2021-43 RV Bijlage 1 - Jaarstukken 2020

36



Bij wonen en bouwen (taakveld 8.3) zijn de lasten veel lager doordat de overdracht woonwagenlocaties nog niet heeft plaatsgevonden (€ 1.102.000,-). Dit project loopt door in 2021. Het wordt gedekt uit de algemene reserve (taakveld 0.10) en heeft dus geen effect op het resultaat. Ook zijn er minder omgevingsvergunningen verstrekt, met als gevolg zowel minder baten als minder lasten. Voor meer detail en uitleg verwijzen we naar de analyse overzicht baten en lasten in het financiële gedeelte van deze jaarstukken.

37

Programma 6. Ruimtelijk beheer, Milieu & Verkeer Portefeuillehouder(s) C. van Brakel en J. Pernot

Wat wilden we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

We zijn in staat de gevolgen van een veranderend klimaat op te vangen.

1. Voorkomen van wateroverlast, besmettingsgevaar en droogte.

Nuenen doet mee aan verantwoorde en weloverwogen ontwikkelingen die 2. Verduurzamen van onze gebouwenvoorraad zeker op de lange(re) termijn – maar mogelijk al veel eerder – positief zullen bijdragen aan ons gezamenlijke woon-, leef- en werkklimaat. 3. Stimuleren van initiatieven tot verduurzaming. Goede bereikbaarheid van de gemeente Nuenen c.a.

4. Verbeteren van de (boven-)lokale mobiliteit.

In 2020 bestaat slechts 5% van het afval uit restafval.

5. Stimuleren van hergebruik van grondstoffen.

Groenste gemeente van Nederland.

6. Bevorderen van de bewustwording van het belang van het openbare groen voor een duurzame leefomgeving

Levendige en aantrekkelijke gemeente.

7. Versterken van de leefbaarheid, het gebruik en de beleving van de openbare ruimte.

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Beleidsplan Openbare verlichting 2018-2027

2018 - 2027

juli 2017

eind 2027

Beheerplan Wegen 2015-2019

2015 - 2019

november 2014

begin 2021

verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2019-2023

2019 - 2023

december 2018

eind 2023

Verordening Ondergrondse Infrastructuur

2015 e.v.

februari 2015

onbepaald

Beleidsplan Spelen en bewegen

2017 - 2020

juli 2017

onbepaald

Groenbeheerplan

2020 - 2026

december 2019

eind 2026

Bomenbeleidsplan

2017 - 2031

februari 2017

eind 2031

Groenstructuurplan

2011 - 2020

november 2010

eind 2022

Beheerplan gemeentebossen

2017 - 2022

mei 2017 (vastgesteld eind 2022 door het college)

Mobiliteitsvisie Nuenen, uit te werken in beleidsmodules 2018 e.v.

december 2017

onbepaald

Beleidsmodules per vervoerswijze (als uitwerking Mobiliteitsvisie)

2019 e.v.

december 2019

onbepaald

Strategisch Meerjarenplan Blink 2018-2022

2018 - 2022

juni 2018

onbepaald

Afvalstoffenverordening Nuenen 2016

onbepaald

maart 2016

onbepaald

Nota Duurzaamheid

2019 - 2023

december 2019

eind 2023

Beheerplan Civiele kunstwerken

2020 - 2024

februari 2020

2024

Wat hebben we ervoor gedaan? We zijn in staat de gevolgen van een veranderend klimaat op te vangen. 1. Voorkomen van wateroverlast, besmettingsgevaar en droogte In 2020 zijn de klimaatstresstesten afgerond. De raad is hierover geïnformeerd via een raadsinformatiebrief. In vervolg op de klimaatstresstesten zijn de zogenoemde klimaatdialogen gehouden. Met deze beide zaken als input, werken we in 2021 aan een uitvoeringsplan. Vanuit de provincie Noord Brabant is voor de uitvoering van beide trajecten in totaal € 35.000,- aan subsidie verstrekt. De gemeenteraad heeft in december 2020 een subsidieverordening voor het afkoppelen van hemelwater vastgesteld. Deze treedt in werking uiterlijk 30 juni 2021.

38

In 2020 is een warmte impact scan uitgevoerd en de resultaten zijn met de raad gedeeld. In de impactscan wordt een beeld geschetst van de huidige stand van zaken en de benodigde acties die komen kijken bij de weg naar een nagenoeg aardgasloze gemeente. Daarna zijn we begonnen met het opstellen van de transitievisie warmte. In de transitievisie warmte geven we op hoofdlijnen aan hoe we Nuenen naar 2050 toe aardgasvrij gaan verwarmen. Daarnaast worden wijken aangewezen waar we vóór 2030 gaan starten. De transitievisie warmte wordt in 2021 ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Nuenen doet mee aan verantwoorde en weloverwogen ontwikkelingen die zeker op de lange(re) termijn – maar mogelijk al veel eerder – positief zullen bijdragen aan ons gezamenlijke woon-, leef- en werkklimaat. 2. Verduurzamen van onze gebouwenvoorraad Op het gemeentehuis zijn zonnepanelen aangebracht. Verder is voor het Klooster aanvullend budget toegekend om duurzaamheidsmaatregelen te treffen. We zijn ook begonnen met het in kaart brengen van verduurzamingsmogelijkheden voor het gemeentelijke vastgoed. Door middel van maatwerkrapportages wordt per gebouw inzichtelijk gemaakt welke maatregelen mogelijk zijn, welk rendement die maatregelen opleveren en welke kosten daarmee gepaard gaan. Vervolgens is voor enkele gebouwen aan de raad een krediet gevraagd voor het realiseren van de maatregelen.

In 2021 zal dit verder worden doorgevoerd naar de overige panden. 3. Stimuleren van initiatieven tot verduurzaming De Nota duurzaamheid 2019-2023 is in 2020 uitgewerkt in een uitvoeringsplan voor 2020 en 2021. Daarnaast is in 2020 de regionale energiestrategie (RES) verder uitgewerkt binnen de samenwerking Metropoolregio Eindhoven. De concept RES 1.0 is inmiddels gereed. De gemeentelijke visie en het warmteplan worden vervat in de transitievisie warmte. Als eerste stap is hier in 2020 een warmte impactscan voor uitgevoerd. Lokaal is draagvlak en bewustwording gecreëerd voor energiebesparing en zonnepanelen op daken door het aanbieden van Energyparty’s en het opzetten van buurtaanpakken, samen met Buurkracht. Daarnaast is informatie gedeeld met inwoners via webinars, de lokale kranten en social media. Tot slot is in 2020 gewerkt aan een gemeentelijk duurzaamheidskrant die huis aan huis is verspreid. Als gevolg van de coronapandemie zijn geen fysieke bijeenkomsten of informatiemarkten georganiseerd. Verder is een actie gestart waarbij aan alle particuliere woningeigenaren in Nuenen een gratis voucher van € 70,- wordt aangeboden om te besteden aan energiebesparende maatregelen. Voor de vouchers is € 197.211,- beschikbaar gesteld. Hiervan is in 2020 circa € 100.000,- verzilverd.

Woningeigenaren konden zich ook inschrijven voor een collectieve inkoopactie voor bijvoorbeeld isolerende maatregelen of zonnepanelen. Het regionale energieloket houdt op 1 april 2021 op te bestaan. In 2020 is daarom in subregionaal verband overlegd over het aansluiten bij het energieloket in Helmond (Energiehuis Helmond). Voor het beoordelen van initiatieven voor het realiseren van duurzame energieopwekking zijn we begonnen met het opstellen van een afwegingskader zonne- en windenergie. Besluitvorming hierover vindt plaats in 2021. Tot slot is eind 2020 gestart met een pilot voor de verduurzaming van het bedrijventerrein Eeneind 2 en Zuid. Goede bereikbaarheid van de gemeente Nuenen c.a. 4. Verbeteren van de (boven-)lokale mobiliteit Om een goede bereikbaarheid van de gemeente te borgen zijn in 2020 verschillende stappen gezet, zowel lokaal als regionaal. Als basis voor projecten gelden de vastgestelde mobiliteitsvisie en de beleidsmodules. Dit beleid is als richtinggevend kader meegenomen bij verschillende ruimtelijke ontwikkelingen (zoals bij bestemmingsplan Nuenen-West).

