Jaarstukken 2025 - Bijlage Jaarstukken 2025

19

We boden hulp in combinatie met (pilots) vroegsignalering, voorlichting, preventie en wijkgericht werken; oplossingen die mogelijk dure individuele voorzieningen overbodig maken. Voorbeelden zijn Join Us voor jongeren, Kansrijke start, preventief groepsaanbod, Bouwen aan zorgzame buurten en respijtzorg voor mantelzorgers. Ook is de pilot dorpsondersteuning in Gerwen voortgezet.

Wat hebben we ervoor gedaan? Maximale ondersteuning naar werk/dagbesteding 9. Betere ondersteuning van inwoners door in te zetten op doelgroepgerichte begeleidingsmethoden In 2025 hebben we, in voorbereiding op de invoering van de verbeterde Participatiewet (Participatiewet in Balans), de uitgangspunten menselijke maat, vertrouwen en eenvoud structureel toegepast in de dienstverlening aan inwoners. We hebben ingezet op doelgroepgerichte begeleiding en maatwerk, passend bij de persoonlijke situatie en mogelijkheden van de inwoner. Waar nodig boden wij inkomensondersteuning in combinatie met gerichte begeleiding richting participatie, dagbesteding of werk. Om deze werkwijze te borgen zijn beleidsregels vastgesteld en medewerkers getraind in het werken volgens deze uitgangspunten. De dienstverlening is integraal georganiseerd vanuit het Centrum voor Maatschappelijke Deelname (CMD), in nauwe samenwerking met ons sociaal ontwikkelbedrijf WSD. Hierdoor werden inwoners met verschillende ondersteuningsbehoeften gericht worden begeleid. In 2025 zetten we de intensieve begeleiding van inwoners met een langdurige uitkering voort, gericht op perspectief op meedoen. Door persoonlijke begeleiding, activerende trajecten en doelgroepgerichte methodieken werkten we aan het vergroten van perspectief op maatschappelijke participatie, dagbesteding of (beschut of regulier) werk.

Voor jongeren met een ondersteuningsvraag op het gebied van werk of scholing hebben we ingezet op een samenhangende aanpak met ketenpartners, waaronder het CMD, het Doorstroompunt en Kwikstart van de WSD. Deze aanpak is gericht op vroegtijdige ondersteuning, het voorkomen van uitval en het creëren van duurzame ontwikkel- en werkperspectieven. Gemeenten en betrokken organisaties hebben meer mogelijkheden nodig om gestapelde problemen in gezinnen en huishoudens integraal aan te pakken. Nu zijn gegevensverwerking en privacy vaak belemmerend. De Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) moet dit probleem verhelpen en integrale dienstverlening (Domein Overstijgende Samenwerking) vergemakkelijken. Deze wet is in 2025 nog niet vastgesteld en in werking getreden.

Wat hebben we ervoor gedaan? Vergunninghouders kunnen zich zelfstandig redden in de (Nuenense) samenleving 10. Betere ondersteuning van vergunninghouders bij hun inburgering In 2025 gaven we uitvoering aan de taken vanuit de Wet Inburgering 2021. Het doel hierbij is dat vergunninghouders en andere inburgeringsplichtige nieuwkomers zich zelfstandig kunnen redden in de Nuenense samenleving. De begeleiding bestond uit een brede intake, het opstellen van het Plan Inburgering en Participatie (PIP) en periodieke voortgangsgesprekken. Er is ingezet op een tijdige start van de inburgering, waar mogelijk al tijdens het verblijf in het AZC. In 2025 zijn voor 35 nieuwkomers PIP’s opgesteld. Om de kwaliteit van de dienstverlening te versterken hebben we geïnvesteerd in een meer integrale aanpak binnen het cluster Werk en Inkomen. Daarnaast is de regionale samenwerking voortgezet. De dienstverleningsovereenkomst voor de inkoop en het contractmanagement van de B1-leerroute is verlengd en er zijn voorbereidingen getroffen voor een nieuwe aanbesteding. Hiermee hebben we de continuïteit en kwaliteit van de inburgeringsroutes geborgd. Voor de uitvoering van de zelfredzaamheidsroute (Z-route) werkten we samen met de WSD. In 2025 hebben we gezamenlijk de kwaliteit van deze route verbeterd.

Daarnaast zijn we gestart met een pilot voor jongeren in de Z-route, waarbij zij een op maat gemaakt participatieprogramma volgen. Ter ondersteuning zet de WSD een taal- en cultuurcoach in die inburgeraars begeleidt tijdens hun traject richting participatie en werk.

20

Wat hebben we ervoor gedaan? Bevorderen van een gezonde leefomgeving en leefstijl 11. Lager percentage inwoners met overgewicht, roken, drankgebruik en/of andere verslavingen Voor jongeren organiseerden we preventieve activiteiten en namen we deel aan het project Denormalisering Drugsgebruik (SKIP die trip, Veiligheidsregio). We stimuleerden een rookvrije omgeving bij onderwijsgebouwen en sportvoorzieningen. Daarnaast zijn in september 2025 alle bushaltes in de gemeente officieel rookvrij gemaakt. Door de plaatsing van 'rookvrije generatie' stoeptegels maakten we de gezonde keuze zichtbaar en werkten we aan een omgeving waarin roken niet langer de norm is. We hielden toezicht op het verstrekken van alcohol aan jongeren onder 18 jaar. Het jongerenwerk bespreekt waar mogelijk de gevolgen van middelengebruik met jongeren. Iedere gemeente is verplicht een preventie- en handhavingsplan alcohol (PHA) te hebben. Het plan biedt de mogelijkheid om preventie en handhaving dichter bij elkaar te brengen met een gezamenlijke missie, namelijk het voorkomen van alcohol gerelateerde schade met name bij jongeren. Het preventie- en handhavingsplan (PHA) dient geactualiseerd te worden. In 2025 was de (beleids)capaciteit hiervoor te beperkt aanwezig, waardoor de actualisatie naar een ander jaar is doorgeschoven.

21

Beleidsindicatoren Naam

Indicator

Jaarrekening Begroting Jaarrekening 2024 2025 2025

Absoluut verzuim (5-18 jaar)

% van het aantal leerplichtigen

0,74

0,5

0,52

Relatief verzuim (5-18 jaar)*

aantal per 1.000 leerplichtigen

1,02

0,8

0,70

Jongeren met jeugdhulp*

% van het aantal jongeren (0-18 jaar)

12,6

12,00

12,6

Verwijzingen jeugdzorg via CMD**

% verwijzingen jeugdzorg via CMD ten opzichte van alle verwijzingen jeugdzorg

63

60

66

Kosten jeugdzorg per kind**

kosten jeugdzorg per kind

7.136

7.000

8.200

Meldingen overlast Jeugd**

aantal politieregistratie weer van meldingen waarbij geklaagd wordt over de jeugd per 10.000 inwoners

19,8

15

8,7

Jongeren met jeugdreclassering*

% van het aantal jongeren (12-23 jaar)

0

0

0

Jongeren met jeugdbescherming*

% van het aantal jongeren (0-18 jaar)

0,3

0,5

0,2

2,3

1,5

1,5

Vroegtijdige schoolverlaters zonder % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs kwalificatie (VSV-ers)* Jongeren met delict voor rechter (12-21 jaar)*

% van het aantal jongeren (12-21 jaar)

1

1

1

Kinderen in uitkeringsgezin*

% van het aantal jongeren (0-18 jaar)

3

3

3

Jeugdwerkeloosheid*

% van het aantal jongeren (16-22 jaar)

1

1

1

Bijstandsuitkeringen*

aantal per 1.000 inwoners (vanaf 18 jaar)

18

15

16

Uitstroom Participatiewet**

aantal inwoners dat niet langer gebruik maakt van een uitkering op grond van Participatiewet

65

60

56

Lopende reintegratievoorzieningen*

aantal per 1.000 inwoners (15-64 jaar)

8

9

12

Dagbesteding**

aantal inwoner in niet-arbeidsmatige dagbesteding vanuit Wmo

93

100

90

Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement *

aantal per 1.000 inwoners

30

60

42

Wmo-woningaanpassingen**

aantal woningaanpassingen in kader van Wmo

38

187

44

WMO: andere oplossingen t.o.v. doorverwijzingen naar maatwerkarrangement**

% van verzoeken om Wmo-voorziening waarin voorzien kan worden door eigen netwerk, door medewerker CMD en/of algemene voorziening versus aantal doorverwijzingen

68

75

70

Mantelzorgers **

aantal geregistreerde mantelzorgers bij de gemeente

1.013

950

1.071

Overgewicht**

% inwoners met overgewicht (BMI>25)

