Bijlage 01 - Jaarstukken 2022
Tekst van het document
Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) behartigt de belangen van de gemeenten in het samenwerkingsgebied op de terreinen van: brandweerzorg, geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio, rampenbestrijding en crisisbeheersing en de gemeenschappelijke meldkamer, door: • Adequaat te reageren op spoedeisende hulpvragen van burgers, instellingen en bedrijven; • Het organiseren en coördineren van geneeskundige hulpverlening in de regio; • Het voorkomen en bestrijden van brand, het beperken van brandgevaar en/of ongevallen bij brand en alles wat hiermee verband houdt, inclusief de coördinatie van de werkzaamheden op dit gebied; • Het organiseren van de rampenbestrijding en crisisbeheersing.
20
Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant De ODZOB voerde voor de gemeente alle milieutaken uit op het gebied van vergunningverlening en toezicht en handhaving (VTH). Voor dit programma zijn met name de uitgevoerde werkzaamheden in het kader van toezicht en handhaving van belang. Er is gewerkt volgens het vastgestelde werkprogramma 2022. Dit programma is niet geheel gerealiseerd op het gebied van controles, vanwege capaciteitsproblemen bij de ODZOB. De omgevingsdienst is ook ingeschakeld voor allerlei sectorale adviestaken, zoals op het gebied van bodem, geluid (metingen), asbest, geur etc. In 2022 werd tevens aandacht gegeven aan de voorbereidingen voor de komst van de Omgevingswet. Ook heeft advisering en kennisuitwisseling plaatsgevonden over thema's vanuit het VTH-domein, die impact hebben op de leefomgeving. Tenslotte heeft de ODZOB aangesloten bij controles die werden uitgevoerd door het Dommelstroom Interventieteam (DIT).
Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2022) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken. Bedragen x €1.000 Omschrijving
Primaire begroting 2022
Begroting na wijziging 2022
Realisatie 2022
Afwijking budget 2022
Lasten 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer
1.198
1.198
1.193
-5
1.2 Openbare orde en Veiligheid
1.139
1.739
1.504
-235
Totaal Lasten
2.337
2.937
2.697
-240
1.1 Crisisbeheersing en Brandweer
36
36
39
3
1.2 Openbare orde en Veiligheid
19
637
510
-127
Baten
Totaal Baten Saldo (baten -/- lasten)
55
673
549
-124
-2.282
-2.264
-2.147
117
Toelichting De grootste afwijkingen van de begroting op dit programma betreft de uitgaven en de rijksbijdrage voor het meerjarige project Versterking aanpak radicalisering/jihadisme (lasten en baten taakveld 1.2). Die zijn lager dan begroot, de restantbudgetten worden conform landelijke regelgeving overgezet naar 2023. Daarnaast waren op dit taakveld de kosten van handhaving lager dan begroot. Voor nadere toelichting verwijzen we naar de analyse overzicht baten en lasten in het financiële gedeelte van deze jaarstukken.
21
Programma 3. Werk (participatie), Zorg & Jeugd Portefeuillehouder(s) N. Wouters
Wat wilden we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect
Doelstellingen
Zorgen voor een toekomstbestendige ondersteuning voor onze inwoners die zorg echt nodig hebben.
1. Stimuleren dat inwoners eerst kijken naar eigen mogelijkheden en die binnen hun sociaal netwerk. 2. Stimuleren dat inwoners meer gebruik maken van algemene voorzieningen (zie ook programma 4).
Alle kinderen uit Nuenen groeien op in een gezond opvoedingsklimaat.
3. Zorg dragen dat het aanbod aan jeugdhulp aansluit bij de rechtmatigheid en doelmatigheid van de vraag. 4. Faciliteren van vroegsignalering voor alle leeftijden in samenwerking met onderwijs en voorschoolse voorzieningen.
Zorgen dat iedereen kan deelnemen aan het maatschappelijk verkeer.
5. Stimuleren van maatschappelijke participatie.
Vergunninghouders kunnen zich zelfstandig redden in de Nuenense gemeenschap.
6. Stimuleren en faciliteren van deelname aan inburgeringstrajecten en participatietrajecten om zelfredzaamheid te vergroten.
Iedereen aan het werk
7. Bijstandsontvangers worden begeleid naar regulier werk en andere vormen van werkgelegenheid/dagbesteding.
Relevante beleidsnota's in dit programma Naam
Periode
Vastgesteld in de raad
Planning vaststelling nieuw beleidsplan
Re-integratieverordening Participatiewet 2015
onbepaald
december 2014
onbepaald
Verordening Werk en Inkomen (actualisatie enkele verordeningen Participatiewet)
2020 en verder mei 2020
onbepaald
Nota beleid sociaal domein 2016-2019
2016 - 2019
juni 2016
2023
Actualisering nota sociaal domein
2019 - 2021
september 2018
2023
Nota vrijwilligersbeleid 2020-2026
2020 - 2026
september 2020
2026
Projectplan huisvesting, inburgering en participatie vergunninghouders
2017 - 2020
mei 2017
onbepaald
Verordening inburgering Nuenen c.a. 2022
2022 en verder december 2021
onbepaald
Verordening Jeugdhulp gemeente Nuenen 2020
onbepaald
mei 2020
2023
Nota Jeugdbeleid 2021-2024
2021 - 2024
april 2021
2024
Wmo verordening Nuenen c.a. 2021
2022 en verder december 2021
onbepaald
Nota dementievriendelijke gemeente Nuenen. 2021-2025
2021 - 2025
september 2021
onbepaald
Nota mantelzorg gemeente Nuenen. 2021-2025
2021 - 2025
september 2021
onbepaald
Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Nuenen c.a. 2021
2021 en verder februari 2021
onbepaald
Beleidsnota schuldhulpverlening 2021 - 2025
2021 - 2025
februari 2021
2025
Beleidsnota schuldhulpverlening 2021-2025. Verordening beslistermijn schuldhulpverlening
2021 - 2025
juli 2021
2025
Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Nuenen 2022 2022 en verder juli 2022
onbepaald
Wat hebben we ervoor gedaan? Zorgen voor een toekomstbestendige ondersteuning voor onze inwoners die zorg echt nodig hebben. 1. Stimuleren dat inwoners eerst kijken naar eigen mogelijkheden en die binnen hun sociaal netwerk De in 2016 vastgestelde visie op het sociaal domein is geactualiseerd voor de periode 2018-2021. In 2021-2022 evalueerden wij deze visie. De resultaten van deze evaluatie verwerken wij in een nieuwe visie die wij in 2023 aan de raad ter besluitvorming voorleggen. We zijn eind 2022 gestart met het opstellen van de visie op wijkgericht werken. De visie wijkgericht
22
werken is voorwaardelijk om te komen tot een pilot wijkgericht werken, zoals opgenomen is in het coalitieprogramma. De visie richt zich vooral op het versterken van de sociale veerkracht van de Nuenense samenleving. In 2023 wordt de visie ter besluitvorming voorgelegd aan uw raad en daarna komen wij met een voorstel voor een pilot naar uw raad. Jeugdzorg In de Verordening jeugdhulp is vastgelegd dat bij het vaststellen van de noodzaak van jeugdhulp steeds gekeken wordt naar wat de ouders en het sociale netwerk zelf kunnen bieden. Ook in de contracten met jeugdhulpaanbieders is vastgelegd dat zij gericht zijn op het versterken van de eigen mogelijkheden van ouders, gezin en netwerk. Door middel van opvoedondersteuning door de jeugdgezondheidszorg en het CMD probeerden wij de eigen mogelijkheden van ouders te versterken. In 2022 is gestart met bijeenkomsten van het Oudercafé, een laagdrempelige vorm van opvoedondersteuning. Deze bijeenkomsten zijn georganiseerd in het kader van preventie. Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) De Wmo is een vangnet voor inwoners die het (tijdelijk) op eigen kracht niet redden. Vanuit de Wmo wordt zorg, hulp en ondersteuning voor inwoners georganiseerd. Elke inwoner die een beroep doet op de Wmo kreeg een onderzoek waarin de hulpvraag en eigen mogelijkheden in kaart werden gebracht.
