A5 Platoo - Jaarverslag PlatOO 2023 incl controleverklaring
Tekst van het document
42
In 2023 was de allocatie van de structurele rijksbudgetten als volgt verdeeld:
Basisbekostiging
86% scholen (bijdrage scholen 917 euro per leerling is 14%)
Kleine scholentoeslag
100% scholen
Onderwijsachterstandenbeleid
100% scholen
Naast de bovenbeschreven structurele rijksbudgetten zijn de aanvullende incidentele budgetten verdeeld zoals onderstaand beschreven: • De mogelijke baten van de groeibekostiging worden maandelijks per school en op totaalniveau gevolgd op basis van de leerlingenprognose en in de begroting toegekend aan de betreffende groeischolen, waarbij bovenschools het risico voor de uiteindelijke ontvangsten ligt. In 2023 is de groeibekostiging voor PlatOO geminimaliseerd door de gewijzigde richtlijnen. • Voor de financiering van passend onderwijs ontvangen de scholen een budget voor lichte en zware ondersteuning op basis van de inkomsten die PlatOO ontvangt van de twee samenwerkingsverbanden passend onderwijs. Deze twee budgetten worden opgeteld en vervolgens over de scholen verdeeld op basis van het aantal leerlingen op t-1. Deze budgetten dalen voor PlatOO nog verder in de komende jaren. • Onder de noemer prestatiebox van 2015-2021 en onder de noemer professionalisering en begeleiding van starters en schoolleiders van 2021-2024 wordt aanvullende rijksbekostiging ontvangen. Dit budget wordt over de scholen verdeeld conform de rijksbekostiging (t-1). Dit budget is hoogst onzeker vanaf 1 januari 2025.
• In 2023 zijn door de scholen incidentele rijksbudgetten aangevraagd voor onderwijs aan nieuwkomers, leerlingen met culturele achtergrond van Roma en Sinti, vervanging van studieverlof en zij-instroom. Deze budgetten worden volledig ingezet door de betreffende scholen. • Eind 2022 zijn drie scholen ingeloot voor aanvullend budget verbetering basisvaardigheden en in 2023 is budget aan een vierde school toegekend. Deze vier scholen hebben in 2024 een plan opgesteld en jaarlijks valt budget vrij naar die scholen op basis van de uitgevoerde plannen. • Eventuele ouderbijdragen betreffen alleen nog de bekostiging van schoolkamp en dergelijke. De ouderbijdragen blijven bij de oudervereniging of bij de betreffende school. • Als scholen inkomsten genereren uit acties of uit verhuur van lokalen, dan komen deze inkomsten ten gunste van de betreffende school. • Overige baten van bijvoorbeeld cluster I en II instellingen, subsidies van sociale instellingen zoals Senzer, inkomsten voor stagebegeleiding, sponsorgelden en dergelijke zijn gerelateerd aan specifieke leerlingen, personeel of een specifieke school en deze komen ten goede aan de betreffende school. Hieronder vallen ook de ondersteuningsarrangementen IncluZief (downleerlingen) en Julius (dubbel bijzondere leerlingen) en overige leerlingarrangementen van de samenwerkingsverbanden.
Rente- en beleggingssaldi komen ten gunste of ten laste van de bovenschoolse kostenplaats Gezamenlijke Activiteiten. Ook de amortisatie van de obligaties wordt hierop geboekt. Ten slotte vindt nog een allocatie tussen de scholen plaats: op basis van het solidariteitsprincipe binnen PlatOO worden de salariskosten OP en DIR per fte uitgemiddeld tussen de scholen. Op deze manier is de hoogte van het salaris geen keuze criterium bij interne mutaties.
43
2.6.3 Treasury In 2023 is het Treasurystatuut van PlatOO gewijzigd en vastgesteld. In het statuut is het beleid inzake beleggen en belenen vastgelegd. Het beleid is erop gericht om een zo hoog mogelijk rendement te combineren met een zo laag mogelijk risico. Er wordt gewerkt met een defensief risicoprofiel en herbeleggingen dienen minimaal een AA-rating te hebben. De aandelen met een beperkt risico hebben allemaal een hoofdsomgarantie van 100% op de einddatum. Het beheer van de beleggingsportefeuille is ondergebracht bij Rabobank Vermogensbeheer, waarmee de voortgang 1 á 2 maal per jaar wordt doorgenomen. In 2023 is besloten om het tijdelijke surplus aan reserve voor een korte termijn te beleggen in obligaties om op deze manier extra middelen te genereren. Voor dit doel is 2,1 miljoen aan obligaties gekocht die weer vrijvallen in 2025 tot en met 2027. Conform de regelgeving wordt de beleggingsportefeuille gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs in plaats van tegen nominale waarde. De amortisatie in 2023 was met - € 1.966 nog minimaal negatief. In de jaarrekening zijn geen obligaties onder liquide middelen gepresenteerd omdat in 2024 geen aflossingen staan gepland. De boekwaarde van de effectenportefeuille bedroeg op 31 december 2023 €2.433.785,-. De marktwaarde lag daar met een koerswaarde van €2.474.455,- licht boven.
Daarmee is de effectenportefeuille in 2023 met 1,8 miljoen euro toegenomen. Toelichting bij het beleggingsresultaat In 2023 heeft de portefeuille nog een licht negatief koersresultaat behaald (- € 1.966). De netto-opbrengst van de totale financiële baten en lasten is echter voor de eerste keer in vier jaren weer positief door ontvangen spaarrekening rente in de eerste helft van 2023 (€ 32.789). In 2023 heeft met een beleggingshorizon van 2 a 3 jaar herbelegging van liquide middelen plaatsgevonden, omdat de rentepercentages weer interessant zijn voor het beleggen in nieuwe obligaties. Er is uitsluitend belegd in Nederlandse en Duitse staatsobligaties. De kredietwaardigheid van de portefeuille was aan het einde van 2023 als volgt verdeeld: • 92,2 % van de obligaties had een AAA-rating • 3,9 % een AA-rating • 4,0 % een A-rating Er is ultimo 2023 nog 1 obligatie met een A-rating in de portefeuille: ABN-AMRO, die in 2025 vrijvalt. Omdat de marktwaarde van een portefeuille gevoelig is voor de kapitaalmarktrente, was de gemiddelde looptijd van de portefeuille van PlatOO al vrij kort. Voor de nieuw aangekochte obligaties geldt bovendien dat PlatOO door de afbouw van reserves weer snel over de middelen wil beschikken. 6 van de 7 obligaties (94% van de waarde) vallen vrij in 2025 en in 2026.
De duration (rentegevoeligheid) van de portefeuille van PlatOO is daarmee op dit moment 1,9 jaar. In de begroting is voor 2024 geen rendement opgenomen voor de beleggingsportefeuille. Door de aankoopwaarde onder de hoofdsom wordt de winst op de portefeuille verwacht bij de vrijval van de obligaties (tegen hoofdsomgarantie). In de jaarrekening is een overzicht opgenomen van alle obligaties met looptijd en couponrente percentages.
44
2.7 Continuïteitsparagraaf 2.7.1 Risico’s en risicobeheersing Algemeen PlatOO heeft de financiële- en de personeelsadministratie in eigen beheer, waarbij de controle van de salarisadministratie en van de financiële administratie bij een administratiekantoor is belegd. PlatOO is eigenrisicodrager voor vervanging van ziekte. Elke 3 á 4 jaar laat PlatOO een brede risicoanalyse uitvoeren. Voor verslagjaar 2023 geldt de analyse van voorjaar 2021. Daarin zijn de kans en de impact van de diverse risicogebieden getoetst door middel van een kans-enquête en een impactinterview. De risicoscore als uitkomst hiervan valt in de categorie laag. Het bijbehorende risicoprofiel is vastgesteld op 5,6% van de totale baten voor het aanhouden van een financiële buffer. In deze risicoanalyse van mei 2021 is vastgesteld dat PlatOO voldoende vermogen heeft, maar geen financiële ruimte voor extra investeringen in het onderwijs vanuit de reserve. Inmiddels is de reservepositie flink gestegen door de extra inkomsten die PlatOO van augustus 2021 tot en met juli 2023 heeft ontvangen tijdens en na de coronapandemie. Hiermee is er ruimte ontstaan voor extra investeringen in de komende jaren die PlatOO heeft vertaald in plannen in een “begroting met lef” tot en met 1 augustus 2025 (zie hoofdstuk 3.2).
