Bijlage 1 Programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 definitief 1390914
Tekst van het document
Programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 Voorwoord ............................................................................................................................................... 3 Algemene inleiding .................................................................................................................................. 4 Algemene toelichting en inleiding bij programma's ............................................................................... 10 Programma 1. Bestuur, Samenwerking & Dienstverlening ................................................................... 12 Programma 2. Veiligheid & Handhaving ............................................................................................... 19 Programma 3. Werk (participatie), Zorg & Jeugd .................................................................................. 24 Programma 4. Verenigingen & Accommodaties ................................................................................... 31 Programma 5. Wonen & Leefomgeving ................................................................................................ 35 Programma 6. Ruimtelijk beheer, Milieu & Verkeer ..............................................................................
41 Programma 7. Economie, Toerisme & Recreatie .................................................................................. 48 Programma 8. Financiën & Belastingen ................................................................................................ 53 Paragrafen ............................................................................................................................................. 57 Lokale heffingen ................................................................................................................................. 58 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................................................... 65 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................ 75 Financiering........................................................................................................................................ 81 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................... 84 Verbonden partijen .............................................................................................................................
89 Inleiding ......................................................................................................................................... 89 Gemeenschappelijke regelingen ................................................................................................... 89 Vennootschappen en coöperaties ................................................................................................. 96 Stichtingen en verenigingen .......................................................................................................... 97 Grondbeleid...................................................................................................................................... 101 Verplichte beleidsindicatoren ........................................................................................................... 106 Financiële begroting ............................................................................................................................ 107 Overzicht van baten en lasten ......................................................................................................... 108 Toelichting overzicht van baten en lasten ........................................................................................ 110 Toelichting verschillen per programma .......................................................................................
110 Overzicht van de geraamde incidentele baten en lasten ............................................................ 111 Overzicht beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ....................... 114 Uiteenzetting van de financiële positie ............................................................................................ 115 Geprognosticeerde balans .......................................................................................................... 115 EMU-saldo ................................................................................................................................... 115 Jaarlijks terugkerende arbeidskosten .......................................................................................... 116 Overzicht van investeringen ........................................................................................................ 116 Reserves en voorzieningen ............................................................................................................. 122 Overzicht van reserves en voorzieningen ................................................................................... 122 Toelichting op de reserves ..........................................................................................................
125 Toelichting op de voorzieningen .................................................................................................. 129 Toelichting op de financiële positie .................................................................................................. 132 Bijlagen ................................................................................................................................................ 133 Overzicht van baten en lasten per taakveld ..................................................................................... 134
2
Voorwoord Voor u ligt de eerste begroting van een nieuwe bestuursperiode. De aankomende periode willen we vooral doen, resultaten boeken en besluiten die zijn genomen in de vorige bestuursperiode, zoals over de Sinti, de Hongerman, het Klooster en de Bundelroutes uitvoeren. Toen deze besluiten zijn genomen, zag de wereld er anders uit dan vandaag de dag. Daarom is het nodig om een realiteitscheck te doen. Kunnen we de besluiten nog uitvoeren binnen de (financiële) kaders? Is bijstelling van de plannen noodzakelijk en/of mogelijk? Of moeten we kijken naar andere scenario’s? Financieel De begroting is op orde, namelijk meerjarig structureel en reëel in evenwicht. Tegelijkertijd zijn er binnen de raad en het college zorgen over de schuldenlast en het risicoprofiel van de gemeente. Daarom zijn we terughoudend met het opvoeren van nieuw beleid en het doen van nieuwe investeringen. Daarnaast willen we de aankomende jaren een buffer creëren om zodoende de financiële positie van de gemeente te versterken. Hiermee kunnen we ook de onzekerheden die na 2026 op ons afkomen in verband een gewijzigde financieringssystematiek vanuit het Rijk, opvangen. Tevens biedt het mogelijkheden om een afgewogen keuze te maken tussen het aangaan van leningen dan wel de inzet van eigen vermogen bij de grote investeringsprojecten, waardoor de leningenportefeuille niet explosief hoeft te groeien.
Kortom, door nu zuinig te zijn en een buffer te creëren, heeft de raad in de toekomst meer financiële armslag bij het nemen van besluiten. Bertje van Stiphout, Wethouder Financiën
3
Algemene inleiding Uitgangspunten begroting We willen een reële en structureel sluitende meerjarenbegroting, waardoor we onze hoge kapitaallasten aan kunnen. Op de planning staan grote investeringsprojecten, zoals Bundelroutes, transformatie van het Klooster, de Kloostertuin, renovatie van de Hongerman, Sinti's, aanpassing van MFA D'n Heuvel, uitbreiding van Het Mooiste Blauw en de Wereld van Van Gogh. Daarbij kent onze gemeente al een grote leningenportefeuille en leggen de wettelijke taken, reguliere werkzaamheden en opgaven/projecten waarover in het verleden besluiten zijn genomen, een beslag op de beschikbare middelen. Voor ons voldoende reden om in deze begroting een pas op de plaats te maken, terughoudend te zijn met nieuw beleid en nieuwe investeringen en te zoeken naar mogelijkheden om onze financiële positie te versterken. Voor incidentele kosten is nog wel enige ruimte. Naast middelen voor bestaand beleid en autonome ontwikkelingen vragen we alleen aanvullend budget voor de thema's opgenomen in de raadsagenda en het coalitieprogramma. In deze begroting is verder rekening gehouden met: • onzekerheid rondom de hoogte van de rijksbijdrage vanaf 2026 (zie voor nadere toelichting Rijksbijdrage) • de sterk stijgende bouwkosten • hoge inflatie • rentestijging langlopende leningen • fluctuaties in kapitaallasten Hiervoor zijn al hogere kosten opgenomen.
Daarnaast is een hoge stelpost inflatie opgenomen. Ook onze inwoners en verenigingen worden met deze stijgende kosten voor onder meer energie geconfronteerd. Vanuit het Rijk worden daarom diverse maatregelen genomen en gelden via de gemeenten beschikbaar gesteld om de lasten enigszins te verlichten. Mochten er ondanks dat toch nog grote problemen bij inwoners ontstaan, dan zou een beroep op ons noodfonds gedaan kunnen worden. Voor verenigingen is een klein noodfonds ingericht ten behoeve van (sport)verenigingen die door de gestegen energiekosten dreigen om te vallen. Voor de jaren 2023, 2024 en 2025 verwachten we een positief begrotingssaldo. Daarom stellen wij de raad voor tussen 2023 en 2025 een buffer op te bouwen door een groot deel van dit verwachte positieve begrotingssaldo (zijnde 75%) nu al te storten in de algemene reserve, zodat er in de toekomst financiële armslag blijft. Deze werkwijze wordt eerst bij de begrotingsbehandeling ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. De afgelopen jaren hebben ons geleerd dat ontwikkelingen snel plaats kunnen vinden. De wereld van vandaag kan bij wijze van spreken overmorgen zo maar anders zijn. De begroting is gebaseerd op huidige inzichten en op basis daarvan hebben we prognoses gemaakt en baten en lasten geraamd. De tijd zal leren of onze verwachtingen, prognoses en ramingen ook daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden.
In de tussentijdse rapportages en de jaarrekening kijken wij periodiek terug naar wat zich daadwerkelijk heeft voorgedaan en mogelijk dat dit in de toekomst leidt tot bijstellingen. Raadsagenda en coalitieprogramma De nieuwe raad heeft gezamenlijk de raadsagenda 2022 – 2026 op- en vastgesteld. Vervolgens is deze raadsagenda door de coalitiepartijen W70, Groen Links-PvdA en D66 uitgewerkt en aangevuld in het coalitieprogramma Samen Werken aan Nuenen. Alle raadsfracties hebben op 16 juni 2022 ingestemd met de raadsagenda en het coalitieprogramma. In de raadsagenda en aanvullend in het coalitieprogramma zijn de volgende thema’s opgenomen. Hoe we aan deze thema's uitvoering willen geven, is op hoofdlijnen opgenomen in deze begroting. In onderstaand overzicht is daarom aangegeven in welk programma een thema is terug te vinden.
