D16 05 Bijlage 5 bij Nota AvA HVC - Jaarverslag 2020 NV HVC.PDF
Tekst van het document
Marcel Numan NH Paprika BV
54
bestuursverslag
Duurzame energie
bedrijfsbrede thema’s. Betrokkenheid van belanghebbenden Onze belangrijkste belanghebbenden zijn onze aandeelhoudende gemeenten en waterschappen, klanten en inwoners, medewerkers, financiers en onze omgeving. Zij hebben een grote invloed op onze bedrijfsvoering of onze bedrijfsvoering heeft dat op hen. Wij zien het als onze taak om onze activiteiten zoveel mogelijk in balans te brengen met die van onze belanghebbenden en te werken aan wederzijds begrip en vertrouwen door met elkaar in gesprek te gaan. Hoe wij in 2020 de dialoog met hen hebben vormgegeven en over welke onderwerpen van onze strategie wij in gesprek zijn geweest is weergegeven in de tabel ‘dialoog met belanghebbenden’ (zie pagina 127).
Maatschappelijke verantwoordelijkheid HVC zet zich in voor de verduurzaming van haar verzorgingsgebied en van haar bedrijfsvoering. Al sinds onze oprichting, in 1991, zijn we als bedrijf doordrongen van onze maatschappelijke verantwoordelijkheid. Dat kan ook niet anders, wij houden ons immers in opdracht van onze aandeelhoudende gemeenten en waterschappen bezig met maatschappelijke, duurzame vraagstukken op het gebied van recycling van grondstoffen, afval- en energiebeheer. Zij bepalen onze koers en door met hen voortdurend in gesprek te zijn over de manier waarop wij hun doelstellingen op het gebied van milieu en klimaat kunnen helpen verwezenlijken, geven wij vorm aan onze activiteiten. Onze positie maakt dat een open houding naar onze omgeving essentieel is. Luisteren en adequaat reageren op signalen is voor HVC van groot belang.
Meerwaarde voor gemeenten en waterschappen HVC wil meerwaarde bieden voor haar aandeelhouders, zodanig dat gemeenten en waterschappen ook van deze meerwaarde overtuigd zijn. De activiteiten van HVC als nutsbedrijf dienen ter uitvoering van het beleid van gemeenten en waterschappen op het gebied van recycling van grondstoffen, afvalbeheer en duurzame energie. Bovendien zijn zij de belangrijkste afnemers van onze diensten. Door te presteren op onze dienstverlening en deze te blijven verbeteren werken wij hieraan. Wij rapporteren aan onze aandeelhouders over de resultaten die wij met onze inspanningen voor hen realiseren, zowel op het gebied van afval- en grond-
stoffen als op het gebied van duurzame energie. Daarnaast spelen we in op relevante onderwerpen, zoals social return on investment (SROI). Zo hebben wij met een aantal kringloopbedrijven afspraken gemaakt die helpen bij het creëren van werkgelegenheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Communicatie met aandeelhouders Twee keer per jaar vindt een aandeelhoudersvergadering plaats waarin onder meer de strategie, behaalde resultaten en alle belangrijke investeringen met de aandeelhouders worden afgestemd. Voor en na elke aandeelhoudersvergadering wordt een informatiebulletin verstrekt aan de colleges en de dagelijkse besturen ten behoeve van de informatievoorziening van hun raden of algemene besturen. Door coronamaatregelen konden in 2020 geen bezoeken van de colleges/dagelijkse besturen en raden/algemene besturen van de aandeelhouders aan één van de HVC-locaties plaatsvinden. Ook het jaarlijkse afval- en energiecongres voor aandeelhouders is om deze reden dit jaar niet georganiseerd. Om de vertegenwoordigers van de colleges/dagelijkse besturen te betrekken bij c.q. te informeren over actuele ontwikkelingen, zijn in november vier digitale kennissessies georganiseerd. Deze kennissessies met twee presentaties per sessie zijn door de doelgroep positief ontvangen.
Betrekken van belanghebbenden De thema’s waarover wij rapporteren zijn gevalideerd door gesprekken te voeren met vertegenwoordigers van onze belangrijkste belanghebbenden (aandeelhoudende gemeenten en waterschappen, inwoners en klanten, medewerkers, omgeving en financiers).
Transparante en gerichte communicatie HVC hecht aan het open en transparant communiceren over activiteiten en milieuprestaties met inwoners, omwonenden, gemeenten, waterschappen, woningcorporaties en andere belanghebbenden. Voor het realiseren van onze doelstellingen op het gebied van energie en hergebruik hebben we de hulp van en samenwerking met al deze groepen nodig. Om te weten wat hen drijft, waar behoeften liggen, hoe ze naar HVC kijken en wat ze verwachten, leggen wij daarom continu
bestuursverslag
55
ons oor te luister door middel van onderzoek en daarnaast door persoonlijk contact. Uit het in 2020 gehouden naamsbekendheidsonderzoek (1-meting) onder inwoners van HVC-gemeenten blijkt dat HVC een grote naamsbekendheid geniet. Daarbij zien we dat HVC in inzamelgemeenten vooral bekend is van die activiteit en dat in gemeenten waar duurzame-energieprojecten gerealiseerd zijn, we vooral daarom bekend staan. Verder wordt HVC steeds meer geassocieerd met duurzaamheid. In onze marketing en communicatie lag in 2020 de focus op de (door)ontwikkeling van de online communicatie en onze social mediakanalen. Hierdoor konden we onze publiekscampagnes over onder andere gft, textiel en plastic een breder platform geven en konden we gerichter lokaal communiceren, bijvoorbeeld over participatie in zonne-projecten.
Een belangrijk onderwerp in 2020 was hoe de overlegstructuur van ondernemingsraden en bestuurder in 2021 zal gaan plaatsvinden na de nieuwe OR-verkiezingen. De structuur van drie ondernemingsraden met daarboven een Centrale ondernemingsraad blijft bestaan. Zowel de OR leden als de bestuurder vinden dat deze overlegstructuur het beste past bij HVC. De OR die de Staf, Financiën en de business unit Duurzame Energie vertegenwoordigt, heeft een aantal nieuwe leden kunnen verwelkomen en is gegroeid van drie naar zeven leden. Een welkome ontwikkeling. Deze OR kan nu ook zelfstandig overleg plegen. In de Centrale Ondernemingsraad is over een aantal belangrijke onderwerpen gesproken. Het overleg over de AVG-documenten, dat al in 2019 was gestart, is afgerond in 2020. De COR heeft ingestemd met een basisdocument Privacy voorzien van alle relevante bijlagen over onderwerpen die een relatie hebben met de bescherming van persoonsgegevens.
Educatie en bewustwording Onze educatie is gericht op leerlingen van basisscholen in het werkgebied van HVC. Met ons educatiepakket de ‘Groene Bende’, bedoeld voor groep 7 en 8, benadrukken we het belang van afval scheiden, recycling en het gebruik van duurzame energie. Het pakket bestaat uit een magazine en een excursie naar de afvalenergiecentrale in Alkmaar of Dordrecht, of de locatie in Lelystad. In Zaanstad werken we samen met het Zaans Natuur en Milieu Centrum, dat gastlessen op basisscholen verzorgt en het door ons ontwikkelde spel de Milieu Inspecteur inzet. Voor omwonenden en andere geïnteresseerden houden we rondleidingen in de afvalenergiecentrales, de vergistingsinstallatie en installaties met betrekking tot duurzame warmte. In 2020 hebben we vanwege het coronavirus nauwelijks kinderen en andere bezoekers rondgeleid op de HVC-locaties. Andere activiteiten, zoals lessen in de klas, zijn voor zover mogelijk wel doorgegaan.
Overleg met de Centrale Ondernemingsraad (COR) Ondanks de coronacrisis is het overleg zo veel mogelijk doorgegaan. Wel is het hoofdzakelijk via het beeldscherm gevoerd. Alleen het overleg van april 2020 is komen te vervallen. De COR en de bestuurder hebben vijf keer overleg gevoerd. De heisessies zijn niet doorgegaan. Een heisessie is wat minder geschikt om digitaal te houden. Ook is er geen overleg geweest met de Raad van Commissarissen.
