Bijlage 1 Programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 definitief 1390914
Tekst van het document
Wat gaan we daarvoor doen? Gemeente waar kinderen en jongeren veilig kunnen opgroeien zonder middelengebruik, overlast en criminaliteit. 3. Lager percentrage kinderen en jongeren die middelen gebruiken, overlast veroorzaken en/of in criminaliteit terecht komen De kinderen en jongeren in de gemeente Nuenen moeten veilig kunnen opgroeien. Door het, al vroegtijdig, preventief inzetten van jeugd-gerelateerde ketenpartners op scholen, op straat en op sportverenigingen proberen we de jeugd zo weerbaar mogelijk te maken. Het (ambulante) jongerenwerk heeft hier ook een rol in. Indien jongeren dreigen af te glijden dan proberen we dit te voorkomen met een integrale ketensamenwerking. Er dient aandacht te zijn voor kinderen en jongeren die veel achter beeldschermen zitten, waar radicalisering sneller kan optreden. Aandacht voor digitale veiligheid zal ook in 2023 een thema blijven. Samenwerking met Taskforce Brabant-Zeeland en RIEC De aanpak van ondermijnende criminaliteit blijft er één van de lange adem. Daarom blijft de gemeente Nuenen onderdeel van het samenwerkingsverband Taskforce-RIEC, waar overheidspartners die zich inzetten tegen georganiseerde criminaliteit informatie met elkaar delen en waar geadviseerd wordt over het vergroten van de zogenaamde bestuurlijke weerbaarheid. Nuenen betaalt elk jaar een bijdrage aan dit samenwerkingsverband.
Brabantse Norm Weerbare Overheid We zijn als gemeente Nuenen al aan de slag gegaan met het vergroten van onze eigen bestuurlijke weerbaarheid tegen invloeden van ondermijning. Aan de hand van de “piramide fitte gemeente”, een meetinstrument waarmee de weerbaarheid in kaart wordt gebracht, hebben we stappen gezet op o.a. Bibob, informatiepositie, bewustwording en communicatie. In 2022 is, onder leiding van de Commissaris van de Koning, de zogenaamde Brabantse Norm Weerbare Overheid vastgesteld, een soort basisniveau waaraan elke gemeente zich dient te committeren om de dijken overal even hoog te houden. Door de eerder genoemde al gedane activiteiten is er al veel gebeurd, er zal dus slechts een kleine inspanning vereist zijn om te voldoen aan de voorgestelde basisnorm. Datagedreven werken De ambities op informatiegestuurd en datagedreven werken zijn groot, de kennis en expertise om dit concreet te maken wordt vaak gemist. In 2022 is samen met Son en Breugel, Geldrop Mierlo en Dienst Dommelvallei gestart met een werkgroep om laagdrempelig de mogelijkheden van informatiegestuurd werken te bekijken, en dan vooral gericht op systemen en informatie die we al in huis hebben en privacytechnisch bij elkaar kunnen leggen. Dit pakken we in 2023 verder op zodat we meer aan de preventieve kant interventies kunnen gaan plegen.
20
Wat gaan we daarvoor doen? Maximale zelfredzaamheid bij inwoners binnen hun eigen mogelijkheden 4. Meer bewustwording creëren over o.a. babbeltrucs, brandveiligheid en digitale weerbaarheid Veiligheid is een verantwoordelijkheid van ons allemaal. Uitgangspunt is dat iedereen vanuit zijn of haar eigen verantwoordelijkheid en binnen zijn of haar kracht werkt aan het verbeteren van de veiligheid. Als gemeente zijn we daarbij de verbindende schakel en ondersteunen we (waar nodig) initiatieven uit de wijk of buurt. Risicobewustzijn, (vroeg)signalering en zelfredzaamheid zijn vormen van betrokkenheid. In de hernieuwde Kadernota Veiligheid 2023-2026 en het VTH-beleid 2019-2022 is nader uitgewerkt hoe we het veiligheidsbewustzijn en de zelfredzaamheid van onze inwoners en ondernemers verder willen vergroten. 5. Betere bescherming van kwetsbare groepen inwoners tegen de gevaren van mensenhandel (uitbuiting) De preventie en aanpak van mensenhandel in de gemeente Nuenen is een nieuwe ambitie voor 2023. Regionaal zijn afspraken gemaakt dat elke gemeente in 2022 de aanpak van mensenhandel heeft geborgd in de organisatie; het betreft immers niet alleen een grootstedelijk probleem. In 2022 en 2023 ontwikkelen we een beleidsnotitie die vooral gericht is op signaleren, preventie en het bieden van passende hulp aan slachtoffers van mensenhandel en uitbuiting.
Wat gaan we daarvoor doen? Juiste en adequate hulpverlening voor personen met onbegrepen gedrag. 6. Betere vroegsignalering Steeds vaker krijgen we te maken met inwoners met een opeenstapeling van persoonlijke problemen of vragen binnen meerdere leefgebieden. Problematiek zoals psychische klachten, het zich niet thuis voelen in de samenleving, een verstandelijke beperking of een verslaving. Denk hierbij aan personen met verward gedrag, dak- en thuislozen, personen met een ernstige psychiatrische aandoening al dan niet overlast gevend en/of verward gecombineerd met verslaving en een (licht) verstandelijke beperking en zeer onaangepast gedrag. De problemen kunnen dermate groot zijn dat dit gedrag uiteindelijk een gevaar voor zichzelf of hun omgeving gaat vormen en/of overlast en veiligheidsproblemen veroorzaakt. Door meer in te zetten op vroegtijdige signalering, het versterken van de informatiepositie, en een sluitende zorg- en veiligheidsketen willen we zoveel mogelijk voorkomen dat personen met onbegrepen gedrag tussen wal en schip terecht komen. De pilot ‘persoonsgerichte aanpak voor personen met onbegrepen gedrag’ vanuit het Zorg- en Veiligheidshuis gaat ons hierbij helpen.
Wat gaan we daarvoor doen? Adequate aanpak van woonoverlast 7. Betere vroegsignalering Steeds vaker krijgen we te maken met inwoners met een opeenstapeling van persoonlijke problemen of vragen binnen meerdere leefgebieden. Problematiek zoals psychische klachten, het zich niet thuis voelen in de samenleving, een verstandelijke beperking of een verslaving. Denk hierbij aan personen met verward gedrag, dak- en thuislozen, personen met een ernstige psychiatrische aandoening al dan niet overlast gevend en/of verward gecombineerd met verslaving en een (licht) verstandelijke beperking en zeer onaangepast gedrag. De problemen kunnen dermate groot zijn dat dit gedrag uiteindelijk een gevaar voor zichzelf of hun omgeving gaat vormen en/of overlast en veiligheidsproblemen veroorzaakt. Door meer in te zetten op vroegtijdige signalering, het versterken van de informatiepositie, en een sluitende zorg- en veiligheidsketen willen we zoveel mogelijk voorkomen dat personen met onbegrepen gedrag problemen of overlast geven in de omgeving. De pilot ‘persoonsgerichte aanpak voor personen met onbegrepen gedrag’ vanuit het Zorg- en Veiligheidshuis gaat ons hierbij helpen.
21
Beleidsindicatoren Naam
Indicator
Jaarrekening 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Verwijzingen HALT*
aantal per 10.000 jongeren
10
15
15
Winkeldiefstallen*
aantal per 1.000 inwoners
0,6
0,7
0,7
Geweldsmisdrijven*
aantal per 1.000 inwoners
0,8
1,1
1,1
Diefstallen uit woningen*
aantal per 1.000 inwoners
1,7
2,0
2,2
Vernielen en beschadigingen (in de openbare ruimte)*
aantal per 1.000 inwoners
1,86
2,3
2,3
Aantal RIEC-casussen
aantal
1
5
6
Aantal Bibob-onderzoeken
aantal eigen toetsen plus aantal adviesaanvragen Landelijk Bureau
26
50
40
Aantal gesloten panden op basis van Wet Damocles
aantal
3
7
7
* verplichte indicatoren op grond van BBV
Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost Bij veroorzakers van ernstige overlast of criminaliteit met complexe problemen op diverse gebieden zijn vaak meerdere partijen (zorgorganisaties, justitiële organisaties en/of gemeente) betrokken. Bij de aanpak met betrekking tot deze personen is het effectiever om de inspanningen van deze verschillende partijen op elkaar af te stemmen. Het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant-Zuidoost verzorgt onder andere de procesregie op complexe casuïstiek met het doel (nieuwe) strafbare feiten te verminderen en te voorkomen. Met deze aanpak levert het Zorg- en Veiligheidshuis een belangrijke bijdrage aan de veiligheid in alle 21 gemeenten in de regio Zuidoost-Brabant. Op basis van de eerder bestuurlijk vastgestelde opdracht voor ‘2023 en verder’ krijgen de volgende aandachtspunten in 2023 extra aandacht: • Uitvoeren van de nieuwe c.q. geactualiseerde Persoonsgerichte Aanpak Jeugd, Onbegrepen gedrag en Huiselijk geweld/kindermishandeling (Multi Disciplinaire Aanpak); • Opzetten van regionaal kennisknooppunt ter bevordering van kennis en expertise onder ketenpartners; • Op orde houden van de bedrijfsvoering op het gebied van o.m. werkgeverschap, privacyregelgeving en ICT.
Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost Na de taak en rol van de veiligheidsregio in de opschaling, coördinatie en zorg voor uniformiteit gedurende de coronapandemie, kwam daar in het voorjaar 2022 ook nog de coördinerende rol in de opvang van ontheemden uit Oekraïne en de ondersteuning van de asielstroom met crisisnoodopvang, bij. Afhankelijk van de ontwikkelingen heeft dit ook nog invloed op de werkzaamheden van VRBZO in 2023. Leerpunten uit de evaluaties van deze crisis én de evaluatie van de Wet veiligheidsregio's worden meegenomen in de herijking van het Regionaal Crisisplan 2023 en de doorontwikkeling van het domein crisisbeheersing. Hiervoor zijn extra incidentele middelen beschikbaar gesteld. Dit is noodzakelijk gezien de wellicht ongekende crisis in de toekomst. In april 2021 heeft het Algemeen Bestuur de Visie 2025 VRBZO vastgesteld. VRBZO gaat ook in 2023 op basis van uitvoeringsplannen aan de slag met de in de visie vastgestelde speerpunten en thema's: samen voor veilig, weerbare samenleving en toekomstbestendige organisatie. Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant De ODZOB voert voor de gemeente alle milieutaken uit op het gebied van vergunningverlening en toezicht en handhaving (VTH). Voor dit programma zijn met name de werkzaamheden in het kader van toezicht en handhaving van belang.
Hiervoor wordt jaarlijks een dienstverleningsovereenkomst afgesloten en een werkprogramma afgesproken. De omgevingsdienst wordt ook ingeschakeld voor allerlei sectorale adviestaken, zoals op het gebied van bodem, geluid, asbest, geur, etc. De volgende ontwikkelingen krijgen ook in 2023 aandacht: • Omgevingswet: De invloed van deze wet op de ODZOB en de gemeenten is groot. Keuzes in de omgevingsvisie en - plannen van de deelnemende gemeenten hebben grote impact op de taakuitvoering en organisatie. De interne samenwerking en met de deelnemende gemeenten en met externe partijen wordt hierdoor steeds belangrijker.
22
•
•
•
Advisering en kennisuitwisseling over grote inhoudelijke thema's die vanuit het VTH-domein veel impact hebben op de leefomgeving. Het gaat daarbij om de volgende thema's: klimaat & energie/duurzaamheid, toekomstbestendige veehouderij, bodem, asbest, gezondheid, ondermijning. Verdere ontwikkeling van de kwaliteit en efficiency. Dit vergt voortdurend aandacht met daarin een belangrijke positie voor standaardisering van werkprocessen en ontsluiting van informatie. Onderdeel van de informatievoorziening is een goede basisregistratie met een actueel regionaal inrichtingenbestand. De ODZOB sluit aan bij het Dommelstroom Interventieteam.
Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en positief als er meer baten zijn dan lasten. Bedragen x €1.000 Omschrijving
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer
1.195
1.198
1.249
1.249
1.229
1.229
1.2 Openbare orde en Veiligheid
1.646
1.224
1.114
975
989
975
Totaal Lasten
2.841
2.422
2.363
2.225
2.218
2.204
1.1 Crisisbeheersing en Brandweer
37
36
36
36
36
36
1.2 Openbare orde en Veiligheid
574
19
19
19
19
19
Baten
Totaal Baten
611
55
55
55
55
55
Saldo (baten -/lasten)
-2.230
-2.367
-2.308
-2.169
-2.163
-2.149
Voorgestelde aanpassingen Onderstaand de voorgestelde budgetaanpassingen van dit programma. Bedragen zijn in € waarbij negatieve bedragen een nadeel zijn en positieve bedragen een voordeel. 2. Veiligheid & Handhaving Bestaand beleid of autonome ontwikkelingen:
2023
2024
2025
2026 Toelichting
Bijdrage Veiligheidsregio VRBZO volgens programmabegroting 2023 VRBZO
-52.214 -52.214 -37.049
-37.049 Gedeeltelijk ten laste van stelpost inflatie, zie programma 8 (€ 22.963). Rest € 29.151 ten laste van begrotingssaldo.
Bijdrage ODZOB volgens programmabegroting 2023 ODZOB (onderdeel milieuhandhaving)
-36.000 -36.000 -36.000
-36.000 Dit betreft een gedeelte van de bijdrage aan de ODZOB, de rest valt onder programma 6 (milieu). Ook hier wordt de toename van de bijdrage weer gedeeltelijk ten laste van stelpost inflatie gebracht. Netto komt € 63.746 ten laste van het begrotingssaldo (samen met programma 6).
Extra uren handhaving woonwagenlocaties overhevelen vanuit 2022 naar 2023 door vertraging in plan van aanpak.
-25.000
Bij de tussentijdse rapportage najaar 2022 wordt dit bedrag verlaagd, is dus slechts kwestie van verschuiven.
Ombuigingen: Minder budget nodig voor toezichthouder sociaal domein (RIEC, DIT) Totaal programma 2
12.000 12.000
12.000
-101.214 -76.214 -61.049
12.000 Aanpassing op basis van ervaringscijfers.
-61.049
23
Programma 3. Werk (participatie), Zorg & Jeugd Portefeuillehouder(s) N. Wouters
Wat willen we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect
Doelstellingen
Samenleving waarin iedereen kan meedoen
1. Meer aansluiten bij en faciliteren van initiatieven vanuit de samenleving
Inclusieve samenleving
2. Minder obstakels om deel te nemen aan de samenleving
Ouderen kunnen langer zelfstandig blijven wonen
3. Meer ondersteuning om de zelfredzaamheid van ouderen te bevorderen
Juiste en tijdige zorg voor iedereen die dat nodig heeft
4. Betere vroegsignalering en meer passende ondersteuning voor inwoners die het nodig hebben
Gemeente waar kinderen en jongeren veilig kunnen opgroeien, 5. Lager percentage kinderen en jongeren die middelen gebruiken, zonder middelengebruik, overlast en criminaliteit overlast veroorzaken en/of in criminaliteit terecht komen Juiste en adequate hulpverlening voor personen met onbegrepen en/of verward gedrag (GGGZ problematiek)
6. Betere vroegsignalering en meer aandacht voor personen met onbegrepen en/of verward gedrag
Zorg betaalbaar houden
7. Meer inzicht en grip krijgen op de kostenontwikkeling in de Jeugdzorg en WMO 8. Minder noodzaak om duurdere zorgvoorzieningen in te zetten
Maximale ondersteuning naar werk/dagbesteding
9. Betere ondersteuning van inwoners door in te zetten op doelgroepgerichte begeleidingsmethoden
Vergunninghouders kunnen zich zelfstandig redden in de (Nuenense) samenleving
10. Betere ondersteuning van vergunninghouders bij hun inburgering
Bevorderen van een gezonde leefomgeving en leefstijl
11. Lager percentage inwoners met overgewicht, roken, drankgebruik en/of andere verslavingen
Relevante beleidsnota's in dit programma Naam
Periode
Vastgesteld in de Planning vaststelling nieuw raad beleidsplan
Verordeningen Participatiewet
onbepaald
december 2014
onbepaald
Verordeningen Werk en Inkomen (actualisatie van enkele verordening Participatiewet)
2020 e.v.
mei 2020
onbepaald
Nota beleid sociaal domein
2016-2019
juni 2016
onbepaald
Actualisering nota sociaal domein
2019-2021
september 2018
2023
Nota mantelzorg
2021-2025
september 2021
2025
Nota Dementievriendelijke gemeente
2021-2025
september 2021
2025
Nota vrijwilligersbeleid 2020-2026
2020-2026
september 2020
2026
Wmo-verordening 2021
onbepaald
december 2021
onbepaald
Verordening Jeugdhulp gemeente Nuenen 2020
onbepaald
mei 2020
onbepaald
Nota schuldhulpverlening
2021-2025
februari 2021
2025
Nota jeugdbeleid 2021-2024
2021-2024
april 2021
2024
Verordening leerlingenvervoer 2022
onbepaald
juli 2022
onbepaald
Verordening inburgering Nuenen c.a. 2022
onbepaald
december 2021
onbepaald
Verordening beslistermijn schuldhulpverlening
onbepaald
februari 2021
onbepaald
Wat gaan we daarvoor doen? Samenleving waarin iedereen kan meedoen 1. Meer aansluiten bij en faciliteren van initiatieven vanuit de samenleving 'Samenwerken aan Nuenen' is de slogan van het coalitieakkoord 2022-2026. We willen doorpakken op dossiers, overgaan tot realisatie en samen de schouders er onder zetten. De dorpskernen en de wijken zijn de speelvelden waar de actie plaatsvindt. We stimuleren maatschappelijke initiatieven en faciliteren goede ideeën vanuit de samenleving. Dit blijkt uit het verlenen van subsidie aan verenigingen en maatschappelijke initiatieven, mits die voldoen aan onze subsidievoorwaarden .