4
Rijksbijdrage De algemene uitkering gemeentefonds laat voor de jaren 2022 tot en met 2025 een forse verhoging zien. Vanaf 2026 is erg onzeker wat structureel beschikbaar is. Dit geldt niet alleen voor de gemeente Nuenen, maar voor alle Nederlandse gemeenten. Op basis van wat we nu weten, gaan wij uit van fors lagere rijksbijdragen. Dit heeft invloed op deze begroting, met name op het begrotingsjaar 2026. De volgende factoren spelen daarbij een rol. Herijking van het gemeentefonds Vanaf 2023 krijgen we te maken met een herijking van het gemeentefonds. Dit betekent voor onze gemeente dat we stapsgewijs, met een overgangstermijn van 3 jaar, minder geld uit het gemeentefonds zullen ontvangen. Accresmethodiek Vanaf 2026 wordt de normeringsmethodiek aangepast. Hoe de nieuwe systematiek er vanaf 2026 uit gaat zien, is nu nog niet bekend. Opschalingskorting De oploop van de opschalingskorting is geschrapt voor de duur van deze kabinetsperiode. Tot 2026 levert het schrappen van de opschalingskorting voor de gemeente een voordeel op. Vanaf 2026 vervalt dit voordeel en blijft de opschalingskorting van cumulatief € 975 miljoen (landelijk) staan. Septembercirculaire 2022 Volgens de landelijke richtlijnen moet de begroting 2023 gebaseerd zijn op de meicirculaire 2022 of de septembercirculaire 2022.
Onze voorkeur is altijd om de septembercirculaire te verwerken, om te voorkomen dat kort na het vaststellen van de begroting al een begrotingswijziging moet worden gemaakt. Net als vorig jaar wordt de septembercirculaire 2022 opnieuw laat gepubliceerd, omdat Prinsjesdag laat valt. Dat betekent dat we de gevolgen van deze circulaire niet in de begroting kunnen verwerken, omdat de begroting dan al gereed is en het besluitvormingsproces is gestart. Het streven is om kort na het aanbieden van de begroting 2023 aan de raad de informatie van de septembercirculaire 2022 na te sturen, met een voorstel tot verwerking ervan in deze begroting.
5
Coronapandemie We hebben de afgelopen jaren, via de uitkering gemeentefonds, rijksgelden ontvangen ter compensatie van (extra) kosten die gemeenten maakten als gevolg van de coronapandemie. Wij hebben deze gelden, voor zover niet besteed, gestort in de bestemmingsreserve Rijksmiddelen corona. Op het moment dat deze begroting is voorbereid, is Nederland weer open. Het is onzeker of dit ook zo blijft. Het coronavirus is er namelijk nog steeds, alleen is onbekend wat de impact in de toekomst zal zijn. De bestemmingsreserve Rijksmiddelen corona bedraagt op 31 december 2022 volgens de huidige prognose € 421.000,-. Wij adviseren deze bestemmingsreserve nog aan te houden tot minimaal medio 2023, zodat eventuele kosten als gevolg van de coronapandemie hieruit gefinancierd kunnen worden.
Kadernota Voor 2023 is geen kadernota opgesteld in verband met de verkiezingen. De raadsagenda die in gezamenlijkheid tot stand is gekomen, geeft weer aan welke thema's de raad prioriteit geeft. In de paragraaf Uitgangspunten begroting is een overzicht opgenomen met de thema's uit het raadsprogramma waarbij is aangegeven in welke programma deze thema's zijn uitgewerkt.
Bestaand beleid en autonome ontwikkelingen Er kunnen zich allerlei omstandigheden voordoen waardoor het noodzakelijk of wenselijk is om in de begroting aanpassingen te doen met betrekking tot bestaand beleid. Het gaat hierbij om beleid waaraan al uitvoering wordt gegeven of waarover al besluitvorming heeft plaatsgevonden. Kortom: voor de uitvoering van dit beleid zijn financiële middelen beschikbaar gesteld. Een verandering/aanpassing in dit beleid kan tot gevolg hebben dat er meer of minder kosten dan wel meer of minder opbrengsten zijn. Daarnaast zijn er autonome ontwikkelingen waarop wij geen of nauwelijks invloed hebben, maar die wel financiële gevolgen hebben. Denk hierbij aan indexeringen, hoogte van uitkeringen uit het gemeentefonds en bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen. In onderstaand overzicht zijn de financiële consequenties van aanpassingen in bestaand beleid en autonome ontwikkelingen weergegeven. Een negatief getal geeft een nadeel en een positief getal geeft een voordeel ten opzichte van de huidige begroting aan. Bij de betreffende programma's is hierop een toelichting gegeven.
Nieuw beleid We zijn terughoudend geweest met het opvoeren van nieuw beleid en hebben ons beperkt tot de thema's opgenomen in de raadsagenda en het coalitieprogramma. We willen geen voorschot nemen op de toekomst, mede vanwege grote onzekerheden rondom de hoogte van de rijksbijdrage vanaf 2026, de sterk stijgende bouwkosten en de hoge inflatie. Het nieuwe beleid ziet met name op incidentele kosten en heeft dus weinig effect op het structurele begrotingssaldo. Wij adviseren deze incidentele kosten te bekostigen uit het beschikbare begrotingssaldo voor zover toereikend. Indien dit saldo negatief wordt, brengen wij dit incidenteel ten laste van de algemene reserve. De algemene reserve bedraagt op 31 december 2022 volgens de huidige prognose € 7.109.000,- (exclusief algemene reserve bouwgrondexploitatie). Als een actie uit de raadsagenda en/of coalitieprogramma een vervolg krijgt, kunnen hieraan wel structurele kosten verbonden zijn. Als dit het geval is, wordt dit inzichtelijk gemaakt in het raadsvoorstel dat dan aan de raad wordt voorgelegd. In deze begroting is daarop niet geanticipeerd. Bij de betreffende programma's is hierop een toelichting gegeven.
Totaaloverzicht We hebben de financiële consequenties van de autonome ontwikkelingen, de aanpassingen in bestaand beleid en nieuw beleid doorgerekend. Dit alles leidt tot onderstaand financieel overzicht: Begrotingssaldo
2024
2025
2026
Primaire begroting
304.679 210.886
2023
730.740
730.740
Vastgestelde begrotingswijzigingen
576.604 573.826
633.722
645.419
Aanpassingen 2026 ten opzichte van 2025 (o.m. gemeentefonds, kapitaallasten *) Actueel begrotingssaldo
364.725 881.283 784.712 1.364.462 1.740.884
6
Aanpassingen coalitieprogramma 2022-2026
2023
Wonen: Onderzoek (on)mogelijkheden invoeren zelfbewoningsplicht
-15.000
Huisvesting Sinti: Inhuur projectleider en beheer en onderhoud
-150.000
Woonzorgvisie
-30.000
2024
2025
2026 Prgr 5
-150.000
5 5
Mobiliteit: Uitvoeren maatregelenpakket VKA (investering, dus kapitaallasten)
6
Energietransitie: Inventarisatie wat er nodig is om te stimuleren dat er verduurzamingsmaatregelen aan andere gebouwen dan woningen worden gerealiseerd
-20.000
6
Bovenstaande brengen we ten laste van bestemmingsreserve Klimaatmiddelen Rijk
20.000
6
Energietransitie: Inzichtelijk maken wat er voor nodig is om gemeentelijke gebouwen energieneutraal te maken
-15.000
1
Energietransitie: Onderzoek naar (on)mogelijkheden van Warmte Koude Opslag in de Kloostertuin (investering, dus kapitaallasten)
5
Visie op het centrum actualiseren
-50.000
5
Visie op het centrum: extra capaciteit 0,5 fte gedurende 1 jaar
-40.000
5
Ondernemersfonds: uitvoeren onderzoek
-25.000
Wijkgericht werken: pilot
-100.000
Groen: Subsidie voor bedrijven om hemelwaterafvoer af te koppelen (inclusief kosten ambtelijke inzet)
-125.000
6
Dekking subsidie hemelwaterafvoer uit riolering (GRP)
125.000
6
7 -100.000
3
Spelen en bewegen: Speelvoorziening Lissevoort (investering, dus kapitaallasten)
6
Totaal voorstellen nieuw beleid coalitieprogramma
-425.000
-250.000
0
2023
2024
2025
-35.000
1
Formatie-uitbreiding openbare ruimte binnendienst
-181.268
-181.268
-181.268
-181.268
1
Formatie-uitbreiding CMD en Facilitaire zaken
-110.682
-110.682
-110.682
-110.682
1
Formatie-uitbreiding Vergunningen, Handhaving en Veiligheid
-27.339
-27.339
-27.339
-27.339
1
Formatie Staf
27.180
27.180
27.180
27.180
1
Formatie procescoördinator zaakgericht werken
-37.772
-37.772
-37.772
-37.772
1
Toerekening salariskosten en overhead aan grex en investeringsprojecten
759.726
764.336
783.220
709.871 div.
