CConstaterende datNuenen
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

Gemeenteraad 9 november 2023, gemeente NuenenBij agendapunt: Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2025-202744.815 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

-100.000 -100.000 -100.000 -100.000 Ten opzichte van de Kadernota zijn de bedragen verlaagd. Voor nadere toelichting zie "Wat gaan we daarvoor doen".

Bijstelling budgetten omgevingswet (m.n. leges)

-76.400

-76.400

-76.514

-91.500 Lagere leges na invoering omgevingswet. Daartegenover ook iets lagere uitvoeringskosten.

Formatie-uitbreiding erfgoed

-35.000

-35.000

-35.000

-35.000 Voor nadere toelichting zie "Wat gaan we daarvoor

37

5. Wonen & Leefomgeving

2024

2025

2026

2027 Toelichting doen".

Formatie-uitbreiding Sinti

-84.000

-84.000

-84.000

-84.000 Voor nadere toelichting zie "Wat gaan we daarvoor doen".

Herberekening grexen nav vaststelling grexen jaarrekening 2022

628.071

594.586

594.586

594.586 Verwerking van de bij jaarrekening 2022 vastgestelde grexen. Resultaat komt mede door dubbeltelling bij de apparaatskosten.

BGT (Basisregistratie Grootschalige Topografie) / BRO

-27.341

-27.341

-27.341

-27.341 Gestegen kosten, brengen we ten laste van de stelpost loon- en prijsontwikkeling (programma 8).

Kleine aanpassingen < € 25.000

-60.902

-61.717

-61.339

-61.329

Kapitaallasten agv aanpassingen investeringen: Huisvesting Sinti (Bosweg, Kremersbos) incl. actualisatie planning Totaal programma 5

120.000 -206.540 Investering kadernota, waarbij actualisatie planning is doorgevoerd (verschuiving naar 2027, oplevering 2026, eenmalig voordeel in 2026) 240.928

206.628

326.892

38

-14.425

Programma 6. Ruimtelijk beheer, Milieu & Verkeer Portefeuillehouder(s) S. Löwik en P. Kok

Wat willen we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

Nuenen behouden en ontwikkelen als leefbare woongemeente waarbij geen afbreuk wordt gedaan of waarbij een bijdrage wordt geleverd aan onze kernkwaliteiten (groen, dorps, rustig en gezellig).

1. Hogere kwaliteit van de (groene) woonomgeving

2. Hogere kwaliteit van onze natuurwaarden 3. Minder wateroverlast als gevolg van ernstige regenval op de plekken die daarvoor gevoelig zijn 4. Meer regenwater in het gebied bufferen onder meer om grondwaterstand positief te beïnvloeden 5. Verkeersveiliger woon- en leefomgeving Robuuste en biodiverse groenstructuren

6. Meer ruimte voor spelen, bewegen en ontmoeten voor alle leeftijden 7. Betere bescherming van waardevolle groenstructuren 8. Meer biodiversiteit

Borgen van de bereikbaarheid

9. Meer middelen en capaciteit beschikbaar stellen om uitvoering te kunnen geven aan voorkeursvariant van de Bundelroutes

Bevorderen van een gezonde leefomgeving

10. Betere luchtkwaliteit en minder geluidshinder

Bewustwording van hergebruik van spullen

11. Meer stimuleren van afval scheiden en hergebruik

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Beleidsplan Openbare verlichting 2018-2027

2018 - 2027

juli 2017

eind 2027

Beheerplan Wegen 2022-2026

2022 - 2026

maart 2021

begin 2026

verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2019-2023

2019 - 2023

december 2018

eind 2025

Subsidieverordening afkoppelen hemelwater

2021 e.v.

december 2020

onbepaald

Verordening Ondergrondse Infrastructuur

2015 e.v.

februari 2015

onbepaald

Beleidsplan Spelen en bewegen

2017 - 2020

juli 2017

onbepaald

Groenbeheerplan

2020 - 2026

december 2019

eind 2026

Bomenbeleidsplan

2017 - 2031

februari 2017

eind 2031

Groenstructuurplan

2011 - 2020

november 2010

2024

Beheerplan gemeentebossen

2017 - 2022

mei 2017 (vastgesteld door het college)

eind 2023

Mobiliteitsvisie Nuenen, uit te werken in beleidsmodules

2018 e.v.

december 2017

onbepaald

Beleidsmodules per vervoerswijze (uitwerking Mobiliteitsvisie)

2019 e.v.

december 2019

onbepaald

Strategisch Meerjarenplan Blink 2018-2022

2018 - 2022

juni 2018

begin 2024

Afvalstoffenverordening Nuenen 2016

onbepaald

maart 2016

onbepaald

Beheerplan Civiele kunstwerken

2020 - 2024

februari 2020

2024

Nota bodembeheer en Nota bodembeheer PFAS

2021 e.v.

juli 2021

onbepaald

Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 Metropoolregio Eindhoven

2022 e.v.

december 2021

onbepaald

Beleid grootschalige opwek zonne- en windenergie

2023

juni 2023

eind 2026

Beleid laadinfrastructuur

2024

-

eind 2027

Voorkeursalternatief studie (verkeers)leefbaarheid en bereikbaarheid Bundelroutes Nuenen

2021

november 2021

onbepaald

39

Wat gaan we daarvoor doen? Nuenen behouden en ontwikkelen als leefbare woongemeente waarbij geen afbreuk wordt gedaan of waarbij een bijdrage wordt geleverd aan onze kernkwaliteiten (groen, dorps, rustig en gezellig). 1. Hogere kwaliteit van de (groene) woonomgeving In 2024 gaan we zoveel mogelijk bomen vervangen als deze zijn gekapt. Gelet op de beschikbare budgetten en de kosten van het plaatsen van nieuwe bomen (inclusief ondergrondse voorzieningen), moeten we telkens opnieuw een afweging maken wat er wordt terug geplaatst. Daarbij hanteren we het principe: liever één boom op de goede locatie, dan 10 bomen die geen toekomst hebben. We willen blijven investeren in een groene woonomgeving, zoals we hebben opgenomen in onze omgevingsvisie. Daarvoor is het noodzakelijk om structureel extra budget op te nemen in de begroting. Verder nemen we groenstructuren die vanuit cultuurhistorie en/of vanuit de ecologische verbindingsfunctie waardevol zijn op in de omgevingsprogramma's en omgevingsplannen. Bij individuele planontwikkelingen zorgen we voor een geschikte inpassing passend bij de omgeving. Gelet op het stijgend aantal (bouw)plannen, gecombineerd met meer aandacht voor een groene woonomgeving, moeten we de formatie voor werkvoorbereiding groen uitbreiden. Hiervoor is budget opgenomen in deze begroting.

Ook op het gebied van energievoorziening werken we aan een veiliger en duurzamer Nuenen. We gaan daarvoor in 2024 en 2025 versneld de conventionele armaturen van de openbare verlichting vervangen door led-armaturen. Hiervoor is budget opgenomen in de begroting. Als gevolg van de versnelde vervanging kan het budget voor de reguliere vervanging vrij vallen. 2. Hogere kwaliteit van onze natuurwaarden In 2024 gaan we als partner in Dommeldal uit de Verf werken met deelgebieden. De gemeente Nuenen is aan zet voor het deelgebied Dommelpark, omdat dit park in samenhang met de woonwijk Nuenen-West wordt ontwikkeld. Hiervoor moeten we eerst een grondruil met Staatsbosbeheer afronden. Daarna kan er in 2024 daadwerkelijk worden begonnen met het inrichten en verder beheren van het gebied. Daarnaast gaan we verder met actief informatie verstrekken over de Stimuleringregeling Landschap, de ErvenPlus en het Groenontwikkelfonds Brabant, zodat Nuenense inwoners en ondernemers meer gebruik gaan maken van deze regelingen om natuurwaarden toe te voegen op percelen in hun eigendom. 3. Minder wateroverlast als gevolg van ernstige regenval op de plekken die daarvoor gevoelig zijn In 2024 stellen we een Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) op. Hierin worden knelpunten in het riool- en watersysteem inzichtelijk gemaakt.

Het SSW vormt de basis voor het daarna op te stellen Water- en Rioleringsplan (WRP). Verder bereiden we diverse maatregelen voor in het kader van klimaatadaptatie, zoals het aanleggen van regenwaterstructuren. Deze projecten worden in de jaren na 2024 uitgevoerd en de verwachting is dat deze gedekt kunnen worden uit de klimaatgelden die we van het Rijk ontvangen. De genoemde projecten sluiten aan bij bestaande of nog uit te voeren ruimtelijke ontwikkelingen. 4. Meer regenwater in het gebied bufferen onder meer om grondwaterstand positief te beïnvloeden Bij projectontwikkelingen leggen we voorzieningen aan zoals infiltratieriolering of wadi’s. Daarmee houden we water in het gebied vast, zodat het ter plekke kan infiltreren in de bodem. Ook bereiden we diverse projecten voor met klimaat adaptieve maatregelen die we willen dekken uit de klimaatmiddelen die we vanuit het Rijk ontvangen. In de nog te actualiseren nota Duurzaamheid is aandacht voor klimaatadaptatie. Voorgenoemde maatregelen houden water vast en zorgen voor een verhoging van de grondwaterstand. Verder blijven we in 2024 het afkoppelen van verhard oppervlak stimuleren met een subsidieregeling. Zoals in het coalitieprogramma is opgenomen, is het ook voor bedrijven mogelijk gemaakt om hiervoor subsidie aan te vragen. Het afkoppelen ontlast de bestaande riolering en verkleint het risico op wateroverlast bij piekbuien.