39

Op grond van het raadbesluit (mei 2020) is de studie Leefbaarheid en bereikbaarheid Bundelroutes Nuenen opgestart. De samenwerking met de Provincie Noord-Brabant heeft tot doel te komen tot een integraal maatregelenpakket voor de A270 en Smits van Oyenlaan en ruime omgeving. Het leidt tot afspraken gericht op realisatie en tot gerichte keuzes zoals ten aanzien van een eventuele oostelijke randweg, de toekomstige inrichting van de Smits van Oyenlaan, de ontsluiting van Gerwen ZO en leefbaarheidsmaatregelen nabij wegen. Mogelijk ontstaat inzicht in de nut en noodzaak van ondertunneling van de Collse Hoefdijk bij het spoor. Verder is een vervolg gegeven aan de module parkeren en verkeer centrum. Dit proces is door middel van een intensief participatietraject met externen doorlopen. In dit kader heeft de realisatie en evaluatie van de blauwe zone plaatsgevonden, en wordt hieraan in 2021 verdere uitwerking gegeven. Op regionaal en provinciaal niveau is continue bijgedragen aan een goede samenwerking in het belang van de Nuenense leefbaarheid en bereikbaarheid. Voorbeelden hiervan zijn de provinciale Koers Mobiliteit, de regionale MIRT-studie, en de Regionale Mobiliteits Agenda. Relevante uitkomsten van bovenlokale ontwikkelingen zijn teruggekoppeld naar de gemeenteraad.

Bovendien zijn er op basis van het lokale beleid en het regionale Bereikbaarheidsakkoord concrete projecten uitgevoerd en subsidiabel gebleken (zoals de fietsverbindingen tussen Stiphout en Nuenen over de Papenvoortsedijk en de Stiphoutseweg). De Papenvoortsedijk maakt namelijk onderdeel uit van het regionale fietsnetwerk van Helmond-Noord via Stiphout en Nuenen naar Eindhoven. In verband met de aanwezigheid van vleermuizen is de route via twee verschillende sporen aangelegd. Deze bestaat nu uit een verlicht fietspad langs de Stiphoutseweg en een directer, donker fietspad via de Papenvoortsedijk. Hiermee worden de bovenlokale fietskwaliteit en de recreatieve waarde versterkt. Ook is er gestart met de ambtelijke voorbereiding van de regionale snelfietsroutes tussen Helmond en Eindhoven langs het spoor, en tussen Hilvarenbeek en Laarbeek langs het Wilhelminakanaal. Verder hebben we aandacht besteed aan diverse trajecten zoals afronding reconstructie Broekdijk, onderzoek naar de verkeersveiligheid Europalaan (waarover terugkoppeling naar de raad nog volgt), de bereikbaar van ’t Oog, is de schoolomgeving van Het Mooiste Blauw en de Crijnsschool opgewaardeerd, en is gewerkt aan een kleinschalig plan voor opwaardering van de verkeersruimte nabij basisschool De Dassenburcht (waarvoor momenteel de laatste detaillering plaatsvindt).

Tot slot heeft op structurele basis overleg plaatsgevonden met stakeholders als Veilig Verkeer Nederland, de Fietsersbond, en de politie. Daardoor zijn niet alleen grotere projecten en processen afgestemd, maar zijn er ook veel kleine vraagstukken ad hoc opgepakt en uitgevoerd. In 2020 bestaat slechts 5% van het afval uit restafval. 5. Stimuleren van hergebruik van grondstoffen De effecten van de coronapandemie en -maatregelen zijn goed zichtbaar in de scheidingsresultaten van restafval. Zowel huis aan huis als via de milieustraat is er meer restafval aangeboden dan in 2019. Met 78 kg restafval per inwoner in 2020 halen we niet de doelstelling van 25 kg per inwoner zoals in het Manifest voor een afvalloze samenleving is aangegeven. In 2020 is gestart met omgekeerd inzamelen in Gerwen ZO, waarbij de eerste resultaten in april 2021 geëvalueerd worden. Voor Nuenen-West zijn de voorbereidingen in 2020 gestart om in 2021 omgekeerd inzamelen te gaan implementeren. Groenste gemeente van Nederland. 6. Bevorderen van de bewustwording van het belang van het openbare groen voor een duurzame leefomgeving Bij prettig wonen en leven hoort een groene omgeving. Daarvoor hebben we continu aandacht. In onze ruimtelijke plannen houden we hier rekening mee, voor een goede inpassing van groen wordt ruimte gereserveerd en we leggen steeds meer nadruk op (bio)diversiteit.

Dit geldt niet alleen voor nieuwe plannen, maar we kijken ook naar het bestaande groen. We gaan zorgvuldig om met de kwaliteit van het groen dat al aanwezig is en waar mogelijk te versterken. Dit hebben we onder andere gedaan door onze bermen minder frequent te maaien. Hierdoor geven we meer ruimte aan plant en dier wat ten goede komt aan de biodiversiteit en leefbaarheid. Inzetten op kwaliteit betekent ook dat we extra moeten investeren in het bomenonderhoud. Goed bomenonderhoud betekent dat we zorgvuldig omgaan met de kwaliteit die we hebben maar ook versterken en verduurzamen voor de toekomst.

40

Zoals ook al in de begroting 2020 - 2023 is aangegeven wordt de landelijke uitverkiezing tot groenste gemeente niet meer georganiseerd. Levendige en aantrekkelijke gemeente. 7. Versterken van de leefbaarheid, het gebruik en de beleving van de openbare ruimte Spelen en bewegen In Nederwetten is Spelen en Bewegen opgepakt in samenspraak met inwoners. Er zijn (speel)elementen in de openbare ruimte toegevoegd die geschikt zijn voor jong en oud. Door een verscheidenheid aan elementen toe te voegen hopen we de doelgroepen van jong tot oud te stimuleren en aan te zetten tot spelen, bewegen en ontmoeten. We hebben gebruik gemaakt van aanwezige natuurlijke elementen en deze waar nodig aangepast en zo de openbare ruimte in Nederwetten geschikter gemaakt voor natuurlijk spelen, bewegen en ontmoeten voor alle leeftijden. Hierdoor vergroten we ook de leefbaarheid en stimuleren we het gebruik van de openbare ruimte. Schilderen betonnen wanden Tweevoren Een grote groep enthousiaste inwoners van de wijk Tweevoren heeft in de zomer van 2020 de handen uit de mouwen gestoken en gezamenlijk de betonnen keermuren in de wijk geschilderd. Dit zorgde niet alleen voor een mooier aanzien van de wijk, maar zeker ook voor een goede onderlinge sfeer in de wijk. Kijk op uw wijk Al vanaf 2015 organiseren we de inwonerswijkschouw ‘Kijk op uw wijk’.

Tijdens deze wijkschouw lopen inwoners samen met mensen van gemeente, politie, woningbouwvereniging en de LEV-groep door een wijk in Nuenen. Normaal gesproken organiseren we 3 inwonerswijkschouwen per jaar. In 2020 is Kijk op uw wijk vanwege de coronacrisis helaas niet door kunnen gaan.

Beleidsindicatoren Naam

Indicator

Jaarrekening 2019

Begroting 2020

Jaarrekening 2020

Fijn huishoudelijk restafval*

kg per inwoner

70,6

75

78

Hernieuwbare energie*

% hernieuwbare energie t.o.v. de totale hoeveelheden gebruikte energie

6,8**

6,4

***

* verplichte indicator op grond van BBV ** betreft het jaar 2018 en in jaarrekening 2019 stond per abuis 8,6 *** geen cijfers over 2020 bekend

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma BLINK BLINK is een belangrijke partij voor uitvoering van de plannen van de gemeente betreffende: 1. inzameling, transport en verwerking van het huishoudelijk afval. 2. reiniging van en onkruidbestrijding in de gemeente. Voor de periode t/m 2022 heeft Blink het Strategisch Meerjarenplan (SMP) opgesteld voor realisatie van de jaarlijkse resultaten en doelen. Zie verder de paragraaf Verbonden partijen. Omgevingsdienst Zuidoost Brabant (ODZOB) De ODZOB voert voor de gemeente alle milieutaken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) uit. Hiervoor wordt jaarlijks een dienstverleningsovereenkomst afgesloten en een werkprogramma afgesproken. De omgevingsdienst wordt ook ingeschakeld voor allerlei sectorale adviestaken, zoals bodem, geluid, asbest, geur, etc.

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2020) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken.