Veel hulpvragen konden we ook in 2022 door middel van een voorliggende voorziening oplossen. We stimuleerden actief het gebruik van voorliggende voorzieningen. We deden dit door inwoners - al dan niet via Onafhankelijke Cliëntondersteuners, Vrijwillige Ouderen Adviseurs (VOA's) en andere relevante partijen - te wijzen op de vele voorliggende voorzieningen. De Wmo-verordening bood daarnaast ruimte om tijdelijke zorg, hulp of ondersteuning in te zetten, zodat een inwoner kon groeien in de eigen kracht of waarbij het sociaal netwerk versterkt kon worden (reablement). Vanuit de Wmo ondersteunden we mantelzorgers, onder andere via het Mantelzorgloket. Voor inwoners met dementie en hun naasten organiseerden we diverse aangepaste activiteiten. De werkgroepen Mantelzorg en Dementievriendelijk Nuenen bestaan uit ervaringsdeskundige inwoners. Activiteiten werden mede door de werkgroepen georganiseerd, zodat ze aansloten bij de behoeften van inwoners. Tot slot is in 2022 het proces voor kostenbeheersing Wmo ingezet waarbij de raad diverse keuzes zijn voorgelegd tijdens een beeldvormende raadsavond. Het doel is het beheersbaar houden van de Wmo-kosten enerzijds en anderzijds de Wmo toegankelijk houden voor inwoners die onvoldoende gebruik kunnen maken van het eigen netwerk. In 2023 wordt dit traject voortgezet. 2.
Stimuleren dat inwoners meer gebruik maken van algemene voorzieningen (zie ook programma 4) De Wmo- en jeugdconsulenten van het CMD, de jeugdgezondheidszorg en de praktijkondersteuners GGZ hebben een belangrijke rol als het gaat om het gebruik van algemene voorzieningen. Zij stimuleerden inwoners om andere mogelijkheden te benutten, voordat een beschikking voor een Wmo-voorziening of jeugdhulp werd afgegeven. Op deze wijze werden eerst andere mogelijkheden verkend, voordat een Wmo-voorziening werd toegekend. We voerden in 2022 een nieuw behoeftenonderzoek onder mantelzorgers uit. Dit behoeftenonderzoek heeft de marsrichting van het beleidsplan Mantelzorg opnieuw bevestigd. Toch zijn we eind 2022 gestart met een onderzoek om van logeerzorg voor inwoners met dementie een algemeen voorliggende voorziening te maken, mede ter ondersteuning van mantelzorgers. De Vrijwillige Ouderen Adviseurs (VOA's) konden door de coronapandemie langere tijd geen huisbezoeken afleggen. Halverwege 2022 zijn de VOA's gestart met het inlopen van de achterstanden. De VOA's spelen een belangrijke signalerende en informerende rol richting onze tachtigjarige inwoners. Zij informeren tijdens hun huisbezoeken inwoners over de voorliggende voorzieningen binnen onze gemeente. Het RIS-systeem voor vroegsignalering in de schuldhulpverlening worp zijn vruchten af.
We konden in 2022 meer inwoners preventief informeren, ondersteunen en doorverwijzen. Inwoners die hiervan gebruik maakten, werden zo in een eerder stadium geholpen waardoor problematiek in veel gevallen stabiliseerde of afnam. Jeugdzorg Het Jeugdbeleid 2021-2024 richt zich op het versterken van de algemene voorzieningen en preventie voor alle jonge inwoners. Daarom bleven we investeren in onder andere het terugdringen van geoorloofd ziekteverzuim, uitbreiding van het jongerenwerk met extra inzet op eenzame jongeren en het bieden van extra ondersteuning aan kinderen die te maken hebben met een (moeizame) scheiding van de ouders. Niet alleen het CMD, de jeugdgezondheidszorg en de huisartsen maar ook het jongerenwerk en de scholen hadden een belangrijke rol in het toe leiden naar algemeen toegankelijke voorzieningen in plaats van naar jeugdhulp op indicatie.
23
Wmo-beleid en -voorzieningen Het Wmo-beleid is gericht op het stimuleren van de eigen kracht van inwoners. In 2022 namen de beperkingen vanwege de coronapandemie af waardoor veel voorliggende voorzieningen weer beschikbaar waren. De overleggen met de werkgroepen Mantelzorg en Dementievriendelijk Nuenen zijn in 2022 hervat, waardoor de activiteiten voor mantelzorgers en inwoners met dementie en hun naasten weer als vanouds werden aangeboden. We hebben extra communicatie ingezet om de Week van dementie onder de aandacht te brengen, zodat inwoners gestimuleerd werden om hieraan deel te nemen en lotgenoten elkaar (langduriger) wisten te vinden.
Wat hebben we ervoor gedaan? Alle kinderen uit Nuenen groeien op in een gezond opvoedingsklimaat. 3. Zorg dragen dat het aanbod aan jeugdhulp aansluit bij de rechtmatigheid en doelmatigheid van de vraag In 2022 deed 10,7% van de inwoners van 0 tot 18 jaar gedurende een langere of kortere periode een beroep op geïndiceerde jeugdhulp. Dit percentage is vrij stabiel. Het ging om lichte en zware vormen van hulp. Door eventuele problematiek vroeg in beeld te brengen, probeerden we tijdig in te grijpen om erger te voorkomen. Bij de beoordeling van aanvragen werd steeds gekeken wat jeugdigen, hun ouders en hun netwerk zelf kunnen doen. We hadden oog voor normaliseren in plaats van problematiseren. Wanneer een indicatie voor jeugdhulp werd afgegeven, monitorden we de inzet door regelmatig te evalueren en wanneer nodig bij te stellen. In samenwerking met elf gemeenten kochten we ook in 2022 de meeste vormen van jeugdhulp collectief in. De zwaardere vormen van jeugdhulp kochten we regionaal (Zuidoost-Brabant) of als landsdeel in. In 2022 zijn de jeugdhulpproducten en tarieven binnen inkoopregio ‘Een 10 voor de jeugd’ weer verder doorontwikkeld. Ook de toelatingseisen voor de zorgaanbieders werden aangescherpt in het aangepaste contract dat per 2022 inging. Binnen het CMD zijn in 2022 een gedragswetenschapper en een medewerker met GGZ achtergrond gestart.
Deze laatste medewerker heeft met succes flink geïnvesteerd in de contacten met de huisartsen. We zagen het aantal verwijzingen van huisartsen naar het CMD fors stijgen. In mei 2022 is op alle Nuenense basisscholen de pilot Jeugdhulp op basisscholen gestart waarbij een vaste CMD medewerker wekelijks (op de kleinere scholen tweewekelijks) op school aanwezig is om zowel de school als leerlingen en hun ouders te ondersteunen waar nodig. We onderzoeken met deze pilot of aanwezigheid van jeugdhulp op school tot gevolg heeft dat het aantal aanvragen om indicaties jeugdhulp en/of het aantal verwijzingen via de huisarts afneemt. De begroting 2022 is voor uitgaven jeugdzorg naar boven bijgesteld vanwege het werkelijke verbruik in 2021. We zetten nog steeds in op het gebruik van algemene voorzieningen, maar maatwerkvoorzieningen blijven daarnaast toch noodzakelijk. In februari 2022 heeft de raad kennis genomen van het rapport van de rekenkamer 'beheersing uitvoering Jeugdwet'. De raad heeft het college opdracht gegeven aan de slag te gaan met de aanbevelingen. De positie van het onderwijs bij vroegsignalering is in 2022 van start gegaan. 4. Faciliteren van vroegsignalering voor alle leeftijden in samenwerking met onderwijs en voorschoolse voorzieningen In het Jeugdbeleid 2021-2024 staat wat de gemeente doet op het gebied van preventie en op welke onderwerpen extra inzet gepleegd wordt.
Voor de aansluiting van de voorschoolse periode op het onderwijs is het Kans-overleg ingevoerd. In het Kans-overleg werden peuters met een extra zorgvraag tijdig in beeld gebracht. In een multidisciplinair overleg werd samen met ouders een zorgpad uitgezet, waarna het kind direct geplaatst werd op de best passende school. Daarnaast is samen met partners gewerkt aan een zorgkaart. Door de pilot Jeugdhulp op de basisscholen verwachtten we eerder eventuele problematiek te vinden en aan te pakken. In 2022 heeft dit geleid tot een toename van aanvragen om ondersteuning door het CMD. In 2022 waren er vier bijeenkomsten van het Oudercafé, een laagdrempelige vorm van opvoedondersteuning. Deze bijeenkomsten zijn georganiseerd in het kader van preventie. In het kader van preventie is het project Mazl op het Nuenens College in 2022 voortgezet. Met deze methodiek wordt de problematiek van leerlingen die veel verzuimen, onderzocht en aangepakt.
