Programmabegroting 2024-2027

-

van ecologische zones. We willen geen windturbines in ons buitengebied. We starten een lobby voor meer

-

windturbines op zee We reageren snel op (fixi)meldingen en signalen uit de openbare ruimte. We zetten onze medewerkers uit de buitendienst hierbij in.

Afval en grondstoffen -

We geven uitvoering aan het uitvoeringsplan Afval en Grondstoffen.

Programmabegroting 2024-2027

59

Gemeente Noordwijk

Wat mag het kosten? Bedragen in €

Programma 8 Duurzaamheid en Leefomgeving

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2024

2025

2026

2027

Mutatie baten en lasten Totale lasten programma

€ 23.884.930 € 25.314.327 € 24.623.631 € 25.121.354

Totale baten programma

€ 18.685.737 € 19.991.629 € 19.911.977 € 20.753.407

Saldo van het programma

€

-5.199.193 €

-5.322.698 €

-4.711.654 €

-4.367.947

Mutatie reserves Toevoegingen

€

- €

- €

- €

-

Onttrekkingen

€

443.715 €

293.215 €

255.715 €

5.715

Resultaat van het programma

€

-4.755.478 €

-5.029.483 €

-4.455.939 €

-4.362.232

Welke beleidsindicatoren zijn hierbij relevant? De volgens de ministeriële regeling geldende beleidsindicatoren voor dit programma zijn in onderstaande tabel weergegeven. Programma 8 Duurzaamheid en Leefomgeving Naam indicator Eenheid Omvang huishoudelijk Kg/inwoner restafval Percentage bekende % hernieuwbare elektriciteit

Periode 2021

Nw 197

NL 169

Bron CBS

2021

11

33

Bron

* gegevens afkomstig uit www.waarstaatjegemeente.nl, stand augustus 2023.

Wie zijn de verbonden partijen/met wie werken we samen? In de tabel hieronder staan de namen van de verbonden partijen, die te maken hebben met de uitvoering van dit programma. Voor gedetailleerde informatie inzake de verbonden partijen verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen. Programma 8 Duurzaamheid en Leefomgeving Naam verbonden partij De Meerlanden Holding NV

Vuilafvoerbedrijf Duin- en Bollenstreek (VAB)

Wat zijn de risico’s? In de tabel hieronder staan de mogelijke risico’s, die samenhangen met de uitvoering van dit programma. Programma 8 Duurzaamheid en Leefomgeving Onderwerp risico

Omschrijving risico

Beheerplannen

De actualisaties van de beheerplannen kan leiden tot veranderende uitgaven, welke afwijken van de uitgaven in de Begroting. In de Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen staat aangegeven welke beheerplannen aanwezig zijn en wanneer actualisatie nodig is.

Energietransitie

De komende jaren gaat waarschijnlijk forse investeringen in duurzaamheid. De financiële gevolgen zijn nog onduidelijk.

Extreem weer

Door de klimaatontwikkeling komen er steeds vaker extreme weersomstandigheden voor. Dit kan leiden tot bijvoorbeeld schade in de openbare ruimte en bij derden.

Programmabegroting 2024-2027

60

Gemeente Noordwijk

2.2.9 Programma 9: Wonen en Ruimte We bouwen volgens de natuurlijke groei van Noordwijk. Daarbij geldt dat grootschalige regionale woningbouw enkel plaats vindt langs de as Alphen-Leiden-Katwijk. We bouwen, afgestemd op de behoefte, woningen in alle prijsklassen (huur en koop) in een veilige en prettige omgeving. Daarbij hoort ook voldoende ruimte om te parkeren en te recreëren. Wij hechten aan kleinschaligheid en open karakter van de leefomgeving. De open ruimte bestaat bij de gratie van agrarisch landschap. We versterken de identiteit en openheid van landschap door in te zetten op een vitale en duurzame bollenteelt. Daarmee zorgen we tevens dat de dorpen niet aan elkaar gebouwd worden. Het openlandschap tussen de dorpen in de Bollenstreek weerspiegelt onze identiteit. 9.1 Bouwen voor de lokale bevolkingsgroei Wij bouwen volgens de natuurlijke groei van Noordwijk. Daarbij geldt dat grootschalige regionale woningbouw enkel plaats vindt langs de as Alphen -Leiden-Katwijk. Portefeuillehouder:

Alkemade/Ter Hark

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Wanneer?

Een woningbouwvoorraad die aansluit op

We actualiseren het uitvoeringsprogramma van de Visie Wonen, Welzijn en Zorg op basis van de lokale, actuele woonbehoefte en onze integrale visie op wonen, welzijn en zorg. Op basis hiervan actualiseren we ons woningbouwprogramma én onze uitvoeringsafspraken met de woningbouwcorporaties voor jaarschijf 2025.

Vierde

de lokale bevolkingsgroei.

Team:

RBR

kwartaal

Vierde

We gaan aan de slag met de uitkomsten van de ontwikkelde strategie voor de Achterweg ten beho eve

kwartaal

van woningbouw. We actualiseren de regionale huisvestingsverordening binnen Holland Rijnland op basis van nieuwe wet - en

Tweede kwartaal

regelgeving. We zetten maximaal in op lokaal maatwerk. Tweede We actualiseren onze doelgroepenverordening op basis

kwartaal

van de regionale woonvisie 2023.

9.2 Bouwen op basis van de lokale behoefte We bouwen, afgestemd op de behoefte, woningen in alle prijsklassen (huur en koop) in een veilige en prettige omgeving. Daarbij hoort ook voldoende ruimte om te parkeren en te recreëren. Portefeuillehouder(s):

Alkemade / Ter Hark

Team:

PRU / RBR

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we er voor doen?

Wanneer?

We realiseren een

We onderzoeken de mogelijkheden van gecombineerde

Eerste

woningbouwvoorraad die past bij de behoefte en

huisvesting van doelgroepen op pilotlocaties.

kwartaal

extra kansen biedt voor

Programmabegroting 2024-2027

61

Gemeente Noordwijk

de doelgroepen uit de

Voor de doelgroep 'vluchtelingen’ zijn financiële

Vierde

visie op wonen, welzijn en

compensatie en planologische medewerking vanuit het

kwartaal

zorg

Rijk en de provincie specifieke randvoorwaarden.

We zorgen voor een

We onderzoeken de mate waarin (aangescherpte)

Tweede

rechtvaardige verdeling

categorieën woningzoekenden kansrijk zijn op de lokale woningmarkt. Op basis hiervan evalueren we de

kwartaal

van betaalbare woningen.

toewijzing van woningen door Holland Rijnland. We realiseren sociale

We zetten De Nes en De Zeestroom volledig in voor

Derde

woningbouwlocaties.

tijdelijke flexibele sociale woningbouw.

kwartaal

We brengen de geschiktheid van gemeentelijke

Eerste

grondposities voor sociale woningbouw zoals de Hoogwakersbosstraat en de Nicolaas Barnhoornweg in

kwartaal

kaart. We zorgen voor

We stellen op basis van nieuwe wet- en regelgeving

Tweede

continuïteit in

lokale spelregels op voor de ontwikkeling van de segmenten ‘sociale- en middenhuur’ en het beheer

kwartaal

bouwplanning.

daarvan door woningcorporaties en andere (zorg)partijen. We sturen op een

We verlengen de instandhoudingstermijn van

Eerste

passend aanbod van woningen in het

huurwoningen in het middensegment van 10 jaar naar 20 jaar en verwerken dit in onze

kwartaal

betaalbare segment.

doelgroepenverordening.

We faciliteren passende

We verkennen de gecombineerde huisvesting van

Tweede

huisvesting van

doelgroepen door middel van onze pilots aan de Schippersvaartweg, de Maandagsewetering en

kwartaal

internationale werkers.

Gerleeweg. Tweede

We brengen het benodigde volume duurzame huisvesting (en aanpalende voorzieningen) voor internationale werkers in kaart op basis van onder meer

kwartaal

de lokale economische bedrijvigheid binnen een straal van 10 km.

9.3 Kleinschaligheid en open karakter van de leefomgeving We versterken de identiteit en openheid van onze leefomgeving door in te zetten op een vitale en duurzame bollenteelt. Daarmee zorgen we tevens dat de dorpen niet aan elkaar gebouwd worden. Het open landschap tussen de dorpen in de Bollenstreek weerspiegelt onze identiteit. Portefeuillehouder:

Alkemade

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we er voor doen?

Wanneer?