56
bestuursverslag
HVC heeft een voorstel gedaan om de voorwaarden rond dienstreizen te wijzigen. Niet langer is gebruik van een dienstauto verplicht. Er mag nu ook gekozen worden om de eigen auto in te zetten, als dat beter past. De vergoeding is daarmee wel omlaaggegaan. Dit zijn altijd onderwerpen waar discussie over ontstaat. Er is een enquête gehouden onder het personeel. Uiteindelijk zijn de COR en de bestuurder het met elkaar eens geworden over een nieuwe vergoeding voor dienstreizen. Corona is natuurlijk een onderwerp geweest dat in elke vergadering op de agenda stond. De COR heeft geen zitting genomen in het Coronateam, maar heeft wel telkens de vragen en opmerkingen van het personeel naar voren gebracht, zodat de werkzaamheden veilig konden worden uitgevoerd. De COR is in gesprek over de opzet, rapportagestructuur en vragenlijst van het medewerkersonderzoek, dat in 2021 zal plaatsvinden. Voor de vierde achtereenvolgende keer zal dit onderzoek gehouden worden onder alle collega’s.
Klantenservice
“ online gemak voor inwoners.” Maandelijks heeft de klantenservice van Inzameling ongeveer 19.000 keer contact met inwoners van onze gemeenten. Via de e-mail, chat, social media en telefonisch. Stephano Heath is teamleider van de Klantenservice. ‘Ons doel is een optimale dienstverlening aan onze klanten. Een handig hulpmiddel hierbij is onze HVC-app. Hiermee kunnen inwoners snel zien wanneer we langskomen en krijgen ze informatie over het afval scheiden. Afgelopen jaar heeft de app twee nieuwe functies gekregen die dit nog makkelijker maakt. Door de barcode van het afval te scannen of een foto te maken van de verpakking, zie je in één oogopslag in welke bak dit hoort. Waar ik zelf heel trots op ben, is dat deze functionaliteit via een collega van de klantenservice is ontwikkeld. Zij vertelde thuis aan haar familie dat het best lastig is voor mensen wat nu in welke bak moet. Haar zoon, een software engineer, is hiermee aan de slag gegaan en heeft het idee van het scannen van de barcode uitgewerkt. Hij is in contact gebracht met de juiste mensen binnen HVC. En voilà, het resultaat is een prachtige toevoeging aan onze app. Het toont de betrokkenheid aan van onze collega’s, maar ook dat er binnen ons bedrijf ruimte is om ideeën te ontwikkelen.’
Stephano Heath teamleider Klantenservice
bestuursverslag
57
Veilige en gezonde werkomgeving
Veiligheidsthema’s begrepen
Een veilige en gezonde werkomgeving, zowel sociaal als fysiek en waar ruimte is voor ontwikkeling en groei, vormen kernpunten van het beleid van HVC. Het is daarom voor HVC een belangrijke prioriteit om ervoor te zorgen dat alle (vaste en tijdelijke) werknemers een gezonde en veilige werkomgeving hebben, waar zij met plezier kunnen werken en zich kunnen ontwikkelen.
Voor het OGSM-speerpunt ‘veiligheidsthema’s begrepen’ is veel aandacht geweest binnen de gehele organisatie. Er zijn veiligheidslunches georganiseerd binnen de business unit Inzameling en nieuwe toolboxen ontwikkeld binnen Energie uit Afval; veiligheidsrondes zijn gepland en gehouden binnen de lijn, waarbij de opvolging van verbeterpunten is gemonitord. Er zijn complimenten- en veiligheidsalerts geplaatst op intranet en regelmatig zijn er artikelen in de HVC-nieuwsbrief geplaatst over allerlei soorten veiligheidsthema’s.
Corona Door de impact van de coronamaatregelen was er op een niet-reguliere manier veel aandacht voor veiligheid: de zorg voor ieders gezondheid. Het doel was om de bedrijfsvoering met naleving van de RIVM- coronamaatregelen toch zo goed mogelijk door te kunnen laten gaan, waarbij de veiligheid en gezondheid van de medewerkers voorop stond. Om de veiligheid en gezondheid van de medewerkers te kunnen borgen heeft de HVC-directie een multidisciplinair coronateam aangesteld, dat in nauw overleg met de directie aan de hand van de RIVM-normen coronabeleid binnen HVC heeft uitgewerkt en geïmplementeerd. Er is veelvuldig gecommuniceerd over coronaontwikkelingen en vanuit Team Duurzaam Verbeteren is er binnen elke business unit een aanspreekpunt beschikbaar gesteld om coronavraagstukken binnen de operatie te helpen oplossen. De afdeling HR bewaakte de mentale en fysieke gezondheid van de medewerkers in deze bijzondere periode en Facilitaire Zaken heeft gezorgd voor een coronaproof inrichting van de kantoren, vergaderzalen, kantines en gemeenschappelijke ruimtes op de HVC-locaties. Vanuit de afdeling Risicomanagement werd veel inhoudelijke informatie aangeleverd, bijvoorbeeld over de mogelijkheden om te testen, de invloed van mondkapjes, het in beeld brengen van risicoscenario’s, etc.
Op deze wijze is HVC erin geslaagd om de effecten van het coronavirus te monitoren, waarbij de bedrijfsvoering meestal ongestoord is voortgezet. De ontwikkelingen rondom corona hebben de focus op de voor 2020 voor veiligheid gestelde speerpunten in het jaarplan (OGSM) wel iets verlegd maar toch is er in de loop van het jaar goed gevolg aan gegeven.
In juni 2020 heeft HVC meegedaan aan De week van de veiligheid. Het thema was ‘afstand houden’, maar dan deze keer niet corona-gerelateerd. Iedere dag zijn er vanuit de diverse business units verschillende thema’s aangekaart, zoals (afstand houden bij) werken met hitte, afstand houden van machines, afstand houden in het verkeer en in de wijk; over alle thema’s zijn HVC-breed blogs, artikelen en filmpjes op intranet verschenen.
Kwaliteit Ook voor wat betreft het OGSM speerpunt ‘kwaliteit’ zijn in 2020 nieuwe initiatieven opgestart. DNV is als nieuwe certificeerder aangesteld om te helpen met een frisse blik de bestaande certificeringen te auditen en op een constructieve manier opvolging te geven aan verbeterpunten. Deze is in het najaar 2020 gestart in verband met de hercertificering van de BU Energie uit Afval en Groen Gas & Compost voor ISO 14001, 45001 en 9001. Voor informatiebeveiliging is een project opgestart om ISO 27001 te behalen, die met name bij de BU Inzameling zal helpen om vertrouwen te geven aan de aandeelhouders in de beveiliging van de ICT-systemen en applicaties van HVC en de wijze waarop HVC daarmee werkt. Naar verwachting zal dit certificaat voorjaar 2021 worden uitgereikt. Verder is in de zomer van 2020 op directieniveau een Stuurgroep Audits opgericht die de voortgang rondom audits en de opvolging van verbeterpunten bewaakt. Ten slotte is in het najaar van 2020 vanuit Staf Financiën een initiatief opgestart om het niveau van duurzaamheid van de HVC-organisatie meer inzichtelijk en meetbaar te maken. De bestaande milieucertificeringen in de organisatie (ISO
58
bestuursverslag
14001, 45001, NTA 8080 norm) en de resultaten uit het jaarlijkse milieujaarverslag voor de BU Energie uit Afval kunnen hier relevante informatie voor opleveren, evenals de uitkomsten van de HVC-brede concernrapportage voor de EED (Energy Efficiency Directive), die eind 2020 is uitgebracht.