24
Passende faciliteiten dragen hier tevens aan bij. De Hongerman en het dorpshuis in Gerwen worden gerenoveerd en verduurzaamd tot multifunctionele accommodaties. Het Klooster wordt getransformeerd, gerenoveerd en eveneens verduurzaamd. Daarnaast ondersteunen we de dorpsraden in Gerwen en Nederwetten en de wijkraad Eeneind. Ook geven we voorlichting over de voorzieningen en activiteiten die plaatsvinden in onze gemeente.
Wat gaan we daarvoor doen? Inclusieve samenleving 2. Minder obstakels om deel te nemen aan de samenleving Een inclusieve samenleving is een samenleving waarin mensen dezelfde kansen en mogelijkheden hebben ongeacht hun leeftijd, achtergrond, opleidingsniveau en ongeacht of ze een ziekte of beperking hebben. Voor een inclusieve samenleving is het nodig dat kwetsbare groepen geen drempels of obstakels ervaren om er vanzelfsprekend bij te horen en tegelijkertijd zichzelf te zijn. Daarom monitoren en bevorderen we de toegankelijkheid van de openbare ruimten en gebouwen. We faciliteren en organiseren activiteiten in het kader van een dementievriendelijke gemeente. Minder obstakels om deel te nemen aan de samenleving betekent ook dat we inwoners ondersteunen die te maken krijgen met financiële tegenslagen door de inzet van vroegsignalering, schuldhulpverlening en inkomensondersteuning.
Wat gaan we daarvoor doen? Ouderen kunnen langer zelfstandig blijven wonen 3. Meer ondersteuning om de zelfredzaamheid van ouderen te bevorderen Door versterking van zelfredzaamheid kan zorg of intensivering van zorg worden uitgesteld. Zelfredzaamheid kan helpen om de stijgende kosten van de langdurige zorg ook in de toekomst betaalbaar te houden. We stimuleren ouderen om steeds meer gebruik te maken van een sociaal netwerk, slimme hulpmiddelen en collectieve zorg- en welzijnsvoorzieningen. Hierbij worden acties ingezet gericht op preventie en brandveiligheid (o.a. valpreventie, weerbaarheid, woningaanpassingen, brandmelders). De groep oudere inwoners in Nuenen wordt in de nabije toekomst steeds groter. Vanuit de samenleving is dan ook het verzoek gekomen om voor Nuenen een woonzorgvisie op te stellen. Dit is opgenomen in het coalitieprogramma en in programma 5 van deze begroting is hiervoor budget opgenomen. In de woonzorgvisie wordt het beleid van de gemeente op het gebied van wonen en zorg, en in het bijzonder voor ouderen, beschreven. Het betreft niet alleen de beleidsvelden wonen en zorg, maar ook andere gemeentelijke verantwoordelijkheden als Wmo, accommodatiebeleid en zaken als voorzieningen in de openbare ruimte. Naast een gedegen analyse willen we ook onze ambities en keuzes op het gebied van de woonzorgopgave vastleggen.
Wat gaan we daarvoor doen? Juiste en tijdige zorg voor iedereen die dat nodig heeft 4. Betere vroegsignalering en meer passende ondersteuning voor inwoners die het nodig hebben Het is belangrijk om tijdig problemen te signaleren en te onderkennen om op deze wijze in een vroeg stadium te kunnen ingrijpen en zwaardere problematiek te voorkomen. Onze gemeente richt zich op de samenwerking tussen de verschillende levensdomeinen en gaat daarbij uit van wat mensen en hun netwerk zelf kunnen. Hiermee worden mensen beter geholpen. We zetten in op voorlichting en preventie onder meer door het vergroten van de bekendheid en toegankelijkheid van algemene voorzieningen. We ontwikkelen een visie op wijkgericht werken en in het verlengde hiervan starten we een pilot met wijkgericht werken. Met de pilot willen we de sociale veerkracht van de wijk versterken. Als uitwerking van de pilot zal het bestaande project 'Zorgzame Buurten' worden geïntensiveerd. Daarbij wordt om sterke sociale netwerken met korte lijnen gevraagd waarbij snel geschakeld kan worden tussen informele en formele zorg, waar bewonersinitiatieven worden gefaciliteerd en zorg voor elkaar wordt gestimuleerd. Daarnaast vergroten we het bereik van het jongerenwerk; bijzondere aandacht krijgen de (eenzame) jongeren die we tot nu toe nauwelijks bereiken omdat deze zich niet of nauwelijks op straat begeven.
Met deze maatregelen bieden we een passend aanbod aan onze inwoners die ondersteuning nodig hebben, bij voorkeur zo licht en zo snel mogelijk.
25
Wat gaan we daarvoor doen? Gemeente waar kinderen en jongeren veilig kunnen opgroeien, zonder middelengebruik, overlast en criminaliteit 5. Lager percentage kinderen en jongeren die middelen gebruiken, overlast veroorzaken en/of in criminaliteit terecht komen Jongerenwerk zet zich primair in om het gesprek met jongeren aan te gaan en preventieve ondersteuning te bieden. Door een bredere inzet van het ambulant jongerenwerk willen we overlastsituaties zoveel mogelijk terugdringen (zie ook programma 2). Het ambulant jongerenwerk draagt bij aan de opvoeding, vorming en maatschappelijke participatie van jongeren in de leeftijd van 12 tot 23 jaar. Ambulant jongerenwerk probeert overlast te voorkomen en te verminderen en richt zich op de overlastbezorgers. Het uitgangspunt is om jongeren zoveel mogelijk te benaderen voordat echte problemen, zoals drugs- en of alcoholgebruik, zich voordoen. Intensiveren van de samenwerking tussen scholen en veiligheidspartners is tevens een belangrijk uitgangspunt, de gemeente vervult hierbij een faciliterende rol. Onderwijsinstellingen moeten afspraken maken met andere instanties, bijvoorbeeld politie en Halt, om (gewelds)voorvallen te voorkomen en zo nodig aan te pakken. Het is ook van belang dat alle scholen preventief samenwerken met andere zorgverleners, bijvoorbeeld maatschappelijk werk en leerplichtambtenaar, in een casusgericht team.
De gemeente neemt actief deel als participant in het team.
Wat gaan we daarvoor doen? Juiste en adequate hulpverlening voor personen met onbegrepen en/of verward gedrag (GGGZ problematiek) 6. Betere vroegsignalering en meer aandacht voor personen met onbegrepen en/of verward gedrag Ondersteuning van mensen met onbegrepen gedrag en psychische problematiek vraagt om onderlinge samenwerking tussen gemeenten, zorginstellingen, de samenleving en politie. Door mensen die vastlopen (bijvoorbeeld geen woonruimte of geldig ID) vroegtijdig hulp te bieden kan erger worden voorkomen. De verwarde patiënt verdient een multi-disciplinaire aanpak. Bij de behandeling van mensen met onbegrepen gedrag zijn reïntegratie en participatie belangrijke uitgangspunten. We intensiveren de afstemming en samenwerking met het Zorg- en Veiligheidshuis. Met betrekking tot de aanpak van verwarde personen wordt vanuit het Zorg- en Veiligheidshuis een pilot Persoonsgerichte Aanpak (PGA) voor personen met onbegrepen gedrag gestart. De PGA is gericht op mensen die door hun onbegrepen en verwarde gedrag een (veiligheids)risico voor zichzelf en hun omgeving (kunnen) zijn.