Als men kiest voor infiltratie van regenwater in de bodem, gaat dit bovendien verdroging tegen.

40

5. Verkeersveiliger woon- en leefomgeving De aanpak van verkeersveiligheid krijgt op verschillende manieren aandacht. De richtlijnen Duurzaam Veilig zijn het leidende principe bij alle projecten, bij de inrichting van de openbare ruimte en het gebruik daarvan. De prioriteiten zijn vastgesteld in de Top 16 van objectief en subjectief onveilige situaties. Deze komt voort uit een inventarisatie van ongevallenstatistieken, meldingen/ klachten en signalen van onjuist gebruik. In 2024 richten we ons vooral op het uitvoeren van kleine, vraaggestuurde maatregelen, waar mogelijk in combinatie met andere werkzaamheden. Hiervoor is jaarlijks budget aanwezig in de begroting. Op iets langere termijn is in het kader van de Top 16 de reconstructie van de Brabantring in de begroting opgenomen. We gaan in 2024 ook aan de slag met het parkeerbeleid.

Wat gaan we daarvoor doen? Robuuste en biodiverse groenstructuren 6. Meer ruimte voor spelen, bewegen en ontmoeten voor alle leeftijden We leggen de bovenwijkse beweegvoorziening Lissevoort aan voor de doelgroep kinderen vanaf circa 12 jaar, zoals opgenomen in het coalitie- en collegeprogramma. Het plan voor deze locatie ontwikkelen we samen met inwoners via een participatietraject. Samen met inwoners wordt bepaald hoe de voorziening ingevuld gaat worden. In de begroting is rekening gehouden met een investering van € 160.000,-. Ook geven we in 2024 verder uitvoering aan het beleidsplan Spelen en Bewegen in andere wijken, zoals in Eeneind. 7. Betere bescherming van waardevolle groenstructuren In 2024 actualiseren we het groenstructuurplan en de lijst van waardevolle houtopstanden. Daarnaast gebruiken we het in de begroting opgenomen bedrag om bomen die aan het einde van hun levensduur zijn te vervangen door nieuwe bomen. Hiermee zorgen we voor een prettige leefomgeving met een robuuste groenstructuur. Ook maken we een koppeling met de omgevingsprogramma’s, zodat we een goede borging creëren in het kader van wet- en regelgeving. 8. Meer biodiversiteit In het coalitieprogramma is aandacht gevraagd voor het verhogen van de biodiversiteit in de gemeente. We stellen hiervoor in 2024 een beleidsplan op.

Zodra we de visie en ambities hebben vastgesteld, koppelen we hieraan een uitvoeringsprogramma, met meetbare doelstellingen vanuit die visie en ambitie. Het uitvoeringsprogramma, inclusief benodigde (financiële) middelen, leggen we daarna voor aan de raad. Ook in de in 2024 nog te actualiseren nota Duurzaamheid zal aandacht zijn voor biodiversiteit.

Wat gaan we daarvoor doen? Borgen van de bereikbaarheid, behouden en waar mogelijk verbeteren van de leefbaarheid en verbeteren van de omgevingskwaliteit 9. Meer middelen en capaciteit beschikbaar stellen om uitvoering te kunnen geven aan de voorkeursvariant van de Bundelroutes Vanaf 2024 geven we uitvoering aan het maatregelenpakket VKA Bundelroutes voor het verbeteren van de leefbaarheid en bereikbaarheid van Nuenen in de regio. Lokaal verbetert daardoor de bereikbaarheid voor autoverkeer, onder andere door een extra ontsluiting op de A270. Een geluidsscherm langs de A270 vermindert de geluidshinder. Daarnaast wordt ingezet op maatregelen om fietsgebruik optimaal te faciliteren, om zodoende de groei van autoverkeer te temperen. De maatregelen zorgen er ook voor dat de leefbaarheid (lucht en geluid) in de gemeente verbetert. Verder is de gemeente Nuenen kartrekker voor de tracéstudie snelfietsroute Gemert – Eindhoven. Dit onderzoek moet leiden tot een bestuursovereenkomst met buurgemeenten en provincie. De nadere uitwerking, voorbereiding en realisatie van dit tracé vinden plaats in het kader van het VKA Bundelroutes vanaf 2024. De begroting bevat de middelen die nodig zijn om de komende 4 tot 5 jaar uitvoering te geven aan het maatregelenpakket VKA Bundelroutes. Deze bestaan uit de kosten voor realisatie en voorbereiding, inclusief ambtelijke inzet (18%).

In 2024 starten we met het opstellen van parkeerbeleid. Het parkeerbeleid moet er aan bijdragen dat, ondanks de forse woningbouwopgave, de groene leefomgeving en de bereikbaarheid binnen de kernen zoveel mogelijk in stand blijft, en het liefst nog verbetert. In de begroting is hiervoor budget opgenomen.

41

Wat gaan we daarvoor doen? Bevorderen van een gezonde leefomgeving 10. Betere luchtkwaliteit en minder geluidshinder De mogelijkheden om luchtkwaliteit te verbeteren -naast uitvoering van het VKA Bundelroutes- zijn beperkt. We toetsen de uitvoering van reconstructiemaatregelen aan de wettelijke normen. Onderzoeken naar verdere verbeteringen van leefbaarheid (met name geluid) kan in theorie leiden tot aanscherping van beleid. Daarbij valt te denken aan de berekening van effecten bij toepassing van stil asfalt en/ of aanbrengen van (geluids)schermen. Rapportages van AiREAS geven inzicht in de beperkingen van metingen. Ze kunnen zorgen voor inzicht in ons handelen, maar verbeteren de luchtkwaliteit niet. In 2024 oriënteren we (middels een pilot) ons op een eventuele deelname aan het Schone Lucht Akkoord (SLA) en het al dan niet opstellen van een uitvoeringsprogramma. Hiermee profiteren we van kennis, ervaring en budget van de Provincie voor projecten en maatregelen. Om de CO2-uitstoot te beperken gaan we uitvoering geven aan de beleid grootschalige energieopwekking uit zon en wind. Daarmee leveren een bijdrage aan de regionale doelen, zoals benoemd in de Regionale Energie Strategie 1.0. Hoe we dit willen doen en stimuleren, nemen we op in het uitvoeringsprogramma Duurzaamheid. Vanuit het Rijk ontvangen we klimaatgelden / subsidie klimaat (CDOKE) die we hiervoor willen inzetten.

Wat gaan we daarvoor doen? Bewustwording van hergebruik van spullen. 11. Meer stimuleren van afvalscheiding en het hergebruik Het project tot het opzetten van een Circulair ambachtscentrum krijgt een nieuwe impuls. In 2024 gaan we een doorstart maken met een nieuwe projectleider. Doelstelling van het Ambachtscentrum is het repareren en hergebruik van spullen die nu nog bij het afval terecht komen. Eind 2024 voeren we een evaluatie uit over de effectiviteit (scheidingsgedrag) en efficiëntie (inzamelkosten) van de ondergrondse containers in Nuenen West en Gerwen ( de zogenoemde “VANG-eilanden”). In 2023 zijn de defecten aan ondergrondse containers hersteld en een deel is volledig vervangen. In 2024 vervangen we een volgend deel. Ook bespreken we met de nieuwe Blink-organisatie het beheer van de inzamelmiddelen en mogelijk de overdracht van het eigendom. In het kader van het maken van meer fundamentele keuzes gericht naar de toekomst toe kijken we in 2024 naar het kostenniveau in combinatie met het serviceniveau van onze huishoudelijk afvalinzameling.

