702,00
Vergelijking buurgemeenten In onderstaande tabel worden de eenheden gebruikt die het COELO toepast voor het bepalen van de woonlasten. Onderstaande tabel geeft inzicht in de gegevens over 2023 (afgerond op hele euro's). Son en Breugel
Nuenen
Eindhoven
Best
Geldrop-Mierlo
OZB Eig. woning
0,0754%
0,1061%
0,09153%
0,0805
0,0645%
OZB Eig. niet-woning
0,1954%
0,2392%
0,29512%
0,2092%
0,1787%
OZB Gebr. niet-won.
0,1610%
0,1920
0,21170%
0,1681%
0,1452%
Afvalstoffenheffing *) (meerpers.huishouden)
326
275
241
339
292
Rioolheffing
200
140
187
182
199
Totale woonlasten
*): Het bedrag in DIFTAR gemeenten is gebaseerd op de gemiddelde hoeveelheid afval in deze gemeenten. Ontwikkeling lokale lastendruk De gemeentelijke woonlasten bestaan uit de OZB (voor eigenaren), afvalstoffenheffing en rioolheffing. Onderstaande tabel geeft de omvang van de lokale woonlasten voor een gemiddeld huishouden in de gemeente Nuenen aan. Jaar
2022
2023
2024
391.000
459.000
468.000
Wijziging WOZ-waarde
5,93%
17,39%
2%
OZB
481,-
487,-
512,-
Afvalstoffenheffing #)
272,-
308,-
323,-
Rioolheffing ##)
140,-
140,-
141,-
Totaal
893,-
935,-
976,-
4,7%
4,4%
WOZ-waarde
Lastenontwikkeling
#) Uitgangspunt hierbij is het gemiddeld aantal ledigingen restafvalcontainers (8) en gftafvalcontainers (7) in Nuenen, herrekend naar alsof er alléén 140-liter containers zijn. ##) Uitgangspunt is het gemiddelde aantal personen per huishouden in de gemeente Nuenen: 2,3 afgerond naar een 2-persoonshuishouden
58
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Deze paragraaf geeft inzicht in de financiële positie van de gemeente Nuenen. Hiervoor beschrijven en waarderen we de risico's. Vervolgens zetten we het totaal aan risico's af tegen de aanwezige weerstandscapaciteit. Voor wat betreft het beleid over weerstandsvermogen en risicobeheersing hanteren we de uitgangspunten van de 'Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen 2015'. Als laatste worden de financiële kengetallen gepresenteerd.
Beleid betreffende de weerstandscapaciteit en de risico’s In de Nota risicomanagement en weerstandsvermogen 2015 wordt het beleidskader voor het weerstandsvermogen beschreven. Dit kader luidt als volgt: • De gemeenteraad wordt via de planning- en controldocumenten (begroting en jaarrekening) geïnformeerd over de 15 belangrijkste risico’s, de beschikbare weerstandscapaciteit en de ratio van het weerstandsvermogen; • De ‘Nota risicomanagement en weerstandsvermogen’ wordt als basis gehanteerd voor de opstelling van de verplicht voorgeschreven paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in de meerjarenprogrammabegroting en de jaarrekening; • Uitgegaan wordt van een gewenste minimale score voor de ratio weerstandsvermogen van ‘voldoende’ (ratio > 1); • Als de ratio weerstandsvermogen door de toename van risico’s onder de 1 uitkomt zal ofwel de beschikbare weerstandscapaciteit worden aangevuld, of zullen extra inspanningen worden gedaan om de benodigde weerstandscapaciteit terug te brengen. In deze situatie zal het college voorstellen doen aan de gemeenteraad die ervoor moeten zorgen dat het weerstandsvermogen weer op het gewenste niveau komt. Top 10 Net als bij de jaarrekening 2022, is er een selectie gemaakt van 10 in plaats van 15 risico's die extra aandacht verdienen. De impact van de risico's buiten de top 10 op de benodigde weerstandscapaciteit is beperkt.