24
In 2022 zijn we gestart met een andere koers voor het jongerenwerk. We probeerden meer jeugdigen en een bredere doelgroep te bereiken. Hierbij is bijzondere aandacht voor eenzame jongeren en talentontwikkeling. Om de onderwijsparticipatie van Sinti-jeugdigen te bevorderen nam de gemeente Nuenen tot en met 2022 deel aan een 3-jarige landelijke pilot. De pilot richt zich op extra inzet om schoolverzuim binnen deze groep jongeren te voorkomen en hulp te bieden bij overgangen naar vervolgonderwijs en werk. Daarnaast besteedden we aandacht aan preventie door een voorleesproject aan jonge kinderen. Dit bevordert kansengelijkheid in het onderwijs. Hiervoor werd een CMD-medewerker ingezet.
Wat hebben we ervoor gedaan? Zorgen dat iedereen kan deelnemen aan het maatschappelijk verkeer. 5. Stimuleren van maatschappelijke participatie De maatschappelijke participatie in Nuenen is hoog. Dit komt onder andere door het rijke verenigingsleven en de actieve inzet van inwoners. Daarom blijven we door middel van het subsidiebeleid verenigingen en ouderenbonden stimuleren. Via subsidie werden onder andere middelen beschikbaar gesteld voor: • Activiteiten in het kader van een dementievriendelijke gemeente (uitvoering nota Dementievriendelijk Nuenen 2021-2025); • Ondersteuning van mantelzorgers, via het mantelzorgsteunpunt (uitvoering nota Mantelzorg 2021-2025); • Ondersteuning van vrijwilligers(organisaties) via het steunpunt vrijwilligerswerk; • Het activeren van mensen die al lang een uitkering krijgen of een afstand tot de arbeidsmarkt hebben, bijvoorbeeld via werkzaamheden in werkwarenhuis 't Goed; • Diverse sociale projecten zoals Fietsmaatje en Automaatje. Jeugdzorg In 2022 is gestart met Join Us. Dit door het jongerenwerk aangeboden programma is gericht op eenzame jongeren. Jongeren komen met elkaar in contact en leren vaardigheden om in de toekomst zelf makkelijker contacten te leggen. Door de nieuwe aanpak van het jongerenwerk, gericht op talentontwikkeling, bereikten we andere jongeren dan voorheen.
Aan de lokale verenigingen werd een training aangeboden gericht op 'iedereen kan meedoen'. De training gaf inzicht in de aanpak van kinderen die minder standaard gedrag vertonen. Het bleek lastig om de verenigingen hierbij aan te laten sluiten. We zetten dit in 2023 voort. Wmo-beleid/voorzieningen Door de maatregelen als gevolg van de coronapandemie kon de laatste jaren een aantal activiteiten niet doorgaan. Bij het vaststellen van de subsidies hielden we rekening met deze uitzonderlijke situatie, waardoor er geen verenigingen in de financiële problemen kwamen. Er werden extra activiteiten ingezet om mantelzorgers en inwoners met dementie te ondersteunen. Zo hebben we hen mentaal ondersteund en gewezen op respijtzorg. Het mantelzorgcompliment werd uitgereikt waarbij we een langere termijn aanhielden. De Sinti-gemeenschap hebben we persoonlijk bezocht, omdat we weten dat hier buitengewoon veel mantelzorg verleend wordt. Bij dit huisbezoek kregen zij ook informatie over het Steunpunt mantelzorg.
Wat hebben we ervoor gedaan? Vergunninghouders kunnen zich zelfstandig redden in de Nuenense gemeenschap. 6. Stimuleren en faciliteren van deelname aan inburgeringstrajecten en participatietrajecten om zelfredzaamheid te vergroten Op 1 januari 2022 trad de nieuwe Wet inburgering (Wi2021) in werking. Met de Wi2021 ligt de verantwoordelijkheid voor het afnemen van de brede intake en gesprekken voor het Plan Inburgering en Participatie (PIP) bij de gemeente. De gemeente is ook verantwoordelijk voor het inburgeringsaanbod. De uitvoering hebben we ondergebracht bij Dienst Dommelvallei. We ontwikkelden de uitvoering van de Wi2021 door. We rondden de inkoop van leerroutes af en intensiveerden de lokale en regionale samenwerking. We boden modules aan binnen het inburgeringstraject die aansloten bij de doelen van de Participatiewet. Samen met de WSD en Werkvloertaal werd de B1-route en zelfredzaamheidsroute opgezet. De onderwijsroute werd regionaal aanbesteed.
25
Vergunninghouders worden intensief begeleid tijdens alle fasen van de inburgering. De PIPconsulenten en vrijwilligers van LEV Vluchtelingenwerk begeleidden vergunninghouders bij de inburgering en het integratieproces. Daarnaast implementeerden we modules binnen het inburgeringstraject die gericht zijn op het stimuleren van participatie en zelfredzaamheid. Maatwerk staat centraal bij het nieuwe inburgeringsstelsel. Een knelpunt binnen de inburgeringsketen is de onvoldoende beschikbaarheid van kinderopvang en buitenschoolse opvang. Hierdoor startten inburgeringstrajecten later. We hebben nog geen structurele oplossing voor dit probleem. In 2022 werd via maatwerk oplossingen geboden. In 2022 hebben we nog veel dienstverlening geboden aan de instroom van inburgeraars onder de oude Inburgeringswet. Deze inburgeraars zijn voorzien van een brede intake, PIP-gesprekken en maatschappelijke ondersteuning. Op deze wijze faciliteerden en stimuleerden wij ook de deelname van inburgeraars onder de oude wet aan inburgeringstrajecten. Opvang Oekraïners Vanaf maart 2022 wordt in de voormalige basisschool aan de Vrouwkensakker een aantal Oekraïense vluchtelingen opgevangen. Hiervoor is een coördinator aangesteld. Het inrichten van het gebouw en de opvang in onze gemeenschap is goed verlopen. Er is een goede samenwerking zowel intern als met externe partijen en inwoners.
De basisschoolkinderen zijn gestart in de taalklassen van De Wentelwiek. De afspraak is dat de kinderen na ongeveer één jaar naar de basisschool gaan die het dichtst bij hun woning ligt.
Wat hebben we ervoor gedaan? Iedereen aan het werk. 7. Bijstandsontvangers worden begeleid naar regulier werk en andere vormen van werkgelegenheid/dagbesteding Binnen de samenwerking in Dienst Dommelvallei hebben we het volgende opgepakt. Werkgelegenheid en activering Ook in 2022 streefden we voor elke inwoner naar uitstroom uit de bijstand en/of participatie in de samenleving. Waar nodig zorgden we daarbij voor inkomen en ondersteuning. Mede door de inzet van de regionale subsidie Perspectief op Werk gaven we een extra impuls aan re-integratieondersteuning. Met inwoners die langer dan 5 jaar een uitkering ontvingen, zijn extra gesprekken gevoerd. Vanwege de veranderende arbeidsmarkt was de instroom in de bijstand in 2022 beperkt. Inwoners die wel aanspraak maakten op bijstand, ondersteunden we met de werkdiagnose Aanzet. Tozo Tijdens de coronapandemie ondersteunden we een aantal inwoners met tijdelijke overheidsregelingen. Deze regelingen eindigden in 2021. In 2022 richtten we ons voornamelijk op de aflossing van de ruim 25 verstrekte Tozo-leningen. Het Rijk stelde de start van terugbetaling namelijk uit naar juli 2022. De afronding Tozo duurt nog tot 2028. Uitvoering Werk & Inkomen Ook in 2022 voerden we in opdracht van het Rijk crisismaatregelen uit. We gaven in korte tijd vorm aan het verstrekken van leefgeld aan Oekraïense vluchtelingen.
Met de regeling Energietoeslag ondersteunden we veel inwoners. Na een landelijke verhoging volgde ook een lokale verruiming, die er toe leidde dat er een grotere doelgroep bereikt kon worden. We voerden bij handhaving-, bezwaar- en beroepzaken een aantal administratieve en digitale verbeteringen door. In 2022 kenden we ruim 25 bezwaar- en beroepsprocedures. Dit werd mede veroorzaakt, omdat de tijdelijke regelingen (Tozo, Tonk, Energietoeslag, RooO) ook de mogelijkheid kennen om bezwaar te maken en beroep in te stellen. Door te investeren in tussentijdse bemiddeling voorkwamen we een aantal bezwaarprocedures. Door de inzet van bijzonder onderzoek werden meer dan tien uitkeringen aangepast of beëindigd. We werkten hierbij samen met ketenpartners op het gebied van veiligheid, handhaving en openbare orde (RIEC en DIT). Lokaal samenwerkingsplan WSD In 2021 stelden we een meerjarig lokaal samenwerkingsplan met de WSD op en is gestart met de uitvoering van deelprojecten. Dit doen we in samenwerking met de ketenpartners in het CMD en Dienst Dommelvallei. In 2022 vond een verdiepingsslag plaats in de deelprojecten met als doel doorontwikkeling en bestendigen van de aanpakken. De focus lag op de bijstandsgerechtigden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.