Intern risicobeheersingssysteem Voor de interne beheersing en de realisatie van de doelen wordt gewerkt met een planning- en controlcyclus. Deze begint met het opstellen van het vierjarige strategische beleidsplan op PlatOO- niveau. Deze wordt vertaald in een integrale meerjarenbegroting. Beide plannen worden ook op schoolniveau uitgewerkt in een schoolplan en een integrale meerjarenbegroting. Jaarlijks wordt het strategisch beleidsplan geactualiseerd en geconcretiseerd in een jaarplan. Op basis van de jaarlijks opgestelde integrale meerjarenbegroting en het vigerende financieel beleid vindt allocatie van middelen plaats. Deze meerjarenbegroting wordt conform de oprichtingsstatuten van PlatOO ter overleg voorgelegd aan de acht gemeenten, ter goedkeuring aan de Raad van Toezicht en ter kennisgeving aan de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad. De financiële voortgang, de leerlingenaantallen, de bezetting en het ziekteverzuim worden maandelijks gevolgd. De voortgang van alle plannen in het jaarplan van PlatOO, inclusief risicobeheersmaatregelen, wordt tweemaal per jaar getoetst, evenals de voortgang van de onderwijsresultaten. Bij afwijkingen (cijfers en beleidsvoortgang) vindt overleg en afstemming plaats met de budgethouder/schooldirecteur, waardoor er tijdig bijgestuurd kan worden.
Afstemming tussen de diverse beleidsterreinen vindt op het bestuurskantoor informeel dagelijks plaats en formeel in een afstemmingsoverleg tussen College van Bestuur en beleidsmedewerkers. Verantwoording aan de Raad van Toezicht vindt plaats via rapportages, een financiële, personele- en treasuryrapportage. Per kwartaal ontvangt de Raad van Toezicht een financiële en treasuryrapportage en tweemaal per jaar de personele rapportage, waarvan éénmaal middels het jaarverslag. De onderwijsresultaten worden jaarlijks zowel met de onderwijscommissie als met de Raad van Toezicht doorgenomen. Schooldirecteuren zijn budgetverantwoordelijk voor de uitgaven en schoolspecifieke inkomsten die in de schoolbegroting zijn vastgesteld. De schooldirecteuren van PlatOO kunnen de financiële- en personele voortgang op elk gewenst moment online raadplegen via de rapportage van de exploitatie en van de personele bezetting. Dit rapportage- en begrotingssysteem is gekoppeld aan het bronsysteem voor de financiële en personele administratie. Elke personele mutatie wordt ter accordering voorgelegd aan de personeelsmedewerker van PlatOO voordat deze wordt doorgevoerd in de personele administratie. De voortgang van de onderwijsresultaten is op elke school vastgelegd in het leerlingvolgsysteem. In de systemen zijn de autorisaties middels rollen en rechten geborgd.
Het hierboven omschreven risicobeheersingssysteem werkt naar tevredenheid. De budgethouder/ schooldirecteur is eigenaar van de eigen cijfers op het gebied van leerlingen, onderwijs, personeel en financiën. Bewaking vindt plaats door het bestuurskantoor. Afwijkingen wordt snel gesignaleerd, waarna afstemming plaatsvindt over oplossingen. Door deze werkwijze kunnen we constateren dat de gemiddelde afwijking tussen de financiële begroting en realisatie niet groter is dan 1% per jaar. 2021 en 2022 vormen daarop een uitzondering door de grote extra inkomsten die in de loop van het jaar zijn toegekend en de krapte op de arbeidsmarkt bij het inzetten van die extra middelen.
45
2.7.2 Belangrijkste risico’s De meest recente brede risicoanalyse is in 2021 uitgevoerd. De daarin beschreven risico’s zijn verdeeld in zes generieke aandachtsgebieden: onderwijs, demografie/marktaandeel, organisatie, personeel, financieel/huisvesting en communicatie en ICT. Per aandachtsgebied is onderstaand aangegeven voor welke risico’s en onzekerheden PlatOO zich in de komende jaren ziet geplaatst en op welke wijze daarop wordt ingespeeld. Risico’s kwaliteit van het onderwijs Uit de risicoanalyse van 2021 kwam een lage risico inschatting ten aanzien van onderwijs en kwaliteitszorg. Binnen PlatOO maken scholen een zelfevaluatie op basis van analyse van resultaten vanuit het LeerlingVolgSysteem (2x per jaar) en de Eindtoets in relatie tot de advisering en uitstroom (1x per jaar). Daarbij wordt uitgegaan van de bij de school passende schoolweging. Indien de uitkomsten onder de maat zijn, moet de schooldirecteur een plan van aanpak opstellen. De kwaliteit van het onderwijs is een vast onderwerp tijdens de voortgangsgesprekken tussen bestuur en individuele schooldirecteuren. In de manier waarop PlatOO omgaat met leeropbrengsten en kwaliteitszorg is terug te zien hoeveel waarde PlatOO hecht aan het oordeel van de professional (in dit geval de schooldirecteur). PlatOO gaat naast de bestuursmodule voor de leeropbrengsten uit van het principe: ‘Tellen en vertellen’.
Het verhaal van de professional is belangrijk bij het interpreteren van de leeropbrengsten. De dialoog over resultaten en onderwijskundige plannen op PlatOOniveau van bestuur en gezamenlijke schooldirecteuren is in 2023 geïntensiveerd. In 2024 sturen we op doorontwikkeling van dit proces aan de hand van het nieuwe koersplan. Naast deze formeel vastgelegde toetsmomenten wordt de kwaliteit op alle scholen van PlatOO ondersteund door het delen van de expertise tussen schooldirecteuren in scholenteams en expertteams, en tussen leraren en onderwijsondersteunend personeel in leernetwerken en gezamenlijke projecten. In 2023 heeft er een bestuursonderzoek van de inspectie plaatsgevonden (zie paragraaf 2.2.1). Hierbij werd gelet op de risico’s in de ontwikkeling van de basisvaardigheden taal, rekenen en burgerschap. In mindere mate is VVE en passend onderwijs meegenomen in het onderzoek. Wij zijn momenteel in afwachting van bevindingen en het oordeel van de inspectie. Door verevening heeft PlatOO te maken met een dalend budget voor passend onderwijs aan zorgleerlingen. Daarnaast zien we dat er voor extra ondersteuning van leerlingen intensieve procedures moeten worden uitgevoerd voor het verkrijgen van de financiële vergoeding.
Om zorgleerlingen optimaal te kunnen blijven ondersteunen is in 2022-2023 de aanwezige expertise binnen de scholen verkend om deze meer bovenschools en/of ter ondersteuning van schoolontwikkeling in te kunnen zetten. Om het risico van niet-begrote verwijzingen naar het speciaal (basis) onderwijs verder te minimaliseren wordt gewerkt met kengetallen en tussentijdse rapportages. PlatOO hecht grote waarde aan voortdurende onderwijskundige vernieuwing. Voor vernieuwingen die in potentie toekomstbestendig zijn en die gedeeld kunnen worden in de organisatie worden per project tijdelijke budgetten vrijgemaakt. In 2023 is op ons intranet een digitaal PlatOOPlein ingericht voor het delen van innovatieve ideeën en het breed inzetten van binnen PlatOO aanwezige expertise. In voorjaar 2024 wordt er een tevredenheidspeiling uitgevoerd middels Vensters PO. Ervaringen worden meegenomen in de tweejaarlijkse peiling. Aandacht voor wat we echt op willen halen middels een tevredenheidspeiling is daarbij essentieel. We zijn nog niet tevreden over de betrouwbaarheid van de informatie die we uit de vragenlijsten hebben kunnen ophalen. Risico’s demografie PlatOO heeft in de afgelopen jaren een stabiel of licht groeiend leerlingenaantal gehad. De regio Zuidoost Brabant heeft te maken gehad met lichte krimp, die naar verwachting in 2024 zal omslaan in een heel lichte groei.