41

Bedragen x €1.000 Omschrijving

Primaire begroting 2020

Begroting 2020 na wijziging

Realisatie 2020

Afwijking budget 2020

Lasten 0.10 Mutaties reserves

115

193

193

0

2.1 Verkeer en vervoer

2.031

2.787

2.840

53

2.2 Parkeren

11

26

31

5

2.5 Openbaar vervoer

31

31

17

-14

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

1.874

1.896

2.326

430

7.2 Riolering

1.025

1.035

1.374

339

7.3 Afval

2.026

2.122

2.177

54

7.4 Milieubeheer

393

776

700

-76

Totaal Lasten

7.506

8.866

9.658

792

0.10 Mutaties reserves

183

320

319

0

2.1 Verkeer en vervoer

-768

69

118

49

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

0

0

6

6

7.2 Riolering

1.930

1.947

2.233

286

7.3 Afval

2.777

2.697

2.717

19

0

366

198

-168

Baten

7.4 Milieubeheer Totaal Baten

4.123

5.399

5.591

192

Saldo (baten -/- lasten)

-3.383

-3.467

-4.066

-599

Toelichting De overschrijding op dit programma wordt op hoofdlijnen veroorzaakt door:  Openbaar groen (€ 319.000,-, taakveld 5.7)): er is meer aan preventief onderhoud gedaan aan bomen, meer veiligheidsonderzoeken en meer kosten als gevolg van storm en droogte (klimaatverandering). De overschrijding is vooral later in het jaar geconstateerd. Om dezelfde reden zijn ook de stortkosten openbaar groen overschreden (€ 95.000,-). Er wordt meer planmatig gesnoeid met als gevolg meer snoeiafval. Ook de droge zomers hebben hierop een negatieve invloed gehad.  Riolering (taakveld 7.2): bij de lasten is de storting in de voorziening riolering € 348.000,hoger dan begroot. Dit is een gevolg van de positieve exploitatie 2020, met name door hogere opbrengst van de rioleringsheffing en ontvangen subsidies voor klimaatadaptatie (gesloten huishouding, zie ook de tabel in de paragraaf lokale heffingen).  Milieubeheer (taakveld 7.4): zowel bij de baten als bij de lasten komt terug dat de Regeling Reductie Energiegebruik, een specifieke uitkering van het Rijk, niet geheel is besteed in 2020. De bedragen mogen naar 2021 worden overgeheveld, verschil op zowel baten als lasten € 177.000,-. Voor meer detail en uitleg verwijzen we naar de analyse overzicht baten en lasten in het financiële gedeelte van deze jaarstukken.

42

Programma 7. Economie, Toerisme & Recreatie Portefeuillehouder(s) R. Stultiëns en J. Pernot

Wat wilden we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

Nuenen c.a. is een ondernemersvriendelijke gemeente.

1. Bevorderen van een toekomstbestending centrum. 2. Vitaliseren van bestaande bedrijventerreinen. 3. Actief bijdragen aan Brainportambities.

Economische betekenis van de toeristische sector vergroten.

4. Versterken van de toeristische aantrekkingskracht. 5. Bevorderen van de ontwikkeling Landgoed Gulbergen.

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Intergemeentelijke structuurvisie Rijk van Dommel en Aa

Planning vaststelling nieuw beleidsplan onbepaald

Detailhandelsvisie Stedelijk Gebied Eindhoven

2015 e.v.

september 2015 onbepaald

Regionale programmering bedrijventerrein Stedelijk Gebied Eindhoven

2017 e.v.

2017

2021

Verordening reclamebelasting 2017

2017 e.v.

december 2016

onbepaald

Structuurvisie ruimtelijke beeldkwaliteit kern Nuenen - De Wereld van Van Gogh

2019 e.v.

februari 2020

onbepaald

Wat hebben we ervoor gedaan? Nuenen c.a. is een ondernemersvriendelijke gemeente. 1. Bevorderen van een toekomstbestending centrum De reguliere samenwerking met de stichting Centrummanagement Nuenen is in 2020 voortgezet. Platform De Nieuwe Winkelstraat (DNWS) heeft een rapport opgeleverd en daarin concrete aanbevelingen gegeven voor een toekomstig bestendig centrum in Nuenen. In 2020 is gestart met de uitvoering van deze aanbevelingen. Er is met de stakeholders (o.a. vastgoedeigenaren) van de Parkstraat een samenwerking geïnitieerd om de inhoudelijke vraagstukken die zich in deze straat concentreren aan te pakken. Daarvoor is in 2020 een kopgroep opgestaan die gezamenlijk een kwartiermaker hebben aangesteld die in 2021 inhoudelijk aan slag gaat. We zijn ook begonnen om met de stichting Centrummanagement Nuenen invulling te geven aan de andere aanbeveling die zich meer richt op de organisatie van de aansturing van het centrum. Het effectueren van de resultaten van de evaluatie van de Verordening reclamebelasting wordt pas verder opgepakt in het verlengde van de twee bovengenoemde projecten. Tijdens 2020 hebben alle ondernemers in Nuenen zich ineens moeten aanpassen aan de effecten van de maatregelen tegen de verdere verspreiding van het coronavirus. Gedurende 2020 heeft de gemeente geprobeerd hier de ondernemers zo goed als mogelijk in te ondersteunen.

Hierbij is steeds maatwerk geleverd. Voor de horecaondernemers is tijdelijke verruiming van terrassen en het gebruik van wintervoorzieningen toegestaan. Voor alle ondernemers is uitstel van betalingen een mogelijkheid geweest. Eind 2020 is een start gemaakt het opstellen van een corona-steunpakket voor ondernemers, dat in 1e kwartaal 2021 ter besluitvorming aan de raad wordt voorgelegd. 2. Vitaliseren van bestaande bedrijventerreinen In 2020 zijn er meerdere projecten gestart om de kwaliteit van bedrijventerreinen te verbeteren. Zo is er gestart met een pilot duurzaamheid, in samenwerking met OCN en VNO-NCW, en het Keurmerk Veilig Ondernemen. Die projecten lopen beide door in 2021.

43

In juli 2020 is besloten een start te maken met parkmanagement op bedrijventerrein Eeneind II Zuid. Gedurende de rest van 2020 zijn hiervoor de voorbereidende acties ondernomen. De stichting van ondernemers zal daar in 2021 zowel een parkeer- als groenvoorziening aanleggen en die ook onderhouden. Gedurende 2020 is er uitvoering gegeven aan het wijkversterkingsplan Eeneind, waaronder ook de bedrijventerreinen vallen. Hierover meer in programma 2 (Veiligheid & Handhaving). 3. Actief bijdragen aan Brainportambities Gedurende 2020 is in de samenwerking met het Stedelijk Gebied Eindhoven gewerkt aan een nieuwe programmering bedrijventerreinen. Hierbij is de nadruk nog steviger gelegd op de kwalitatieve aspecten. Inhoudelijk is deze programmering in 2020 afgerond. De uitwerking in een financieel arrangement volgt in de eerste helft van 2021. In de tweede helft wordt de programmering ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraden. Naast de bedrijventerreinenprogrammering is er regionaal ook gewerkt aan een actualisatie van het Regionaal Ontwikkelfonds Werklocaties (ROW). Deze is inhoudelijk afgerond in 2020 en wordt in 1e kwartaal 2021 ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraden.

Naast lokale ondersteuning voor ondernemers hebben we ook regionaal samengewerkt aan een herstelaanpak om de gevolgen van de coronacrisis op de regionale economie te dempen met de 21 gemeenten in de Metropoolregio Eindhoven. Het betreft een financiële bijdrage vanuit het positieve jaarresultaat van de MRE. Ondernemers worden hier nadrukkelijk over geïnformeerd om ze hier zo goed als mogelijk van te kunnen laten profiteren. Economische betekenis van de toeristische sector vergroten 4. Versterken van de toeristische aantrekkingskracht Halverwege 2020 is de capaciteitsuitbreiding voor vrijetijdseconomie (inclusief recreatie en toerisme) ingevuld. Er is gestart met het opstellen van uitgangspunten voor een uitvoeringsagenda. Concrete projecten die in 2020 zijn opgepakt/opgestart, zijn de aansluiting op het regionale digitale platform (website) en werkzaamheden ten behoeve van nieuw ontwikkelperspectief voor strandbad Enode. De samenwerkingen met de Van Gogh Heritage Foundation, Van Gogh Village Nuenen en andere Van Gogh-gemeenten zijn voortgezet. Nuenen zit namens het Stedelijk Gebied Eindhoven in het kernteam van het Van Gogh Nationaal Park. Dit kernteam bereidt de besluiten voor die in de Regiegroep worden genomen. In 2020 is vooral gewerkt aan het behalen van de toewijzing als nationaal park door het ministerie van LNV.

