Document · PDF

Bijlage 1 Programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 definitief 1390914

Gemeenteraad 10 november 2022, gemeente NuenenBij agendapunt: Begroting 202344.831 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 6

We werken in dit verband aan projecten Nuenen-West, Kloostertuin, Parkstraat-Voirt, Wederikdreef, Kapperdoes, Panta Rhei, Vrouwkesakker, Emmastraat en Lyndakkers, en een aantal initiatieven die in 2021 al in de vooroverlegfase zitten. In derde instantie nemen we binnen de beschikbare capaciteit nieuwe woningbouwplannen in behandeling die naar aard en omvang gefaciliteerd kunnen worden. De inbreidingslocatie de Kloostertuin is een unieke locatie in het hart van Nuenen. We willen op deze locatie een duurzame ontwikkeling die kwaliteit toevoegt aan het centrum en voorziet in meerdere functies waaronder wonen en groen. Als eerste stap in deze ontwikkeling doen we onderzoek naar woningbouwprogrammering in relatie met grondopbrengsten en (exploitatie)kosten en nemen we een besluit over de kaders voor de ontwikkeling van de Kloostertuin. Ook gaan we, zoals in het coalitieprogramma is vastgelegd, onderzoeken of gelet op de woningprogrammering het mogelijk en rendabel is om Koude Warmte Opslag toe te passen op deze locatie, eventueel in combinatie met de renovatie van het Klooster. Hiervoor is budget opgenomen in de begroting. We gaan vanuit ruimtelijk oogpunt meer regie voeren op de ontwikkelingen in het centrum van Nuenen in het belang van (leefbaarheids-)kwaliteit en (economisch) functioneren van het centrum (zie ook programma 7), zoals is opgenomen in het coalitieprogramma.

Hiertoe actualiseren we naar verwachting pas in 2023 de Centrumvisie uit 2010 en stellen een toetsingskader op, zodat door de gemeente gewenste ontwikkelingen die geïnitieerd worden door derden (o.a. vastgoedeigenaren), getoetst en gefaciliteerd kunnen worden. De geactualiseerde centrumvisie en het toetsingskader moeten bijdragen aan de opgave in de omgevingsvisie om het centrum van Nuenen nog aantrekkelijker te maken en aan de opgave conform hetgeen over het centrum is opgenomen in de structuurvisie Wereld van Van Gogh. Bij het actualiseren van de centrumvisie 2010 en het opstellen van het toetsingskader doorlopen we een participatietraject. Voor dit alles zijn budgetten opgenomen in programma 7 van deze begroting. 8. Meer investeren om de leefbaarheid in de kerkdorpen voor de toekomst te behouden We zetten ons in om meer betaalbare woningen voor jongeren toe te voegen aan de kerkdorpen. De aantallen worden nog bepaald. Eerst wordt gestart met een participatief haalbaarheidsonderzoek naar de woningbouwkansen (zie ook doelstelling Beter benutten van transformatie- en inbreidingskansen). Hierbij wordt een relatie gelegd met de (multifunctionele) accommodaties in de dorpen. Ook wordt onderzocht of de tweede fase Gerwen ZO ontwikkeld kan worden. We verwachten dat hierover eind 2022 meer duidelijkheid komt.

Als het haalbaarheidsonderzoek naar de woningbouwkansen en Gerwen ZO een vervolg krijgt, is het waarschijnlijk dat er extra budget nodig is. In deze begroting is hiermee geen rekening gehouden. 9. Het erfgoed in het centrum van Nuenen beter beleefbaar maken Bij planontwikkelingen gaan we extra aandacht geven aan het cultuurhistorisch ontstaan van onze leefomgeving. Hierbij sluiten we aan op ons vastgestelde erfgoedbeleid. In 2023 wordt de nieuwe erfgoedkaart opgesteld als belangrijke onderlegger voor beleid en projecten. In 2022 zijn we gestart met het ontwerpproces van de 1e fase van de uitvoering van de Wereld van Van Gogh: de herinrichting van de openbare ruimte rondom het Van Gogh kerkje, park Houtrijk en de ‘gemeentevijver’. We verwachten in 2023 te kunnen starten met de realisatie. Daarnaast verwachten we dat in 2023 de uitbreiding van Vincentre wordt opgeleverd. Onze inspanningen met betrekking tot Van Gogh Nationaal Park hebben we opgenomen in programma 7 .

Beleidsindicatoren Naam

Indicator

Jaarrekening Begroting Begroting 2021 2022 2023

Nieuwbouw woningen *

aantal per 1.000 woningen

Realisatie nieuwbouw woningen**

7,4

aantal nieuwbouwwoningen dat gereed is gemeld

77***

145

Sociale huurwoningen

totaal aantal (doel: 1.963 in 2030)

1.659

1.650

1.660

Sociale huurwoningen voor jongeren tot 23 jaar**

aantal huurwoningen voor jongeren tot 23 jaar (doel: minimaal 84 in 2030)

84***

Woningen in een intramurale zorgsetting**

toename aantal woning in intramurale zorgsetting vanaf 2020 (doel: 46 extra woningen in 2030)

Woonruimte voor uitstroom vanuit beschermd wonen**

toename aantal woonruimten voor beschermd wonen vanaf 2020

Woonruimte/standplaatsen voor toename aantal woonruimten/standplaatsen voor Sinti vanaf Sinti** 2020 (doel: 43 extra woonruimten/standplaatsen in 2030)

Woonruimte voor arbeidsmigranten**

toename aantal woonruimten voor arbeidsmigranten vanaf 2020 (doel: minimaal 140 extra woonruimten in 2030)

Realisatie sociale koopwoningen**

aantal nieuwe sociale koopwoningen dat gereed is gemeld vanaf 2020 (doel: 400 extra sociale koopwoningen in 2030)

Gemiddelde inschrijvingsduur sociale huurwoningen**

gemiddelde inschrijvingsduur bij verhuring in jaren (doel: lager dan 7,3 in 2030)

8,1***

Slagingskans sociale huurwoning**

aantal verhuringen in sociale sector gedeeld door aantal actief woningzoekenden in sociale huursector in %(doel: slagingskans groter dan 1% in 2030)

1***

Levensloopbestendige woningen aantal nieuwe levensloopbestendige woningen nabij nabij voorzieningen** voorzieningen( centrum, Kernkwartier) dat gereed is gemeld vanaf 2020 (doel: 150 extra levensbestendige woningen in 2030) Duurzame woningvoorraad**

% woningen met label A of B ten opzichte van het totaal aantal woningen waarvoor een energielabel is afgegeven (doel: 60% in 2030)

56***

Niet-duurzame woningvoorraad**

% woningen met label E of slechter ten opzichte van totaal aantal woningen waarvoor een energielabel is afgegeven (doel: 0% in 2030)

8***

Duurzame woningvoorraad corporaties**

% woningen met label A ten opzichte van de totaal aantal woningen in eigendom van woningcorporaties (doel: 100% in 2030)

Woningen met geregistreerde zonnepanelen**

aantal woningen met geregistreerde zonnepanelen ten opzichte van totaal aantal woningen

22***

* Verplichte indicator op grond van BBV ** in 2023 voor het eerst opgenomen *** niet opgenomen in de jaarrekening 2021, wel gerealiseerd in 2021

Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en positief als er meer baten zijn dan lasten. Bedragen x €1.000 Omschrijving

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

0.10 Mutaties reserves programma 5

712

2.118

175

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

119

210

170

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

Lasten

7.5 Begraafplaatsen

182

243

244

245

259

8.1 Ruimte en leefomgeving

1.309

988

1.125

8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

2.361

4.163

7.000

5.174

5.151

5.161

8.3 Wonen en bouwen

1.669

2.609

1.526

1.471

1.274

1.402

Omschrijving

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Totaal Lasten

6.371

10.330

10.242

8.361

8.155

8.293

0.10 Mutaties reserves programma 5

173

2.429

100

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

160

257

7.5 Begraafplaatsen

609

280

8.1 Ruimte en leefomgeving

557

8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

3.371

3.693

6.533

4.720

4.731

4.740

8.3 Wonen en bouwen

1.006

2.053

903

883

878

Totaal Baten

5.877

8.711

8.072

6.240

6.245

6.255

Saldo (baten -/- lasten)

-494

-1.619

-2.169

-2.121

-1.910

-2.038

Baten

Voorgestelde aanpassingen Onderstaand de voorgestelde budgetaanpassingen van dit programma. Bedragen zijn in € waarbij negatieve bedragen een nadeel zijn en positieve bedragen een voordeel. 5. Wonen & Leefomgeving Nieuw beleid Coalitieprogramma:

2023

2024

2025

2026 Toelichting

Wonen: Onderzoek (on)mogelijkheden invoeren zelfbewoningsplicht

-15.000

Betreft kosten voor extern adviesbureau, zie doelstellingen en coalitieprogramma.