Deze is in de meerjarenbegroting opgenomen op basis van de prognose van de individuele scholen. De reguliere bekostiging van het ministerie van OCW is hierop aangepast, alsmede de personele bezetting. Het risico van lagere baten door een kentering in de leerlingaantallen wordt beheerst door een jaarlijkse actualisatie van de meerjarenbegroting voor zowel de inkomsten als de personele bezetting en door maandelijks de tussentijdse leerlingaantallen te monitoren en beoordelen. Risico’s organisatie Schooldirecteuren schatten destijds het risico van het niet (volledig) realiseren van de doelstellingen van het schoolplan relatief hoog in. Tijdens de coronapandemie is de focus van schooldirecteuren logischerwijs verschoven naar de dagelijkse gang van zaken. De doelstellingen in de nieuwe schoolplannen zullen concreter geformuleerd worden, waardoor de realisatie ervan gemakkelijker te volgen is. 46
Risico’s personeel Voor de personeels- en salarisadministratie wordt gebruik gemaakt van het salarispakket van AFAS. Dit pakket met procesinrichting en rollenverdeling zorgt ervoor dat er grip is op de personele processen. Daarnaast wordt een externe salarisverwerker ingezet waardoor er sprake is van een vierogen principe. PlatOO heeft een jaarlijkse gesprekkencyclus. Met alle medewerkers worden 2 gesprekken per jaar gevoerd: een start/doelstellingen- en een functionerings- of beoordelingsgesprek. De resultaten van deze gesprekken worden vastgelegd in het personeelsdossier. Middels gesprekken brengen we in beeld waar de kracht en de talenten liggen van de medewerker. De uitgebreide dossieropbouw is om functioneringsrisico’s tijdig in beeld te hebben en indien nodig te kunnen anticiperen. PlatOO heeft in 2022 het project strategische personeelsplanning uitgevoerd met een brede werkgroep van College van Bestuur, schooldirecteuren, beleidsmedewerkers en GMR leden. Dit project heeft het inzicht vergroot in de huidige en gewenste omvang en kwaliteit van het personeelsbestand binnen een planningshorizon richting 2024/2025. Dit verkleint het risico dat prognoses en werkelijkheid van personele omvang en kwaliteit uit elkaar lopen. De intentie is dit SPP-traject iedere 4 jaar uit te voeren.
Bij onze selectieprocedure om nieuwe medewerkers te vinden, doorlopen we zorgvuldig de procedure met een "brede selectiecommissie", om de slagingskans van geschiktheid voor de functie zo hoog mogelijk te laten zijn. Tevens worden nieuwe medewerkers altijd begeleid door een collega/schoolopleider binnen de school. Voor de begeleiding is een paraplu met thema’s opgesteld. Mocht het onverhoopt zo zijn dat uit de praktijk blijkt dat de match er niet is, dan wordt er in een gesprek bezien of er een andere geschikte plek is in de organisatie dan wel begeleiding richting ander werk gestart. Er is een strakke monitoring op de voortgang en de inhoud van het ziekteverzuim voor zowel het korte frequente ziekteverzuim als het langdurige. Het intensief volgen van medewerkers en het tijdig met elkaar in gesprek gaan is helpend in het voorkomen van langdurig en veelvuldig verzuim. Om de financiële en kwaliteitsrisico’s zo veel mogelijk te verminderen hebben we in 2021 het gedragsmodel ingevoerd. Scholing en professionalisering in het houden van het goede gesprek is een groot agendapunt geweest en vanuit het gedragsmodel voeren medewerker en leidinggevende de regie op de re-integratie. Tevens is sterk ingezet op het voeren van preventieve gesprekken om verzuim te voorkomen en werkbalans en werkplezier te versterken.
Verlaging van het ziekteverzuim heeft extra prioriteit nu de arbeidsmarkt erg krap is en PlatOO eigen risicodrager is geworden voor vervangingskosten van ziekte. In 2024 is de intentie een koppeling te maken met de vernieuwde gesprekkencyclus. Risico’s financieel De grootste risico’s ten aanzien van financiën hebben te maken met de vereenvoudiging van de bekostiging en investeringen in huisvesting. Door de vereenvoudiging van de bekostiging daalt de groeibekostiging, daalt de vermogenspositie (door het afboeken van de vordering OCW) en past de bekostiging minder goed bij de individuele schoolsituatie. Investeringen in huisvestingsprojecten (nieuwbouw/verbouw) en klimaatbeheersing zorgen in de toekomst voor een lager liquiditeit en minder geld dat aan onderwijs uitgegeven kan worden. Met het doorrekenen van verschillende scenario’s in de meerjarenbegroting is er meer grip op de financiële gevolgen. De scenario’s zijn in 2023 ook gebruikt om de keuze te maken in de financiering van groot onderhoud. Uiteindelijk is gekozen voor het activeren van groot onderhoud. De vermogenspositie is daardoor (sterk) verbeterd, waardoor extra investeringen in onderwijs mogelijk zijn. De liquiditeit zal de komende jaren een grotere rol innemen in het financieel beheer. Risico’s communicatie Deze risico’s werden ten tijde van de risicoanalyse in 2021 laag ingeschat.
Sindsdien is de interne communicatie verder verbeterd met de inrichting van een centrale SharePoint-omgeving en Intranet binnen heel PlatOO. Risico’s ICT Op het vlak van ICT zijn risico's aan te wijzen op de volgende onderdelen: • Voldoende goede devices voor medewerkers en leerlingen, • Een goede inrichting van de ICT-omgeving, • Beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van de applicaties, • Veiligheid van data van medewerkers en leerlingen, • Beschikbaarheid van Wifi, • Beschikbaarheid van printer.
47
In de risicoanalyse van 2021 werd geadviseerd om stichtingsbreed meer met elkaar te praten over de mate waarin investeringen in ICT bijdragen aan het primaire proces en het verbeteren van onderwijs. Dit onderwerp is sindsdien regelmatig geagendeerd in de gesprekken tussen de beleidsmedewerker ICT, schooldirecteuren en leerkrachten met ICT-taken. Daarnaast kwam het aan bod in het Leernetwerk ICT en in enkele sessies van de In Dialoog. Najaar 2023 is de beleidsmedewerker ICT gestart met jaarlijkse begrotingsgesprekken m.b.t. ICT per school voor de korte en middellange termijn met schooldirecteuren en ICT- coördinatoren. Daarmee is er meer inzicht op de benodigde aanschaf van devices i.v.m. afschrijvingen, aantallen leerlingen/medewerkers en gewenste inzet in het onderwijs. Centrale ICTkosten voor lease en gebruik van de printers, Wifi, ICT-beheer, MS-licenties en back-up zijn inzichtelijk. Devices worden grotendeels aangeschaft met langere garantietermijnen. Reparaties die buiten de garantie vallen, kunnen rechtstreeks via een portal door de scholen worden gemeld bij een centrale partij. De investeringen in ICT waren in 2021 niet op alle scholen beleidsrijk begroot. Daar is inmiddels meer aandacht voor. Qua informatiebeveiliging werd in de risicoanalyse van 2021 ingezoomd op het wachtwoordbeleid, autorisatieniveaus en fraude-risico's.
Deze onderdelen zijn opgepakt bij de centrale inrichting in MS 365 door Heutink ICT ('21'-22). Rechten zijn daarbij gekoppeld aan rollen van medewerkers, gebaseerd op de functies in AFAS. Controle vindt plaats bij in- en uitdiensttreding en jaarlijks aan het einde van het schooljaar, in afstemming met HR en de scholen. Iedere school heeft een of meer ICT-coördinatoren met beperkte rechten voor de eigen school. Applicatiebeheer voor MS 365, MOO, Uniflow (t.b.v. de printer) en ESIS is centraal belegd bij drie personen van het bestuurskantoor. MFA is ingeregeld voor alle medewerkers. Leerlingen kunnen via Single Sign On inloggen op die applicaties die zij nodig hebben: rechten daarop komen voort uit hun registratie in ESIS. Versie 2.0 van het Informatiebeveiligings- en privacybeleid dateert van juni 2023. Informatiebeveiliging en privacy is een continu proces binnen PlatOO. April 2023 heeft de beleidsmedewerker ICT in samenspraak met de functionaris gegevensbescherming een stappenplan opgesteld voor 2023-2024. De inrichting van een AVG-portal voor alle medewerkers en het opstellen van een risicoanalyse voor de belangrijkste applicaties op basis van een BIV-analyse worden begin 2024 afgerond. Het normenkader geeft sturing aan dit proces en de vervolgstappen voor 2024 en daarna.
De beschikbaarheid van en service op onze ICT-omgeving, Wifi en printers wordt gemonitord door onze externe partijen. Geplande updates of uitval worden direct door hen gemeld bij de beleidsmedewerker ICT. Deze stemt hierover af met de ICT-coördinatoren van de scholen. Via portals heeft de beleidsmedewerker ICT op ieder moment inzicht in de status van de systemen en de back-up van onze data. Gesprekken tussen de beleidsmedewerker ICT en de accountmanagers van Heutink ICT, Wentzo en ARP over de performance, ondersteuning van hun systemen en mogelijke verbeteringen zijn structureel ingepland. Voorbereidingen voor een overstap naar een centrale Internet- en telefonieverbinding in 2024 zijn najaar 2023 opgestart.