We versterken de

We herijken in regionaal verband de Intergemeentelijke

Tweede

identiteit en het open karakter van onze

Structuurvisie Greenport Duin- en Bollenstreek (ISG). Hierbij betrekken we de segmentering van de greenport -

kwartaal

leefomgeving.

woningen zoals vastgesteld in de woonvisie.

Programmabegroting 2024-2027

Team:

62

RO

Gemeente Noordwijk

We handhaven op oneigenlijk gebruik van ons

Tweede

buitengebied op basis van vigerende

kwartaal

bestemmingsplannen. We geven uitvoering aan de nog vast te stellen beleidsnota “niet-meer-doelmatig- te gebruiken-

Eerste kwartaal

bollengrond". We gaan werken met de

We stellen de Omgevingsvisie 2.0 vast.

Derde

Omgevingswet.

kwartaal We stellen het transitieplan omgevingsplan naar de Noordwijkse omstandigheden vast. Voor Noordwijk aan Zee betrekken we hierin het borgen van het

Eerste kwartaal

beeldkwaliteitsplan in de bestemmingsplannen. We starten de uitvoering van de Omgevingswet in onze organisatie met onder andere de Omgevingstafel.

Eerste kwartaal

Actualiseren van het beleid op het gebied van

Tweede

vergunningverlening, toezicht en handhaving.

kwartaal

Wat doen we doorlopend? Bouwen voor de lokale bevolkingsgroei -

We zetten in op het middensegment en kansrijke plannen uit de woningbouwplanlijst.

-

We stimuleren de woningbouwcorporaties om hun huidige - en toekomstige sociale woningbouwvoorraad zo lang mogelijk op peil te houden.

-

We toetsen afwijkingsverzoeken strikt aan de bepalingen van de bestemmingsplannen in het buitengebied.

-

We verstrekken startersleningen. Handhaven op antispeculatiebeding en zelfbewoningsplicht voor woningen.

-

Aandacht voor de realisatie van betaalbare koopwoningen. Voortzetting huidig bestemmingsplan Bronsgeest

-

Programma Noordwijk Zeewaardig Project Bronsgeest

-

Project 't Zilt Project Offem-Zuid

-

Project BAVO Project Verlengde Voorstraat

-

Project Viaductweg Particuliere ontwikkeling Achmea

Bouwen op basis van de lokale behoefte -

We bouwen (levensloop- en) toekomstbestendig voor een mix van doelgroepen. Verdere uitwerking van de gewenste basiskwaliteit is opgenomen in het geactualiseerde uitvoeringsprogramma van de woonvisie. Sociaal domein en volkshuisvesting trekken hierbij samen op.

-

We continueren onze inzet op passende huisvesting van één -of tweepersoonshuishoudens waarbij een woonoppervlakte met volwaardige voorzieningen van minimaal 40 à 50 m² uitgangspunt is,

Programmabegroting 2024-2027

63

Gemeente Noordwijk

-

Op grond van de Retail- en Horecavisie bieden we ruimte om leegstaande gebouwen buiten

-

de winkelkernen te transformeren naar woningen. We continueren de inzet van de projectleider internationale arbeidsmigranten.

-

Binnen de huidige en nieuwe mogelijkheden passen we lokaal maatwerk toe.

Kleinschaligheid en open karakter van de leefomgeving -

We maken ons bij de provincie sterk voor de uitvoering van het herziene Regionale beleid

-

(module ruimte en wonen). We toetsen afwijkingsverzoeken strikt aan de bepalingen van de bestemmingsplannen in het buitengebied.

Programmabegroting 2024-2027

64

Gemeente Noordwijk

Wat mag het kosten? Bedragen in €

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2024

2025

2026

2027

Programma 9 Ruimte en Wonen Mutatie baten en lasten Totale lasten programma

€ 12.133.118 € 19.788.574 € 16.519.771 € 10.325.708

Totale baten programma

€

9.843.317 € 16.984.178 € 13.672.211 €

7.703.865

Saldo van het programma

€

-2.289.801 €

-2.804.396 €

-2.847.560 €

-2.621.843

Toevoegingen

€

1.615.326 €

600.000 €

700.000 €

1.068.040

Onttrekkingen

€

656.000 €

276.000 €

175.000 €

98.000

Resultaat van het programma

€

-3.249.127 €

-3.128.396 €

-3.372.560 €

-3.591.883

Mutatie reserves

Welke beleidsindicatoren zijn hierbij relevant? De volgens de ministeriële regeling geldende beleidsindicatoren voor dit programma zijn in onderstaande tabel weergegeven. Programma 9 Wonen en Ruimte Naam indicator Eenheid Gemiddelde WOZ waarde x € 1.000 Nieuw gebouwde woningen Aantal per 1.000 woningen Demografische druk Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

Periode 2023 2022

Nw 489 9

NL 369 9

Bron CBS ABF

% In euro's

2023 2022

75 958

70 823

CBS COELO

In euro's

2022

1097

905

COELO

* gegevens afkomstig uit www.waarstaatjegemeente.nl, stand augustus 2023.

Wie zijn de verbonden partijen/met wie werken we samen? In de tabel hieronder staan de namen van de verbonden partijen, die te maken hebben met de uitvoering van dit programma. Voor gedetailleerde informatie inzake de verbonden partijen verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen. Programma 9 Wonen en Ruimte Naam verbonden partij Omgevingsdienst West-Holland (ODWH)

Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM)

Wat zijn de risico’s? In de tabel hieronder staan de mogelijke risico’s, die samenhangen met de uitvoering van dit programma. Programma 9 Wonen en Ruimte Onderwerp risico Omschrijving risico Omgevingswet De Omgevingswet komt eraan en de financiële gevolgen hiervan zijn nog onduidelijk. Stikstof

Projecten kunnen door de ontwikkelingen omtrent de stikstofkwestie vertraging oplopen waardoor de bouwkosten stijgen.

Extreme stijging kosten bouwmaterialen

Door krapte op de wereldmarkt van grondstoffen en bouwmaterialen kunnen de bouwkosten stijgen en vertragingen ontstaan.

Capaciteitstekort bij Nutsbedrijven

Het niet kunnen leveren van Nutsvoorzieningen door de Nutsbedrijven kan leiden tot vertraging of uitstel van werkzaameheden.

Programmabegroting 2024-2027

65

Gemeente Noordwijk

2.3 Paragrafen In het BBV is bepaald, dat in de programmabegroting paragrafen worden opgenomen, waarin de beleidslijnen worden vastgelegd voor beheersmatige aspecten en de lokale heffingen. Doel van de paragrafen is dat onderwerpen die versnipperd in de programmabegroting staan op één plek worden gebundeld. Hierdoor krijgt de gemeenteraad voldoende inzicht in de desbetreffende onderwerpen.

2.3.1 Lokale heffingen Deze paragraaf bevat, conform artikel 10 van het BBV, informatie over de lokale heffingen van de gemeente Noordwijk. De volgende onderwerpen komen aan de orde: • Algemene ontwikkelingen; • Lokale ontwikkelingen; • Kaders; • Belastingtypen en heffingen; • Belastingtarieven; • Kostendekking lokale heffingen; • Lastendruk; • Het kwijtscheldingsbeleid. Algemene ontwikkelingen OZB-tarief woningen voor sportaccommodaties, dorpshuizen en andere instellingen van sociaal belang Naar aanleiding van een amendement van Tweede Kamerlid Omtzigt is het tweede lid van artikel 220f van de Gemeentewet (het artikel met betrekking tot de tariefstelling OZB) per 1 januari 2019 aangepast. Sinds die datum kan de gemeente sportaccommodaties, dorpshuizen en andere instellingen van sociaal belang het lagere OZB-tarief voor woningen laten betalen in plaats van het hoge tarief dat geldt voor niet-woningen. De wettekst en de toelichting daarop sluiten niet op elkaar aan en nog steeds is onduidelijk wat de reikwijdte van het amendement is. Na overleg met de VNG heeft de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties geconcludeerd dat de bepaling voor gemeenten niet toepasbaar is en de Tweede Kamer hierover geïnformeerd.

De minister heeft inmiddels opdracht gegeven tot een extern onderzoek om te bezien of en hoe de uitvoerings- en toepassingsvraagstukken het beste kunnen worden geadresseerd. Aan de hand van de uitkomsten van het onderzoek zal worden bekeken of en hoe de wet en/of de AMvB moet worden aangepast. Op aanraden van de VNG wordt dit onderzoek en een eventuele wetswijziging afgewacht en wordt er geen voorstel gemaakt met betrekking tot dit amendement. Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Na meerdere keren uitstel treden de Omgevingswet en de Wkb naar verwachting op 1 januari 2024 in werking. Beide wetten zijn van invloed op de vergunningaanvragen en de leges voor omgevingsvergunningen en evenementen. Door de Omgevingswet veranderen de vergunningstelsels. Door de Wkb gaat een deel van het bouwtoezicht van de gemeente over naar de private sector, wat van invloed is op de kosten en dus op de hoogte van de leges. Als de Omgevingswet en de Wkb daadwerkelijk per 1 januari 2024 in werking treden, zal de legesverordening per die datum worden aangepast.