BIZOB verhoging inzet
-70.000
-70.000
-70.000
-70.000
1
Budget versterking dienstverlening, geoormerkt vanuit decembercirculaire 2021 (n.a.v. toeslagenaffaire, doel o.m. Robuust rechtsbeschermingssysteem, systeemleren)
-80.827
-78.986
-81.136
-88.627
1
Voorgestelde aanpassingen bestaand beleid en autonome ontwikkelingen Extra kosten raad in verband met verkiezingen 2026
0 2026 Prgr
Participatie
-50.000
-50.000
-50.000
-50.000
1
Verhoging bijdrage Dienst Dommelvallei volgens programmabegroting 2023 DDV inclusief 1e begrotingswijziging 2022
-201.303
-170.741
-127.568
-152.916
1
Beheer en administratie software-applicaties sociaal domein (Dienst Dommelvallei)
-40.425
-40.425
-40.425
-40.425
1
-70.080
-70.080
-70.080
Organiseren huisvesting vergunninghouders (Dienst Dommelvallei)
-13.340
Informatieplan (I&A projectportfolio) DDV 2023
-117.360
Extra uren handhaving woonwagenlocaties overhevelen vanuit 2022 naar 2023 door vertraging in plan van aanpak. Bij de tussentijdse rapportage najaar 2022 wordt dit bedrag verlaagd.
-25.000
Verhoging bijdrage VRBZO volgens programmabegroting 2023 VRBZO
-29.251
-29.251
-14.086
-14.086
2
Verhoging bijdrage ODZOB volgens programmabegroting 2023 ODZOB
-63.746
-63.746
-63.746
-63.746
2/6
Sociaal-medische indicatie kinderopvang
-25.000
-25.000
-25.000
-25.000
3
Project Join Us (jeugd)
-38.000
-38.000
-38.000
-38.000
3
Regionaal project jeugdhulp STORM
-23.000
-23.000
-23.000
-23.000
3
Wmo: actualisatie budgetten
-607.489
-607.489
-607.489
-607.489
3
Jeugd: actualisatie budgetten
-509.444
-509.444
-509.444
-509.444
3
Verhoging bijdrage GGD volgens programmabegroting 2023 GGD
-18.315
-19.432
-20.573
-40.793
3
Voorzetten inzet buurtsportcoach (t.b.v. de uitvoering van het Lokaal sportakkoord)
-48.000
-48.000
-48.000
-48.000
4
7
1 1 2
Sporthal Hongerman exploitatielasten te hoog begroot
50.000
50.000
50.000
50.000
4
Maatwerkvoorziening voor maatschappelijke verenigingen voor energiekosten
-75.000
0
0
0
3
Verhogen onderhoudsbudget woonwagens
-50.000
-50.000
Regiobijdrage mobiliteit (MIRT, regionale hubs)
-60.250
-60.250
-60.250
-60.250
6
Areaaluitbreidingen bossen
-15.000
-15.000
-15.000
-15.000
6
Aanpassen budget openbaar groen / snoeien bomen
-57.000
-57.000
0
0
6
Voorlichting geven aan inwoners over verduurzaming
-40.000
6
Bovenstaande post brengen we ten laste van bestemmingsreserve Klimaatmiddelen Rijk
40.000
6
Resultaat riolering
-795
Resultaat afval
8.787
Incidenteel budget voor totstandkoming van Nuenense toeristische website Bestuursconvenant getekend met Vincentre
5
-99.795
178.205
178.205
6
14.779
17.618
20.520
6
-20.000
7
15.000
15.000
15.000
15.000
7
0
-500.000
-500.000
0
7
Herberekening OZB
36.900
39.800
43.400
47.700
8
Decembercirculaire gemeentefonds 2021
286.600
287.541
294.813
308.418
8
Oormerken stelpost salarissen zorg decembercirculaire 2021
-83.491
-85.025
-87.433
-90.197
8
Meicirculaire gemeentefonds 2022
4.018.409
4.324.833
5.049.800
2.149.864
8
Oormerken/stelposten meicirculaire 2022
-2.520.826 -2.303.147
-2.670.733 -2.149.864
8
Tijdelijke huisvestingskosten verenigingen Klooster
Aanvulling stelpost loonstijging naar prijspeil meicirculaire (3,6% jaarlijks) Actualisatie kapitaallasten (aangepaste planning investeringen 2023-2026)
-107.460
-354.373
-607.459
-866.872
1.437
-177.523
-355.476
-132.869 alle
8
-36.435 alle
Kleine aanpassingen = 10.000
-40.762
-40.677
-24.592
Totaal voorstellen bestaand beleid/autonoom
-124.106
-439.976
-7.315 -2.078.396
2023
2024
2025
Te hoog begroot: budget inzet toezichthouder sociaal domein (RIEC, DIT)
12.000
12.000
12.000
12.000
2
Verlaging inkoopkosten 10 voor de jeugd (onderdeel van bijdrage BIZOB)
34.000
34.000
34.000
34.000
3
Transitievisie warmte: vooralsnog vooral voorlichting en weinig uitvoeringskosten. Mogelijk 30.000 minder nodig in 2023, structureel hangt af van de ambities en plannen (en Rijkbijdragen).
