2024-05 Raadsinformatiebrief oversteek Collse Hoefdijk - Bijlage 1 Risicoanalyse overwegen snelfietspad Helmond-Eindhoven
Tekst van het document
Figuur 13: Onduidelijke markering / aanduiding van de voorrangssituatie voor fietsers op de Mierloseweg.
Locatiespecifieke risico’s Er is bij deze overweg één locatiespecifiek risico om te beoordelen: Bij uitval van de VRI ontstaat een ontruimingsprobleem (als verkeer op de Mierloseweg voorbij de overweg wil afslaan en moet wachten op tegemoetkomend verkeer). Dit is een bestaand risico dat niet wijzigt door de aanleg van het snelfietspad.
15/46
Toetsing aan beleidsregels Voor deze overweg volstaat de algemene toetsing die in het hoofdrapport is gemaakt.
Maatregelenpakket bij deze overweg Maatregelen voorwaardelijk voor de beheersing van de risico’s: Het verkeer op het snelfietspad moet voorrang verlenen aan het autoverkeer op de Mierloseweg (al gerealiseerd). De oversteek van het snelfietspad met de Mierloseweg moet worden opgenomen in de beveiliging van de bestaande VRI (al gerealiseerd). De opstel- en passeerruimte voor fietsers aan de noordoostkant van de overweg voor de kruising met het snelfietspad moet zijn afgestemd op de verwachte fietsintensiteit op de Mierloseweg (al gerealiseerd). Maatregelen nodig voor de compensatie van de risicotoename: Maak het snelfietspad voorrangplichtig aan de fietspaden op de Mierloseweg. Daarmee wordt voorrang gelijk aan die van het snelfietspad ten opzichte van de Mierloseweg zelf. Dit zorgt voor een duidelijkere verkeerssituatie en bevordert het afrijden van fietsers op de spoorwegovergang.
16/46
Alternatieve maatregelen voor de compensatie van de risicotoename: Verbod voor autoverkeer om na passage van de overweg (van zuid naar noord) linksaf de Noord Parallelweg (doodlopende weg westwaarts) in te rijden. Instellen éénrichtingsverkeer in Noord Parallelweg (oostwaarts) zodanig dat autoverkeer na passage van de overweg (van zuid naar noord) niet meer rechtsaf kan slaan. Herinrichting wegprofiel Houtse Parallelweg tussen Pastoor Verbeekstraat en overweg. Fietspad voor twee rijrichtingen aan niet-spoorzijde. Doel hiervan is dat de fietsoversteek vlak langs het spoor aan de zuidzijde kan worden opgeheven. Verbod voor autoverkeer om na passage van de overweg (van noord naar zuid) linksaf de Houtse Parallelweg in te slaan. Wijzigen VRI zodanig dat doorgaand autoverkeer op Mierloseweg niet tegelijkertijd in beide rijrichtingen de overweg passeert. Op deze manier is er geen hinder bij linksaf slaan na de overweg zolang de VRI werkzaam is. De VRI kan zodanig worden afgesteld dat een aantal seconden voordat de overweg actief wordt, zeker wordt gesteld dat fietsers die op dit moment van zuid naar noord het spoor oversteken gegarandeerd de overweg kunnen verlaten. Dat is mogelijk door een extra VRI-armatuur te plaatsen langs de snelfietsroute (nr. 3 in onderstaande figuur). Enige tijd voordat de overweg actief wordt, gaat licht nr.
3 rood tonen en (bestaande) licht 2 groen.
Figuur 14: VRI-armaturen langs fietspaden. Reactie wegbeheerder bij deze alternatieve maatregel (cursief): Een extra VRI-armatuur ten behoeve van het snelfietspad is in een recent verleden verwijderd vanwege de onveiligheid en onvoorspelbaarheid die dit met zich meebracht. Het gedrag van de fietsers/voetgangers strookte in deze situatie niet met de theoretisch beoogde verkeerssituatie. In plaats daarvan is bij een recente herinrichting een kruismarkering aangebracht zodat opgestelde fietsers het kruisingsvlak tussen beide fietspaden vrij houden zodat fietsers de overweg kunnen verlaten, dit functioneert in de praktijk goed.
17/46
Conclusie Door de aanleg van het snelfietspad op korte afstand van het spoor is er een toename van de risico’s voor de aspecten verkeersintensiteit fietsverkeer en verhoogde kans op onveilig gedrag. De risico’s kunnen worden beheerst door de hierboven genoemde maatregelen die voorwaardelijk zijn voor beheersing van risico’s. De risicotoename voor overweg Mierloseweg kan met de maatregelen bij deze overweg gecompenseerd worden.
18/46
Overweg Burg. Krollaan / Slegerstraat / Benaming bij ProRail Straatnaam (Plaats) Geocode / Kilometrering Traject
Overweg 41.0 Slegerstraat Burg. Krollaan / Slegerstraat / (Helmond) 055 / 041.082 Blerick – Eindhoven
Figuren
Figuur 15: Locatie spoorkruising
Figuur 16: Bovenaanzicht
19/46
Figuur 17: Vooraanzicht (foto vanaf de noordzijde van de overweg, vlak voor de kruising met het snelfietspad)
Kenmerken overweg Beveiliging Aantal sporen Ligging bij station Snelheid trein (km/uur) Snelheid weg (km/uur) Frequentie trein nu totaal
AHOB-installatie 2 Ja, Helmond ’t Hout 140 km/u 30 km/u Gem. 10 treinen per uur
Omschrijving omgeving De Burgemeester Krollaan is een lokale verbindingsweg tussen woonwijken ten noorden en ten zuiden van het spoor. De intensiteit van het verkeer is laag. De maximale snelheid bedraagt 30 km/u. De wegen in deze wijken zijn smal en hebben geen indeling in rijstroken of markering met fietssuggestiestroken. Er is geen verbod op vrachtverkeer. Bij de overweg staat een waarschuwing voor diepladers.
Omschrijving verandering Het snelfietspad is hier al gerealiseerd en ligt aan de noordkant van het spoor. Verkeer op het snelfietspad moet voorrang verlenen aan verkeer op de Burg. Krollaan. De toekomstige verandering is daarom hoofdzakelijk het gebruik van de snelfietsroute: de verkeersintensiteit zal toenemen als het gehele snelfietspad in gebruik wordt genomen. De rand van het snelfietspad ligt circa 9 m van de rand van de overweg.
20/46
Figuur 18: Bovenaanzicht van het kruisingsvlak Burg. Krollaan met het snelfietspad (bestaande situatie)
Toetsing algemene aspecten Er is een aantal algemene aspecten die het risiconiveau van een overweg met een overweg bepalen. In het hoofdrapport van de risicoanalyse is aangegeven welke aspecten wijzigen als gevolg van de aanleg van het snelfietspad. Alleen de aspecten die wijzigen worden hieronder beoordeeld. Aspect Ontruiming
Toelichting en beoordeling Fietsers op de Burg. Krollaan kunnen hier het snelfietspad betreden. Fietsers die linksaf willen slaan naar Eindhoven moeten voorrang verlenen aan doorgaand verkeer op de Burg. Krollaan. De weg is hier (en op de overweg) breder dan de rest van de weg. Maar omdat de weg direct na de kruising met het snelfietspad weer smaller wordt kunnen auto’s de fietser(s) niet rechts passeren en zullen zij moeten wachten. Hierdoor kunnen auto’s en fietsers op de overweg tot stilstand komen. De praktische opstelruimte tussen overweg en het midden van de snelfietsroute bedraagt circa 11 m. Daarnaast is het denkbaar dat automobilisten beleefdheidsvoorrang verlenen aan snelfietsers. Ook dan kunnen auto’s en fietsers op de overweg tot stilstand komen. De praktische opstelruimte tussen de overweg en de rand van het fietspad bedraagt dan circa 9 m. Vrachtverkeer over de overweg is niet verboden. Op foto’s is zichtbaar dat de overweg wordt gebruikt door autoverkeer met aanhanger (hoveniersbedrijf). Aan de zuidkant van de overweg is er een bestaand ontruimingsprobleem vanwege verkeer dat links afslaat naar de Sint Agathastraat. Dit ontruimingsprobleem verandert niet door de ingebruikname van het snelfietspad.
Omgeving die de aandacht afleidt
Toename van het risicoprofiel door dit aspect. Niet van toepassing. Geen verandering in het risicoprofiel door dit aspect.