48
3. Verantwoording financiën 3.1 Ontwikkelingen in meerjarig perspectief Bekostiging op basis van leerlingaantal Vanaf 1 januari 2023 krijgt het primair onderwijs bekostigd op basis van teldatum 1 februari in plaats van op basis van teldatum 1 oktober. Het leerlingenaantal van PlatOO is op teldatum 1 februari 2023 met elf leerlingen gedaald. Bij zes scholen is het leerlingenaantal licht gestegen en bij acht scholen is het leerlingenaantal gedaald. Leerlingen Aantal leerlingen, teldatum 1 februari
2022 vastgesteld 3.363
2023 vastgesteld 3.352
2024 prognose 3.375
2025 prognose 3.387
2026 prognose 3.429
De prognose voor de jaren 2024 tot en met 2026 is verwerkt in de meerjarenbegroting voor de berekening van de rijksbekostiging. Deze leerlingenprognose voor de komende jaren is tot stand gekomen op basis van een analyse per school waarbij het aantal geboorten per kerkdorp, de gemeentelijke prognoses, de huisvestingsplannen, de inschrijvingen en de marktpositie zijn meegenomen. Voor de komende jaren wordt een redelijk stabiel leerlingenaantal verwacht voor het totaal van de organisatie. Daarbinnen zijn er vijf scholen met een licht groeiend leerlingenaantal en vijf scholen met een licht dalend leerlingenaantal. Bekostiging personele bezetting In 2023 was de gemiddelde personele bezetting ongeveer gelijk aan de bezetting van 2022 (min 3fte). Vanaf augustus 2021 is ongeveer 20fte extra ingezet voor de invulling van het Nationaal Programma Onderwijs als steunprogramma vanwege de gevolgen van de coronapandemie. Deze extra bekostiging liep tot 1 augustus 2023. Voor de personele bezetting in de meerjarenbegroting is samen met de schooldirecteuren dit jaar gekozen voor een “begroting met lef!”.
In afwachting van de omvang van de structurele bekostiging voor het verbeteren van basisvaardigheden vanaf 2026 is ervoor gekozen om de extra bezetting van het Nationaal Programma Onderwijs zoveel mogelijk te behouden in schooljaar 2023-2024 en 2024-2025, om in 2025 geen onnodige personeelstekorten te hebben. Deze overbruggingsperiode wordt bekostigd vanuit overtollige reserves. Indien de hoogte van bekostiging vanaf 2026 lager wordt dan nu is ingecalculeerd, dan kan de personele bezetting door middel van natuurlijk verloop verder worden afgebouwd tussen augustus 2024 en ultimo 2025 om op 1 januari 2026 weer passend te zijn bij de inkomsten. Personele bezetting in fte, gemiddeld
2022 realisatie
2023 realisatie
2024 begroting
2025 begroting
2026 begroting
Bestuur/ management
15,9
14,7
14,2
14,2
14,2
Onderwijzend personeel
200,5
196,4
195,8
187,6
180,0
Ondersteunend personeel
30,2
33,7
27,4
27,4
27,4
Totaal
246,6
243,7
237,3
229,2
221,5
De rijksbekostiging is een onzekere factor in de meerjarenbegroting en is de grootste factor voor de ontwikkeling van het aantal fte in de komende jaren. Ontwikkelingen zoals het aflopen van de bekostiging voor professionalisering van starters en schoolleiders (in januari 2025), de hoogte van de nieuwe bekostiging voor verbetering basisvaardigheden (vanaf 1 januari 2026), ontwikkelingen bij de inkomsten van de samenwerkingsverbanden en incidentele rijksbekostiging worden op de voet gevolgd en doorberekend in scenarioberekeningen van PlatOO.
49
3.2 Balans baten en lasten In de tabel hieronder wordt de balans tussen de baten en lasten weergegeven:
Belangrijkste verschillen ten opzichte van de begroting Het exploitatieresultaat is € 972.000 positiever dan begroot. PlatOO heeft € 1.788.000 aan extra inkomsten ontvangen en hiervan is € 847.000 extra uitgegeven. Het verschil tussen extra inkomsten en uitgaven is vooral terug te voeren op een lagere inzet van fte’s voor gezamenlijke bovenschoolse activiteiten en op lagere gemiddelde loonkosten voor de ingezette vervangers. De niet ingezette middelen zijn toegevoegd aan de algemene reserve en worden ingezet in 2024 en 2025. Er is een uitsplitsing gemaakt van de belangrijkste verschillen ten opzichte van de begroting, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen scholen en bovenschools:
50
exploitatie verschil t.o.v. resultaat begroting scholen
€
-88.000 €
bovenschools € 750.000 €
totaal PlatOO € 662.000 €
uitsplitsing van de verschillen t.o.v. begroting
236.000 dekking voor verhoogde cao's € bekostiging voor nieuwkomers € subsidie basisvaardigh. tranche 1 en 2 ingezet € fusiecompensatie € leerlingarrangementen SWV Helmond € subsidie gemeenten NPO, beweging, VVE € samen opleiden Kempel en Fontys € overige posten € totaal inkomsten € hogere loonkosten cao, inzet +12 fte en lagere gpl € inzet extern personeel € scholing en studiedagen € afschrijvingskosten € exploitatieonderhoud en vergroening schoolplein € energielasten nog verder gestegen € leermiddelen inhaaleffect 2022 € ict licenties € reproductiekosten € overige posten € totaal uitgaven € 736.000 tussentijdse groeibekostiging 1 maand € reserveuitbetalingen 2 samenwerkingsverbanden € overige posten € totaal inkomsten € hogere loonkosten cao, inzet -4,6 fte en lagere gpl € inrichting voorziening voor langdurig zieken € advies juridisch, allocatie, risicomanagement € bovenschoolse ict-systemen € overige posten € totaal uitgaven € saldo financiele baten en lasten € 972.000
51
723.000 342.000 188.000 75.000 36.000 53.000 46.000 44.000 1.507.000 678.000 149.000 79.000 25.000 116.000 60.000 82.000 21.000 30.000 31.000 1.271.000 72.000 194.000 15.000 281.000 -496.000 76.000 67.000 -40.000 -32.000 -425.000 30.000
Belangrijkste verschillen ten opzichte van 2022 In het volgende overzicht is een uitsplitsing gemaakt van de verschillen in de begroting ten opzichte van uitsplitsing van de verschillen t.o.v. 2022 2022:
bekostiging cao-compensatie en inflatie € bekostiging NPO tot 1 augustus 2023 € leerlingengroei gewijzigde rekenregel € groei in bekostiging voor nieuwkomers € eerste jaar besteding bekostiging basisvaardigheden € fusiecompensatie en onderwijsachterstanden € bekostiging samenwerkingsverbanden is gedaald € geen bekostiging roma/sinti leerlingen meer in Asten € eenmalige NPO inkomsten gemeenten vooral 2022 € inkomsten samen opleiden Kempel en Fontys € overige posten € totaal inkomsten € 9,88% stijging cao-lonen vanaf 1 juli 2023 € 2,9 fte minder ingezet € inrichting voorziening langdurig zieken € inhaaleffect scholling en studiedagen € vergroening schoolplein € stijging energielasten € stijging schoonmaaklasten € inhuur deskundigen beleid, juridisch, leerlingen € leermiddelen weer naar pre-corona niveau € ict-licenties stijgende post € overige posten € totaal uitgaven € financiele baten en lasten van negatief naar positief € totaal verschil t.o.v. 2022 €
2.161.000 -1.090.000 -164.000 348.000 188.000 81.000 -59.000 -30.000 -109.000 47.000 -18.000 1.355.000 1.560.000 -246.000 76.000 116.000 64.000 198.000 60.000 55.000 124.000 27.000 51.000 2.085.000 48.000 -682.000
Belangrijkste ontwikkelingen in de meerjarenbegroting “een begroting met lef!” Opgenomen is de meerjarenbegroting 2024-2026 zoals die is vastgesteld voor 2024: Rijksbijdragen In de bekostigingsbegroting is de leerlingprognose per school verwerkt. In 2024 is 3,93% ophoging voor inflatie/loonkostenstijging opgenomen, in de jaren erna 1,5% per jaar. De rijksbekostiging daalt per saldo in de begroting van 2024 door de beëindiging van het Nationaal Programma Onderwijs op 1 augustus 2023. In 2026 is een lichte stijging begroot als saldo van de volgende factoren: • Lichte stijging van het leerlingenaantal • Structurele bekostiging voor verbetering basisvaardigheden • Jaarlijks lager wordende inkomsten van met name samenwerkingsverband Helmond Daarnaast is er binnen de rijksbekostiging een toenemend aantal incidentele subsidiepotjes waarvoor aparte aanvragen nodig zijn. Deze incidentele subsidies maken een meerjarenplanning minder betrouwbaar. Overige overheidsbijdragen De PlatOO scholen ontvangen kleine subsidiebedragen van de acht gemeenten. In 2022 en 2023 was de bijdrage hoger door ontvangen NPO-middelen en een incidentele ontvangst voor vroegere bouwkosten.