30.000
Villagemarketing: budget eenmalig laten vervallen in 2023
15.000
Verlaging kleinere budgetten = 10.000 obv ervaringscijfers
13.927
Voorgestelde ombuigingen
Ramen stelpost jeugd in algemene uitkering van 75% naar 100%, aansluitend bij VNG ledenbrief 22/033 en advies provincie
2026 Prgr
6
7 13.927
13.927
13.927
6/7
170.482
157.118
108.284
8
Totaal ombuigingen
104.927
230.409
217.045
168.211
Nieuw begrotingssaldo
437.104
325.145
1.574.192
-169.301
Storting 75% van het positief begrotingssaldo in algemene reserve tbv buffer voor investeringen 2026 e.v. *)
-312.524
-228.023
-1.108.305
0
Begrotingsresultaat na extra storting algemene reserve
124.580
97.122
465.887
-169.301
*) Bedrag kan iets afwijken omdat bepaald ijkmoment is gekozen. In totaal storten we in de jaren 2023 t/m 2025 in de algemene reserve:
1.648.852
*) Verschil tussen raming 2025 en 2026 betreft vooral hogere algemene uitkering gemeentefonds (op basis van de circulaires 2021), hogere kapitaallasten van geplande investeringen en de onroerendezaakbelasting. Dit betreft met name indexering/inflatiecorrectie. Bij de beleidsaanpassingen worden die indexeringen waar nodig ook aan de lastenkant opgenomen. Totaaloverzicht
2023
2024
2025
2026
Saldo baten en lasten gewijzigde begroting 2023-2026
881.283
784.712
1.364.462
1.740.884
Aanpassingen coalitieprogramma 2022-2026
-425.000
-250.000
0
0
Aanpassingen autonome ontwikkelingen/bestaand beleid
-124.106
-439.976
-7.315
-2.078.396 168.211
Aanpassingen ombuigingen
104.927
230.409
217.045
Storting deel van het begrotingssaldo in algemene reserve tbv 'ravijnjaar'
-312.524
-228.023
-1.108.305
0
Nieuw saldo baten en lasten 2023-2026
124.580
97.122
465.887
-169.301
8
Presentatie van het structureel begrotingssaldo
2023
2024
2025
2026
Saldo baten en lasten
352.274
117.750
1.366.797
-340.912
Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves (- is storting per saldo; + is onttrekking per saldo)
-227.694
-20.628
-900.910
171.611 -169.301
Begrotingssaldo na bestemming
124.580
97.122
465.887
Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)
-203.550
-526.450
-454.450
54.550
Structureel begrotingssaldo
328.130
623.572
920.337
-223.851
328.130
623.572
920.337
-290.644
Structurele kapitaallasten investeringen
66.793
Structureel begrotingssaldo definitief
9
Algemene toelichting en inleiding bij programma's Algemene toelichting en inleiding bij programma's Deze begroting bestaat uit 8 te realiseren programma's, te weten: 1. Bestuur, Samenwerking & Dienstverlening 2. Veiligheid & Handhaving 3. Werk (participatie), Zorg & Jeugd 4. Verenigingen & Accommodaties 5. Wonen & Leefomgeving 6. Ruimtelijk beheer, Milieu & Verkeer 7. Economie, Toerisme & Recreatie 8. Financiën & Belastingen De toelichting in het programma wordt gedaan middels de drie ‘wat’-vragen: • Wat willen we bereiken? (vertaald naar beoogd maatschappelijk effect en doelstellingen) • Wat gaan we ervoor doen? • Wat gaat het kosten? Een nieuwe bestuursperiode vraagt om bijstelling van de beoogde maatschappelijke effecten en de doelstellingen. We hebben dit keer vooral aansluiting gezocht bij de beleidsopgaven, zoals geformuleerd in de Omgevingsvisie Nuenen en het beleid Sociaal Domein. Daarbij zijn ook de raadsagenda en het coalitieprogramma betrokken. In deze agenda en dat programma staan vooral acties die met name gericht zijn om te komen tot resultaten. Wij hebben vooral gekeken naar waar deze resultaten aan bij moeten dragen. Daarom zijn veel thema's uit de raadsagenda en het coalitieprogramma terug te vinden onder Wat gaan we ervoor doen?. In onderstaande tabel zijn de opgaven met daar gekoppeld de beoogde maatschappelijke effecten inzichtelijk gemaakt.
Tevens is aangegeven in welk programma deze terug te vinden zijn. Opgave
Beoogd maatschappelijk effect
Krachtig gemeentebestuur
Bestuur dat in verbinding staat en samenwerkt met anderen Doelmatige ondersteuning van het gemeentebestuur
Hoogwaardige woon-, werk- en leefomgeving
Veilige woon-, werk- en leefomgeving
1 1
Nuenen behouden en ontwikkelen als leefbare woongemeente waarbij geen afbreuk wordt gedaan of waarbij een bijdrage wordt geleverd aan onze kernkwaliteiten (groen, dorps, rustig en gezellig)
5 en 6
Passende huisvesting voor onze inwoners, waaronder jongeren, ouderen en specifieke doelgroepen waaronder Sinti en zorgbehoevenden
5
Zo energiezuinig en duurzaam mogelijke (bestaande) woningvoorraad, zodat inwoners zo lang mogelijk en comfortabel in Nuenen kunnen blijven wonen
5
Hoogwaardig voorzieningenniveau passend bij schaalgrootte van Nuenen
4
Onderwijshuisvesting bassischolen afgestemd op leerlingenprognoses
4
Toekomstbestendig centrum
7
Duurzame bedrijventerreinen
7
Borgen van de bereikbaarheid, behouden en waar mogelijk verbeteren van de leefbaarheid en verbeteren van de omgevingskwaliteiten
6
Robuuste en biodiverse groenstructuren
6
Natuurlijke en economische kwaliteiten in het buitengebied
7
Bewustwording van hergebruik van spullen
6
Gemeente waar inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen
2
Maximale zelfredzaamheid bij inwoners binnen hun eigen mogelijkheden
Vitale samenleving
Programma
2
Gemeente waar kinderen en jongeren veilig kunnen opgroeien zonder middelengebruik, overlast en criminaliteit
2 en 3
Juiste en adequate hulpverlening voor personen met onbegrepen en/of verward gedrag
2 en 3
Adequate aanpak van woonoverlast
2
Inclusieve samenleving
3
Samenleving waarin iedereen kan meedoen
3
Juiste en tijdige zorg voor iedereen die dat nodig heeft
3
Zorg betaalbaar houden
3
Ouderen kunnen langer zelfstandig blijven wonen
3
Maximale ondersteuning naar werk/dagbesteding
3
10
Vergunninghouders kunnen zich zelfstandig redden in de (Nuenense) samenleving Vrijetijdsbesteding in balans
3 7
Gezondheid als verbindende factor
Bevorderen van een gezonde leefomgeving en leefstijl
Toegankelijke, betrouwbare en bestendige dienstverlening
Digitale inclusie, waarbij iedereen kan deelnemen aan de digitale samenleving
1
Passende dienstverleningsvormen waarbij iedereen contact kan leggen met de gemeente via het dienstverleningskanaal dat de voorkeur heeft
1
Klanttevredenheid door snelle, persoonlijke en oplossingsgerichte dienstverlening waarbij duidelijk is waar men aan toe is
1
Goed en degelijk financieel beleid
8
Lastendruk passend bij voorzieningenniveau
8
Gezonde en financieel bestendige gemeente
3, 4 en 6
In het onderdeel 'Wat gaat het kosten?' staan de realisatie 2021 en de begrote baten en lasten en het saldo van 2022 tot en met 2026. De programma's zijn opgedeeld in taakvelden. Deze taakvelden zijn wettelijk voorgeschreven. Afsluitend is een overzicht opgenomen met de voorgestelde financiële aanpassingen van dat programma.
11
Programma 1. Bestuur, Samenwerking & Dienstverlening Portefeuillehouder(s) M. Houben en N. Wouters
Wat willen we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect
Doelstellingen
Bestuur dat in verbinding staat en samen werkt met anderen
1. Beter samenspel raad, college en ambtelijke organisatie 2. Meer van de buitenwereld naar binnen halen 3. Beter participatie(beleid) 4. Doelgerichtere regionale samenwerking 5. Betere informatieverstrekking
Doelmatige ondersteuning van het gemeentebestuur
6. Professionelere bedrijfsvoering
Digitale inclusie, waarbij iedereen kan deelnemen aan de digitale samenleving
7. Meer ondersteuning voor inwoners bij de digitale benadering van onze producten en diensten
Passende dienstverleningsvormen, waarbij iedereen contact kan leggen met de gemeente via het dienstverleningskanaal dat de voorkeur heeft
8. Betere mogelijkheden om contact met de gemeente te leggen door dienstverleningskanalen uit te breiden en op elkaar af te stemmen
Klanttevredenheid door snelle, persoonlijke en oplossingsgerichte dienstverlening, waarbij duidelijk is waar men aan toe is
9. Optimalere processen met focus op doorlooptijden, wachttijd, verwerkingstijd en afhandeltermijn
Relevante beleidsnota's in dit programma Naam
Periode
Vastgesteld in de Planning vaststelling raad nieuw beleidsplan
Reglement dorps- en wijkraden, gemeente Nuenen c.a. 2017
onbepaald
maart 2014
onbepaald
Raadsbesluit inzake Dienst Dommelvallei
2013 - 2016
november 2012
onbepaald
Samenwerkingsakkoord 2019 - 2022 Metropoolregio Eindhoven
2019 - 2023
februari 2019
2022
Samenwerkingsagenda 2018 - 2025 Stedelijk Gebied Eindhoven
2018 - 2025
december 2018
2025
Participatienota Participatie in Nuenen
2020 e.v.
november 2020
onbepaald
Reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de gemeenteraad van Nuenen c.a. 2022
2022 e.v.
maart 2022
2026
Het Nuenense BOB-model
2022 e.v.
februari 2022
onbepaald
Verordening Rekenkamercommissie gemeente Nuenen c.a. 2017
2017 e.v.
maart 2017
onbepaald
Verordening Auditcommissie 2020
2020 e.v.
november 2020
onbepaald
Gedragscode Integriteit gemeenteraad Nuenen c.a.