Programmabegroting 2024-2027

66

Gemeente Noordwijk

Lokale ontwikkelingen Rioolheffing In de raadsvergadering van 27 juni 2023 heeft uw raad besloten tot invoering van een nieuwe rioolheffing. Hierbij worden meer percelen in de heffing betrokken dan onder de huidige rioolheffing, omdat de voorwaarde voor heffing ‘het hebben van een aansluiting op het gemeenteriool’ wordt losgelaten. De naam van de heffing blijft rioolheffing omdat de belasting volgens artikel 228a Gemeentewet nu eenmaal zo heet. Wel krijgt de verordening die aan u in december 2023 ter vaststelling wordt voorgelegd de naam riool- en waterzorgheffing. Net als bij de huidige rioolheffing, wordt er een belasting geheven van de eigenaar en van de gebruiker (voor zover er meer dan 300 m³ afvalwater wordt afgevoerd) van een perceel. De eigenarenbelasting kent twee tarieven. Een hoog tarief voor percelen met een drinkwateraansluiting en een lager tarief voor percelen zonder drinkwateraansluiting. Uitgangspunt in de begroting is dat de totale opbrengst van de rioolheffing stijgt met 4%. Na onderzoek blijkt dat het aantal nieuw in de heffing te betrekken percelen groter is dan in juni werd verondersteld. Ook dit betreft nog een schatting. Conform het besluit van 27 juni 2023 komt de ‘extra’ opbrengst, die wordt gegenereerd door de toename van het aantal in de heffing te betrekken percelen, ten goede aan de percelen die worden belast naar het hoge tarief.

Het tarief van de eigenarenbelasting voor percelen met een drinkwateraansluiting stijgt op basis van de laatste schatting daarom niet met 4%, maar met slechts 1,3%. Het tarief van de eigenarenbelasting voor percelen zonder drinkwateraansluiting en het gebruikerstarief (waterverbruik >300m³) stijgt wel met 4%. Door voorgaande wordt er naar schatting aan het uitgangspunt van maximaal 100% kostendekkende tarieven voldaan. In de tabel “Kostentoerekening rioolheffing Gemeente Noordwijk 2024” aan het eind van deze paragraaf is het effect weergegeven. Compensatie OZB/RZB In de afgelopen jaren zijn de coronacrisis, de oorlog in Oekraïne, stijgende energieprijzen, rentestijgingen, hoge inflatie en stijgende bouw- en grondstofkosten voorbijgekomen. De financiële gevolgen zijn nog steeds zichtbaar. De gemeente Noordwijk heeft dan ook gemeend om drie jaar lang een teruggave aan de eigenaren van woningen te geven ter hoogte van € 1.125.000,- per jaar, in totaal € 3.375.000,- om enigszins de woonlasten te verlichten. In 2023 is deze teruggave voor het eerst geweest en ook dit jaar wordt er een bedrag teruggegeven van € 1.125.000. Dat komt neer op 0,0103% van de WOZwaarde. Kaders Kaders gemeentelijke belastingen De gemeentelijke belastingen vormen een belangrijke deel van de inkomsten van de gemeente Noordwijk.

De gemeenteraad is bevoegd te beslissen tot het invoeren, wijzigen of afschaffen van een gemeentelijke belasting. De gemeenteraad heeft een grote mate van vrijheid bij het vaststellen van de belastingtarieven en stelt deze jaarlijks vast door middel van een nieuwe verordening of een wijziging op een bestaande verordening. De belastingverordeningen bevatten verder bepalingen over onder meer het belastbare feit, de belastingplichtige, eventuele vrijstellingen en ontheffingen en de betaaltermijnen.

Programmabegroting 2024-2027

67

Gemeente Noordwijk

Belastingtypen en heffingen Bij de gemeentelijke belastingen zijn verschillende typen belastingen te onderscheiden: 1. Algemene belastingen De opbrengsten hiervan komen ten goede van de algemene middelen en er geldt geen opbrengstlimiet. De gemeente Noordwijk kent voor 2024 de volgende algemene belastingen: • onroerende-zaakbelastingen (OZB); • belastingen op roerende woon- en bedrijfsruimten (RZB); • toeristenbelasting; • forensenbelasting; • precariobelasting; • parkeerbelasting. 2. Bestemmingsheffingen De opbrengsten zijn bestemd ter dekking van de kosten van specifieke taken zoals huisvuilinzameling en onderhoud van het gemeenteriool. Er geldt een opbrengstlimiet van 100%, wat wil zeggen dat de opbrengsten niet hoger mogen zijn dan de kosten van de specifieke taak. De gemeente Noordwijk kent voor 2024 de volgende bestemmingsheffingen: • afvalstoffenheffing; • rioolheffing. 3. Rechten De gemeente verleent een specifieke dienst en hiervoor wordt een recht in rekening gebracht. De specifieke dienst bestaat bijvoorbeeld uit het verstrekken van een paspoort of het verlenen van een grafrecht. Er geldt een opbrengstlimiet van 100%, wat wil zeggen dat de opbrengsten niet hoger mogen zijn dan de kosten. Deze maximale kostendekking wordt beoordeeld op de gehele verordening en niet per dienst. .

De gemeente Noordwijk kent voor 2024 de volgende rechten: • leges; • marktgelden; • lijkbezorgingsrechten; • rioolaansluitrecht. 4. Overig De bijdrage Bedrijveninvesteringszone (BIZ) is een belasting die wordt geheven op initiatief van ondernemers in een bepaald gebied van de gemeente na een onder de ondernemers gehouden draagvlakmeting. De opbrengst wordt in de vorm van een subsidie aan een door de ondernemers op te richten stichting of vereniging uitgekeerd. Met de opbrengst kunnen de ondernemers de kosten dekken voor activiteiten in de openbare ruimte en op het internet, die zijn gericht op het bevorderen van de leefbaarheid of de veiligheid in de BIZ of de ruimtelijke kwaliteit of de economische ontwikkeling van de BIZ.

Programmabegroting 2024-2027

68

Gemeente Noordwijk

De verschillende onderdelen zullen hieronder nader uiteengezet worden. 1. Algemene belastingen Onroerende-zaakbelastingen (OZB) De WOZ-waarde vormt de grondslag voor de OZB. De WOZ-waarden van alle objecten in de gemeente worden jaarlijks opnieuw bepaald. Voor 2024 geldt de waarde naar het prijsniveau op 1 januari 2023 (waarde peildatum). Bij de berekening van de OZB-tarieven is de begrote opbrengst het uitgangspunt en wordt rekening gehouden met de gemiddelde stijging van de WOZ-waarde van de objecten. Belastingen op roerende woon- en bedrijfsruimten (RZB) Roerende zaken kunnen niet in de heffing van de OZB worden betrokken. Daarom heft de gemeente RZB, belastingen op roerende woon- en bedrijfsruimten. De systematiek van de RZB sluit aan bij die van de OZB. Belastingplichtig zijn de eigenaren van de roerende ruimten en bij niet-woningen ook de gebruikers. De tarieven zijn gelijk aan die van de OZB. De gemeente Noordwijk kent tot nu toe alleen woonboten als roerende ruimten. Toeristenbelasting Doel van het instrument toeristenbelasting is om toeristen mee te laten betalen aan de kwaliteit van de voorzieningen in de gemeente Noordwijk. Er gelden twee tarieven; een laag tarief voor kampeermiddelen op toeristische plaatsen en een hoger tarief voor overige accommodaties (bijvoorbeeld hotels). Voor 2024 worden de tarieven verhoogd met 2,6%.