Wat gaan we daarvoor doen? Zorg betaalbaar houden 7. Meer inzicht en grip krijgen op de kostenontwikkeling in de Jeugdzorg en WMO We investeren in de relatie met de huisartsen door de inzet van een jeugdhulpverlener. Hierdoor willen we het vertrouwen van de huisartsen in het CMD en haar deskundigheid vergroten en verwachten we meer grip te krijgen op het aantal doorverwijzingen vanuit de huisartsen. We monitoren de kosten maandelijks en sturen bij wanneer dat nodig is in de reguliere planning & controlcyclus. We maken duidelijk aan welke knoppen we kunnen draaien in verband met de kostenbeheersing Wmo en jeugdzorg. In 2023 gaan we concrete voorstellen doen aan de raad om grip te krijgen op de kosten in de WMO en jeugdzorg. 8. Minder noodzaak om duurdere zorgvoorzieningen in te zetten Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de ondersteuning van inwoners die minder zelfredzaam zijn. Daarbij wordt aan de hand van maatwerk een beslissing genomen over welke zorg iemand ontvangt. Met het oog op de financiële beheersbaarheid wordt veelal gekozen voor de goedkoopste adequate oplossing. We zetten in op lichtere producten jeugdzorg en Wmo waar het kan en direct zwaardere (en duurdere) producten waar het moet. Dit gebeurt in combinatie met ruimte voor pilots, gericht op voorlichting en preventie en wijkgericht werken.
Overall zetten we in op vroegtijdige signalering en preventie, bijvoorbeeld door middel van projecten als Join Us, Sociaal Medische Indicatie en STORM waarvoor budget is opgenomen in de begroting.
26
Wat gaan we daarvoor doen? Maximale ondersteuning naar werk/dagbesteding 9. Betere ondersteuning van inwoners door in te zetten op doelgroepgerichte begeleidingsmethoden De raad heeft besloten om inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt maximaal naar werk en activering te ondersteunen. Hiervoor werkt de gemeente samen met Dienst Dommelvallei (DDV) en het Werkvoorzieningsschap De Dommel (WSD). Vanuit het CMD zorgen we voor een maatwerkgericht aanbod van lokale werkgelegenheid. Een mooi voorbeeld hiervan is 't Goed waar arbeidsplekken beschikbaar worden gesteld en er zo voor gezorgd wordt dat mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kunnen participeren in de samenleving. Samen met de werk- en activeringspartners in het CMD geven DDV en WSD in 2023 verder uitvoering aan de samenwerking. Het gaat om voorzetting van de lopende aanpakken: de werkdiagnose Aanzet en de benadering van langere bijstandsontvangers voor ondersteuning en participatie. Ook ontwikkelen we nieuwe initiatieven. De WSD zet hiervoor meerjarig middelen in. Met gerichte begeleidingsmethoden geven we betere ondersteuning aan inwoners.
Wat gaan we daarvoor doen? Vergunninghouders kunnen zich zelfstandig redden in de (Nuenense) samenleving 10. Betere ondersteuning van vergunninghouders bij hun inburgering De uitvoering van de Wet inburgering ligt vanaf 2022 bij de gemeente. Dienst Dommelvallei voert deze inburgeringstaken uit met betrekking tot beleid, coördinatie en uitvoering. We zetten op basis van een persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP) met maatschappelijke partners in op een zelfstandige deelname van de vergunninghouder in de gemeente Nuenen. Hierdoor geven we betere ondersteuning bij de inburgering.
Wat gaan we daarvoor doen? Bevorderen van een gezonde leefomgeving en leefstijl 11. Lager percentage inwoners met overgewicht, roken, drankgebruik en/of andere verslavingen We willen uitvoering geven aan het lokale sport- en preventieakkoord. In lijn met het sportakkoord ligt de focus op het stimuleren van beweging om zo overgewicht tegen te gaan. We onderstrepen het programma rookvrije generatie van de GGD en hebben als doel om in 2040 een rookvrije generatie te realiseren. Daarvoor werken we, met landelijke ondersteuning, aan het rookvrij maken van de omgeving waarin kinderen opgroeien zoals scholen, kinderopvang, sport- en speelterreinen en kinderboerderijen. Om alcohol- en drugsgebruik terug te dringen willen we gebruik maken van een bredere inzet van het jongerenwerk. Daarnaast voeren we een campagne uit over drugsgebruik. Het regioproject 'Skip die trip' dat in 2021 van start is gegaan en zich toespitst op Oost-Brabant is een ander middel om drugsgebruik tegen te gaan.
Beleidsindicatoren Naam
Indicator
Jaarrekening Begroting Begroting 2021 2022 2023
Absoluut verzuim (5-18 jaar)
% van het aantal leerplichtigen
0,18
0,2
Relatief verzuim (5-18 jaar) *
aantal per 1.000 leerplichtigen
0,5
0,6
0,5
Jongeren met jeugdhulp*
% van het aantal jongeren (0-18 jaar)
13
12,5
13,0
Verwijzingen jeugdzorg via CMD**
% verwijzingen jeugdzorg via CMD ten opzichte van alle verwijzingen jeugdzorg
Kosten jeugdzorg per kind**
kosten jeugdzorg per kind
Meldingen overlast jeugd**
aantal politieregistratie weer van meldingen waarbij geklaagd wordt over de jeugd per 10.000 inwoners
Jongeren met jeugdreclassering*
% van het aantal jongeren (12-23 jaar)
0,07
0,07
0,06
Jongeren met jeugdbescherming*
% van het aantal jongeren (0-18 jaar)
0,54
0,6
0,5
Vroegtijdige schoolverlaters zonder % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs kwalificatie (VSV-ers)*
1,52
1,4
1,5
Jongeren met delict voor rechter (12-21 jaar)*
% van het aantal jongeren (12-21 jaar)
1,3
1
1
Kinderen in uitkeringsgezin*
% van het aantal jongeren (0-18 jaar)
4
4
4
0,2
45 6.633
27
3,5
Jeugdwerkeloosheid*
% van het aantal jongeren (16-22 jaar)
1
1
1
Bijstandsuitkeringen*
aantal per 1.000 inwoners (vanaf 18 jaar)
19
25
18
Uitstroom Participatiewet**
aantal inwoners dat niet langer gebruik maakt van een uitkering op grond van Participatiewet
Lopende reintegratievoorzieningen*
aantal per 1.000 inwoners (15-64 jaar)
Dagbesteding**
aantal inwoner in niet-arbeidsmatige dagbesteding vanuit Wmo
Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement *
aantal per 1.000 inwoners
Wmo-woningaanpassingen**
aantal woningaanpassingen in kader van Wmo
87
Wmo: anderen oplossingen t.o.v. doorverwijzingen naar maatwerkarrangement**
% van verzoeken om Wmo-voorziening waarin voorzien kan worden door eigen netwerk, door medewerker CMD en/of algemene voorziening versus aantal doorverwijzingen
31
Mantelzorgers
aantal geregistreerde mantelzorgers bij de gemeente
Overgewicht**
% inwoners met overgewicht (BMI>25)
47,6
Alcohol gebruik jongeren**
ooit alcohol gedronken (klas 2 en 4 VO)
37
Middelen gebruik jongeren**
% jongeren dat ooit soft drugs heeft gebruikt (klas 2 en 4 VO)
8
Middelen gebruik jongeren**
% jongeren dat ooit hard drugs heeft gebruikt (klas 2 en 4 VO)
0,8
Inburgeringstrajecten *
aantallen persoonlijke ontwikkelingsplannen in het kader van de Wet Inburgering
13
25
14,0
Taakstelling huisvesting vergunninghouders
% realisatie versus taakstelling
73
100
100,0
Taakstelling huisvesting vergunninghouders
absolute aantal gerealiseerd c.q. begroot
22
30
30,0
97 6,4
10
8 178
43
715
43
715
54
750
* verplichte indicator op grond van BBV ** in 2023 voor het eerst opgenomen
Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Dienst Dommelvallei Dienst Dommelvallei voert gemeentelijke taken uit met betrekking tot de Participatiewet, de Wet Inburgering en het minimabeleid, samen met de ketenpartners, zoals de WSD en het CMD. De verwachting is dat de Participatiewet de komende jaren sterk zal wijzigen. Wij willen hierop anticiperen. Daarom nemen wij deel aan de volgende (doelgroep)projecten: • aanpak vergunninghouders door brede intake; • ondersteuning via de Diagnose en Werkmethode AanZet; • ondersteuning van inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt met project Kansen; • werkwarenhuis 't Goed Nuenen. Het inkoopproces binnen het sociaal domein in de Dommelvallei-organisaties wordt ondersteund door software. Deze software was aan vervanging toe. In het 1e kwartaal van 2022 is de nieuwe software ingericht en in gebruik genomen. Ook wordt inmiddels gebruik gemaakt van een specifiek burgerportaal voor (digitale) producten en diensten binnen dit domein. Hierbij wordt zoveel mogelijk ingezet op zelfservice. Werkvoorzieningsschap de Dommel (WSD) De WSD voert de verplichtingen uit de voormalige Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) uit voor werknemers uit de gemeente Nuenen. Daarnaast begeleidt de WSD inwoners die in het kader van de Participatiewet ondersteuning nodig hebben bij het vinden van werk.