21/46
Aspect Hinderlijke profielovergang
Intensiteit fietsverkeer
Gebruik overweg: particulier of openbaar Verhoogde kans op onveilig gedrag AHOB
Toelichting en beoordeling De wegbreedte op de overweg is breder dan de aansluitende wegen. De afstroom van voertuigen vanaf de overweg kan hierdoor vertraagd worden als er tegenliggers zijn. Dit heeft negatieve invloed op de ontruiming van de overweg. Geen verandering in het risicoprofiel door dit aspect. Aan de zuidzijde van de overweg ligt een grote woonkern. Overweg Krollaan biedt een gunstige aansluiting van dit gebied op de snelfietsroute. De intensiteit van het fietsverkeer over de overweg zal daarom kunnen toenemen. Fietsverkeer en autoverkeer zijn niet gescheiden op deze overweg. Toename van het risicoprofiel door dit aspect. De overweg is voor openbaar gebruik. Geen verandering in het risicoprofiel door dit aspect Er zijn geen scholen of sportvoorzieningen e.d. in de nabije omgeving van de overweg die aanleiding geven tot een verhoogde kans op onveilig gedrag. Snelfietsers in rijrichting Eindhoven die hier het snelfietspad verlaten kunnen de gesloten overweg slalommend passeren. Een lange sluiting van de overweg (i.v.m. het halteren van treinen op het station Helmond ’t Hout) kan bijdragen aan dit gedrag. Toename van het risicoprofiel door dit aspect.
Locatiespecifieke risico’s Er zijn bij deze overweg geen locatiespecifieke risico’s.
Toetsing aan beleidsregels Voor deze overweg volstaat de algemene toetsing die in het hoofdrapport is gemaakt.
Maatregelenpakket bij overweg Burg. Krollaan – Slegerstraat Maatregelen voorwaardelijk voor de beheersing van de risico’s: Het verkeer op het snelfietspad moet voorrang verlenen aan het verkeer op de Burg. Krollaan (al gerealiseerd); Wegprofiel aan zuidzijde overweg over een lengte van 4 tot 7 meter verbreden, zodanig dat voor afstromend verkeer altijd minimaal één vrachtwagenlengte beschikbaar is voor het verkeer het smallere wegprofiel betreedt. Daarnaast een wijziging van de (as)markering zodat een betere rijrichting-scheiding ontstaat. Wegprofiel aan noordzijde van overweg verbreden over enige lengte. Nu is er een ‘vernauwing’ op korte afstand van de overweg. Aan noordzijde bestaat de inpasbare verbreding uit een klein stukje bermverharding en een betere rijrichting-scheiding door de (as)markering aan te passen. Maatregelen nodig voor de compensatie van de risicotoename: Eénrichtingsverkeer op Sint Agathastraat – Lievevrouwestraat. Bij overweg alleen uitrijden. Dan mag autoverkeer na passage van de overweg (van noord naar zuid) niet meer linksaf slaan Sint Agathastraat in. Alternatieve maatregelen voor compensatie van de risicotoename: Verbod voor vrachtverkeer en voertuigen met aanhanger op de Burg. Krollaan en Slegerstraat. Het plaatsen van een overwegsteller met boom aan beide zijden van het spoor in plaats van de huidige zigzaghekken.
22/46
Overweg in één rijrichting afsluiten voor autoverkeer en weg herprofileren (smaller maken) zodat er ook fysiek slechts ruimte is voor één rijrichting voor autoverkeer plus verkeer met een lage snelheid, zoals voetgangers, ruiters, fietsers, bromfietsers en invaliden met hun vervoermiddelen in beide richtingen. Dit is in deze situatie een goede maatregel om de overwegrisico’s te beheersen en risicotoename te compenseren. Drempels op het snelfietspad om fietsers te dwingen om hun snelheid te verlagen
Conclusie Door de aanleg van het snelfietspad op korte afstand van het spoor is er een toename van de risico’s voor de aspecten ontruiming, verkeersintensiteit fietsverkeer en verhoogde kans op onveilig gedrag. De risico’s kunnen worden beheerst door de hierboven genoemde maatregelen die voorwaardelijk zijn voor beheersing van risico’s. De risicotoename voor overweg Burg. Krollaan kan met maatregelen bij deze overweg gecompenseerd worden.
23/46
Overweg Vaarleseweg Benaming bij ProRail Straatnaam (Plaats) Geocode / Kilometrering Traject
Overweg 43.6 Vaarleseweg Vaarleseweg (Geldrop-Mierlo en Helmond) 055 / 043.676 Blerick – Eindhoven
Figuren
Figuur 19: Locatie spoorkruising
Figuur 20: Bovenaanzicht
24/46
Figuur 21: Vooraanzicht vanaf de zuidzijde van de overweg. Aan de noordzijde van de overweg is rechts het snelfietspad zichtbaar.
Kenmerken overweg Beveiliging Aantal sporen Ligging bij station Snelheid trein (km/uur) Snelheid weg (km/uur) Frequentie trein nu totaal
AHOB-installatie 2 Nee 140 km/u Laag, aangepast aan fietsverkeer. Gem. 10 treinen per uur
Omschrijving omgeving De Vaarleseweg is ten noorden van het spoor ingericht als fietsstraat, waar de auto te gast is. De intensiteit van motorvoertuigen is laag, met weinig tot geen vrachtverkeer of langere voertuigen (als gevolg van de geslotenverklaring voor vrachtverkeer). Aan de zuidzijde van de overweg is de Vaarleseweg geen fietsstraat. Door het ontbreken van bestemmingen is het wegverkeer aan de zuidzijde niet anders dan aan de noordzijde van de overweg.
Omschrijving verandering Het snelfietspad ligt aan de noordkant van het spoor. Het verkeer op het snelfietspad moet voorrang verlenen aan het verkeer op de Vaarleseweg. Het snelfietspad is aan de oostzijde van de overweg al aanwezig, maar moet aan de westzijde nog worden aangelegd. Ter plaatse van de overweg is de afstand tussen het snelfietspad en het spoor vergroot. De afstand tussen de rand van de overwegbevloering en de zuidelijke wegrand van het snelfietspad bedraagt 10 m.
25/46
Figuur 22: Detail uit ontwerptekening met kruising van het snelfietspad met de Vaarleseweg. Aan de oostzijde is het snelfietspad al gerealiseerd
Toetsing algemene aspecten Er is een aantal algemene aspecten die het risiconiveau van een overweg met een overweg bepalen. In het hoofdrapport van de risicoanalyse is aangegeven welke aspecten wijzigen als gevolg van de aanleg van het snelfietspad. Alleen de aspecten die wijzigen worden hieronder beoordeeld. Aspect Ontruiming
Toelichting en beoordeling Fietsers op de Vaarleseweg kunnen hier het snelfietspad betreden. Fietsers die linksaf willen slaan naar Eindhoven moeten voorrang verlenen aan doorgaand verkeer op de Vaarleseweg. Omdat de fietsstrook smal is, zullen auto’s achter de fietser(s) moeten wachten. Hierdoor kunnen auto’s en fietsers op de overweg tot stilstand komen. De opstelruimte tussen overweg en snelfietspad is 10 m. Er is geen vrachtverkeer toegestaan. Daarnaast is het denkbaar dat automobilisten beleefdheidsvoorrang verlenen aan snelfietsers. Ook dan kunnen auto’s en fietsers op de overweg tot stilstand komen. Het risico van beleefdheidsvoorrang is op de Vaarleseweg groter omdat automobilisten hier te gast zijn.
Omgeving die de aandacht afleidt Hinderlijke profielovergang
Intensiteit fietsverkeer
Gebruik overweg: particulier of openbaar
Toename van het risicoprofiel door dit aspect Niet van toepassing. Geen verandering in het risicoprofiel door dit aspect. Ten zuiden van de overweg is er een overgang naar fietsstraat. De wegbreedte wijzigt echter niet. Er is wel een overgang in markering/belijning. Er is geen hinderlijke profielovergang. Geen verandering in het risicoprofiel door dit aspect. Er wordt door de gemeente geen significante toename van het fietsverkeer over de overweg verwacht vanwege het betreden of verlaten van de snelfietsroute. Geen verandering in het risicoprofiel door dit aspect. De overweg is voor openbaar gebruik. Geen verandering in het risicoprofiel door dit aspect
26/46
Aspect Verhoogde kans op onveilig gedrag AHOB
Toelichting en beoordeling Er zijn geen scholen of sportvoorzieningen e.d. in de nabije omgeving van de overweg die aanleiding geven tot een verhoogde kans op onveilig gedrag. Snelfietsers in rijrichting Eindhoven die hier het snelfietspad verlaten kunnen de gesloten overweg slalommend passeren. Het alignement van het snelfietspad (afbuiging naar het noorden), de kruisingshoek en de fysieke middengeleider belemmeren het slalommen enigszins. Bovendien geeft de korte dichtligtijd van deze overweg geen aanleiding tot dit gedrag Geringe toename van het risicoprofiel door dit aspect.