26
Software applicatie Sociaal Domein De implementatie van de software sociaal domein bleek complex. Uiteindelijk verbeterden de werkbaarheid en de functionaliteit van de applicaties. We huurden een ervaren functioneel beheerder in. De focus voor 2023 is het bieden van een stabiele beheerorganisatie en het aanleveren van betrouwbare managementinformatie.
Beleidsindicatoren Naam
Indicator
Jaarrekening 2021
Begroting 2022
Absoluut verzuim (5-18 jaar) *
% van het aantal leerplichtigen
0,18
0,2
0,56
Relatief verzuim (5-18 jaar) *
% van het aantal leerplichtigen
0,5
0,6
0,75
Jongeren met jeugdhulp*
% van het aantal jongeren (0-18 jaar)
13,0
12,5
11.5
Jongeren met jeugdreclassering*
% van het aantal jongeren (12-23 jaar)
0
0
0
Jongeren met jeugdbescherming*
% van het aantal jongeren (0-18 jaar)
0,6
0,004
Vroegtijdige schoolverlaters zonder kwalificatie (VSV-ers)*
% VO en Mbo'ers dat het onderwijs verlaat zonder startkwalificatie
1,4
1,5
Jongeren met delict voor rechter (1221 jaar)*
% van het aantal jongeren (12-21 jaar)
Kinderen in uitkeringsgezin*
% van het aantal jongeren (0-18 jaar)
4,0
4,0
4,0
Jeugdwerkeloosheid*
% van het aantal jongeren (16-22 jaar)
1,0
1,0
1,0
Bijstandsuitkeringen*
aantal per 1.000 inwoners (vanaf 18 jaar)
19
25
23
Lopende re-integratievoorzieningen*
aantal per 1.000 inwoners (15-64 jaar)
6,4
10
7,6
Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement *
aantal per 1.000 inwoners
43
49
Mantelzorgers **
aantal geregistreerde mantelzorgers bij de gemeente
690
710
Mantelzorg belasting **
% volwassenen dat mantelzorg verricht (minimaal 8 uur per week)
Vrijwilligerswerk
% inwoners (vanaf 19 jaar) dat vrijwilligerswerk verricht in georganiseerd verband
Inburgeringstrajecten **
aantallen persoonlijke ontwikkelingsplannen
13
25
46
Taakstelling huisvesting vergunninghouders **
% realisatie versus taakstelling
73
100
160
Taakstelling huisvesting vergunninghouders
absolute aantal gerealiseerd c.q. begroot
22
30
53
1,52
Jaarrekening 2022
1,0
715
23 33,5
28,5
* verplichte indicator op grond van BBV ** uit Monitor sociaal domein Nuenen
Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Werkvoorzieningsschap de Dommel (WSD) De WSD is ons sociaal ontwikkelbedrijf en voert de werkgeversverplichtingen uit van de voormalige Wet Sociale Werkvoorziening (WSW). Daarnaast begeleidt de WSD inwoners die in het kader van de Participatiewet ondersteuning nodig hebben bij het vinden van werk en fungeren daarmee als sociaal ontwikkelbedrijf. Voor de gemeente Nuenen is een Lokaal Plan opgesteld op basis van het koersdocument "Gezamenlijke doorontwikkelen". Het Lokaal Plan omvat deelprojecten waaronder de werkdiagnose AanZet en participatiehuis ‘t Goed Nuenen. De deelprojecten bieden de mogelijkheid om gezamenlijk optimale dienstverlening te ontwikkelen. Met de Kenniskompanie als kennis- en expertisecentrum bundelen de samenwerkende gemeenten kennis en ervaring voor het ondersteunen van inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dienst Dommelvallei Dienst Dommelvallei voert gemeentelijke taken uit met betrekking tot de Participatiewet en het minimabeleid, samen met de ketenpartners, zoals WSD en het CMD. Daarnaast adviseert de dienst beleidsmatig op het taakveld sociale zaken en arbeidsmarktbeleid. Ook heeft de dienst de tijdelijke maatregelen uitgevoerd die in het leven zijn geroepen om de (financiële) gevolgen van de coronapandemie te beperken, zoals Tozo, Tonk en bedrijfskredieten.
De regelingen zelf zijn inmiddels beëindigd. Hier kan geen beroep meer op worden gedaan, maar de administratieve afwikkeling en de
27
terugbetaling (Tozo-uitkering) neemt nog wel enkele jaren in beslag. Ook het verstrekken van de Energietoeslag is door de dienst uitgevoerd. De dienst voert gemeentelijke taken uit voor de Wet inburgering. Daarnaast heeft de dienst leefgelden aan Oekraïense vluchtelingen verstrekt. Onder doelstelling 6 en 7 is aangegeven wat er is opgepakt binnen deze samenwerking. Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) De GGD organisatie heeft zich ingezet op het bestrijden van de coronapandemie. Ondanks dat in 2022 de situatie meer genormaliseerd is, bleef een groot deel van de organisatie beschikbaar voor eventuele nieuwe uitbraken. De inkomsten uit reizigersvaccinaties zijn voor een groot gedeelte weer genormaliseerd in 2022. Via het maatwerkpakket heeft de GGD specifiek voor Nuenen inzet geleverd op Lokale Gezondheidspreventie, denormalisering middelengebruik, deelname aan mantelzorg- en dementiewerkgroep, advisering van de ambtelijke organisatie en onderzoek op diverse terreinen, waaronder eenzaamheid. Daarnaast is onze gemeente in 2022 aangesloten op de regionale aanpak Nu Niet Zwanger (NNZ) waarbij inwoners in een kwetsbare positie actief geïnformeerd en begeleid worden bij een eventuele (toekomstige) kinderwens.
Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2022) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken. Bedragen x €1.000 Omschrijving
Primaire begroting 2022
Begroting na wijziging 2022
Realisatie 2022
Afwijking budget 2022
Lasten 4.1 Openbaar basisonderwijs
63
63
86
23
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
685
899
916
17
3.191
4.062
3.644
-418
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
543
431
488
56
6.3 Inkomensregelingen
6.189
6.758
6.379
-379
6.4 WSW en beschut werk
1.478
1.425
1.379
-46
6.5 Arbeidsparticipatie
679
679
623
-56
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
837
983
996
13
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
3.181
3.611
3.202
-410
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
-262
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
3.396
4.100
3.838
6.81 Geëscaleerde zorg 18+
20
20
17
-3
6.82 Geëscaleerde zorg 18-
433
477
358
-119
7.1 Volksgezondheid
862
866
892
26
21.558
24.374
22.818
-1.557
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
76
281
300
19
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
365
1.231
1.669
438
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
110
110
121
11
6.3 Inkomensregelingen
5.050
4.717
4.255
-462
6.5 Arbeidsparticipatie
0
0
0
0
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
0
0
3
3
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
218
150
128
-22
Totaal Lasten Baten
Totaal Baten Saldo (baten -/- lasten)
5.818
6.489
6.476
-13
-15.739
-17.885
-16.341
1.544
28
Toelichting De afwijkingen ten opzichte van de begroting op dit programma worden op hoofdlijnen veroorzaakt door: • Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie: - Inburgering: Vanwege de gedeeltelijke vertraging van de instroom inburgeraars onder de nieuwe inburgeringswet naar 2023, zijn de middelen in 2022 niet volledig benut. Deze middelen bestaan grotendeels uit een specifieke uitkering, die overgeheveld wordt naar 2023. Daarom zijn zowel de lasten als de baten rond € 180.000,- lager dan begroot. - Opvang Oekraïense ontheemden: de kosten vielen veel lager uit dan begroot (€ 154.000,-) terwijl de rijksbijdrage veel hoger is uitgekomen (€ 618.000,-). Dit komt doordat het Rijk normbedragen heeft uitgekeerd, waardoor sommige gemeenten tekort komen en andere gemeenten overhouden. Om een buffer in 2023 te creëren doen we hiervoor een voorstel bij resultaatbestemming. • Taakveld 6.3 Inkomensregelingen: met name op de bijstand zijn de lasten veel lager dan begroot door een laag aantal uitkeringsgerechtigden (€ 307.000,-). Door deze gunstige omstandigheden is ook de rijksbijdrage lager dan begroot en vallen de baten € 142.000,- lager uit. Daarnaast zijn de baten lager door een afrekening van het Rijk over de Tozo 2020 en 2021 die € 317.000,- hoger uitviel dan voorzien.
• Taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+: er zijn flinke meevallers op Wmo, met name huishoudelijke hulp (€ 222.000,-) en zelfstandig leven (€ 101.000,-). De begroting was op basis van de werkelijke kosten van 2021 verhoogd, maar we constateren dat de kostenstijgingen niet hebben doorgezet in 2022. Bij huishoudelijke hulp speelt ook de arbeidsmarktkrapte een rol. • Taakveld 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-: de kosten van met name jeugdhulp verblijf zijn veel lager dan vorig jaar (€ 231.000,-). Gedeeltelijk omdat het woonplaatsbeginsel voordelig uit lijkt te pakken voor Nuenen. Ook de kosten van jeugdhulp ambulant zijn lager, we zien een toename van jeugdigen en ouders die gebruik maken van de voorliggende voorzieningen waaronder ondersteuning door de jeugd- en gezinswerkers van het CMD. Voor meer details en uitleg verwijzen we naar de analyse overzicht baten en lasten in het financiële gedeelte van deze jaarstukken.
29
Programma 4. Verenigingen & Accommodaties Portefeuillehouder(s) S. Löwik
Wat wilden we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect
Doelstellingen
Alle kinderen uit Nuenen groeien op in een gezonde (fysieke en sociale) leefomgeving.
1. Zorgen voor adequate onderwijshuisvesting.
Verminderen van lichamelijke of psychische klachten van onze inwoners en leefbaarheid verhogen.
2. Vergroten deelname aan lokale maatschappelijke activiteiten. 3. Instandhouden van de verenigingsdichtheid en verscheidenheid in onze gemeente. 4. Handhaven adequaat niveau van accommodaties.
Aanbieden van zorg voor inwoners die ondersteuning nodig hebben.
5. Faciliteren van initiatieven van algemene voorzieningen via subsidiebeleid.
Relevante beleidsnota's in dit programma Naam
Periode
Vastgesteld in de raad
Planning vaststelling nieuw beleidsplan
Meerjarenspreidingsplan onderwijshuisvesting 2015
2015 - 2035
juli 2015
onbepaald
Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Nuenen, onbepaald Gerwen en Nederwetten 2021
september 2021
onbepaald
Geactualiseerde Meer Jaren Onderhoud Planning Gebouwen (MJOP)
2022 - 2032
september 2021 (vastgesteld door het college)
onbepaald
Algemene Subsidieverordening
vanaf 2017
mei 2016
onbepaald
Nota Accommodatiebeleid
vanaf 2017
september 2017
onbepaald
Kadernotitie Accommodatiebeleid 2021-2024
2021 - 2024
juni 2021
onbepaald
Nota vrijwilligersbeleid 2020 - 2026
2020 - 2026
november 2020
2026
Beleidsplan Bibliotheek Dommeldal 2021-2024
2021 - 2024
juli 2021
onbepaald
Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Nuenen 2022
vanaf 2022
juli 2022
onbepaald
Wat hebben we ervoor gedaan? Alle kinderen uit Nuenen groeien op in een gezonde (fysieke en sociale) leefomgeving. 1. Zorgen voor adequate onderwijshuisvesting Op grond van de meest recente leerlingprognose verwachten we een toename van het aantal basisschoolleerlingen vooral in Nuenen-centrum en de wijken Noord en West. In 2022 is een aanvraag gedaan om basisschool Het Mooiste Blauw uit te breiden. Dit was voorzien in het Meerjarenspreidingsplan 2015-2035. Deze aanvraag is gehonoreerd. In 2022 zijn de voorbereidingen gestart om in 2023 een Integraal Huisvestingsplan (IHP) op te stellen, waarin de visie op het basisonderwijs en de toekomstige spreiding van schoolgebouwen wordt vastgelegd. De groei van het aantal basisschoolleerlingen en de behoefte van het Nuenens College heeft ook gevolgen voor de ruimte voor bewegingsonderwijs. Hiermee is rekening gehouden bij de renovatie van de Hongerman en de planvorming voor nieuw te bouwen accommodatie(s) in de toekomst.
30
Wat hebben we ervoor gedaan? Verminderen van lichamelijke of psychische klachten van onze inwoners en leefbaarheid verhogen. 2. Vergroten deelname aan lokale maatschappelijke activiteiten Lokaal Sportakkoord Het Lokaal Sportakkoord is een Nuenens Akkoord getekend door diverse organisaties en verenigen die zich inspannen om uitvoering te geven aan de doelstellingen die gezamenlijk zijn opgesteld. In 2022 heeft een Nationale Sportweek plaatsgevonden, is www.actiefnuenen.nl online gegaan, met een aanvullend aanbod voor culturele en sportieve activiteiten. Daarnaast werden studenten ingezet om bewegingsonderwijs voor basisscholen te geven en liepen diverse kleinere activiteiten (o.a. fietsfit, walking sports, ondersteuning aan verenigingen). Jeugd In programma 3 is aangegeven wat de inzet van het Jeugdbeleid 2021-2024 is geweest in 2022. Specifiek voor deze doelstelling: • We deden (digitaal) onderzoek bij de Nuenense jeugd van 12 jaar en ouder naar de bekendheid van het jongerenwerk en wat hun behoeften zijn. • De formatie van het jongerenwerk is uitgebreid vanaf najaar 2022 en de focus is meer verlegd naar talentontwikkeling. Een positieve insteek om meer en andere type jongeren te bereiken dan voorheen. • We zijn gestart met Join Us, een programma gericht op jongeren in een (sociaal) isolement. We boden trainingen aan lokale verenigingen aan.
Hierin werd praktische uitleg gegeven over hoe om te gaan met jeugdigen die autisme of adhd hebben. Het doel is dat alle jeugdigen kunnen deelnemen aan reguliere activiteiten. Wmo In programma 3 is aangegeven wat de inzet van het Wmo-beleid en voorliggende voorzieningen in 2022 is geweest. Met betrekking tot het vergroten van deelname aan lokale maatschappelijke activiteiten geldt: • De huisbezoeken voor onze tachtigjarige inwoners door de Vrijwillige Ouderenadviseurs (VOA's) zijn herstart. Inwoners die een bezoek ontvingen, werden geadviseerd over de mogelijkheden met betrekking tot zorg, hulp, ondersteuning en vrije tijd. De VOA's hebben tevens een belangrijke signalerende functie. • Diverse voorliggende voorzieningen die een bijdrage leveren aan het (zelfstandig) vergroten van deelname aan lokale maatschappelijke activiteiten, werden vanuit het subsidieprogramma ondersteund. Denk aan: Automaatje en Fietsmaatje. • Het opstellen van de Woonzorgvisie is van start gegaan. De klankbordgroep Woonzorgvisie (voorheen Woon Zorg platform) waarin professionele organisaties, ervaringsdeskundigen en ongebonden inwoners in vertegenwoordigd zijn, neemt een belangrijke plek in. Hun ervaring zorgt ervoor dat de voorzieningen rondom wonen en zorg beter aansluiten bij de maatschappelijke behoeften.