De basis voor 2023 vormt het door het bestuur vastgestelde koersdocument "Gezamenlijk doorontwikkelen". Op basis van dit koersdocument stellen de deelnemende gemeenten (regio Boxtel, inclusief Nuenen en Son en Breugel) lokale plannen op, in nauwe samenwerking met de WSD. Het koersplan vormt het financiële kader voor de komende jaren, dat met de uitwerking van de lokale plannen zal worden ingevuld. Bovendien ondersteunen de deelnemende gemeenten het ontwikkelen van een kennis- en expertisecentrum en het inzetten op plusdiensten bij de WSD. Het onderzoek naar de haalbaarheid van een circulair ambachtscentrum in onze gemeente wordt in afstemming met de WSD, als één van onze mogelijke partners, uitgevoerd. De afgelopen jaren hebben de gemeenten, WSD, de Dienst Dommelvallei en lokale partners in de CMD's nauw samengewerkt in het Sociaal Domein. De samenwerking met de WSD wordt verder voortgezet en verstevigd.
28
Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) De GGD Brabant-Zuidoost streeft - onder regie van de deelnemende gemeenten - door middel van preventie naar gezondheidswinst van alle inwoners, om zo een bijdrage te leveren aan de kwaliteit van hun leven en zelfredzaamheid te vergroten. De coronacrisis heeft de GGD Brabant-Zuidoost de strategische uitdagingen voor de toekomst aangereikt: verkleinen van gezondheidsverschillen, bevorderen van een gezonde leefstijl en een gezonde leefomgeving, bevorderen van een mentaal gezonde samenleving en versterken van de acute zorgketen. Hoe de situatie in 2023 wat betreft COVID-19 er in epidemiologische zin uit zal zien hangt af van de eventuele nieuwe varianten, de werking van het vaccin, de vaccinatiegraad en het gedrag in de wereldbevolking.
Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en positief als er meer baten zijn dan lasten. De taakvelden bij het sociaal domein zijn met ingang van begrotingsjaar 2023 aangepast op landelijk voorschrift. Het gaat om een verfijning van de taakvelden om beter aan landelijke informatiebehoeften te voldoen. Bedragen x €1.000 Omschrijving
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten 4.1 Openbaar basisonderwijs
57
63
97
97
97
97
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
676
693
814
814
814
814
2.635
3.142
3.352
3.358
3.255
3.252
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
386
543
542
542
542
542
6.3 Inkomensregelingen
6.361
6.189
6.254
6.254
6.254
6.254
6.4 WSW en beschut werk
1.454
1.478
1.428
1.443
1.443
1.443
588
679
713
713
713
713
1.007
983
988
988
988
988
6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)
0
0
1.855
1.855
1.855
1.855
6.71B Begeleiding (WMO)
0
0
970
970
970
970
6.71C Dagbesteding (WMO)
0
0
345
345
345
345
6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO)
0
0
335
335
335
335
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
3.433
3.574
0
0
0
0
6.72A Jeugdhulp begeleiding
0
0
875
875
875
875
6.72B Jeugdhulp behandeling
0
0
1.915
1.915
1.915
1.915
6.72C Jeugdhulp dagbesteding
0
0
255
255
255
255
6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig
0
0
202
202
202
202
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
4.394
4.124
0
0
0
0
6.73C Jeugdhulp met verblijf overig
0
0
765
765
765
765
6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf
0
0
15
15
15
15
6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZverblijf
0
0
42
42
42
42
6.74C Gesloten plaatsing
0
0
20
20
20
20
6.81A Beschermd wonen (WMO)
0
0
3
3
3
3
6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
0
0
18
18
18
18
6.81 Geëscaleerde zorg 18+
22
20
0
0
0
0
6.82A Jeugdbescherming
0
0
383
383
383
383
6.82B Jeugdreclassering
0
0
58
58
58
58
6.82 Geëscaleerde zorg 18-
396
477
0
0
0
0
7.1 Volksgezondheid
853
866
918
937
957
977
29
Omschrijving
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Totaal Lasten
22.263
22.831
23.161
23.202
23.118
23.136
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
70
76
76
76
76
76
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
234
365
365
365
365
365
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
119
110
110
110
110
110
6.3 Inkomensregelingen
5.028
Baten
5.827
5.054
5.028
5.028
5.028
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
2
0
0
0
0
0
6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO)
0
0
150
150
150
150
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
166
150
0
0
0
0
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
5
0
0
0
0
0
6.82 Geëscaleerde zorg 18-
58
0
0
0
0
0
6.480
5.754
5.728
5.728
5.728
5.728
-15.782
-17.077
-17.432
-17.474
-17.390
-17.407
Totaal Baten Saldo (baten -/- lasten)
Voorgestelde aanpassingen Onderstaand de voorgestelde budgetaanpassingen van dit programma. Bedragen zijn in € waarbij negatieve bedragen een nadeel zijn en positieve bedragen een voordeel. 3. Werk (Participatie), Zorg & Jeugd Nieuw beleid Coalitieprogramma:
2023
2024
-100.000
-100.000
2023
2024
2025
Sociaal-medische indicatie kinderopvang
-25.000
-25.000
-25.000
-25.000 Ten behoeve van meer grip en inzicht op de kosten(ontwikkeling) en kwaliteit van Wmovoorzieningen en jeugdzorg.
Join Us, programma eenzaamheid jongeren: formatie jongerenwerk en begeleiding programma
-38.000
-38.000
-38.000
-38.000 Uitvoering door raad vastgesteld lokaal jeugdbeleid.
STORM (project ikv jeugdhulp)
-23.000
-23.000
-23.000
-23.000 Uitvoering door raad vastgesteld lokaal jeugdbeleid.
Taakmutatie meicirculaire 2022: inburgering
-8.340
-8.340
-8.340
-8.340 Extra middelen in de meicirculaire gemeentefonds 2022 voor de leerwerktoets inburgeraars, zie ook programma 8.
Maatwerkvoorzieningen Wmo hulpmiddelen
-145.880
-145.880
-145.880
-145.880 Actualisatie obv jaarrekening 2021 en huidige inschatting.
Maatwerkvoorzieningen Wmo begeleiding e.d.
-461.609
-461.609
-461.609
-461.609 Actualisatie obv jaarrekening 2021 en huidige inschatting.
Maatwerkvoorzieningen jeugd
-734.444
-734.444
-734.444
-734.444 Actualisatie obv jaarrekening 2021 en huidige inschatting. Gedeeltelijk ten laste van de stelpost prijsstijging jeugdzorg en de stelpost voogdij, zie programma 8.
Bijdrage GGD volgens programmabegroting 2023 GGD
-36.824
-37.941
-39.082
-59.302 Begroting 2023 van de GR GGD is vastgesteld, de aanpassingen zijn nu in de gemeentelijke begroting 2023-2026 verwerkt.
Kleine aanpassingen < € 10.000
-28.800
-28.800
-28.800
-28.800 Betreft o.m. uitvoering vastgesteld mantelzorgbeleid, hogere kosten RIS-systeem voor vroegsignalering, Oudercafé en kostenstijging beheer wijkaccommodaties.
34.000
34.000
34.000
34.000 Voor BIZOB is een hogere bijdrage opgenomen, zie programma 1, daar maakt ook de inkoop 10 voor de jeugd deel van uit. Daarom kunnen deze kosten in programma 3 vervallen.