Ongevallen en verzuim In 2020 vonden geen ernstige ongevallen plaats. Het aantal ongevallen met verzuim is in 2020 met vier gestegen (31) ten opzichte van 2019 (27). Bij het bedrijfsonderdeel Inzameling is het aantal ongevallen met verzuim gestegen van 17 in 2019 naar 25 in 2020; bij Recycling en Logistiek was er in 2020 één verzuimongeval minder (van drie in 2019 naar twee in 2020), bij het bedrijfsonderdeel Energie uit Afval waren drie ongevallen met verzuim te betreuren, ten opzichte van zes in 2019; bij het bedrijfsonderdeel Duurzame Energie waren, evenals in 2019, geen ongevallen met verzuim; ten slotte had het bedrijfsonderdeel Staf in 2020 geen ongevallen met verzuim (in 2019 één ongeval). Het HVC-beleid is er in eerste instantie op gericht om ongevallen te voorkomen maar als ze zich alsnog voordoen daarvan te leren. Verzuimongevallen (met uitzondering van ongevallen buiten de invloedssfeer van HVC) worden hiertoe onderzocht en er worden verbetermaatregelen in gang gezet om herhaling van soortgelijke ongevallen te voorkomen. Dit verbeterproces zal ook in 2021 nog verder worden versterkt.
matrassen en tapijt. Naast voorlichting aan haar burgers welke afvalstoffen brandgevoelig zijn, vraagt dit extra scherpte bij de inzamelaars en acceptanten om de stoorstoffen op tijd te ontdekken. Er werden eind 2020 twee branden geregistreerd die meer aandacht vroegen bij de bestrijding: • In de nacht van 21 december 2020 werd een brand gedetecteerd aan de slibgranulaatsilo in Alkmaar, die aan de buitenzijde brandde. Er bleek een gloeibrand plaats te vinden in de silo, die uiteindelijk na een aantal dagen met veel water is geblust. Een team doet onderzoek naar het ontstaan van deze gloeibrand. • In de nachtdienst van 23 december 2020 werd in Dordrecht een beginnende broeibrand in de vuilbunker van lijn 5 waargenomen. Met de ervaringen van de bunkerbrand uit 2019 is het afval beheerst afgegraven. Doordat weinig water is gebruikt kon het afval zonder emissie-overschrijdingen worden verwerkt. Naar de oorzaak en bestrijding van de broeibrand is een onderzoek gestart. In het najaar van 2020 hebben bij Energie uit Afval en GG&C audits plaatsgevonden over de brandveiligheid; de algemene bevindingen waren positief, aandachtspunten liggen vooral in het documenteren van acties die de brandveiligheid kunnen borgen, zoals bijvoorbeeld inspecties, onderhoudsbeurten, en de overdracht van brandveiligheidsprojecten aan de staande organisatie.
Bedrijfshulpverlening Brandveiligheid Er werden 34 kleine branden geregistreerd in 2020 (2019: 24), waarvan 23 bij de verbrandingsinstallaties. Er vonden zes branden plaats tijdens de inzameling, vier bij de afvalbrengstations en één in de compostering van Purmerend. Van de brandmeldingen waren 22 meldingen afval-gerelateerd door reacties van beschadigde accu’s, gasflessen, broei en smeulend afval, wat een verdubbeling ten opzichte van 2019 is. Zes meldingen waren proces-gerelateerd door het vast- en warmlopen van installatiedelen; vier brandmeldingen werden bij onderhoudswerk gedaan en waren voornamelijk ontstaan door vonkvorming bij lassen en slijpen. Door adequaat te reageren op de meldingen konden de branden met eigen BHVmiddelen bestreden worden, waardoor de schade beperkt bleef. Net als de afvalbranche ziet ook HVC een toename aan brandmeldingen in de aangeboden afvalstromen, van gasflessen en accu’s tot aan broeigevoelige afvalstoffen zoals
Door de coronapandemie hebben in het jaar 2020 minder BHV-oefeningen op locatie plaatsgevonden. Echter, alle verplichte herhalingstrainingen op het oefencentrum zijn gewoon doorgegaan.
Conclusie HVC heeft de ambitie om ook op het gebied van veiligheid continu te verbeteren. Alle aspecten van veiligheid komen daarbij aan de orde, dus veiligheid in de operatie en op de werkvloer, veiligheid in het milieu, het fysieke en geestelijke welzijn van de medewerkers. Er worden regelmatig interne en externe audits uitgevoerd om verbeterpunten te achterhalen en op te volgen. Er worden nieuwe systemen ingericht om veiligheid ook procesmatig beter te borgen. Ook wordt veel aandacht besteed aan het bewustzijn van de medewerkers over veiligheidsonderwerpen en aan het eigenaarschap voor veiligheid in de lijn. Immers, enkel de
bestuursverslag
59
intrinsieke motivatie van alle HVC medewerkers bij elkaar kan leiden tot het optimale niveau van veiligheid in de organisatie.
Vitaliteit en duurzame inzetbaarheid HVC faciliteert en ondersteunt medewerkers in de eigen ‘persoonlijke’ ontwikkeling om het huidige werk te kunnen (blijven) doen en ook om meer sturing te kunnen geven aan de eigen loopbaan, veranderingen te kunnen opvangen en met plezier en in goede gezondheid tot aan het pensioen met toegevoegde waarde te kunnen blijven werken. Wij bieden daartoe een ruim opleidingsbudget, diverse interventies op vitaliteit & gezondheid, financiële- en/of mentale coaching en andere op levensstijl gerichte interventies. Medewerkers kunnen met hun leidinggevende afspraken maken over trainingen en opleidingen om duurzaam inzetbaar te blijven, ook als deze opleidingen buiten de eigen functie liggen. Dit komt namelijk de mobiliteit ten goede. Vanaf 2017 bestaat er binnen HVC de regeling voor Generatiepact. De regeling biedt medewerkers vanaf acht jaar voor hun AOW-leeftijd de mogelijkheid om minder te gaan werken met behoud van 100% pensioenopbouw. De fte-ruimte die op deze manier ontstaat wordt voor minimaal 80% ingevuld met instroom door jongeren. In 2020 zijn 18 medewerkers gaan deelnemen in deze regeling waardoor het totaal aantal deelnemers op 60 is komen te liggen. In 2020 zijn vijf medewerkers uitgestroomd uit deze regeling door pensionering. In 2020 zijn 37 nieuwe medewerkers aangenomen in de leeftijd van 30 jaar en jonger.
Re-integratie en mobiliteit Re-integratie en mobiliteit binnen HVC wordt verzorgd door de loopbaanadviseur. Zij heeft in 2020 in totaal 63 trajecten begeleid. Hiervan zijn 30 trajecten succesvol afgerond in 2020 en 33 trajecten lopen door in 2021. De diverse trajectenvormen worden hieronder specifieker toegelicht. Wet Verbetering Poortwachter, re-integratie 1e en 2e spoor HVC geeft invulling aan de Wet Verbetering Poortwachter, uiteraard in nauwe samenwerking met onze arbodienst, leidinggevenden, HR-adviseurs en betrokken collega’s. Er zijn in totaal 22 re-integratietrajecten aangemeld, waarvan 12 trajecten zijn afgerond en 10 trajecten nog doorlopen in 2021. Loopbaanbegeleiding en duurzame inzetbaarheid In 2020 zijn in totaal 16 trajecten aangemeld voor diverse vormen van loopbaanbegeleiding en/of duurzame inzetbaarheid. Hiervan zijn acht trajecten succesvol afgerond en acht trajecten lopen nog door in 2021.
Ziekteverzuim
Jobhunt-trajecten voor de WW-uitkeringsgerechtigden HVC is eigenrisicodrager voor de WW. Dit betekent dat de WW-uitkeringskosten vanuit UWV worden doorberekend aan HVC. In 2020 hebben we in totaal 23 jobhunt-trajecten voor deze uitkeringsgerechtigden, ex-collega’s, verzorgd. 10 medewerkers zijn begeleid naar passend ander werk en zijn hierdoor voortijdig uit de WW-uitkering gestroomd, 13 trajecten lopen door naar 2021 waarvan zes mensen gedeeltelijk uitgestroomd zijn naar passend ander werk, gestart zijn als ZZP’er of een opleiding volgen en gedeeltelijk vrijgesteld zijn van het zoeken naar werk en daarnaast nog een WW-aanvullingsuitkering ontvangen.
Het ziekteverzuim in 2020 ligt met 5,48% net beneden de doelstelling (< 5,50%) en is ten opzichte van 2019 iets gedaald (2019: 5,81%). Daarbij dienen wij wel een kanttekening te plaatsen dat het verzuim bij met name Inzameling in 2020, ten opzichte van andere bedrijfsonderdelen, nog steeds hoog is. Een belangrijke
Outplacement In 2020 zijn twee outplacementtrajecten aangemeld en deze twee trajecten lopen door in 2021.
HVC heeft 1.117 (1.053 fte’s) medewerkers in dienst, 914 mannen (81,8%) en 203 vrouwen (18,2%). Het aantal fte’s is nagenoeg niet veranderd ten opzichte van 2019. Wel zien we een kleine verschuiving in de leeftijdscategorie 25-34 jaar, deze nam toe met 20, en een kleine afname in de leeftijdscategorie 55-59. Voor 2021 verwachten wij geen grote wijzigingen in de samenstelling van ons personeelsbestand.