• We organiseerden in samenwerking met de Werkgroep Dementievriendelijk Nuenen diverse aangepaste activiteiten voor inwoners met dementie en hun naasten. • We organiseerden in samenwerking met de Werkgroep Mantelzorg de mantelzorgdag voor mantelzorgers. Daarnaast hebben we de jaarlijkse mantelzorgwaardering uitgereikt. 3. Instandhouden van de verenigingsdichtheid en verscheidenheid in onze gemeente Instandhouding van verenigingsdichtheid gebeurt door middel van ondersteuning. Ook in 2022 hebben we diverse verenigingen en organisaties ondersteuning gegeven via de inzet van de combinatiefunctionaris en buurtsportcoach. Daarnaast boden we via het subsidiebeleid ook financiële ondersteuning. In de begroting is aangegeven dat door de gevolgen van de coronapandemie geen verenigingen mogen omvallen. In 2022 hebben 5 verenigingen een beroep gedaan op extra financiële ondersteuning. De maatschappelijke participatie in Nuenen is onverminderd hoog. Dit komt onder andere door het rijke verenigingsleven. Instandhouding van activiteiten impliceert ook de aanwezigheid van voldoende vrijwilligers. In onze gemeenten zijn veel vrijwilligers actief, desalniettemin constateerden we dat de behoefte van vrijwilligers verandert. In lijn met de landelijke trend zagen we steeds minder vrijwilligers
31
die zich minder intensief en gedurende lange tijd willen verbinden aan en inzetten voor een vereniging. De acties die ertoe moeten leiden dat het vrijwilligerswerk een nieuwe impuls krijgt, zijn beschreven in de Nota vrijwilligersbeleid die is vastgesteld in 2020. Naast het subsidiebeleid ondersteunde de gemeente vrijwilligers(organisaties) via het Steunpunt Vrijwilligerswerk. In de coronatijd vond deze ondersteuning vooral digitaal plaats. Het Steunpunt is vraagbaak voor vrijwilligersorganisaties, bijvoorbeeld bij het werven en behouden van vrijwilligers, maar ook voor individuele vrijwilligers (onder meer door de vrijwilligers vacaturebank). Sprekende voorbeelden van de inzet van vrijwilligers vormden het Huiskamerproject, waarbij ruim 40 vrijwilligers betrokken waren (bijv. voor het vervoer van de deelnemers) en de 80+ huisbezoeken. 4. Handhaven adequaat niveau van accommodaties Accommodatiebeleid In de Kadernota 2022 is opgenomen dat er behoefte is aan een toekomstbestendig accommodatiebeleid. Dit is ook opgenomen in het coalitieprogramma. Als een stap in het proces om te komen tot nieuw accommodatiebeleid is medio 2021 de Kadernotitie Accommodatiebeleid 2021 2024 door de raad vastgesteld.
In vervolg op de Kadernotitie is een Beleidsplan opgesteld dat besproken is in een commissievergadering met het idee om dit Beleidsplan vervolgens ter besluitenvorming te laten agenderen voor de raadsvergadering. Dat laatste heeft niet plaatsgevonden. De raad wenste eerst inzicht te krijgen in de kosten, inclusief kapitaallasten, exploitatie en onderhoudskosten, baten van ons maatschappelijk vastgoed en de onderliggende afspraken. Op basis van dit overzicht wordt de noodzaak van een nieuw accommodatiebeleid bepaald. In 2022 is een eerste aanzet gemaakt voor dit totaaloverzicht. In 2023 zal het overzicht worden gepresenteerd aan de raad. De Hongerman De raad heeft op 8 juli 2021 besloten tot renovatie van de Hongerman op de huidige locatie met een extra zaaldeel aan de zuidzijde. In augustus 2022 is na een Europese aanbestedingsprocedure de opdracht gegund aan een ontwerpteam. Dit team is in september gestart met het opstellen van een voorlopig ontwerp en het bespreken hiervan met een aantal gebruikers. Begin november zijn gebreken aan het pand geconstateerd. Het pand is bijna twee maanden gesloten geweest waarin de dakconstructie van de sporthal is verstevigd. De raad heeft in november 2022 een motie aangenomen om met spoed het besluit van 8 juli 2021 op de agenda van de raad te plaatsen.
Op 15 december 2022 heeft de raad met een motie gevraagd om met een voorstel te komen voor nieuwbouw van een sporthal op Oude Landen. Het ontwerptraject voor de Hongerman is hierdoor opgeschort. Klooster Er is in nauwe samenspraak met gebruikers gewerkt aan het plan en het ontwerp van het Klooster. De omgevingsvergunning - bouw ligt klaar om verleend te worden. In de oorspronkelijke planning was het plan om in oktober 2022 te starten met de renovatie van Het Klooster. De doorlopen aanbestedingsprocedure heeft echter niet geleid tot een inschrijving, waarop de opdracht gegund kon worden. Er was namelijk maar één inschrijver, die ruim boven het beschikbare bouwbudget had ingeschreven. Hierna is via twee beeldvormende raadsavonden met de raad en een scenarioonderzoek getracht om een oplossingsrichting te vinden voor het vervolg. In maart 2023 heeft de raad een besluit over het vervolg genomen. Bij een positief besluit kan de renovatie van Het Klooster naar verwachting in het 1e kwartaal van 2024 alsnog starten. Tijdens de verbouwing van het Klooster zal tijdelijke huisvesting moeten worden gerealiseerd voor alle gebruikers (voor periode van 12 tot 18 maanden). Mfa Gerwen In Gerwen zijn we begonnen met een participatietraject rond de verbouwing van MFA D'n Heuvel.
Essentieel onderdeel van de verbouwplannen is dat de gymzaal bij de school onder het beheer komt van de stichting MFA D'n Heuvel. Hierdoor kan de gymzaal gebruikt worden voor andere activiteiten dan alleen voor bewegingsonderwijs. Eind 2021 heeft de raad een investeringskrediet ter beschikking gesteld. In 2022 is er in samenwerking met stichting MFA D’n Heuvel hard gewerkt aan het definitieve ontwerp. Inmiddels is het ontwerp klaar om aanbesteed te worden en zal na verwachting de aannemer in september 2023 starten met de verbouw werkzaamheden. Het pand zal verduurzaamd (BENG) en geoptimaliseerd worden, door het toevoegen van een corridor tussen gymzaal en MFA en diverse energie besparende maatregelen.
32
Wat hebben we ervoor gedaan? Aanbieden van zorg voor inwoners die ondersteuning nodig hebben. 5. Faciliteren van initiatieven van algemene voorzieningen via subsidiebeleid In programma 3 werd gewezen op het stimuleren van het gebruik van algemene en/of voorliggende voorzieningen als aanvulling op professionele hulp en ondersteuning. Deelname aan algemene en voorliggende voorzieningen kan er toe bijdragen dat de zwaarte van de inzet van professionele zorg wordt verminderd. Zo is door het jongerenwerk in 2022 een programma aangeboden gericht op eenzame jongeren (Join Us). Aan de lokale verenigingen is een training aangeboden gericht op "iedereen kan meedoen". Door middel van het gemeentelijk subsidiebeleid werden verenigingen en ouderenbonden gestimuleerd. In 2022 zijn met gemeentelijke middelen onder meer de volgende activiteiten opgestart: • Activiteiten in het kader van een dementievriendelijke gemeente; • Ondersteuning van mantelzorgers, via het Steunpunt mantelzorg; • Ondersteuning van vrijwilligers(organisaties) via het Steunpunt vrijwilligerswerk; • Het activeren van mensen die al lang een uitkering krijgen of een afstand tot de arbeidsmarkt hebben, bijvoorbeeld via werkzaamheden in participatiehuis 't Goed; • Diverse sociale projecten zoals huiskamerprojecten, Fietsmaatje en Automaatje.
Beleidsindicatoren Naam
Indicator
Jaarrekening 2021
Niet-sporters (19 jaar en ouder) * % van het aantal inwoners Goede onderwijshuisvesting
Aantallen klachten over huisvestingsklimaat
Deelname aan sport/cultuur/recreatie vergroten
% leden sportverenigingen van inwoners
Voorkomen van eenzaamheid/sociaal isolement
Begroting 2022
Jaarrekening 2022
38,7
38,7
0
0
0
20,5 (mannen); 13,4 (vrouwen)
20,5 (mannen); 13,4 (vrouwen)
aantal groepen / aantal deelnemers dagopvang
4 groepen/8 deelnemers gemiddeld
4 groepen/8 4 groepen/8 deelnemers deelnemers gemiddeld gemiddeld
aantal groepen / aantal deelnemers huiskamerprojecten
4 groepen/8 deelnemers gemiddeld
3 groepen/8 3 groepen/15 deelnemers deelnemers gemiddeld gemiddeld
* verplichte indicator op grond van BBV
Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2022) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken. Bedragen x €1.000 Omschrijving
Primaire begroting 2022
Begroting na wijziging 2022
Realisatie 2022
Afwijking budget 2022
Lasten 4.2 Onderwijshuisvesting
1.154
1.348
1.289
159
247
262
15
1.148
1.216
1.197
-19
460
460
468
8
2.921
3.270
3.215
-54
0.10 Mutaties reserves programma 4
37
41
41
0
4.2 Onderwijshuisvesting
75
229
202
-27
5.1 Sportbeleid en activering
20
58
91
33
5.2 Sportaccommodaties
195
195
265
69
Totaal Baten
327
523
599
76
-2.594
-2.747
-2.616
131
5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.6 Media Totaal Lasten
-59
Baten
Saldo (baten -/- lasten)
33
Toelichting De afwijkingen van de begroting op dit programma zijn gering. Wij verwijzen hiervoor naar de analyse overzicht baten en lasten in het financiële gedeelte van deze jaarstukken.