2018 - 2022
juni 2018
2022
Gedragscode voor de burgemeester van de gemeente Nuenen c.a.
2018 - 2022
juni 2018
2022
Wat gaan we ervoor doen? Bestuur dat in verbinding staat en samen werkt met anderen 1. Beter samenspel raad, college en de ambtelijke organisatie Een goed samenspel tussen raad, college en ambtelijke organisatie is noodzakelijk om een krachtig gemeentebestuur te kunnen zijn. Het samenspel bepaalt in belangrijke mate in hoeverre de gemeente in staat is de maatschappelijke opgaven op te pakken en de wettelijke taken adequaat uit te voeren, zowel nu als in de toekomst. In 2022 heeft de raad besloten tot het invoeren van het BOB-model om de onderlinge samenwerking tussen raad, college en ambtelijke organisatie een nieuwe vorm te geven. Doel van het model is open, transparante, flexibele, doelgerichte en efficiënte besluitvorming. Het BOB-model is een ontwikkelmodel. Aan de hand van de praktijk moet blijken wat wel en niet werkt en wat toch anders moet. In november 2022 is een eerste evaluatie gepland. Bijstellingen die hieruit voorkomen, worden begin 2023 doorgevoerd.
12
In 2021 is gestart met de doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie onder het ontwikkelprogramma Nuenen Ontwikkelt Door (NOD). Het doel van dit programma is onder meer het vergroten van de meerwaarde van de ambtelijke ondersteuning voor het gemeentebestuur. Het programma kent de volgende pijlers: betere communicatie, betere samenwerking, resultaatgerichter werken en professionelere bedrijfsvoering. Dit programma wordt in 2023 voortgezet. 2. Meer van de buitenwereld naar binnen halen We willen weten wat er speelt bij onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Daarom vinden we het belangrijk om met hen in gesprek te gaan. Vóór de coronapandemie bezocht het college regelmatig bedrijven en evenementen. Dit willen we weer oppakken, mits de coronamaatregelen dat toelaten. Ook de dorps- en wijkraden zijn voor het college belangrijke gesprekspartners als adviseur van het college. De rol en positie van de dorps- en wijkraden houden we tegen het licht als gevolg van de invoering van met BOB-model. Wat de uitkomst ook zal zijn, wij willen met hen in verbinding blijven staan. Onze verwachting is dat ook de beeldvormende avonden in het kader van het BOB-model waardevolle informatie opleveren.
Stakeholders en andere belangstellenden kunnen worden uitgenodigd of zichzelf aanmelden om hun beelden bij een specifiek onderwerp nader toe te lichten of hierover vragen te stellen. Deze avonden geven ons meer inzicht in wat er leeft en speelt in de Nuenense gemeenschap. De ambtelijke organisatie heeft vaak een actieve rol op deze avonden, waardoor er directe contacten kunnen ontstaan. Wij staan hiervoor open. Vanuit het Rijk zijn gelden ontvangen voor versterking van de dienstverlening naar aanleiding van onder meer de toeslagenaffaire, In de raadsagenda is aandacht gevraagd voor de menselijke kant van het nemen van besluiten daar waar het inwoners raakt. De rijksgelden willen we gebruiken om in verbinding te zijn en te blijven met onze inwoners. 3. Beter participatie(beleid) Eind 2020 heeft de raad de participatienota vastgesteld. De afgelopen jaren is veel te doen geweest rondom participatie(trajecten). Niet iedereen had dezelfde verwachtingen en er was geen eenduidig beeld bij participatie(trajecten). Op verzoek van de raad zijn in 2022 enkele participatietrajecten geëvalueerd door een onafhankelijk extern bureau om hieruit lering te kunnen trekken. Dit evaluatieproces is op het moment van het opstellen van de begroting nog niet afgerond. Binnen de ambtelijke organisatie is een werkgroep geformeerd die actief bezig is met het onderwerp participatie.
We willen het beleid actualiseren en onze participatie-werkwijze verder ontwikkelen waarbij de uitkomsten van de externe evaluatie worden betrokken. Daarbij willen we de inzet van het instrument participatie breed uit rollen binnen de ambtelijke organisatie en ook de raad hierin meenemen. In 2022 stellen we een plan op om te komen tot een aanpak om binnen projecten de inzet, het doel en de vorm van participatietrajecten te bepalen en hoe dit vervolgens georganiseerd kan worden. Dit plan willen we in 2023 uitvoeren met als doel participatie breed in de organisatie in te bedden en daarop te blijven reflecteren en leren. Wij verwachten dat als gevolg daarvan trajecten meer transparant zijn en effectiever doorlopen kunnen worden. Hiervoor is een budget van € 50.000 opgenomen in deze begroting. De raad vindt het ook belangrijk om de jeugd te betrekken bij de politiek. De jeugd heeft immers de toekomst en besluiten die nu worden genomen, kunnen op de lange termijn gevolgen voor hen hebben. In 2022 is een beeldvormende sessie geweest in het kader van het BOB-model. Dit moet een vervolg krijgen. Wij zijn van plan om samen met jeugdigen te onderzoeken hoe wij vorm zouden kunnen geven aan jeugdparticipatie passend bij de behoefte die er onder jeugdigen is. We verwachten in 2023 met een concreet voorstel te kunnen komen.
Wij sluiten niet uit dat voor de uitvoering aanvullend budget nodig is. In deze begroting is hiermee geen rekening gehouden. 4. Doelgerichtere regionale samenwerking In de raadsagenda is opgenomen dat bestaande regionale samenwerkingen worden voortgezet. In het coalitieprogramma is vervolgens aangegeven dat de raad vaker geïnformeerd wil worden over wat er speelt binnen regionale samenwerkingsverbanden. Daarnaast heeft de raad tijdens de raadsvergadering van 2 juni 2022 een motie aangenomen. De raad wil meer invloed hebben op het (financieel) beleid van gemeenschappelijke regelingen, mede gelet op het aandeel dat de bijdragen aan deze regelingen hebben in het totale bedrag van de Nuenense begroting. Het portee van de motie is door het college omarmd, maar niet alleen het college heeft hierin een rol, ook de raad zelf zou hiermee aan de slag moeten. Om als raad echt invloed te kunnen hebben op gemeenschappelijke regelingen moet er afstemming zijn met andere gemeenteraden in de regio en de oproep aan de raad is dan ook met collega-raadsleden uit de regio in gesprek te gaan. Daarbij is de Wet
13
gemeenschappelijke regelingen gewijzigd per 1 juli 2022 om zodoende de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen en de kaderstellende en controlerende rol van de raad te versterken. De wens van de raad om meer betrokken te worden bij samenwerkingsverbanden bestaat al langer. In dit kader is er een werkgroep MRE (Metropoolregio Eindhoven) en een werkgroep SGE (Stedelijk Gebied Eindhoven). Beide werkgroepen bestaan uit 3 raadsleden en de direct betrokken ambtenaren bij de samenwerking. Zij hebben met enige regelmaat met elkaar overleg en wisselen informatie uit over actuele ontwikkelingen. De volgende stap is om de uitgewisselde informatie die voor de hele raad relevant is, breder te delen dan nu het geval. Hierbij wordt onder meer gedacht aan een terugkoppeling op hoofdlijnen vanuit het college en/of bij de werkgroep betrokken raadsleden tijdens oordeelsvormende avonden. De processen om tot een actuele samenwerkingsagenda SGE en een nieuw samenwerkingsakkoord MRE te komen bieden een uitstekende gelegenheid om ervaringen op te doen en een en ander in praktijk te brengen en uit te proberen. Op basis daarvan kunnen we mogelijk tot een werkwijze komen die recht doet aan de wens van de raad en behapbaar (qua tijdsbesteding) is voor zowel raad als ambtelijke organisatie.