Forensenbelasting De forensenbelasting heeft als doel om de mensen met een tweede woning in Noordwijk mee te laten betalen aan het voorzieningenniveau binnen de gemeente. Voor 2024 stijgen de tarieven met 2,6%. Precariobelasting Er wordt een precariobelasting geheven voor het hebben van voorwerpen onder, op of in gemeentegrond. De tarieven stijgen met 2,6%. Parkeerbelastingen De opbrengst van de parkeerbelasting stijgt met 2,6%. Dit realiseren we onder meer door verbetering van de handhaving. De kosten voor een naheffingsaanslag worden € 76,70. Dit is gelijk aan het maximale tarief dat in 2024 voor een naheffingsaanslag geheven mag worden. 2. Bestemmingsheffingen Algemeen De tarieven van de bestemmingsheffingen kunnen naast de stijging door inflatie nog door andere oorzaken stijgen. Afvalstoffenheffing De heffing stijgt in 2024 afgerond met 9,7% en naar verwachting in 2025 met 10,1% en vervolgens met 9,3% in 2026 en 3,6% in 2027. De gemeente moet de heffing verhogen door de toenemende inzamelings- en verwerkingskosten van het huishoudelijk afval. We zetten de belangrijkste oorzaken op een rij: Door de hoge inflatie in het afgelopen jaar zijn de kosten van afvalinzameling bij Meerlanden sterk gestegen. In de huidige tarievenstructuur loopt de indexering van de gemeentelijke bijdrage twee jaar achter op de werkelijke loon- en prijsstijgingen. Hierdoor komt Meerlanden

Programmabegroting 2024-2027

69

Gemeente Noordwijk

de komende jaren in de rode cijfers. Om het tij te keren is aan de aandeelhouders, waaronder de gemeente Noordwijk, voorgesteld om deze vertraging te repareren en voortaan uit te gaan van de actuele loon- en prijsontwikkeling. Voor Noordwijk betekent dat een verhoging van de kosten van afvalinzameling van € 450.000 per jaar. Dat zou tot een stijging van de afvalstoffenheffing in 2024 van meer dan 18% leiden. Deze excessieve stijging kan worden getemperd door te kiezen voor een geleidelijke stijging van de heffing van jaarlijks 10% gedurende de komende drie jaar. In dat geval is er tijdelijk geen maximale kostendekkendheid van de heffing en hebben die hogere kosten een negatief effect voor die jaren op het begrotingssaldo. Het aantal kwijtscheldingen is in 2023 aanzienlijk toegenomen. De verwachting is dat dit ook de komende jaren blijft en zelfs nog iets toeneemt. Dit is meegenomen in de kostenraming van afvalinzameling. De maatregelen voor afvalscheiding van huishoudelijk afval worden uitgevoerd overeenkomstig het vastgestelde uitvoeringsplan afval en grondstoffen. In de gemeente Noordwijk gaan we vanaf september 2023 aan huis Papier Blik Drankenkartons (PBD) én oud papier inzamelen. We verminderen de inzamelfrequentie van restafval. De milieuparkjes met verzamelcontainers ontvangen een update waar nodig. De kosten van de maatregelen zijn in de begroting opgenomen.

Dit resulteert in een positief effect op de restafvalverwerkingskosten en met name ook op de opbrengst van kunststofverpakkingsafval. Voor oud papier geldt dat we door de maatregel verwachten dat deze afvalstroom minder afneemt dan het landelijke gemiddelde. In heel Nederland geldt dat het oud papier afneemt doordat er minder oud papier op de markt komt. Door het aan huis in te zamelen zorgen we er echter voor dat het oud papier dat nu nog in het restafval wordt aangeboden gescheiden wordt aangeboden. De vergoedingen voor oud papier zijn momenteel echter door ontwikkelingen op de wereldmarkt erg laag. Daarom is de vergoeding bijgesteld van €125 per ton naar €50 per ton. Het overslagstation VAB dateert uit de jaren ’70, functioneert al jaren naar behoren, maar het wordt ouder. Het dient gerenoveerd te worden om haar taak goed te kunnen blijven vervullen. Vanwege die renovatie zal de gemeentelijke bijdrage aan het VAB in 2025 fors stijgen. Op de milieustraat zijn de openingstijden in Noordwijkerhout geharmoniseerd met de avondopenstelling in Katwijk, en is er rekening gehouden met betere bezetting op de drukken zaterdaguren. Door de eigen op- en overslag hebben we een gunstig aanbestedingsresultaat mogen ontvangen op de verwerking van het restafval.

Het contract voor de verwerking van GFT maakt voortaan onderdeel uit van de nieuwe beoogde constructie met Meerlanden en dit zal leiden tot een inbestedingstarief voor aandeelhouders. Ook dit is gunstig. Beide nieuwe tarieven zijn verwerkt in de begroting. Rioolheffing In maart 2023 heeft de raad met de vaststelling van het rioolbeleidsplan de keuze gemaakt voor een systeem waarbij we spaarbedragen in de heffing opnemen die vergelijkbaar zijn met het bedrag aan vervangingsinvesteringen in een begrotingsjaar (zogenaamde ideaalcomplex). Deze worden als last in de exploitatie opgenomen en als toevoeging aan de voorziening riolering (ex. artikel 44, lid 1d BBV). De in een dergelijke voorziening gestorte bedragen kunnen in latere jaren aangewend worden voor het beperken van de lasten c.q. voor het bewerkstelligen van een gelijkmatige toename van de lastendruk over meerdere jaren. De jaarlijkse spaarbedragen zijn sinds 2023 aanzienlijk hoger geworden door de gestegen rente op geldleningen die in de toekomst aangetrokken zullen worden voor de financiering van de investeringen in de riolering. De overgang naar een ideaalcomplex zal wel de eerste paar jaar een hogere stijging van de rioolheffing inhouden van 4% per jaar ten opzichte van de gehanteerde gemiddelde

Programmabegroting 2024-2027

70

Gemeente Noordwijk

prijsindexering voor de begroting. Daar staat tegenover dat de gemeente op lange termijn grote voordelen behaalt in de financieringsruimte omdat daardoor de geactiveerde investeringen niet alsmaar verder oplopen. Door de spaarbedragen zijn aanvankelijk de jaarlijkse lasten van riolering hoger dan de opbrengsten uit de rioolheffing, maar is dat in latere jaren vanaf 2034 omgekeerd het geval wanneer de rioolheffing geleidelijk is gestegen in combinatie met de autonome toename van het aantal woningen. Vanaf 2026 tot en met 2029 neemt de rioolheffing verder toe van jaarlijks 4% naar 7%. De reden daarvoor is dat vanaf dan de compensabele btw ook over de spaarbedragen in het tarief van de heffing meegenomen worden. Het is één van de noodzakelijke bezuinigingsmaatregelen die voorgesteld zijn met de Perspectiefnota 2024. Daardoor nemen in de begroting de geraamde baten verder toe ten opzichte van de geraamde lasten. Dat heeft een positief effect op het begrotingssaldo om die meerjarig sluitend te kunnen krijgen. Vanaf 2037 wanneer de baten hoog genoeg zijn geworden, kan geleidelijk weer worden volstaan met een indexering van de rioolheffing ter hoogte van de gemiddelde prijsindexatie volgens de Perspectiefnota, te weten 2,6%. Zie verder wat is vermeld over de invoering van de nieuwe rioolheffing onder het kopje ‘Lokale ontwikkelingen’. 3.

Rechten De leges, marktgelden, lijkbezorgingsrechten en het riool-aansluitrecht stijgen met 2,6%. 4. Overige De gemeente kent vier BIZ-verordeningen, namelijk voor zone Noordwijk-Binnen en zone Noordwijk aan Zee (ingevoerd per 1 januari 2020), zone Gravendam Noordwijkerhout (opnieuw ingevoerd per 1 januari 2022) en zone Noordwijkerhout centrum (ingevoerd per 1 januari 2023), alle met een looptijd van 5 jaar.

Programmabegroting 2024-2027

71

Gemeente Noordwijk

Belastingtarieven Onderstaande tabel geeft een overzicht van voorgestelde tarieven voor belastingjaar 2024. Bedragen in €

Belastingtarieven

Tarief 2023

Tarief 2024

- kampeermiddelen op volgtijdige standplaatsen

€

1,67

€

1,71

- overige accommodaties

€

2,39

€

2,45

- eigenaren percelen met drinkwateraansluiting

€

198,77

€

201,33

- gebruikers (waterverbruik > 300m3)

€

0,26

€

0,27

- eigenaren percelen zonder drinkwateraansluiting

€

42,65

€

44,36

- éénpersoonshuishouden

€

263,16

€

288,72

- meerpersoonshuishouden

€

408,96

€

448,68

- extra containers

€

265,80

€

291,60

Toeristenbelasting

Rioolheffing

Afvalstoffenheffing

Onroerende zaakbelastingen - woningen eigenaren

0,0932%

nnb

- niet-woningen eigenaren

0,1982%

nnb

- niet-woningen gebruikers

0,1522%

nnb

- woningen eigenaren

0,0932%

nnb

- niet-woningen eigenaren

0,1982%

nnb

- niet-woningen gebruikers

0,1522%

nnb

Roerende ruimtebelastingen

Forensenbelasting - Waarde minder dan € 72.000

€

485,00

€

498,00

- Waarde € 72.000 tot € 123.000

€

655,00

€

672,00

- Waarde € 123.000 tot € 182.000

€

720,00

€

739,00

- Waarde € 182.000 tot € 306.000

€

1.028,00

€

1.055,00

- Waarde € 306.000 tot € 650.000

€

1.308,00

€

1.342,00

- Waarde € 650.000 tot € 1.074.000

€

2.265,00

€

2.324,00

- Waarde € 1.074.000 of meer

€

3.020,00

€

3.099,00

Programmabegroting 2024-2027

72

Gemeente Noordwijk

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de begrote opbrengsten op basis van de voorgaande belastingtarieven. Bedragen afgerond op € 1.000,-