34
Programma 5. Wonen & Leefomgeving Portefeuillehouder(s) R. Stultiens
Wat wilden we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect
Doelstellingen
Prettig wonen voor verschillende doelgroepen. 1. Naast Nuenen-West ook faciliteren van kleinere woningbouwprojecten om zodoende te komen tot een gedifferentieerd woningaanbod 2. Vergroten van de sociale huurvoorraad. 3. Bereikbaar maken van koopwoningen voor starters op de woningmarkt 4. Verbeteren van de woonsituatie op woonwagenlocaties. 5. Voldoen aan de huisvestingstaakstelling met betrekking tot vergunninghouders. De kwaliteit van de leefomgeving en gezonde 6. Gezondheid als de verbindende factor. levensstijl verbeteren. 7. Bevorderen van een kwalitatief hoogwaardige woonomgeving. We maken gewenste ontwikkelingen mogelijk. 8. Faciliteren en inkaderen van initiatieven voor ruimtelijke ontwikkelingen.
Relevante beleidsnota's in dit programma Naam
Periode
Programma Wonen 2020-2030
2020 - 2030 juli 2020
Vastgesteld door de raad Planning vaststelling nieuw beleidsplan 2030
Visie op Wonen Stedelijk Gebied Eindhoven
2019 e.v.
juli 2019
onbepaald
Afsprakenkader Wonen SGE 2022
2022 e.v.
februari 2022
onbepaald
Programma woonwagenlocaties
2018 - 2022 november 2017
onbepaald
Nota grondbeleid
2019 e.v.
juli 2019
onbepaald
Landschapsstudie en toolbox buitengebied
2020 e.v.
26 mei 2020 (door college)
visie ‘Bouwen in het Buitengebied van Nuenen’
2022 e.v.
29 september 2022
onbepaald
Wat hebben we ervoor gedaan? Prettig wonen voor verschillende doelgroepen. 1. Naast Nuenen-West ook faciliteren van kleinere woningbouwprojecten om zodoende te komen tot een gedifferentieerd woningaanbod Vanuit het programma Wonen 2020-2030 hebben we ingezet op het differentiëren van het woningaanbod. Bij nieuwbouwprojecten hebben we ingezet op bouwen voor de doelgroepen starters en ouderen. Waarbij nieuwbouwappartementen levensloopbestendig moeten worden gerealiseerd, zodat ze geschikt zijn voor bewoners in verschillende levensfasen. Bij verschillende projecten maakten we hier afspraken over, zoals: de Vinkenhofjes, Vrouwkensakker en de Wederikdreef. Ook voor Nuenen-West werden afspraken gemaakt voor het realiseren van betaalbare woningen (huur en koop) voor bijvoorbeeld starters. In Nuenen-West ontwikkelen we verschillende typen woningen voor verschillende doelgroepen. Het CHW-bestemmingsplan Herijking Nuenen-West is door gemeenteraad vastgesteld op 29 april 2021 en is juni 2021 in werking getreden. Tegen het vastgestelde CHW-bestemmingsplan zijn verschillende beroepen ingesteld bij de Raad van State (RvS). Vooruitlopend op de behandeling van de beroepschriften door de RVS, heeft de raad een herstelplan vastgesteld op 2 juni 2022 en dit plan is voor eenieder ter inzage gelegd.
Met het herstelplan zijn de beleidsregels, onderdeel uitmakend van het CHW-bestemmingsplan Herijking Nuenen-West, omgezet naar planvoorschriften, om meer duidelijkheid en zekerheid te verschaffen wat wel of niet juridisch planologisch mogelijk is voor de ontwikkeling van fase 1 en 2 in Nuenen-west. Vanuit onze faciliterende rol zijn we samen met de projectontwikkelaar BPD aan de slag gegaan met het uitwerken van de bouwplannen voor de verschillende deelgebieden in fase 1 Nuenen-West. Er wordt een inhaalslag gemaakt om de woningproductie op te voeren. Er zijn voor de komende 2 jaren circa 379 woningen in voorbereiding genomen, waarvan 150 betaalbare woningen, bestemd voor de
35
sociale huur- en koopsegment. Voor 136 woningen werden omgevingsvergunningen verleend, die deels al onherroepelijk zijn. Voor het jaar 2023 is de start bouw voorzien van ongeveer 250 woningen. Naast de woningbouwplannen werden de civieltechnisch bestekken en tekeningen uitgewerkt voor het bouwrijp maken van de fase 1 van Nuenen-West. In december 2022 is de aanbestedingsprocedure voor het bouwrijp maken gestart. De opdracht voor de uitvoering van de werken is aan een partij gegund. De gefaseerde start uitvoering is gepland voor maart 2023. We zijn gestart met het onderzoeken van de versnellingsmogelijkheden in Nuenen-West door het naar voren halen van de 3e fase. Hiervoor maken we gebruik van de flexpool van het SGE. Arbeidsmigranten leveren een wezenlijke bijdrage aan de lokale en regionale economie. De komst van arbeidsmigranten heeft onder meer gevolgen voor de huisvesting en arbeidsomstandigheden. Met de negen gemeenten van het Stedelijk Gebied Eindhoven monitorden we de huisvesting van deze doelgroep. In 2022 zijn er geen concrete initiatieven in procedure gebracht. De Flexcampus Collse Hoeve bevindt zich nog in de initiatieffase en we hebben gesprekken gevoerd over het aangaan van een anterieure overeenkomst. In 2021 is een onderzoek naar de woningbehoefte onder woonwagenbewoners opgestart.
Dit onderzoek is in 2022 afgerond en de raad en de gemeenschap zijn hierover geïnformeerd. De stimuleringsregeling om langer zelfstandig thuis te wonen en de woning te verduurzamen is in 2022 veel aangevraagd. De gemeente heeft één toewijzing gedaan voor het levensloopbestendig maken van de woning en 18 toewijzingen voor het verduurzamen van de woning. Daarnaast zijn we in 2022 gestart met het proces om te komen tot de woonzorgvisie. De analysefase, waarin data over de toekomstige vraag en aanbod wordt verzameld, is gestart. Ook is er een klankbordgroep gevormd die meedenkt over de woonzorgvisie. Tot slot zijn er in 2022 119 nieuwe koopwoningen (grootste gedeelte Luistruik, daarnaast Hof aan het Laar en kleinere projecten) gerealiseerd en 31 huurwoningen (huur in Luistruik en woningsplitsing Woonbedrijf). Er zijn twee projecten waarvoor het bestemmingsplan onherroepelijk is geworden: Hoekstraat-Eikelkampen (30 woningen) en Wederikdreef (41 woningen). 2. Vergroten van de sociale huurvoorraad In 2022 zijn drie woningen aan de sociale huurvoorraad toegevoegd door twee bestaande woningen op te splitsen naar 5 woningen. Daarnaast werkten we samen met Helpt Elkander aan de projecten: Lyndakkers (pilot standaard sociale huurwoning met de naam WoonST), Vrouwkensakker, Mieke Sandershof, Oranjebuurt, Parkstraat-Voirt en Vinkenhofjes.
Er lopen verder ook projecten voor het realiseren voor sociale woningbouw bij de Pastoor Aldenhuijsenstraat en binnen Nuenen-West fase 1. Er zijn twee sociale huur projecten waarvoor het bestemmingsplan onherroepelijk is geworden: Hoekstraat-Eikelkampen (30 woningen, waarvan 30% sociaal) en Wederikdreef (41 woningen, 100% sociaal). We zagen dat planningen naar achteren schuiven, onder meer door langere procedures als gevolg van bezwaren en beroep tegen genomen besluiten. Desalniettemin zitten we nog steeds op schema om in 2030 de 325 sociale huurwoningen netto toe te voegen aan onze woningvoorraad. Bij nieuwbouwprojecten (die zich daar voor lenen) hielden we het minimale percentage van 30% sociale huur aan. Verder is in 2022 afgesproken dat Wooninc. per 1 januari 2023 het bezit van Woonbedrijf overneemt. Door nauw samen te werken met de woningcorporaties bekeken we hoe zo snel mogelijk extra sociale huurwoningen kunnen worden gerealiseerd, zodat de gemiddelde wachttijd voor een sociale huurwoning afneemt. Daarnaast werd regionaal (SGE niveau) de Huisvestingsverordening geëvalueerd. De conclusies voor het verbeteren (en het versnellen) van het urgentieproces werden meegenomen bij het opstellen van de nieuwe Huisvestingsverordening. 3.