47,6

46

46

Alcohol gebruik jongeren**

ooit alcohol gedronken (klas 2 en 4 VO)

34

34

34

Middelen gebruik jongeren**

% jongeren dat ooit soft drugs heeft gebruikt (klas 2 en 4 VO)

10

10

10

Middelen gebruik jongeren**

% jongeren dat ooit hard drugs heeft gebruikt (klas 2 en 4 VO)

2

1

2

Inburgeringstrajecten **

aantallen persoonlijke ontwikkelingsplannen

47

66

35

Taakstelling huisvesting vergunninghouders **

% realisatie versus taakstelling

100

100

100

Taakstelling huisvesting vergunninghouders

absolute aantal gerealiseerd c.q. begroot

50

50

56

* verplichte indicator op grond van BBV ** uit monitor sociaal domein Nuenen

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Dienst Dommelvallei Dienst Dommelvallei is onze uitvoeringsorganisatie voor taken op het gebied van Werk en Inkomen (Participatiewet), Inburgering en een deel van het minimabeleid. De dienst voert deze wettelijke taken namens de gemeente uit en heeft direct contact met inwoners over uitkeringen, verplichtingen en ondersteuning richting werk en participatie. Voor de uitvoering van werk- en ontwikkeltrajecten wordt samengewerkt met WSD en met lokale partners, zoals het Centrum voor Maatschappelijke Deelname (CMD). Daarnaast adviseert Dienst Dommelvallei beleidsmatig op deze terreinen.

22

WSD WSD is ons sociaal ontwikkelbedrijf en vormt een belangrijk onderdeel van de manier waarop wij inwoners ondersteunen bij werk en meedoen in de samenleving. Via WSD organiseren wij, samen met de andere deelnemende gemeenten, een groot deel van de begeleiding en ontwikkeltrajecten voor inwoners die niet vanzelfsprekend aan het werk komen. Het gaat om mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt, voor wie extra begeleiding, beschut werk of een veilige ontwikkelomgeving nodig is. Voor onze gemeente is WSD daarmee geen externe samenwerkingspartner, maar een verlengstuk van onze eigen uitvoering van de Participatiewet en de (voormalige) Wsw. De samenwerking met WSD blijft zich ontwikkelen. Wij sturen als gemeente op de koers en op de kwaliteit van de dienstverlening, met als doel dat inwoners daadwerkelijk stappen kunnen zetten richting meer zelfstandigheid en deelname aan de samenleving. Daarmee draagt WSD direct bij aan onze gemeentelijke doelen op het gebied van werk, inkomen en meedoen. Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) De GGD heeft tot doel een bijdrage te leveren aan de publieke gezondheidszorg en de ambulancezorg. De GGD heeft in 2025 de inzet binnen GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord), IZA (Integraal Zorgakkoord) en regioraden verder doorontwikkeld.

Er is intensief gewerkt aan de heroriëntatie op het takenpakket van de GGD in het licht van de schaalsprong en toekomstig ravijnjaar. Via het vernieuwingsprogramma Generatie gezond werkte de GGD aan verdere vernieuwing van de integrale jeugdgezondheidszorg (JGZ). In 2025 was het eerste jaar waarin de start en uitwerking van de vaccinatievoorziening 0-100 jaar is vormgegeven. Verder heeft de GGD voorbereidingen voor de nieuwe meerjarige beleidsvisie 2026-2030 ontwikkeld. Via het maatwerkpakket heeft de GGD voor Nuenen inzet geleverd op lokale gezondheidspreventie, door onder meer de werkgroepen dementievriendelijk Nuenen en preventie alcohol en drugs. De GGD verzorgde opvoedondersteuning op scholen en via het Oudercafé. Zij had ook bij aansluiting bij het landelijk programma één tegen eenzaamheid, Kansrijke start en Nu Niet Zwanger (NNZ) waarbij inwoners in een kwetsbare positie actief geïnformeerd en begeleid worden bij een eventuele (toekomstige) kinderwens. Een wijk-GGD'er is ingezet om vroegtijdig de aanpak van onbegrepen gedrag te bepalen.

23

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2025) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken. Bedragen x € 1.000,Omschrijving

Primaire begroting 2025

Begroting na wijziging 2025

Realisatie 2025

Afwijking budget 2025

Lasten 4.1 Openbaar basisonderwijs

139

159

181

21

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

830

809

873

65

4.046

6.319

6.566

247

6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

398

508

592

85

6.3 Inkomensregelingen

6.147

6.811

6.551

-260

6.4 WSW en beschut werk

1.645

1.508

1.700

191

6.5 Arbeidsparticipatie

742

1.021

888

-134

6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

1.232

1.002

842

-160

6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo)

2.285

2.307

2.348

41

6.712 Begeleiding (Wmo)

923

958

1.043

85

6.713 Dagbesteding (Wmo)

426

404

458

54

6.714 Overige maatwerkarrangementen (Wmo)

164

150

157

7

6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal

40

64

264

200

6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal

3.059

3.603

3.819

216

6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk

731

912

884

-27

6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal

40

40

128

88

6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal

577

763

674

-88

6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk

0

0

26

26

6.791 PGB Wmo

239

179

326

147

6.792 PGB Jeugd

195

430

416

-14

6.811 Beschermd wonen (Wmo)

34

34

99

65

6.812 Maatschappelijkeen vrouwenopvang (Wmo)

53

242

264

22

6.821 Jeugdbescherming

291

299

319

20

6.822 Jeugdreclassering

26

86

90

4

6.91 Coördinatie en beleid Wmo

40

40

7

-33

6.92 Coördinatie en beleid Jeugd

127

124

142

18

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

7.1 Volksgezondheid

1.252

1.252

1.146

-107

Totaal Lasten

25.685

30.025

30.806

781

24

Omschrijving

Primaire begroting 2025

Begroting na wijziging 2025

Realisatie 2025

Afwijking budget 2025

Baten 0.10 Mutaties reserves programma 3

50

546

551

5

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

76

130

136

6

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

460

2.644

2.798

154

6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

110

110

253

143

6.3 Inkomensregelingen

4.973

5.407

5.496

90

6.5 Arbeidsparticipatie

0

391

384

-6

6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

0

0

12

12

6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo)

157

191

168

-23

0

185

185

0

6.812 Maatschappelijkeen vrouwenopvang (Wmo) 7.1 Volksgezondheid Totaal Baten Saldo (baten -/- lasten)

100

100

107

7

5.927

9.704

10.091

387

-19.758

-20.321

-20.715

-394

Analyse Saldo

-394.000

Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

I

-35.000

I

62.000

I

68.000

Dit betreft niet bestede rijksmiddelen voor het Nationaal Programma onderwijs. Deze moeten we na verantwoording terugbetalen. Ten onrechte was dit bedrag als voordeel opgenomen in de 2e tussentijdse rapportage. Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Er heeft een eenmalige correctie plaatsgevonden t.b.v. de brede SPUK. Hierdoor hoeven we de SPUK middelen niet terug te betalen aan het Rijk. Taakveld 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Dit betreft meerdere incidentele voordelen. Er wordt meer ontvangen vanuit het Rijk dan we aan kosten hebben gemaakt voor de toeslagenaffaire. Daarnaast zijn er meer verhuuropbrengsten gerealiseerd en minder schoonmaaklasten. Taakveld 6.3 Inkomensregelingen

I 164.000

Er waren minder uitkeringsgerechtigden dan verwacht binnen de bijstand en de oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers. Er werd ook minder een beroep gedaan op de bijzondere bijstand. Taakveld 6.4 WSW en beschut werk

I

-85.000

Eindafrekening nieuwe doelgroep participatie. Extra budgetten bij de meicirculaire zijn verantwoord op taakveld 6.5 in plaats van taakveld 6.4. Daardoor komt het verschil hier tot uiting in plaats van bij participatie. Taakvelden Maatwerkvoorzieningen Wmo

S -172.000

De overschrijding van de budgetten wordt voornamelijk veroorzaakt door een stijging van het aantal zorgvragen, stijgende kosten door indexering en hogere kosten in verband met opnieuw aanbesteden van diensten. Taakvelden Jeugd

I

-67.000

I

90.000

Gebaseerd op de verwachte tekorten is de begroting met € 1,23 miljoen bijgesteld. Het daadwerkelijke tekort is € 1,30 miljoen. Taakveld 7.1 Volksgezondheid Het betreft twee teruggaven van de GGD Brabant-Zuidoost i.v.m. het positieve jaarrekeningresultaat 2024 van € 30.000 en een correctie op de toegepaste indexering voor 2025 van € 27.000. Het overige verschil heeft betrekking op de Brede Spuk Gala. Het Rijk heeft in de loop van 2025 de spelregels omtrent de Brede SPUK GALA gewijzigd en de beschikbare middelen op de 15 thema's binnen de Brede SPUK GALA ontschot. Kosten en opbrengsten landen op zowel taakveld 5.1, 6.1 en 7.1 en deze dienen tezamen bekeken te worden. In taakveld 6.1 wordt tevens de opvang Oekraïense ontheemden aan de Vrouwkensakker verantwoord. In 2025 realiseerde deze opvang een positief resultaat van € 79.000.