Huisvesting Sinti: Inhuur projectleider en beheer en onderhoud

-150.000 -150.000

Nu de beide locaties langer dan oorspronkelijk werd verwacht in exploitatie en beheer zijn van de gemeente, is in deze begroting een extra budget opgenomen voor het inhuren van een projectleider en beheerskosten.

Woonzorgvisie

-30.000

Bedrag is verhoogd ten opzichte van het coalitieprogramma. Nader onderzoek heeft geleerd dat niet € 10.000 maar € 30.000 nodig is.

Energietransitie: Onderzoek naar (on)mogelijkheden van Warmte Koude Opslag in de Kloostertuin

Opgenomen in de investeringsbegroting, rentelasten opgenomen bij programma 5

Bestaand beleid of autonome ontwikkelingen:

2023

2024

2025

2026 Toelichting

Functioneel beheer Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO)

21.706

21.706 21.706 21.706 Overheveling van budget DSO in programma 5 naar begroting Dienst Dommelvallei, zie programma 1.

Verhogen onderhoudsbudget woonwagens

-50.000

Actualisatie kapitaallasten (aangepaste planning investeringen 2023-2026 en lopende investeringen 2022)

2.249

58.238 57.974 55.909 Betreft de wijziging in kapitaallasten als gevolg van de geactualiseerde planning van de renovatie woonwagenlocaties en van de nieuw opgenomen investering voor woonwagens. Zie overzicht investeringen in de financiële begroting. Door de verschuiving zijn de kapitaallasten tijdelijk lager.

Kleine aanpassingen < € 10.000

38.038

38.123 38.208 38.365 Betreft o.m. ongebruikte budgetten natuur- en landschapsontwikkeling.

Deze aanpassing heeft een relatie met het verbeteren van de woonomstandigheden op de woonwagenlocaties Kremersbos en Bosweg.

Ombuigingen: N.v.t. Totaal programma 5

-183.007

-81.933 117.888 115.980

Programma 6. Ruimtelijk beheer, Milieu & Verkeer Portefeuillehouder(s) S. Löwik en R. Stultiëns

Wat willen we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

Nuenen behouden en ontwikkelen als leefbare woongemeente waarbij geen 1. Hogere kwaliteit van de groene woonomgeving afbreuk wordt gedaan of waarbij een bijdrage wordt geleverd aan onze kernkwaliteiten (groen, dorps, rustig en gezellig). 2. Hogere kwaliteit van de natuurwaarden 3. Minder wateroverlast als gevolg van ernstige regenval op de plekken die daarvoor gevoelig zijn 4. Meer regenwater in het gebied bufferen onder meer om de grondwaterstand positief te beïnvloeden. 5. Verkeersveiliger woon- en leefomgeving Robuuste en biodiverse groenstructuren

6. Meer ruimte voor spelen, bewegen en ontmoeten voor alle leeftijden 7. Betere bescherming van waardevolle groenstructuren 8. Meer biodiversiteit

Borgen van de bereikbaarheid, behouden en waar mogelijk verbeteren van de leefbaarheid en verbeteren van de omgevingskwaliteit

9. Meer middelen en capaciteit beschikbaar stellen om uitvoering te kunnen geven aan voorkeursvariant van de Bundelroutes

Bevorderen van een gezonde leefomgeving

10. Betere luchtkwaliteit en minder geluidhinder

Bewustwording van hergebruik van spullen

11. Meer stimuleren van afval scheiden en hergebruik

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Beleidsplan Openbare verlichting 2018-2027

2018 - 2027

juli 2017

eind 2027

Beheerplan Wegen 2022-2026

2022 - 2026

maart 2021

begin 2026

verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2019-2023

2019 - 2023

december 2018

eind 2023

Subsidieverordening afkoppelen hemelwater

2021 e.v.

december 2020

onbepaald

Verordening Ondergrondse Infrastructuur

2015 e.v.

februari 2015

onbepaald

Beleidsplan Spelen en bewegen

2017 - 2020

juli 2017

onbepaald

Groenbeheerplan

2020 - 2026

december 2019

eind 2026

Bomenbeleidsplan

2017 - 2031

februari 2017

eind 2031

Groenstructuurplan

2011 - 2020

november 2010

2023

Beheerplan gemeentebossen

2017 - 2022

mei 2017 (vastgesteld door het college)

eind 2022

Mobiliteitsvisie Nuenen, uit te werken in beleidsmodules

2018 e.v.

december 2017

onbepaald

Beleidsmodules per vervoerswijze (uitwerking Mobiliteitsvisie)

2019 e.v.

december 2019

onbepaald

Strategisch Meerjarenplan Blink 2018-2022

2018 - 2022

juni 2018

eind 2023

Afvalstoffenverordening Nuenen 2016

onbepaald

maart 2016

onbepaald

Beheerplan Civiele kunstwerken

2020 - 2024

februari 2020

2024

Nota bodembeheer en Nota bodembeheer PFAS

2021 e.v.

juli 2021

onbepaald

Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 Metropoolregio Eindhoven

2022 e.v.

december 2021

eind 2023

Voorkeursalternatief studie (verkeers)leefbaarheid en bereikbaarheid Bundelroutes Nuenen

2021

november 2021

onbepaald

Wat gaan we daarvoor doen? Nuenen behouden en ontwikkelen als leefbare woongemeente waarbij geen afbreuk wordt gedaan of waarbij een bijdrage wordt geleverd aan onze kernkwaliteiten (groen, dorps, rustig en gezellig). 1. Hogere kwaliteit van onze groene woonomgeving In het coalitieprogramma is opgenomen dat wij het natuurinclusief bouwen en het vergroenen van tuinen willen stimuleren en de educatie over groenaanpak willen faciliteren. Bij nieuwbouw en verbouwprojecten willen we natuurinclusief bouwen als uitgangspunt opnemen. Daarnaast willen wij bij nieuwbouw in onder meer Nuenen-West bewoners informeren over natuurvriendelijke tuinen en groenaanpak. Het cluster Openbare Ruimte binnen wil, in de toekomst vaker dan nu, eerder worden betrokken bij ruimtelijke ontwikkelingen om vroegtijdig te kunnen adviseren over inrichting van de openbare ruimte en mogelijke maatregelen onder andere in het kader van klimaatadaptatie. Voor een prettige en groene woonomgeving, een opgave uit de omgevingsvisie, is het belangrijk dat het aandeel groen in de openbare ruimte in verhouding staat tot de omgeving. Om hieraan invulling te kunnen geven is structurele formatie-uitbreiding opgenomen in programma 1. 2. Hogere kwaliteit van onze natuurwaarden We willen als partner in Dommeldal uit de Verf voor 2028 400 hectare nieuwe natuur realiseren.

In het toekomstige Dommelpark grenzend aan Nuenen-West gaan wij actief nieuwe natuur inrichten en beheren. Daarnaast willen we actief informatie verstrekken over de Stimuleringregeling Landschap, de ErvenPlus en het Groenontwikkelfonds Brabant, zodat Nuenense inwoners en ondernemers meer gebruik gaan maken van deze regelingen om zodoende natuurwaarden toe te voegen. Als uitwerking van de omgevingsvisie nemen we het Natuurnetwerk Brabant en de Cultuurhistorische Landschappen op in de omgevingsprogramma’s en het omgevingsplan. 3. Minder wateroverlast als gevolg van ernstige regenval op de plekken die daarvoor gevoelig zijn Op basis van de uitkomsten van de stresstesten en daadwerkelijk geconstateerde wateroverlast pakken we de meest urgente locaties aan. Hierbij sluiten we logisch aan op ruimtelijke ontwikkelingen en projecten die in het gebied plaatsvinden en benutten we meekoppelkansen. In de begroting zijn hiervoor diverse budgetten opgenomen. Bij dit alles haken we ook aan bij de omgevingsvisie; bij aanpassingen aan het openbaar gebied houden we rekening met behoud en verbeteren van het klimaat op lokaal niveau, zoals tegengaan van hittestress. 4. Meer regenwater in het gebied bufferen onder meer om grondwaterstand positief te beïnvloeden Bij projecten om wateroverlast te voorkomen wordt het regenwaterstelsel uitgevoerd als infiltratievoorziening.