Locatiespecifieke risico’s Er zijn bij deze overweg geen locatiespecifieke risico’s.
Toetsing aan beleidsregels Voor deze overweg volstaat de algemene toetsing die in het hoofdrapport is gemaakt.
Maatregelenpakket bij de overweg Vaarleseweg Maatregelen voorwaardelijk voor de beheersing van de risico’s: Het verkeer op het snelfietspad moet voorrang verlenen aan het verkeer op de Vaarleseweg (al opgenomen in het ontwerp) Het bestaande verbod voor doorgaand vrachtverkeer op de fietsstraat in rijrichting zuid naar noord kenbaar maken op een locatie waar een vrachtwagen een keuzemogelijkheid heeft of kan keren. Maatregelen nodig voor de compensatie van de risicotoename: Aansluiting van het snelfietspad op de Vaarleseweg op een grotere afstand van het spoor realiseren. Conform richtlijn van ProRail 25 meter tussen het Profiel van vrije ruimte (PVR) van het spoor en de voorrangssituatie, maar omdat er geen vrachtverkeer is, is een afstand van 10 meter (ruimte voor twee personenauto’s) ook verdedigbaar. Alternatieve maatregelen voor compensatie van de risicotoename: Realiseren middengeleider in Vaarleseweg (met korte onderbreking t.p.v. de kruisende snelfietsroute). Daarvoor moeten de weg en de overweg breder worden gemaakt.
Conclusie Door de aanleg van het snelfietspad op korte afstand van het spoor is er een toename van de risico’s voor de aspecten ontruiming en verhoogde kans op onveilig gedrag. De risico’s kunnen worden beheerst door de hierboven genoemde maatregelen die voorwaardelijk zijn voor beheersing van risico’s. De risicotoename voor overweg Vaarleseweg kan met maatregelen bij deze overweg gecompenseerd worden.
27/46
Overweg Schoutse Vennen Benaming bij ProRail Straatnaam (Plaats) Geocode / Kilometrering Traject
Overweg 45.6 Schoutse Vennen Schoutse Vennen (Nuenen) 055 / 045.659 Blerick – Eindhoven
Figuren
Figuur 23: Locatie spoorkruising
Figuur 24: Bovenaanzicht
28/46
Figuur 25: Vooraanzicht vanaf de zuidzijde van de overweg
Kenmerken overweg Beveiliging Aantal sporen Ligging bij station Snelheid trein (km/uur) Snelheid weg (km/uur) Frequentie trein nu totaal
Mini AHOB-installatie 2 Nee 140 km/u Laag; onverharde weg Gem. 10 treinen per uur
Omschrijving omgeving De Schoutse Vennen is een on-/halfverharde weg met zeer lage verkeersintensiteit. De weg ligt in een groengebied met akkers, golfterrein en bos. Aan de zuidzijde ligt op enige afstand (circa 500 m) bedrijventerrein Eeneind.
Omschrijving verandering Aan de noordzijde van de overweg kruist de Schoutse Vennen het snelfietspad. Het verkeer op het snelfietspad moet voorrang verlenen aan het verkeer op Schoutse Vennen. In het snelfietspad is een middengeleiding aangebracht. Fietsers kunnen hier het snelfietspad betreden of verlaten.
29/46
Figuur 26: Detail uit ontwerptekening met aansluiting snelfietspad op Schoutse Vennen. Het detail is afkomstig uit een eerste ontwerp; het gekozen ontwerp staat in Figuur 27.
Toetsing algemene aspecten Er is een aantal algemene aspecten die het risiconiveau van een overweg met een overweg bepalen. In het hoofdrapport van de risicoanalyse is aangegeven welke aspecten wijzigen als gevolg van de aanleg van het snelfietspad. Alleen de aspecten die wijzigen worden hieronder beoordeeld. Aspect Ontruiming
Omgeving die de aandacht afleidt Hinderlijke profielovergang Intensiteit fietsverkeer
Gebruik overweg: particulier of openbaar
Toelichting en beoordeling De verkeersintensiteit op Schoutse Vennen is zeer laag. Een ontruimingsprobleem vanwege het verlenen van voorrang aan doorgaand verkeer op Schoutse Vennen of vanwege beleefdheidsvoorrang aan snelfietsers is denkbaar. Door de lage verkeersintensiteit is de kans op het ontstaan van een wachtrij echter gering. Er is circa 6 m opstelruimte tussen rand van de overweg en rand van het fietspad. Deze ruimte is geschikt voor één (kort) voertuig (zonder aanhanger). Toename van het risicoprofiel door dit aspect Niet van toepassing. Geen verandering in het risicoprofiel door dit aspect. Er is geen hinderlijke profielovergang. Geen verandering in het risicoprofiel door dit aspect. Aan de zuidzijde van de overweg ligt op 500 m afstand bedrijventerrein Eeneind. Mogelijk neemt het fietsverkeer op overweg Schoutse Vennen toe vanwege woon-werkverkeer tussen Eeneind en Helmond. Vanwege de lage verkeersintensiteit wordt geen verslechtering van de doorstroming op de overweg verwacht. Geen verandering van het risicoprofiel door dit aspect. De overweg is voor openbaar gebruik. Geen verandering in het risicoprofiel door dit aspect
30/46
Aspect Verhoogde kans op onveilig gedrag AHOB
Toelichting en beoordeling Snelfietsers in rijrichting Eindhoven die hier het snelfietspad verlaten, kunnen de gesloten overweg slalommend passeren. De fysieke middengeleiding op het snelfietspad (zie ontwerptekening) belemmert dit gedrag enigszins. De korte dichtligtijd van deze overweg geeft echter geen aanleiding tot dit gedrag. Geringe toename van het risicoprofiel door dit aspect.
Locatiespecifieke risico’s Er zijn bij deze overweg geen locatiespecifieke risico’s.
Toetsing aan beleidsregels Voor deze overweg volstaat de algemene toetsing die in het hoofdrapport is gemaakt.
Maatregelenpakket bij overweg Schoutse Vennen Maatregelen voorwaardelijk voor de beheersing van de risico’s: Het verkeer op het snelfietspad moet voorrang verlenen aan het verkeer op de Schoutse Vennen (al opgenomen in het ontwerp). Het plaatsen van afsluiters (bijv. verzinkbare of kantelende palen) in de Schoutse Vennen die gebruik van Schoutse Vennen door motorvoertuigen onmogelijk maken. Maatregelen nodig voor de compensatie van de risicotoename: Afwaarderen van deze overweg tot een overweg voor verkeer met een lage snelheid. Dit betreft uitsluitend verkeer dat in Nederland is toegestaan op een fietspad (zoals voetgangers, fietsers, bromfietsers en invaliden met hun vervoermiddelen) en ruiters. Daarbij wordt de overweginstallatie gewijzigd in een overweginstallatie die de weg volledig afsluit. Incidenteel gebruik van overweg door onderhoudsvoertuigen wordt toegestaan. Alleen bestuurders van onderhoudsvoertuigen beschikken over een sleutel om de afsluiters te openen. Toelichting op de maatregelen De verwachte intensiteit van onderhoudsvoertuigen bedraagt 6 tot 8 passages per dag (heen en terug samen) met voertuigen met een maximale lengte van 10,5 m. Voor het oversteken van de overweg moet de bestuurder de afsluiters bedienen.
De afsluiters staan op zodanige afstand van de overweg dat er een voldoende opstelruimte is tussen voertuig en de overwegbomen (11,5 m op tekening). De bestuurder steekt dan 1 keer over met voertuig. Restrisico is dat er een keer een voertuig moet passeren dat langer is dan de opstelruimte. Om deze oplossing met opstelruimte en afsluiters te realiseren is het nodig het snelfietspad op grotere afstand van het spoor aan te leggen. Het ontwerp van het fietspad met afsluiters is weergegeven in Figuur 27
31/46
Figuur 27: Detail uit tekening met het gekozen ontwerp van aansluiting snelfietspad op Schoutse Vennen. Alternatieve maatregelen voor compensatie van de risicotoename: Geen
Conclusie Door de aanleg van het snelfietspad op korte afstand van het spoor is er een toename van de risico’s voor de aspecten ontruiming en verhoogde kans op onveilig gedrag. De risico’s kunnen worden beheerst door de hierboven genoemde maatregelen die voorwaardelijk zijn voor beheersing van risico’s. De wijziging van overweg Schoutse Vennen in een overweg voor langzaam verkeer is tevens een maatregel voor risicocompensatie bij andere overwegen.