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma BLINK Onze gemeente werkt in de Gemeenschappelijke Regeling Blink samen met 8 andere gemeenten en een private partij aan het doelmatig uitvoeren van de afvalinzameling en de reinigingstaken. Ook verzorgt Blink het beheer van de milieustraat en het transport en verwerking van de daar vrijkomende afvalstoffen. Blink draagt onder meer bij aan onze doelstellingen op het gebied van het stimuleren van afvalscheiding en bevorderen van hergebruik. Omgevingsdienst Zuidoost Brabant (ODZOB) De ODZOB voert onder regie van de gemeente alle milieutaken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) uit. Hiervoor wordt jaarlijks een werkprogramma afgesproken. De basis van het werkprogramma komt voort uit een regionale overeenkomst waarbinnen voor de deelnemende gemeenten dezelfde kaders gelden. De ODZOB wordt ook ingezet voor sectorale adviestaken, zoals bodem, geluid, lucht, asbest etc. Deze zijn in veel gevallen gelieerd aan ruimtelijke ontwikkelingen en de verschillende bouwprojecten in Nuenen. Ook voor de omgevingsprogramma's en - plannen is input vanuit de ODZOB nodig. Metropoolregio Eindhoven (MRE) Binnen de Metropoolregio Eindhoven (MRE) werken we samen onder andere aan (sub)regionale opgaven op het gebied Mobiliteit.

Om de bereikbaarheid in de Brainportregio te verbeteren zijn er afspraken gemaakt met het Rijk, de provincie en de regio over het maatregelenpakket Bereikbaarheid Brainport en de bekostiging daarvan. Daarnaast wordt er gesproken over een aanvullend maatregelenpakket, waar naar verwachting in 2024 afspraken over gemaakt worden. De verwachting is dat in 2023 de bekostigingssystematiek wordt vastgesteld op basis waarvan de kosten verdeeld worden tussen alle betrokken partners bij een specifiek project. Vanuit Nuenen wordt verwacht een

42

bijdrage te leveren in de kosten voor het Korte termijn maatregelenpakket mobiliteitstransitie (was al in de begroting 2023 opgenomen, maar de fasering is inmiddels gewijzigd en deze nieuwe fasering wordt in deze begroting opgenomen) en het project Multimodale Knoop (bij station Eindhoven). Met deze bijdragen is in deze begroting rekening gehouden.

Beleidsindicatoren Naam

Indicator

Fijn huishoudelijk restafval*

kg per inwoner

Jaarrekening 2022

Begroting 2023 71

Begroting 2024 71

68

* verplichte indicator op grond van BBV

Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en positief als er meer baten zijn dan lasten. Bedragen x €1.000 Omschrijving

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024 Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten 0.10 Mutaties reserves programma 6

412

0

0

0

0

0

2.1 Verkeer en vervoer

3.163

3.716

3.627

3.598

3.771

3.927

2.2 Parkeren

18

23

78

78

3

3

2.5 Openbaar vervoer

8

12

9

9

9

9

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

2.376

2.222

2.467

2.408

2.430

2.443

7.2 Riolering

1.384

1.158

1.058

1.234

1.046

1.216

7.3 Afval

2.208

2.608

2.795

2.771

2.771

2.770

7.4 Milieubeheer

560

1.118

1.098

1.070

618

585

Totaal Lasten

10.131

10.858

11.132

11.169

10.649

10.953

0.10 Mutaties reserves programma 6

190

134

172

162

127

127

2.1 Verkeer en vervoer

155

106

102

102

102

102

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

11

7

0

0

0

0

7.2 Riolering

2.281

2.114

2.131

2.276

2.437

2.609

7.3 Afval

2.893

3.558

3.622

3.864

3.876

3.878

33

435

458

462

19

19

Totaal Baten

5.563

6.354

6.485

6.867

6.560

6.735

Saldo (baten -/- lasten)

-4.568

-4.504

-4.647

-4.301

-4.088

-4.218

Baten

7.4 Milieubeheer

Voorgestelde aanpassingen Onderstaand de voorgestelde budgetaanpassingen van dit programma. Bedragen zijn in € waarbij negatieve bedragen een nadeel zijn en positieve bedragen een voordeel. 6. Ruimtelijk beheer, Milieu & Verkeer

2024

2025

2026

Kortetermijmaatregelen Brainport Bereikbaarheid: bestaande begroting vervallen ivm andere fasering

60.250

60.250

60.250

De fasering van de bijdrage wordt gewijzigd t.o.v. begroting 2023. Daarom kan deze regel vervallen. De nieuwe fasering is opgenomen in de volgende regel. Voor nadere info zie RIB 2023-50.

Kortetermijnmaatregelen Brainport Bereikbaarheid: opgenomen nieuwe fasering

-3.983

-3.983

-27.309

-27.309 Nieuwe fasering van regionale bijdrage. Bijdragen lopen op na 2026. Voor nadere info zie RIB 202350.

Brainport Bereikbaarheid: regionale bijdrage aan multimodale knoop

-14.687

-14.687

-29.375

-29.375 Regionale bijdrage waarover nog definitieve afspraken gemaakt moeten worden binnen MREsamenwerking, worden nu alvast opgenomen. Bijdrage loopt ook na 2027 door. Voor nadere info zie RIB 2023-50.

Indexering bestek WSD

-180.000 -180.000 -180.000 -180.000 Ten laste van de stelpost loon- en prijsontwikkeling (programma 8).

43

2027 Toelichting

6. Ruimtelijk beheer, Milieu & Verkeer

2024

2025

2026

Verhoging kosten bomenonderhoud

-25.000

-25.000

-25.000

Onderzoek parkeerbeleid

-75.000

-75.000

Mutatie gesloten huishoudingen (afval en riolering, m.n. achterblijvende btw)

34.058 -234.893

2027 Toelichting -25.000 Ten laste van de stelpost loon- en prijsontwikkeling (programma 8). Voor nadere toelichting zie "Wat gaan we daarvoor doen" (maatregel 9).

95.935

87.344 Gesloten huishouding, maar achterblijvende btw op investeringen heeft effect op het resultaat.

Stijging afvalkosten niet doorberekenen in -262.085 tarieven afvalstoffenheffing 2024

Gedeeltelijk brengen we dit ten laste van de stelpost inflatie, zie programma 8. Verder verwijzen we naar de paragraaf lokale heffingen.

Uitvoering duurzaamheidsmaatregelen

-110.000 -100.000 -100.000 -100.000 Voor nadere toelichting zie "Wat gaan we daarvoor doen", in programma 5 en 6 zijn diverse duurzaamheidsmaatregelen opgenomen.

Uitvoering duurzaamheid ten laste van bestemmingsreserve Klimaatmiddelen

110.000

100.000

100.000

Uitvoeringskosten klimaat (CDOKE)

-439.268 -443.216

PM

Subsidies klimaat (CDOKE)

439.268

443.216

PM

Kleine aanpassingen < € 25.000

-29.271

-29.271

-29.271

-29.271

-89.000

-89.000 Opgenomen als vervolg op Kadernota 2024

100.000 Ontvangen rijksgelden die nog niet eerder zijn besteed. PM Voor nadere toelichting zie "Wat gaan we daarvoor doen", in programma 5 en 6 zijn diverse duurzaamheidsmaatregelen opgenomen. PM Te ontvangen rijksgelden voor 2024 en 2025.

Kapitaallasten agv aanpassingen investeringen: Versnelde vervanging openbare verlichting (€ 2,1 miljoen) Vervallen reguliere vervangingen OVL

10.435

20.824

31.167 Vanwege versnelde vervanging door LED

Kap- en herplantbeleid

-10.000

-20.000

-30.000 Voor nadere toelichting zie "Wat gaan we daarvoor doen" (maatregel 1).

25.683

28.945

79.883 Conform Kadernota 2024 hebben we de keuze gemaakt om niet aan de slag te gaan met de uitvoering van de structuurvisie De Wereld van Van Gogh. De geraamde kapitaallasten vervallen.

Reconstructie Arnold Pootlaan/Brabantring

38.250

38.080

Verschuiving naar 2025-2026 en alleen voor Brabantring.

Reconstructie Refeling, incl. verkeersveiligheidsmaatregelen (top 16)

29.700

29.568

29.436 Verschuiving naar na 2026; alleen voorbereidingskrediet 2027.

Verbetering fietsverbinding Lyndakkers Oude Kerkdijk, fietsstraat

12.285

12.285

45.000 De fietsverbinding Lydakkers kan vervallen, omdat dit meegenomen is in het VKA.

Investeringen Wereld van Van Gogh vanwege prioritering op de lange baan

25.170

Bundelroutes: verschuivingen in de tijd

128.569

230.403

183.128

318.674 Met name verschuivingen in de planning, kapitaallasten 2024 en 2025 vervallen en 2026 en 2027 zijn lager.

Overige wijzigingen kapitaallasten (planning investeringen 2024-2027)

72.128

38.397

10.621

71.817 Door actualisatie van de planning van investeringen wijzigen de geraamde kapitaallasten.

Vervallen kapitaallasten ivm af te sluiten investeringskredieten bij de Tussentijdse rapportage najaar 2023

29.000

29.000

29.000

29.000 Bij de Tussentijdse rapportage najaar 2023 gaan we voorstellen enkele investeringskredieten af te sluiten waarbij we restantbudgetten af kunnen ramen. De gevolgen van de kapitaallasten voor 2024 en verder nemen we hier al mee.