Hiermee blijft het water in het gebied, wat een positief effect heeft op de grondwaterstand. Waar mogelijk worden ook bovengrondse infiltratievoorzieningen aangelegd (bijvoorbeeld wadi's). Deze voorzieningen verhogen de uitstraling (kwaliteit) van het gebied en dragen bij aan het tegengaan van hittestress. In de begroting zijn hiervoor diverse budgetten opgenomen. Verder starten we in 2023 een pilot op voor het afkoppelen van verhard oppervlak op particulier terrein op bedrijventerrein Eeneind II. Dit naar aanleiding van het coalitieprogramma, waarin is opgenomen om mogelijkheden te onderzoeken om hemelwaterafvoer op bedrijventerreinen te intensiveren. Hoe we aan de pilot concreet vorm willen geven, werken we uit in een raadsvoorstel dat in 2023 ter besluitvorming aan de raad wordt voorgelegd. De kosten met betrekking tot de pilot worden opgevangen binnen de gesloten huishouding riolering (voorziening riolering). Voor woningen kennen we al een soortgelijke subsidieverordening afkoppeling hemelwater. Deze gaan we evalueren en de bevindingen koppelen we terug aan de raad en nemen we mee in de verdere uitwerking van de pilot voor bedrijven. 5. Verkeersveiliger woon- en leefomgeving Het is essentieel dat Nuenen, Gerwen en Nederwetten ook in de toekomst goed bereikbaar zijn voor (gemotoriseerd) verkeer dat hier moet zijn en dat dit op een veilige en efficiënte wijze plaatsvindt.

Daarvoor zoeken we continue afstemming met partijen uit de regio en de Metropoolregio Eindhoven zelf vanwege de coördinerende rol rondom regionaal verkeer en mobiliteit. Zo blijven wij op alle niveaus aangehaakt.

In 2023 wordt extra aandacht besteed aan de vervolguitwerking van de MIRT-studie waarover afspraken zijn gemaakt in het Verstedelijkingsakkoord Stedelijk Gebied Eindhoven. Een onderdeel daarvan is de uitwerking van de zogenaamde “Korte termijn maatregelen A2 randweg Eindhoven”. Dit maatregelenpakket met regionale mobiliteitshubs met bijbehorende (snel)fietsroutes en OVverbindingen en de werkgeversbenadering, ter grootte van € 185 miljoen, vormt onderdeel van het totaalvoorstel vanuit de Brainportregio richting BO-MIRT en/of BOL (Bestuurlijk Overleg Leefomgeving). De inzet daarbij is om de kosten als volgt te verdelen: rijk 25%, provincie 25% en regio 25%. Voor de resterende 25% van de benodigde middelen worden op dit moment de kansen op medefinanciering vanuit de bredere regio (die immers meeprofiteren van de effecten van de maatregelen) en het bedrijfsleven gezocht. Voor Nuenen is daarop vooruitlopend een bedrag in de begroting opgenomen. De raad wordt te zijner tijd nader geïnformeerd. Conform het vastgestelde gemeentelijke Mobiliteitsbeleid zetten we in op een risicogestuurde aanpak van gemeentebrede knelpunten. Speerpunten hiervan zijn module 3 (fietsverkeer) en module 6 (verkeersveiligheid).

De nadruk ligt het komende jaar op het plannen en organiseren van de uitvoering (TOP16 maatregelen), waarvoor ook steeds aansluiting wordt gezocht bij de provinciale en de regionale verkeersplannen (onder andere in verband met subsidiemogelijkheden). Goede voorbeelden hiervan zijn de in de begroting opgenomen investeringen in de wegvakken Arnold Pootlaan, Brabantring en de Refeling. Ook wordt een parkeervisie opgesteld om duurzamere ontwikkelingen (met name in het centrum van Nuenen) mogelijk te maken (module 5). Daarbij wordt aansluiting gezocht bij het actualiseren van de centrumvisie, zoals opgenomen in de programma's 5 en 7. Bovendien vindt op structurele basis afstemming plaats met belangengroepen zoals Veilig Verkeer Nederland afdeling Nuenen, de Fietsersbond, alle basisscholen en de Politie. Dit vooral met het oog op de verbetering van schoolomgevingen en -routes, en verkeerseducatie en handhaving als sluitstuk van het verkeer- en vervoersysteem.

Wat gaan we daarvoor doen? Robuuste en biodiverse groenstructuren 6. Meer ruimte voor spelen, bewegen en ontmoeten voor alle leeftijden We leggen de bovenwijkse beweegvoorziening Lissevoort aan voor de doelgroep kinderen vanaf circa 12 jaar. Het plan voor deze locatie willen we samen met inwoners via een participatietraject ontwikkelen. Het participatietraject moet uitwijzen wat er gerealiseerd gaat worden. Dit zou een Cruijffcourt kunnen zijn, zoals opgenomen in het coalitieprogramma, als dit de uitkomst is van het participatietraject. In verband hiermee is in deze begroting rekening gehouden met een investering van € 160.000,- en de kapitaallasten daarvan zijn opgenomen in deze begroting. Ook gaan we verder met de uitvoering van het beleidsplan Spelen en Bewegen in de overige wijken. 7. Betere bescherming van waardevolle groenstructuren Wij nemen groenstructuren die vanuit cultuurhistorie en/of vanuit de ecologische verbindingsfunctie waardevol zijn, op in een omgevingsprogramma en in het omgevingsplan als uitwerking van de omgevingsvisie. Vooruitlopend op het nieuwe groenstructuurplan is voor 2023 eenmalig een investering van € 50.000,- opgenomen voor het vervangen/herplanten van bomen. 8. Meer biodiversiteit Wij brengen meer variatie aan in boom- en beplantingskeuzes met voorkeur voor inheemse soorten.

Ook voeren we een kwaliteitsverbetering door van bestaand groen door ecologisch beheer volgens het principe “lang gras als uitgangspunt” en het gericht toevoegen van groen. Doel van dit alles is de biodiversiteit vergroten, zoals in het coalitieprogramma is aangegeven. Groen is tevens een vast onderwerp bij de verstedelijkingsopgaven waarover afspraken zijn gemaakt in het Verstedelijkingsakkoord Stedelijk Gebied Eindhoven. Daarnaast zetten we in op het beheersen van invasieve exoten in onze gemeente, om zodoende inheemse soorten de kans te geven zich te ontwikkelen en voort te planten.

Wat gaan we daarvoor doen? Borgen van de bereikbaarheid, behouden en waar mogelijk verbeteren van de leefbaarheid en verbeteren van de omgevingskwaliteit 9. Meer middelen en capaciteit beschikbaar stellen om uitvoering te kunnen geven aan de voorkeursvariant van de Bundelroutes In de studie 'Bundelroutes' is vastgesteld dat het voorkeursalternatief (VKA) zorgt voor een verbetering van bereikbaarheid en leefbaarheid. Met een gefaseerde uitvoering van deelprojecten kan deze verbetering komende jaren bereikt worden. Het VKA betekent een versnelling in de uitvoering van lokaal en regionaal verkeersbeleid. Voor de financiële haalbaarheid is het nodig te putten uit bijdragen van regio en Provincie, die nu in het vooruitzicht gesteld zijn. Het VKA voorziet onder andere in maatregelen waarmee het gebruik van gezondere, minder milieubelastende vervoerswijzen gestimuleerd wordt (o.a. snelfietsroutes), een extra aansluiting van de A270 op de Geldropsedijk voor gemotoriseerd verkeer, een geluidscherm langs de A270 en maatregelen om de Smits van Oyenlaan een duurzame inrichting te geven. Dit remt de groei van autoverkeer en vermindert negatieve gevolgen van doorgaand verkeer. Een -nog te ontwikkelenpakket mitigerende maatregelen bevordert de leefbaarheid extra.

In regionaal verband zal de aandacht uitgaan naar: • de plannen die de buurgemeenten opstellen en uitvoeren in het kader van de regionale Bereikbaarheidsagenda, waaronder de Bundelroutes; • de regionale of provinciale structuren voor de verdere toekomst, waarbij de gemeente een robuuste oplossing bepleit; lobby benoemd in het coalitieprogramma.