32/46
Overweg Collse Hoefdijk Benaming bij ProRail Straatnaam (Plaats) Geocode / Kilometrering Traject
Overweg 46.5 Collse Hoefdijk Collse Hoefdijk (Nuenen) 055 / 046.503 Blerick - Eindhoven
Figuren
Figuur 28: Locatie spoorkruising
Figuur 29: Bovenaanzicht
33/46
Figuur 30: Vooraanzicht vanaf de zuidzijde van de overweg
Kenmerken overweg Beveiliging Aantal sporen Ligging bij station Snelheid trein (km/uur) Snelheid weg (km/uur) Frequentie trein nu totaal
AHOB-installatie 2 Nee 140 km/u 50 km/u Gem. 10 treinen per uur
Omschrijving omgeving De Collse Hoefdijk is een regionale verbindingsweg tussen Geldrop en Nuenen en heeft een aansluiting op de A270. De overweg Collse Hoefdijk ligt in Eeneind met woningen en bedrijven. Aan de noordkant van de overweg ligt een tankstation, Er zijn geen andere zijstraten binnen 200 m van de overweg (zowel aan de noord- als de zuidzijde). Aan beide zijden van de overweg is een voorwaarschuwingslicht van de overweg. De Collse Hoefdijk heeft 2 rijstroken die fysiek gescheiden zijn door een brede middenberm. Ter plaatse van de overweg is er een calamiteitenstrook
Omschrijving verandering De bestaande Parallelweg wordt hier omgebouwd tot snelfietspad. De Parallelweg is nu onderbroken ter plaatse van de Collse Hoefdijk maar de oost- en westzijde van de Parallelweg worden voor het snelfietspad op elkaar aangesloten. Zo ontstaat een kruising van het snelfietspad met de Collse Hoefdijk. Het kruisingsvlak bestaat uit 4 delen; er worden 2 vrijliggende fietspaden en 2 fysiek gescheiden rijstroken gekruist. Het verkeer op het snelfietspad heeft geen voorrang op het verkeer op de Collse Hoefdijk. De zuidrand van het snelfietspad ligt circa 8 m van de rand van de overweg.
34/46
Figuur 31: Detail uit ontwerptekening met aansluiting van het snelfietspad op de Collse Hoefdijk
Toetsing algemene aspecten Er is een aantal algemene aspecten die het risiconiveau van een overweg met een overweg bepalen. In het hoofdrapport van de risicoanalyse is aangegeven welke aspecten wijzigen als gevolg van de aanleg van het snelfietspad. Alleen de aspecten die wijzigen worden hieronder beoordeeld. Aspect Ontruiming
Toelichting en beoordeling Door de vrijliggende fietspaden op de Collse Hoefdijk zal het autoverkeer blijven doorstromen als fietsers vanuit het zuiden linksaf het snelfietspad op willen. Deze fietsers maken gebruik van de oversteek van het snelfietspad. Er is daarom geen ontruimingsprobleem bij links afslaan. Een ontruimingsprobleem kan wel optreden door beleefdheidsvoorrang van automobilisten ten opzichte van snelfietsers. Gezien het karakter en functie van de Collse Hoefdijk is de kans hierop kleiner dan bij overwegen als Eeneind en burg. Brullaan waar de snelheid lager is. Wel zou voorrang door grote groepen snelfietsers kunnen worden ‘afgedwongen’. De afstand tussen de rand van de overweg en de rand van het snelfietspad bedraagt circa 8 m. Er is een uitwijkmogelijkheid voor een opgesloten voertuig op de calamiteitenstrook.
Omgeving die de aandacht afleidt Hinderlijke profielovergang
Geringe toename van het risicoprofiel door dit aspect Niet van toepassing. Geen verandering in het risicoprofiel door dit aspect. Er is geen hinderlijke profielovergang. Er is wel een overgang in markering/ belijning. De wegbreedte wijzigt niet. Geen verandering in het risicoprofiel door dit aspect.
35/46
Aspect Intensiteit fietsverkeer
Gebruik overweg: particulier of openbaar Verhoogde kans op onveilig gedrag AHOB
Toelichting en beoordeling Aan de zuidzijde van de overweg is een bebouwd gebied (woningen en bedrijven). De overweg biedt dus een gunstige aansluiting van dit gebied op het snelfietspad richting Helmond of Eindhoven. De intensiteit van het fietsverkeer over de overweg zal daarom kunnen toenemen. Dat betekent dat er opstel- en passeerruimte nodig is bij de kruisingsvlakken om de fietsstromen te faciliteren. Aan de noordoostkant van de overweg moet deze opstel- en passeerruimte voorbij de overwegbomen liggen. Toename van het risicoprofiel door dit aspect. De overweg is voor openbaar gebruik. Geen verandering in het risicoprofiel door dit aspect Er zijn geen scholen of sportvoorzieningen e.d. in de nabije omgeving van de overweg die aanleiding geven tot een verhoogde kans op onveilig gedrag. Snelfietsers in rijrichting Eindhoven die hier het snelfietspad verlaten, kunnen de gesloten overweg slalommend passeren. Zij moeten dan wel van de rijweg gebruik maken omdat het vrijliggende fietspad aan deze zijde met overwegbomen is afgesloten. De korte dichtligtijd van deze overweg geeft geen aanleiding tot dit gedrag. Geringe toename van het risicoprofiel door dit aspect.
Locatiespecifieke risico’s Er zijn bij deze overweg geen locatiespecifieke risico’s.
Toetsing aan beleidsregels Voor deze overweg volstaat de algemene toetsing die in het hoofdrapport is gemaakt.
Maatregelenpakket bij deze overweg Maatregelen voorwaardelijk voor de beheersing van de risico’s: Het verkeer op het snelfietspad moet voorrang verlenen aan het verkeer op de Collse Hoefdijk (al verwerkt in het ontwerp). Het aanbrengen van een VRI ter beveiliging van de kruisende rijwegen tussen snelfietspad en Collse Hoefdijk. De VRI moet een koppeling krijgen met de overweginstallatie (al verwerkt in het ontwerp). De opstel- en passeerruimte voor fietsers aan de noordoostkant van de overweg voor de kruising met het snelfietspad moet zijn afgestemd op de verwachte fietsintensiteit op de Collse Hoefdijk (al verwerkt in het ontwerp). Maatregelen nodig voor de compensatie van de risicotoename: Op deze locatie geen maatregel met bestuurlijk en maatschappelijk draagvlak. De toename van risico zal elders op het traject gecompenseerd worden. Alternatieve maatregelen voor de compensatie van de risicotoename: Geen.
Conclusie Door de aanleg van het snelfietspad op korte afstand van het spoor is er een toename van de risico’s voor de aspecten ontruiming, intensiteit fietsverkeer en verhoogde kans op onveilig gedrag. De risico’s kunnen worden beheerst door de hierboven genoemde maatregelen die voorwaardelijk zijn voor beheersing van risico’s. De risicotoename voor overweg Collse Hoefdijk kan met maatregelen elders op het traject gecompenseerd worden.
36/46
Overweg Eeneind Benaming bij ProRail Straatnaam (Plaats) Geocode / Kilometrering Traject
Overweg 46.8 Eeneind Eeneind (Nuenen) 055 / 046.847 Blerick - Eindhoven
Figuren
Figuur 32: Locatie spoorkruising
Figuur 33: Bovenaanzicht
37/46
Figuur 34: Vooraanzicht vanaf de noordzijde van de overweg; links is het snelfietspad al aanwezig.
Kenmerken overweg Beveiliging Aantal sporen Ligging bij station Snelheid trein (km/uur) Snelheid weg (km/uur) Frequentie trein nu totaal
AHOB-installatie 2 Nee 140 km/u Gem. 10 treinen per uur
Omschrijving omgeving De weg Eeneind vormt de lokale verbinding tussen het deel van het dorp ten noorden van het spoor en het deel ten zuiden ervan. De overweg Eeneind heeft een lage verkeersintensiteit. Vrachtverkeer is niet toegestaan over de overweg.