52
Overige baten De samenwerking met de twee pabo-instellingen op het gebied van samen opleiden levert een stabiel inkomstenpatroon op. Overige baten zijn incidenteel en kunnen soms tot meevallers in de begroting leiden. Personele lasten De personele formatie wordt jaarlijks aangepast aan de begroting van de bekostiging. In de meerjarenbegroting van 1 augustus 2023 tot 1 augustus 2025 is de verhoogde personele inzet van 2021-2023 voorlopig gehandhaafd. Hiermee worden overtollige reserves ingezet en wordt zoveel mogelijk personeel behouden in afwachting van de nieuwe bekostiging voor Verbetering Basisvaardigheden vanaf 2026. Indien deze bekostiging niet dekkend blijkt te zijn voor de geplande bezetting in 2026, dan zal via natuurlijk verloop de bezetting worden afgebouwd van augustus 2024 tot december 2025 zodat de bezetting weer aansluit op de inkomsten in 2026. Afschrijvingen De afschrijvingen zijn gebaseerd op de huidige inventaris en de investeringsplannen voor de planperiode. In de komende vijf jaar staan er enkele grote investeringen voor meubilair gepland: uitbreiding van vijf schoolgebouwen, nieuwbouw van twee schoolgebouwen en vervanging van verouderd meubilair op twee scholen. Vanaf 2024 wordt het groot onderhoud van PlatOO eveneens verwerkt middels activeren en afschrijven.
Dit heeft geen invloed op de uitgaven, maar betekent binnen de exploitatie wel een verschuiving van huisvestingslasten naar afschrijvingslasten. De afschrijvingslasten zullen daardoor de komende jaren toenemen totdat de balans tussen investeren en afschrijven van groot onderhoud is bereikt. Huisvestingslasten Bij de huisvestingslasten is de inflatie het meest zichtbaar. Voor energielasten is een verhoging van 17% opgenomen in de begroting voor 2024 en voor schoonmaaklasten een verhoging van 7%. Bij de huisvestingslasten is de jaarlijkse dotatie aan de voorziening voor groot onderhoud vervallen, wat tot een daling binnen deze rubriek leidt vanaf 2024. Hierdoor verbetert het exploitatieresultaat in de komende jaren, totdat de afschrijvingen voor onderhoud op het niveau van de voormalige dotatie komen te liggen. In 2024 wordt bezien of het wenselijk is om in de komende jaren jaarlijks het exploitatieverschil met het voormalige dotatiebedrag toe te voegen aan een bestemmingsreserve voor toekomstig onderhoud. Overige lasten In 2023 zijn enkele incidentele uitgaven gedaan met betrekking tot leermiddelen en inhuur van juridisch advies. De meerjarenbegroting voor overige lasten is gematigd van opzet. In 2024 wordt beoordeeld of deze matiging kan worden gerealiseerd. Zo nodig wordt de meerjarenbegroting vanaf 2025 aangepast.
Saldo financiele baten en lasten In 2023 zijn de overtollige liquide middelen belegd in staatsobligaties met een korte looptijd van twee á drie jaar. In de meerjarenbegroting zijn alleen inkomsten opgenomen bij de vrijval vanaf 2026 (verschil tussen lagere aankoopwaarde en hoofdsomgarantie op het moment van vrijval). Nettoresultaat De meerjarenbegroting is vanaf 1 augustus 2023 fors negatief vanwege de aangehouden hoge personele bezetting. Het doel van deze hoge bezetting is enerzijds het afbouwen van de reserves die in 2021-2023 zijn opgebouwd en anderzijds het overbruggen van de periode tot de nieuwe bekostiging voor Verbetering Basisvaardigheden bekend is die naar nu bekend is op 1 januari 2026 zal starten. Bestemming van het resultaat In de statuten zijn geen nadere bepalingen opgenomen met betrekking tot de bestemming van het resultaat. PlatOO is voornemens om de middelen die in 2024 vrijvallen vanwege de opheffing van de voorziening groot onderhoud op te nemen in een bestemmingsreserve voor toekomstig groot onderhoud.
53
3.2.2 Balans in meerjarig perspectief De balans is een momentopname van de vermogensstructuur van PlatOO. De meerjarenbegroting van de balans gaat uit van de vastgestelde exploitatiebegroting 2024 maar is hierboven aangepast aan het resultaat van 2023. Het grootste verschil ten opzichte van prognose 2023 die in de begroting was opgenomen, is ontstaan door (1) vertragingen bij de uitvoering van onderhoud; en (2) door ontvangen bouwkredieten waar nog niet alle uitgaven tegenover staan. Met name door de bouwkredieten is het balanstotaal in 2023 gestegen met € 2.446.000.
Activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Totaal vaste activa Vorderingen Effecten Liquide middelen Totaal vlottende activa Totaal activa Passiva algemene reserve bestemmingsreserve overige reserves en fondsen Eigen vermogen totaal Voorzieningen Langlopende schulden Kortlopende schulden Totaal passiva
31-12-2022
31-12-2023
31-12-2024
31-12-2025
31-12-2026
realisatie
realisatie
prognose
prognose
prognose
3.519.360 301.544 3.820.905 735.463 301.475 6.124.719 7.161.657 10.982.562
3.569.297 2.433.785 6.003.082 667.081 0 6.758.119 7.425.200 13.428.282
5.183.000 1.300.000 6.483.000 750.000 1.275.000 1.506.000 3.531.000 10.014.000
5.212.000 150.000 5.362.000 750.000 1.150.000 1.764.000 3.664.000 9.026.000
5.641.000 0 5.641.000 750.000 150.000 2.543.000 3.443.000 9.084.000
6.442.682 0 0 6.442.682 2.073.480 0 2.466.400 10.982.562
7.104.369 0 0 7.104.369 2.464.508 0 3.859.404 13.428.282
5.699.000 1.896.000 0 7.595.000 419.000 0 2.000.000 10.014.000
4.506.000 2.180.000 0 6.686.000 440.000 0 1.900.000 9.026.000
4.306.000 2.417.000 0 6.723.000 461.000 0 1.900.000 9.084.000
Belangrijkste mutaties in de balansposten in 2023 Materiële vaste activa De waarde van de materiële vaste activa is licht toegenomen met €50.000,-. In 2023 is op enkele scholen ledverlichting aangebracht en op vier scholen koeling in lokalen. Op alle scholen is flink geïnvesteerd in devices voor leerlingen en in vervanging van digitale borden. Financiële vaste activa De waarde van de financiële vaste activa is toegenomen met €2.132.000,-. Er is in 2023 belegd in staatsobligaties van Nederland en Duitsland. De amortisatie van de portefeuille (waarde bijstelling volgens de richtlijnen) was - € 2.000, - negatief. Vorderingen De vorderingen waren op 31 december 2023 een kleine €68.000,- lager dan in 2022. De grootste post hierin zijn de vooruitbetaalde jaarlicenties. Effecten Obligaties die in het eerstvolgende jaar gaan vrijvallen worden opgenomen onder ‘effecten’. In 2024 vallen er geen obligaties vrij, waardoor het bedrag onder effecten nihil is ultimo 2023. Liquide middelen De stand van de liquide middelen was op 31 december 2023 €633.000,- hoger dan ultimo 2022. De stijging is een saldo van de overige balansposten: de stijging van de financiele vaste activa en daling van de vlottende effecten, de gestegen investeringen, stijging van de voorzieningen, de nog te betalen en nog te ontvangen bedragen en het overschot op de exploitatie van €662.000,-.