25

Stortingen en onttrekkingen reserves

I

5.000

I

-359.000

I

14.000

Verschil < € 25.000 Toerekening salarissen en overhead aan taakvelden Zie algemene tekst hierboven onder de Algemene toelichting en inleiding bij programma's. Kapitaallasten Zie algemene tekst hierboven onder de Algemene toelichting en inleiding bij programma's. Overig

I

Totaal

-79.000 -394.000

26

Programma 4. Verenigingen & Accommodaties Wat wilden we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

Hoogwaardig voorzieningsniveau passend bij schaalgrootte van Nuenen

1. Meer afstemming van vraag en aanbod m.b.t. gemeentelijke accommodaties 2. Transparantere afspraken met exploitanten en/of gebruikers van gemeentelijke accommodaties 3. Gemeentelijk vastgoed duurzamer maken

Onderwijshuisvesting bassischolen afgestemd op leerlingenprognose

4. Voldoende vierkante meters voor onderwijshuisvesting basisscholen 5. Meer faciliteiten voor bewegingsonderwijs basisscholen

Bevorderen van een gezonde leefomgeving en leefstijl 6. Meer bekendheid geven aan en stimuleren van beter gebruik van sport-, spel- en vrijetijdsvoorzieningen

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2028

2025 - 2028

april 2025

2028

Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Nuenen, onbepaald Gerwen en Nederwetten 2021

september 2021

onbepaald

Geactualiseerde Meer Jaren Onderhoud Planning Gebouwen (MJOP)

2022-2032

september 2021 (vastgesteld door het college)

onbepaald

Algemene Subsidieverordening

vanaf 2017

mei 2016

onbepaald

Nota Accommodatiebeleid

vanaf 2017

september 2017

2026

Kadernotitie Accommodatiebeleid 2021-2024

2021-2024

juni 2021

2026

Beleidsplan Bibliotheek Dommeldal 2021-2024

2021-2024

juli 2021

onbepaald

Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Nuenen 2022

vanaf 2022

juli 2022

onbepaald

Routekaart verduurzamen gemeentelijke gebouwen

vanaf 2023

juli 2023

onbepaald

Wat hebben we ervoor gedaan? Hoogwaardig voorzieningsniveau passend bij schaalgrootte van Nuenen 1. Meer afstemming van vraag en aanbod m.b.t. gemeentelijke accommodaties In 2025 zijn we in het Klooster Temporalis gestart met het gebruiken van nieuwe software voor de verhuur van ruimtes. Hierdoor is het mogelijk om vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen omdat direct zichtbaar is welke ruimte beschikbaar is, welke faciliteiten er zijn en wat de kosten zijn. Ook bij de verhuur van de Hongerman wordt deze software toegepast. 2. Transparantere afspraken met exploitanten en/of gebruikers van gemeentelijke accommodaties In vervolg op de in 2024 opgestelde inventarisatie van gemeentelijke accommodaties is in 2025 de notities Wet- & Regelgeving aan de raad gepresenteerd. We zijn vervolgens gestart met de actualisatie van de uitgangspunten zoals deze zijn opgenomen in de Kadernotitie accommodatiebeleid 2021-2024. De ervaring die nu opgedaan wordt bij het opstellen van het exploitatiemodel voor het Klooster en de Hongerman gebruiken we als input voor het nieuwe beleid. 3. Gemeentelijk vastgoed duurzamer maken In 2025 is gestart met de renovatie en verduurzaming van De Hongerman. Daarnaast wordt ook Het Klooster getransformeerd, gerenoveerd en verduurzaamd.

Met deze ingrepen worden beide accommodaties toekomstbestendig gemaakt en weer in lijn gebracht met de eisen en wensen van deze tijd. In verband met de voorgenomen verhuizing van de bibliotheek naar het Klooster en de verduurzamingsopgave van het gemeentehuis zijn scenario's uitgewerkt voor een toekomstbestendig en duurzaam gemeentehuis. Het besluit over het gemeentehuis is door de raad uitgesteld. (Het gemeentehuis valt onder programma 1).

27

Conform de door de raad vastgestelde Routekaart Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed Nuenen is in 2025 het tweede en derde cluster gebouwen verder uitgewerkt tot een plan van aanpak.

Wat hebben we ervoor gedaan? Onderwijshuisvesting basisscholen afgestemd op leerlingenprognose 4. Voldoende vierkante meters voor onderwijshuisvesting basisscholen Op grond van de leerlingenprognose verwachten we een toename van het aantal basisschoolleerlingen. De groei betreft vrijwel de hele gemeente, maar is geconcentreerd in NuenenWest en Nuenen-Noord. In april 2025 stelde de raad het Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2025-2028 vast. Op grond van het IHP wordt een businesscase uitgewerkt voor een nieuwe basisschool voor de groei van leerlingen in Nuenen-West. Het locatieonderzoek maakt onderdeel uit van deze businesscase. Medio 2025 stelde de raad een aanvullend krediet voor de uitbreiding van basisschool Het Mooiste Blauw beschikbaar. Eind 2025 is de aanvraag voor de omgevingsvergunning ingediend. 5. Voldoende faciliteiten voor bewegingsonderwijs basisscholen In 2025 was er voldoende ruimte voor het bewegingsonderwijs van de basisscholen. Na de renovatie van de Hongerman beschikt de kern Nuenen over zes zalen/zaaldelen voor bewegingsonderwijs. Dit is inclusief de gymzaal aan de Mgr. Cuytenlaan, die op termijn wordt gesloopt. Basisscholen moeten twee maal 45 minuten bewegingsonderwijs geven. De leerlingen van de groepen 1 en 2 (soms ook 3) maakten gebruik van de speelzaal in de schoolgebouwen zelf.

Daarnaast huurde het voortgezet onderwijs, het Nuenens College, ook gemeentelijke sportzalen. Op 5 juni 2025 nam de raad een amendement aan waarin het college opdracht krijgt voor een nadere verkenning voor een sobere en functionele sporthal met drie zaaldelen en een kantine. Deze verkenning moet in het tweede kwartaal van 2026 worden opgeleverd.

Wat hebben we ervoor gedaan? Bevorderen van een gezonde leefomgeving en leefstijl 6. Meer bekendheid geven aan en stimuleren van beter gebruik van sport-, spel- en vrijetijdsvoorzieningen In 2025 hebben we ingezet op het verbreden van het sport- en beweegaanbod en het versterken van preventie en samenwerking. De middelen vanuit het Lokaal Sportakkoord 2.0 en de SPUK GALA zijn ingezet voor de organisatie van een sportcafé voor verenigingen en maatschappelijke partners, de afname van valrisicotesten en scholing van fysiotherapeuten in Nuenen ten behoeve van valpreventie en een kwalitatief sterk lokaal aanbod. De formatie van de buurtsportcoach is met SPUK GALA-middelen in 2025 uitgebreid naar 32 uur per week. Hiermee is het bereik onder inwoners vergroot en is de verbinding tussen sport, zorg en welzijn versterkt. De buurtsportcoach vervult een centrale, verbindende rol binnen het lokale netwerk en fungeert als ‘spin in het web’ tussen verenigingen, maatschappelijke partners en inwoners. Via de combinatiefunctionaris, buurtsportcoach, Sjors Sportief & Creatief en Actief Nuenen gaven we voorlichting over het sport- en beweegaanbod voor alle doelgroepen. Daarnaast ondersteunden we verenigingen bij het werken aan een sociaal veilige sportomgeving.

28

Beleidsindicatoren Naam

Indicator

Duurzaam gemeentelijk vastgoed **

aantal gemeentelijke gebouwen verduurzaamd volgens BENG

1

3

1

Onderwijshuisvesting basisscholen **

De onderwijshuisvesting sluit aan op het aantal leerlingen volgens de berekeningswijze van de verordening onderwijshuisvesting.