Bereikbaar maken van koopwoningen voor starters op de woningmarkt We hebben in 2022 vijf toewijzingen gedaan voor een starterslening (in 2021 waren dit er 4). 4. Verbeteren van de woonsituatie op woonwagenlocaties Het woonbehoefteonderzoek onder woonwagenbewoners is uitgevoerd. Hieruit blijkt een grote behoefte aan Nuenense standplaatsen op woonwagenlocaties. Daarnaast is het due diligence onderzoek door de gemeente als regievoerder uitgevoerd. Na oplevering van de due diligence rapportages heeft de directeur van Helpt Elkander in het bestuurlijk overleg van 1 september 2022 aangegeven de woonwagenlocaties Bosweg en Kremersbos niet langer meer over te willen nemen
36
van de gemeente, zoals afgesproken in de Vaststellingsovereenkomst tussen Helpt Elkander en de gemeente Nuenen. We zijn in gesprek met Helpt Elkander over de financiële en juridische afwikkeling als gevolg hiervan. We hebben naar aanleiding van de mededeling van Helpt Elkander om de woonwagenlocaties niet over te nemen besloten om zelf een integrale projectorganisatie op te richten, omdat de renovatiewerkzaamheden al lang op zich laten wachten en we onderkennen de noodzaak om verbeteringen aan te brengen in de woon- en leefomstandigheden. Het projectteam zal zich gaan buigen over de herontwikkeling van de woonwagenlocaties Bosweg en Kremersbos, op basis van de uitkomsten van de due diligence onderzoeken. 5. Voldoen aan de huisvestingstaakstelling met betrekking tot vergunninghouders In 2022 werden er 53 statushouders gehuisvest in de gemeente Nuenen. Daarmee werd de originele taakstelling voor 2022 van 33 behaald. Daarbij is er meteen een inhaalslag gemaakt. In 2021 liep de gemeente namelijk met 9 personen achter op de taakstelling. Deze personen zijn toegevoegd aan de taakstelling van 2022 waardoor het totaal op 42 te huisvesten statushouders uitkwam. Er is hard gewerkt om dit mogelijk te maken en we mogen dan ook trost zijn op het resultaat. Nauwe samenwerking met de woningcorporaties in Nuenen, Dienst Dommelvallei en de gemeente staan aan de basis van dit succes.
De flexwoningen aan het Witte Hondpad worden deels ingezet om statushouders die gezinsherenging hebben aangevraagd, een tijdelijke woonplek aan te bieden. Wanneer de gezinshereniging is toegekend, kan er een doorverhuizing plaatsvinden naar een permanente woning, indien deze beschikbaar is.
Wat hebben we ervoor gedaan? De kwaliteit van de leefomgeving en gezonde levensstijl verbeteren. 6. Gezondheid als de verbindende factor Met het vaststellen van de Omgevingsvisie Nuenen c.a. in september 2021 heeft de raad kaders vastgelegd waarbinnen het college de omgevingsprogramma’s gaat opstellen. Gezondheid zal hierbij de verbindende factor zijn. In 2022 is gestart met de voorbereiding van een plan van aanpak voor de omgevingsprogramma’s. Gezondheid is informeel al in de planvorming meegenomen. 7. Bevorderen van een kwalitatief hoogwaardige woonomgeving In 2022 is gestart met het proces van het eerste wijkuitvoeringsplan van de Transitievisie warmte (het aardgasvrij verwarmen van de woningen). Het eerste wijkuitvoeringsplan werd in Gerwen gemaakt. Hiertoe zijn verschillende bijeenkomsten en acties georganiseerd. Daarnaast zijn in verschillende wijken initiatieven om woningen te verduurzamen gefaciliteerd (zoals Molvense Erven, de Boschhoeve etc.). De energiecoaches van het Energiehuis Slim Wonen hebben inwoners op weg geholpen met het verduurzamen van hun woning door huisbezoeken, warmtescans, lezingen en via het inloopspreekuur. In 2022 is de stimuleringslening veelvuldig ingezet om woningen te verduurzamen en/of levensloopbestendig te maken. Voor nieuwbouwprojecten is energieneutraal (zoals afgesproken in de Regionale Visie op Wonen) een uitgangspunt.
Ook met de woningcorporaties zijn hierover afspraken gemaakt. Deze afspraken worden opgenomen in prestatieafspraken 2023-2027. Nieuwe appartementen moeten voortaan geschikt zijn voor bewoning door alle leeftijdsgroepen (levensloopgeschikt) en dus ook door ouderen of mensen met een lichte zorgvraag. Ook hebben we in 2022 afspraken voortgezet om betaalbare woningen aan de woningvoorraad toe te voegen, zoals een gedeelte van de woningen in Nuenen-West. In de overeenkomsten maakten we dan ook afspraken over hoe we deze woningen langdurig betaalbaar kunnen houden. Tot slot is in 2022 gestart met het opstellen van de woonzorgvisie. De woonzorgvisie gaat ons helpen om er voor te zorgen dat in de toekomst de inwoners met een zorgvraag (die gaat toenemen door de vergrijzing) op fijne wijze kunnen blijven wonen in onze gemeente. Eventuele veranderingen van het openbaar gebied rondom het Van Goghkerkje, Houtrijk en de gemeentevijver vragen om een zorgvuldig ontwerp- en participatieproces in het kader van de Wereld van Van Gogh. Dat heeft geleid tot scenario’s en een schetsontwerp. In afwachting van een eventuele
37
Interreg-subsidie zal het Voorlopig ontwerp in 2023 afgerond worden. Nadat in 2021 de omgevingsvergunning voor de uitbreiding van Vincentre is verleend, heeft in 2022 overleg met Vincentre plaatsgevonden over de invulling van de private en openbare ruimte. Onze inspanningen met betrekking tot Van Gogh National Park en het ‘Opwaarderen bedrijventerreinen en de winkelvoorzieningen' hebben we opgenomen in programma 7. In 2022 zijn gesprekken gevoerd met alle grondeigenaren in het projectgebied van Dommeldal uit de Verf. Van alle eigenaren van gronden in het Natuurnetwerk Brabant is bekend of men openstaat voor natuurontwikkeling en eventueel wat daarvoor nodig is. Er is een grote vraag naar ruilgrond. Deze gronden zijn echter niet beschikbaar. Met een groot aantal agrarische bedrijven zijn gespreken gevoerd over hun toekomst en de eventuele mogelijkheden van de aankoop van ruilgronden. Er werd voor het hele gebied een landschapsecologische systeemanalyse opgesteld. Hieruit blijkt dat het gebied een grote potentie heeft voor het herstellen van de verdwenen natuur. Ook de verduurzaming van woningen droeg bij aan de kwaliteit van de woonomgeving. Onze activiteiten die hierop betrekking hebben, zijn toegelicht in programma 6, doelstelling 3 Stimuleren van initiatieven tot verduurzaming.
Wat hebben we ervoor gedaan? We maken gewenste ontwikkelingen mogelijk. 8. Faciliteren en inkaderen van initiatieven voor ruimtelijke ontwikkelingen We hebben diverse ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk gemaakt door de planologische procedures te begeleiden. Dit is gedaan voor de projecten Nuenen-West, Hoekstraat-Eikelkampen, Wederikdreef en de Mijlpaal. Ten behoeve van de herontwikkeling De Mijlpaal is daarnaast intensief overleg gevoerd met de initiatiefnemers en zijn partijen in de gelegenheid gesteld te participeren. Voor het woongebied Nuenen Zuidoost is een reparatie (bestemmings-)plan opgesteld. In 2023 wordt dit plan in procedure gebracht. Verder hebben we meegedacht om te komen tot nieuwe planontwikkelingen voor woningbouw op de locaties Emmastraat, Vrouwkensakker, Laar 22 en Esrand. Daarnaast hebben we meegewerkt aan de planontwikkeling voor een woon-zorg complex aan de Pastoor Aldenhuijsenstraat en het Leeflandgoed Opwetten. Het initiatief Vaderland werd in 2022 verder doorontwikkeld. Dit heeft geleid tot het in behandeling nemen van een omgevingsvergunning voor het oprichten van een restaurant in de voormalige bedrijfswoning. Na het aannemen van de motie over het niet verder inzetten van ambtelijke capaciteit voor het plan Kavelaars is er geen verdere inzet gepleegd voor dit voornemen.