Wat gaan we daarvoor doen? Bevorderen van een gezonde leefomgeving 10. Betere luchtkwaliteit en minder geluidshinder Het vastgestelde voorkeursalternatief (VKA) Bundelroutes voorziet in een verbetering van de bereikbaarheid en (verkeers)leefbaarheid. Door uitvoering van de deelprojecten verbetert de kwaliteit ten opzichte van de huidige en de toekomstige situatie. De geluidhinder neemt nog verder af bij het deelproject Geluidscherm langs de A270. We berekenen daarnaast een pakket van mitigerende maatregelen dat de leefbaarheid verder helpt te bevorderen. In 2023 wordt een start gemaakt met de uitvoering. Hiertoe zijn in de begroting investeringen opgenomen. De afschrijvingen hierop zijn in dit programma opgenomen. Intensievere en permanente monitoring (meten van luchtkwaliteit en geluid) draagt bij aan de lokale kennis en daarmee aan de bewustwording en gedragsverandering.

Wat gaan we daarvoor doen? Bewustwording van hergebruik van spullen. 11. Meer stimuleren van afvalscheiding en het hergebruik Eind 2023 hebben we, door middel van pilots, de mogelijkheden verkend tot het opzetten van een Circulair ambachtscentrum. Doelstelling van het Ambachtscentrum is het repareren en hergebruik van spullen die nu nog in het afvalstadium terecht komen. In het gedeelte van Nuenen West dat al gereed is, richten we twee locaties in met elk vier ondergrondse containers. Verder wordt de al bestaande locatie verplaatst. Met deze drie locaties wordt, na realisatie, gedurende twee jaar een proef gehouden met als doel 10% minder restafval. Verder steken we in op efficiënter inzamelen door middel van lediging van ondergrondse containers op basis van vullingsgraad in plaats van op frequentie. Het bestaande areaal aan ondergrondse containers is voor een deel verouderd en aan vervanging toe. Hiervoor is in de lijst van investeringen budget opgevoerd.

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma GR BLINK Blink is een gezamenlijke uitvoeringsorganisatie in de vorm van een publiek-privaatsamenwerkingsmodel (PPS) waarin negen deelnemende gemeenten en private partner Prezero samenwerken voor de uitvoering van de wettelijke zorgplicht van de gemeente en haar maatschappelijke verantwoordelijkheid in de rol van afvalregisseur richting de circulaire economie. Primair gaat het om het doelmatig uitvoeren van de afvalinzameling en de reinigingstaken die bij wet aan de gemeente zijn opgedragen en/of voortvloeien uit de aan de gemeente op grond van de Gemeentewet toevertrouwde zorg voor de eigen huishouding, binnen de kaders van het publiekrecht en in samenwerking met een privaatrechtelijke rechtspersoon. De deelnemende gemeenten bepalen gezamenlijk de beleidsmatige kaders voor de werkzaamheden, geven deze in opdracht bij Blink en stellen voor de uitvoering hiervan de financiële middelen aan Blink ter beschikking. Prezero draagt zorg voor het ter beschikking stellen van de operationele bedrijfsmiddelen, be- en verwerkingsmogelijkheden van de afval- en grondstofstromen, ondersteunende bedrijfsprocessen, fungeert als expertisecentrum, etc. De samenwerking wordt periodiek geëvalueerd.

Elke vier jaar wordt het Strategisch Meerjarenplan (SMP) opgesteld voor de koers van Blink en de door Blink uit te voeren projecten ten behoeve van de gemeenten in het kader van de transitie naar een circulaire economie. Het is de planning om in 2022 het SMP vast te stellen in het Algemeen Bestuur van Blink. In 2023 en de jaren daarna wordt hieraan uitvoering gegeven. Omgevingsdienst Zuidoost Brabant (ODZOB) De ODZOB voert onder regie van de gemeente alle milieutaken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) uit. Hiervoor wordt jaarlijks een werkprogramma afgesproken. De basis van het werkprogramma komt voort uit een regionale overeenkomst waarbinnen voor de deelnemende gemeenten dezelfde kaders gelden. De ODZOB wordt ook ingezet voor sectorale adviestaken, zoals bodem, geluid, lucht, asbest etc. Deze zijn in veel gevallen gelieerd aan ruimtelijke ontwikkelingen en de verschillende bouwprojecten in Nuenen.

Beleidsindicatoren Naam

Indicator

Jaarrekening 2021

Fijn huishoudelijk restafval*

kg per inwoner

Begroting 2022

Begroting 2023 65 71

* verplichte indicator op grond van BBV

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten 0.10 Mutaties reserves programma 6

227

125

2.1 Verkeer en vervoer

3.175

3.285

3.752

4.029

4.186

4.193

2.2 Parkeren

2.5 Openbaar vervoer

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

2.169

2.218

2.219

2.253

2.168

2.176

960

989

1.143

1.213

1.011

1.061

2.533

2.279

2.608

2.652

2.705

2.759

7.2 Riolering 7.3 Afval

Omschrijving

Realisatie 2021

7.4 Milieubeheer

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

652

719

631

544

522

513

9.758

9.631

10.389

10.726

10.627

10.737

0.10 Mutaties reserves programma 6

191

102

2.1 Verkeer en vervoer

189

110

106

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

7.2 Riolering

1.906

2.010

2.114

2.188

2.242

2.298

7.3 Afval

3.208

3.148

3.558

3.624

3.691

3.760

309

Totaal Lasten Baten

7.4 Milieubeheer Totaal Baten

5.679

5.503

5.880

5.978

6.100

6.188

Saldo (baten -/- lasten)

-4.078

-4.128

-4.509

-4.748

-4.527

-4.548

Voorgestelde aanpassingen Onderstaand de voorgestelde budgetaanpassingen van dit programma. Bedragen zijn in € waarbij negatieve bedragen een nadeel zijn en positieve bedragen een voordeel. 6. Ruimtelijk beheer, Milieu & Verkeer Nieuw beleid Coalitieprogramma:

2023

2024

2025

2026 Toelichting

Mobiliteit: Uitvoeren maatregelenpakket VKA

Zie investeringsbegroting (aanvullend in totaal ca. € 7 miljoen tov bestaande begroting). Kapitaallasten zijn opgenomen in dit programma (doorgerekend in actualisatie kapitaallasten, zie hieronder). Zie voor toelichting: doelstelling Meer middelen en capaciteit beschikbaar stellen om uitvoering te kunnen geven aan de VKA Bundelroutes

Groen: Subsidie voor bedrijven -125.000 om hemelwaterafvoer af te koppelen (inclusief kosten ambtelijke inzet)

Ten laste van riolering GRP. Voor toelichting zie: doelstelling Meer regenwater in het gebied bufferen

Dekking subsidie hemelwaterafvoer uit riolering (GRP)

Ten laste van riolering GRP. Voor toelichting zie: doelstelling Meer regenwater in het gebied bufferen

125.000

Spelen en bewegen: Bovenwijkse beweegvoorziening Lissevoort

Zie investeringsbegroting. Kapitaallasten zijn opgenomen in dit programma (doorgerekend in actualisatie kapitaallasten, zie hieronder). Zie voor toelichting: doelstelling Meer ruimte voor spelen, bewegen en ontmoeten voor alle leeftijden.

Bestaand beleid of autonome ontwikkelingen:

2023

2024

2025

2026 Toelichting

Regiobijdrage mobiliteit (MIRT, regionale hubs)

-60.250

-60.250 Kortetermijnmaatregelen Randweg A2 Eindhoven. Bijdrage per inwoner, eenmalige bijdrage € 241.000 over 4 jaar verspreid. Zie voor toelichting: doelstelling: Verkeersveilige woon- en leefomgeving

Stijging energielasten OVL: tlv stelpost indexering

-17.000

-17.000 De energieprijzen stijgen, in 2021 heeft dit geleid tot een overschrijding. Ook voor het aankomend jaar is een verdere stijging aannemelijk. Deze meerkosten brengen we ten laste van de stelpost inflatie (zie programma 8).

Stijging kosten gladheidsbestrijding

-40.000

-40.000 De afgelopen jaren zijn de kosten ondanks zachte winters gemiddeld € 20.000 duurder uitgevallen dan begroot door stijgende kosten van personeel en strooizout. Daarnaast is de aanbesteding nog weer duurder uitgevallen, we hebben in totaal 40.000 meer budget nodig. We brengen deze ten laste van de stelpost inflatie, zie programma 8.