Ja

Ja

Ja

De gemeente beschikt over voldoende ruimte voor bewegingsonderwijs om te voldoen aan de wettelijke verplichting

Ja

Ja

Ja

% inwoners van 19 jaar en ouder dat wekelijks sport

57

57

64

Beweegt voldoende**

Jaarrekening 2024

Begroting 2025

Jaarrekening 2025

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2025) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken. Bedragen x € 1.000,Omschrijving

Primaire begroting 2025

Begroting na wijziging 2025

Realisatie 2025

Afwijking budget 2025

Lasten 4.2 Onderwijshuisvesting

1.318

1.279

1.267

-11

181

186

135

-51

1.419

1.418

1.457

38

592

592

641

49

3.509

3.475

3.499

25

0.10 Mutaties reserves programma 4

14

14

14

0

4.2 Onderwijshuisvesting

75

101

100

-1

5.1 Sportbeleid en activering

115

115

119

4

5.2 Sportaccommodaties

195

205

245

40

5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.6 Media Totaal Lasten Baten

5.6 Media Totaal Baten Saldo (baten -/- lasten)

0

23

23

0

399

458

501

43

-3.111

-3.017

-2.999

18

29

Analyse 4. Verenigingen & Accommodaties

I/S Bedrag

Saldo

18.000

Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering

I

81.000

Het Rijk heeft in de loop van 2025 de spelregels omtrent de Brede SPUK GALA gewijzigd en de beschikbare middelen op de 15 thema's binnen de Brede SPUK GALA ontschot. Kosten en opbrengsten landen op zowel taakveld 5.1, 6.1 en 7.1 en deze dienen tezamen bekeken te worden. Op taakveld 6.1 wordt tevens de opvang Oekraïense ontheemden verantwoord. Het positieve resultaat heeft betrekking op deze opvang Oekraïense ontheemden. Taakveld 5.2 Sportaccommodaties

I -50.000

Bij sporthal de Hongerman waren de beheerskosten fors hoger dan geraamd. Bij de overige gymzalen waren de kosten voor gas en elektra lager uitgevallen. Daarnaast is de definitieve vaststelling van de SPUK sport voordeliger uitgevallen dan werd gedacht. Dit komt doordat het plafondbedrag voor alle gemeenten gezamenlijk niet bereikt is. Tot slot is het onderhoud op de sportparken en velden ook hoger uitgevallen. Toerekening salarissen en overhead aan taakvelden

I -41.000

Zie algemene tekst hierboven onder de Algemene toelichting en inleiding bij programma's. Kapitaallasten

I

75.000

Zie algemene tekst hierboven onder de Algemene toelichting en inleiding bij programma's. Overig

I -47.000

Totaal

18.000

30

Programma 5. Wonen & Leefomgeving Wat wilden we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

Passende huisvesting voor onze inwoners, waaronder jongeren, ouderen en specifieke doelgroepen waaronder Sinti en zorgbehoevenden

1. Meer nieuwe woningen voor de lokale vraag (voor o.a. jongeren, ouderen, Sinti en zorgbehoevenden) 2. Meer sociale huurwoningen 3. Meer woningen voor bijzondere doelgroepen die een vorm van zorg nodig hebben 4. Betere woonomstandigheden op de woonwagenlocaties Kremersbos en Bosweg

Zo energiezuinig en duurzaam mogelijke (bestaande) woningvoorraad, zodat inwoners zo lang mogelijk en comfortabel in Nuenen kunnen blijven wonen

5. Meer duurzame bestaande woningen (o.a. energiezuiniger maken van bestaande woningen) 6. Meer levensloopbestendig woningen (bestaande en nieuwe)

Nuenen behouden en ontwikkelen als leefbare woongemeente waarbij geen afbreuk of waarbij een bijdrage wordt geleverd aan onze kernkwaliteiten (groen, dorps, rustig en gezellig)

7. Beter benutten van transformatie- en inbreidingskansen binnen de kernen Nuenen, Gerwen, Nederwetten en buurtschap Eeneind (vanuit kernkwaliteiten) 8. Meer investeren om de leefbaarheid in de kerkdorpen voor de toekomst te behouden 9. Het erfgoed in het centrum van Nuenen beter beleefbaar maken

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Programma Wonen 2020-2030

2020-2030 juli 2020

Volkshuisvestelijk programma 2027

Visie op Wonen Stedelijk Gebied Eindhoven

2019 e.v.

juli 2019

onbepaald

februari 2022

onbepaald

Actualisatie afsprakenkader Wonen Stedelijk Gebied Eindhoven 2022 e.v. 2022

Vastgesteld door Planning vaststelling nieuw de raad beleidsplan

Programma woonwagenlocaties

2018-2022 november 2017

Volkshuisvestelijk programma 2027

Nota grondbeleid

2019 e.v.

juli 2019

onbepaald

Landschapsstudie en toolbox buitengebied

2020 e.v.

26 mei 2020 (door Programma Landelijk Gebied 2027 college)

Bouwen in het Buitengebied van Nuenen, Richtlijn voor Ruimte voor Ruimte-initiatieven

2022 e.v.

september 2022

Programma Landelijk Gebied 2027

Omgevingsvisie Nuenen

2021 e.v.

september 2021

Beperkte wijziging in 2027

Vlekkenplan + Centrum Nuenen

2023 e.v.

september 2023

n.v.t.

Transitie Warmte voor de gemeente Nuenen

2021 e.v.

september 2021

2026

Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 Metropoolregio Eindhoven

2022 e.v.

december 2021

herijking in 2026-2027

Visie op wonen, zorg en welzijn (woonzorgvisie)

2024-2040 november 2024

Volkshuisvestelijk programma 2027

Nota duurzaamheid en klimaat 2025-2030

2025-2030 november 2025

onbepaald

Beleid grootschalige opwek zonne- en windenergie

2023 e.v.

evaluatie 2026

Erfgoedbeleid

2023 e.v.

31

juli 2023

onbepaald

Wat hebben we ervoor gedaan? Passende huisvesting voor onze inwoners, waaronder jongeren ,ouderen en specifieke doelgroepen waaronder Sinti en zorgbehoevenden 1. Meer nieuwe woningen voor de lokale vraag (voor o.a. jongeren, ouderen, Sinti en zorgbehoevenden) In 2025 is er 1 project met volledig sociale woningbouw opgeleverd (Wederikdreef). Daarnaast is voor 2 sociale woningbouwprojecten de planologische procedure doorlopen (Lyndakkers en Oranjebuurt). Daarnaast zijn ook 3 projecten gestart met de uitvoering: Vinkenhofjes, Jo van Dijkhof en Eikenhof. In deze sociale woningbouwprojecten zitten woningen voor zowel senioren als jongeren. De projecten Lyndakkers en Eikenhof zijn eengezinswoningen. In de projecten Vinkenhofjes en Jo van Dijkhof zitten appartementen en studio's. Bij de Vinkenhofjes zitten er ook appartementen tussen die geschikt zijn voor personen met een Wlz indicatie. Daarnaast is het project Mijlpaal (19 woningen) opgeleverd. De koopappartementen in dit project zijn levensloopbestendig en specifiek voor de doelgroep senioren. In Nuenen West zijn er 13 sociale koopwoningen opgeleverd (grens sociale koopwoningen 2025: € 240.000,-). Deze woningen zijn bedoeld om startende kopers een kans te geven op een eigen woning. In de koopovereenkomst voor deze woningen is een anti-speculatiebeding opgenomen.

In totaal zijn er in Nuenen West in 2025 101 koopwoningen en 16 huurwoningen opgeleverd. Voor de doelgroep Sinti zijn we op de locatie Nuenen West bouwveld B een planuitwerking gestart om 7 standplaatsen toe te voegen. Daarnaast hebben we in 2025 gewerkt aan verschillende opties voor het toevoegen van standplaatsen op de locatie Mieke Sandershof. Het uitvoeringsprogramma van de woonzorgvisie is in november 2025 ondertekend door de gemeente, zorgpartijen, woningcorporaties, seniorenorganisaties en vele andere betrokkenen. Verschillende afspraken zijn in 2025 al begonnen in de uitvoering. 2. Meer sociale huurwoningen Het project Wederikdreef (41 sociale huur en zorgwoningen) is in februari 2025 opgeleverd. Voor de sociale woningbouwprojecten Lyndakkers (10 woningen) en Oranjebuurt (40 woningen) zijn in 2025 de planologische procedures doorlopen, we verwachten dat beide projecten kunnen beginnen met de startbouw in 2026. Eind 2025 is gestart met de sloop van de Vinkenhofjes (61 woningen), zodat op die locatie 137 nieuwbouwappartementen in het sociale huursegment kunnen worden toegevoegd. Eind 2025 is ook gestart met het toevoegen van 7 sociale huurwoningen binnen de Jo van Dijkhof. In Nederwetten is met het project Eikenhof in november 2025 de bouw van 10 sociale huurwoningen begonnen. In de prestatieafspraken is eind 2025 een prognose gemaakt voor het toevoegen van sociale huur.