Begrote opbrengst belastingen

2023

2024

Leges vergunningen en ontheffingen

€

65.000 €

66.000

Leges bouwvergunningen

€

2.777.000 €

2.849.000

Leges burgerlijke stand

€

481.000 €

643.000

Rioolrecht

€

4.892.000 €

5.136.000

Lijkbezorgingsrechten

€

181.000 €

185.000

Marktgelden

€

36.000 €

37.000

Leges vergunningen strandgebruik

€

2.000 €

2.000

Afvalstoffenheffing

€

7.319.000 €

8.023.000

Onroerende-zaakbelastingen

€ 13.551.000 € 13.933.000

Forensenbelasting

€

1.436.000 €

1.473.000

Toeristenbelasting

€

3.575.000 €

3.668.000

Parkeergelden

€

4.857.000 €

4.983.000

Parkeervergunningen

€

269.000 €

276.000

Naheffingsaanslagen

€

607.000 €

623.000

Precariobelasting

€

224.000 €

230.000

Totaal

€ 40.272.000 € 42.127.000

Programmabegroting 2024-2027

73

Gemeente Noordwijk

Kostendekking lokale heffingen Op de volgende pagina’s wordt op basis van de BBV-voorschriften een onderbouwing gegeven van de kostendekkendheid van de volgende heffingen: • de rioolheffing; • de afvalstoffenheffing; • de lijkbezorgingsrechten; • de leges. Rioolheffing Kostentoerekening Rioolheffing Gemeente Noordwijk 2024 Programma: Product: Basisgegevens: Jaar:

8. Duurzaamheid en leefomgeving P184. Riolering en drainage Begroting 2024

1. Inventarisatie activiteiten Activiteiten ten behoeve van totstandkoming product Welke activiteiten worden uitgevoerd? Schadevergoedingen Vervanging en reparatie Riolering Beheer hoofdriool Onderzoek en inspectie hoofdriool Onderhoud reinigen hoofdriool Onderhoud reinigen kolken Aanleg onderhoud huisaansluitingen Onderhoud pompen Beleid en advisering riolering Onderhoud en beheer grondwatermeetnet Onderhoud infiltratie- en drainagesysteem Doorberekende veegkosten Doorberekende baggerkosten ter plaatse van overstorten Totale kosten activiteiten (directe en indirecte kosten)

Totale kosten Per activiteit per jaar € € € € € € € € € € € € € €

2.912 109.427 104.473 73.132 57.692 68.185 40.138 553.599 161.109 29.144 22.981 105.963 49.633 1.378.388

Afschrijvingskosten De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) Storting spaarvoorziening geoormerkte middelen derden (BBV 44.1d) Kwijtscheldingen Loonkosten en verzekeringen Totale overige kosten

€ € € € € €

868.332 346.429 866.297 483.629 2.564.687

Rentetoerekening Overhead (% van de totale kosten activiteiten en totale overige kosten) BCF (compensabele BTW) over totale kosten activiteiten BTW over afschrijvingen Totale toe te rekenen kosten per jaar

€ € € € €

505.445 552.031 289.462 173.021 1.519.958

Bijdragen nieuwe rioolaansluitingen

€

25.000

Maximaal toe te rekenen aan rioolheffing

€

5.438.034

Programmabegroting 2024-2027

74

Gemeente Noordwijk

2. Prognose en historische productiegegevens Aantal:

- eigenaren percelen met drinkwateraansluiting - eigenaren percelen zonder drinkwateraansluiting - gebruikers (waterverbruik >300m³)

24.154 4.028 584

3. Beleid en wetgevingseffecten Beschrijving / oorsprong

Effect op prijs product

4 Vast te stellen prijs en percentage kostendekkendheid Tarieven - eigenaren percelen met drinkwateraansluiting - eigenaren percelen zonder drinkwateraansluiting - gebruikers (waterverbruik >300m³)

€ € €

201,33 44,36 0,27

Totale Opbrengsten

€ € € €

4.862.925 178.682 94.608 5.136.215

Mutatie voorziening geoormerkte middelen derden (BBV 44.2)

€

301.819

Totale lasten Totale baten inclusief vrijval voorziening (BBV 44.2) Kostendekkendheidspercentage

€ €

5.438.034 5.438.034 100%

Opbrengsten:

- eigenaren percelen met drinkwateraansluiting - eigenaren percelen zonder drinkwateraansluiting - gebruikers (waterverbruik >300m³)

De tarieven van de rioolheffing mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) biedt de mogelijkheid om fluctuatie in de kosten op te vangen en een gelijkmatige tariefontwikkeling (tariefegalisatie) te bewerkstelligen. Uit het voorgaande overzicht blijkt dat de te verkrijgen opbrengsten uit de heffing in het begrotingsjaar minder zijn dan de lasten. Overeenkomstig de bepaling van het BBV (art.44.2) valt er een bedrag vrij vanuit de voorziening voor riolering. In het verleden is de meeropbrengst in het kader van tariefegalisatie gestort in deze voorziening zodat daaruit nu een bedrag weer kan vrijvallen. De opbrengst uit de heffing blijft op die manier specifiek gereserveerd voor lasten waarvoor de heffing is opgelegd. Een toelichting op de kostenposten die meegenomen worden in de tariefberekening van rioolheffing is het volgende: •

• •

Beleid en advisering riolering, Dit betreft uitbestede werkzaamheden aan derden zoals voor hemelwaterafvoer, droge voeten-toets, grondwateroverlast, klimaatstresstest voor hoe kwetsbaar een gebied is voor extreme neerslag en overstroming, ondersteuning bij het verzamelen van riooldata, advisering over het integraal beheersysteem voor het dagelijks onderhoud van de riolering, advisering en ondersteuning over bijzondere constructies in het rioleringsbeheersysteem, onderzoek en advies over aanbesteding van rioolvervangingen, etc. Storting voorziening geoormerkte middelen derden Dit betreft de toevoeging aan de voorziening riolering voor de bijdrage aan toekomstige rioolvervangingsinvesteringen. De aan taakvelden toegerekende rente en rentetoerekening Dit betreft enerzijds de omslagrente die via het taakveld van riolering wordt meegenomen in de kostenopstelling die ten grondslag ligt aan de tariefberekening van riolering, anderzijds (extracomptabel) een resterend redelijk deel van de rentekosten die daarin wordt meegenomen. Hiermee sluit de totale rentetoerekening aan bij de werkelijke rentelasten.

Programmabegroting 2024-2027

75

Gemeente Noordwijk

•

•

•

Overhead Voor het bepalen van de kostendekkende tarieven van de heffingen worden overheadkosten toegerekend. Dat gebeurt op basis van een opslagpercentage over de kosten van het betreffende taakveld van riolering. Dit staat ook nader toegelicht in de begroting 2024 in paragraaf 3.9. Loonkosten en verzekeringen Het verband van deze kosten met de riool- en afvalstoffenheffing is dat dit met name de (directe) personele kosten zijn die rechtstreeks samenhangen met de uitvoering van de dienstverlening voor de desbetreffende taakvelden. Doorberekende veeg- en baggerkosten Het verband van deze kosten met de riool- en afvalstoffenheffing is dat het gebruikelijk is om een deel van de veeg- en baggerkosten mee te nemen in de kostenopstelling voor de tariefberekening van riolering en afval. Niet de gehele post maar een deel van deze kosten wordt meegenomen in de kostenopstelling.