Met betrekking tot de uitvoering van de structuurvisie De Wereld van Van Gogh, waaronder de uitbreiding van het Vincentre, verwijzen wij naar programma 5 (Wonen & Leefomgeving). 5. Bevorderen van de ontwikkeling Landgoed Gulbergen In 2020 hebben we intensief samengewerkt met de Metropoolregio Eindhoven en de gemeente Geldrop-Mierlo om de erfpachtconstructie met Attero te beëindigen. In december 2020 is deze erfpacht daadwerkelijk beëindigd. Hiermee verkrijgt de Metropoolregio Eindhoven volledige zeggenschap over de gronden in het gebied. Dat betekent dus ook dat de Metropoolregio weer het initiatief in handen heeft voor de ontwikkeling van het landgoed Gulbergen. Uitgangspunt voor Nuenen blijft een recreatieve ontwikkeling in een landschappelijke omgeving.

44

Beleidsindicatoren Naam

Indicator

Jaarrekening 2019

Begroting 2020

Jaarrekening 2020

Functiemenging *

verhouding tussen banen en woningen, bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen

43,3

43,3

43,3**

Vestigingen *

per 1.000 inwoners (15-64 jaar)

137,8

141,6

144,9**

Netto arbeidsparticipatie *

% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking

68,1

68,1

68,5**

Banen

per 1.000 inwoners (15-64 jaar)

563

554,3

563,1**

Aantal banen in de recreatie en toerisme sector

aantal banen per 1.000 inwoners (15 - 74 jaar)

22,8

21,6

22,1**

Cijfer voor ondernemersklimaat gegeven door ondernemers

rapportcijfer

niet bekend

6,5

niet bekend***

Bezoekersaantallen Vincentre

aantal

17.362

20.000

7158

Opbrengst toeristenbelasting

€

12.407

24.150

63.236 ****

* verplichte indicator op grond van BBV ** cijfers over 2020 nog niet bekend, daarom cijfer over 2019 opgenomen *** in 2020 is er geen ondernemerspeiling uitgevoerd **** in 2020 is zowel over 2e halfjaar 2018 (afgerond € 14.000,-), geheel 2019 (€ 28.000,-) en 2020 (€ 21.000,-) toeristenbelasting geïnd. De opbrengst 2019 betrof alleen 1e halfjaar 2018.

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Metropoolregio Eindhoven We werken met 21 gemeenten in Zuidoost Brabant samen aan het realiseren van het Samenwerkingsakkoord 2019-2022. Samen werken we aan het handhaven en uitbouwen van het uniek economisch profiel in de Brainport Eindhoven. De samenwerking richt zich op de thema’s economie, mobiliteit, energietransitie en transitie landelijk gebied, waarbij aansluiting wordt gezocht bij de Nationale Brainport Agenda.

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2020) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken.

45

Bedragen x €1.000 Omschrijving

Primaire begroting Begroting 2020 na 2020 wijziging

Realisatie 2020

Afwijking budget 2020

Lasten 0.10 Mutaties reserves

0

2.894

2.894

0

3.1 Economische ontwikkeling

116

203

155

-48

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

23

22

22

1

3.4 Economische promotie

142

120

95

-25

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

894

903

846

-57

5.4 Musea

17

17

0

-17

5.5 Cultureel erfgoed

51

50

22

-28

1.243

4.209

4.035

-174

0.10 Mutaties reserves

4

2.986

2.916

-70

3.1 Economische ontwikkeling

12

12

29

16

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

14

3

3

0

3.4 Economische promotie

57

57

63

6

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

7

7

25

18

Totaal Baten

94

3.065

3.035

-30

-1.149

-1.144

-1.000

145

Totaal Lasten Baten

Saldo (baten -/- lasten)

Toelichting De afwijkingen op dit programma betreffen diverse kleinere verschillen, waarvoor we verwijzen naar de analyse overzicht baten en lasten in het financiële gedeelte van deze jaarstukken.

46

Programma 8. Financiën & Belastingen Portefeuillehouder(s) J. Pernot

Wat wilden we bereiken? Beoogd maatschappelijk effect

Doelstellingen

Verantwoord financieel huishoudboekje is te allen tijde leidend.

1. Reëel en structureel sluitende meerjarenbegroting.

Lastenverlichting die voor álle inwoners merkbaar is (ook in de zin 2. Verlagen OZB indien er financiële ruimte is. van goede dienstverlening, zie programma 1).

Relevante beleidsnota's in dit programma Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Financiële verordening 2017

2017 e.v.

mei 2017 onbepaald

Nota reserves en voorzieningen

2019 e.v.

februari 2019 onbepaald

Nota risicomanagement en weerstandsvermogen

2015 e.v.

februari 2015 onbepaald

Nota activering, waardering en afschrijving

2006 e.v.

januari 2006 onbepaald

Belastingverordeningen

jaarlijks

november 2020 november 2021

Wat hebben we ervoor gedaan? Verantwoord financieel huishoudboekje is te allen tijde leidend. 1. Reëel en structureel sluitende meerjarenbegroting De begroting 2020 was reëel én structureel in evenwicht. Structureel evenwicht betekent dat structurele lasten gedekt worden door structurele baten. De incidentele lasten mogen worden gedekt door structurele en door incidentele baten. Het overzicht van incidentele baten en lasten is opgenomen in deze jaarrekening en het structureel exploitatieresultaat komt ook terug in de financiële kengetallen. De jaarrekening 2020 sluit met een positief resultaat van € 1.034.456,-. Lastenverlichting die voor álle inwoners merkbaar is (ook in de zin van goede dienstverlening, zie programma 1). 2. Verlagen OZB indien er financiële ruimte is Bij de begrotingsbehandeling is besloten om in 2020 geen indexering toe te passen bij de OZB tarieven. Omdat we hebben gecorrigeerd voor de gemiddelde waardeontwikkeling zijn de tarieven gedaald. Daarnaast is het tarief voor de rioolheffing verlaagd. Daarom is het gelukt de totale lastenontwikkeling (0,7%) ruim onder het inflatiepercentage (2,5%) te houden.

Beleidsindicatoren Naam

Indicator

Jaarrekening 2019

Jaarrekening 2020

gemiddelde WOZ-waarde woningen *

duizend euro

314

331

Woonlasten meerpersoonshuishoudens *

euro

912

924

Woonlasten éénpersoonshuishoudens *

euro

704

717

Woningen in bezwaar

aantal / %

270 / 2,61

370 / 3,51

Niet-woningen in bezwaar

aantal / %

29 / 1,85

24 / 2,39 **

Gegronde WOZ-bezwaren woningen

aantal / %

85 / 31,60

95 / 26,03

Gegronde WOZ-bezwaren niet-woningen

aantal / %

17 / 60,71

12 / 50

* verplichte indicator op grond van BBV ** in 2020 zijn er minder niet-woningen doordat wegen, straten en pleinen (die voorheen als aparte objecten waren geregistreerd) zijn samengevoegd.

47

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Stichting Bureau Inkoop- en aanbesteding Zuidoost Brabant (BIZOB) Via BIZOB werken we samen om onze inkoop te professionaliseren. Omdat er op veel gebieden inkoop- en aanbestedingstrajecten voorkomen, heeft BIZOB betrekking op alle programma's. NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Onze betalingen en ontvangsten verlopen voor een groot deel via de NV Bank Nederlandse Gemeenten. Deze bank is er ook met name voor gemeenten. Wij bezitten aandelen in deze bank en delen mee in de dividenduitkeringen. Dienst Dommelvallei Dienst Dommelvallei voert voor onze gemeente de bedrijfsvoeringstaken uit, waaronder financiën, belastingen en planning & control.

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2020) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken. Bedragen x €1.000 Omschrijving

Primaire begroting Begroting 2020 na 2020 wijziging

Realisatie 2020

Afwijking budget 2020

Lasten 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten

-172

196

1.034

838

0.5 Treasury

11

11

70

59

0.61 OZB woningen

97

112

136

24

0.62 OZB niet-woningen

22

27

18

-9

0.64 Belastingen overig

46

46

50

3

0.8 Overige baten en lasten

235

185

23

-163

0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

0

0

30

30

240

579

1.361

782

0.10 Mutaties reserves

0

118

118

0

0.5 Treasury

9

59

62

3

0.61 OZB woningen

4.753

4.636

4.779

144

0.62 OZB niet-woningen

1.372

1.339

1.301

-38

Totaal Lasten Baten

0.64 Belastingen overig

78

78

70

-8

28.067

29.292

29.346

54

0

0

19

19

Totaal Baten

34.279

35.523

35.696

173

Saldo (baten -/- lasten)

34.039

34.945

34.336

-609

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten

Toelichting De afwijkingen van de begroting op dit programma worde op hoofdlijnen veroorzaakt door:  Meer OZB baten (taakveld 0.61 en 0.62) € 88.000,- doordat de areaaluitbreiding hoger was (meer woningen opgeleverd) dan bij de begroting was ingecalculeerd.  Vrijval van stelposten onvoorzien en inflatie (taakveld 0.8) € 162.000,-.  Alle afwijkingen van alle programma's tezamen zorgen voor een afwijking in het resultaat ten opzichte van de begroting van € 838.000,- (taakveld 0.11). Voor meer detail en uitleg verwijzen we naar de analyse overzicht baten en lasten in het financiële gedeelte van deze jaarstukken.