Uitbreiding areaal bossen

-15.000

-15.000 Meerkosten door uitbreiding areaal bossen.

Meer kosten snoeien bomen

-57.000

0 Achterstand in onderhoud wegwerken. Dit is ontstaan als gevolg van een beleidsverandering in het bomenbeheer.

Bijdrage ODZOB volgens programmabegroting 2023 ODZOB (onderdeel milieu)

-34.286

Voorlichting geven aan inwoners over verduurzaming

-40.000

Coalitieprogramma: Bekendheid en inzet van energiecoaches vergroten. Inrichten voorlichtingscentrum duurzaamheid Energiehuis. In programma 5 is dit nader toegelicht. Kosten worden ten laste van reserve gebracht (zie regel hierna)

Voorlichting geven aan inwoners over verduurzaming komen ten laste van de reserve Klimaatmiddelen Rijk

40.000

Ten laste van de reserve Klimaatmiddelen Rijk, is voor dit doel bestemd. Zie regel hiervoor.

-34.286 Dit betreft een gedeelte van de bijdrage aan de ODZOB, de rest valt onder programma 2 (milieuhandhaving). De toename van de bijdrage wordt gedeeltelijk ten laste van stelpost inflatie gebracht, zie programma 8. Netto komt € 63.746 ten laste van het begrotingssaldo (samen met programma 2).

Resultaat riolering

-795

-99.795 178.205

178.205 Gesloten huishouding, maar achterblijvende btw op investeringen heeft effect op het resultaat.

Resultaat afval

8.787

14.779

20.520 Gesloten huishouding, maar achterblijvende btw op investeringen heeft effect op het resultaat.

Actualisatie kapitaallasten (aangepaste planning investeringen 2023-2026 en lopende investeringen 2022)

1.663 -159.460 -276.845

Kleine aanpassingen < € 10.000

17.618

-52.000

-36.000

Kosten kabels en leidingen (toezicht) kunnen vervallen indien junior projectleider wordt aangenomen

9.000

Transitievisie warmte: vooralsnog vooral voorlichting en weinig uitvoeringskosten

30.000

17.603 Wijziging in kapitaallasten als gevolg van de geactualiseerde planning van investeringen, o.m. bundelroutes en Wereld van Van Gogh. Daarnaast de nieuw opgenomen investeringen voor o.m. bovenwijkse beweegvoorziening Lissevoort. Zie overzicht investeringen in de financiële begroting. -45.000 Betreft amendement verkeersmetingen (begroting 2022) en enkele indexeringen en areaaluitbreidingen van budgetten zoals openbare verlichting en speelvoorzieningen.

Ombuigingen:

Totaal programma 6

-226.881 -511.012 -274.558

9.000 Bij programma 1 is formatie-uitbreiding opgenomen.

Vanwege geringe uitvoeringskosten is dit bedrag niet nodig in 2023, structurele uitgaven hangen af van de ambities en plannen (en de rijksbijdragen) 13.792

Programma 7. Economie, Toerisme & Recreatie Portefeuillehouder(s) B. van Stiphout en S. Löwik

Wat willen we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

Toekomst bestendig centrum

1. Levendiger, aantrekkelijker en compacter maken van het centrum

Duurzame bedrijventerreinen

2. Duurzamere bedrijventerreinen en bedrijvigheid

Vrijetijdsbesteding in balans

3. Meer passende toeristische en recreatieve voorzieningen

Natuurlijke en economische kwaliteit in het buitengebied

4. Hogere kwaliteit van het natuurinclusief agrarisch landschap 5. Betere ondersteuning aan agrarische ondernemers bij omschakeling en/of nevenfuncties bij hun bedrijf

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Vastgesteld in de Planning vaststelling nieuw raad beleidsplan

Detailhandelsvisie Stedelijk Gebied Eindhoven

2015 e.v.

september 2015

2023

Regionale programmering bedrijventerrein Stedelijk Gebied Eindhoven

2021 e.v.

september 2021

2025

Verordening reclamebelasting 2017

2017 e.v.

december 2016

december 2022

Structuurvisie ruimtelijke beeldkwaliteit kern Nuenen - De Wereld van Van Gogh

2019 e.v.

februari 2020

n.v.t.

Toekomststrategie “Groots, een hoogstaand en toegankelijk voorzieningen aanbod in het Stedelijk Gebied Eindhoven”

201 e.v.

juli 2021

n.v.t.

Omgevingsvisie Nuenen

2021 e.v.

september 2021

onbepaald

Nota Duurzaamheid

2019-2023

december 2019

eind 2023

Transitievisie Warmte voor de gemeente Nuenen

2021 e.v.

september 2021

onbepaald

Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 Metropoolregio Eindhoven

2022 e.v.

december 2021

eind 2023

Intergemeentelijke structuurvisie Rijk van Dommel en Aa

n.v.t.

Wat gaan we daarvoor doen? Toekomst bestendig centrum 1. Levendiger, aantrekkelijker en compacter maken van het centrum Om te komen tot een levendiger, aantrekkelijker en compacter centrum actualiseren we de centrumvisie, zoals ook is opgenomen in het coalitieprogramma. We voeren vanuit ruimtelijk oogpunt regie op de ontwikkelingen in het centrum en werken hierbij nadrukkelijk samen met diverse samenwerkingspartners. Stichting Centrummanagement is al sinds 2017 gesprekspartner in verschillende projecten die in het centrum liggen of daar raakvlakken mee hebben. Een deel van de vastgoedeigenaren is aangehaakt op de integrale centrumontwikkeling rondom de Parkstraat en De Smidse. In 2023 gaan we deze samenwerkingen verder uitbouwen en verstevigen door de eerste stappen te zetten naar een bedrijfsmatige aansturing van het centrum. Dit betreft de samenwerking tussen drie cruciale partijen in het centrum: ondernemers, vastgoedeigenaren en gemeente. In een bedrijfsmatige aansturing wordt er door de drie partijen intensief samengewerkt om te komen tot een toekomstbestendig centrum.

Wat gaan we daarvoor doen? Duurzame bedrijventerreinen 2. Duurzamere bedrijventerreinen en bedrijvigheid In 2021 is de samenwerking met ondernemers op bedrijventerreinen op de Collse Heide geformaliseerd in de stichting parkmanagement Nuenen. In 2022 is de samenwerking uitgebreid naar alle bedrijventerreinen in Nuenen. In 2023 wordt deze samenwerking voortgezet, uitgebouwd en verder geprofessionaliseerd. Thema’s als veiligheid, duurzaamheid maar ook de kwaliteit van de

bedrijventerreinen zijn onderwerp van gesprek. Ten aanzien van het thema veiligheid neemt de stichting Parkmanagement Nuenen eind 2022 het cameratoezicht over van de gemeente. Daarnaast wordt de uitvoering van de aanpak bedrijventerrein Eeneind in 2023 voortgezet; een instrumentenmix van preventie en toezicht op het bedrijventerrein (zie ook programma 2). In relatie tot verduurzaming van bedrijventerreinen worden ondernemers in 2023, zoals opgenomen in het coalitieprogramma, nadrukkelijk gestimuleerd tot het implementeren van energiebesparingsmogelijkheden, het (grootschalig) opwekken van zonne-energie op daken (en eventueel energieopslag- en uitwisseling) en het treffen van maatregelen die een bijdrage leveren aan klimaatadaptatie (o.a. het afkoppelen van hemelwater, zie ook programma 6). Die houden nauw verband met een mogelijk op te richten ondernemersfonds. Dit staat in nadrukkelijke relatie met de hierboven genoemde uitwerking van de samenwerking met ondernemers op de bedrijventerreinen (parkmanagement). In het coalitieprogramma is hierover opgenomen dat er onderzocht wordt of een ondernemersfonds gericht op duurzaamheid ook kansen biedt. Hoe dit fonds vorm gegeven kan worden, welke onderwerpen hiervan onderdeel uit gaan maken en hoe dit fonds gefinancierd kan worden, is ook onderdeel van dit onderzoek.