60
reden voor het hoge verzuim binnen Inzameling is het relatief grote aandeel van langdurig verzuim. Ook heeft corona het afgelopen jaar vooral bij inzameling gezorgd voor een hoger ziekteverzuim. Doel is om de diverse oorzaken van verzuim verder in kaart te brengen en in te zetten op het bevorderen van duurzame inzetbaarheid.
bestuursverslag
Ziekteverzuim
Social Return/participatie
(in %)
HVC staat als maatschappelijk betrokken organisatie midden in de samenleving. Duurzaamheid is op vele vlakken binnen HVC een belangrijk thema, ook als het gaat om werk, onze medewerkers en het leveren van een bijdrage aan een duurzame arbeidsmarkt met kansen voor iedereen. Wij streven ernaar dat ons medewerkersbestand een afspiegeling is van de samenleving. Het leveren van een bijdrage op het gebied van Participatie en SROI is voor HVC dan ook een vanzelfsprekendheid.
7,5
6,0 4,5 3,0 1,5 0,0 2016
2017
2018
2019
2020
Generatiepact Aanmeldingen in 2020
Instroom jongeren in 2020
Inzameling
12
15
Energie uit Afval
3
4
Business Unit (BU)
Duurzame Energie
4
Groen Gas & Compost
1
1
Recycling & Logistiek
1
2
Regie op stromen
1
1
18
37
Staf Totaal
10
Leeftijdsopbouw en samenstelling personeel 0 – 24 jaar
45
25 – 34 jaar
174
35 – 44 jaar
208
45 – 54 jaar
374
55 – 59 jaar
158
60 – 65 jaar
148
66 en ouder
10
Totaal
1.117
Met ons SROI-beleid willen wij mensen die het niet zo gemakkelijk hebben op de arbeidsmarkt uitnodigen en aanmoedigen om mee te doen in het arbeidsproces. Wij zien Social Return als integraal onderdeel van ons ondernemerschap en ondersteunen het principe van ‘inclusief ondernemen’, waarbij er plaats is in onze organisatie of bij onze samenwerkingspartners voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Hieronder treft u de diverse activiteiten en inspanningen welke HVC levert omtrent participatie en SROI. Arbeidsparticipatie Er zijn op de diverse locaties en Business Units van HVC mensen uit de doelgroepen werkzaam. Voor een deel worden deze mensen op basis van detachering ingezet. Bijvoorbeeld vanuit een werkbedrijf van de gemeente of via een gespecialiseerde bemiddelingsorganisatie zoals Baanbrekend in Dordrecht of Werkom in de Zaanstreek. Maar een deel werkt ook rechtstreeks bij HVC op contract. Daarnaast heeft HVC-deelnemingen in vennootschappen en samenwerkingsverbanden met andere organisaties. Ook hier wordt op verschillende manieren gewerkt met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt of worden op afzienbare termijn kansen voor mensen uit de doelgroep gerealiseerd. Sociaal inkopen SROI is één van de ambities in het HVC-actieplan uit het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen 2016-2020.
Conform het inkoopbeleid wordt SROI en/of andere duurzaamheidsambities meegenomen in de aanbestedingen waar en wanneer dit mogelijk is. Co-creatieve projecten Bij co-creatieve projecten gaat het om samenwerking met bedrijven, onderwijs en/of andere maatschappelijke partners om kandidaten te ontwikkelen. Bij HVC
bestuursverslag
61
wordt op dit moment bijvoorbeeld een samenwerking onderzocht voor een Pilot Integrale Samenwerking in de groenvoorziening tussen gemeente, HVC en Werkom. Er vindt een verkenning plaats van elkaars sterke punten en toegevoegde waarde om op een efficiënte manier werkgelegenheid te bieden op basis van stabiliteit en continuïteit. Maatschappelijke activiteiten Door het uitvoeren van maatschappelijke activiteiten, als onderdeel van de reguliere werkzaamheden, wordt tevens invulling geven aan SROI. Het gaat om inzet, in natura, door het verrichten van activiteiten. Actief bijdragen aan maatschappelijke initiatieven: combinatie van kennis, expertise of middelen delen. Voorbeelden hiervan zijn de lessen verzorgd door Educatie Natuur en Milieu Centrum aan scholen. De rondleidingen voor scholen en de opendagen op de diverse HVC-locaties. Helaas hebben deze rondleidingen door corona niet plaats kunnen vinden, maar in 2021 staat dit weer op de agenda. Nieuw in 2020 is het NetwerkenWerkt!-netwerk, dit is een succesvol opererend kosteloos netwerk, opgezet en aangejaagd door de Loopbaanadviseur van HVC, in samenwerking met een Adviseur Werk van Werkom.
Het doel van dit netwerk is om, naast de SROI-inspanningsverplichtingen, de overheid, bedrijven en organisaties samen te laten werken in de uitdagingen waarmee zij te maken krijgen in de steeds veranderende arbeidsmarkt, in de meest brede zin van het woord. Denk hierbij onder andere aan de re-integratie van medewerker(s) en het vinden van nieuwe banen voor hen die boventallig zijn geraakt bij hun werkgever. Maar ook het plaatsen van participatiekandidaten, zoals uitkeringsgerechtigden en werkzoekenden. Tijdens bijeenkomsten matchen we kandidaten aan vacatures, stages of werkervaringsplekken en wisselen we contacten, tips en ervaringen uit. NetwerkenWerkt! is inmiddels in zes arbeidsmarktregio’s actief, waaronder: Alkmaar/Zaanstreek/ Waterland, Dordrecht/Breda, Zuid-Kennemerland/IJmond en Amsterdam. In 2021 komen hier nog meer regio’s bij. Mede door deze SROIinspanningen is HVC ‘Smaakmaker’ bij WerkSaam in Hoorn en Proud Partner van het MVO Alkmaar ‘Ondernemen met je Hart’, waar we dus ook erg trots op zijn.
Opleiding en ontwikkeling Er worden diverse instrumenten en faciliteiten geboden om de ontwikkeling en mobiliteit van medewerkers te stimuleren. Deze instrumenten en faciliteiten zijn
62
bestuursverslag
voortdurend in ontwikkeling en worden verder geprofessionaliseerd. Eind 2020 is bijvoorbeeld het Learning Management Systeem (LMS) uitgerold over vrijwel geheel HVC. Dit is direct ingezet voor het programma Veilig Digitaal Werken. Met behulp van onder andere video’s en toetsen worden onze collega’s bijgeschoold op het gebied van onder andere hacking, phishing en smishing. Door dit aan te bieden in het LMS kan iedereen dit volgen in zijn/haar eigen tempo en op een moment dat het hem/haar uitkomt. Daarnaast is in 2020 het opleidingsplatform ‘HVC Academy’ ingericht en zijn we hiermee live gegaan. Door bijeenkomsten te organiseren op de locaties en via verschillende communicatielijnen zijn medewerkers op de hoogte gesteld. Iedereen kan zich via de HVC Academy inschrijven voor verschillende cursussen en trainingen. Ook zijn er verschillende maatwerk trainingen ontwikkeld en georganiseerd voor Inzameling, bijvoorbeeld een training Ambassadeurschap. Deze training bestaat uit twee onderdelen: VANG en een training communicatieve vaardigheden. Met deze training zijn collega’s Inzameling nog beter in staat de gestelde doelen met betrekking tot reduceren van restafval te begrijpen en daarover met de inwoners te communiceren.
Een andere training die is gegeven is de training fysieke belasting voor bepaalde groepen medewerkers met als doel het voorkomen van blessures en het duurzaam inzetbaar blijven. Tenslotte heeft een groot aantal chauffeurs in 2020 de training schadepreventie gevolgd, dit met het doel om het aantal schades te verminderen. In Zaandam zijn twee collega’s gestart met de opleiding Mentorschap en zij hebben deze ook reeds met succes afgerond. Doel van het mentorschap is om nieuwe collega’s beter te begeleiden/te coachen op de werkplek zelf zodat deze beter en sneller weten wat er van hen verwacht wordt als nieuwe medewerker van HVC. HVC investeert ten slotte veel in het bieden van stage- en leerwerktrajecten. Vooral de leerwerktrajecten tot de functie van chauffeur zijn veelvuldig aangeboden.
financiële ontwikkelingen. Algemeen
Som der bedrijfsopbrengsten
De coronacrisis heeft in 2020 een grote impact gehad op de inwoners en bedrijven in Nederland, maar de impact op HVC is beperkt gebleven doordat afvalbeheer en energielevering sinds het begin van de crisis door de Rijksoverheid benoemd zijn tot cruciale en vitale activiteiten. Deze HVC-activiteiten zijn dan ook doorgegaan, waarbij in de uitvoering diverse maatregelen zijn getroffen zodat de medewerkers van HVC coronaproof konden werken. Door de inzet en flexibiliteit van onze medewerkers is de continuïteit van de bedrijfsvoering gewaarborgd gebleven.