De belangrijkste bijdrage aan de stijging zijn de lagere uitgaven bovenschools en de vooruit ontvangen bouwkredieten. Eigen vermogen Het eigen vermogen is gestegen met €662.000,- als resultante van het exploitatie overschot in 2023. Begroot was een afname van - €310.000,-. Voorzieningen De totale waarde van de voorzieningen is wederom toegenomen met €391.000,-. • In 2023 is de dotatie aan de voorziening onderhoud hoger dan de uitgaven voor uitgevoerd onderhoud. Een aantal grotere projecten wordt door vertragingen bij leveranciers pas in 2024 uitgevoerd. 54
• • •
De voorziening jubilea is licht gestegen door de verwerking van de hogere cao-lonen. De voorziening duurzame inzetbaarheid is licht gestegen. In 2023 bestaat de voorziening uit de gespaarde uren oudere medewerker van één medewerker binnen PlatOO. Deze medewerker spaart op basis van een vastgesteld plan voor opname over enkele jaren. In 2023 is voor risicovol ziekteverzuim een voorziening langdurig zieken gevormd van €76.000,-.
Langlopende schulden PlatOO heeft geen leningen uitstaan. Kortlopende schulden De stand van de kortlopende schulden was op 31 december 2023 €1.393.000,- hoger dan ultimo 2022. Naast reguliere verschillen die ontstaan door verschillen in premies en sociale verzekeringen door gestegen lonen, bestaat het grootste deel uit vooruit ontvangen bouwkredieten van gemeenten voor de lopende en geplande nieuwbouw- en uitbreidingsprojecten. Belangrijkste ontwikkelingen in de meerjarenbalans In de begroting van de materiële vaste activa is de meerjarenbegroting van de scholen opgenomen. De komende jaren staan er een aantal flinke investeringen in meubilair van scholen op de planning, de investeringen in ICT beginnen te stabiliseren. Het activeren van groot onderhoud betekent voortaan een hogere waarde van de materiele vaste activa. In de begroting van de financiële vaste activa is de vrijval van obligaties opgenomen, die vooral in 2025 en 2026 plaatsvindt (zie ook onder effecten). De meerjarenbegroting van de vorderingen is gebaseerd op de gemiddelde stand van de afgelopen jaren. De liquide middelen vormen de restpost van de meerjaren balansposten. Door de voorgenomen investeringen en het opgenomen exploitatietekort nemen met name in 2024 deze fors af.
In 2025 wordt het exploitatietekort gecompenseerd met de vrijval van obligaties en in 2026 neemt de liquiditeit toe door vrijval van obligaties in combinatie met een geplande dekkende exploitatiebegroting. Het eigen vermogen neemt in 2024 toe als saldo van een gepland exploitatietekort en de vrijval van de voorziening groot onderhoud. In 2025 neemt deze af conform het geplande exploitatietekort tot 1 augustus 2025. Daarna zal het eigen vermogen stabiliseren of licht toenemen door toevoegingen aan de bestemmingsreserve voor toekomstig groot onderhoud. De meerjarenbegroting voor de voorzieningen neemt in 2024 sterk af door het vervallen van de voorziening voor groot onderhoud. Ultimo 2023 is een voorziening voor langdurig zieken ingericht met een bedrag van €76.000,- euro die nog niet in bovenstaande getallen voor de meerjarenbegroting is opgenomen. De voorziening voor jubilea uitkeringen is redelijk stabiel. Er zijn geen leningen gepland die vallen onder de langlopende schulden. De meerjarenbegroting van de kortlopende schulden is gebaseerd op het gemiddelde van de afgelopen jaren. Indien de bouwprojecten in 2024 voorspoedig kunnen worden uitgevoerd, dan komt het niveau van de kortlopende schulden weer rond dit meerjarige gemiddelde te liggen. Belangrijke gebeurtenissen na balansdatum Een aantal gebeurtenissen hebben invloed op de meerjarenbegroting 2024- 2026: 1.
De onzekerheden in (1) de rijksbekostiging voor verbetering basisvaardigheden in 2026; en (2) de schommelingen van inkomsten door allerlei incidentele bekostiging vragen om een zorgvuldige meerjarenplanning van met name personele keuzes. Ook is een voortdurende monitoring van de actuele informatie vereist. 2. De zorgbudgetten van de samenwerkingsverbanden zullen verder gaan dalen voor PlatOO, met name door een gewijzigd beleid bij samenwerkingsverband Helmond- Peelland. 3. Op 1 januari 2024 is het nieuwe energiecontract met Engie ingegaan voor twee kalenderjaren. De hoogte van de nieuwe maandbedragen is nog niet duidelijk, omdat er een compensatie vanuit het vorige energiecontract met DVEP gaat plaatsvinden in 2024 en in 2025. 4. Het grote aantal nieuwbouw- en uitbreidingsprojecten zorgt in de komende jaren voor een extra investering in meubilair van in totaal ongeveer één miljoen euro. Deze bouwprojecten zorgen in 2024 voor het kleiner worden van de balanspost ‘kortlopende schulden’, waar ultimo 2023 vooruit ontvangen bouwkredieten op staan. 5. Door de stelselwijziging in de verwerking van groot onderhoud (van een voorziening naar activeren) vindt een verschuiving binnen de balans plaats van vreemd vermogen naar eigen vermogen.
55
3.3 Financiële positie Kengetallen PlatOO De financiële positie van PlatOO wordt weergegeven door middel van kengetallen in vergelijking met het landelijke gemiddelde en de signaleringswaarden die door het ministerie van OCW worden gehanteerd. In onderstaand overzicht zijn de kengetallen weergegeven die horen bij de vastgestelde meerjarenbegroting van PlatOO voor 2024 voor de geplande uitgaven en verwachte inkomsten.
*kengetallen PlatOO
Buffer Ultimo 2023 is de buffer van PlatOO voor het opvangen van onvoorziene en onbeheersbare risico’s 21,3%, overeenkomend met een bedrag van €5.509.000,-. Volgens de meest recente risicoanalyse is voor PlatOO een buffer van 5,2% gewenst. Het ministerie van OCW rekende met een gewenste buffer van minimaal 5% (vanaf 2017 wordt dit kengetal niet meer gehanteerd door de onderwijsinspectie). Reservepositie Vanaf verslagjaar 2020 wordt de reservepositie van besturen door de onderwijsinspectie getoetst op mogelijk bovenmatig eigen vermogen. Hiervoor wordt per bestuur een normatief eigen vermogen berekend waarmee het feitelijk aanwezig eigen vermogen wordt vergeleken. Bij een ratio van 1,0 is het aanwezige eigen vermogen even hoog als het normatieve eigen vermogen. Bij een lagere ratio is minder vermogen aanwezig en bij een ratio hoger dan 1,0 is het aanwezige vermogen potentieel te hoog. Definitie normatieve eigen vermogen generiek voor alle onderwijssectoren: 1. Boekwaarde materiële vaste activa exclusief boekwaarde gebouwen, plus 2. Aanschafwaarde gebouwen x 50% x 1,27, plus 3. Liquiditeitsbuffer 5% van de totale baten De som van 1 t/m 3 is het vermogen dat redelijkerwijs nodig is om bezittingen te financieren en risico’s op te vangen. PlatOO heeft in verslagjaar 2023 een feitelijk eigen vermogen van €7.104.369,- en een normatief eigen vermogen van €4.806.680,-.
Dit resulteert in een mogelijk bovenmatig eigen vermogen van €2.298.689,-. Met de meerjarenbegroting 2024 - 2026, geaccordeerd door de stakeholders, is dit surplus eind 2025 weer afgebouwd. Liquiditeit De liquiditeitswaarde wordt in de komende jaren extra waardevol. De balans bevat vanaf 2024 namelijk geen aparte voorziening voor groot onderhoud meer. Bij een liquiditeit van minimaal 1,0 kunnen ten minste de kortlopende schulden worden voldaan uit de vlottende activa. De grootste uitgavenpost betreft de salarissen met 79% van de uitgaven in 2023. Deze worden gedekt door de maandelijkse rijksbijdrage, zodat PlatOO hier geen liquiditeitsrisico loopt. De kortlopende vorderingen zijn ultimo 2023 veel lager dan de kortlopende schulden, waarmee de beschikbare liquiditeit ruimschoots voldoende is voor de korte termijn. De in de meerjarenbegroting geplande investeringen in inventaris en onderhoud passen samen met de geplande inzet van extra personele bezetting binnen de ruimte voor de liquiditeitspositie. Rentabiliteit Bij een dekkend resultaat is de rentabiliteit nul. De begroting van 2024 en 2025 waarin reserves worden afgebouwd zorgen voor een tijdelijk lagere rentabiliteit. 56
Huisvestingslasten De huisvestingslasten van PlatOO waren in 2022 gelijk aan het landelijke gemiddelde. In 2023 zijn de energielasten sterk gestegen en ook de schoonmaaklasten zijn hoger geworden, wat tot een hogere huisvestingsratio heeft geleid. Vanaf 2024 is deze ratio lager omdat een deel van het groot onderhoud voortaan onder de afschrijvingslasten wordt gepresenteerd. Personele lasten/rijksbaten Dit kengetal is doorgaans bij PlatOO iets lager dan het landelijke gemiddelde omdat er bij PlatOO weinig overige baten van gemeenten en overige instellingen zijn (waarvoor ook personeel kan worden ingezet). Van 1 augustus 2021 tot 1 augustus 2023 is tweederde van de hoge extra rijksbekostiging voor NPO ingezet waardoor de ratio onder 85% lag. Van 1 augustus 2023 tot 1 augustus 2025 is de ratio daarentegen hoger dan 85% omdat de verhoogde personele bezetting wordt aangehouden en de reserves worden afgebouwd.