De uitkomsten van dit onderzoek verwachten we in 2023 waar na verdere besluitvorming kan plaatsvinden. In deze begroting wordt alleen budget gevraagd voor het onderzoek naar een mogelijk op te richten ondernemersfonds. Mocht besloten worden om een ondernemersfonds daadwerkelijk op te richten dan is aanvullend budget nodig. Daarnaast is op basis van het coalitieprogramma nog een budget van € 20.000,- in deze begroting opgenomen voor het stimuleren van ondernemers en eigenaren van andere gebouwen dan woningen om zonnepalen op daken te leggen. Met dit budget willen we inventariseren wat er nodig is om er voor te zorgen dat eigenaren van deze andere gebouwen verduurzamingsmaatregelen nemen. In regionaal verband werken we in het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) samen in de programmering van bedrijventerreinen. Nog meer dan voorheen is de kwaliteit van bedrijventerreinen in 2023 onderwerp van gesprek. Kwaliteit die met name vanuit een duurzaamheidsperspectief wordt bezien. Ook hier komen de thema’s energietransitie, klimaatadaptatie en circulaire economie aan de orde. De mogelijkheden tot zelfvoorzienende bedrijventerreinen kunnen in dit licht worden onderzocht. We geven met het SGE vervolg aan de verkenning van de mogelijkheden om het financieel arrangement (behorende bij de regionale programmering bedrijventerreinen) in te zetten voor andere doeleinden.

Wij verwachten dat er in 2023 duidelijkheid komt over de vergunningverlening voor Eeneind West. Zoals in de raadsagenda en het coalitieprogramma is aangegeven blijven we regie voeren in dit dossier. Daarbij blijven we in gesprek met de provincie en de regio en ook met de Ontwikkelcombinatie.

Wat gaan we daarvoor doen? Vrijetijdsbesteding in balans 3. Meer passende toeristische en recreatieve voorzieningen In 2021 is de toekomststrategie “Groots, een hoogstaand en toegankelijk voorzieningen aanbod in het Stedelijk Gebied Eindhoven” vastgesteld. In 2022 is een start gemaakt met het werken aan de drie pijlers: versterken van voorzieningen en aanbod, werken aan gezamenlijke kaders en financiering en het opstarten van samenwerking en vergroten slagkracht. In 2023 geven we verder uitvoering aan het regionale uitvoeringsprogramma. In 2023 wordt de propositie en positionering van Nuenen als opmaat voor villagemarketing voorgelegd. Verdere uitwerking volgt in 2024. Dagstrand Enode is sinds 2021 een ‘niet-ingerichte’ zwemplas. In 2022 hebben we met een vragenlijst bij de inwoners opgehaald welke voorzieningen zij graag op het dagstrand zien. Uit de resultaten blijkt dat voor de inwoners de laagdrempelige toegankelijkheid en kwaliteit van het beheer belangrijk zijn. Om dit te kunnen borgen is er in 2022 besloten om een kleinschalig dagstrand te ontwikkelen met een daarbij passende beheersvorm. De uitwerking hiervan is in 2022 gestart en krijgt een vervolg in 2023 en effectuering vanaf het zwemseizoen 2024.

De samenwerkingen met Van Gogh Village Nuenen, Van Gogh Heritage Foundation, Van Gogh Nationaal Park en andere partijen en gemeenten die zich inzetten voor het behoud en versterken van de Van Gogh-beleving worden in 2023 voortgezet en verder uitgebouwd. Besluitvorming door het ministerie van LNV over het toekennen van de status Nationaal Park Nieuwe Stijl aan het Van Gogh Nationaal Park is voorzien in 2023. De ruimtelijke vertaling van de Van Gogh-beleving is beschreven in de structuurvisie De Wereld van Van Gogh. De uitvoering van De Wereld van Van Gogh is opgenomen in programma 5.

In 2022 heeft het participatietraject plaatsgevonden om te komen tot een ontwikkelscenario voor Landgoed Gulbergen en deze inbreng wordt betrokken bij het opstellen van het voorkeursscenario. In 2023 wordt het voorkeursscenario voorgelegd aan de 21 gemeenteraden om een zienswijze op te geven. Daarna kan door de Metropoolregio Eindhoven vervolg worden gegeven aan een uitvraag- en aanbestedingsprocedure waarbij het ontwikkelplan samen met de aankoop van de gronden op de markt gezet wordt.

Wat gaan we daarvoor doen? Natuurlijke en economische kwaliteit in het buitengebied 4. Hogere kwaliteit van het natuurinclusief agrarisch landschap Het buitengebied van Nuenen kenmerkt zich door een aantal verschillende natuurgebieden die onderdeel uitmaken van het Nationaal Natuur Netwerk (NNN). Maar ook het agrarische gebied, met zowel weide- als landbouwgronden, draagt bij aan de typering hiervan. De nabijheid van de groenstructuren en ons buitengebied wordt door onze inwoners hoog gewaardeerd en maakt onze gemeente een rustige en prettige leefomgeving. Dit willen we behouden en waar mogelijk versterken. Daarom is in het coalitieprogramma opgenomen dat we willen werken aan onder meer het bevorderen van bloemrijke bermen en het faciliteren van herenboeren om zodoende de kwaliteit van het agrarisch landschap te verhogen. In 2023 werken we hiervoor plannen uit. 5. Betere ondersteuning aan agrarische ondernemers bij omschakeling en/of nevenfuncties bij hun bedrijf Er zijn veel maatschappelijke ontwikkelingen die impact hebben op de agrarische ondernemers. Ook in 2023 blijven c.q. gaan we in gesprek met agrarische ondernemers die er voor kiezen c.q. overwegen te stoppen. Samen met hen willen we mogelijkheden verkennen om te schakelen naar andere functie(s) of nevenfunctie(s).

Zoals in het coalitieprogramma is aangegeven willen we samen met hen de transitie van het landelijk gebied bevorderen.

Beleidsindicatoren Naam

Indicator

Jaarrekening 2021

Aantal banen in de recreatie en toerisme sector

aantal banen

Kantoorgebouwen met energielabel C of hoger**

% van totaal aantal kantoorgebouwen met energielabel C of hoger

Cijfer voor ondernemersklimaat gegeven door ondernemers

rapportcijfer

Bezoekersaantallen Vincentre Opbrengst toeristenbelasting

Begroting 2022 25

Begroting 2023 22

22,5 50

7,5

6,9

7,5

aantal

10.000

12.000

30.000

€

24.107

24.150

** in 2023 voor het eerst opgenomen

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Metropoolregio Eindhoven Binnen deze samenwerking wordt er gewerkt aan een solide en duurzame economische structuur binnen de regio. Met gelden uit het Stimuleringsfonds wordt het innovatievermogen in het brede MKB gestimuleerd. Ook Nuenense ondernemers kunnen hiervoor in aanmerking komen. In 2023 zal de strategische Brainportagenda verder vorm worden gegeven, onder andere door overleg met ministeries in het BO Brainport. Dit om in gezamenlijkheid de mainportstatus van de Brainportregio verder door te ontwikkelen en uitvoering te geven aan het Verstedelijkingsakkoord Stedelijk Gebied Eindhoven. Metropoolregio en de gemeenten Geldrop-Mierlo en Nuenen trekken gezamenlijk op om Landgoed Gulbergen te ontwikkelen.

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

3.1 Economische ontwikkeling

302

280

263

128

3.3 Bedrijfsloket en -regelingen

3.4 Economische promotie

105

148

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

661

816

785

1.701

1.720

1.288

5.4 Musea

5.5 Cultureel erfgoed

Totaal Lasten

1.176

1.425

1.209

2.025

2.024

1.592

0.10 Mutaties reserves programma 7

183

3.1 Economische ontwikkeling

100

3.3 Bedrijfsloket en -regelingen

3.4 Economische promotie

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

Lasten

Baten

Totaal Baten

185

152

245

Saldo (baten -/lasten)

-991

-1.273

-1.124

-1.780

-1.779

-1.347

Voorgestelde aanpassingen Onderstaand de voorgestelde budgetaanpassingen van dit programma. Bedragen zijn in € waarbij negatieve bedragen een nadeel zijn en positieve bedragen een voordeel. 7. Economie, Toerisme & Recreatie Nieuw beleid Coalitieprogramma:

2023

2024

2025

2026 Toelichting

Ondernemersfonds: uitvoeren onderzoek

-25.000

Zie voor toelichting: doelstelling duurzamere bedrijventerreinen en bedrijvigheid.

Energietransitie: Inventarisatie wat er nodig is om te stimuleren dat er verduurzamingsmaatregelen aan andere gebouwen dan woningen worden gerealiseerd

-20.000

Zie voor toelichting: doelstelling duurzamere bedrijventerreinen en bedrijvigheid.