Omschrijving verandering Het snelfietspad ligt aan de noordkant van het spoor. Het verkeer op het snelfietspad moet voorrang verlenen aan het verkeer op Eeneind. Het snelfietspad moet aan de westzijde nog worden aangelegd. Aan de oostzijde ligt het snelfietspad op de bestaande Parallelweg. Aan de westzijde is de ruimte voor aanleg van het snelfietspad beperkt door aanwezige bebouwing. Snelfietsers moeten Eeneind schuin oversteken. Ter plaatse van de overweg is de afstand tussen de rand van de overwegbevloering en de zuidelijke wegrand van het snelfietspad circa 4 m. Aan de oostzijde is deze afstand groter: circa 11 m tot de haaientanden van de kruising.
38/46
Figuur 35: Detail uit ontwerptekening met aansluiting snelfietspad op Eeneind aan de westzijde. Aan de oostzijde is het snelfietspad al aanwezig
Toetsing algemene aspecten Er is een aantal algemene aspecten die het risiconiveau van een overweg met een overweg bepalen. In het hoofdrapport van de risicoanalyse is aangegeven welke aspecten wijzigen als gevolg van de aanleg van het snelfietspad. Alleen de aspecten die wijzigen worden hieronder beoordeeld. Aspect Ontruiming
Toelichting en beoordeling Fietsers op Eeneind kunnen hier het snelfietspad betreden. Fietsers die linksaf willen slaan naar Eindhoven moeten voorrang verlenen aan doorgaand verkeer op Eeneind. Omdat de rijstrook smal is, zullen auto’s achter de fietser(s) moeten wachten. Hierdoor kunnen auto’s en fietsers op de overweg tot stilstand komen. Door de schuine kruising van het snelfietspad met Eeneind is de praktische opstelruimte in deze situatie slechts 6 m. Vrachtverkeer over de overweg is verboden. Daarnaast is het denkbaar dat automobilisten beleefdheidsvoorrang verlenen aan snelfietsers. Ook dan kunnen auto’s en fietsers op de overweg tot stilstand komen.
Omgeving die de aandacht afleidt Hinderlijke profielovergang
Toename van het risicoprofiel door dit aspect. Niet van toepassing. Geen verandering in het risicoprofiel door dit aspect. Er is geen hinderlijke profielovergang. Er is wel een overgang in markering/belijning. De wegbreedte wijzigt niet. Geen verandering in het risicoprofiel door dit aspect.
39/46
Aspect Intensiteit fietsverkeer
Gebruik overweg: particulier of openbaar Verhoogde kans op onveilig gedrag AHOB
Toelichting en beoordeling Aan de zuidzijde van de overweg is een bebouwd gebied (woningen en bedrijven). Overweg Eeneind biedt een gunstige aansluiting van dit gebied op de snelfietsroute van en naar Eindhoven. De intensiteit van het fietsverkeer over de overweg zal daarom kunnen toenemen. Fietsverkeer en autoverkeer zijn niet gescheiden. Toename van het risicoprofiel door dit aspect. De overweg is voor openbaar gebruik. Geen verandering in het risicoprofiel door dit aspect Er zijn geen scholen of sportvoorzieningen e.d. in de nabije omgeving van de overweg die aanleiding geven tot een verhoogde kans op onveilig gedrag. Snelfietsers in rijrichting Eindhoven die hier het snelfietspad verlaten, kunnen de gesloten overweg slalommend passeren. De schuine kruising van het snelfietspad met Eeneind maakt het zelfs makkelijker. De korte dichtligtijd van de overweg geeft geen aanleiding tot dit gedrag. Geringe toename van het risicoprofiel door dit aspect.
Locatiespecifieke risico’s Er zijn geen locatiespecifieke risico’s voor deze overweg
Toetsing aan beleidsregels Voor deze overweg volstaat de algemene toetsing die in het hoofdrapport is gemaakt.
Maatregelenpakket bij overweg Eeneind Maatregelen voorwaardelijk voor de beheersing van de risico’s: Het verkeer op het snelfietspad moet voorrang verlenen aan het verkeer op Eeneind (al verwerkt in het ontwerp). Maatregelen nodig voor de compensatie van de risicotoename: Op deze locatie geen maatregel met bestuurlijk en maatschappelijk draagvlak. De toename van risico moet elders op het traject gecompenseerd worden. Alternatieve maatregelen voor compensatie van de risicotoename: De westelijke aansluiting van het snelfietspad aanleggen in het verlengde van de oostelijke aansluiting zodat er meer opstelruimte is tussen overweg en snelfietspad. Overweg volledig afsluiten voor autoverkeer en inrichting als overweg voor verkeer met een lage snelheid, zoals voetgangers, ruiters, fietsers, bromfietsers en invaliden met hun vervoermiddelen. Overweg in rijrichting van zuid naar noord afsluiten voor autoverkeer en de weg herprofileren (smaller maken) zodat er ook fysiek slechts ruimte is voor autoverkeer in deze rijrichting plus verkeer met een lage snelheid, zoals voetgangers, ruiters, fietsers, bromfietsers en invaliden met hun vervoermiddelen in beide richtingen. Drempels op het snelfietspad om fietsers te dwingen om snelheid te verlagen
Conclusie Door de aanleg van het snelfietspad op korte afstand van het spoor is er een toename van de risico’s voor de aspecten ontruiming, intensiteit fietsverkeer en verhoogde kans op onveilig gedrag. De risico’s kunnen worden beheerst door de hierboven genoemde maatregelen die voorwaardelijk zijn voor beheersing van risico’s. De risicotoename voor overweg Eeneind zal elders op het traject gecompenseerd worden.
40/46
Overweg Loostraat Benaming bij ProRail Straatnaam (Plaats) Geocode / Kilometrering Traject
Overweg 47.8 Loostraat Loostraat (Nuenen) 055 / 047.838 Blerick - Eindhoven
Figuren
Figuur 36: Locatie spoorkruising
Figuur 37: Bovenaanzicht
41/46
Figuur 38: Vooraanzicht
Kenmerken overweg Beveiliging Aantal sporen Ligging bij station Snelheid trein (km/uur) Snelheid weg (km/uur) Frequentie trein nu totaal
AHOB-installatie 2 Nee 140 km/u 30 km/u Gem. 10 treinen per uur
Omschrijving omgeving De Loostraat is een erftoegangsweg en zal ten noorden van de overweg worden ingericht tot fietsstraat (zoals de Vaarleseweg1). Aan de noordkant is snelheid op de Loostraat beperkt tot 30 km/u en is er een verbod voor doorgaand vrachtverkeer. Het vrachtverkeer op de overweg is daardoor beperkt tot bestemmingsverkeer.
Omschrijving verandering Het snelfietspad komt aan de noordzijde van het spoor. Hier eindigt echter de bundeling met het spoor. Het snelfietspad loopt richting Eindhoven verder over de Loostraat en blijft ook aan de noordzijde van het spoor. Het is wel te verwachten dat fietsers met herkomst of bestemming in het zuiden van Eindhoven hier het snelfietspad verlaten of betreden. Zij steken dan overweg Loostraat over. Het snelfietspad krijgt een aansluiting op de Loostraat op enige afstand van de overweg. De kruising is haaks en zodanig ingericht dat wordt aangesloten op de bestaande weginrichting van de Loostraat met fietssuggestiestroken. Snelfietsers moeten voorrang geven aan het verkeer op de Loostraat. Het ontwerp van de kruising lijkt strijdig met de inrichting van de Loostraat als fietsstraat. Verkeerskundig is dit een correct ontwerp, maar in de dagelijkse praktijk zullen fietsers vanuit het noorden linksaf het snelfietspad oprijden zonder de officiële aansluiting te gebruiken. 1 Vraag aan gemeente: Hoe staat het de plannen om Loostraat in te richten als fietsstraat?
42/46
Figuur 39: Detail uit ontwerptekening met aansluiting snelfietspad op de Loostraat. Bij de Loostraat eindigt de bundeling van het snelfietspad met het spoor.