Met de huidige prognose voldoen we aan de opgave voor sociale woningbouw uit ons programma Wonen 2020-2030 en uit de regionale Woondeal. In 2025 werd de fusie tussen woningcorporatie Helpt Elkander en Wooninc. aangekondigd. Deze fusie heeft er voor gezorgd dat er meer financiële investeringsruimte is ontstaan voor het realiseren van sociale woningbouw in Nuenen. Tot slot hebben wij in 2025 bij nieuwe projecten het uitgangspunt minimaal 30 procent sociale huur gehanteerd. Voor de huidige projecten, zoals Nuenen West, wordt momenteel in de herijking onderhandeld over waar meer sociale woningbouw kan worden toegevoegd. Voor het project Kloostertuin zijn afspraken gemaakt met de woningcorporatie Wooninc. voor het exploiteren van het sociale huursegment. 3. Meer woningen voor bijzondere doelgroepen die een vorm van zorg nodig hebben In 2025 is de sloop van de Vinkenhofjes gestart. Wanneer de nieuwe appartementen aan de Vinkenhofjes worden opgeleverd, zijn er 42 appartementen gelabeld als zorggeschikt, waar een volledig pakket thuis (VPT) kan worden geleverd. Daarnaast zijn in 2025 gesprekken gevoerd met de initiatiefnemer voor het project aan de Pastoor Aldenhuijsenstraat om een geschikte zorgpartij te vinden voor de huur van de 33 zorgappartementen.

32

In april 2025 is er een omgevingsvergunning verleend voor het oprichten van een woongebouw voor vier woongroepen en twee op zichzelf staande zelfstandige woningen aan Gulberg 3. Deze woongroepen worden gerealiseerd voor mensen met dementie. Tot slot zijn voor Nuenen West bouwveld B afspraken gemaakt met Amvest voor het realiseren van 20 zorgappartementen in het sociale segment. Vanuit het regionale programma met Eindhoven als centrumgemeente is de keuze gemaakt om onze inwoners vanuit beschermd wonen zoveel als mogelijk te laten landen in onze gemeente. Om hier invulling aan te geven hebben we in 2025 gesprekken gevoerd met verschillende betrokken partijen, waaronder onze woningcorporatie Wooninc. Daarnaast zijn er verschillende initiatieven opgestart om onze oudere inwoner met zorgbehoefte te huisvesten. 4. Betere woonomstandigheden op de woonwagenlocaties Kremersbos en Bosweg In 2025 hebben we samen met de bewoners het definitieve ontwerp voor de openbare ruimte voor de woonwagenlocatie Bosweg afgerond. Ook zijn wij met de bewoners overeengekomen welke type woonwagen geschikt is voor hen om te bewonen. Hierbij zijn de cultuurhistorische aspecten meegenomen. De inkoopstrategie voor de aanschaf woonwagens is eind 2025 bepaald. Voor de woonwagenlocatie Kremersbos hebben wij twee scenario’s uitgewerkt. Deze dienen als basis om de verdere aanpak te bepalen in 2026.

Het onderhoud van de woonwagens op zowel Bosweg als Kremersbos is een hoge kostenpost. Het onderhoudsbudget is volledig verbruikt in 2025, omdat in 2025 de onderhoudskosten zijn gestegen. Dit als gevolg van uitloop in het project waardoor de huidige woonwagens langer blijven staan. In 2025 hebben wij op zowel de woonwagenlocatie Bosweg als Kremersbos ook een nieuwe woonwagen geplaatst omdat de betreffende woonwagens te slecht waren om te bewonen. Nuenen West biedt, na gesprekken met de projectontwikkelaar, uitzicht op 7 woonwagenstandplaatsen binnen het nieuwbouwproject (bouwveld B). In 2025 is het Toewijzingsbeleid geactualiseerd en in lijn gebracht met het regionaal gehanteerd beleid door woningcorporaties. De lijst van inschrijvingen in Wooniezie is eveneens geactualiseerd. In 2025 is er ook gewerkt aan de actualisering van de huurincasso en betalingsregelingen.

Wat hebben we ervoor gedaan? Zo energiezuinig en duurzaam mogelijke (bestaande) woningvoorraad, zodat inwoners zo lang mogelijk en comfortabel mogelijk in Nuenen kunne blijven wonen 5. Meer duurzame bestaande woningen (o.a. energiezuiniger maken van bestaande woningen) In 2025 is het project De Groene Zone gestart. De samenwerking is eind 2025 echter ontbonden nadat één van de partijen uit het consortium failliet is gegaan. De aanbesteding voor Groene Zone Zonnepanelen is niet uitgevoerd, enerzijds omdat het financiële voordeel voor de doelgroep als gevolg van het afschaffen van de salderingsregeling te beperkt is, en anderzijds de toename van netcongestie belemmerd werkt. Mede daarom zijn we gestart met het opstellen van een subsidieregeling voor na-isolatie van slecht geïsoleerde woningen, inclusief subsidiemogelijkheden voor Doe-Het-Zelvers (DHZ). Ook worden kansen onderzocht op het gebied van kleinschalig duurzame opwek- en opslag voor individuele woningen en VvE’s en wordt samenwerking met energiecorporaties en energiegemeenschappen op het gebied van duurzame energie-opwek en energiedelen gefaciliteerd. Inwoners worden geïnformeerd en ondersteund in het toepassen van de no-regret maatregelen om energie te besparen en het inzetten van subsidies en stimuleringsregelingen.

De verdere professionalisering van het Energiehuis Slim Wonen kreeg steeds meer vorm en de mogelijkheden voor een Toekomstbestendig Energiehuis conform de Europese wetgeving vanuit de EPBD4 zijn verder verkend. Voor het verzwaren en uitbreiden van het elektriciteitsnet hebben we verdere stappen gezet om met Enexis en de MRE proces- en grondafspraken te maken, een traject dat nog jaren in beslag zal nemen. De nota duurzaamheid en klimaat 2025-2030 is op- en vastgesteld en is de basis voor de uitwerking van het uitvoeringsplan energietransitie, met daarin concrete projecten en activiteiten om invulling aan de doelstellingen te geven.

33

In 2025 zijn we daarnaast gestart om in regionaal verband te werken aan uniforme afspraken met woningbouwcorporaties over het toepassen van duurzaamheidsambities in de prestatieafspraken. In 2025 is tot slot ook gestart met het opstellen van een warmteprogramma als vervolg op de Transitievisie Warmte. Ook zijn we in 2025 gestart met het Soorten Management Plan. 6. Meer levensloopbestendig woningen (bestaande en nieuwe) In 2025 zijn we gestart met het maken van afspraken met ontwikkelaars om appartementen levensloopbestendig en/of zorggeschikt te maken. Dit is terug te zien bij de projecten als Wederikdreef, Vinkenhofjes en Mijlpaal. Er wordt bij de bouw van appartementen zoveel mogelijk ingezet op één- of tweepersoonshuishoudens. Hier kunnen zowel senioren als andere doelgroepen met een zorgvraag worden gehuisvest.

Wat hebben we ervoor gedaan? Nuenen behouden en ontwikkelen als leefbare woongemeente waarbij geen afbreuk wordt gedaan of waarbij een bijdrage wordt geleverd aan onze kernkwaliteiten (groen, dorps, rustig en gezellig) 7. Beter benutten van transformatie- en inbreidingskansen binnen de kernen Nuenen, Gerwen, Nederwetten en buurtschap Eeneind In 2025 hebben we de Bopa (buitenplanse omgevingsplanactiviteit) afgerond voor de Kloostertuin en de stukken voor de marktselectieprocedure gereed gemaakt voor besluitvorming. De projecten Vinkenhofjes en Berg 62 zijn in 2025 gestart met de uitvoering. Verder zijn de omgevingsvergunningen voor sociale woningbouwprojecten Lyndakkers en Oranjebuurt verleend. Het bestemmingsplan van het woningbouwproject aan de Emmastraat is onherroepelijk geworden. Daarnaast zijn in 2025 ook de plannen voor het project Boschoeve II verder uitgewerkt en heeft participatie met de omgeving plaatsgevonden. Wij zijn in 2025 gestart met het omgevingsprogramma Landelijk gebied. Er zijn al bijeenkomsten geweest met onder andere ondernemers en belangenorganisaties om te komen tot een nota van uitgangspunten. Voor het omgevingsprogramma Berkenbos is het besluit genomen te starten in 2026. De Bouwgids is in 2025 toegepast als inspiratiebron en toetsingskader voor ruimtelijke initiatieven.