Wijkgericht werken: pilot Bestaand beleid of autonome ontwikkelingen:
2025
2026 Toelichting Uitvoering geven aan thema uit coalitieprogramma. 2026 Toelichting
Ombuigingen: Verlaging inkoopkosten 10 voor de jeugd (onderdeel van bijdrage BIZOB) Totaal programma 3
-1.567.897 -1.569.014 -1.470.155 -1.490.375
30
Programma 4. Verenigingen & Accommodaties Portefeuillehouder(s) S. Löwik
Wat willen we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect
Doelstellingen
Hoogwaardig voorzieningsniveau passend bij schaalgrootte van Nuenen
1. Meer afstemming van vraag en aanbod m.b.t. gemeentelijke accommodaties 2. Transparantere afspraken met exploitanten en/of gebruikers van gemeentelijke accommodaties 3. Gemeentelijk vastgoed duurzamer maken
Onderwijshuisvesting bassischolen afgestemd op leerlingenprognose
4. Voldoende vierkante meters voor onderwijshuisvesting basisscholen 5. Voldoende faciliteiten voor bewegingsonderwijs basisscholen
Bevorderen van een gezonde leefomgeving en leefstijl
6. Meer bekendheid geven aan en stimuleren van beter gebruik van sport-, spel- en vrijetijdsvoorzieningen
Relevante beleidsnota's in dit programma Naam
Periode
Vastgesteld in de raad
Planning vaststelling nieuw beleidsplan
Meerjarenspreidingsplan onderwijshuisvesting 2015
2015 - 2035
juli 2015
2023
Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Nuenen, Gerwen en Nederwetten 2021
onbepaald
september 2021
onbepaald
Algemene Subsidieverordening
vanaf 2017
mei 2016
onbepaald
Nota Accommodatiebeleid
vanaf 2017
september 2017
in 2023 neemt het college besluit over herijking van accommodatiebeleid
Nota vrijwilligersbeleid 2020-2026
2020 - 2026
november 2020
2026
Nota jeugdbeleid 2021 - 2024
2021 - 2024
april 2021
2025
Nota Duurzaamheid
2019-2023
december 2019
eind 2023
Transitievisie Warmte voor de gemeente Nuenen
2021 e.v.
september 2021
onbepaald
Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 Metropoolregio Eindhoven
2022 e.v.
december 2021
eind 2023
Wat gaan we daarvoor doen? Hoogwaardig voorzieningsniveau passend bij schaalgrootte van Nuenen 1. Meer afstemming van vraag en aanbod m.b.t. gemeentelijke accommodaties Om meer inzicht te krijgen in de vraag en het aanbod van de gemeentelijke accommodaties voeren we periodiek een objectief capaciteitsonderzoek voor de binnen- en buitensportaccommodaties uit. Daarnaast willen we de bezettingsgraad van de accommodaties vergroten door inzet van een makelaarsfunctie. We werken het locatie-onderzoek naar een tweede sporthal nader uit. In 2020 heeft de raad besloten tot transformatie van het Klooster van verzamelgebouw naar sociaal cultureel knooppunt en gelijktijdig het Klooster te verduurzamen. Dit willen we realiseren binnen de door de raad vastgestelde kaders. Mocht blijken dat dit niet gaat lukken vanwege onder andere gestegen bouwkosten, dan is dit voor ons aanleiding om een herweging maken waarbij de raad wordt betrokken. Als het Klooster gerenoveerd wordt, kan het gebouw tijdelijk niet gebruikt worden. Dat betekent dat er tijdelijke huisvesting beschikbaar moet zijn. Uit een eerste verkenning is gebleken dat er verschillende opties zijn met allerlei voor- en nadelen waarvan de kosten ook uiteenlopen. Er zijn nog geen keuzes gemaakt. Daarover moet nog een besluit worden genomen.
Vooruitlopend hierop hebben we gemeend nu toch al een bedrag voor deze kosten op te nemen in deze begroting (zie programma 7)
31
2. Transparantere afspraken met exploitanten en/of gebruikers van gemeentelijke accommodaties In een inventarisatie geven we inzicht in de kosten, opbrengsten en contractuele verplichtingen van onze accommodaties. Ook wordt de staat van de gebouwen in beeld gebracht. Hierdoor wordt de huidige situatie transparant weergegeven. De raad besluit vervolgens over de wenselijkheid en noodzaak van accommodatiebeleid. 3. Gemeentelijk vastgoed duurzamer maken De Hongerman, het dorpshuis in Gerwen en het Klooster worden verduurzaamd als onderdeel van de renovatie waartoe door de raad is besloten. In het eerste kwartaal van 2023 presenteren we de “routekaart Verduurzaming maatschappelijk vastgoed Nuenen”. Deze dient als leidraad voor de aankomende jaren en zorgt er voor dat we op voorhand weten welke impact de verduurzamingsmaatregelen hebben. De routekaart is nodig om inzichtelijk te maken wat (technisch) mogelijk is, wat de kosten daarvan zijn en welke impact dat op de gebruikers van de diverse panden heeft. In het coalitieprogramma is dit ook zo opgenomen inclusief een bedrag van € 15.000 in de ambtelijke doorberekening. Dit bedrag is in programma 1 van deze begroting opgenomen. Vooruitlopend hierop zijn in de begroting budgetten opgenomen voor het renoveren en verduurzamen van de kleedlokalen van de hockeyvereniging en EMK.
Wat gaan we daarvoor doen? Onderwijshuisvesting bassischolen afgestemd op leerlingenprognose 4. Voldoende vierkante meters voor onderwijshuisvesting basisscholen De gemeente is wettelijk verplicht te zorgen voor voldoende onderwijshuisvesting. Op basis van de meest recente leerlingenprognose wordt een toename van het aantal basisschoolleerlingen verwacht. Deze toename concentreert zich vooral in Nuenen-West en Nuenen-Noord. Het gebouw van basisschool Het Mooiste Blauw in Nuenen-West wordt te klein voor het toenemende aantal leerlingen. Het schoolbestuur heeft een aanvraag gedaan voor uitbreiding van het gebouw op de huidige locatie in 2023-2024. Deze uitbreiding was voorzien in het scholenspreidingsplan 2015-2035. In de investeringsbegroting is hiervoor een bedrag opgenomen dat gebaseerd is op de wet- en regelgeving. Voor de toekomst stellen we een Integraal Huisvestingsplan (IHP) op in overleg met de schoolbesturen. Het IHP is een gedeelde langetermijnvisie van gemeente en schoolbesturen op de schoolgebouwen in de gemeente. Hierbij wordt gekeken naar de kwaliteit en waar mogelijk de gewenste spreiding van de schoolgebouwen. De tweejaarlijkse leerlingenprognose is hierbij ondersteunend. 5. Voldoende faciliteiten voor bewegingsonderwijs basisscholen De gemeente is wettelijk verplicht ruimte voor bewegingsonderwijs voor het basisonderwijs beschikbaar te stellen.
We verwachten in 2026 extra ruimte nodig te hebben. Zoals opgenomen in het coalitieprogramma voeren we een locatieonderzoek uit naar een tweede sporthal in Nuenen. Hierbij houden we rekening met de leerlingenprognoses, de huidige en toekomstige behoefte aan binnensportaccommodaties en onderzoeken we de mogelijkheden van multifunctioneel gebruik van bestaand vastgoed en onderwijshuisvesting.
Wat gaan we daarvoor doen? Bevorderen van een gezonde leefomgeving en leefstijl 6. Meer bekendheid geven aan en stimuleren van beter gebruik van sport-, spel- en vrijetijdsvoorzieningen We geven voorlichting en informatie over de voorzieningen en activiteiten die in de gemeente plaatsvinden. Dit doen we onder meer door de inzet van de combinatiefunctionaris. Op grond van het lokaal jeugdbeleid stimuleren we het gebruik van reguliere voorzieningen door alle jeugdigen. Eind 2018 is het landelijk preventieakkoord met afspraken om Nederland gezonder te maken gesloten. De aanpak van roken, overgewicht en overmatig alcoholgebruik zijn daarbij centrale thema's. We gaan hier op lokaal niveau uitvoering aan geven in samenwerking met lokale partners (o.a. welzijn, zorg, sport, scholen en bedrijven). In Nuenen gebeurt natuurlijk al veel rondom preventie en gezondheid. Zo hebben we in 2020 een lokaal sportakkoord gesloten. Hiervoor krijgen we via een uitkering van het Rijk jaarlijks een uitvoeringsbudget. Dit budget zetten we in op een breder aanbod
32
van sportactiviteiten, het versterken van verenigingen en het zoeken naar samenwerking en verbinding met overige maatschappelijke organisaties.
Beleidsindicatoren Naam
Indicator
Duurzaam gemeentelijke vastgoed**
aantal gemeentelijke gebouwen verduurzaamd volgens BENG
0
Onderwijshuisvesting bassischolen **
De onderwijshuisvesting sluit aan op het aantal leerlingen volgens de berekeningswijze van de verordening onderwijshuisvesting.
ja
De gemeente beschikt over voldoende ruimte voor bewegingsonderwijs om te voldoen aan de wettelijke verplichting.
ja
% inwoners van 19 jaar en ouder dat wekelijks sport
56
Beweegt voldoende**
Jaarrekening 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
** in 2023 voor het eerst opgenomen
Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en positief als er meer baten zijn dan lasten. Bedragen x €1.000 Omschrijving
Realisatie 2021 Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten 0.10 Mutaties reserves programma 4
700
0
0
0
0
0
4.2 Onderwijshuisvesting
1.273
1.178
1.197
1.195
1.240
1.129
476
159
243
168
168
168
1.114
1.166
1.024
1.399
1.382
1.375
451
460
460
460
460
460
4.013
2.963
2.923
3.221
3.250
3.132
0.10 Mutaties reserves programma 4
737
41
14
39
39
39
4.2 Onderwijshuisvesting
257
75
75
75
75
75
5.1 Sportbeleid en activering
345
20
0
0
0
0 195
5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.6 Media Totaal Lasten Baten
5.2 Sportaccommodaties
276
195
195
195
195
Totaal Baten
1.616
331
284
309
309
309
Saldo (baten -/- lasten)
-2.397
-2.632
-2.639
-2.912
-2.941
-2.823
Voorgestelde aanpassingen Onderstaand de voorgestelde budgetaanpassingen van dit programma. Bedragen zijn in € waarbij negatieve bedragen een nadeel zijn en positieve bedragen een voordeel. 4. Verenigingen & accommodaties Bestaand beleid of autonome ontwikkelingen:
2023
2024
2025
Hogere doordecentralisatiebijdrage Nuenens College vanwege stijging aantal leerlingen
-35.000
-35.000
-35.000
-35.000 Hier staat hogere algemene uitkering tegenover, zie programma 8.