Toetsing algemene aspecten Er is een aantal algemene aspecten die het risiconiveau van een overweg met een overweg bepalen. In het hoofdrapport van de risicoanalyse is aangegeven welke aspecten wijzigen als gevolg van de aanleg van het snelfietspad. Alleen de aspecten die wijzigen worden hieronder beoordeeld. Aspect Ontruiming
Omgeving die de aandacht afleidt Hinderlijke profielovergang
Toelichting en beoordeling De aansluiting van het snelfietspad ligt op 25 m van de rand van de overweg. De aansluiting voldoet daarmee aan het ontruimingscriterium uit RLN20420-1. De risico’s van het geven van beleefdheidsvoorrang aan snelfietsers die de Loostraat kruisen, is daarmee beheerst. Geen verandering in het risicoprofiel door dit aspect. Niet van toepassing. Geen verandering in het risicoprofiel door dit aspect. Aan de noordkant van de overweg komt het fietspad los van de rijbaan te liggen in verband met een fietsoversteek naar het snelfietspad. Fietser die de overweg gaan passeren moeten daarna weer terug de rijbaan op. Het ontwerp introduceert een hinderlijke profielovergang. Bovendien wordt verwacht dat snelfietsers naar Helmond op de rijbaan van Loostraat blijven rijden en de fietsoversteek zullen negeren. Toename van het risicoprofiel door dit aspect. Maatregel: benut de ruimte van de geplande fietsoversteek om de weg aan de noordzijde anders in te richten zodat snelfietsers richting Helmond links kunnen voorsorteren. Dit is formeel verkeerskundig mogelijk niet correct maar sluit veel beter aan op het te verwachten gedrag van fietsverkeer.
43/46
Aspect Intensiteit fietsverkeer
Gebruik overweg: particulier of openbaar Verhoogde kans op onveilig gedrag AHOB
Toelichting en beoordeling Overweg Loostraat biedt een gunstige aansluiting voor fietser met bestemming of herkomst in het zuiden van Eindhoven. De intensiteit van het fietsverkeer over de overweg zal daarom kunnen toenemen. Door de inrichting van de Loostraat als fietsstraat wordt geen risicotoename verwacht. Geen verandering in het risicoprofiel door dit aspect. De overweg is voor openbaar gebruik. Geen verandering in het risicoprofiel door dit aspect Er zijn geen scholen of sportvoorzieningen e.d. in de nabije omgeving van de overweg die aanleiding geven tot een verhoogde kans op onveilig gedrag. Er is op de Loostraat geen fysieke middengeleider aanwezig om slalommen tegen te gaan. Er is een verhoogde kans op slalommen door snelfietsers met herkomst / bestemming in het zuiden van Eindhoven die hier het snelfietspad verlaten. De korte dichtligtijd van de overweg geeft geen aanleiding tot dit gedrag. Geringe toename van het risicoprofiel door dit aspect.
Locatiespecifieke risico’s Er zijn bij deze overweg geen locatiespecifieke risico’s.
Toetsing aan beleidsregels Voor deze overweg volstaat de algemene toetsing die in het hoofdrapport is gemaakt.
Maatregelenpakket bij overweg Loostraat Maatregelen voorwaardelijk voor de beheersing van de risico’s: Het verkeer op het snelfietspad moet voorrang verlenen aan het verkeer op de Loostraat (al verwerkt in het ontwerp). De aansluiting van het fietspad op de Loostraat ligt op 25 m afstand van de rand van de overweg (al verwerkt in het ontwerp) Maatregelen nodig voor de compensatie van de risicotoename: Inrichten van Loostraat als fietsstraat (Risicotoename betreft alleen mogelijk hogere intensiteit spoorkruisend fietsverkeer). Alternatieve maatregelen voor compensatie van de risicotoename: Overweg volledig afsluiten voor autoverkeer en inrichting als overweg voor verkeer met een lage snelheid, zoals voetgangers, ruiters, fietsers, bromfietsers en invaliden met hun vervoermiddelen. De overweginstallatie wordt vervangen door een installatie die de overweg volledig afsluit. Overweg in rijrichting van zuid naar noord afsluiten voor autoverkeer en de weg herprofileren (smaller maken) zodat er ook fysiek slechts ruimte is voor autoverkeer in deze rijrichting plus verkeer met een lage snelheid, zoals voetgangers, ruiters, fietsers, bromfietsers en invaliden met hun vervoermiddelen in beide richtingen. De overweginstallatie wordt vervangen door een installatie die de overweg aan de noordzijde volledig afsluit.
Plaatsing enkelvoudig knipperlicht (AG) voor de overweg in rijrichting van zuid naar noord. Vanwege lichte boog in weg is de overweglamp aan de rechterzijde op enige afstand van de overweg niet zichtbaar. Gemeente zal onderzoek doen naar mogelijkheden (bijv. snoeiwerk, verplaatsen bebording) om het zicht op de overweginstallatie vanuit zuidelijke richting te verbeteren.
44/46
Verbreden van de weg aan de noordkant van de overweg om ruimte te maken voor een voorsorteervak voor snelfietsers richting Helmond (in plaats van het ontwerp met een vrijliggend fietspad ten behoeve van de kruising van de Loostraat).
Conclusie Door de aanleg van het snelfietspad op enige afstand van het spoor is er een toename van de risico’s voor de aspecten hinderlijke profielovergang en verhoogde kans op onveilig gedrag. De risico’s kunnen worden beheerst door de hierboven genoemde maatregelen die voorwaardelijk zijn voor beheersing van risico’s. De risicotoename voor overweg Loostraat kan met de maatregelen bij deze overweg gecompenseerd worden.
45/46
Er zijn nog twee overwegen in het spoortraject Eindhoven – Helmond waar geen risicoanalyse voor is gemaakt. Bij deze overwegen wordt geen snelfietsroute aangelegd. Maar maatregelen op deze overwegen kunnen worden ingezet om risicotoename op andere overwegen (waar wel een snelfietsroute komt) te compenseren. Hieronder volgt de opsomming van mogelijke maatregelen bij deze twee overwegen. Broekakkerstraat: Alternatieve maatregelen voor compensatie van de risicotoename
Realiseren van vrijliggende fietspaden in beide rijrichtingen. Zo ver mogelijk voor het spoor de huidige fietssuggestiestroken over laten gaan in vrijliggend fietspad.
Rijrichting naar carwash omdraaien. Inrit met éénrichtingsverkeer zit nu (in rijrichting van noord naar zuid) voorbij overwegen verkeer dat linkasaf de inrit in wil moet wachten op tegenliggers waardoor wachtrij op overweg kan ontstaan. Als de huidige inrit alleen uitrit wordt, is deze 'valstriksituatie' opgelost.
Het begin van de separate busstrook (rijrichting van zuid naar noord) verder naar noorden leggen. Daardoor halteren bussen op grotere afstand van de overweg. Dit verlaagt het ontruimigsprobleem dat ontstaat als ander wegverkeer de wegrijdende bus voorrang moet verlenen.
Tongelresestraat: Alternatieve maatregelen voor compensatie van de risicotoename
(Ingrijpende) aanpassing van wegas zodanig dat de weg het spoor onder een haakse hoek gaat kruisen.
Huidige oversteek voor fietsers aan zuidzijde parallel aan spoor volledig afsluiten en verder van het spoor deze oversteek faciliteren.
De Hofstraat éénrichtingsverkeer maken zodat verkeer vanaf de overweg niet meer rechtsaf de Hofstraat in mag slaan. Dus nabij overweg alleen verkeer dat Hofstraat verlaat.
46/46
Bijlage II: Beleidsregels van ProRail In PRC00200 heeft ProRail haar beleid vastgelegd voor: 1. Wijziging van spoorgebruik of spoorweginfrastructuur (o.a. verhoging treinfrequentie). 2. Wijziging van het weggebruik, weginfrastructuur of omgeving. 3. Wijziging die leidt tot een beperking van het (recreatieve) gebruik. 4. Aanvraag voor een nieuwe overweg. Voor dit project zijn de Beleidsregels relevant met betrekking tot wijziging van spoorgebruik of spoorweginfrastructuur en aanvraag nieuwe overweg (dienstoverpad). Deze worden hieronder genoemd. Wijziging spoorgebruik of spoorweginfrastructuur: toepassing “nee, tenzij beleid” door ProRail: ProRail voert wijzigingen met een negatieve impact op overwegveiligheid alleen uit indien: de overwegrisico’s voor de weggebruiker en het treinverkeer in de nieuwe situatie beheerst zijn én met de initiatiefnemer overeenstemming bereikt is over de uitvoering van proportionele maatregelen voor risicocompensatie (toepassing ALARP principe). Bij een aantal wijzigingen beoordeelt ProRail de overwegrisico’s in de nieuwe situatie als onbeheerst en/of niet ALARP. ProRail acht maatregelen noodzakelijk om deze wijzigingen te voorkomen.