-240.851

-98.431

108.681

282.366

Totaal programma 6

44

Programma 7. Economie, Toerisme & Recreatie Portefeuillehouder(s) B. van Stiphout, S. Löwik en P. Kok

Wat willen we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

Toekomst bestendig centrum

1. Levendiger, aantrekkelijker en compacter maken van het centrum

Duurzame bedrijventerreinen

2. Duurzamere bedrijventerreinen en bedrijvigheid

Vrijetijdsbesteding in balans

3. Meer toeristische aantrekkingskracht

Natuurlijke en economische kwaliteit in het buitengebied

4. Hogere kwaliteit van het natuur-inclusief agrarisch landschap 5. Betere ondersteuning aan agrarische ondernemers bij omschakeling en/of nevenfuncties bij hun bedrijf

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Intergemeentelijke structuurvisie Rijk van Dommel en Aa

2011 e.v.

juli 2011

n.v.t.

Detailhandelsvisie Stedelijk Gebied Eindhoven

2015 e.v.

september 2015

oktober 2023

Vlekkenplan + Centrum Nuenen 2023

2023 e.v.

september 2023

n.v.t.

Regionale programmering bedrijventerrein Stedelijk Gebied Eindhoven

2021 e.v.

september 2021

2024

Verordening reclamebelasting

jaarlijks

november 2022

november 2023

Structuurvisie ruimtelijke beeldkwaliteit kern Nuenen - De Wereld van Van Gogh

2019 e.v.

februari 2020

n.v.t.

Toekomststrategie “Groots, een hoogstaand en toegankelijk voorzieningen 201 e.v. aanbod in het Stedelijk Gebied Eindhoven”

juli 2021

n.v.t.

Omgevingsvisie Nuenen

2021 e.v.

september 2021

onbepaald

Nota Duurzaamheid

2019-2023

december 2019

2024

Transitievisie Warmte voor de gemeente Nuenen

2021 e.v.

september 2021

2026

Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 Metropoolregio Eindhoven

2022 e.v.

december 2021

onbepaald

Wat gaan we daarvoor doen? Toekomst bestendig centrum 1. Levendiger, aantrekkelijker en compacter maken van het centrum In 2024 zal de samenwerking in het centrum met o.a. de drie cruciale partijen verder worden verkend: ondernemers (vertegenwoordigd in de Stichting Centrummanagement Nuenen), vastgoedeigenaren en gemeente. Elke samenwerking is nadrukkelijk gewenst, omdat de gemeente vanwege haar faciliterende rol de doorontwikkeling van het centrum, en zoals beschreven in o.a. het Vlekkenplan+ Centrum Nuenen, wil aanjagen. Daarnaast is de samenwerking van belang in het kader van het nog op te stellen omgevingsprogramma Centrum (zie programma 5) en waarvoor het Vlekkenplan+ Centrum Nuenen als stevige basis dient.

Wat gaan we daarvoor doen? Duurzame bedrijventerreinen 2. Duurzamere bedrijventerreinen en bedrijvigheid In 2024 leveren we het uitvoeringsprogramma 'Duurzame bedrijvigheid in Nuenen' op. Het uitvoeringsprogramma heeft tot doel de verduurzaming van bedrijventerreinen en bedrijvigheid in Nuenen te stimuleren en een bijdrage te leveren aan regionale doelen, zoals benoemd in de Regionale Energie Strategie 1.0. We doen dit uiteraard in samenwerking met de ondernemers. De (toegevoegde) waarde van een fonds voor ondernemers op gebied van duurzaamheid, zoals opgenomen in het coalitieprogramma, wordt onderzocht. De gemeente heeft hierbij een faciliterende rol.

45

In 2024 werken we samen met de Stichting Parkmanagement Nuenen met als doel de kwaliteit van de bedrijventerreinen te verbeteren. Dit doen we onder andere door het behalen van de Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) (zie ook programma 2) en het voorbereiden van een Bedrijveninvesteringszone (BIZ). Een BIZ is een afgebakend gebied waarbinnen ondernemers en/of eigenaren samen investeren in de kwaliteit van hun bedrijfsomgeving. In de regio wordt gewerkt aan een nieuwe programmering bedrijventerreinen met als doel vraaggerichter en sneller te kunnen reageren op de vraag naar bedrijfslocaties. De visie Werklocaties MRE, die nog ter besluitvorming aan de raad wordt voorgelegd, is hiervoor de basis. In 2024 wordt de programmering bedrijventerreinen ter vaststelling aan de raad aangeboden. In 2024 blijven we in gesprek met de Provincie, regio en Ontwikkelcombinatie over (de vergunningverlening voor) Eeneind West om zodoende regie te blijven voeren in dit dossier. In 2024 wordt duidelijkheid verwacht over de vergunningverlening in kader van de Wet natuurbescherming, waarvoor de aanvraag pas in juli 2023 in behandeling is genomen door de Provincie. De afwikkeling van de aanvraag van de stikstofvergunning ligt vooralsnog stil in afwachting van nieuwe ontwikkelingen in Rijks- en Provinciaal beleid.

Wat gaan we daarvoor doen? Vrijetijdsbesteding in balans 3. Meer passende toeristische en recreatieve voorzieningen In 2024 continueren we de samenwerking in regionaal verband met RegioRadar Eindhoven en werken we aan een lokale toeristische website om de ontsluiting van het vrijetijdsaanbod in de gemeente te verbeteren. De twee platformen vullen elkaar aan als het gaat om te bereiken doelgroepen, het bereik en het aanbod. Voor de RegioRadar is structureel budget opgenomen in de begroting. De ambitie voor een hoogwaardig en kleinschalig dagstrand Enode wordt vanaf 2024 geborgd door een nieuwe beheersituatie. De taken van de beheerder komen te vallen onder het cluster Openbare Ruimte buiten. Hiervoor is structureel € 100.000,- opgenomen in de begroting. Dit budget wordt ingezet voor de personeelskosten en de structurele lasten van de afvalverwerking, groenbeheer, het toezicht en de handhaving. Door de Metropoolregio Eindhoven wordt in 2024 een traject opgestart om het Masterplan voor Landgoed Gulbergen verder uit te werken. In 2024 blijven we als grondgebiedgemeente deelnemen aan de stuurgroep, de adviescommissie en het projectteam voor Landgoed Gulbergen. Daarmee willen een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van het gebied in een richting die voor onze gemeente een toegevoegde waarde heeft.

Wat gaan we daarvoor doen? Natuurlijke en economische kwaliteit in het buitengebied 4. Hogere kwaliteit van het natuur-inclusief agrarisch landschap In 2024 blijven we als partner verbonden aan het Van Gogh Nationaal Park, met als doel een bijdrage te leveren aan een toekomstbestendig landschap. In 2024 komt er duidelijkheid over het verkrijgen van de status als Nationaal Park voor het Van Gogh Nationaal Park. Onze projecten op het gebied van natuur, landschap, landbouw, recreatie en erfgoed dragen bij aan het realiseren van het Van Gogh Nationaal Park. In 2024 werken we samen met Brabants Landschap via de Stimuleringsregeling Landschap en de Subsidieregeling ErvenPlus. De twee regelingen hebben als doel de aanleg en beheerkosten van landschapselementen te vergoeden. Binnen het project Dommeldal uit de Verf worden agrarische ondernemers geïnformeerd over de mogelijkheden van natuur-inclusief ondernemen. 5. Betere ondersteuning aan agrarische ondernemers bij omschakeling en/of nevenfuncties bij hun bedrijf In 2024 starten we met het opstellen van het omgevingsprogramma Landelijk Gebied met als doel vast te leggen welke ondersteuning agrarische ondernemers kunnen verwachten wanneer gebouwen leeg komen te staan en percelen in de verkoop gaan. In het programma wordt beschreven hoe om te gaan met de veranderingen in de economische structuur van het landelijk gebied.

Rekening wordt gehouden met een afname van de dierhouderijen.

46

Beleidsindicatoren Naam

Indicator

Aantal banen in de recreatie en toerisme sector

aantal banen

Jaarrekening 2022

Begroting 2023

25,5

22,5

23

50

60

14.264

30.000

32.500

29.302

24.150

25.000

Kantoorgebouwen met energielabel C % van totaal aantal kantoorgebouwen met of hoger** energielabel C of hoger Bezoekersaantallen Van Gogh Village aantal Museum Opbrengst toeristenbelasting

€

Begroting 2024

** in 2023 voor het eerst opgenomen

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Metropoolregio Eindhoven (MRE) Binnen deze samenwerking wordt er gewerkt aan een solide en duurzame economische structuur binnen de regio. Met gelden uit het Stimuleringsfonds wordt het innovatievermogen in het brede MKB gestimuleerd. Ook Nuenense ondernemers kunnen hiervoor in aanmerking komen. Metropoolregio Eindhoven en de gemeenten Geldrop-Mierlo en Nuenen trekken gezamenlijk op om Landgoed Gulbergen te ontwikkelen.

Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en positief als er meer baten zijn dan lasten. Bedragen x €1.000 Omschrijving

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026 Begroting 2027

Lasten 0.10 Mutaties reserves programma 7

0

850

0

0

0

0

3.1 Economische ontwikkeling

206

263

188

178

128

128

3.3 Bedrijfsloket en regelingen

30

38

38

38

38

38

3.4 Economische promotie

70

66

187

167

167

167

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

652

667

1.074

1.582

1.650

1.341

5.4 Musea

50

53

53

53

53

53

5.5 Cultureel erfgoed

69

23

13

13

13

13

1.077

1.961

1.553

2.031

2.049

1.740

0.10 Mutaties reserves programma 7

0

892

10

214

214

214

3.1 Economische ontwikkeling

85

9

9

9

9

9

3.4 Economische promotie

41

35

35

35

35

35

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

37

18

18

18

18

18

Totaal Lasten Baten

Totaal Baten

163

953

72

275

275

275

Saldo (baten -/- lasten)

-914

-1.008

-1.482

-1.756

-1.774

-1.465

Voorgestelde aanpassingen Onderstaand de voorgestelde budgetaanpassingen van dit programma. Bedragen zijn in € waarbij negatieve bedragen een nadeel zijn en positieve bedragen een voordeel.

47

7. Economie, Toerisme & Recreatie

2024

2025

2026

2027 Toelichting

Advieskosten schetsontwerp inrichting openbare ruimte rondom Parkstraat-VoirtSmidse (ihkv uitvoering Vlekkenplan+)

-50.000 -50.000

Voor de uitvoering van het Vlekkenplan+ staat de gemeente aan de lat voor de inrichting van de openbare ruimte. De daadwerkelijke realisatie van de herinrichting staat niet op korte termijn gepland. Het is wél van belang om alvast ontwerpuitgangspunten op te stellen. Schetsen worden vervaardigd en participatie wordt opgestart.

Formatie-uitbreiding beheer Dagstrand Enode

-50.000 -50.000

-50.000

-50.000 Voor de benodigde uitbreiding van de formatie beheer (afhankelijk van de gekozen vorm) wordt een bedrag geschat van € 50.000,-

Beheerkosten Dagstrand Enode

-50.000 -50.000

-50.000

-50.000 Voor de benodigde structurele lasten wordt een bedrag geschat van € 50.000,Alleen verschuiving in de tijd, totaalbedrag (€ 1.000.000) ongewijzigd. Zie ook programma 4.

Tijdelijke huisvesting Klooster: 108.000 196.000 -304.000 bedrag 2024-2025 spreiden over 2024-2025-2026 Kleine aanpassingen < € 25.000 Totaal programma 7

3.329

3.329

3.329

3.329

-38.671 49.329 -400.671

-96.671

48

Programma 8. Financiën & Belastingen Portefeuillehouder(s) B. van Stiphout

Wat willen we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

Goed en degelijk financieel beleid

1. Betere bewaking van de financiële consequenties van besluitvorming en uitvoering op het verloop van de meerjarenbegroting

Lastendruk passend bij voorzieningenniveau

2. Betere afstemming van lasten voor inwoners/bedrijven en de kosten voor het voorzieningenniveau

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Financiële verordening 2023

2023 e.v. november 2023 (planning) onbepaald

Vastgesteld in de raad

Nota reserves en voorzieningen

2019 e.v. februari 2019

onbepaald

Nota risicomanagement en weerstandsvermogen

2015 e.v. februari 2015

onbepaald

Nota activering, waardering en afschrijving

2006 e.v. januari 2006

onbepaald

Belasting/legesverordeningen

jaarlijks

eind 2023

november 2022

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Wat gaan we daarvoor doen? Goed en degelijk financieel beleid 1. Betere bewaking van de financiële consequenties van besluitvorming en uitvoering op het verloop van de meerjarenbegroting Iedere begrotingswijziging is gebaseerd op een raadsbesluit. We geven de financiële gevolgen in het daarbij behorende raadsvoorstel zo duidelijk mogelijk weer en nemen daarbij ook het effect op het jaarresultaat en/of reserves mee. In de tussentijdse rapportages laten we ook het begrotingssaldo zien en de stand van reserves, voor zover gewijzigd.

Wat gaan we daarvoor doen? Lastendruk passend bij voorzieningenniveau 2. Betere afstemming van lasten voor inwoners/bedrijven en de kosten voor het voorzieningenniveau Het is gebruikelijk om jaarlijks het OZB-tarief te verhogen in verband met inflatie. De tarieven worden vervolgens verlaagd als correctie op de gemiddelde waardestijging van woningen en niet-woningen. We hebben daarbij met zo actueel mogelijke waardestijgingen gerekend, zodat inwoners optimaal worden gecompenseerd. Het effect daarvan op de WOZ-beschikking is per woning verschillend, afhankelijk van de mate van waardestijging van de betreffende woning of bedrijf. De riolerings- en afvalstoffenheffing stijgen ook niet meer dan de inflatie. Voor de berekening van leges geldt dat zij nooit hoger zijn dan de bijbehorende kosten.

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Dienst Dommelvallei In de Dienst Dommelvallei worden de bedrijfsvoeringstaken uitgevoerd op terrein van financiën, belastingen en planning & control. Daarmee levert zij een bijdrage aan het opstellen van de begroting en andere P&C documenten, interne controle en rechtmatigheid en dergelijke.

Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en positief als er meer baten zijn dan lasten.

49

Bedragen x €1.000 Omschrijving

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

0.10 Mutaties reserves programma 8

102

1.027

662

1.108

0

0

0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten

6.234

100

144

14

-438

145

Lasten

0.5 Treasury

166

66

41

753

870

652

0.61 OZB woningen

146

134

147

147

147

147

0.62 OZB niet-woningen

35

39

36

36

36

36

0.64 Belastingen overig

39

106

41

41

41

41

0.8 Overige baten en lasten

-3

786

1.048

2.344

2.875

3.665

0.9 Vennootschapsbelasting (Vpb)

38

0

0

0

0

0

6.757

2.258

2.120

4.443

3.530

4.685

308

1.027

0

0

0

0

Totaal Lasten Baten 0.10 Mutaties reserves programma 8 0.5 Treasury

177

65

34

24

24

23

0.61 OZB woningen

5.229

5.187

5.595

5.808

6.009

6.216

0.62 OZB niet-woningen

1.411

1.416

1.536

1.583

1.625

1.669

0.64 Belastingen overig

68

75

75

75

75

75

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds

36.494

36.676

39.369

41.246

39.757

40.863

1

0

0

0

0

0

Totaal Baten

43.688

44.446

46.609

48.737

47.490

48.846

Saldo (baten -/- lasten)

36.930

42.188

44.489

44.293

43.960

44.160

0.8 Overige baten en lasten

Voorgestelde aanpassingen Onderstaand de voorgestelde budgetaanpassingen van dit programma. Bedragen zijn in € waarbij negatieve bedragen een nadeel zijn en positieve bedragen een voordeel. 8. Financiën & Belastingen

2024

2025

2026

Herberekening rente incl financieringsbehoefte

-81.031

-792.627

-894.122

-702.079 Na herberekenig van de rente bij de jaarrekening 2022 wordt de rente voor de meerjareraming herrekend. Hierbij wordt ook rekening gehouden met de financieringsbehoefte in de komende jaren.

2027 Toelichting

Herberekening OZB

352.825

432.725

490.625

551.625 Bij de ozb gaan we uit van alleen inflatiecorrectie op de totale baten, en verwachte areaaluitbreiding van woningen. Verschillen ontstaan door een hogere inflatie dan vorig jaar meerjarig doorgerekend was.

Decembercirculaire 2022 algemene uitkering

201.205

162.936

90.120

15.709 Bruto verhoging van de algemene uitkering. Zie ook raadsinformatiebrief 2023-7.

Aanpassing gemeentefonds aan meicirculaire 2023

1.784.125

2.051.680

1.231.555

2.387.187 Bruto verhoging van de algemene uitkering. Een deel wordt geoormerkt en is terug te vinden op diverse programma's (in totaal € 1.661.136 in 2024). Zie ook raadsinformatiebrief 2023-36.

Stelpost jeugdzorg meicirculaire 2023

-1.026.482

-946.118

-438.693

-451.485 Deze post komt voort uit de meicirculaire 2023.

Aanpassing stelpost btwcompensatiefonds aan meicirculaire 2023

-14.000

-14.000

-14.000

-14.000 Deze post komt voort uit de meicirculaire 2023.

Stelpost loon- en prijsontwikkeling meicirculaire 2023

-614.000

Kosten wet open overheid (vanuit stelpost beleidsvoornemens)

129.000

143.000

143.000

Indexeringen op diverse programma's tlv stelpost loon- en

2.133.177

1.988.999

1.989.462

-1.031.000 -1.120.000 -1.169.000 Deze post komt voort uit de meicirculaire 2023.