Deze werkwijze zou vervolgens in 2023 ook voor andere samenwerkingsverbanden kunnen worden geïmplementeerd. Voor dit programma is de samenwerking binnen MRE en SGE relevant. De verwachting is dat de geactualiseerde samenwerkingsagenda SGE en het nieuwe samenwerkingsakkoord MRE in het eerste kwartaal van 2023 ter besluitvorming worden voorgelegd aan de raden van de deelnemende gemeenten. In 2023 gaan we vervolgens uitvoering geven aan de nieuwe samenwerkingsafspraken. 5. Betere informatieverstrekking Wij vinden openheid en transparantie belangrijk. Onze communicatie stemmen we hier op af. Die moet duidelijk zijn, zodat de raad, de inwoners, de ondernemers en de maatschappelijke organisaties weten waar ze aan toe zijn en wat ze van ons kunnen verwachten en wat wij van hen verwachten. Hieraan gaan we aandacht besteden, onder meer door de leesbaarheid van gemeentelijke brieven te vergroten. Taalgebruik moet afgestemd worden op de lezer van de brief. Het BOB-model en dan met name de beeldvormende raadsavonden geven ons de gelegenheid om (feitelijke) informatie te verstrekken over onderwerpen waar de raad op een later moment over moet besluiten. Dan is er ook gelegenheid voor raadsleden en andere belangstellenden om vragen te stellen. Dit maakt het voor ons mogelijk om heel gericht informatie te geven die aansluit bij de behoeften die er op dat moment zijn.
Een pijler uit het ontwikkelprogramma Nuenen Ontwikkelt Door (NOD) is betere communicatie, zowel intern als extern. Hiertoe is een communicatiestrategie opgesteld. We verleggen onder meer de focus van offline naar online communicatie en maken meer gebruik van beelden.
Wat gaan we ervoor doen? Doelmatige ondersteuning van gemeentebestuur 6. Professionelere bedrijfsvoering Professionelere bedrijfsvoering is één van de pijlers van het ontwikkelprogramma Nuenen Ontwikkelt Door (NOD). In dit kader wordt onder meer de huidige budgethouderregeling tegen het licht gehouden en vervolgens herijkt. De nieuwe regeling moet transparanter en effectiever zijn dan de huidige regeling. In 2023 wordt de nieuwe regeling ingevoerd. Ook willen we een slag maken in de juridische kwaliteitszorg. Als gemeente krijgen we steeds meer te maken met aanvullende wet- en regelgeving mede doordat de rijksoverheid steeds meer taken decentraliseert. Daarbij komt dat de Nuenense samenleving mondig is. Het aantal verzoeken om informatie (voorheen WOB-verzoeken) neemt sterk toe, evenals het aantal handhavingsverzoeken, bezwaren/beroepen en klachten. Adequate juridische kwaliteitszorg ondersteunt bij een snelle en efficiënte afwikkeling van dit soort zaken en verzoeken. Mede in navolging van het advies van de bezwaar- en klachtencommissie (opgenomen in hun jaarverslag 2020-2021) is structureel extra formatie nodig gelet op de toename van de juridische werkzaamheden.
Aangezien dit extra inzet betreft in zowel het fysieke als sociale domein, zijn de kosten hiervan deels opgenomen in het budget formatie-uitbreiding Openbare Ruimte binnen en deels in het budget formatie-uitbreiding CMD. Naast de kosten voor een extra juridisch medewerker, is voor het CMD aanvullend budget opgenomen voor een extra consulent Wmo (zie budget formatie-uitbreiding CMD). De toename van het aantal aanvragen is dusdanig dat dit niet meer kan worden opgevangen binnen de huidige formatie.
14
De hoge ambities van het gemeentebestuur hebben ook gevolgen voor de inzet die nodig is voor de openbare ruimte en de klimaatadaptatie. De huidige formatie is te beperkt om strategische advisering te kunnen bieden op onderwerpen als groen, kunstwerken, riolering/water, wegen en afval. Daarom is naast de uitbreiding van juridische slagkracht ook vergroting van de formatie van het cluster Openbare Ruimte binnen opgenomen in het budget formatie-uitbreiding Openbare Ruimten binnen. Een deel van de benodigde uitbreiding kan worden gefinancierd uit projectbudgetten (zie programma 8, budget toerekening salariskosten aan projecten en gesloten huishoudingen (afval, riolering, grexen). De landelijke kwaliteitsrichtlijnen voor bouwen zijn veelomvattend. Afgelopen periode is duidelijk geworden dat de inzet van één bouwinspecteur te mager is en dat, om het werk goed te doen, een extra inspecteur/toezichthouder nodig is . Een deel van deze kosten wordt gedekt door gelden uit de meicirculaire 2022 (zie formatie-uitbreiding Vergunningverlening, handhaving en veiligheid, en meicirculaire 2022: extra capaciteit toezichthouder). Tenslotte is de afgelopen jaren zaakgericht werken geïmplementeerd. De ervaring leert dat wil het zaaksysteem de wensen over zaakgericht werken blijvend ondersteunen, een procescoördinator blijvend nodig is.
Enerzijds om nieuwe, aanvullende processen in te richten, anderzijds om op basis van leerervaringen de ingerichte processen te optimaliseren. De tijdelijke functie van procescoördinator zaakgericht werken willen we structureel maken en dit doen we samen met de gemeente Son en Breugel (zie budget formatie procescoördinator zaakgericht werken). Het aantal aanbestedingsprocedures bij de gemeente neemt toe onder meer door bouwprojecten zoals de Hongerman, het Klooster, de Kloostertuin en de Bundelroutes. Daarbij gaat het om steeds complexere aanbestedingstrajecten die soms bij gebrek aan inschrijvers over moeten. De Stichting Bizob ondersteunt de gemeente bij inkoop- en aanbestedingstrajecten. Het is noodzakelijk om extra uren bij hen in te kopen. Ook hiervoor is additioneel budget opgenomen in deze begroting. Bovenstaande formatie-uitbreidingen zijn nodig om de ambtelijke organisatie verder te professionaliseren.
Wat gaan we ervoor doen? Digitale inclusie, waarbij iedereen kan deelnemen aan de digitale samenleving 7. Meer ondersteuning voor inwoners bij de digitale benadering van onze producten en diensten Het plaats- en tijdonafhankelijk gebruik maken van gemeentelijke diensten biedt vele voordelen. We hebben dit eerder voor alle burgerzakenproducten binnen de wettelijke mogelijkheden via de gemeentelijke websites mogelijk gemaakt. Door de persoonlijke omgeving kan de behandeling van de aanvraag door de aanvrager gevolgd worden. In het kader van Brede toegankelijkheid burgerzakenproducten willen we de komende jaren het gebruik van onze digitale kanalen stimuleren en ondersteuning bieden aan inwoners die dat nodig hebben om hiervan gebruik te kunnen maken. Daarom zetten we in op: 1. het gebruik van digitale producten en diensten voor iedereen zo makkelijk en eenvoudig mogelijk maken door onder meer eenvoudig taalgebruik, het vergroten van de vindbaarheid en door minder stappen in de aanvraag in te bouwen (minder doorklik-momenten); 2. het samen met inwoners doorlopen van een digitale aanvraag van product of dienst waarbij duidelijk uitleg wordt gegeven; 3. het bieden van de mogelijkheid om nog steeds via persoonlijk contact een product of dienst te verkrijgen.
Daarnaast werken we aan de wettelijke verplichting om informatie over producten en diensten te ontsluiten via YourEurope.eu in het Engels. Hierdoor wordt de digitale toegankelijkheid van de burgerzakenproducten nog verder vergroot.