Bovenstaande kan worden gefinancierd vanuit reserve Klimaatmiddelen

20.000

Ten laste van de reserve Klimaatmiddelen Rijk. Zie regel hiervoor.

Visie op het centrum actualiseren

-50.000

Zie voor toelichting: doelstelling Levendiger, aantrekkelijker en compacter maken van het centrum.

Visie op het centrum: extra capaciteit 0,5 fte gedurende 1 jaar

-40.000

Zie voor toelichting: doelstelling Levendiger, aantrekkelijker en compacter maken van het centrum.

Bestaand beleid of autonome ontwikkelingen:

2023

Toeristische website

Tijdelijke huisvestingskosten verenigingen Klooster Bestuursconvenant getekend met Vincentre voor jaren 2021, 2022, 2023 en 2024

2024

2025

Incidenteel budget nodig voor totstandkoming van Nuenense toeristische website

-500.000 -500.000 15.000

15.000

Actualisatie kapitaallasten (aangepaste planning investeringen 2023-2026 en lopende investeringen 2022) Kleine aanpassingen < € 10.000

2026 Toelichting

-20.000

Zie voor toeliching programma 4. 15.000 Bestuursconvenant getekend waarbij voor de jaren 2021 tot en met 2024 een bedrag van € 50.000 is opgenomen. Begroot is structureel € 65.000. -70.377 Betreft kapitaallasten van de inrichting openbare ruimtes in het Klooster na renovatie, zie het overzicht investeringen in de financiële begroting.

-5.000

-5.000 Betreft o.m. uitvoeringsprogramma Groots! van het SGE.

Ombuigingen: Villagemarketing: budget eenmalig laten vervallen in 2023

15.000

Inkomensoverdrachten GR economische zaken: ongebruikt budget

2.927

2.000

Verlaging budget evenementen obv ervaringscijfers Totaal programma 7

Uitwerking vindt plaats in 2024, zie voor toelichting: doelstelling Meer passende toeristisch en reacreatieve voorzieningen.

-85.073 -505.073 -485.073

2.927 Op basis van ervaringscijfers. 2.000 Op basis van ervaringscijfers. -55.450

Programma 8. Financiën & Belastingen Portefeuillehouder(s) B. van Stiphout

Wat willen we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

Goed en degelijk financieel beleid

1. Betere bewaking van de financiële consequenties van besluitvorming en uitvoering op het verloop van de meerjarenbegroting

Lastendruk passend bij voorzieningenniveau

2. Betere afstemming van lasten voor inwoners/bedrijven en de kosten voor het voorzieningenniveau

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Financiële verordening 2017

2017 e.v.

mei 2017

2023

Nota reserves en voorzieningen

2019 e.v.

februari 2019

onbepaald

Nota risicomanagement en weerstandsvermogen

2015 e.v.

februari 2015

onbepaald

Nota activering, waardering en afschrijving

2006 e.v.

januari 2006

onbepaald

Belasting/legesverordeningen

jaarlijks

november 2021

november 2022

Wat gaan we daarvoor doen? Goed en degelijk financieel beleid 1. Betere bewaking van de financiële consequenties van besluitvorming en uitvoering op het verloop van de meerjarenbegroting Om de financiële consequenties van besluitvorming beter te bewaken gaan wij deze in raadsvoorstellen beter inzichtelijk maken. Daarbij nemen we ook het effect op het meerjarig begrotingssaldo en/of reserves mee. Hiermee faciliteren we dat de raad beter onderbouwde besluiten kan nemen, eventueel tussentijds kan bijsturen en/of reeds genomen besluiten kan heroverwegen. We willen in dit opzicht de samenwerking met de auditcommissie versterken.

Wat gaan we daarvoor doen? Lastendruk passend bij voorzieningenniveau 2. Betere afstemming van lasten voor inwoners/bedrijven en de kosten voor het voorzieningenniveau Het merendeel van de huidige begroting wordt besteed aan wettelijke taken, reguliere werkzaamheden en opgaven/projecten waarover in het verleden besluiten zijn genomen. Dat heeft tot gevolg dat er zeer beperkte financiële ruimte is voor nieuwe, structurele zaken. We zijn daarom zeer terughoudend geweest met het opvoeren van nieuw beleid en hebben ons beperkt tot de thema's opgenomen in de raadsagenda en het coalitieprogramma. We willen geen voorschot nemen op de toekomst, mede vanwege grote onzekerheden rondom de hoogte van de rijksbijdrage vanaf 2026. Bovendien is er momenteel sprake van hoge inflatie en sterk stijgende bouwkosten. Wij hebben daarom hoge stelposten opgenomen voor inflatie, gevoed vanuit de hogere algemene uitkering op basis van de meicirculaire 2022. Tegenvallers in de andere programma's kunnen we de komende jaren vanuit deze stelpost opvangen. Het is gebruikelijk om jaarlijks het OZB-tarief te verhogen in verband met inflatie. De tarieven worden vervolgens verlaagd als correctie op de gemiddelde waardestijging van woningen en niet-woningen. We hebben daarbij met zo actueel mogelijke waardestijgingen gerekend zodat inwoners optimaal worden gecompenseerd. Daarom is het tarief met 3% verlaagd.

Het effect daarvan op de WOZbeschikking is per woning verschillend, afhankelijk van de mate van waardestijging van de betreffende woning of bedrijf. Leges zijn nooit hoger dan de bijbehorende kosten.

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Dienst Dommelvallei In Dienst Dommelvallei worden de bedrijfsvoeringstaken uitgevoerd op terrein van financiën, belastingen en planning & control. Daarmee levert zij een bijdrage aan het opstellen van de begroting en andere P&C documenten, interne controle en rechtmatigheid en dergelijke. Daarnaast verzorgt de dienst met ingang van 1 januari 2022 de aanslagen rioolheffing en draagt de dienst zorg voor de inning en invordering hiervan.

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

0.10 Mutaties reserves programma 8

1.094

102

313

228

1.108

0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten

2.361

831

125

466

-169

Lasten

0.5 Treasury

147

0.61 OZB woningen

137

123

134

0.62 OZB niet-woningen

0.64 Belastingen overig

106

0.8 Overige baten en lasten

1.269

1.915

3.047

3.930

3.934

0.9 Vennootschapsbelasting (Vpb)

3.936

2.502

2.674

3.669

5.824

4.085

729

240

Totaal Lasten Baten 0.10 Mutaties reserves programma 8 0.5 Treasury

213

103

0.61 OZB woningen

4.949

5.021

5.187

5.331

5.479

5.631

0.62 OZB niet-woningen

1.349

1.376

1.416

1.447

1.479

1.511

0.64 Belastingen overig

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds

32.350

35.364

36.233

38.126

39.694

37.584

Totaal Baten

39.691

42.179

42.976

45.005

46.743

44.818

Saldo (baten -/- lasten)

35.755

39.676

40.302

41.337

40.919

40.733

0.8 Overige baten en lasten

Voorgestelde aanpassingen Onderstaand de voorgestelde budgetaanpassingen van dit programma. Bedragen zijn in € waarbij negatieve bedragen een nadeel zijn en positieve bedragen een voordeel. 8. Financiën & Belastingen Bestaand beleid of autonome ontwikkelingen:

2023

2024

2025

Herberekening OZB

36.900

39.800

43.400

47.700 Bij de onroerendezaakbelasting gaan we uit van alleen inflatiecorrectie. Verschillen ontstaan door een lagere inflatie dan vorig jaar meerjarig doorgerekend was. Er is ook sprake van een hogere (totale) WOZwaardestijging dan was doorgerekend. Daarvoor hebben we het tarief echter gecorrigeerd (verlaagd).

Aanpassing gemeentefonds aan

286.600

287.541

294.813

308.418 Deze verhoging van de algemene uitkering

2026 Toelichting

decembercirculaire 2021

wordt gedeeltelijk geoormerkt. Voor versterking dienstverlening (n.a.v. toeslagenaffaire) ca. € 80.000, zie programma 1. Ook is in deze verhoging een bedrag opgenomen voor verhoging salarissen in de zorg (ca. € 83.000 oplopend), deze oormerken we voorlopig op stelpost beleidsvoornemens, zie hieronder. Per saldo is het resultaat van de decembercirculaire 2021 positief: in 2023 € 122.282 in 2024 € 123.530, in 2025 € 126.244 en in 2026 € 129.594.