50

143.000 Overgeheveld naar programma 1. 1.989.953 De stelpost vormt dekking voor diverse indexeringen die op alle andere programma's

8. Financiën & Belastingen

2024

2025

2026

2027 Toelichting

prijsontwikkeling

terugkomen.

Verlaging stelpost onvoorzien (halvering)

71.000

Storting 75% van het positief begrotingssaldo in algemene reserve tbv buffer voor investeringen 2026 e.v.

-434.000

71.000

71.000

71.000 Keuze o.b.v. Kadernota om tot een sluitende begroting te komen. De stelpost is nog ruimschoots toereikend. 75% van het positieve begrotingssaldo in 2023, 2024 en 2025 storten we in de algemene conform raadsbesluit bij de begroting 2023. Voor 2024 kunnen we hierop een aanvulling doen van € 434.000.

Verdeeld over programma's: Doorbelasting personele kosten en overhead aan riolering/afval/projecten (verschil met 2023) Totaal programma 8

555.671

571.452

512.534

3.057.490

2.638.047

2.061.481

51

525.251 Er worden meer personele uren doorbelast aan projecten (grex en investeringen), mede door gestegen salariskosten. Daardoor is ook de toegerekende overhead hoger, omdat deze is gebaseerd op de urenverdeling. 3.347.161

Paragrafen

52

Lokale heffingen Inleiding Deze paragraaf geeft op hoofdlijnen een overzicht van de lokale heffingen en belastingen.

Beleid Bij het heffen en invorderen van belastingen zijn we onder meer gebonden aan: • de Algemene Wet inzake Rijksbelastingen (AWR); • de Algemene wet bestuursrecht (Awb), (inclusief de algemene beginselen van behoorlijk bestuur); • de Invorderingswet 1990; • de Gemeentewet; • diverse uitvoeringsbesluiten. De wet geeft duidelijke kaders aan voor de heffing, invordering en kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. We mogen geen uitzonderingen maken op wettelijke regels. Dit om rechtsongelijkheid voor de inwoners te voorkomen. Het tarievenbeleid is gebaseerd op de volgende uitgangspunten: • Geen algemene lastenstijging. De gemiddelde lasten voor de inwoners mogen niet meer toenemen dan de inflatiecorrectie. Lastenverzwaring voor inwoners blijft achterwege en indien enigszins mogelijk zullen we gemeentelijke belastingen, tarieven, heffingen en/of leges verlagen. • We streven naar kostendekkendheid in de tariefstelling voor leges en retributies. • We hanteren het profijtbeginsel bij de overige heffingen. In overeenstemming met deze beleidsuitgangspunten stellen wij voor de tarieven voor 2024 als volgt aan te passen: • Voor de OZB stellen wij voor om rekening te houden met de WOZ-waardeontwikkeling en de tarieven met de inflatiecorrectie van 5,2% te verhogen. • Leges en tarieven in de tarieventabel worden verhoogd met de inflatiecorrectie van 5,2%.

• De tarieven voor afvalstoffenheffing stijgen in 2024 met ongeveer 5% (af te ronden op veelvouden van € 0,25). • De tarieven voor rioolheffing stijgen met ongeveer 1%

Onroerendezaakbelastingen (OZB) We heffen op grond van artikel 220 van de Gemeentewet twee directe belastingen op de onroerende zaken die binnen de gemeente liggen, de zogenaamde onroerendezaakbelastingen: • Een gebruikersbelasting van degene die bij het begin van het kalenderjaar een onroerende zaak die niet in hoofdzaak tot woning dient, al dan niet krachtens eigendom, bezit, beperkt recht of persoonlijk recht, gebruikt. • Een eigenarenbelasting van degene die bij het begin van het kalenderjaar van een onroerende zaak het genot heeft krachtens eigendom, bezit of beperkt recht. De hoogte van de OZB is afgeleid van de WOZ-waarde (een percentage). Jaarlijks worden nieuwe WOZ-waarden vastgesteld. De aanslagen zijn gebaseerd op de WOZ-waarden met een waardepeildatum die 1 jaar voorafgaand aan het belastingjaar ligt. Er is geen wettelijk maximum gesteld aan de jaarlijkse stijging van de OZB-tarieven. De tarieven voor 2024 zijn bijgesteld aan de hand van de ontwikkeling van de nieuwe WOZ-waarden zodat er sprake is van een gelijkblijvend niveau van de opbrengst onroerendezaakbelastingen, exclusief de areaaluitbreiding en de tariefaanpassing. Het voorstel voor vaststelling van de tarieven wordt tegelijk met de begroting aangeboden aan de raad.

De inschatting van de totale WOZ-waarde voor 2024 (voorlopige stand per 1 september 2023) ten opzichte van de werkelijke WOZ-waarde over 2023 is als volgt: Omschrijving Totale waarde woningen Totale waarde niet-woningen

53

2023

2024

4.893.700.000

5.000.500.000

361.000.000

368.500.000

De belastingcapaciteit heeft een relatie met de inkomsten die een gemeente ontvangt via het gemeentefonds. Hoeveel geld een individuele gemeente uit het gemeentefonds krijgt, hangt namelijk af van de kenmerken en de belastingcapaciteit van de gemeente. De belastingcapaciteit geeft aan hoeveel belasting een gemeente jaarlijks kan innen. Het aandeel van een gemeente in het gemeentefonds is kleiner naarmate het vermogen om belastingen te heffen groter is. Het gaat hier om de WOZ-waarde van onroerende zaken in de gemeente, berekend tegen een voor alle gemeenten gelijk tarief. In onderstaande tabel geven we de korting op het gemeentefonds weer ten opzichte van werkelijke opbrengst. We doen dit op basis van de waarde 1-1-2023 omdat dit de laatst vastgestelde waarde is. Omschrijving

Waarde

Ons tarief

Opbrengst

Kortingstarief

Korting

Saldo

5.000.500.000

0,1061%

5.305.531

0,06856%

3.428.343

1.877.188

OZB gebruikers niet-woningen

348.500.000

0,1920%

669.120

0,14889%

518.882

150.238

OZB eigenaren niet-woningen

368.500.000

0,2392%

881.452

0,19572%

721.228

160.224

4.668.453

2.187.650

OZB eigenaren woningen

6.856.103

De ramingen voor de baten OZB 2024 zijn als volgt: Omschrijving

2024

Eigenaren woning

5.587.400

Eigenaren niet-woning

927.600

Gebruikers niet-woning

608.600

Afvalstoffenheffing / reinigingsrechten De gemeente is verplicht huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen. Op grond van artikel 15.33 van de Wet milieubeheer en de Verordening afvalstoffenheffing en reinigingsrechten wordt afvalstoffenheffing geheven van degene die in de gemeente feitelijk gebruik maakt van een perceel waarvoor de gemeente verplicht is huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen. De tarieven van de afvalstoffenheffing zijn verdeeld in twee componenten: 1. Een vast deel: hiertoe behoren kosten die niet in de invloedssfeer liggen van de individuele inwoners zoals de vaste kosten van de milieustraat en de herbruikbare afvalstromen (glas-, papier- en PMD-inzameling); 2. Een variabel deel: het gaat hier om het zogenaamd “de vervuiler betaalt” principe; hoe vaker iemand zijn rest- en gft-afval aanbiedt, hoe hoger de kosten voor deze aanbieder zijn. Reinigingsrechten worden geheven van niet-woningen (bedrijven) die hebben aangegeven gebruik te maken van de inzameldienst voor huishoudelijke afvalstoffen. Het betreft hier afval dat naar aard en hoeveelheid overeenkomt met huishoudelijk afval. De tarieven van de afvalstoffenheffing worden bepaald waarbij de geraamde baten niet boven de geraamde kosten uitkomen. Bij het bepalen van de geraamde kosten wordt de volledige BTW over deze kosten meegenomen (artikel 229b van de Gemeentewet).

We streven er in de regel naar dat de kosten voor 100% worden gedekt door de opbrengsten uit de heffingen. Voor 2024 zou dit leiden tot onaanvaardbare tariefstijgingen, zeker gelet op de lastendruk van onze inwoners op allerlei terreinen; daarom is dit principe eenmalig losgelaten. Voor 2024 stijgen de poorttarieven van de milieustraat met 10% (af te ronden op veelvouden van € 1,), de variabele tarieven met het inflatiepercentage (5,2%, af te ronden op veelvouden van € 0,25) en de vaste kosten eveneens met 5,2 %. Het tekort dat ontstaat door deze gematigde tariefstijging, (€262.085,-) wordt gedekt door een deel ten laste te brengen van de stelpost inflatie (€135.000,-) en de rest ten laste van het begrotingssaldo (€127.085,-). Wij hebben besloten dit totaalbedrag als bezuinigingstaakstelling aan te merken voor de begroting 2025. In 2024 gaan wij met uw raad in gesprek over de wijze waarop de besparing kan worden gerealiseerd in relatie tot het serviceniveau.