48

Paragrafen Overeenkomstig het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten zijn hieronder de volgende paragrafen opgenomen: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid

49

Lokale heffingen Inleiding Deze paragraaf geeft een overzicht van de diverse lokale heffingen en belastingen op hoofdlijnen.

Beleid Bij het heffen en invorderen van belastingen zijn we onder meer gebonden aan:  de Algemene Wet inzake Rijksbelastingen (AWR);  de Algemene wet bestuursrecht (Awb) inclusief de algemene beginselen van behoorlijk bestuur;  de Invorderingswet 1990;  de Gemeentewet;  diverse uitvoeringsbesluiten. De wet geeft duidelijke kaders aan voor de heffing, invordering en kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Het tarievenbeleid is gebaseerd op de volgende uitgangspunten:  Geen algemene lastenstijging. De gemiddelde lasten voor de inwoners mogen niet meer toenemen dan de inflatiecorrectie. Lastenverzwaring voor inwoners blijft achterwege en indien enigszins mogelijk zullen we de tarieven van de gemeentelijke belastingen en/of leges verlagen;  Streven naar kostendekkendheid in de tariefstelling voor leges en retributies;  Het profijtbeginsel bij de overige heffingen hanteren. In overeenstemming met deze beleidsuitgangspunten zijn de tarieven over 2020 als volgt aangepast:  Bij de OZB is geen inflatiecorrectie toegepast. Bij de berekening van het tarief is rekening gehouden met de WOZ-waardeontwikkeling;  Leges en tarieven in de tarieventabel zijn verhoogd met de inflatiecorrectie van 2,5%;  Het vastrecht afvalstoffenheffing is op basis van loonindex geïndexeerd met 2,7%.

Het variabel tarief van gft-afval is voor alle containertypes gestegen van € 1,- per lediging in 2019 naar € 1,50 per lediging in 2020. Het variabel tarief restafval is verhoogd met 20%;  Het tarief voor de rioolheffing is op basis van het verbreed Gemeentelijk RioleringsPlan (vGRP) verlaagd van € 1,60 in 2019 naar € 1,49 in 2020. De raad heeft de diverse belastingtarieven definitief (formeel) vastgesteld in de belastingverordeningen op 7 november 2019.

Onroerende-zaakbelastingen We heffen op grond van artikel 220 van de Gemeentewet twee directe belastingen op de onroerende zaken die binnen de gemeente liggen, de zogenaamde onroerendezaakbelastingen (OZB):  Een gebruikersbelasting van degene die bij het begin van het kalenderjaar een onroerende zaak die niet in hoofdzaak tot woning dient, al dan niet krachtens eigendom, bezit, beperkt recht of persoonlijk recht gebruikt;  Een eigenarenbelasting van degene die bij het begin van het kalenderjaar van een onroerende zaak het genot heeft krachtens eigendom, bezit of beperkt recht. De tarieven voor 2020 zijn bijgesteld aan de hand van de ontwikkeling van de nieuwe WOZ-waarden zodat er sprake is van een gelijkblijvende opbrengst. Alleen de areaaluitbreiding en de tariefaanpassing leiden tot een hogere opbrengst. Omdat er voor gekozen is om geen inflatiecorrectie toe te passen is de stijgende opbrengst toe te schrijven aan de areaaluitbreiding.

Afvalstoffenheffing De gemeente is verplicht huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen. Op grond van artikel 15.33 van de Wet milieubeheer en de Verordening afvalstoffenheffing en reinigingsrechten wordt afvalstoffenheffing geheven van degene die in de gemeente feitelijk gebruik maakt van een perceel waarvoor de gemeente verplicht is huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen. De tarieven van de afvalstoffenheffing zijn verdeeld in twee componenten: 1. een vast deel: Hiertoe behoren kosten die niet in de invloedssfeer liggen van de individuele inwoners zoals de kosten van de milieustraat, glas-, papier- en plasticinzameling; 2. een variabel deel: Het gaat hier om het zogenaamd “de vervuiler betaalt” principe; hoe vaker iemand zijn rest- en gft-afval aanbiedt, hoe hoger de kosten voor deze aanbieder zijn. Reinigingsrechten worden geheven van niet-woningen (bedrijven) die hebben aangegeven gebruik te maken van de inzameldienst voor huishoudelijke afvalstoffen. Het betreft hier geen bedrijfsafval.

50

Rioolheffing Op grond van artikel 228a van de Gemeentewet wordt een rioolheffing geheven. De rioolheffing wordt opgelegd aan de gebruiker van een eigendom van waaruit afvalwater direct of indirect via de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. De tarieven van de rioolheffing worden zodanig vastgesteld dat de geraamde kosten niet boven de geraamde baten uitkomen. We streven ernaar dat de kosten voor 100% worden gedekt door de opbrengsten uit de heffingen. De grondslag voor de rioolheffing is het drinkwatergebruik. Per 31 december 2021 eindigt het contract met Brabant Water voor de inning van de rioolheffing. Daarom wordt momenteel gewerkt aan een andere grondslag.

Kostendekkendheid rioolheffing en afvalstoffenheffing Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording zijn gemeenten verplicht inzichtelijk te maken hoe bij de berekening van tarieven en heffingen wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de geraamde lasten niet overschrijden. De tarieven mogen dus hoogstens kostendekkend zijn. Daarnaast moeten we de beleidsuitgangspunten die ten grondslag liggen aan deze berekeningen vermelden en de manier waarop we deze uitgangspunten bij de tariefstellingen hanteren. Met onderstaande tabel verantwoorden we of de heffingen (afvalstoffenheffing en rioolheffing) inderdaad kostendekkend zijn geweest, ofwel of de werkelijke baten de gerealiseerde lasten niet hebben overschreden. Per heffing worden de totale baten en lasten en het gerealiseerde dekkendheidspercentage weergegeven. Dekkendheid rioolheffing

2020

Riolering taakveld 7.2 Beheer en onderhoud riolering

709.390

Kapitaallasten

355.143

Mutatie voorziening

309.155

Totaal kosten riolering taakveld 7.2

1.373.688

Toerekenbare kosten vanuit andere taakvelden Overhead taakveld 0.4

168.394

Kwijtschelding taakveld 6.3

46.800

Straatreiniging taakveld 2.1

231.236

Watertaken taakveld 5.7

98.777

BTW taakveld 0.11*

314.000

Totaal toerekenbaar

859.207

Totaal lasten

2.232.895

Opbrengst rioolheffing**

2.175.531

Overige opbrengsten

57.364

Baten totaal taakveld 7.2

2.232.895

Dekkendheidpercentage riool

100%

* De omzetbelasting rekenen we conform artikel 229B van de Gemeentewet toe. Deze toerekening is het gevolg van de invoering van het Btw-compensatiefonds in 2003. Vanaf dat moment werd de Btw compensabel en werd tegelijkertijd het gemeentefonds hiervoor verlaagd. ** De opbrengsten zijn gebaseerd op een tarief per m3 water.

Dekkendheid afvalstoffenheffing

2020

Afval taakveld 7.3 Lasten milieustraat

634.172

Lasten overige afvalstromen

1.457.536

51

Kapitaallasten

24.940

Mutatie voorziening*

0

Lasten vanwege corona

59.884

Totaal kosten afval taakveld 7.3

2.176.532

Lasten corona t.l.v. rijksbijdrage

-59.884

Totaal toerekenbare kosten afval

2.116.648

Toerekenbare kosten vanuit andere taakvelden Overhead taakveld 0.4

190.195

Kwijtschelding taakveld 6.3

62.286

Straatreiniging taakveld 2.1

149.207

BTW taakveld 0.11

402.294

Totaal toerekenbaar

803.982

Totaal lasten

2.920.630

Opbrengst afvalstoffenheffing

2.137.534

Baten milieustraat

105.261

Baten overige afvalstromen

473.812

Baten totaal taakveld 7.3

2.716.607

Dekkendheidpercentage afval

93%

*De mutatie voorziening staat op € 0,-. Dit komt doordat de voorziening afval per 31-12-2019 € 0,- bedraagt. Omdat de voorziening afval leeg is wordt € 204.023,- ten laste gebracht van de algemene dienst.