57
Jaarverslag Raad van Toezicht 2023
58
Jaarverslag Raad van Toezicht 2023 Stichting PlatOO, bestuur voor openbaar en algemeen toegankelijk onderwijs, werkt volgens een two tier bestuursmodel (organieke scheiding van bestuur en toezicht): een Raad van Toezicht en een College van Bestuur. De Raad van Toezicht en het College van Bestuur zijn verantwoordelijk voor de inrichting van de Governance en structuur van de Stichting en zien toe op de naleving van de branchecodes die door hen zijn onderschreven. Bedoelde Governancecodes, Code Goed Bestuur en Code Goed Toezicht, enstructuur zijn het uitgangspunt voor het doen en laten van de Raad van Toezicht en het College van Bestuur en vormen tevens het beoordelingskader. Op basis van de vernieuwde statuten van PlatOO, definitief vastgesteld in juni 2023, is zowel het reglement Raad van Toezicht als het Bestuursreglement in 2023 herzien. Verplichte bepalingen uit de Governancecodes zijn opgenomen in de reglementen. Nadat het Koersplan in 2024 eveneens opnieuw is vastgesteld worden de nieuwe richtlijnen vertaald in een integraal toezichtsplan, waarin een toezichtvisie, toezichtskader, toetsingskader, informatieprotocol en jaaragenda ontwikkeld worden. Hierin wordt de maatschappelijke opdracht concreet zichtbaar gemaakt. De uitgangspunten die de Raad van Toezicht hanteert bij het houden van toezicht en de toezichtsthema’s, worden in afstemming met het bestuur beschreven.
Daarnaast worden alle reglementen en werkafspraken die betrekking hebben op de interne sturing van de organisatie van PlatOO hierin opgenomen. In onderstaand verslag verantwoorden wij hoe wij de wettelijke en algemene taken in 2023 hebben uitgevoerd. Samenstelling intern toezicht De Raad van Toezicht bestond op 1 januari 2023 uit vier leden. Per 1 maart 2023 is mevrouw Kerstin Vogel als kandidaat lid toegetreden. In juni 2023 is zij met terugwerkende kracht per 1 maart 2023 officieel benoemd, nadat alle gemeenteraden instemming hadden verleend. Met de komst van mevrouw Vogel is de raad conform het reglement Raad van Toezicht weer voltallig. Joost Boerenkamp is door de Raad van Toezicht herbenoemd voor een zittingstermijn van vier jaar.
Naam
Functie binnen de Raad
Zittingstermijn
(Neven)functies
van Toezicht Dhr. Frank van Engelen
Voorzitter Lid Remuneratiecommissie
Aftredend na herbenoeming d.d. 26-06-2026
Hoofdfunctie: Directeur- Bestuurder Woonwenz
Lid Auditcommissie Nevenfunctie: Voorzitter Thuis in Limburg Voorzitter Corpoconnect Vice voorzitter Raad van Toezicht Sint Jans Gasthuis Weert Voorzitter ZPC de Rog Dhr. Joost Boerenkamp
Lid Remuneratiecommissie
Aftredend na herbenoeming d.d.
Hoofdfunctie:
31-12-2027
Zelfstandig adviseur
59
Mw. Daphne Heeroma
Lid Onderwijscommissie
Aftredend per 31-12-2025
Hoofdfunctie: Voorzitter college van bestuur
1e zittingstermijn
Stichting Katholiek Voortgezet onderwijs in het Dongemond gebied (Dongemond college) Nevenfunctie: Bestuurslid/secretaris Stichting Talentontwikkeling voor de Creatieve Industrie
Dhr. Wout van Kessel
Vice- voorzitter/ secretaris
Aftredend per 31-12-2025
Lid Auditcommissie
Hoofdfunctie: Partner KPMG Advisory N.V.
1e zittingstermijn Mw. Kerstin Vogel
Lid Onderwijscommissie
Aftredend per 28-
Hoofdfunctie:
02-2026
Directeur kinderopvang Kibeo/Wiedewei
1e zittingstermijn Nevenfunctie: Lid Raad van Toezicht Samenwerkingsstichting Kans en Kleur, voorzitter remuneratie commissie (t/m april 2023)
Uit de inventarisatie van nevenfuncties blijkt geen risico voor onafhankelijk functioneren. De Raad van Toezicht draagt zorg voor een kwalitatief goed samengestelde Raad van Toezicht. Daarbij houdt de Raad rekening met opleiding, achtergrond, persoonlijkheid, geslacht en leeftijd. De Raad van Toezicht bevordert geschiktheid, collegiaal toezicht en complementariteit binnen de Raad. Met de wijziging van de statuten worden de leden van de Raad van Toezicht benoemd door de Raad van Toezicht zelf in plaats van de gemeenteraden. Bezoldiging De Raadsleden worden, zoals gebruikelijk en vastgelegd in het reglement Raad van Toezicht, bezoldigd voor hun toezichthoudende taken. De hoogte van de bezoldiging bedraagt €4.334,40 voor leden en €6.398,40 voor de voorzitter. Deze bedragen zijn vrijgesteld van BTW. Tevens waren er uitgaven voor o.a. ledenwerving, zelfevaluatie, advies-, vergader- en reiskosten. Het gaat in totaal om een bedrag van €31.626,91. De bezoldiging ligt ruimschoots binnen de wettelijke bepalingen van de Wet Normering Topinkomens. Werkwijze Raad van Toezicht De Raad van Toezicht houdt integraal toezicht op het beleid van het College van Bestuur en op de algemene gang van zaken binnen de Stichting en de aan haar verbonden organisatie.
De Raad bewaakt het doel en de grondslag van de stichting door te toetsen of het College van Bestuur de doelen van de stichting effectief, rechtmatig en efficiënt realiseert en daar verantwoording over aflegt. Daarbij moet rekening gehouden worden met maatschappelijke doelen welke door de stichting of door de overheid in wet- en regelgeving zijn vastgelegd en voorgeschreven. De Raad houdt toezicht op het realiseren van de doelen op strategisch- en beleidsmatig niveau, ten aanzien van het geven van onderwijs, zorgplicht, onderwijsdiensten, de onderwijsorganisatie en de leiding. Hierbij is aandacht voor het besturen, de kwaliteitsaspecten van het onderwijs, de organisatie, de tevredenheid van ouders, leerlingen, medewerkers, de financiering en het financieel beheer. 60
De Raad van Toezicht heeft de eigen werkwijze- en procesgang vormgegeven. Om efficiënt en effectief te kunnen werken is ervoor gekozen om zaken in de voltallige Raad te bespreken en daarnaast te werken met voorbereidende commissies, waaraan in schooljaar 2022 – 2023 de Onderwijscommissie is toegevoegd. Iedere commissie bestaat uit twee leden. De Remuneratiecommissie De Remuneratiecommissie heeft de taak het functioneren van het College van Bestuur te beoordelen. De commissie rapporteert hierover aan de Raad. Tevens fungeren zij als sparringpartner van het College van Bestuur. De Auditcommissie De hoofdtaak van de Auditcommissie is om een toegesneden integrale controltool op te zetten en de resultaten daarvan te monitoren. De commissie adviseert daarnaast over de keuze voor de accountant en beoordeelt in eerste aanleg de begroting en de jaarrekening in samenhang met het accountantsonderzoek. Zij bespreken en beoordelen daarnaast de financiële- en personele managementrapportages en volgen nauwlettend het vermogensbeheer en de beleggingen. De commissie rapporteert aan de Raad over haar bevindingen en adviezen. De Onderwijscommissie De Onderwijscommissie houdt zich bezig met (het beleid inzake) de kwaliteit van het onderwijs dat door de verschillende scholen van Stichting PlatOO wordt gevoerd. De commissie treedt op als adviseur/sparringpartner van het College van Bestuur.