Het eerste deel van het gebiedsdekkend omgevingsplan; de kern Gerwen is in concept in een vergevorderd stadium. 8. Meer investeren om de leefbaarheid in de kerkdorpen voor de toekomst te behouden De haalbaarheidsstudie naar de mogelijkheden van toevoeging van woningbouw in Gerwen en Nederwetten is in februari 2025 door de gemeenteraad vastgesteld. De conclusies uit de studie zijn nu nader uitgewerkt in meer concrete plannen. Ook is er een strategische en intensieve samenwerking aangegaan met Ruimte voor Ruimte (RvR) om woningbouw in beide dorpen versneld te realiseren. We hebben subsidie toegekend gekregen vanuit de Beethovendeal om woningbouw in Gerwen (specifiek locatie Kerkakkers) te versnellen. We onderzoeken of er aanvullend een beroep op deze middelen kan worden gedaan voor de realisatie van andere projecten in de kleine kernen waar mogelijkerwijs een tekort op zit. 9. Het erfgoed in het centrum van Nuenen beter beleefbaar maken In 2025 is erfgoed steeds meer bij ruimtelijke ontwikkelingen meegenomen in de ruimtelijke analyse van een gebied. Hierdoor ontstaat meer aandacht voor de cultuurhistorische kwaliteiten van het centrum van Nuenen en worden kansen benut om deze waarden zichtbaar en beleefbaar te maken voor bewoners en bezoekers.

34

Beleidsindicatoren Naam

Indicator

Jaarrekening Begroting Jaarrekening 2024 2025 2025

Nieuwbouw woningen *

aantal per 1.000 woningen

9

7

18

Realisatie nieuwbouw woningen**

aantal nieuwbouwwoningen dat gereed is gemeld

93

75

188

Sociale huurwoningen

totaal aantal (doel: 1.963 in 2030)

1.694

1.644***

1.687

Sociale huurwoningen voor jongeren tot 23 jaar**

aantal huurwoningen voor jongeren tot 23 jaar (doel: minimaal 84 in 2030)

94

84

88

Woningen in een intramurale zorgsetting**

toename aantal woningen in intramurale zorgsetting vanaf 2020(doel:46 extra woningen in 2030)

24

24

24

Woonruimte voor uitstroom vanuit beschermd wonen**

toename aantal woonruimten voor beschermd wonen vanaf 2020

0

0

0

Woonruimte/standplaatsen voor toename aantal woonruimten/standplaatsen voor Sinti Sinti** vanaf 2020 (doel: 43 extra woonruimten/standplaatsen in 2030)

0

4

0

Woonruimte voor arbeidsmigranten**

toename aantal woonruimten voor arbeidsmigranten vanaf 2020 (doel: minimaal 140 extra woonruimten in 2030)

0

0

0

Realisatie sociale koopwoningen**

aantal nieuwe sociale koopwoningen dat gereed is gemeld vanaf 2020 (doel: 400 extra sociale koopwoningen in 2030)

15

0

0

Gemiddelde inschrijvingsduur sociale huurwoningen**

gemiddelde inschrijvingsduur bij verhuring in jaren (doel: lager dan 7,3 in 2030)

NB

7,7

28

Slagingskans sociale huurwoning**

aantal verhuringen in sociale sector gedeeld door aantal actief woningzoekenden in sociale huursector in %(doel: slagingskans groter dan 1% in 2030)

NB

1,1

NB

Levensloopbestendige aantal nieuwe levensloopbestendige woningen nabij woningen nabij voorzieningen** voorzieningen( centrum, Kernkwartier) dat gereed is gemeld vanaf 2020 (doel: 150 extra levensbestendige woningen in 2030)

0

37

64

Duurzame woningvoorraad**

% woningen met label A of B ten opzichte van het totaal aantal woningen waarvoor een energielabel is afgegeven (doel: 60% in 2030)

58

65

62

Niet-duurzame woningvoorraad**

% woningen met label E of slechter ten opzichte van totaal aantal woningen waarvoor een energielabel is afgegeven (doel: 0% in 2030)

7

5

6

Duurzame woningvoorraad corporaties**

% woningen met label A ten opzichte van de totaal aantal woningen in eigendom van woningcorporaties (doel: 100% in 2030)

54

50

50

Woningen met geregistreerde zonnepanelen**

% woningen met geregistreerde zonnepanelen ten opzichte van totaal aantal woningen

50

35

49

* verplichte indicator op grond van BBV ** in 2023 voor het eerst opgenomen

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Metropoolregio Eindhoven Binnen de Metropoolregio Eindhoven (MRE) werken we samen aan onder andere (sub)regionale opgaven op het gebied van Mobiliteit. In 2024 is de regionale Mobiliteitsvisie 2040 vastgesteld. De visie is de basis voor een adaptief maatregelpakket. Met de uitwerking is een start gemaakt in het Meerjarig Multimodaal Mobiliteitspakket (MMMP). In dit pakket worden meerjarige programma's, projecten en maatregelen opgenomen die voor de regio van belang zijn. Tijdens dat proces heeft de regio met het Rijk de Beethovendeal gesloten. In deze deal zijn ook afspraken gemaakt over onder andere slimme korte termijn termijnmaatregelen (de zogenoemde KTM2-pakket) in de Brainportregio. De uitwerking hiervan is onderdeel van het proces MMMP. De bekostigingssystematiek op basis waarvan kosten verdeeld worden tussen alle betrokken partners bij een specifiek project, is vastgesteld. Regionaal wordt onder andere ingezet op de realisatie van snelfietsroutes. De gemeente Nuenen is kartrekker van de snelfietsroute Gemert - Eindhoven. In 2024 is de tracéstudie uitgevoerd met buurgemeenten en de Provincie en in 2025 zijn afspraken over financiering en realisatie vastgelegd in een bestuursovereenkomst. Het Nuenense deel van deze snelfietsroute wordt gerealiseerd in het kader van het Voorkeursalternatief (VKA) Bundelroutes en Nuenen West.

35

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2025) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken. Bedragen x € 1.000,Omschrijving

Primaire begroting 2025

Begroting na wijziging 2025

Realisatie 2025

Afwijking budget 2025

Lasten 0.10 Mutaties reserves programma 5

175

1.423

1.758

335

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

227

217

321

104

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

54

54

70

15

7.5 Begraafplaatsen

287

190

275

85

8.1 Ruimte en leefomgeving

1.550

2.413

1.916

-497

8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

6.372

6.372

3.780

-2.592

8.3 Wonen en bouwen

1.419

2.161

1.998

-163

Totaal Lasten

10.085

12.830

10.118

-2.712

0.10 Mutaties reserves programma 5

221

1.819

1.755

-63

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

182

297

326

29

7.5 Begraafplaatsen

280

180

179

-1

0

1.045

596

-449

6.547

6.547

5.237

-1.310

Baten

8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen

774

1.151

1.342

191

Totaal Baten

8.003

11.040

9.436

-1.604

Saldo (baten -/- lasten)

-2.081

-1.791

-683

1.108

36

Analyse 5. Wonen & Leefomgeving

I/S

Saldo

Bedrag 1.108.000

Taakveld 7.5 Begraafplaatsen

I

-86.000

I

311.000

I

-332.000

I

151.000

I

-398.000

Bij de 2e tussentijdse rapportage 2025 was de verwachting dat door de opheffing van de stichting we de meerkosten voor de overname van de stichting konden opvangen. In werkelijkheid landen de ontvangsten van de stichting pas in het boekjaar 2026, hierdoor hebben we een incidenteel tekort in 2025. In 2026 zullen we de ontvangsten monitoren nadat de stichting is ontbonden. Taakveld 8.1 Ruimte en leefomgeving Anterieure overeenkomsten: Bij de realisatie van nieuwbouw betalen ontwikkelaars een bijdrage ten behoeve van de fondsen bovenwijkse voorzieningen en sociale huisvesting. Dit geeft op dit taakveld een voordeel van € 247.000. Deze bijdragen worden vervolgens gestort in de betreffende reserve (zie hieronder bij stortingen en onttrekkingen reserves). In 2025 werden bijdragen ontvangen vanuit o.a. Berg 62. Daarnaast is de huidige stand van de plankosten bekeken bij ieder project en hoeveel we nog gaan ontvangen van de ontwikkelaars. Eventuele tekorten die zijn ontstaan door extra benodigde ambtelijke capaciteit zijn dit jaar afgeboekt, omdat we die niet meer kunnen verhalen. In totaal is dit een nadeel van circa € 191.000. Omgevingswet: In de meicirculaire 2025 heeft de gemeente € 121.000 ontvangen in verband met de uitvoeringskosten. Dit bedrag is niet uitgegeven, omdat we nog bezig zijn met het opstellen van het omgevingsplan.