De netto-omzet is gestegen met € 12,7 miljoen tot € 295,3 miljoen. De toename wordt voornamelijk verklaard door het toegenomen aanbod afval en de energieomzet. Er is meer energie geproduceerd en daarnaast zijn op de warmtenetten van HVC steeds meer woonhuizen aangesloten. Door reeds eerder aangegane energieverkoopcontracten op de termijnmarkt wordt de omzet van HVC beperkt geraakt door de dalende energietarieven in 2020. De inzamelomzet is gestegen door een toename van het aantal woonhuisaansluitingen, een nieuwe dienstverleningsovereenkomst, uitbreiding van bestaande overeenkomsten en het doorvoeren van de reguliere indexatie.
HVC heeft als gevolg van de coronacrisis te maken gekregen met een toename van de hoeveelheid huishoudelijk afval, een lager aanbod van bedrijfsafval en sterk fluctuerende marktprijzen voor energie en grondstoffen, zoals papier en metalen. Als gevolg van de coronacrisis is een aantal geplande projecten op het gebied van warmte, zon en wind vertraagd en doorgeschoven naar 2021. De geplande vervangingsinvesteringen, waaronder het groot onderhoud van de installaties, zijn overwegend conform planning uitgevoerd.
De overige opbrengsten stijgen met € 5,2 miljoen naar € 86,6 miljoen. Deze stijging ziet met name toe op de gestegen subsidie-omzet, alsmede de toename van de handelsomzetten. De stijging van de subsidie-omzet, hangt samen met de lagere energieprijzen gedurende 2020. De toename van de handelsstromen hangt samen met de toename van de hoeveelheid afvalaanbod.
Som der bedrijfslasten
Resultaten 2020 Het nettoresultaat over 2020 komt uit op € 15,2 miljoen en is daarmee € 5,1 miljoen hoger dan voorgaand jaar (2019: € 10,1 miljoen). Dit wordt veroorzaakt door hogere opbrengsten uit warmte vanwege groei van aansluitingen op warmtenetten, lagere financieringslasten als gevolg van herfinanciering tegen lagere rente en hogere resultaten uit wind op zee participaties. Het genormaliseerde nettoresultaat over 2020 komt uit op € 11,1 miljoen (2019: € 10,4 miljoen). Bij de normalisatie is rekening gehouden met posten die een bijzonder karakter hebben en/of geen betrekking hebben op het boekjaar.
Bedrijfsresultaat Het bedrijfsresultaat over 2020 bedraagt € 25,9 miljoen ten opzichte van een bedrijfsresultaat van € 22,6 miljoen over 2019. In de onderstaande analyse worden de belangrijkste verschillen verklaard.
De bedrijfslasten zijn met € 14,7 miljoen gestegen. Onderstaande opsomming verklaart de belangrijkste verschillen. • De kosten grond- en hulpstoffen zijn op totaalniveau in lijn met 2019. • De kosten uitbesteed werk en andere externe kosten liggen € 7,8 miljoen hoger ten opzichte van het voorgaande jaar. De stijging hangt samen met de toegenomen kosten voor de verwerking als gevolg van het toegenomen aanbod. • De lonen, salarissen en sociale lasten zijn € 3,1 miljoen hoger dan in 2019. Deze stijging wordt veroorzaakt door de CAO-stijging, hogere pensioenlasten en het toekennen van reguliere periodieken. • De afschrijvingslasten zijn € 2,0 miljoen hoger dan in 2019. Dit wordt verklaard door de uitbreidingsinvesteringen in activa die in 2019 en 2020 in gebruik zijn genomen. • De overige bedrijfskosten stijgen met € 0,7 miljoen. Een belangrijke kostenpost zijn de verzekeringspremies.
bestuursverslag
63
Investeringen, financiering en kasstroom
Financiële baten en lasten, resultaat deelnemingen en vennootschapsbelasting • De opbrengsten van vorderingen die tot de vaste activa behoren hebben betrekking op de ontvangen dividenden van de windparken. In 2020 komen de dividenden € 6,6 miljoen hoger uit als gevolg van een eenmalige extra dividenduitkering, voortvloeiend uit nieuwe financieringsafspraken binnen één van de parken. • De waardeverandering vaste activa ziet in 2020 toe op de afwaardering van de participatie in het windpark Trianel Windkraftwerk Borkum. • De gesaldeerde rentebaten en -lasten dalen met € 3,6 miljoen als gevolg van het lagere rentepercentage waartegen in 2020 de herfinanciering van leningen is aangetrokken. • De effectieve belastingdruk is in 2020 gestegen en wordt onder andere veroorzaakt door het lagere investeringsniveau van 2020 waardoor minder investeringen in aanmerking komen voor energie-investeringsaftrek. • Het resultaat deelnemingen is lager dan in 2019. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het lagere resultaat van de deelnemingen wASH VOF, Sortiva en Kunststoffen Sorteer Installatie.
64
De investeringen bedroegen in 2020 € 64,2 miljoen (2019: € 78,4 miljoen). De investeringen hebben voornamelijk betrekking op de uitvoering van groot onderhoud aan de afvalenergiecentrales en de slibverwerkingsinstallatie, de uitbreiding van de warmtenetten, de aanschaf van inzamelvoertuigen en (ondergrondse) containers en de aanleg van zonneparken. Ten opzichte van 2019 is als gevolg van de coronacrisis minder geïnvesteerd in warmtenetten. De kasstromen uit operationele activiteiten zijn gestegen met € 3,5 miljoen naar € 117,1 miljoen. De operationele kasstromen worden aangewend voor de financiering van de investeringsprojecten. De kasstroom uit financieringsactiviteiten omvat de opname van leningen, aflossingen en betaalde rente. Als gevolg van de stijging in de operationele kasstromen en het lagere niveau aan uitgaande investeringskasstromen is de leningportefeuille ultimo 2020 € 13,7 miljoen gedaald ten opzichte van de stand ultimo 2019. Door de toevoeging van het positieve nettoresultaat aan het eigen vermogen en een geringe mutatie in het balanstotaal, stijgt de solvabiliteit van 13% in 2019 naar 14% in 2020.
In 2020 gegenereerde toegevoegde waarde
Omzet per activiteit
(in miljoenen euro’s)
(in %) 2020
2019
Inkomsten
382
364
Energie uit afval/biomassa 39%
Kosten uitbesteed werk en overige
274
263
Inzameling 28%
Personeelskosten
82
79
Hergebruik 17%
Belastingen
4
-1
Garantstellingsprovisie
6
6
Financieringslasten
1
8
Resultaat deelnemingen
0
1
Toegevoegde waarde
15
10
bestuursverslag
Energie, zon, w BEC Slib
Energie uit afva
Slib 8% Energie zon, wind 5% BEC 3%
HVC behaalt ca. 95% van de omzet uit het inzamelen van afval en de omzetting van afval/biomassa in duurzame energie. De totale omzet bedraagt € 382 miljoen.