Afvalstoffenheffing Kostentoerekening Afvalstoffenheffing Gemeente Noordwijk 2024 8. Duurzaamheid en leefomgeving

Programma:

P271. Afvalverwijdering en verwerking Begroting 2024

Product: Basisgegevens: Jaar: 1. Inventarisatie activiteiten Activiteiten ten behoeve van totstandkoming product Welke activiteiten worden uitgevoerd? Alg.omslag/verontr.hef. Afvalverwijdering Exploitatie overlaadstation VAB Voorlichting en klachten Advieskosten en meerprogramma Diverse adviezen en maatregelen Restafval GFT Grofvuil Papier Kunststof Metaal, Wit en Bruingoed Kerstbomen Glas Gezamelijke milieustraat Uitvoeringskosten maatregelen afvalscheiding Prognose areaal uitbreiding Doorberekende veegkosten Totale kosten activiteiten (directe en indirecte kosten)

Totale kosten Per activiteit per jaar € € € € € € € € € € € € € € € € € €

Afschrijvingskosten De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) Kwijtscheldingen Loonkosten en verzekeringen Totale overige kosten

€ € € € €

3.640 405 215.000 280.150 499.195

Rentetoerekening Overhead (% van kosten activiteiten en overige kosten) Compensabele BTW via BCF over kosten activiteiten en overige kosten BTW over afschrijvingen Totale toe te rekenen kosten per jaar

€ € € € €

592 938.876 1.172.190 764 2.112.422

Baten afvalstoffen, excl. heffingen

€

165.881

Maximaal toe te rekenen aan afvalstoffenheffing

€

8.652.796

Programmabegroting 2024-2027

76

33 3.939.005 400.449 65.000 12.230 9.618 640.000 396.000 82.000 515.000 46.257 101.467 6.207.059

Gemeente Noordwijk

2. Prognose en historische productiegegevens Aantal: - éénpersoonshuishouden - meerpersoonshuishouden - extra containers

€ € €

6.592 13.497 218

3. Beleid en wetgevingseffecten Beschrijving / oorsprong

Effect op prijs product

4 Vast te stellen prijs en percentage kostendekkendheid Afvalstoffenheffing - tarief éénpersoonshuishouden - tarief meerpersoonshuishouden - tarief extra containers

€ € €

288,72 448,68 291,60

Opbrengst - éénpersoonshuishouden - meerpersoonshuishouden - extra containers Totale Opbrengsten

€ € € €

1.903.242 6.055.834 63.569 8.022.645

Mutatie voorziening geoormerkte middelen derden (BBV 44.2)

€

180.151

Totale lasten Totale baten inclusief vrijval voorziening (BBV 44.2) Kostendekkendheidspercentage

€ €

8.652.796 8.202.796 95%

De tarieven van de afvalstoffenheffing mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) biedt de mogelijkheid om fluctuatie in de kosten op te vangen en een gelijkmatige tariefontwikkeling (tariefegalisatie) te bewerkstelligen. Uit het voorgaande overzicht blijkt dat de te verkrijgen opbrengsten uit de heffing in het begrotingsjaar minder zijn dan de lasten. Overeenkomstig de bepaling van het BBV (art.44.2) valt er een bedrag vrij vanuit de voorziening voor afval. In het verleden is de meeropbrengst in het kader van tariefegalisatie gestort in deze voorziening zodat daaruit nu een bedrag weer kan vrijvallen. De opbrengst uit de heffing blijft op die manier specifiek gereserveerd voor lasten waarvoor de heffing is opgelegd. Een toelichting op de kostenposten die meegenomen worden in de tariefberekening van afvalstoffenheffing is het volgende: •

•

•

Afvalverwijdering Dit betreft de kosten van de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval. Een specificatie van het opgenomen bedrag van de kosten is te vinden in de gepubliceerde productenraming 2024-2027. De aan taakvelden toegerekende rente en rentetoerekening Dit betreft enerzijds de omslagrente die via het taakveld van riolering wordt meegenomen in de kostenopstelling die ten grondslag ligt aan de tariefberekening van riolering, anderzijds (extracomptabel) een resterend redelijk deel van de rentekosten die daarin wordt meegenomen. Hiermee sluit de totale rentetoerekening aan bij de werkelijke rentelasten. Overhead Voor het bepalen van de kostendekkende tarieven van de heffingen worden overheadkosten toegerekend. Dat gebeurt op basis van een opslagpercentage over de kosten van het betreffende taakveld van riolering. Dit staat ook nader toegelicht in de begroting 2024 in paragraaf 3.9.

Programmabegroting 2024-2027

77

Gemeente Noordwijk

•

•

Loonkosten en verzekeringen Het verband van deze kosten met de riool- en afvalstoffenheffing is dat dit met name de (directe) personele kosten zijn die rechtstreeks samenhangen met de uitvoering van de dienstverlening voor de desbetreffende taakvelden. Doorberekende veeg- en baggerkosten Het verband van deze kosten met de riool- en afvalstoffenheffing is dat het gebruikelijk is om een deel van de veeg- en baggerkosten mee te nemen in de kostenopstelling voor de tariefberekening van riolering en afval. Niet de gehele post maar een deel van deze kosten wordt meegenomen in de kostenopstelling.

Lijkbezorgingsrechten Kostentoerekening Lijkbezorgingsrechten Gemeente Noordwijk 2024 8. Duurzaamheid en leefomgeving

Programma: Product: Basisgegevens: Jaar:

P230 Begraafplaats Begroting 2024

1. Inventarisatie activiteiten Activiteiten ten behoeve van totstandkoming product Welke activiteiten worden uitgevoerd? Begraafplaats algemeen Totale kosten activiteiten (directe en indirecte kosten)

Totale kosten Per activiteit per jaar € €

44.352 44.352

Afschrijvingskosten De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) Loonkosten en verzekeringen Totale overige kosten

€ € € €

818 141 156.070 157.029

Rentetoerekening Overhead (% van de totale kosten activiteiten en totale overige kosten) BCF (compensabele BTW) over totale kosten activiteiten BTW over afschrijvingen Totale toe te rekenen kosten per jaar

€ € € € €

196 28.193 28.389

Baten derden, excl. heffingen

€

-

Maximaal toe te rekenen aan lijkbezorgingsrechten

€

229.770

2. Prognose en historische productiegegevens

3. Beleid en wetgevingseffecten Beschrijving / oorsprong

Effect op prijs product

4 Vast te stellen prijs en percentage kostendekkendheid Lijkbezorgingsrechten Totale Opbrengsten

€

184.875

Mate van kostendekkendheid (kosten taakveld plus overhead/rente minus baten)

€

44.895

Totale lasten Totale baten inclusief vrijval voorziening (BBV 44.2) Kostendekkendheidspercentage

€ €

229.770 208.598 91%

Programmabegroting 2024-2027

78

Gemeente Noordwijk

Leges In de volgende tabel is de kostendekkendheid van de leges berekend en in percentages uitgedrukt. Bedragen x €

Berekening kostendekkendheid van de Leges

2024

2025

2026

2027

790.060 €

822.197 €

850.665 €

880.530

Taakveld Burgerzaken

€

Taakveld Wonen en bouwen

€ 3.415.740 € 3.495.856 € 3.623.059 € 3.626.062

Kosten taakveld(en), inclusief (omslag)rente:

€ 4.205.799 € 4.318.053 € 4.473.724 € 4.506.592

Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen € 4.205.799 € 4.318.053 € 4.473.724 € 4.506.592

Netto kosten taakveld Toe te rekenen kosten: Overhead inclusief (omslag)rente

€

Totale kosten

€ 4.794.799 € 4.923.053 € 5.099.724 € 5.137.592

Opbrengsten Leges

€

Opbrengsten Omgevingsvergunningen

€ 2.849.445 € 2.923.531 € 2.999.543 € 3.077.531

Opbrengst Leges

€ 3.558.830 € 3.651.360 € 3.746.350 € 3.843.699

589.000 € 709.385 €

Dekkingspercentages

605.000 € 727.829 €

74%

626.000 € 746.807 €

74%

631.000 766.168

73%

75%

De lastendruk In de volgende tabel is de ontwikkeling van een deel van de lokale lastendruk in de komende jaren opgenomen. Bedragen x €

Lokale lasten

2023

2024

2025

2026

2027

Afvalstoffenheffing (meerpersoons)

€

408,96

€

448,68

€

494,04

€

540,00

€

559,44

Rioolheffing

€

198,77

€

201,33

€

209,38

€

224,04

€

239,72

OZB gemiddelde WOZ-waarde (€ 438.000,-)

€

408,22

€

418,73

€

429,61

€

440,78

€

452,25

Woonlastenverlichting

€

-51,42

€

-51,42

€

-51,42

Lokale lasten

€

964,53

€ 1.017,32

€ 1.081,61

€ 1.204,82

€ 1.251,41

5,47%

6,32%

11,38%

3,86%

Stijging t.o.v. voorgaand jaar

Het kwijtscheldingsbeleid Kwijtschelding Voor mensen met een laag inkomen bestaat de mogelijkheid om gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van betaling van belasting te verzoeken. Kwijtschelding is mogelijk voor afvalstoffenheffing, rioolheffing, onroerendezaakbelastingen en belastingen op roerende woon- en bedrijfsruimten. Of een belastingplichtige in aanmerking komt voor kwijtschelding hangt af van het netto besteedbaar inkomen. Dit is het bedrag dat men overhoudt nadat de uitgaven zijn afgetrokken van de netto-inkomsten. Het netto besteedbaar inkomen wordt vervolgens getoetst aan de vastgestelde bijstandsnormen en bij pensioengerechtigden aan het netto-ouderdomspensioen. Aan de hand hiervan kan worden bepaald of men in aanmerking komt voor kwijtschelding.