Voorgesteld wordt ook om dit restant over te hevelen naar 2026. Daarnaast is circa € 68.000 ook niet uitgegeven vanwege vertraging in de werkzaamheden m.b.t. het omgevingsplan. De kosten van natuur- en landschapsontwikkeling vielen € 65.000 lager uit, omdat het proces tot een inrichtingsplan voor het Dommelpark is vertraagd door o.a. later gereedkomen van ecohydrologisch onderzoek. Taakveld 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Het positieve resultaat bij de bouwgrondexploitaties 2025 bedraagt € 1.193.572. Er hebben tussentijdse winstnemingen bij twee grondexploitaties plaatsgevonden voor een bedrag van € 375.992. Daarnaast is de grondexploitatie Wederikdreef bij jaarrekening 2025 afgesloten met een positief resultaat van € 49.071. Bovendien is er een bedrag van € 768.509 uit de verliesvoorziening complexen bouwgrond vrijgevallen. Een bedrag van -/- € 1.602.000 valt weg tegen het verschil van € 1.602.000 binnen toekenning salarissen en overhead aan taakvelden hieronder. Daarnaast zijn er meer bijdragen ontvangen voor stortingen in de reserves bovenwijkse voorzieningen, sociale huisvesting en groen voor rood dan begroot. Deze bijdragen worden vervolgens gestort in de betreffende reserve (zie hieronder bij stortingen en onttrekkingen reserves) Taakveld 8.3 Wonen en bouwen Er is meer ingehuurd voor het project beheer en onderhoud woonwagens.

Daarnaast is een extra subsidie ontvangen voor de realisatiestimulans (€ 175.000) vanwege de start bouw van 25 nieuwe woningen in 2025 (Jo van Dijkhof/Weverstraat/Berg). Stortingen en onttrekkingen reserves In de bestemmingsreserves grondexploitatie is € 88.000 meer gestort dan begroot, zie ook hierboven bij taakveld 8.2. Vanuit de anterieure overeenkomsten (taakveld 8.1) is € 247.000 meer gestort dan begroot, dit betreft een na-ijleffect uit voorgaande jaren. De onttrekking uit de reserve groen voor rood is € 63.000 lager dan begroot door lagere uitgaven aan project Dommeldal (zie taakveld 8.1). Toerekening salarissen en overhead aan taakvelden

I 1.406.000

Zie algemene tekst hierboven onder de Algemene toelichting en inleiding bij programma's. Kapitaallasten

I

20.000

Zie algemene tekst hierboven onder de Algemene toelichting en inleiding bij programma's. Overig

I

Totaal

36.000 1.108.000

37

Programma 6. Ruimtelijk beheer, Milieu & Verkeer Wat wilden we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

Nuenen behouden en ontwikkelen als leefbare woongemeente waarbij geen afbreuk wordt gedaan of waarbij een bijdrage wordt geleverd aan onze kernkwaliteiten (groen, dorps, rustig en gezellig).

1. Hogere kwaliteit van de groene woonomgeving

2. Hogere kwaliteit van onze natuurwaarden 3. Minder wateroverlast als gevolg van ernstige regenval op de plekken die daarvoor gevoelig zijn 4. Meer regenwater in het gebied bufferen onder meer om grondwaterstand positief te beïnvloeden 5. Verkeersveiliger woon- en leefomgeving Robuuste en biodiverse groenstructuren

6. Meer ruimte voor spelen, bewegen en ontmoeten voor alle leeftijden 7. Betere bescherming van waardevolle groenstructuren 8. Meer biodiversiteit

Borgen van de bereikbaarheid

9. Meer middelen en capaciteit beschikbaar stellen om uitvoering te kunnen geven aan voorkeursvariant van de Bundelroutes

Bevorderen van een gezonde leefomgeving

10. Betere luchtkwaliteit en minder geluidshinder

Bewustwording van hergebruik van spullen

11. Meer stimuleren van afval scheiden en hergebruik

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Beleidsplan Openbare verlichting 2018-2027

2018 - 2027

juli 2017

eind 2027

Beheerplan Wegen 2022-2026

2022 - 2026

maart 2021

2026

verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2019-2023

2019 - 2023

december 2018

2026

Subsidieverordening afkoppelen hemelwater

2021 e.v.

november 2024

onbepaald

Verordening Ondergrondse Infrastructuur

2015 e.v.

februari 2015

onbepaald

Beleidsplan Spelen en bewegen

2017 - 2020

juli 2017

onbepaald

Groenbeheerplan

2020 - 2026

december 2019

2026

Bomenbeleidsplan

2017 - 2031

februari 2017

2031

Groenstructuurplan

2011 - 2020

november 2010

onbepaald

Beheerplan gemeentebossen

2023 - 2028

december 2023

2028

Biodiversiteitsplan inclusief uitvoeringsprogramma

2025-2035

november 2025

onbepaald

Mobiliteitsvisie Nuenen, uit te werken in beleidsmodules

2018 e.v.

december 2017

onbepaald

Beleidsmodules per vervoerswijze (uitwerking Mobiliteitsvisie) 2019 e.v.

december 2019

onbepaald

Businesscase 2024 - 2028 Blink

2024-2028

begin 2024 (vastgesteld door AB Blink)

onbepaald

Afvalstoffenverordening Nuenen 2016

onbepaald

maart 2016

onbepaald

Beheerplan Civiele kunstwerken

2025 - 2029

2025 (vaststelling door college)

2029

Nota bodembeheer en Nota bodembeheer PFAS

2021 e.v.

juli 2021

onbepaald

Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 Metropoolregio Eindhoven

2022 e.v.

december 2021

2027

Beleid grootschalige opwek zonne- en windenergie

2023

juni 2023

2030

Nota duurzaamheid en klimaat 2025-2030

2025-2030

november 2025

2030

Beleid laadinfrastructuur

geen einddatum

juli 2018 (vastgesteld door onbepaald het college)

Voorkeursalternatief studie (verkeers)leefbaarheid en bereikbaarheid Bundelroutes Nuenen

2021

november 2021

onbepaald

Beheerplan speelvoorzieningen

2011-2020

2011

onbepaald

38

Wat hebben we ervoor gedaan? Nuenen behouden en ontwikkelen als leefbare woongemeente waarbij geen afbreuk wordt gedaan of waarbij een bijdrage wordt geleverd aan onze kernkwaliteiten (groen, dorps, rustig en gezellig). 1. Hogere kwaliteit van de (groene) woonomgeving In 2025 zouden we een start maken met het opstellen van een nieuw groenbeheerplan. Door capaciteitsgebrek en andere prioriteiten gedurende het jaar is dit traject nog niet opgestart. De voorbereiding wordt daarom in 2026 opgepakt, zodat we in 2027 met een geactualiseerd plan kunnen werken. Het beschikbare investeringsbudget voor kap en herplant van bomen is benut om op duurzame wijze nieuwe bomen aan te planten en zo bij te dragen aan een toekomstbestendige leefomgeving. Verder hebben we ons in 2025 ingezet om het bestaande bomenbestand te behouden en de woonomgeving een biodiverse invulling te geven. Dit hebben we gedaan door bijvoorbeeld bessen- en bloesemdragende bomen- en plantensoorten aan te planten, ecologisch bermbeheer toe te passen en plantvakken te reconstrueren. Ook hebben we ons ingezet om bij nieuwbouw- en inbreidingsprojecten voldoende ruimte voor waterberging en groen te geven, met oog op klimaatadaptatie en een klimaatadaptieve leefomgeving. Dit is zichtbaar in diverse projecten zoals het Slotpark, de Arendhof, de Mijlpaal en de Lavendelstraat.

In 2025 is gestart met het grootschalig vervangen van alle conventionele verlichtingsarmaturen, waarbij alle armaturen vervangen worden door Led-armaturen. Hiermee besparen we op energie- en onderhoudskosten. Ook worden de armaturen voorzien van een communicatiemodule, waarmee op afstand de verlichtingssterkte ingesteld kan worden. Het vervangingsproject wordt in 2026 afgerond. 2. Hogere kwaliteit van onze natuurwaarden Het onderzoek naar de hydrologische werking van het beekdal van de Kleine Dommel en de Dommel binnen het project Dommeldal uit de Verf is in 2025 uitgevoerd. Met deze informatie kunnen de effecten van hydrologische maatregelen voor de gewenste natuurontwikkeling worden bepaald. Hierbij wordt met name gekeken of door het vernatten van percelen of het dempen van sloten geen negatieve hydrologische uitstraling naar panden of gevoelige percelen ontstaat. Tevens is in 2025 het inrichtingsplan voor het deelgebied Urkhovense Zeggen en Hulsterbroek opgesteld. Het beekdal van de Kleine Dommel ten zuiden van Eeneind maakt onderdeel uit van dit deelgebied. Dit gebied staat bekent als de Collse Zeggen. De ecologische verbindingszone tussen het Nuenens Broek en het beekdal van de Dommel is in 2025 ingericht en opgeleverd door Waterschap de Dommel. Het beheer ligt bij het Brabants Landschap.