Voortzetten inzet buurtsportcoach (t.b.v. de uitvoering van het Lokaal sportakkoord)
-48.000
-48.000
-48.000
-48.000 Landelijk wordt het Nationaal Sportakkoord voortgezet. Dit betekent dat we ook in Nuenen het Lokale Sportakkoord verder vorm gaan geven.
Sporthal Hongerman exploitatielasten te hoog begroot
50.000
50.000
50.000
50.000 Op basis van ervaringscijfers van de laatste jaren.
33
2026 Toelichting
Maatwerkvoorziening voor maatschappelijke verenigingen voor energiekosten
-75.000
Noodfonds t.b.v. (sport)verenigingen die door gestegen energielasten dreigen om te vallen.
Actualisatie kapitaallasten (aangepaste planning investeringen 2023-2026 en lopende investeringen 2022)
-2.475
-67.376 -114.522 -114.025 Betreft hoofdzakelijk de kapitaallasten van de nieuw opgenomen investeringen voor onderwijs (uitbreiding Het Mooiste Blauw) en sportparken (EMK, hockeyclub). Zie investeringsbegroting.
Kleine aanpassingen < € 10.000
-8.000
-8.000
-8.000
-8.000 Betreft huurverhoging basisscholen.
Ombuigingen: n.v.t. Totaal programma 4
-118.475 -108.376 -155.522 -155.025
34
Programma 5. Wonen & Leefomgeving Portefeuillehouder(s) R. Stultiëns en S. Löwik
Wat willen we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect
Doelstellingen
Passende huisvesting voor onze inwoners, waaronder jongeren, ouderen en specifieke doelgroepen waaronder Sinti en zorgbehoevenden
1. Meer nieuwe woningen voor de lokale vraag (voor o.a. jongeren, ouderen, Sinti en zorgbehoevenden) 2. Meer sociale huurwoningen 3. Meer woningen voor bijzondere doelgroepen die een vorm van zorg nodig hebben 4. Betere woonomstandigheden op de woonwagenlocaties Kremersbos en Bosweg
Zo energiezuinig en duurzaam mogelijke (bestaande) woningvoorraad, zodat inwoners zo lang mogelijk en comfortabel mogelijk in Nuenen kunnen blijven wonen
5. Meer duurzame bestaande woningen (o.a. energiezuiniger maken van bestaande woningen) 6. Meer levensloopbestendige woningen (bestaande en nieuwe)
Nuenen behouden als leefbare woongemeente waarbij geen afbreuk of waarbij een bijdrage wordt geleverd aan onze kernkwaliteiten (groen, dorps, rustig en gezellig)
7. Beter benutten van transformatie- en inbreidingskansen binnen de kernen Nuenen, Gerwen, Nederwetten en buurtschap Eeneind (vanuit kernkwaliteiten) 8. Meer investeren om de leefbaarheid in de kerkdorpen voor de toekomst te behouden 9. Het erfgoed in het centrum van Nuenen beter beleefbaar maken
Relevante beleidsnota's in dit programma Naam
Periode
Vastgesteld door de raad
Planning vaststelling nieuw beleidsplan
Programma Wonen 2020-2030
2020-2030
juli 2020
onbepaald
Visie op Wonen Stedelijk Gebied Eindhoven
2019 e.v.
juli 2019
onbepaald
Actualisatie afsprakenkader Wonen Stedelijk Gebied Eindhoven 2022
2022 e.v.
februari 2022
onbepaald
Programma woonwagenlocaties
2018-2022
november 2017
onbepaald
Nota grondbeleid
2019 e.v.
juli 2019
onbepaald
Landschapsstudie en toolbox buitengebied
2020 e.v.
26 mei 2020 (door college)
onbepaald
Omgevingsvisie Nuenen
2021 e.v.
september 2021
onbepaald
Nota Duurzaamheid
2019-2023
december 2019
eind 2023
Transitie Warmte voor de gemeente Nuenen
2021 e.v.
september 2021
onbepaald
Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 Metropoolregio Eindhoven
2022 e.v.
december 2021
eind 2023
Wat gaan we daarvoor doen? Passende huisvesting voor onze inwoners, waaronder jongeren, ouderen en specifieke doelgroepen waaronder Sinti en zorgbehoevenden 1. Meer nieuwe woningen voor de lokale vraag (voor o.a. jongeren, ouderen, Sinti en zorgbehoevenden) We hebben in Nuenen al heel veel woningbouwplannen, onder meer voor ouderen nabij centrumlocaties. We willen de focus leggen op daadwerkelijke realisatie en waar mogelijk versnellen. Hierbij ligt de focus op Nuenen-West (inclusief verkennen versnellen 3e fase waarbij we regionale ambtelijke capaciteit inzetten), de Vinkenhofjes en de kerkdorpen, zoals aangegeven in de raadsagenda en het coalitieprogramma. Dit betekent dat andere (nieuwe) plannen minder prioriteit krijgen.
35
Waar mogelijk zetten we bij nieuwbouw in op woningen die de Nuenense voorraad diverser maken: levensloopbestendig en betaalbaar. Meer in het bijzonder zetten we in op het toevoegen van sociale huurwoningen, zoals ook is aangegeven in de raadsagenda en het coalitieprogramma. Dit doen we niet zelf; dit doen de woningcorporaties. We maken hierover afspraken in de Prestatieafspraken. Er is onder andere een subsidieregeling om de ontwikkeling van sociale huurwoningen te stimuleren. Bij de ontwikkeling van sociale koopwoningen gaan we uit van zelfbewoningsplicht. Verder onderzoeken we andere mogelijkheden om de betaalbaarheid van koopwoningen te stimuleren (i.e. opkoopbescherming). Voor dit onderzoek is budget opgenomen van € 15.000. Voor jongeren hebben we daarnaast de starterslening. Waar mogelijk kijken we of er in bestaande/nieuwe plannen ruimte is voor CPO, zoals opgenomen in het coalitieprogramma. Ten aanzien van de woningbehoefte van de Sinti: Helpt Elkander werkt aan de uitbreiding van Mieke Sandershof. Bij de plannen voor de bestaande locaties onderzoeken we of nieuwe standplaatsen toegevoegd kunnen worden. Parallel doen we onderzoek naar een nieuwe locatie in Nuenen-West. Voor arbeidsmigranten wordt een flexwonen-concept ontwikkeld (Collse Hoeve) door een ontwikkelaar. 2. Meer sociale huurwoningen In nieuwe projecten gaan we uit van 30% sociale woningbouw.
We maken over sociale huurwoningen Prestatieafspraken met de woningcorporaties. De uitvoering van diverse projecten loopt. Hierbij hebben de Vinkenhofjes onze prioriteit; andere projecten zijn Wederikdreef, Lyndakkers, Vrouwkensakker, Parkstraat-Voirt en ook in Nuenen-West komen sociale huurwoningen. Om de ontwikkeling van sociale huurwoningen mogelijk te maken heeft de gemeente een subsidieregeling (fonds sociale volkshuisvesting). Via de bouw van vrije sectorwoningen komen middelen bij de gemeente binnen, die we inzetten voor de bouw van sociale huurwoningen (tot maximaal € 7.500 per woning). 3. Meer woningen voor bijzondere doelgroepen die een vorm van zorg nodig hebben Er loopt een aantal nieuwbouwprojecten door Archipel met eenheden voor intramurale zorg (voor de doelgroep met dementie). Dit voorziet in de vraag. Ook hebben we een stevig aantal plannen met levensloopbestendige woningen voor onder meer de oudere Nuenenaren. Verder voorziet het project Wederikdreef (Lunetzorg) in de vraag naar wonen voor mensen met een verstandelijke beperking. We gaan in 2023 (analyse in 2022) een woonzorgvisie opstellen via een participatief traject, zoals opgenomen in het coalitieprogramma. Daarvoor is een aanvullend budget in deze begroting opgenomen en dit budget is hoger dan het budget waarvan in de ambtelijke doorberekening van het coalitieprogramma is uitgegaan.