Leges Als de gemeente een bepaalde dienst levert kunnen daarvoor leges worden geheven. De raad stelt de tarieven jaarlijks vast in de Tarieventabel bij de Legesverordening. Net als riool- en afvalstoffenheffing moeten de tarieven dusdanig worden vastgesteld dat de geraamde baten niet boven de geraamde lasten uitkomen. Er mag geen winst gemaakt worden. Voor deze heffingen wordt gestreefd naar een 100% kostendekkend tarief. Bij de vaststelling van een aantal tarieven, zoals voor reisdocumenten, moet rekening gehouden worden met door het Rijk vastgestelde maximumtarieven. De leges worden in principe jaarlijks verhoogd met de daarvoor geldende inflatiecorrectie, met uitzondering van de leges/tarieven die zijn vastgesteld door het Rijk en in MRE-verband.

Kostendekkendheid leges Op grond van het BBV moeten gemeenten inzichtelijk maken dat de tarieven en heffingen hoogstens kostendekkend zijn. Per hoofdstuk van de legesverordening 2020 is hieronder de kostendekkendheid weergegeven op basis van de gerealiseerde baten en lasten. Alleen hoofdstukken vanuit de modelverordening die zijn opgenomen in de legesverordening van Nuenen zijn opgenomen. Per titel in de legesverordening wordt gestreefd naar maximale kostendekkendheid, ondanks dat jurisprudentie de legesverordening als één geheel ziet en dus de legesverordening als geheel maximaal kostendekkend mag zijn. Tussen afzonderlijke hoofdstukken binnen een titel mag kruissubsidiëring worden toegepast. Opbrengsten uit leges van een bepaald hoofdstuk mogen kosten binnen een ander hoofdstuk compenseren. Onderstaande overzichten geven aan dat de leges hoogstens kostendekkend zijn. De lasten zijn uitgesplitst in salaris, overhead en directe lasten. Hierbij is rekening gehouden met jurisprudentie over hetgeen wel en niet aan de leges mag worden toegerekend. De salarislasten en overhead in titel 1 zijn toegerekend vanuit het taakveld 0.2 Burgerzaken. Op basis van de toegerekende salarislasten is het opslagpercentage voor de overhead bepaald. Baten Titel 1

Algemene Dienstverlening

52

Salaris

Overhead Lasten

Percentage

Hoofdstuk 1

Burgerlijke stand

-46.682

38.143

36.735

7.734

57%

Hoofdstuk 2

Reisdocumenten

-59.489

101.714

97.961

28.051

26%

Hoofdstuk 3

Rijbewijzen

-120.365

80.524

77.553

39.180

61%

Hoofdstuk 4

Verstrekkingen uit de Basisregistratie personen

-3.105

38.143

36.735

1.024

4%

Hoofdstuk 7

Bestuursstukken

-

-

-

-

Hoofdstuk 8

Vastgoedinformatie

Hoofdstuk 9

Overige publiekszaken

Hoofdstuk 10 Hoofdstuk 11

0

8.476

8.163

0

0%

-22.941

42.381

40.817

14.073

24%

Gemeentearchief

0

8.476

8.163

0

0%

Huisvestingswet

-

-

-

-

Hoofdstuk 12

Leegstandswet

-62,4

8.476

8.163

0

0%

Hoofdstuk 16

Kansspelen

0

12.714

12.245

0

0%

Hoofdstuk 17

Telecommunicatie

-26.119

8.476

8.163

0

157%

Hoofdstuk 18

Verkeer en vervoer

-2.699

12.714

12.245

0

11%

Hoofdstuk 19

Kinderopvang

0

8.476

8.163

0

0%

Hoofdstuk 20

Diversen Totaal titel 1

-1.889

25.429

24.490

0

4%

-283.352

394.144

379.600

90.063

33%

De salarislasten en overhead in titel 2 zijn (voornamelijk) toegerekend vanuit het taakveld 8.3 Wonen en Bouwen, waaronder de bouwvergunningen vallen. Ook hier is op basis van de toegerekende salarislasten de overhead bepaald. De baten en lasten binnen titel 2 van de legesverordening hebben voornamelijk betrekking op hoofdstuk 2 en 3, vandaar is vanwege de samenhang besloten alle lasten toe te rekenen aan hoofdstuk 3 binnen titel 2 en is dit niet verder uitgesplitst. Baten Titel 2

Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving / omgevingsvergunningen

Hoofdstuk 1

Begripsomschrijvingen

Salaris Overhead Lasten Percentage

-

Hoofdstuk 2

Principe verzoek / vooroverleg / beoordeling conceptaanvraag

-

-

Hoofdstuk 3

Omgevingsvergunning

Hoofdstuk 4

Vermindering

-

-

Hoofdstuk 5

Teruggaaf

-

-

Hoofdstuk 6

Intrekking omgevingsvergunning

-

-

Hoofdstuk 7

Wijziging omgevingsvergunning als gevolg van wijziging project

-

-

Hoofdstuk 8

Bestemmingswijzigingen zonder activiteiten

-

-

Hoofdstuk 10

In deze titel niet benoemde beschikking

-

-

Hoofdstuk 11

Gefaseerde bouwvergunning, tweede fase

-

-

-597.231 335.690

Totaal titel 2

-597.231 335.690

323.303 110.637

323.303 110.637

78%

78%

De salarislasten en overhead in titel 3 zijn voornamelijk toegerekend vanuit het taakveld 0.2 Burgerzaken. Baten Titel 3

Salaris

Overhead Lasten

Percentage

Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn

Hoofdstuk 1 Horeca Hoofdstuk 2 Organiseren evenementen of markten

-5.668

8.476

8.163

0

34%

-472

12.714

12.245

0

2%

Hoofdstuk 3 Seksbedrijven

-

-

-

-

Hoofdstuk 5 Marktstandplaatsen

0

4.238

4.082

0

0%

Hoofdstuk 6 Winkeltijdenwet

0

4.238

4.082

0

0%

Hoofdstuk 7 In deze titel niet benoemde vergunning, ontheffing of andere beschikking

-

-

-

-

53

Totaal titel 3

-6.141

29.667

28.572

0

11%

Overige belastingen Baatbelasting Als de gemeente voorzieningen aanlegt waar maar een deel van de inwoners (bijzonder) bij gebaat zijn, dan kan de gemeente hen een baatbelasting opleggen. De belasting wordt ineens dan wel jaarlijks geheven gedurende maximaal 30 achtereenvolgende jaren. Momenteel is nog maar één baatbelasting van kracht. De betreffende voorziening is de aanleg van de rotonde op de Europalaan (“industrieterrein Berkenbos”). Toeristenbelasting Op grond van artikel 224 van de Gemeentewet wordt toeristenbelasting geheven van diegene die mensen tegen vergoeding laat overnachten. Het geldt alleen als de persoon die hier verblijft geen inwoner van de gemeente is. Vermakelijkhedenretributie Vermakelijkhedenretributie wordt geheven bij de organisatoren van evenementen waarbij entree wordt geheven. Deze retributie wordt pas geheven als er meer dan 2.000 betalende bezoekers het evenement hebben bezocht. Deze retributie wordt geheven omdat er gebruik wordt gemaakt van door of met medewerking van het gemeentebestuur tot stand gebrachte of gehouden voorzieningen. Marktgelden Marktgelden worden geheven van degene die een standplaats inneemt (of van degene aan wie een standplaats is toegewezen) op de wekelijkse warenmarkt. Marktgelden zijn afhankelijk van het aantal strekkende meters frontlengte van de standplaats.

Reclamebelasting Reclamebelasting wordt geheven in het vastgestelde centrumgebied ten behoeve van de voeding van het ondernemersfonds.