Rioolheffing Op grond van artikel 229 van de Gemeentewet wordt rioolheffing geheven. De rioolheffing wordt opgelegd aan de gebruiker van een perceel. De tarieven van de rioolheffing worden zodanig vastgesteld dat de geraamde kosten niet boven de geraamde baten uitkomen. Bij het bepalen van de geraamde kosten mag ook de BTW over deze kosten meegenomen worden (artikel 229b van de Gemeentewet). We streven er kort gezegd naar dat de kosten voor 100% worden gedekt door de

54

opbrengsten uit de heffingen. Vanaf 1 januari 2022 is de heffingsgrondslag aangepast. Voor woningen is vanaf 1 januari 2022 het aantal personen van het huishouden bepalend voor de hoogte van de rioolheffing. Bij niet-woningen blijft de grondslag het waterverbruik. De raad heeft hiermee ingestemd in de vergadering van 8 juli 2021.

Kostendekkendheid afvalstoffenheffing en rioolheffing Op grond van het BBV zijn gemeenten verplicht de berekening van tarieven van heffingen inzichtelijk te maken. De tarieven en heffingen mogen hoogstens kostendekkend zijn. De geraamde baten mogen niet hoger zijn dan de geraamde lasten (artikel 229b Gemeentewet). Onderstaande overzichten geven aan dat riolering 100% kostendekkend is en afval 93%. Dekkendheid afvalstoffenheffing

2024

Afval taakveld 7.3 Lasten milieustraat

891.532

Lasten overige afvalstromen

1.842.256

Kapitaallasten

60.749

Mutatie voorziening

0

Totaal kosten afval taakveld 7.3

2.794.537

Toerekenbare kosten vanuit andere taakvelden Overhead taakveld 0.4

348.120

Kwijtschelding taakveld 6.3

80.000

Straatreiniging taakveld 2.1

205.453

BTW taakveld 0.11*

455.653

Totaal toerekenbaar

1.089.226

Totaal lasten

3.883.763

Baten afvalstoffenheffing taakveld 7.3

3.026.387

Baten milieustraat

233.557

Baten overige afvalstromen

361.734

Baten totaal

3.621.678

Dekkendheidpercentage afval

93%

* De BTW rekenen we conform artikel 229b van de Gemeentewet toe. Deze toerekening is het gevolg van de invoering van het BTW-compensatiefonds in 2003. Vanaf dat moment werd de BTW compensabel en werd tegelijkertijd een uitname uit het gemeentefonds gedaan. Dekkendheid rioolheffing

2024

Riolering taakveld 7.2 Beheer en onderhoud riolering

1.173.156

Kapitaallasten

417.391

Mutatie voorziening

-532.584

Totaal kosten riolering taakveld 7.2

1.057.963

Toerekenbare kosten vanuit andere taakvelden Overhead taakveld 0.4

304.954

Kwijtschelding taakveld 6.3

45.000

Straatreiniging taakveld 2.1

288.953

Watertaken taakveld 5.7

119.838

BTW taakveld 0.11*

314.000

Totaal toerekenbaar

1.072.745

Totaal lasten

2.130.708

Opbrengst rioolheffing taakveld 7.2

2.130.708

55

Baten totaal

2.130.708

Dekkendheidpercentage riool

100%

* De BTW rekenen we conform artikel 229b van de Gemeentewet toe. Deze toerekening is het gevolg van de invoering van het BTW-compensatiefonds in 2003. Vanaf dat moment werd de BTW compensabel en werd tegelijkertijd een uitname uit het gemeentefonds gedaan.

Leges Wanneer de gemeente een bepaalde dienst levert, kunnen daarvoor leges worden geheven. De tarieven worden jaarlijks vastgesteld in de Tarieventabel behorende bij de Legesverordening. Net als riool- en afvalstoffenheffing moeten de tarieven dusdanig worden vastgesteld dat de geraamde baten niet boven de geraamde lasten uitkomen. Bij de vaststelling van een aantal tarieven, zoals voor reisdocumenten, moet rekening gehouden worden met van rijkswege gestelde maximumtarieven. De verschillende leges die worden geheven, worden in principe jaarlijks verhoogd met de daarvoor geldende inflatiecorrectie, met uitzondering van de leges/tarieven die zijn vastgesteld door het Rijk en in MRE-verband. Kostendekkendheid leges Op grond van het BBV moeten gemeenten inzichtelijk maken dat de tarieven en heffingen hoogstens kostendekkend zijn. Per paragraaf van de legesverordening is hieronder de kostendekkendheid weergegeven op basis van de geraamde baten en lasten. Per hoofdstuk in de legesverordening wordt gestreefd naar maximale kostendekkendheid, ondanks dat jurisprudentie de legesverordening als één geheel ziet en dus de legesverordening als geheel maximaal kostendekkend mag zijn. Tussen afzonderlijke paragrafen binnen een titel mag kruissubsidiëring worden toegepast. Opbrengsten uit leges van een bepaalde paragraaf mogen kosten binnen een andere paragraaf compenseren.

Onderstaande overzichten geven aan dat de leges hoogstens kostendekkend zijn. De lasten zijn uitgesplitst in salaris, overhead en directe lasten. Hierbij is rekening gehouden met jurisprudentie over hetgeen wel en niet aan de leges mag worden toegerekend. De salaris- en overheadlasten in hoofdstuk 1 zijn toegerekend vanuit het taakveld 0.2 Burgerzaken. Op basis van de toegerekende salarislasten is het opslagpercentage voor de overhead bepaald. Hoofdstuk 1

Algemene Dienstverlening

Paragraaf 1.1

Burgerlijke stand

Baten -51.000

41.069

39.738

800

62%

Paragraaf 1.2

Reisdocumenten en Nederlandse identiteitskaart

-150.763

109.517

105.969

45.353

58%

Paragraaf 1.3

Rijbewijzen

-107.000

86.701

83.892

45.000

50%

Paragraaf 1.4

Verstrekkingen in het kader van de BRP

-4.750

41.069

39.738

300

6%

Paragraaf 1.5

Bestuursstukken

-

-

-

-

n.v.t.

Paragraaf 1.6

Vastgoedinformatie

Paragraaf 1.7

Overige publiekszaken

Paragraaf 1.8

Gemeentearchief

-

9.126

8.831

-

0%

Paragraaf 1.9

Bijzondere wetten

-25.688

45.632

44.154

6.000

27%

Paragraaf 1.10

Diversen Totaal hoofdstuk 1

Salaris

Overhead

Lasten

Percentage

-

9.126

8.831

-

0

-32.750

45.632

44.154

150

36%

-6.750

36.506

35.323

-

9%

-378.701

424.379

410.629

97.603

41%

De salaris- en overheadlasten in hoofdstuk 2 zijn (voornamelijk) toegerekend vanuit het taakveld 8.3 Wonen en Bouwen, waaronder de bouwvergunningen vallen. Ook hier is op basis van de toegerekende salarislasten de overhead bepaald. De baten en lasten binnen hoofdstuk 2 van de legesverordening hebben voornamelijk betrekking op paragraaf 2.2 en 2.3, vandaar is vanwege de samenhang besloten alle lasten toe te rekenen aan paragraaf 2.3 binnen hoofdstuk 2 en is dit, met uitzondering van de milieubelastende activiteiten, niet verder uitgesplitst. Hoofdstuk 2

Dienstverlening en besluiten in het kader van de omgevingswet Baten

Salaris Overhead Lasten Percentage

Paragraaf 2.1 Algemene bepalingen

-

-

-

-

n.v.t.

Paragraaf 2.2 Voorfase

-

-

-

-

n.v.t.

Paragraaf 2.3 Activiteiten m.b.t. tot bouwwerken Paragraaf 2.4 Activiteiten m.b.t. cultureel erfgoed en werelderfgoed

56

-659.375 327.539

316.927 164.011

82%

-

-

n.v.t.

-

-

Paragraaf 2.5 Milieubelastende activiteiten

-19.000

-

- 19.810

96%

Paragraaf 2.6 Lozingsactiviteiten

-

-

-

-

n.v.t.

Paragraaf 2.7 Aanlegactiviteiten

-

-

-

-

n.v.t.

Paragraaf 2.8 Overige activiteiten

-

-

-

-

n.v.t.

Paragraaf 2.9 Maatwerkvoorschriften

-

-

-

-

n.v.t.

Paragraaf 2.10 Gelijkwaardigheid

-

-

-

-

n.v.t.

Paragraaf 2.11 Overige tarieven

-

-

-

-

n.v.t.

Paragraaf 2.12 Modaliteiten

-

-

-

-

n.v.t.

Paragraaf 2.13 Vermindering

-

-

-

-

n.v.t.

Paragraaf 2.14 Teruggaaf

-

-

-

-

n.v.t.