Naast de beleidsvelden wonen en zorg gaat het ook over andere gemeentelijke verantwoordelijkheden zoals WMO, accommodatiebeleid en zaken als voorzieningen in de openbare ruimte (zoals opgenomen in programma 3) die voor oudere inwoners van belang zijn. Daarnaast wordt ook het beschermd wonen meegenomen. We onderzoeken in dit kader onder meer of de woningen rondom De Akkers weer als aanleunwoning kunnen worden gebruikt (met corporaties en Archipel). 4. Betere woonomstandigheden op de woonwagenlocaties Kremersbos en Bosweg In het coalitieprogramma is opgenomen dat de (gefaseerde) renovatie van Bosweg bij voorkeur als eerste ter hand wordt genomen vanwege de leefomstandigheden op deze locatie ten opzichte van de locatie Kremersbos. Hiervoor wordt een ontwikkelstrategie opgesteld. Voor 2023 is een direct beschikbaar investeringskrediet van € 250.000 opgenomen. Het woonbehoeftenonderzoek is afgerond. Uit onderzoek is gebleken dat er behoefte is aan uitbreiding van het aantal standplaatsen. Helpt Elkander werkt aan de uitbreiding van Mieke Sandershof. Bij de plannen voor de bestaande locaties onderzoeken we of nieuwe standplaatsen toegevoegd kunnen worden. Parallel doen we onderzoek naar een nieuwe locatie in Nuenen-West. Het due diligence onderzoek is uitgevoerd. Hierover zijn we in gesprek met Helpt Elkander.
Voor ons is belangrijk om in 2023 duidelijkheid te krijgen over de toekomstige positie van Helpt Elkander met betrekking tot de woonwagenlocaties Kremersbos en Bosweg. Dan kunnen we ook gerichter naar de toekomst kijken en scenario's uitwerken en, indien dat nodig mocht blijken, op zoek gaan naar een andere toekomstige exploitant/beheerder. De financiële uitkomsten van het due diligence onderzoek zijn niet doorgevoerd in de bestaande investeringen, omdat er nog te veel onduidelijkheden zijn. Daarover zijn we met Helpt Elkander in gesprek. In de risicoparagraaf is hiervoor wel een bedrag opgenomen.
36
Nu de beide locaties langer dan oorspronkelijk werd verwacht in exploitatie en beheer zijn van de gemeente, is in deze begroting een extra budget opgenomen in verband met het inhuren van een projectleider en de kosten beheer en onderhoud.
Wat gaan we daarvoor doen? Zo energiezuinig en duurzaam mogelijke (bestaande) woningvoorraad, zodat inwoners zo lang mogelijk en comfortabel mogelijk in Nuenen kunnen blijven wonen 5. Meer duurzame bestaande woningen (o.a. energiezuiniger maken van bestaande woningen) Vanuit het woonbeleid zetten we in op het verduurzamen van bestaande woningen door het instrument Stimuleringslening, waarmee inwoners hun woning levensloopbestendig en/of duurzamer kunnen maken. Nieuwbouwwoningen dienen energieneutraal te zijn. Voor woningcorporaties maken we een uitzondering. Zij kunnen ook Bijna energieneutraal-woningen bouwen. Verder maken we in de Prestatieafspraken met de woningcorporaties afspraken over duurzaamheidsmaatregelen in de bestaande woningvoorraad. Vanuit het duurzaamheidsbeleid zetten we in op verschillende wegen om de huidige woningvoorraad te verduurzamen, zoals ook in het coalitieprogramma is aangegeven. Voor de particuliere woningeigenaren en huurders wordt ingezet op het verduurzamen van de woning door in te zetten op isoleren, afkoppelen van gas en aanbrengen van zonnepanelen. Daarnaast speelt ook gedragsverandering een belangrijke rol in het besparen van energie. De energiecoaches van het Energiehuis Slim Wonen kunnen woningeigenaren en huurders hier in adviseren.
De energiecoaches worden zoveel mogelijk gefaciliteerd door de gemeente en het Energiehuis Slim Wonen om deze rol goed te kunnen vervullen. Zo wordt er een voorlichtingscentrum (met tentoonstelling van technieken) ingericht dat inwoners voor advies kunnen bezoeken. Voor dit alles is een budget van € 40.000 opgenomen in programma 6 van deze begroting dat ten laste wordt gebracht van de bestemmingsreserve Klimaatmiddelen Rijk. Vanuit de communicatiestrategie 'Nuenen in Stroomversnelling' worden Nuenenaren op verschillende wijzen (online, via kranten, of bijeenkomsten) geïnformeerd over energiebesparingstips, het energieloket en mogelijke subsidies/financieringsopties. Daarnaast wordt bekeken bij welke projecten we vanuit de Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 kunnen aansluiten om onze inwoners nog verder te helpen in het verduurzamen van de woning. Daarnaast zullen specifiek in Gerwen en de wijk Boschhoeve inwoners worden begeleid in het proces naar het aardgasvrij maken van de woning (als uitvoering van de transitievisie warmte). Van deze aanpakken willen we het komende jaar leren en vervolgens kijken hoe we deze aanpakken kunnen toepassen in andere wijken in Nuenen. Tot slot leiden de hoge energieprijzen er toe dat een aantal van onze inwoners hun energierekening niet meer kunnen betalen.
Vanuit het Rijk zijn er middelen toegekend voor het beperken van de gevolgen van energiearmoede. Hiertoe wordt samen met betrokken stakeholders een plan van aanpak gemaakt dat op korte termijn (naar verwachting vierde kwartaal 2022 dan wel eerste kwartaal 2023) uitvoerbaar is. 6. Meer levensloopbestendig woningen (bestaande en nieuwe) Vanuit het woonbeleid zetten we in op het verduurzamen van bestaande woningen door het instrument Stimuleringslening, waarmee inwoners hun woning levensloopbestendig en/of duurzamer kunnen maken. Verder hebben we in de gemeente Nuenen een beleidsregel Meergeneratiewonen. In de nieuwbouw programmeren we levensloopbestendige woningen: denk aan projecten als Panta Rhei, Luistruik, Wederikdreef, Vinkenhofjes, Parkstraat-Voirt, et cetera.
Wat gaan we daarvoor doen? Nuenen behouden en ontwikkelen als leefbare woongemeente waarbij geen afbreuk wordt gedaan of waarbij een bijdrage wordt geleverd aan onze kernkwaliteiten (groen, dorps, rustig en gezellig) 7. Beter benutten van transformatie- en inbreidingskansen binnen de kernen Nuenen, Gerwen, Nederwetten en buurtschap Eeneind Bij het beter benutten van de transformatie- en inbreidingskansen is het van groot belang dat er geen afbreuk wordt gedaan aan het groene en dorpse karakter van onze kernen. Nieuwbouw en transformatie vergt een zorgvuldige inpassing in de omgeving. In 2023 stellen we hier ‘de Bouwgids voor Nuenen’ voor vast, waarin we beschrijven hoe (inhoudelijk en procesmatig) een (woningbouw)initiatief van grotere omvang kan landen in de (fysieke) omgeving.
37
In het kader van duurzaamheid zetten we in op het vergroten van het aantal zonnepanelen op (grote) daken, aan gevels en aan/langs infrastructurele werken. Het aanbrengen van zonnepanelen kan landschappelijk en ruimtelijk impact hebben. Om deze impact te verkleinen kan het nodig zijn om aanvullende maatregelen te treffen. Dit nemen we mee in onze afwegingen bij vergunningverlening. We hebben in Nuenen al heel veel woningbouwplannen. De ambtelijke capaciteit is begrensd. Dit betekent dat we niet alles direct kunnen oppakken. Ook de raad en de coalitiepartijen beseffen dit. In de raadsagenda en het coalitieprogramma is een prioritering opgenomen. Op basis daarvan zetten we qua inbreiding en transformatie in eerste instantie in op de realisatie van het project Vinkenhofjes. Daarnaast onderzoeken we welke kansen er voor nieuwe woningbouw in Nederwetten en Gerwen zijn in relatie tot de aanwezige accommodaties. Dit wordt een participatief traject. Als het onderzoek een vervolg krijgt, zal naar verwachting aanvullend budget nodig zijn. Daar is in deze begroting geen rekening mee gehouden. In tweede instantie voeren we de bestaande afspraken met ontwikkelaars/initiatiefnemers van nieuwbouwplannen uit binnen de beschikbare ambtelijke capaciteit. Bij krapte aan ambtelijke capaciteit worden projecten geprioriteerd en/of gefaseerd.