Het betreft de volgende wijzigingen: Het aanleggen van een nieuwe overweg in het reizigersnet; Het aanleggen van een nieuwe spoorlijn met een overweg; Een verhoging van de planmatige treinfrequentie op een baanvak tot meer dan 26 treinen in het drukste uur; Een verhoging van de maximaal toegestane snelheid ter plaatse van de overweg hoger dan 140 km/uur; Een verhoging van de maximaal toegestane snelheid hoger dan 80 km/uur ter plaatse van overwegen op haven- en industriegebieden (en/of toevoerlijnen); Het aanleggen van een nieuwe halte /station die in de aankondiging van een overweg komt te liggen. Dit geldt ook voor een uitbreiding/verplaatsing van een bestaande halte/station waardoor een haltering in de aankondiging van de overweg ontstaat; Een wijziging (snelheidsverhoging, frequentieverhoging etc.) waardoor het overwegrisico op een openbaar toegankelijke en niet actief beveiligde overweg op het reizigersnet toeneemt; Een wijziging waardoor het verwachte aantal keer dat een overweg meer dan 5 minuten dicht ligt als gevolg van treinopvolging meer dan 1 per maand bedraagt; Het uitbreiden van het aantal sporen op een overweg waardoor het aantal sporen van de overweg meer dan 2 bedraagt;
E60-FHO-KA-2000712 / Proj.nr. MN000241 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 8 maart 2022
ii
Een wijziging waardoor (onbedoeld) een interwijkverbinding over een stationsoverpad wordt gecreëerd; Een wijziging waardoor een nieuwe diepladergevoelige overweg ontstaat; Een toename van de verkanting van een overweg die in verkanting gelegen is; Een ingrijpende wijziging van de spoorweginfrastructuur op een station waardoor het overwegrisico van een stationsoverpad toeneemt; Een wijziging waardoor een openbare overweg geblokkeerd kan worden door een trein die voor een sein(bord) tot stilstand moet komen.
ProRail adviseert negatief over deze wijzigingen en gaat een inspanningsverplichting aan om in overleg met betrokken initiatiefnemers, overheden en het Ministerie de betreffende wijziging te voorkomen en/of een ongelijkvloerse oplossing te realiseren. De Directeur Overwegen is binnen ProRail verantwoordelijk voor deze inspanningsverplichting. Wijziging van het weggebruik, weginfrastructuur of omgeving: toepassing “nee, tenzij beleid” door ProRail: ProRail beoordeelt de (potentiële toename van) overwegrisico’s van de volgende wijzigingen als onbeheerst en maakt daarom bezwaar tegen deze wijzigingen: Een wijziging in de wegsituatie waardoor de ontruiming van een overweg niet meer geborgd is (bijvoorbeeld door de aanleg van een nieuwe aansluitende weg, in- en/of afrit, een rotonde, een parkeerplaats); Een wijziging waardoor het overwegrisico op een niet actief beveiligde overweg op het reizigersnet toeneemt (bijvoorbeeld een nieuwe recreatieve route over de overweg, een ruimtelijke ontwikkeling die leidt tot een toename van gebruik van de overweg).
Dit geldt zowel voor openbare overwegen, particuliere overwegen als voor stationsoverpaden; Het openstellen van een particuliere overweg voor openbaar gebruik; Een wijziging in de omgeving waardoor een stationsoverpad een interwijkfunctie krijgt; Het verhogen van een Gebiedsontsluitingsweg danwel Erftoegangsweg naar een Stroomweg. Wijziging die leidt tot een beperking van het (recreatieve) gebruik: Voorbeelden van het beperken van het recreatieve gebruik van een overweg zijn (niet limitatief): Opheffen overweg; Afsluiten danwel het gedeeltelijk sluiten van een overweg voor openbaar gebruik (plaatsen afsluithek, verboden verklaren voor gemotoriseerd verkeer); Vervangen van een overweg door een tunnel met een hoogtebeperking (beperking gebruik door ruiters); Vervangen van een overweg door een tunnel of brug met trap (beperking gebruik door fietsers en ruiters). Aanvraag nieuwe overweg: toepassing “nee, tenzij beleid” door ProRail: Nieuwe openbare of particuliere overweg op het reizigersnet ProRail adviseert negatief op een verzoek van een initiatiefnemer voor een nieuw te realiseren openbare of particuliere overweg op het reizigersnet. ProRail is wel bereid
E60-FHO-KA-2000712 / Proj.nr. MN000241 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 8 maart 2022
iii
om een risicoanalyse overwegveiligheid op verzoek van een initiatiefnemer inhoudelijk te beoordelen op volledigheid en juistheid. Nieuwe openbare of particuliere overweg op een haven- of industrieterrein (incl. toevoerlijn) ProRail adviseert onder voorwaarden positief op een verzoek van een initiatiefnemer voor een nieuw te realiseren openbare of particuliere overweg op een haven- of industrieterrein. ProRail hanteert de volgende voorwaarden voor een positief advies: De initiatiefnemer onderbouwt middels een risicoanalyse overwegveiligheid dat: o Er redelijkerwijs geen alternatief mogelijk is in de vorm van een ongelijkvloerse of alternatieve kruising; o Het overwegrisico op de nieuwe overweg zoveel als redelijkerwijs mogelijk gereduceerd is; De nieuwe overweg wordt aangelegd conform de op dat moment vigerende ontwerpvoorschriften en richtlijnen van ProRail; De nieuwe overweg mag geplande lange termijn ontwikkelingsmogelijkheden van het spoorgebruik of toekomstige functiewijzigingen niet onmogelijk maken; De kosten voor aanleg en instandhouding van de nieuwe overweg worden gedragen door de initiatiefnemer.
Nieuw dienstoverpad of nieuwe calamiteitenoverweg ProRail realiseert een nieuw dienstoverpad of nieuwe calamiteitenoverweg indien aan de volgende voorwaarden voldaan is: De projectmanager binnen ProRail die het nieuwe dienstoverpad of calamiteitenoverweg realiseert onderbouwt in een risicoanalyse dat: o Er geen redelijk alternatief is om de locatie te bereiken zonder dat sporen gekruist worden; o Risico’s van de nieuwe route over het spoor zoveel als redelijkerwijs mogelijk gereduceerd zijn; o Gebruik anders dan door de beoogde gebruikers is uitgesloten; o Gebruikers zich commiteren aan eventuele gebruikersprocedures; Het dienstoverpad of calamiteitenoverweg (inclusief gebruikersprocedure) wordt uitgevoerd conform de op dat moment geldende ontwerpvoorschriften en/of richtlijnen van ProRail (RLN0020420-1). Voorwaarden voor een nieuw dienstoverpad zonder actieve beveiliging is dat er voldoende zicht aanwezig moet zijn om veilig te kunnen oversteken7 en dat dit zicht niet belemmerd kan worden door objecten of opgesteld materieel. ProRail hanteert hiervoor de uitgangspunten van het Voorschrift Veilig Werken (VVW). Tijdelijke overweg
7
Er is sprake van voldoende zicht indien de zichttijd vanaf een wijkplaats minimaal 15 seconden bedraagt voor het waarnemen van een naderende trein of rangeerdeel, plus 5 seconden per over te steken spoor om een veilige wijkplaats te bereiken. Een veilige wijkplaats heeft een breedte van minimaal 80cm en ligt geheel buiten de gevarenzone (zone A).
E60-FHO-KA-2000712 / Proj.nr. MN000241 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 8 maart 2022
iv
Het realiseren van een tijdelijke overweg is toegestaan onder voorwaarde dat de overwegrisico’s, gedurende de periode dat de tijdelijke overweg bestaat, beheerst zijn. Er is bij een tijdelijke overweg geen: Toestemming door het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voor het realiseren van de overweg nodig; Noodzaak tot het compenseren van tijdelijk toegenomen risico’s middels maatregelen op andere overwegen in de omgeving.
>
E60-FHO-KA-2000712 / Proj.nr. MN000241 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 8 maart 2022
v
Bijlage III: Afweging maatregelen door gemeente Helmond Locatie overweg
Beschrijving
Reactie gemeente Helmond
Actiepunt
Verlengde Stationsstraat
Het verkeer op het snelfietspad moet voorrang verlenen aan het verkeer op de Verlengde Stationsstraat (al gerealiseerd). De opstel- en passeerruimte voor fietsers aan de noordoostkant van de overweg voor de kruising met het snelfietspad moet zijn afgestemd op de verwachte fietsintensiteit op de Verlengde Stationsstraat. De oversteek van het snelfietspad met de Verlengde Stationsstraat moet worden opgenomen in de beveiliging van de bestaande VRI (al gerealiseerd). Op deze locatie geen maatregel met bestuurlijk en maatschappelijk draagvlak. Compensatie moet elders langs het traject gerealiseerd worden. Aanpassen van de voorrangsregeling van het fietspad t.o.v. autoverkeer op kruising van fietspad en Verlengde Stationsstraat aan zuidzijde spoor. Zodanig dat fietsers op de Engelseweg voorrang moeten verlenen aan autoverkeer (als VRI is uitgevallen). Aanpassing van de voorrangsregeling voor alle verkeer, zodanig dat verkeer op Verlengde Stationsstraat voorrang krijgt op de Engelseweg (als VRI is uitgevallen).