Programmabegroting 2024-2027

79

Gemeente Noordwijk

Sinds 2017 worden de gemeenten bij het beoordelen van een verzoek om kwijtschelding ondersteund door het Centraal Inlichtingenbureau (CIB). Het CIB toetst geautomatiseerd of een verzoek voldoet aan de door de gemeente opgestelde normstelling voor inkomen en vermogen. Bij een positief besluit voor de aanvrager verleent de gemeente kwijtschelding van de belastingen. De verwachting is dat in 2024 ongeveer 600 huishoudens in aanmerking komen voor (gedeeltelijke) kwijtschelding. Binnen de begroting is voor kwijtschelding een bedrag opgenomen van ruim € 215.000,-.

Programmabegroting 2024-2027

80

Gemeente Noordwijk

2.3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Bestuursdienst Deze paragraaf behandelt, conform artikel 11 van het BBV, een inventarisatie van de weerstandscapaciteit; inventarisatie van de risico’s, het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s; verplichte financiële kengetallen en een beoordeling van de onderlinge verhoudingen tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie. De risico’s zijn verdeeld in risico’s voor de Bestuursdienst en risico’s die zich in het Grondbedrijf voordoen. Daarover melden wij u in deel 2 van deze paragraaf. Inventarisatie van de risico’s Op basis van de geïnventariseerde risico’s is ook het weerstandsvermogen berekend. Het weerstandsvermogen weerspiegelt de mate waarin de gemeente in staat is de middelen vrij te maken om de risico’s, die zich in de praktijk voordoen, op te vangen zonder dat dit betekent, dat het beleid veranderd/ingekrompen moet worden. Het vermogen om beleid door te zetten, is afhankelijk van de omvang van de weerstandscapaciteit. Risicodekking Sociaal Domein De decentralisaties van taken van het rijk naar de gemeente – Wmo, Jeugdzorg en Participatie kent uiteraard risico’s. Noordwijk heeft een reserve Sociaal Domein die als achtervang dient voor eventuele ontstane tekorten die niet werden voorzien.

Hiervoor hoeven wij geen beroep te doen op de reserve Weerstandsvermogen zolang de reserve Sociaal Domein nog toereikend is. De stand van de reserve Sociaal Domein begin 2024 is € 3.453.000,-. Daarmee zijn de risico’s de komende jaren afgedekt. Benodigde weerstandscapaciteit De in kaart gebrachte risico’s geven een het volgende financiële totaalbeeld: • •

Totaal bruto risico’s Totaal netto risico’s

: € 14.384.000,: € 3.025.000,-

Voor Noordwijk is bepaald dat de ratio van het weerstandsvermogen, dit is de verhouding tussen de benodigde en de beschikbare weerstandscapaciteit, tenminste 1,75 moet zijn. In deze situatie betekent dit dat de reserve weerstandvermogen 1,75 x € 3.025.000,- = € 5.294.000,- moet zijn. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit voor de gemeente Noordwijk bestaat uit de reserve weerstandsvermogen. De stand van de reserve weerstandsvermogen begin 2024 is € 6.425.000,-. Posten als “onbenutte belastingcapaciteit” en “verkoop gebouwen” zijn niet direct aanwendbaar en worden ook niet meegenomen in de weerstandscapaciteit. Daarnaast zijn er reserves waar geen bestemming aan toegekend is. Te denken valt hierbij aan de NUON reserve. Deze reserves worden ook buiten de weerstandscapaciteit gehouden. Het meenemen van de NUON reserves is onwenselijk, dit zou een vertekend beeld kunnen geven van de weerstandsratio.

Programmabegroting 2024-2027

81

Gemeente Noordwijk

Relatie benodigde en beschikbare weerstandcapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico’s en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. Actuele weerstandsvermogen De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit, kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het actuele weerstandsvermogen.

Beoordeling weerstandsvermogen Om de ratio voor het weerstandsvermogen te kunnen beoordelen, maken wij gebruik van de onderstaande tabel.

Waarderingscijfer A B C D E F

Weerstandsnorm Ratio > 2.0 1.4 - 2.0 1.0 - 1.4 0.8 - 1.0 0.6 - 0.8 < 0.6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Onze ratio valt in klasse A. Een ratio van het weerstandsvermogen in deze Begroting voor de algemene dienst is 2.1: “Uitstekend”. In het coalitieakkoord is opgetekend dat het weerstandsvermogen moet liggen tussen 1.4 en 2.0.

Programmabegroting 2024-2027

82

Gemeente Noordwijk

Grondbedrijf Het weerstandsvermogen Voor het bepalen van de netto-risico’s in het grondbedrijf zijn die risico’s meegenomen die daadwerkelijk moeten worden afgedekt in het weerstandsvermogen. Dat betekent dus dat de risico’s in complexen/grondexploitaties, waarvan het saldo van de grondexploitatie voldoende is om de risico’s in de exploitatie zelf op te vangen, én waarvan het bedoelde exploitatieresultaat geen directe bestemming heeft gekregen, niet langer in het netto-risico worden betrokken. Daar is immers al een dekking voor in het resultaat van het complex zelf. Over deze methodiek van behandeling van risico’s is overleg gevoerd met en overeenstemming verkregen van de accountant. De ‘post onvoorzien’ in elk van de grondexploitaties is niet aan de beschikbare weerstandscapaciteit toegevoegd. De reden daarvan is dat we die ruimte in de grondexploitatie specifiek beschikbaar willen houden als opvang van de onvoorziene omstandigheden in de uitvoering van de grondexploitaties zelf. De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de som van de reserve grondbedrijf + alle voorziene exploitatiewinsten -/- de resultaten die worden ingezet voor de dekking van investeringslasten. In het grondbedrijf is de behoefte aan dekkingsmiddelen voor de geïnventariseerde netto risico’s voor de Begroting 2024 berekend op € 3.282.000-.

Volgens de 1,25-norm voor het grondbedrijf moet de beschikbare weerstandscapaciteit dan minimaal (afgerond) € 4.102.000,- zijn. De weerstandscapaciteit van het grondbedrijf is berekend op circa € 5.768.000,- en is daarmee toereikend binnen de gestelde norm. De ratio van het weerstandsvermogen van de Begroting voor het grondbedrijf is 2,4: “Uitstekend”. De risico-inventarisaties De benodigde weerstandscapaciteit komt uit de inventarisatie / kwantificering van de risico’s in de BIE’s, de ’BIE’s zonder grondexploitatie’ en de Voorraden grond. Voor wat betreft de BIE’s geldt dat alleen voor die exploitaties waarbinnen de risico’s niet kunnen worden gedekt door het resultaat van de grondexploitatie. Dat kan zijn omdat het resultaat niet toereikend is of omdat het resultaat (deels) is bestemd voor andere doeleinden. Samengevat geeft dat een beeld zoals op de volgende bladzijde in een overzicht is gezet. De cijfers in onderstaand overzicht onder het kopje beoogde investeringen hebben op een enkel punt enige toelichting nodig: • •

•

Rekening is gehouden met dekking van de bijdragen aan het Regionaal Investeringsfonds (Holland Rijnland) voor de jaren 2021-2024. Met ingang van 1 januari 2016 geldt de vennootschapsbelastingplicht ook voor overheidsondernemingen in Nederland, dus ook voor gemeenten. Na beoordeling van alle activiteiten binnen de gemeente Noordwijk blijkt voor Noordwijk alleen het grondbedrijf onder de vennootschapsbelasting te vallen. Omdat deze belasting een directe relatie heeft met het grondbedrijf worden deze kosten ten laste van de reserve grondbedrijf gebracht. Door het bijstellen van de regels van het BBV wordt de overhead grondbedrijf en projecten niet meer ten laste van de verschillende projecten gebracht middels een verdeelsleutel maar komen direct ten laste van de Reserve winst uit Grondbedrijf.