Hergebruik Inzameling
Ratio’s eenheid
2020
2019 364
Bedrijfsopbrengsten
€ mln
382
Bedrijfsresultaat
€ mln
26
23
Resultaat na belasting
€ mln
15,2
10,1
Totale activa
€ mln
992
997
Eigen vermogen
€ mln
142
126
Schulden aan kredietinstellingen
€ mln
745
758
%
14
13
7,4
8,4
1,1
0,8
13
10
Solvabiliteit (iv)1 Debt/EBITDA 2 Interest Coverage Ratio (ICR) 3 FFO (funds from operations) / Debt4
%
Financiële verwachting voor 2021 Ook voor 2021 verwachten wij dat het coronavirus impact heeft op de bedrijfsvoering. Toch verwachten wij de activiteiten op een goede en veilige manier te kunnen uitvoeren. Ten aanzien van de financiële prestaties wordt een stabiele voortzetting van de resultaatontwikkeling en vrije kasstromen verwacht. HVC zal blijven inzetten op de verdere verduurzaming van energie door de uitrol van warmtenetten, geothermie en zon- en windenergieprojecten. Daarnaast wordt geïnvesteerd in het terugwinnen van grondstoffen uit het ingezamelde afval bij onze aandeelhouders. Een belangrijke ontwikkeling is tevens de voorbereiding van de realisatie van een slibdroger in Alkmaar. De realisatie is nog voorbehouden aan definitieve besluitvorming door de Raad van Commissarissen van HVC. Deze investeringen worden gefinancierd vanuit de vrije kasstromen en aangetrokken (project)financiering. In het Governance-hoofdstuk worden de corporate governance, risicobeheer en de compliance beschreven.
Zie voor de voetnoten pagina 146.
bestuursverslag
65
verslag van de Raad van Commissarissen. De Raad van Commissarissen ziet toe op de vormgeving en uitvoering van de strategie door de directie en hanteert daarbij lange termijn waardecreatie binnen de onderneming als uitgangspunt. De Raad weegt bij de vervulling van die taak de belangen van alle bij de vennootschap behorende stakeholders en stuurt daarbij op basis van financiële, commerciële, operationele en governance informatie.
Rol en verantwoordelijkheden De Raad staat daarnaast het bestuur waar nodig met advies terzijde en ziet toe op de verhouding met de in HVC deelnemende gemeenten en waterschappen alsmede andere maatschappelijke stakeholders. Tevens fungeert de Raad als werkgever van de directie. De Raad kent een reglement waarin regels zijn vastgelegd omtrent onder meer zijn werkwijze, taken, besluitvorming en bevoegdheden.
Samenstelling De Raad is samengesteld overeenkomstig de met aandeelhouders afgestemde profielschets en heeft in principe een omvang van vijf leden. De profielschets geeft weer over welke competenties de leden gezamenlijk en individueel dienen te beschikken. De gezamenlijke competenties hebben betrekking op de voor HVC relevante aspecten van het bedrijf. Daarnaast dient elke commissaris individueel te beschikken over voor hem of haar specifiek vereiste kennis en ervaring om de
66
verslag van de Raad van Commissarissen
bedrijfsvoering, de financiële en ondernemingsresultaten van HVC in algemene zin te kunnen beoordelen. Hij of zij dient over een zodanige persoonlijkheid te beschikken dat de rol van toezichthouder en teamlid adequaat wordt vervuld. In de samenstelling van de Raad vormt ook diversiteit een belangrijk criterium, omdat het bijdraagt aan objectieve en gedegen besluitvorming. De Raad kent momenteel drie mannelijke en twee vrouwelijke leden. De Raad van Commissarissen is zodanig samengesteld dat de leden ten opzichte van elkaar, het bestuur en welk deelbelang dan ook onafhankelijk en kritisch kunnen opereren.
Benoemingen en andere wijzigingen Op 10 mei jl., na afloop van de Algemene Vergadering, trad Martien den Blanken af als lid van de Raad van Commissarissen. In dezelfde vergadering benoemden onze aandeelhouders Jantine Kriens en Ruud Bos tot lid van de Raad. Hans Oosters trad als lid van de Raad af op 13 december 2020. Beide aftredende
commissarissen hebben gedurende het afgelopen decennium een belangrijke rol vervuld in het toezicht op HVC en in de transitie die de onderneming gedurende die periode in gang heeft gezet. Wij zijn hen daarvoor dankbaar en erkentelijk.
Permanente educatie Als onderdeel van de permanente educatie van de Raad, zijn verschillende onderwerpen diepgaand bestudeerd en gewogen om beter inzicht te verkrijgen in de belangrijkste uitdagingen voor HVC. Ieder jaar worden de prestaties en strategie rondom een bepaalde deelactiviteit onder de loep genomen via een zogenaamde deep dive. In dat kader heeft de Raad zich twee dagdelen gefocust op de activiteiten, positie en strategie van HVC binnen de slib-waterketen. Onze twee nieuwe leden hebben een inwerkprogramma doorlopen bij de verschillende bedrijfsonderdelen van HVC.
“de cultuur binnen een organisatie is van grote betekenis voor het succes van een bedrijf.”
Evaluatie
Aandachtspunten 2020
De Raad heeft begin 2020, zoals ieder jaar, een zelfevaluatie uitgevoerd. De Raad blikte terug op zijn eigen functioneren en dat van de commissies en individuele leden, alsmede op de interactie onderling en met de directie. Ook de kwaliteit van de managementinformatie en het functioneren van het directieteam en de individuele leden zijn in die besloten vergadering geëvalueerd.
De Raad gaat bij de uitoefening van zijn toezichthoudende rol uit van de strategie zoals die is geformuleerd voor de verschillende activiteiten binnen de onderneming: Energie uit Afval, Inzameling, Duurzame Energie, Groen Gas & Compost, alsmede Recycling & Logistiek. Elk van deze activiteiten kennen lange- en kortetermijndoelstellingen, worden gevolgd op inhoudelijke voortgang en getoetst op rentabiliteit en financiële robuustheid. Daarbij geldt niet zozeer winstmaximalisatie als oogmerk, maar wordt in de eerste plaats gezocht naar winstoptimalisatie om de continuïteit van het bedrijf te garanderen.
Cultuur De cultuur binnen een organisatie is van grote betekenis voor het succes van een bedrijf. HVC heeft een ondernemende cultuur waar medewerkers er zich van bewust zijn dat zij onderdeel zijn van een publiek bedrijf. De directie definieert en geeft sturing aan de normen en waarden binnen de organisatie. Deze uiten zich ook in de wijze waarop vorm wordt gegeven aan de operationele activiteiten. Om inzicht te krijgen in en te ervaren hoe HVC zijn activiteiten lokaal inbedt, legt de Raad regelmatig bedrijfsbezoeken af, waarbij met het lokale management gesproken wordt over de lopende ontwikkelingen, de eventuele knelpunten die zijn opgetreden en de manier waarop die worden opgelost. Ook het regelmatig overleg met de Centrale Ondernemingsraad geeft de Raad aanwijzingen ten aanzien van de ontwikkeling en de cultuur binnen HVC.
De Raad hanteert een jaaragenda voor agendapunten die relevant zijn om periodiek te behandelen. Deze punten betreffen onder meer het jaarplan en financieringsplan, de strategie van het bedrijf, het jaarverslag, alsmede de organisatieontwikkeling en risicobeheersing. Daarnaast worden ter vergadering aan de hand van maand- en kwartaalrapportages de actuele ontwikkelingen en de voortgang ten aanzien van specifieke doelstellingen en actiepunten besproken, en worden belangrijke investeringen geaccordeerd. Het eerste bespreekpunt van de directie rapportages betreft het onderwerp veiligheid. Elk incident wordt geëvalueerd en, voor zover van toepassing, worden de maatregelen om herhaling te voorkomen besproken.
verslag van de Raad van Commissarissen
67
In 2020 vonden 7 reguliere vergaderingen van de Raad van Commissarissen plaats, een aantal daarvan in virtuele vorm. Alle leden van het directieteam hebben deze vergaderingen bijgewoond en ook andere leden van het management zijn regelmatig uitgenodigd teneinde een goede informatievoorziening van de Raad te borgen. De Raad heeft enkele keren in beslotenheid vergaderd. De voorzitter van de Raad vergaderde daarnaast regelmatig met de algemeen directeur om te spreken over voortgang en over actuele ontwikkelingen. Alle commissarissen zijn, op een enkele uitzondering na, bij alle vergaderingen aanwezig geweest. In het verslagjaar zijn geen onderwerpen aan de orde gesteld waarbij sprake was van een tegenstrijdig belang. De externe accountant was aanwezig tijdens de vergadering van de Raad op 19 maart 2020, waar de vaststelling van de jaarstukken en de bespreking van de accountantsrapportage was geagendeerd. Tijdens alle vergaderingen van de Raad vond rapportage plaats vanuit de auditcommissie en de selectie-en-benoemingsen remuneratiecommissie wanneer die in de tussentijd bijeen waren gekomen. In het boekjaar was de Raad betrokken bij onder meer de volgende onderwerpen. • januari 2020 De Raad beoordeelde aan de hand van een update van de risico-inventarisatie de belangrijkste potentiële risico’s en calamiteiten en de in dat kader getroffen beheersmaatregelen.