Kwijtscheldingsbeleid Als mensen de verschuldigde belasting niet kunnen betalen (of met buitengewoon bezwaar), komen zij wellicht in aanmerking voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding. In het kader van de administratieve lastenverlichting voor de inwoners, toetsen we bij het inlichtingenbureau indien eerder kwijtschelding verleend is of er geen belemmering is voor het verlenen van automatische kwijtschelding. Bij geen belemmering verlenen we automatische kwijtschelding. De kwijtscheldingsregels zijn vastgelegd in de Invorderingswet 1990 en de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990. De gemeente heeft, als gevolg van artikel 255 van de Gemeentewet, slechts op 2 onderdelen beleidsvrijheid:  De raad kan bepalen dat er helemaal geen dan wel gedeeltelijke kwijtschelding wordt verleend;  De raad kan regels stellen met betrekking tot de wijze waarop de kosten van bestaan in aanmerking worden genomen die er toe leiden dat in ruimere mate kwijtschelding wordt verleend. Op grond van het laatste onderdeel heeft de gemeente gekozen voor het voor 100% meenemen van de kosten van bestaan. Kwijtschelding kan worden aangevraagd voor de volgende heffingen:  OZB;  Afvalstoffenheffing;  Rioolheffing.

54

Overzicht tarieven 2018

2019

2020

OZB Eigenaar Woning

0,1497%

0,1412%

0,1332%

OZB Eigenaar Niet-woning

0,2320%

0,2297%

0,2274%

OZB Gebruiker Niet-woning

0,1862%

0,1844%

0,1826%

Afvalstoffenheffing vastrecht (per jaar)

107,04

107,04

109,92

Afvalstoffenheffing 25 liter gft-afval

0,00

0,00

0,00

Afvalstoffenheffing 80, 140 of 240 liter gft-afval

1,00

1,00

1,50

Afvalstoffenheffing 25 liter restafval

1,60

1,85

2,25

Afvalstoffenheffing 80 liter restafval

5,25

6,05

7,25

Afvalstoffenheffing 140 liter restafval

9,45

10,85

13,00

Afvalstoffenheffing 240 liter restafval

15,75

18,10

21,75

Afvalstoffenheffing 60 liter ondergronds

2,00

2,30

2,75

Rioolheffing (per m³ water)

1,78

1,60

1,49

Vergelijking buurgemeenten Son en Breugel

Nuenen

Eindhoven Best

Geldrop-Mierlo

OZB eigenaar woning

0,0881% 0,1332%

0,11677% 0,0906%

0,0778%

OZB eigenaar niet-woning

0,1649% 0,2274%

0,30156% 0,1922%

0,1610%

OZB gebruiker niet-woning

0,1407% 0,1826%

0,21892% 0,1543%

0,1308%

Afvalstoffenheffing *) (meerpersoonshuishouden)

217

354

319

263

321

Rioolheffing

133

204

144

172

188

*): Diftar-gemeenten worden door het COELO (Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden) berekend op basis van vastrecht plus een gemiddeld aantal ledigingen (18 maal een grijze container van 140 liter en 7 maal een groene container van 140 liter). De aantallen van het COELO zijn gebaseerd op een landelijk gemiddelde. In de meeste diftar-gemeenten is het gemiddelde aantal ledigingen lager. Bij de tabel hieronder, Ontwikkeling lokale lastendruk, gaan we uit van het gemiddelde aantal ledigingen in Nuenen.

Ontwikkeling lokale lastendruk Jaar WOZ-waarde

2018

2019

2020

296.000

314.000

331.000

6,08%

5,41%

Wijziging WOZ-waarde OZB

443

443

441

Afvalstoffenheffing *

190

201

224

Rioolheffing #

244

219

204

Totaal

877

863

869

-1,60%

0,70%

Lastenontwikkeling

*) Uitgangspunt hierbij is het gemiddeld aantal ledigingen restafvalcontainers en gft-afvalcontainers in Nuenen, herrekend naar alsof er alléén 140-liter containers zijn. (#): Uitgangspunt hierbij is het gemiddelde waterverbruik per huishouden van 137m³.

55

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Deze paragraaf geeft inzicht in de financiële positie van de gemeente Nuenen. Hiervoor geven we een overzicht van de risico's. Vervolgens zetten we deze af tegen de aanwezige weerstandscapaciteit. Als laatste worden de financiële kengetallen gepresenteerd. Ontwikkelingen: coronavirus De gevolgen van de coronacrisis zijn zorgvuldig in kaart gebracht. De conclusie is dat het risico “crisisbeheersing” (10) voor onze organisatie niet aangepast hoeft te worden als gevolg van de pandemie.

Beleid betreffende de weerstandscapaciteit en de risico's In de Nota risicomanagement en weerstandsvermogen 2015 wordt het beleidskader voor het weerstandsvermogen beschreven. Dit kader luidt als volgt:  De gemeenteraad wordt via de planning- en controldocumenten (begroting en jaarrekening) geïnformeerd over de 15 belangrijkste risico’s, de beschikbare weerstandscapaciteit en de ratio van het weerstandsvermogen;  De ‘Nota risicomanagement en weerstandsvermogen’ wordt als basis gehanteerd voor de opstelling van de verplicht voorgeschreven paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in de meerjarenprogrammabegroting en de jaarrekening;  Uitgegaan wordt van een gewenste minimale score voor de ratio weerstandsvermogen van ‘voldoende’ (ratio > 1);  Als de ratio weerstandsvermogen door de toename van risico’s onder de 1 uitkomt zal ofwel de beschikbare weerstandscapaciteit worden aangevuld, of zullen extra inspanningen worden gedaan om de benodigde weerstandscapaciteit terug te brengen. In deze situatie zal het college voorstellen doen aan de gemeenteraad die ervoor moeten zorgen dat het weerstandsvermogen weer op het gewenste niveau komt.

Inventarisatie van de risico's In veel gevallen kunnen we de exacte waarde van een risico niet bepalen. Om de risico's toch te kwantificeren werken we met klassengemiddelden. Deze klassengemiddelden leiden tot de financiële gevolgen in de onderstaande tabel. De risicowaarde bepalen we vervolgens aan de hand van de volgende berekening: Risicowaarde in € = percentage kans x gevolg in € Het totaal aan risicowaarden vormt de benodigde weerstandscapaciteit. Omdat niet alle risico’s zich tegelijk manifesteren rekenen we hierbij met een zekerheidspercentage van 90%. Hoewel zorgvuldig is geprobeerd om alle risico’s in beeld te brengen, kan het voorkomen dat een risico niet is opgenomen. Zoals eerder genoemd is risicomanagement een dynamisch proces en voortschrijdend inzicht zorgt voor een steeds vollediger beeld. Het is onmogelijk en onwenselijk om te sturen op alle geïdentificeerde risico’s. Door de risico’s te kwantificeren wordt de lijst geordend. Op deze manier ligt de focus op de risico’s die de grootste impact op de organisatie hebben. Zowel de kans dat een risico zich manifesteert als de impact die het risico met zich meebrengt moet worden bepaald. Er wordt een inschatting gemaakt van de waarschijnlijkheid dat het risico daadwerkelijk optreedt. Vervolgens wordt een inschatting gemaakt van het bedrag dat de gemeente kwijt is indien het risico optreedt.

Het kwantificeren van risico’s is een proces van taxeren en inschatten en heeft daarmee altijd in bepaalde mate een subjectief karakter. Onderstaande tabellen geven de verdeling weer van de klassen waarop de inschatting wordt gebaseerd. Tabel 1 is de verdeling van klassen naar kans, tabel 2 is de verdeling van klassen in financieel gevolg: Klasse

Kans (Waarschijnlijkheid)

Klasse gemiddelde (%)

Klasse

Financieel gevolg (€)

Klasse gemiddelde (€)

1

Eén keer per 10 jaar of minder (1-20%)

10%

1

< 50.000

25.000

56

2

Eén keer per 5 à 10 jaar (21-40%)

30%

2

50.000 – 100.000

75.000

3

Eén keer per 2 à 5 jaar (41-60%)

50%

3

100.000 – 250.000

175.000

4

Eén keer per 1 à 2 jaar (61-80%)

70%

4

250.000 – 500.000

375.000

5

Eén keer per jaar of vaker (81-99%)

90%

5

> 500.000

-

Matrix (kans x gevolg top 15 risico's) Voor de bepaling van de score in de risicomatrix worden de klassescores bepaald. Onderstaand 2 tabellen. In de eerste tabel is de top 15 opgenomen. Het getal in de matrix correspondeert met het risiconummer uit de top 15. Zo is zichtbaar welk risico in het groen, oranje of rood is opgenomen. In de tweede tabel is de scoreberekening van de kans x gevolg opgenomen.