Programmabegroting 2024-2027

83

Gemeente Noordwijk

Bedragen x €

Grondexploitatie Space Business Park Duineveld Bronsgeest Offem-Zuid Maarten Kruytstraat Het Zilt Schippersvaartweg Beoogde investeringen (D) Investeringen Vennootschapsbelasting 2024-2027 Overhead grondbedrijf en projecten 2024-2027 RIF-bijdragen 2024-2027 Risico's Voorraden grond en overige risico's Risico's NIEGG's Risico's voorraden grond Risico's project overstijgend Totaal

A. Gepr. resultaat € 3.038.000 € 674.000 € € € € 23.000 € -

B. Risico € 864.970 € 88.766 € 1.637.155 € 187.388 € 246.491 € -73.407 € -

Wel/niet C. Weerstands- D. Beoogde meenemen capaciteit investeringen niet € 2.173.030 niet € 585.234 wel € wel € wel € niet € 96.407 niet € -

E. Risico € € € 1.637.155 € 187.388 € 246.491 € € -

€ 249.000 € -46.000 € -1.804.000 € -637.000 € 330.300 € € € 3.735.000 € 3.281.663 €

Stand van zaken reserve per 01-01-2024 C. Weerstandscapaciteit (vanuit resultaten grondexploitaties -/- risico's) D. Beoogde investeringen Beschikbare weerstandscapaciteit E. Benodigd weerstandsvermogen (risico's, niet gedekt door eigen grondexploitaties) Weerstandsratio

- € € € € € €

€ 330.300 € € 2.854.671 € -2.238.000 € 2.401.334 5.151.000 2.854.671 -2.238.000 5.767.671 2.401.334 2,4

*Bij de inventarisatie/kwantificatie van de risico’s wordt ook gekeken of er kansen zijn binnen de grondexploitaties. Bij de inventarisatie is een drietal grondexploitaties waar de kansen groter zijn dan de geïnventariseerde risico’s. In de kolom B is dit weergegeven als een negatief bedrag. In het kader van het voorzichtigheidsprincipe zijn de kansen niet meegenomen in de berekening van het weerstandsvermogen.

Programmabegroting 2024-2027

84

Gemeente Noordwijk

Financiële kengetallen De financiële kengetallen geven inzicht in de financiële positie van de gemeente. Bedragen x €

Realisatie

Kengetallen

2022

2023

2024

2025

2026

2027

1a. Netto schuldquote

33,6%

90,3%

97,2%

106,4%

103,1%

99,2%

1b. Netto schuldquote gecorr. voor alle verstrekte leningen24,0%

80,4%

88,2%

98,1%

94,6%

90,6%

2. Solvabiliteitsratio

60,2%

45,1%

41,6%

37,4%

38,1%

39,0%

3. Grondexploitatie

9,8%

11,4%

11,8%

3,7%

-1,5%

-0,5%

4. Structurele exploitatieruimte

10,4%

0,7%

0,7%

2,2%

0,4%

1,6%

5. Gemeentelijke belastingcapaciteit

107,1%

101,5%

102,6%

104,5%

111,4%

110,8%

Begroting

De belangrijkste conclusie is dat de financiële positie van de gemeente solide is en dat de kengetallen in de laagste risicocategorie vallen. Een nadere toelichting op de kengetallen afzonderlijk is als volgt: Netto schuldquote De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen (baten). We zien dat de schuldquote stijgt ten opzichte van 2021. Dat komt door meer investeringen in vaste activa en daardoor meer benodigde externe middelen. De VNG adviseert om 130% als maximum norm te hanteren en daarboven de schuld af te bouwen. Noordwijk valt nog ruim onder die norm. Daar komt bij dat het niet de bedoeling voor een gemeente is om zo veel mogelijk eigen vermogen dan wel middelen aan te houden en daar rendementen uit te halen, maar veel meer om de inkomsten optimaal in te zetten ten behoeve van betere voorzieningen voor de inwoners. Voor de komende jaren zal de gemeente ook meer gaan investeringen in grote projecten. Gezien de huidige stand van de schuldquote is dat voor de gemeente aanvaardbaar.

Programmabegroting 2024-2027

85

Gemeente Noordwijk

Solvabiliteit De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de bezittingen gefinancierd zijn door het eigen vermogen. Het geeft aan de mate waarin de gemeente de schulden kan terugbetalen. Dus hoe meer eigen vermogen, des te hoger de solvabiliteit. Door de toegenomen investeringen en daarmee de schulden daalt de solvabiliteit van de gemeente van 60% naar iets onder de 40%.

Grondexploitatie Dit financiële kengetal geeft aan hoe groot de waarde van de grond is ten opzichte van de baten. Hoe minder grond een gemeente verkoopt, hoe hoger de grondpositie en hoe hoger de boekwaarde. Er is geen VNG-norm voor de hoogte van deze ratio. In de regel geldt: hoe lager de ratio, des te lager het risico dat investeringen in grondexploitaties niet zullen worden terugverdiend. We hebben de eerste jaren een kengetal grondexploitatie van rond de 10% wat beschouwd kan worden als minst risicovol (hoger dan 10% wordt kwetsbaar en hoger dan 35% meest risicovol).

Programmabegroting 2024-2027

86

Gemeente Noordwijk

Structurele exploitatieruimte Dit financiële kengetal helpt mee om te beoordelen welke ruimte de gemeente heeft om de eigen lasten te dragen. Door het positieve structurele begrotingsresultaat is de structurele exploitatieruimte als minst risicovol aan te merken.

Woonlasten meerpersoonshuishouden De indicator 'woonlasten meerpersoonshuishouden' drukt uit hoe de woonlasten (OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing) zich verhouden tot het gewogen landelijk gemiddelde. Hoge woonlasten ten opzichte van het landelijk gemiddelde drukken uit in hoeverre de gemeente al de eigen inkomsten aanspreekt en dus ook beperkt is in het verkrijgen van extra inkomsten. Woonlasten onder het landelijk gemiddelde waardeert VNG als 'voldoende', woonlasten tussen het landelijk gemiddelde en 120% hiervan als 'gemiddeld' en woonlasten hoger dan 120% als 'onvoldoende'. De woonlasten in Noordwijk bevinden zich rond het landelijk gemiddelde en scoren binnen de normering van VNG 'gemiddeld'.

Programmabegroting 2024-2027

87

Gemeente Noordwijk

2.3.3 Onderhoud kapitaalgoederen De gemeente Noordwijk is verantwoordelijk voor de inrichting en beheer van de openbare ruimte binnen haar gemeentegrenzen. De samenhang en structuur in het ontwerpproces en de randvoorwaarden voor de inrichting en het beheer van de openbare ruimte zijn vastgelegd in landelijke CROW-richtlijnen en specifiek voor de gemeente “oud” Noordwijk opgestelde kaders, te weten de Uitwerking Visie Openbare Ruimte (UVOR) en de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR), en voor de oude gemeente Noordwijkerhout in een Beleidsplan kwaliteit openbare ruimte. Onder beheer van kapitaalgoederen wordt het reguliere- en periodieke onderhoud en vervanging verstaan van onder andere wegen, civiele kunstwerken, riolering, openbare verlichting, groen, water en gemeentelijke gebouwen. Voor het beheer wordt gewerkt met, beheerplannen. Het doel van deze beheerplannen is het adequaat en op het gewenst niveau onderhouden én in stand houden van alle kapitaalgoederen. De financiële gevolgen voortkomend uit de beheerplannen worden verwerkt in begroting. Naast het reguliere beheer worden grootschalige reconstructies uitgevoerd. Deze worden afzonderlijk voor besluitvorming aan de raad aangeboden en worden als investering los van het reguliere beheer gefinancierd.

Ook hiervoor is voor de komende jaren een globale planning beschikbaar en zijn de benodigde bedragen reeds in belangrijke mate opgenomen in het investeringsplan. Met het opstellen van de beleidsplannen voor de openbare ruimte is er het streven om een integraal beleidsplan op te gaan stellen met richtlijnen en kaders voor de gewenste kwaliteit, het onderhoud en de inrichting van de gehele openbare ruimte. Voor de komende periode worden eerst de beleidsplannen voor de afzonderlijke beleidskaders (wegen, groen, riolering, water, etc.) opgesteld. Die geven de beleidsmatige uitgangspunten en ambities aan, inzicht in de omvang en kwaliteit van het te beheren areaal, de onderhoudsstrategie en inzicht in de beschikbare en de benodigde financiële middelen. De geactualiseerde beleids- en beheerplannen van de gemeente Noordwijk worden in onderstaand overzicht weergegeven. Overzicht beleidsplannen Beleidskader