Verder sprak de Raad uitgebreid over mogelijke alternatieve routes voor fosfaat terugwinning uit vliegas die vrijkomt bij de verbranding van zuiveringsslib. Gezien het feit dat de oorspronkelijk beoogde partij hiervoor onvoldoende voortgang maakte, zijn andere potentiële partners voor samenwerking geëvalueerd. • maart 2020 De Raad stond uitgebreid stil bij de mogelijke impact van ‘Corona’ op de operationele processen. Het plan van aanpak om het personeel op alle locaties zo goed mogelijk te beschermen en de dienstverlening zoveel mogelijk ongestoord voort te zetten werd onderschreven. De Raad sprak voorts met de accountant over de bevindingen in het kader van de managementrapportage. Er werd daarbij ingezoomd op het beleid met betrekking tot afschrijvingen en onderhoud. Uit het onderzoek door de accountant kwamen geen significante punten naar voren.
68
verslag van de Raad van Commissarissen
De raad sprak ook met de directie over de voorgenomen investering in een grote slibdroger, mede in relatie tot de toetreding van de waterschappen Zuiderzeeland en Amstel, Gooi en Vecht. De nieuwe kernactiviteit van het bedrijf op het gebied van collectieve warmte in het kader van ‘van (aard)gas los’ heeft belangrijke consequenties voor de toekomstige financiële kaders van HVC. De raad ging in detail in op de conclusies van de uit aandeelhouders samengestelde klankbordgroep financiering ‘van gas los’. Het voorstel aan de algemene vergadering, dat de directie tezamen met die klankbordgroep heeft ontwikkeld betreffende een verantwoord en voor aandeelhouders passend financieel kader voor de verdere ontwikkeling van deze kernactiviteit werd onderschreven. • mei 2020 De Raad sprak uitgebreid over de intentie van de Rijksoverheid om begin 2021 te starten met een CO2-heffing op afvalverbranding, en over de mogelijke conse-
quenties daarvan voor HVC.Er werd geconstateerd dat vooral de accumulatie van heffingen op afvalverwerking zorgen baart. In dat kader kwam vooral de ‘importheffing’ op buitenlands afval aan de orde. Door het ontbreken van voldoende verbrandingscapaciteit in het buitenland leidt deze heffing tot een toename van het storten van afval ter plaatse. Gestort afval produceert methaangas en dit broeikasgas is vele malen schadelijker voor het klimaat dan de CO2 die wordt geëmitteerd bij de verwerking van een gelijke hoeveelheid van dit afval in een afvalenergiecentrale. Vanuit milieubelang is deze heffing dus contraproductief en, om dezelfde reden, in strijd met het Europees beleid om het storten van brandbaar afval terug te dringen. Ook de Stimuleringsregeling Aardgasvrije Huurwoningen werd besproken. Onderkend werd de positieve impuls die deze regeling geeft aan de woningbouwcorporaties binnen het verzorgingsgebied om hun woningen in samenwerking met HVC aardgasvrij te maken. Bij het bespreken van de financiële resultaten stelde de Raad vast dat door de toenemende vervuilingsgraad van het aangevoerde gft in combinatie met aangescherpte kwaliteitseisen van compost de activiteit groen gas & compost structu-
reel onder het gewenste niveau presteert. De Raad adviseerde daarom een meer dan trendmatige tariefsverhoging, in lijn met de ontwikkeling van de landelijke tarieven voor gft-verwerking.
zowel HVC als de plaatselijke overheid vereist, ondersteunt de gemeente bij het behalen van de ambitieuze scheidingsdoelstellingen. De ervaringen en het leerproces zijn zeer relevant voor vergelijkbare initiatieven elders.
De Raad besprak verder het onderzoek dat is uitgevoerd naar de oorzaken van de teruglopende doorzet van de afvalenergiecentrales en de mogelijkheden om deze problematiek op te lossen.
Voorts heeft de raad zich diepgaand gericht op het onderhoudsbeleid ten aanzien van de kapitaalintensieve installaties. De Raad stelde vast dat het benodigde onderhoud tijdig plaatsvindt en strak wordt gepland. Verbeteringen kunnen nog worden gevonden in een meer uitgebreid meetsysteem, waarmee slijtage van onderdelen kan worden gemonitord en voorspeld, alsmede het borgen van overdracht van opgebouwde kennis en ervaring van het onderhoud naar de volgende generatie onderhoudsmedewerkers.
• juli 2020 Bij het bespreken van de jaarlijkse benchmark heeft de Raad bezien hoe de prestaties van HVC zich verhouden tot andere organisaties met vergelijkbare activiteiten en welke betekenis dit heeft voor de strategie van HVC. Geconstateerd werd dat er landelijk gezien sprake is van een versterking van het publieke spoor binnen het domein van het afvalbeheer, met name op het gebied van afvalinzameling. Deze versterking hangt samen met de behoefte van gemeenten aan dienstverlening die meer flexibel is en beter aansluit op de eigen doelstellingen van gemeenten. HVC is daarvoor goed gepositioneerd. Voorts werd gesproken over de mogelijk negatieve impact voor de bio-energiecentrale van de maatschappelijke discussies rondom dergelijke installaties die, in tegenstelling tot de installatie van HVC, schoon hout verbranden. Besloten wordt om meer publicitaire aandacht te geven aan het feit dat in de bio-energiecentrale van HVC uitsluitend niet-recyclebaar afvalhout en slibgranulaat als brandstof worden benut. • september 2020 De Raad richtte zich tijdens de jaarlijkse themabijeenkomst op de positie en strategie van HVC binnen de slib-waterketen en concludeerde dat HVC binnen deze keten goed gepositioneerd is.
In het kader van de planvorming voor slibverwerkingscapaciteit adviseerde de raad om af te stemmen met individuele waterschappen over initiatieven voor de bouw van grote vergistingsinstallaties bij zuiveringsinstallaties zodat rekening kan worden gehouden met de mogelijke impact daarvan op het toekomstige slibaanbod aan HVC. De Raad ging ook uitvoerig ing op het project ‘recycle-tarief’ zoals dat wordt geïmplementeerd in de gemeente Noordoostpolder. Dit project, dat veel inzet van
• oktober 2020 De Raad besprak met de directie de impact van de tweede coronagolf en de prioriteitsvolgorde die wordt gehanteerd wanneer de operatie bij Inzameling onverhoopt zou moeten worden afgeschaald. Ongestoorde dienstverlening en waar mogelijk een intensivering ervan staan ook nu voorop en kunnen vooralsnog worden gewaarborgd. Verder sprak de Raad met de directie over het mogelijke besluit van de deelnemende gemeenten in Avalex om toe te willen treden tot HVC, alsmede over de wens van de gemeente Alkmaar om de inzamelactiviteiten aan HVC over te dragen. Ook kwam aan de orde de wijze waarop het langjarige financiële pad naar nietgegarandeerde financiering voor de aandeelhouders transparant kan worden gemaakt en hoe de warmteactiviteiten aan de hand van de verschillende stadia van ontwikkeling kunnen worden gemonitord. • december 2020 De Raad stelde na bespreking van het jaarplan en het financieringsplan 2021 vast dat het plan goed inzicht biedt in de afzonderlijke activiteiten, de bijbehorende risico’s en de rendementen. Verwacht wordt dat het plan uitdagend is maar goed uitvoerbaar. Op verzoek van de Raad worden enkele geïdentificeerde risico’s nader uitgewerkt in de vorm van scenario’s. Verder werd de mogelijkheid om tegen aantrekkelijke voorwaarden een niet-gegarandeerde lening van € 50 miljoen van de Europese Investeringsbank aan te trekken op zijn merites beoordeeld.
verslag van de Raad van Commissarissen
69
Medezeggenschap De Raad heeft een goede relatie met de Centrale Ondernemingsraad en overlegt op regelmatige basis over onderwerpen die voor de medezeggenschap van belang zijn. De COR werd ook betrokken in de benoeming van de nieuwe commissarissen.