Top 15 risico's Risico 1

Kans in % Exploitatie grond

Kans in € Risicowaarde

Concrete berekening

17.300.151

Concrete berekening

900.000

Concrete berekening

425.000

Concrete berekening

187.500

Het bedrag is ten opzichte van de begroting 2021-2024 gestegen. Voor een nadere toelichting zie de risicorapportages met risicoanalyse per project. 2

Wmo en jeugd Wmo/Jeugd is een open-einde regeling. Door een mogelijke toename van het aantal aanvragen en/of een andere soort zorginzet bestaat het risico dat het budget wordt overschreden.

3

Op orde brengen standplaatsen woonwagens Eventuele meerkosten voor de verbetering van woonwagens kunnen voor risico komen van de gemeente.

4

Saneringskosten grond Om de standplaatsen van de woonwagens op orde te brengen dient de grond voor een deel gesaneerd te worden. Deze meerkosten zijn voor rekening en risico van de gemeente.

5

Cybercriminaliteit

50%

375.000

187.500

Kans in %

Kans in € Risicowaarde

Cybercriminaliteit is criminaliteit met ICT als middel én doelwit. Cybercriminaliteit is veelvoorkomend. Er zijn verschillende vormen van cybercriminaliteit. Een onoplettende medewerker of een goed uitgevoerde vorm van cybercriminaliteit kan leiden tot problemen op financieel gebied, het verlies van productieve uren of tot grote privacyrisico’s. De kans hierop neemt toe en ook de impact wordt groter. Dit wordt onder meer veroorzaakt door het steeds complexer worden van de ICT aan de ene kant. En aan de andere kant blijkt uit een benchmark dat we onder het gemiddelde zitten qua middelen. Er zijn cyberaanvallen geweest op gemeentes, ziekenhuizen, MKB bedrijven enzovoorts. Risico 6

Attero- Compensatie overeenkomst

Concrete berekening

57

169.835

Momenteel ligt er een claim van Attero over 2015 t/m januari 2017. Er is een uitspraak gedaan door de arbitragecommissie en de gemeenten zijn daarin in het ongelijk gesteld. Er is een procedure gestart bij het gerechtshof om dit vonnis te vernietigen. Tot hierover meer duidelijkheid ontstaat, en de hoogte van het bedrag, wordt er nog niet verrekend. 7

Legesopbrengsten

70%

175.000

122.500

70%

175.000

122.500

30%

375.000

112.500

10%

1.000.000

100.000

Concrete berekening

89.100

Concrete berekening

76.593

Het risico is aanwezig dat opbrengsten leges achterblijven ten opzichte van de begroting. Het is moeilijk exact te voorspellen hoeveel aanvragen omgevingsvergunningen ingediend gaan worden, dit is ook mede afhankelijk van de economische omstandigheden. Mogelijk door corona worden veel, vooral kleinere, aanvragen ingediend waardoor de inkomsten kunnen tegenvallen. De gemeente zet in op snelle realisering van nieuwbouwwoningen. Onzeker is of deze al in 2021 vergund kunnen worden. Door de onzekerheid over de economische situatie, de ontwikkeling in de bouwwereld en de invloed van milieumaatregelen is sprake van een financieel risico. 8

Algemene uitkering gemeentefonds Via circulaires wordt de gemeente 2 maal per jaar geconfronteerd met aanpassingen vanuit het gemeentefonds. De afspraak tussen het Rijk en de gemeenten is 'samen de trap op, samen de trap af'. Indien het Rijk bezuinigt, wordt er ook minder geld in het gemeentefonds gestort. Deze schommelingen in de algemene uitkering kunnen problemen veroorzaken voor het sluitend krijgen van de begroting. Op de hoogte van de algemene uitkering kan geen invloed worden uitgeoefend. De geplande herijking van de totale algemene uitkering uit het gemeentefonds is doorgeschoven van 2021 naar 2023. Op 2 februari 2020 zijn voor het eerst herverdeeleffecten per individuele gemeente zichtbaar gemaakt. Voor Nuenen gaat het om een voordelig effect van afgerond € 400.000,-. Dit effect wordt in jaarlijkse stappen van € 15,- per inwoner doorgevoerd. Het genoemde bedrag is nog onder voorbehoud. Besluitvorming vindt plaats door het nieuwe kabinet, na advies van de Raad voor het Openbaar Bestuur en consultatie van de VNG. Verder geldt dat de effecten zijn berekend op de maatstafhoeveelheden van 2017. Dit moet uiteindelijk dus 2023 worden. Als onderdeel van het compensatiepakket coronamaatregelen zijn VNG en de Fondsbeheerders overeengekomen de accressen 2020 en 2021 te fixeren op de stand van de meicirculaire 2020. Voor die jaren staat de afrekening dus min of meer vast.

Het voorbehoud dat is gemaakt voor onverwachte grote afwijkingen van de werkelijkheid en deze standen mag niet te groot zijn. Bevriezen komt tegemoet aan de wens van rust en stabiliteit van de algemene uitkering.

9

Planschade Door wijzigingen in bestemmingsplannen is er mogelijk een kans op planschades.

10

Crisisbeheersing Iedere gemeente kan te maken krijgen met incidenten, die de status van een crisis krijgen. Deze kunnen plaatsvinden zowel in het fysieke als het sociale domein. Ook kunnen crises lokaal, regionaal of bovenregionaal van karakter zijn.

11

Dienst Dommelvallei De samenwerking op het gebied van bedrijfsvoering en dienstverlening verloopt via de Gemeenschappelijke Regeling Dienst Dommelvallei. Omdat Dienst Dommelvallei geen eigen reserves heeft, wordt het totaal van de risico's van de dienst via de verdeelsleutel belegd bij de drie deelnemende gemeenten.

12

GGD De Gemeenschappelijke Regeling GGD Brabant Zuidoost heeft tot doel een bijdrage te leveren aan de publieke gezondheidszorg en de ambulancezorg. Op basis van de begroting wordt financieel bijgedragen. Het onafgedekte risico, zijnde € 2.550.000, dient te worden op genomen in de eigen risicoparagraaf van de deelnemende gemeentes, herrekend naar de risicowaarde per gemeente.

13

Bodemverontreiniging/-sanering

90%

75.000

67.500

Kans in %

Kans in € Risicowaarde

30%

175.000

De gemeente loopt voortdurend het risico geconfronteerd te worden met schade aan het milieu door bijvoorbeeld bodemverontreinigingen. Risico 14

Vennootschapsbelasting

58

52.500

De Belastingdienst heeft nog geen uitspraak gedaan over de uitgangspunten voor de Vpb-aangifte. Hierdoor kan de definitieve aangifte afwijken van de voorlopige aangifte. 15

Belastingaangifte

30%

175.000

52.500

De gemeente is aansprakelijk voor fouten in loonbelastingopgaves, Btw aangiften, opgave Btw compensatiefonds en de WKR. Bovendien kan de gemeente aansprakelijk worden gesteld voor belastingschulden van andere bedrijven op basis van inleners of ketenaansprakelijkheid. Subtotaal top 15

19.965.679

Overige risico's

389.084

Onvoorzien

250.000

Totaal

20.604.763

Totaal o.b.v zekerheidspercentage (90%)

18.544.287

Wijzigingen Ten opzichte van de begroting 2021-2024 is de totale risicowaarde (o.b.v. zekerheidspercentage 90%) toegenomen met € 537.770,-. Top 15 Er zijn geen nieuwe risico's opgenomen in de top 15, daardoor is er ook geen risico verdwenen uit de top 15. Wel zijn er enkele verschuivingen binnen de top 15 waarbij het risico Cybercriminaliteit de grootste verschuiving is, van plaats 8 naar plaats 5. De reden hiervan is dat de kans dat het zich voor kan doen is verhoogd van 30% naar 50%.

Inventarisatie van de beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit is de verzamelterm van al die bronnen waaruit niet voorziene financiële tegenvallers bekostigd kunnen worden. Weerstandscapaciteit

Incidenteel

Structureel

Algemene reserve

6.159.000

-

Algemene reserve bouwgrond

13.001.000

-

Algemene reserve bouwgrond winstnemingen

8.648.000

-

pm

-

Raming onvoorziene uitgaven

0

143.000

Onbenutte belastingcapaciteit

-

0

Totale weerstandscapaciteit

27.808.000

143.000

Stille reserve

De ratio weerstandsvermogen kan als volgt worden vastgesteld: 27.951.000/ 18.544.287 = 1,51 Wij concluderen hiermee dat het weerstandsvermogen voldoende is om de risico’s op te vangen. In onderstaande grafiek is weergegeven wat het te verwachten verloop van de ratio weerstandsvermogen voor de komende 4 jaar is. Uitgangspunt is dat de risico's de komende jaren gelijk blijven.