316.927 183.821

82%

Totaal Hoofdstuk 2

-678.375 327.539

De salaris- en overheadlasten in hoofdstuk 3 zijn voornamelijk toegerekend vanuit het taakveld 0.2 Burgerzaken. Hoofdstuk 3 Dienstverlening vallend onder de dienstenrichtlijn en niet vallend onder hoofdstuk 2 Paragraaf 3.1 Horeca Paragraaf 3.2 Seksbedrijven Paragraaf 3.3 Winkeltijdenwet

Baten

Salaris

Overhead Lasten Percentage

-8.250

9.126

8.831

-

46%

-

-

-

-

n.v.t.

-

-

-

-

n.v.t.

-688

13.690

13.246

-

3%

Paragraaf 3.5 Standplaatsen

-

4.563

4.415

-

0%

Paragraaf 3.6 Huisvestingswet 2014 [en Wet goed verhuurderschap]

-

-

-

-

n.v.t.

Paragraaf 3.4 Organiseren evenement of markt

Paragraaf 3.7 In dit hoofdstuk niet benoemd besluit Totaal hoofdstuk 3 Totaal hoofdstuk 1, 2 en 3

-

4.103

3.614

-

0%

-8.938

31.482

30.107

0

15%

-1.066.013

783.400

757.662 281.424

58%

Overige belastingen Toeristenbelasting Op grond van artikel 225 van de Gemeentewet wordt toeristenbelasting geheven van diegene die mensen tegen vergoeding laat overnachten onder andere in hotels, pensions, vakantieonderkomens en op vaste standplaatsen. Het geldt alleen als de persoon die hier verblijft geen inwoner van de gemeente is. Vermakelijkhedenretributie Op grond van artikel 229 van de Gemeentewet wordt vermakelijkhedenretributie geheven bij de organisatoren van evenementen waarbij entree wordt geheven. Deze retributie wordt pas geheven als meer dan 2.000 betalende bezoekers het evenement hebben bezocht. Er wordt alleen geheven als er gebruik wordt gemaakt van voorzieningen die door of met medewerking van het gemeentebestuur tot stand zijn gebracht. De tarieven voor 2024 blijven gelijk aan die van 2023. Reclamebelasting Reclamebelasting wordt geheven in het vastgestelde centrumgebied ten behoeve van het ondernemersfonds.

Kwijtscheldingsbeleid De kwijtscheldingsregels zijn vastgelegd in de Invorderingswet 1990 en de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990. De gemeente heeft, als gevolg van artikel 255 van de Gemeentewet, slechts op 2 onderdelen beleidsvrijheid: • De raad kan bepalen dat er helemaal geen dan wel gedeeltelijke kwijtschelding wordt verleend. • De raad kan regels stellen met betrekking tot de wijze waarop de kosten van bestaan in aanmerking worden genomen die er toe leiden dat in ruimere mate kwijtschelding wordt verleend. Op grond van het laatste onderdeel heeft de gemeente gekozen voor het voor 100% meenemen van de kosten van bestaan. Het bestaande beleid wordt hiermee voortgezet. Kwijtschelding kan worden aangevraagd voor de volgende heffingen: • onroerendezaakbelastingen; • afvalstoffenheffing; • rioolheffing.

57

Overzicht tarieven 2022

2023

2024

OZB Eigenaar Woning

0,1231%

0,1061%

0,1094%

OZB Eigenaar Niet-woning

0,2411%

0,2392%

0,2479%

OZB Gebruiker Niet-woning

0,1935%

0,1920%

0,1990%

Afvalstoffenheffing vastrecht (per jaar)

153,60

174,00

183,12

Afvalstoffenheffing 25 liter gft-afval

0,00

0,00

0,25

Afvalstoffenheffing 80 liter gft-afval

2,00

1,25

1,25

Afvalstoffenheffing 140 liter gft-afval

2,00

2,25

2,25

Afvalstoffenheffing 240 liter gft-afval

2,00

3,50

3,75

Afvalstoffenheffing 25 liter restafval

2,25

2,50

2,75

Afvalstoffenheffing 80 liter restafval

7,25

8,25

8,75

Afvalstoffenheffing 140 liter restafval

13,00

14,75

15,50

Afvalstoffenheffing 240 liter restafval

21,75

24,75

26,00

Afvalstoffenheffing 30 liter ondergronds

1,60

1,85

2,00

Afvalstoffenheffing 60 liter ondergronds

3,25

3,75

4,00

Afvalstoffenheffing 60 liter GFT ondergronds

0,00

0,25

0,25

Rioolheffing 1-persoonshuishouden

75,00

75,00

76,20

Rioolheffing 2-persoonshuishouden

140,00

140,00

141,00

Rioolheffing 3-persoonshuishouden

205,00

205,00

207,00

Rioolheffing 4-persoonshuishouden

270,00

270,00

272,40

Rioolheffing 5- of meerpersoonshuishouden

330,00

330,00

333,60

Rioolheffing niet-woning 0 - 200m3

140,00

140,00

141,60

Rioolheffing niet-woning 201 - 500m3

487,00

487,00

492,00

Rioolheffing niet-woning > 500 m3

695,00

695,00

702,00

Vergelijking buurgemeenten In onderstaande tabel worden de eenheden gebruikt die het COELO toepast voor het bepalen van de woonlasten. Onderstaande tabel geeft inzicht in de gegevens over 2023 (afgerond op hele euro's). Son en Breugel

Nuenen

Eindhoven

Best

Geldrop-Mierlo

OZB Eig. woning

0,0754%

0,1061%

0,09153%

0,0805

0,0645%

OZB Eig. niet-woning

0,1954%

0,2392%

0,29512%

0,2092%

0,1787%

OZB Gebr. niet-won.

0,1610%

0,1920

0,21170%

0,1681%

0,1452%

Afvalstoffenheffing *) (meerpers.huishouden)

326

275

241

339

292

Rioolheffing

200

140

187

182

199

Totale woonlasten

*): Het bedrag in DIFTAR gemeenten is gebaseerd op de gemiddelde hoeveelheid afval in deze gemeenten. Ontwikkeling lokale lastendruk De gemeentelijke woonlasten bestaan uit de OZB (voor eigenaren), afvalstoffenheffing en rioolheffing. Onderstaande tabel geeft de omvang van de lokale woonlasten voor een gemiddeld huishouden in de gemeente Nuenen aan. Jaar

2022

2023

2024

391.000

459.000

468.000

Wijziging WOZ-waarde

5,93%

17,39%

2%

OZB

481,-

487,-

512,-

Afvalstoffenheffing #)

272,-

308,-

323,-

Rioolheffing ##)

140,-

140,-

141,-

Totaal

893,-

935,-

976,-

4,7%

4,4%

WOZ-waarde

Lastenontwikkeling

#) Uitgangspunt hierbij is het gemiddeld aantal ledigingen restafvalcontainers (8) en gftafvalcontainers (7) in Nuenen, herrekend naar alsof er alléén 140-liter containers zijn. ##) Uitgangspunt is het gemiddelde aantal personen per huishouden in de gemeente Nuenen: 2,3 afgerond naar een 2-persoonshuishouden

58

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Deze paragraaf geeft inzicht in de financiële positie van de gemeente Nuenen. Hiervoor beschrijven en waarderen we de risico's. Vervolgens zetten we het totaal aan risico's af tegen de aanwezige weerstandscapaciteit. Voor wat betreft het beleid over weerstandsvermogen en risicobeheersing hanteren we de uitgangspunten van de 'Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen 2015'. Als laatste worden de financiële kengetallen gepresenteerd.

Beleid betreffende de weerstandscapaciteit en de risico’s In de Nota risicomanagement en weerstandsvermogen 2015 wordt het beleidskader voor het weerstandsvermogen beschreven. Dit kader luidt als volgt: • De gemeenteraad wordt via de planning- en controldocumenten (begroting en jaarrekening) geïnformeerd over de 15 belangrijkste risico’s, de beschikbare weerstandscapaciteit en de ratio van het weerstandsvermogen; • De ‘Nota risicomanagement en weerstandsvermogen’ wordt als basis gehanteerd voor de opstelling van de verplicht voorgeschreven paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in de meerjarenprogrammabegroting en de jaarrekening; • Uitgegaan wordt van een gewenste minimale score voor de ratio weerstandsvermogen van ‘voldoende’ (ratio > 1); • Als de ratio weerstandsvermogen door de toename van risico’s onder de 1 uitkomt zal ofwel de beschikbare weerstandscapaciteit worden aangevuld, of zullen extra inspanningen worden gedaan om de benodigde weerstandscapaciteit terug te brengen. In deze situatie zal het college voorstellen doen aan de gemeenteraad die ervoor moeten zorgen dat het weerstandsvermogen weer op het gewenste niveau komt. Top 10 Net als bij de jaarrekening 2022, is er een selectie gemaakt van 10 in plaats van 15 risico's die extra aandacht verdienen. De impact van de risico's buiten de top 10 op de benodigde weerstandscapaciteit is beperkt.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13319333/1