Zij ondersteunt en adviseert de Raad door voorbereidende werkzaamheden te verrichten voor wat betreft het toezicht op de ontwikkelingen van het onderwijs en de onderwijskwaliteit binnen PlatOO. Zelfevaluatie De Raad van Toezicht is verantwoordelijk voor de kwaliteit van zijn eigen functioneren en evalueert ten minste éénmaal per jaar zijn eigen functioneren als een collegiaal orgaan, het functioneren van de individuele leden, alsmede de relatie tussen de Raad van Toezicht en het College van Bestuur. Voor de zelfevaluatie van de Raad van Toezicht is in 2023 gekozen voor een eenvoudige en traditionele aanpak, met een individueel in te vullen vragenlijst vooraf aan de evaluatie. Als input voor de zelfevaluatie hebben alle leden incl. het College van Bestuur de vragenlijst ingevuld. De evaluatie heeft in tegenstelling tot in 2022 zonder externe begeleiding plaatsgevonden. Conform het reglement Raad van Toezicht van PlatOO betrekt de Raad eens in de drie jaar een onafhankelijke partij bij de evaluatie. Om de deskundigheid van de raad te waarborgen zijn naar aanleiding van de zelfevaluatie schooljaar ’23- ’24 zijn een aantal actiepunten opgesteld: • Het opstellen van een integriteitscode en periodiek wordt het gesprek gevoerd over integer, professioneel en ethisch verantwoord handelen. • Het opstellen van een opleidingsplan t.b.v.
de professionalisering • Plan van aanpak rol Raad van Toezicht n.a.v. het inspectierapport • Thema agenderen: de rol van de Raad van Toezicht in regionale- en maatschappelijke ontwikkelingen. Activiteiten Raad van Toezicht 2023 Bijeenkomst
Datum
Raad van
12 april
Toezicht
Inhoud bijeenkomst •
Beoogde benoeming Mw. K. Vogel – vastgesteld
•
Vernieuwde statuten PlatOO – goedgekeurd
•
Beoordeling bezoldiging College van Bestuur – vastgesteld
•
Herziening treasurystatuut – goedgekeurd
•
Jaarverslag incl. jaarrekening 2022 – goedgekeurd
•
Jaarstukken – bevestiging accountant bij jaarrekening, accountantsverslag en managementletter 2022 – ter informatie
26 juni
•
Jaaragenda Raad van Toezicht schooljaar 23 – 24 – vastgesteld
•
Terugkoppeling College van Bestuur n.a.v. functioneringsgesprek
11 oktober
•
Kaderbrief begroting 2024 – ter kennisgeving 61
•
Reglement Raad van Toezicht en Bestuursreglement – vastgesteld
•
Rooster van aftreden – vastgesteld
Thema: klankborden over huisvesting in aanwezigheid van de adviseur huisvesting. 6 december
•
Begroting 2024 – goedgekeurd
•
Vacatiegelden 2023 – vastgesteld
•
Aanbesteding accountant vanaf boekjaar 2025– vastgesteld
Thema: de beleidsmedewerker HR heeft de raad geïnformeerd over de (preventieve) aanpak ziekteverzuim *middels de bespreekverslagen van de afzonderlijke commissies komen de besproken onderwerpen aan de orde in de raad. *iedere bijeenkomst bespreekt het College van bestuur algemene zaken, waaronder huisvesting. Remuneratie
15 februari
•
24 oktober
•
Terug- en vooruitblik College van Bestuur
•
Voorbereiding evaluatie functioneren College van Bestuur
cie.
Beoordeling functioneren College van Bestuur incl. voorstel bezoldiging
2024 Audit cie.
29 maart
•
Toelichting controle jaarrekening door instellingsaccountant RA12.
•
Overweging herbeleggen – ter bespreking
7 juni
•
Energiecontract PlatOO – ter kennisgeving
18 september
•
Marktpositie PlatOO – ter kennisgeving
•
Vernieuwd allocatiebeleid – ter kennisgeving
•
Conceptversie financiële risico- analyse – ter kennisgeving
•
Verloop interimcontrole accountant – ter kennisgeving
•
Verwerking groot onderhoud 2024 nieuw richtlijnen
27 november
ministerie incl. onderbouwing - ter kennisgeving •
Begroting 2024 – ter bespreking
•
Proces aanbesteden accountant incl. evaluatie accountant – vastgesteld
*iedere bijeenkomst van de auditcommissie wordt een financiële voortgangsrapportage aangeboden, waarvan twee keer in combinatie met de personele voortgangsrapportage. *de beleidsmedewerker financiën sluit aan bij de auditcommissie. Onderwijs cie.
10 maart
Wereldburgerschap
21 juni
Eindopbrengsten en adviseringen
25 oktober
Cyclus kwaliteitszorg
*de beleidsmedewerker onderwijskwaliteit sluit aan bij de onderwijscommissie. GMR - RvT
17 mei
Gesprek n.a.v. kernwaarden PlatOO
62
15 november
Koerscafé - in werkgroepen input ophalen voor het nieuwe Koersplan waar zowel leden van de Raad van Toezicht, leden van Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad, medewerkers van het bestuurskantoor, schooldirecteuren en medewerkers van de scholen vertegenwoordigd waren.
Overig;
29 maart
Informeren/adviseren in huisvestingscasus
5 oktober
Bijeenkomst ‘De dag van de leraar’
12 december
Gesprek onderwijsinspectie vierjaarlijks onderzoek bestuur
De Raad van Toezicht heeft, naast bovenstaande activiteiten, in 2023 twee scholen bezocht. Deze contacten zijn erg waardevol om de ervaringen binnen de school, bij medewerkers en kinderen te kunnen bespreken. Op deze manier kan de Raad kennismaken met de onderwijspraktijk zoals die gestalte krijgt op de verschillende scholen. Het gesprek met schooldirecteuren, leerkrachten en leerlingen is open en constructief. Terugblik Raad van Toezicht 2023 Mevrouw S. Solak is op 1 februari 2022 benoemd als bestuurder van Stichting PlatOO. Terugkijkend op het eerste jaar is gebleken dat het profiel dat de Raad van Toezicht voor ogen had, past bij deze bestuurder. Zij voldoet aan de tweeledige opdracht ‘een lerende organisatie’ en ‘verbinding naar buiten’. De meerwaarde van de bestuurder wordt gezien door de Raad en door de organisatie. Met de benoeming van Mevrouw Solak is de gewenste cultuurverandering in de organisatie in gang gezet. Het jaar 2023 heeft dan ook in het teken gestaan van ontwikkelen. Voor de Raad van Toezicht betekende dit dat zij gefungeerd hebben als klankbord.
De Raad heeft geadviseerd in huisvestingsvraagstukken, meegedacht in het proces naar een vernieuwde Koers, doorgevraagd bij het ontwikkelen van de kwaliteitscyclus waardoor nieuwe inzichten ontstonden en informatie opgehaald over de vernieuwde (preventieve) aanpak ziekteverzuim in relatie tot personele ontwikkelingen. De Raad houdt toezicht op PlatOO namens de maatschappij als geheel, waarbij het belang van leerlingen en hun ouders en medewerkers zwaar weegt bij het beoordelen van strategische beslissingen met de visie van PlatOO in het achterhoofd. Bij het vaststellen van de begroting, welke voorafgaande goedkeuring van de Raad behoeft, heeft de raad vastgesteld dat er balans is tussen het ambitieniveau en inzet van middelen. De Raad van Toezicht ziet erop toe dat de gelden rechtmatig besteed worden en ten goede komen aan de leerlingen. Tezamen met het College van Bestuur houdt de Raad er scherp toezicht op dat het realistisch en haalbaar is in relatie tot het vermogen van de organisatie in termen van de capaciteiten van het personeel en financiën. De thema’s voor het komende jaar zullen mede voortvloeien uit het vernieuwde Koersplan en het oordeel van de onderwijsinspectie voortvloeiend uit het reguliere vierjaarlijkse inspectiebezoek gehouden in november 2023. Het definitieve inspectierapport zal in 2024 worden ontvangen.