Deze maatregel is meegenomen bij de realisatie van het snelfietspad.
reeds gerealiseerd
Deze maatregel is meegenomen bij de realisatie van het snelfietspad.
reeds gerealiseerd
Deze maatregel is meegenomen bij de realisatie van het snelfietspad.
reeds gerealiseerd
n.v.t.
n.v.t.
Onduidelijk doordat voorrangssituatie van fietspad dan afwijkt van de voorrangssituatie van dezelfde weg, maar dan bestemd voor autoverkeer.
geen
De Engelseweg is heeft een veel hogere priotiteit dan de Verlengde Stationsstraat en is daar ook op ingericht. Omdraaien van de voorrangsregeling is onlogisch en daardoor potentieel gevaarlijk voor het wegverkeer De afgelopen jaren zijn al diverse maatregelen doorgevoerd waardoor de intensiteit van gemotoriseerd verkeer op de overweg Verlengde Stationsstraat fors is afgenomen. Afsluiting van de overweg voor gemotoriseerd verkeer is niet wenselijk omdat het vrachtverkeer van de naastgelegen fabriek Vlisco niet goed en niet veilig via het omliggende, binnenstedelijk wegennet verwerkt kan worden en de overweg Verlengde Stationsstraat maakt tevens deel uit van de calamiteitenroute vanaf het nabijgelegen politiebureau. Deze maatregel is meegenomen bij de realisatie van het snelfietspad.
geen
Deze maatregel is meegenomen bij de realisatie van het snelfietspad.
reeds gerealiseerd
Deze maatregel is meegenomen bij de realisatie van het snelfietspad.
reeds gerealiseerd
Deze maatregel is meegenomen bij de realisatie van het snelfietspad.
reeds gerealiseerd
De breedte van het fietspad langs de Kanaaldijk is reeds afgestemd op de verwachte fietsintensiteit, bij de realisatie van het snelfietspad is tevens rekening gehouden met voldoende opstelruimte voor wachtende fietsers in
reeds gerealiseerd
Verlengde Stationsstraat Verlengde Stationsstraat Verlengde Stationsstraat Verlengde Stationsstraat
Verlengde Stationsstraat
Verlengde Stationsstraat
Toegangen tot het gebied tussen Engelseweg en Kasteeltraverse vanaf de Kasteeltraverse en de Stationsstraat opwaarderen zodat autoverkeer het gebied beter vanaf de noord- en oostzijde in en uit kan rijden. De overweg afwaarderen en ombouwen tot een overweg voor verkeer met een lage snelheid, zoals voetgangers, ruiters, fietsers, bromfietsers en invaliden met hun vervoermiddelen in beide richtingen.
Kanaaldijk N.W.
Het verkeer op het snelfietspad moet voorrang verlenen aan het verkeer op de Kanaaldijk Noord West (al gerealiseerd). De oversteek van het snelfietspad met de Kanaaldijk Noord West moet worden opgenomen in de beveiliging van de bestaande VRI (al gerealiseerd). De opstelruimte voor fietsers aan de noordwestkant van de overweg voor de kruising met het snelfietspad moet zijn afgestemd op de verwachte fietsintensiteit op de Kanaaldijk Noord West. Plaatsen van fysieke afscherming aan de zuidoostzijde van de overweg om sluipverkeer van voetgangers en fietsers tegen te gaan (al verwerkt in het ontwerp). De breedte van het fietspad langs de Kanaaldijk tussen het snelfietspad en de Engelseweg wordt afgestemd op de verwachte fietsintensiteit op de Kanaaldijk Noord West (in beide rijrichtingen).
Kanaaldijk N.W. Kanaaldijk N.W. Kanaaldijk N.W. Kanaaldijk N.W.
E60-FHO-KA-2000712 / Proj.nr. MN000241 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 8 maart 2022
geen
reeds gerealiseerd
Locatie overweg
Beschrijving
Kanaaldijk N.W.
Vermindering aantal rijstroken (nu drie) in rijrichting van noord naar zuid.
Kanaaldijk N.W.
Het spoorkruisend fietspad verwijderen.
Mierloseweg - Hoofdstraat
Het verkeer op het snelfietspad moet voorrang verlenen aan het verkeer op de Mierloseweg (al gerealiseerd). De oversteek van het snelfietspad met de Mierloseweg moet worden opgenomen in de beveiliging van de bestaande VRI (al gerealiseerd). De opstel- en passeerruimte voor fietsers aan de noordoostkant van de overweg voor de kruising met het snelfietspad moet zijn afgestemd op de verwachte fietsintensiteit op de Mierloseweg. De VRI moet zodanig worden afgesteld dat een aantal seconden voordat de overweg actief wordt, zeker wordt gesteld dat fietsers die op dit moment van zuid naar noord het spoor oversteken gegarandeerd de overweg kunnen verlaten. Dat is mogelijk door een extra VRI-armatuur te plaatsen langs de snelfietsroute (nr. 3 in onderstaande figuur). Enige tijd voordat de overweg actief wordt, gaat licht nr. 3 rood tonen en (bestaande) licht 2 groen.
Mierloseweg - Hoofdstraat Mierloseweg - Hoofdstraat Mierloseweg - Hoofdstraat
Mierloseweg - Hoofdstraat
Verbod voor autoverkeer om na passage van de overweg (van zuid naar noord) linksaf de Noord Parallelweg (doodlopende weg westwaarts) in te rijden.
Mierloseweg - Hoofdstraat
Instellen éénrichtingsverkeer in Noord Parallelweg (oostwaarts) zodanig dat autoverkeer na passage van de overweg (van zuid naar noord) niet meer rechtsaf kan slaan.
E60-FHO-KA-2000712 / Proj.nr. MN000241 / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 8 maart 2022
Reactie gemeente Helmond geval van gesloten spoorwegovergang. Een vermindering van het aantal rijstroken op de Kanaaldijk N.W. heeft negatieve gevolgen voor de verkeersafwikkeling op het gehele kruispunt Kanaaldijk N.W. - Engelseweg - Kanaaldijk Z.W. - Heeklaan en is gegeven de huidige verkeersintensiteiten niet haalbaar. Het verwijderen van het fietspad langs de Kanaaldijk heeft negatieve gevolgen voor fietsers zoals een verminderde bereikbaarheid, extra omrijdafstand, barrièrewerking en het doorbreken van de continuïteit van bepaalde fietsroutes. De huidige fietsintensiteiten laten de noodzaak van deze fietsverbinding zien. Deze maatregel is meegenomen bij de realisatie van het snelfietspad.
Actiepunt geen
geen
reeds gerealiseerd
Deze maatregel is meegenomen bij de realisatie van het snelfietspad.
reeds gerealiseerd
Binnen de beperkte beschikbare ruimte is, bij de realisatie van het snelfietspad, reeds zoveel mogelijk opstel- en passeerruimte gerealiseerd op deze locatie. Een extra VRI-armatuur ten behoeve van het snelfietspad is in een recent verleden verwijderd vanwege de onveiligheid en onvoorspelbaarheid die dit met zich meebracht. Het gedrag van de fietsers/voetgangers strookte in deze situatie niet met de theoretisch beoogde verkeerssituatie. In plaats daarvan is bij een recente herinrichting een kruismarkering aangebracht zodat opgestelde fietsers het kruisingsvlak tussen beide fietspaden vrij houden zodat fietsers de overweg kunnen verlaten, dit functioneert in de praktijk goed. Voorstel is daarnaast om de voorrangssituatie van het snelfietspad en de fietspaden op de Mierloseweg gelijk te maken aan die van het snelfietspad ten opzichte van de Mierloseweg zelf. Dit zorgt voor een duidelijkere verkeerssituatie en bevordert het afrijden van fietsers op de spoorwegovergang. Het instellen van een verplichte rijrichting voor verkeer dat de overweg passeert van zuid naar noord is niet mogelijk omdat dit ten koste gaat van de bedrijfsvoering van het naastgelegen bedrijf aan de Noord Parallelweg, dat hier ook bevoorrading met behulp van vrachtverkeer ontvangt.