Wat gaan we ervoor doen? Passende dienstverleningsvormen, waarbij iedereen contact kan leggen met de gemeente via het dienstverleningskanaal dat de voorkeur heeft 8. Betere mogelijkheden om contact met de gemeente te leggen door dienstverleningskanalen uit te breiden en op elkaar af te stemmen
15
We breiden onze dienstverleningskanalen uit en stemmen deze beter op elkaar af. Dit biedt inwoners en ondernemers meer mogelijkheden om contact op te nemen met de gemeente. Door integrale samenwerking handelen we verzoeken efficiënter af, zijn we minder kwetsbaar en leveren we een kwalitatief beter product/dienst. De ambtenaren staan ook in 2023 via het Social media-kanaal rechtstreeks in contact met de inwoners. Daarnaast is in 2022 een extra chat-kanaal ingericht, de zogenaamde Virtuele Assistent. De Virtuele Assistent van de overheid geeft automatisch antwoord op vaak gestelde vragen van inwoners en ondernemers (chatbot). Daarnaast verwijst de Virtuele Assistent in veel gevallen naar de juiste plek op de website. We hebben het voornemen om de chatbot-functionaliteit in 2023 uit te breiden met een chatbox-live-chat-koppeling. Door het inzetten van de Virtuele Assistent in combinatie met de live chat bieden we de inwoners en de ondernemers nog meer (digitaal) maatwerk.
Wat gaan we ervoor doen? Klanttevredenheid door snelle, persoonlijke en oplossingsgerichte dienstverlening, waarbij duidelijk is waar men aan toe is 9. Optimalere processen met focus op doorlooptijden, wachttijd, verwerkingstijd en afhandeltermijn We verbeteren onze processen doorlopend: dit doen we met kleine aanpassingen in de dagelijkse bedrijfsvoering en door het uitvoeren van projecten. We brengen de wensen van onze inwoners en ondernemers in beeld. Dit doen we door onder andere de klanttevredenheid te meten. Ook onderzoeken we de mogelijkheid om een vast burgerpanel te bevragen. Op basis van deze signalen verbeteren we continu. Zo starten we vanaf 2023 met een kwaliteitsprotocol (Plan Do Check Act) voor alle burgerzakenprocessen.
Beleidsindicatoren Naam
Indicator
Volledig digitaal afgehandelde producten
aantal per jaar
Jaarrekening 2021 1.433
Begroting 2022
5.500 3.500
Begroting 2023
Telefonische contacten
aantal per jaar
15.084
13.500 14.000
Totaal aantal baliecontacten
aantal per jaar
9.180
8.500 9.000
Afhandelpercentage telefonie
% directe beantwoording
61
80 70
Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Dienst Dommelvallei Dienst Dommelvallei voert voor de gemeente bedrijfsvoeringstaken uit op het gebied van financiën, belastingen, P&O, informatievoorziening en planning en control. In het kader van de doorontwikkeling van de dienst worden wordt gewerkt aan een drietal projecten, namelijk huisvesting DDV, Professionaliseren Functioneel Beheer en Verbreden Platformen. De afronding van deze projecten is voorzien eind 2022. Mogelijk komt hierop nog een vervolg in 2023. Metropoolregio Eindhoven Deze strategische en voornamelijk bestuurlijke samenwerking richt zich op de thema's economie, mobiliteit, energietransitie en transitie landelijk gebied. Daarbij wordt aansluiting gezocht bij de Nationale Brainport Agenda. Via de Metropoolregio Eindhoven is Nuenen vertegenwoordigd in de stichting Brainport. Binnen deze samenwerkingen staat het behouden en versterken van Brainport als toptechnologieregio centraal. In 2022 is gestart met de voorbereidingen om te komen tot nieuwe samenwerkingsafspraken. De verwachting is dat het nieuwe samenwerkingsakkoord in het eerste kwartaal 2023 ter besluitvorming wordt voorgelegd aan de raden van de deelnemende gemeenten. In 2022 is onderzoek gedaan naar de bestuurlijke en organisatorisch positionering van het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe).
Het advies is om RHCe te ontvlechten uit de MRE-organisatie en als zelfstandige organisatie voor te zetten onder een publiek- of privaatrechtelijke organisatievorm. Over het advies en de gewenste organisatievorm moeten nog besluiten genomen worden. Belangrijk is dat hierbij aandacht is voor de continuering van de dienstverlening op het gebied van archivering.
16
Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en positief als er meer baten zijn dan lasten. Bedragen x €1.000 Omschrijving
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten 0.1 Bestuur
1.552
1.779
1.750
1.750
1.764
1.801
0.2 Burgerzaken
843
816
843
843
842
842
0.4 Overhead
8.151
8.506
7.909
7.901
7.966
8.138
Totaal Lasten
10.545
11.101
10.502
10.494
10.571
10.782
254
157
20
0
0
0
Baten 0.10 Mutaties reserves programma 1 0.1 Bestuur
3
1
1
1
1
1
0.2 Burgerzaken
321
340
340
340
340
340
0.4 Overhead
185
24
21
21
21
21
Totaal Baten
763
521
381
362
362
362
Saldo (baten -/- lasten)
-9.782
-10.580
-10.121
-10.133
-10.209
-10.420
Voorgestelde aanpassingen Onderstaand de voorgestelde budgetaanpassingen van dit programma. Bedragen zijn in € waarbij negatieve bedragen een nadeel zijn en positieve bedragen een voordeel. 1. Bestuur, Samenwerking & Dienstverlening Nieuw beleid Coalitieprogramma:
2023
2024
2025
2026 Toelichting
Energietransitie: Inzichtelijk maken wat er voor nodig is om gemeentelijke gebouwen energieneutraal te maken
-15.000
Zie voor toelichting: programma 4, doelstelling Gemeentelijk vastgoed duurzamer maken.
Bestaand beleid of autonome ontwikkelingen:
2023
2024
2025
2026 Toelichting
Bijdrage MRE en RHCe volgens programmabegroting 2023 MRE
-5.094
-5.094
-5.094
-5.094 Ten laste van stelpost inflatie (stelpost beleidsvoornemens, zie programma 8).
Extra kosten raad in verband met verkiezingen 2026
-25.000 Afscheid oude raad en inwerkprogramma nieuwe raad.
Extra kosten college in verband met verkiezingen 2026
-10.000 Afscheid oude college en inwerkprogramma nieuw college.
Participatie
-50.000
-50.000
-50.000
-50.000 Zie voor toelichting: doelstelling Beter participatie(beleid).
Actualisatie personele lasten (cao-stijging e.d.)
-467.500
-466.935
-467.266
-472.100 Actualisatie personele lasten (bestaande formatie), betreft met name cao-stijgingen. Ten laste van de stelpost inflatie/loonstijging, zie programma 8.
Formatie-uitbreiding openbare ruimte binnen
-181.268
-181.268
-181.268
-181.268 Zie voor toelichting: doelstelling Professionelere bedrijfsvoering.
Formatie-uitbreiding CMD en Facilitaire zaken
-110.682
-110.682
-110.682
-110.682 Zie voor toelichting: doelstelling Professionelere bedrijfsvoering.
Formatie-uitbreiding Vergunningen Handhaving en Veiligheid
-27.339
-27.339
-27.339
-27.339 Zie voor toelichting: doelstelling Professionele bedrijfsvoering en ook de regel hierna Meicirculaire 2022: extra capaciteit
17
toezichthouder. Meicirculaire 2022: extra capaciteit toezichthouder
-32.751
-32.751
-32.751
-32.751 Zie regel hiervoor m.b.t. formatie-uitbreiding Vergunningverlening, handhaving en veiligheid, deel van deze formatie-uitbreiding wordt gedekt door gelden uit meicirculaire 2022.
Formatie Staf
27.180
27.180
27.180
27.180 Door verschuivingen in organisatie is deze formatieruimte vrijgekomen.
Formatie procescoördinator zaakgericht werken (structureel maken, 0,5 fte)
-37.772
-37.772
-37.772
-37.772 Zie voor toelichting: doelstelling Professionelere bedrijfsvoering.
Bijdrage Dienst Dommelvallei volgens programmabegroting 2023 DDV inclusief 1e begrotingswijziging 2022
-472.191
-470.653
-458.674
-546.047 De hogere bijdrage wordt deels gedekt uit bestaande budgetten, zie hieronder en programma 5 Functioneel beheer DSO (totaal € 141.410). Een deel komt ten laste van de stelpost inflatie, zie programma 8 (€ 129.478). Voor nieuw beleid (informatieplan) waarvoor nog geen dekking is, is in 2023 € 193.056 nodig.