Aanpassing gemeentefonds aan meicirculaire 2022

4.018.409

4.324.833 5.049.800

2.149.864 Een deel van de mutatie gemeentefonds bevat nieuwe taken of uitbreiding ervan, zodat er kosten tegenover staan. Zie hiervoor stelposten in dit programma. Daarnaast nemen we enkele stelposten op waarvan we correcties verwachten in de septembercirculaire, zie regels hieronder. Per saldo is het resultaat van de meicirculaire 2022 positief: in 2023 € 1.497.583 in 2024 € 2.021.686, in 2025 € 2.379.067 en in 2026 € 0.

Stelpost correctie WOZ-waarden meicirculaire 2022

-175.000

-175.000 Zie memo meicirculaire bij tussentijdse rapportage voorjaar 2022

52.000

52.000 Zie memo meicirculaire bij tussentijdse rapportage voorjaar 2022

Aanpassing stelpost btwcompensatiefonds aan meicirculaire 2022 Stelpost onderuitputting Rijk meicirculaire 2022

-577.894

-855.622 -1.002.657

0 Zie memo meicirculaire bij tussentijdse rapportage voorjaar 2022

Stelpost onderuitputting Rijk meicirculaire 2022: vervallen

577.894

855.622 1.002.657

0 Vervallen als gevolg van overeenkomst tussen VNG en ministerie over bevriezing volumedeel accressen

Aanpassing stelpost jeugd meicirculaire 2022

-912.000

Stelpost hogere algemene uitkering vanwege stijging aantal leerlingen VO

35.000

35.000 Kosten meegenomen in programma 4.

Oormerken stelpost salarissen zorg uit decembercirculaire 2021

-83.491

-85.025

-87.433

-90.197 Hogere inflatie dan eerder berekend. Dit houdt verband met de hogere algemene uitkering gemeentefonds.

Aanpassing stelpost inflatie op basis van meicirculaire 2022

-1.434.735

-2.119.056 -2.486.642

-1.965.773 Hogere inflatie dan eerder berekend. Dit houdt verband met de hogere algemene uitkering gemeentefonds.

Stelpost kapitaallasten tbv stijging investeringskosten (bouwkosten)

-10.000

-20.000

-20.000 Sommige bedragen in de investeringsbegroting zijn van eerdere jaren en dus tegen verouderd prijspeil. Deze stelpost kan toekomstige hogere kapitaallasten opvangen.

Stelpost prijsstijging jeugdzorg vrijvallen; de lasten zijn geactualiseerd, zie programma 3.

100.000

100.000 Met het realistisch begroten van kosten jeugdhulp (zie programma 3) kan deze stelpost vervallen.

Stelpost voogdij/18+ vrijvallen; de lasten zijn opgenomen in programma 3.

125.000

125.000 Met het realistisch begroten van kosten jeugdhulp (zie programma 3) kan deze stelpost vervallen.

Cao-stijging lonen tlv stelpost inflatie

467.500

466.935

467.266

472.100 Dekking binnen stelpost (loon)inflatie voor loonstijgingen, zie programma 1.

Aanvulling stelpost loonstijging naar prijspeil meicirculaire (3,6% jaarlijks)

-107.460

-354.373

-607.459

-866.872 Aanvulling stelpost inflatie voor loonstijgingen. Conform uitgangspunten begroting is voor salarissen rekening gehouden met 2,5%, we vullen dit aan tot 3,6% (per jaar). Hiermee sluiten we aan bij de index loonvoet overheid in de meicirculaire.

Indexering bijdrage MRE en RhcE tlv stelpost inflatie

5.094

5.094 Zie programma 1.

Indexering bijdrage DDV tlv stelpost inflatie (m.n. salarislasten)

129.478

158.502

189.696

251.721 Zie programma 1.

Indexering bijdrage VRBZO tlv stelpost inflatie

22.963

22.963 Zie programma 2.

Indexering bijdrage ODZOB tlv stelpost inflatie

6.540

6.540 Zie programma 2 en 6.

Indexering bijdrage GGD tlv stelpost

18.509

18.509 Zie programma 3.

Zie memo meicirculaire bij tussentijdse rapportage voorjaar 2022

inflatie Energielastenstijging OVL tlv stelpost indexering

17.000

17.000 Zie programma 6.

Kostenstijging gladheidsbestrijding tlv stelpost indexering

40.000

40.000 Zie programma 6.

Diverse kleine kostenstijgingen tlv stelpost indexering

18.000

18.000 Diverse programma's.

Toerekening salariskosten aan projecten en gesloten huishoudingen (afval, riolering, grexen)

504.269

504.269 We verwachten meer personele uren te besteden op projecten (grex en investeringen).

Toerekening overhead aan gesloten huishoudingen (afval, riolering, grexen)

277.706

282.316

301.200

227.851 Door meer urenbesteding wordt ook meer overhead toegerekend.

Stelpost kapitaallasten van directe salariskosten op projecten

-22.249

-22.249 Toerekening van uren aan investeringsprojecten is nog niet geheel bij de investeringsbudgetten meegenomen. Deze stelpost kan de toekomstige hogere kapitaallasten opvangen.

170.482

157.118

108.284 Er is een afspraak gemaakt tussen Rijk, IPO en VNG over de op te nemen jeugdmiddelen in de meerjarenraming van begroting 2023. Deze mogen conform de uitspraak van de Commissie van Wijzen voor 100% opgenomen worden (in tegenstelling tot een raming van 75% vorig jaar) in de meerjarenraming van 2024-2026.

Verdeeld over programma's:

Ombuigingen/dekkingsvoorstel: Ramen stelpost jeugd in algemene uitkering van 75% naar 100%, aansluitend bij VNG ledenbrief 22/033 en advies provincie

Storting deel van het begrotingssaldo in algemene reserve tbv 'ravijnjaar'

-312.524

-228.023 -1.108.305

Totaal programma 8

3.103.509

3.671.057 2.940.580

Wij reserveren 75% van het positieve begrotingssaldo in de jaren 2023, 2024 en 2025 zodat we een buffer creëren binnen de algemene reserve die ingezet kan worden in 'ravijnjaar' 2026 en verder. 1.370.222

Paragrafen

Lokale heffingen Inleiding Deze paragraaf geeft op hoofdlijnen een overzicht van de lokale heffingen en belastingen.

Beleid Bij het heffen en invorderen van belastingen zijn we onder meer gebonden aan: • de Algemene Wet inzake Rijksbelastingen (AWR); • de Algemene wet bestuursrecht (Awb), (inclusief de algemene beginselen van behoorlijk bestuur); • de Invorderingswet 1990; • de Gemeentewet; • diverse uitvoeringsbesluiten. De wet geeft duidelijke kaders aan voor de heffing, invordering en kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. We mogen geen uitzonderingen maken op wettelijke regels. Dit om rechtsongelijkheid voor de inwoners te voorkomen. Het tarievenbeleid is gebaseerd op de volgende uitgangspunten: • Geen algemene lastenstijging. De gemiddelde lasten voor de inwoners mogen niet meer toenemen dan de inflatiecorrectie. Lastenverzwaring voor inwoners blijft achterwege en indien enigszins mogelijk zullen we gemeentelijke belastingen, tarieven, heffingen en/of leges verlagen. • We streven naar kostendekkendheid in de tariefstelling voor leges en retributies. • We hanteren het profijtbeginsel bij de overige heffingen. In overeenstemming met deze beleidsuitgangspunten stellen wij voor de tarieven voor 2023 als volgt aan te passen: • Voor de OZB stellen wij voor om rekening te houden met de WOZ-waardeontwikkeling en de tarieven met de inflatiecorrectie van 2,2% te verhogen. Vervolgens is het tarief voor woningen met 3% verlaagd, omdat de WOZ-waardes in 2022 meer zijn gestegen dan verwacht.

• Leges en tarieven in de tarieventabel worden verhoogd met de inflatiecorrectie van 2,2%. • Het vastrecht afvalstoffenheffing stijg met 13,3%, de ledigingstarieven voor restafval stijgen met ongeveer 13,5%. De ledigingstarieven voor GFT zijn aangepast. In plaats van € 2,- per lediging (ongeacht het volume), worden nu verschillende tarieven voorgesteld voor de 80, 140 en 240 liter GFT ledigingen. • De tarieven voor rioolheffing blijven gelijk.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11890764/1