Commissies Auditcommissie De auditcommissie kent in het boekjaar als leden Anne Marie van der Wijst (voorzitter), Frans Föllings (tot 7 december 2020) en Ruud Bos. De commissie heeft in het boekjaar vier keer vergaderd in bijzijn van de directeur Financiën, alsmede tweemaal in bijzijn van de externe accountant. Op een enkele uitzondering na waren alle leden tijdens alle vergaderingen aanwezig. De belangrijkste onderwerpen waren de jaarrekening, het jaarverslag, de maand- en kwartaalrapportages, het jaarplan en het meerjarenperspectief, de rapportages van de externe accountant/management letters, risicomanagement, investeringsvoorstellen van uiteenlopende aard, de verzekerbaarheid van HVC, alsmede de beheersing van de financiële processen.
(Gecombineerde) Selectie-en-benoemingscommissie en Remuneratiecommissie De leden van de gecombineerde Selectie-en-benoemingscommissie en Remuneratiecommissie vormen een personele unie. De leden zijn Martien den Blanken (tot 10 mei 2020), Hans Oosters (tot 13 december 2020), Jantine Kriens (vanaf 2 juli 2020, tevens voorzitter), Frans Föllings (vanaf 13 december 2020) en Philip Houben. De commissies kwamen in 2020 meerdere keren bij elkaar. Besproken zijn onder meer de selectie en voordracht ter benoeming tot lid van de raad van commissarissen van Jantine Kriens en Ruud Bos, alsmede het functioneren en de beloning van de bestuurder en de titulair directeuren.
Financiële resultaten en uitkeringen aan aandeelhouders HVC heeft over 2020 een nettoresultaat na belastingen behaald van € 15,2 miljoen (2019: € 10,1 miljoen). Het genormaliseerde nettoresultaat uit gewone bedrijfsvoering bedraagt € 11,1 miljoen (2019: € 10,4 miljoen). De Raad stelt voor om overeenkomstig het financieel beleid het nettoresultaat toe te voegen aan de overige reserves, waardoor het eigen vermogen toeneemt tot € 141,7 miljoen.
70
verslag van de Raad van Commissarissen
Aan de aandeelhouders is overeenkomstig eerdere besluiten van de Algemene Vergadering een bedrag aan garantstellingprovisie uitgekeerd ter grootte van € 6,4 miljoen.
Voorstel aan de Algemene Vergadering De jaarrekening over 2020, zoals deze is opgesteld door het bestuur, is in de Raad besproken. De jaarrekening gaat vergezeld van het verslag van het bestuur. De Raad stelt de Algemene Vergadering voor: 1. de jaarrekening vast te stellen; 2. het resultaat toe te voegen aan de overige reserves; 3. de directie decharge te verlenen voor het gevoerde beleid, en 4. de Raad van Commissarissen decharge te verlenen voor het gehouden toezicht.
Ten slotte De Raad van Commissarissen meent dat hij gedurende 2020, dankzij zijn samenstelling, mix van competenties en ervaringen, betrokkenheid bij de activiteiten van HVC en de toegang tot alle relevante bedrijfsinformatie, adequaat invulling heeft kunnen geven aan zijn taken en verantwoordelijkheden jegens de stakeholders van HVC. Het hoeft geen betoog dat 2020 een bijzonder jaar is geweest. De COVID-ontwikkelingen hebben van alle medewerkers binnen HVC veel flexibiliteit en additionele inzet gevergd. De wijze waarop management en medewerkers van de onderneming daar invulling aan hebben gegeven vervult met trots en toont slagvaardigheid onder moeilijke omstandigheden. Wij spreken daarvoor onze dank en waardering uit. Het feit dat het bedrijf in zo’n uitdagend jaar een zeer mooie en vooral stabiele resultaatontwikkeling heeft gerealiseerd mag voor alle stakeholders als een pluim op de geleverde inspanningen worden gezien. De toenemende belangstelling van gemeenten en waterschappen om zich bij HVC aan te sluiten is een belangrijke indicatie dat de prestaties en strategie van het bedrijf ook in bredere kring worden erkend. De Raad dankt de aandeelhouders voor hun bijdrage en inbreng en voor het in de onderneming gestelde vertrouwen.
Voorts spreken wij onze dank en waardering uit voor het getoonde leiderschap van de directie alsmede de inspanningen en gedrevenheid van alle medewerkers om onder uitdagende omstandigheden de dagelijkse werkzaamheden zo goed mogelijk te blijven uitvoeren. Raad van Commissarissen Alkmaar, 30 maart 2021
De Raad van Commissarissen • • • • •
drs. Ph.P.F.C. Houben (voorzitter) drs. R.E.J. Bos ir. F.J. Föllings J. Kriens drs. J.H.P.M. van der Wijst
verslag van de Raad van Commissarissen
71
personalia. directie.
72
personalia
D.A. (Dion) van Steensel
I.H. (Ingrid) Tigchelaar
algemeen (statutair) directeur
directeur Financiën
A. (Arjan) ten Elshof
R. (Ronald) Hopman
directeur Duurzame Energie + Regie op Stromen
directeur Bestuurlijke Zaken, Business Ontwikkeling en Strategie
C.P. (Chris) Kuijten
G.J.J. (Gertjan) de Waard
directeur Energie uit Afval
directeur Inzameling
Raad van Commissarissen.
Drs. Ph.P.F.C. (Philip) Houben (1950) Huidige (2e) termijn: 2018-2022 Voorzitter Raad van Commissarissen Lid Selectie-en-benoemingscommissie en Remuneratiecommissie • Lid Raad van Commissarissen TKH • Bestuurslid Stichting Prioriteit Antea Participaties • Voormalig voorzitter Raad van Bestuur Wavin • Voormalig voorzitter Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen
Drs. R.E.J. (Ruud) Bos (1962) Huidige (1e) termijn: 2020-2024 Lid Auditcommissie • CEO Warmtebedrijf Rotterdam • Associate Fellow Clingendael International Energy Program (CIEP). • Bestuurslid en penningmeester Rotterdam Philharmonic Gergiev Festival • Voormalig managing director ENGIE E&P Netherlands en CTO ENGIE E&P Global • Voormalig CEO Electrabel Nederland en bestuurslid ENGIE Power Europe
Ir. F.J. (Frans) Föllings (1952) Huidige (2e) termijn: 2020-2024 Lid Auditcommissie • Directeur 2Ensure b.v. • Lid Raad van Commissarissen Twente Milieu b.v. • Lid Dagelijks Bestuur Stichting Steunfonds Brabant Koor • Lid Raad van Toezicht Stichting Podium Circulair • Voormalig directeur Attero b.v. • Voormalig directeur Essent Milieu b.v.
J. (Jantine) Kriens (1954) Huidige (1e) termijn: 2020-2024 Voorzitter Selectie-en-benoemingscommissie en Remuneratiecommissie • Voorzitter bestuurlijke adviesgroep crisis- en herstel toeslagen ministerie van Financiën • Lid Raad voor de leefomgeving en infrastructuur • Lid Raad van Commissarissen Vestia • Lid Raad van Commissarissen Bank Nederlandse Gemeenten • Bestuurlijk aanjager huisvesting statushouders • Voormalig Algemeen directeur Vereniging Nederlandse Gemeenten • Voormalig wethouder en loco-burgemeester Rotterdam
Drs. J.H.P.M. (Anne Marie) van der Wijst (1968) Huidige (1e) termijn: 2018-2022 Voorzitter auditcommissie • Lid Raad van Commissarissen Nederlands Loodwezen • Bestuurslid Stichting Zekerheden Reizigerstegoeden Translink
personalia
73
governance. Corporate governance NV HVC (‘HVC’) is een naamloze vennootschap naar Nederlands recht, gevestigd te Alkmaar. De governance is gebaseerd op de structuurregeling. De vennootschap wordt bestuurd door een eenhoofdige directie. Toezicht wordt uitgeoefend door de Raad van Commissarissen. Deze organen zijn onafhankelijk van elkaar en leggen over de uitoefening van hun taken verantwoording af aan de Algemene Vergadering. De formele relatie tussen de organen van de vennootschap – directie, Raad van Commissarissen en Algemene Vergadering – is vastgelegd in de wettelijke structuurregeling en de statuten. Daarnaast hebben aandeelhouders onderling afspraken gemaakt met het aangaan van de ballotageovereenkomst en hebben aandeelhouders, Raad van Commissarissen en directie nadere afspraken gemaakt over de strategie en financiering van HVC, alsmede over de uitoefening van bevoegdheden.