Voor de ecologische verbindingszone Beekse Loop ten noorden van het Wilhelminakanaal is door Waterschap de Dommel een inrichtingsplan opgesteld. Het biodiversiteitsplan is afgerond en vastgesteld door de gemeenteraad. Dit plan geeft extra handvatten voor de inrichting van de groene openbare ruimte. Daarnaast vormt het een bouwsteen voor de nog op te stellen omgevingsprogramma’s. Samen met de gemeenten Son en Breugel en Geldrop-Mierlo hebben we een opdracht aan de Omgevingsdienst Zuid Oost Brabant versterkt om tot een procesvoorstel te komen tot een programma voor de Basis Kwaliteit Natuur. Tevens hebben we eind 2025 een opdracht aan Ecologica verstrekt om te bepalen wat de juiste methode van monitoring zou kunnen zijn. 3. Minder wateroverlast als gevolg van ernstige regenval op de plekken die daarvoor gevoelig zijn In 2025 zijn veel werkzaamheden voor het opstellen van het Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) uitgevoerd. Dit overzicht wordt in 2026 afgerond. In het SSW wordt het complete stedelijke rioleringsen watersysteem in kaart gebracht en kwetsbare locaties geïdentificeerd. Het SSW vormt daarmee de basis voor het nog op te stellen Water- en Rioleringsprogramma (WRP). Verder zijn we in 2025 gestart met de voorbereiding van de aanleg van 2 regenwaterstructuren: de projecten Brabantring / Heikampen en Kernkwartier en omgeving.

39

4. Meer regenwater in het gebied bufferen onder meer om grondwaterstand positief te beïnvloeden In 2025 zijn klimaatadaptieve voorzieningen aangebracht bij de nieuwbouwprojecten Mijlpaal, Slotpark en Wederikdreef en ook het investeringsproject Arendhof, Op het gebied van afkoppelsubsidies is in 2025 de mogelijkheid toegevoegd om subsidie te ontvangen voor het vergroenen van de tuin. Daarnaast kan subsidie worden aangevraagd voor het afkoppelen van de riolering en het vergroenen van daken. In 2025 zijn in totaal 49 aanvragen gehonoreerd voor een totaalbedrag van ca. € 25.000,-. 5. Verkeersveiliger woon- en leefomgeving Eind 2025 is de geactualiseerde beleidsmodule Verkeersveiligheid opgesteld en vastgesteld. Deze module zorgt voor een effectieve en doelmatige aanpak van de verkeersonveiligheid. Onderdeel hiervan is de Top-16 met meest gevaarlijke locaties op basis van de beschikbare data (verkeerstellingen en ongevallen). Dit vormde tevens de onderbouwing van een uitvoeringskrediet voor aanpassingen van onveilige locaties (kruising Heuvel – Ruiterweg – Moorvensedijk en uitritconstructie Europalaan – Kapperdoesweg). Ook kon hiermee een aanvraag voor rijkssubsidie (SPV) gedaan worden. In 2025 hebben we weer specifiek aandacht besteed aan verkeersveiligheid rond basisscholen, met name door het stimuleren van verkeersveilig gedrag via het Brabant Veiligheidslabel (BVL).

We hebben voorbereidingen getroffen voor een uniforme attentieverhogende schoolomgeving. Ook is een begin gemaakt met de werkvoorbereiding voor de reconstructie van de Brabantring.

Wat hebben we ervoor gedaan? Robuuste en biodiverse groenstructuren 6. Meer ruimte voor spelen, bewegen en ontmoeten voor alle leeftijden In 2024 heeft de gemeenteraad ingestemd met het ontwerp en de benodigde financiering voor de aanleg van de bovenwijkse beweegvoorziening Lissevoort (Jeugdpark Lissevoort). In 2025 is gestart met de realisatie van het jeugdpark. In 2026 worden de werkzaamheden afgerond. De kapitaallasten daarvan zijn opgenomen in de begroting. Ook is in 2025 verder uitvoering gegeven aan het beleidsplan Spelen en Bewegen. De wijk Eeneind is afgerond. 7. Betere bescherming van waardevolle groenstructuren Vanuit het beschikbare investeringsbudget voor kap en herplant zijn binnen bestaande historische en moderne structuren bomen van een grotere maat aangeplant. Hierdoor wordt het gewenste ruimtelijke beeld sneller hersteld en blijven historische linten herkenbaar. Ook hebben we in 2025 een start gemaakt met de actualisering van de waardevolle houtopstandenlijst. De bomen op deze lijst krijgen extra bescherming en controles. We zijn bezig geweest met het bepalen welke bomen in aanmerking komen voor een dergelijke status. Hiermee gaan we verder in 2026. We hebben ervoor gezorgd dat de bestaande bomen zoveel mogelijk worden behouden, ook bomen zonder speciale status.

Echter, wanneer bomen het einde van hun levensduur bereiken of om andere redenen uitvallen, hebben we opgetreden om deze te vervangen. Zo zorgen we dat het aanwezige groen en de beeldkwaliteit geborgd blijven. Daarnaast hebben we gewerkt aan het laten landen van de groenstructuren binnen de omgevingsprogramma’s. In 2025 is dit uitgewerkt binnen het omgevingsprogramma Landelijk Gebied. 8. Meer biodiversiteit In 2025 is het biodiversiteitsplan afgerond en door de raad vastgesteld. Met de vaststelling van dit plan zijn de visies en ambities van de gemeente concreet gemaakt. De uitvoering van het plan gaat de komende jaren verder uitgewerkt worden in de verschillende omgevingsprogramma’s, zoals het Omgevingsprogramma Landelijk Gebied.

40

We hebben een start gemaakt met het opstellen van het kennisdocument Basiskwaliteit Natuur in Nuenen. Hiermee krijgen we in beeld welke basiscondities en waarden nu aanwezig zijn en hoe we de natuur en biodiversiteit kunnen herstellen en versterken. Dit pakken we met de gemeenten Son en Breugel en Geldrop-Mierlo op. In nieuwbouw- en inbreidingsprojecten hebben we aandacht besteed aan het planten van bessen- en bloesemdragende beplanting en bomen en het creëren van verplaatsingsmogelijkheden voor de biodiversiteit. Ook bij het planten van bomen en beplanting elders in het dorp kiezen we nadrukkelijk voor inheemse soorten die een bijdrage leveren aan de biodiversiteit. Ook ondersteunen we Waterschap de Dommel met de realisatie van Ecologische Verbindingszones. In 2025 is onder meer de ecologische verbindingszone De Rietmussen gerealiseerd. Daarnaast hebben we samen met Bosgroep Zuid Nederland in de gemeentelijke bossen 800 jonge loofboomsoorten aangeplant, ter verbetering van de bodem in de bossen en de ontwikkeling richting een divers inheems loofbos.

Wat hebben we ervoor gedaan? Borgen van de bereikbaarheid 9. Meer middelen en capaciteit beschikbaar stellen om uitvoering te kunnen geven aan de voorkeursvariant van de Bundelroutes We geven uitvoering aan het maatregelenpakket VKA Bundelroutes, zoals vastgesteld in november 2021, om zodoende de leefbaarheid en bereikbaarheid van Nuenen in de regio te verbeteren. Met deze projecten Leefbaar en bereikbaar Nuenen zetten we in op het faciliteren van fietsgebruik en openbaar vervoer om zodoende de groei van autoverkeer te temperen. Twee voorbereidingskredieten maken de inzet van (externe) capaciteit mogelijk via inhuur, raamovereenkomsten en aannemerij. In 2025 bestonden de voorbereidingen uit een aanbesteding waarbij een aannemer geselecteerd is voor het cluster Zuid. Het gezamenlijke bouwteam heeft een ontwerp- en participatietraject doorlopen, waar de gemeenteraad en een brede vertegenwoordiging van inwoners bij betrokken zijn geweest. Cluster Zuid bestaat uit een extra ontsluiting op de A270 (openstellen busbanen Geldropsedijk), een geluidswerende voorziening langs een deel van de A270 en een aanpassing van de Smits van Oyenlaan Zuid. Gezamenlijk onderzoek met buurgemeenten en provincie heeft geleid tot de tracéstudie snelfietsroute Gemert – Eindhoven. Financiele en inhoudelijke afspraken zijn vastgelegd in de bestuursovereenkomst (BOK) bij ondertekening in april 2025.