Dekking bijdrage DDV uit bestaande budgetten
119.704
119.704
119.704
119.704 Er was binnen de begroting 2022-2025 van de gemeente Nuenen al rekening gehouden met nieuw beleid Dienst Dommelvallei voor o.m. dataanalist, informatieconsulent, digitale voorzieningen raad e.a. Deze gelden vallen nu vrij.
Beheer en administratie softwareapplicaties sociaal domein (Dienst Dommelvallei)
-40.425
-40.425
-40.425
-40.425 Door de wijziging van de software in het sociaal domein zijn er voor de 5 op zichzelf functionerende applicaties meer beheers- en administratieve handelingen nodig dan voorheen bij Dienst Dommelvallei. Hiervoor is structureel 1 fte noodzakelijk (Nuenens aandeel is 0,55 fte).
Organiseren huisvesting vergunninghouders (Dienst Dommelvallei)
-13.340
Informatieplan (I&A projectportfolio) DDV 2023
-117.360
-70.080
-70.080
-70.080 Zie voor toelichting: Paragrafen, Bedrijfsvoering onder Informatievoorziening.
BIZOB verhoging inzet
-70.000
-70.000
-70.000
-70.000 Zie voor toelichting: doelstelling Professionelere bedrijfsvoering.
Budget versterking dienstverlening Robuust rechtsbeschermingssysteem, systeemleren, ondersteuning versterking wijkteams
-80.827
-78.986
-81.136
-88.627 Oormerken vanuit decembercirculaire gemeentefonds 2021, zie programma 8. Zie voor toelichting: doelstelling Meer van de buitenwereld naar binnen halen
-8.925
-22.083
-21.979 Hogere kapitaallasten door de hogere aanschafprijs vrachtwagen werf in 2023 (tussentijdse rapportage voorjaar 2022) en de investering in de inrichting van de nieuwe raadzaal in het Klooster. Zie overzicht van investeringen in de financiële begroting.
-3.000
-3.000
-6.000 Betreft o.m. prijsstijgingen op budgetten representatie en gemeentewerf.
Actualisatie kapitaallasten (aangepaste planning investeringen 2023-2026 en lopende investeringen 2022)
Kleine aanpassingen < € 10.000
-3.000
Door de verhoogde taakstelling voor de huisvesting van vergunninghouders (statushouders) is er incidenteel meer uren noodzakelijk voor het organiseren van deze huisvestingsbegeleidingswerkzaamheden bij Dienst Dommelvallei. Het betreft hier 1/3 fte, waarvan 55% voor Nuenen (eenmalig voor 2023).
Ombuigingen: n.v.t. Totaal programma 1
-1.577.665 -1.507.026 -1.510.686
18
-1.648.280
Programma 2. Veiligheid & Handhaving Portefeuillehouder(s) M. Houben
Wat willen we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect
Doelstellingen
Gemeente waar inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen
1. Ervaren veiligheid door inwoners niet lager dan nu 2. Gerichter toezicht houden en handhavend optreden in aandachtsgebieden
Gemeente waar kinderen en jongeren veilig kunnen opgroeien zonder middelengebruik, overlast en criminaliteit.
3. Lager percentrage kinderen en jongeren die middelen gebruiken, overlast veroorzaken en/of in criminaliteit terecht komen
Maximale zelfredzaamheid bij inwoners binnen hun eigen mogelijkheden
4. Meer bewustwording creëren over o.a. babbeltrucs, brandveiligheid en digitale weerbaarheid 5. Betere bescherming van kwetsbare groepen inwoners tegen de gevaren van mensenhandel (uitbuiting)
Juiste en adequate hulpverlening voor personen met onbegrepen gedrag.
6. Betere vroegsignalering
Adequate aanpak van woonoverlast
7. Betere vroegsignalering
Relevante beleidsnota's in dit programma Naam
Periode
Vastgesteld in de raad
Planning vaststelling nieuw beleidsplan
Kadernota Veiligheid 2019-2022
2019 - 2022
juli 2019
2022
Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Nuenen c.a. 2021
2021
maart 2021
2022
Regionaal Risicoprofiel VRBZO
2019
onbepaald
Regionaal Beleidsplan VRBZO inclusief Visie 2025
2020 - 2025
2026
Regionaal Crisisplan VRBZO
2016 - 2021
2023
Wat gaan we daarvoor doen? Gemeente waar inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen 1. Ervaren veiligheid door inwoners niet lager dan nu Nuenen wil een gemeente zijn waar inwoners, ondernemers en bezoekers veilig zijn en zich veilig voelen. In vergelijking met de andere gemeenten in de politieregio Oost-Brabant is Nuenen relatief veilig. Dit willen we graag zo houden. In onze aanpak streven we naar de juiste balans tussen repressie, zorg en preventie door: • inzet op preventie: voorkomen waar dat kan; • problemen aan te pakken door er op tijd bij te zijn (oftewel vroegsignalering); • in te grijpen als zaken uit de hand lopen, of dreigen te lopen; • het bieden van hulp op de plaatsen en tijdstippen waar dat nodig is door het verbinden van zorg en veiligheid. De volgende prioriteiten zijn opgenomen in de Kadernota Veiligheid 2019-2022: • aanpak van ondermijning; • verbinden van zorg en veiligheid; • voorkomen en aanpakken van High Impact Crimes; • voorkomen en aanpakken van digitale criminaliteit; • verhogen brandveiligheidsbewustzijn. In 2023 krijgt het thema maatschappelijk onrust meer aandacht, niet alleen op gemeentelijk maar ook op regionaal niveau. Om het huidige hoge niveau van leefbaarheid en veiligheid te waarborgen, worden een aantal (beleids)instrumenten verder doorontwikkeld. Dit kan door anders en slimmer werken, maar ook door inzet van technologie.
In het Veiligheidsbeleid 2019-2022 en het VTH-beleid 2019-2022 is dit nader uitgewerkt. In 2022 zijn we gestart met het ontwikkelen van nieuw veiligheidsbeleid voor de periode 2023-2026 en nieuw VTH-beleid voor de komende 4 jaren. Hierbij zal ook de Omgevingswet en de
19
uitvoering van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen aandacht krijgen. Dit nieuwe beleid willen we begin 2023 ter vaststelling voorleggen aan de raad. 2. Gerichter toezicht houden en handhavend optreden in aandachtsgebieden De aanpak op bedrijventerrein Eeneind wordt voortgezet. Voor autobranche gerelateerde bedrijven op bedrijventerrein Eeneind geldt sinds 2021 een exploitatievergunningplicht. In 2023 wordt tegen bestaande bedrijven die nog geen vergunning hebben aangevraagd of de aangevraagde vergunning is geweigerd, handhavend opgetreden. Daarnaast ligt de focus op vestiging van nieuwe autobranche gerelateerde bedrijven door het uitvoeren van (integrale) controles op Eeneind. Voor de andere bedrijventerreinen binnen de gemeente Nuenen wordt in 2023 bekeken of de systematiek als toegepast op bedrijventerrein Eeneind vergelijkbaar kan worden doorgevoerd. Het cameratoezicht op Eeneind II wordt in het laatste kwartaal van 2022 overgedragen naar een parkmanagementorganisatie. In samenwerking met deze organisatie wordt verder gewerkt aan een veilig bedrijventerrein Eeneind. Het Keurmerk Veilig Ondernemen kan hier in 2023 een bijdrage aan leveren. Vanaf medio 2020 is het bestuurlijk interventieteam Dommelstroom (DIT) actief. Ook in 2023 organiseert het DIT integrale controles, waarbij de gemeente controleert op het veilig en rechtmatig gebruik van panden (o.a.
op basis van de Woningwet, Wet milieubeheer, Bouwbesluit, bestemmingsplannen en Basisregistratie Personen). We gaan ook een evaluatie uitvoeren. De resultaten worden meegenomen in een nog op te stellen Verbeterprogramma aanpak bedrijventerreinen Nuenen. Met dit Verbeterprogramma willen we komen tot duurzame en gezonde bedrijventerreinen, vanuit de gedachte dat bedrijven een bijdrage leveren aan een brede welvaart.