4.1 Programmabegroting 2026-2029.pdf
Tekst van het document
We komen met een ontwerp en raming voor de Espelerlaan
We werken een ontwerp uit voor de Espelerlaan op het traject vanaf de Espelerweg tot aan de KJstraat. Dit doen we op basis van de vastgestelde kaders in het Mobiliteitsplan 2030. Met aanvullingen vanuit de ontwikkeling van de VO-Campus, appartementen Meldestraat, Rozenwijk en de verdere ontwikkeling van Emmelhage fase 4 en verder. Op basis van het ontwerp volgt een raming en wordt de gemeenteraad betrokken.
Wat zijn onze ambities? Ambitie 3.
Een bruisend Noordoostpolder
De Noordoostpolder ontwikkelt zich verder tot een bruisend gebied waar genoeg te beleven is voor jong en oud. Dorpen kunnen en willen zelf veel doen om de leefbaarheid te behouden en te versterken.
Wat gaan we in 2026 hiervoor doen? Alle activiteiten behorende bij de ambitie Een bruisend Noordoostpolder zijn opgenomen binnen Programma 3.
Wat zijn onze ambities? Ambitie 4.
Duurzamer, groener en schoner
We gaan door met verduurzaming. Dat doen we samen met onze inwoners en ondernemers. Ons uitgangspunt is ‘haalbaar en betaalbaar voor iedereen.’ De afvalinzameling willen we op een eerlijke en effectieve manier regelen voor al onze inwoners. De openbare ruimte houden we aantrekkelijk en groen.
Wat gaan we in 2026 hiervoor doen? 4.1
We zetten ons in voor een toekomstbestendig watersysteem
33
Begin 2023 gaf Vitens aan dat er in Noordelijk Flevoland onvoldoende drinkwater beschikbaar is om nieuwe grootzakelijke aansluitingen, met name in de voedselverwerkende industrie te realiseren. Tegelijkertijd ontstaan er knelpunten in de capaciteit van de afvalwaterverwerking, wat de ontwikkeling van woningbouw en economische groei belemmert. Om deze watercongestie op korte termijn aan te pakken zijn de provincie Flevoland, Waterschap Zuiderzeeland, Vitens en de gemeenten Urk en Noordoostpolder een gezamenlijk gebiedsproces gestart. Op basis van een vastgesteld Plan van Aanpak voeren zij gezamenlijk maatregelen uit in 2026 en verder, waarbij verantwoordelijkheden, budget en planning zijn vastgesteld. Het uiteindelijke doel is om via samenwerking een toekomstbestendig watersysteem te realiseren en zo een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven te blijven creëren. 4.2
We versterken de natuur en biodiversiteit
Wij brengen de huidige groenverbindingen in kaart waardoor wij meer inzicht krijgen in de kwaliteit en kwantiteit van de natuur. Verder onderzoeken we hoe we slim gebruik kunnen maken van subsidies en actief kunnen samenwerken met andere partijen om zo de natuur en biodiversiteit te stimuleren. 4.3
We geven uitvoering aan klimaatadaptieve maatregelen
We gaan door met de uitvoering van klimaatadaptieve projecten in een aantal straten door regenwater af te koppelen van het gemengde rioleringsstelsel en de bestaande woonomgeving meer groen in te richten. Daarmee geven wij uitvoering aan een groene, gezonde en klimaatbestendige leefomgeving. De uitvoering wordt o.a. middels een rijkssubsidie gefinancierd. De uitvoering loopt tot uiterlijk eind 2027. Samen met de DUN-gemeenten en Waterschap Zuiderzeeland wordt een subsidieregeling opgesteld dat onderdeel uitmaakt van de Regio Deal Regio Zwolle vijfde tranche. De subsidieregeling is gericht op het stimuleren van klimaatadaptieve maatregelen door inwoners en ondernemers. Verder stellen we een uitvoeringsprogramma op voor de twee programmalijnen 'Soortenrijk & Groen' en 'Veerkrachtig & leefbaar' uit het programma Klimaat en Energie. Hierin werken we per operationeel doel alle geplande activiteiten uit die uiteindelijk bijdragen aan onze strategische doelen zoals vastgesteld in het programmaplan Klimaat en Energie. 4.4
We stellen een Omgevingsprogramma Energietransitie op
We geven invulling aan de strategische doelen uit het programma Klimaat & Energie. De raad heeft in het ambitiedocument Energietransitie verdere kaders vastgesteld. Binnen deze kaders werken we operationele doelen en concrete inspanningen en projecten uit. We verwerken de aanpak in een omgevingsprogramma energietransitie. Op deze manier borgen we participatie en zorgen we dat het effect op de leefomgeving goed gewaarborgd is. 4.5
We stellen een Warmteprogramma op als doorontwikkeling van Transitievisie warmte
We leggen uiterlijk eind 2026 in een warmteprogramma vast welke wijken, buurten en dorpskernen voor 2035 van het aardgas afgaan en op welke manier dit gaat gebeuren. De basis voor het opstellen van dit warmteprogramma zijn onze Transitievisie Warmte, de handreiking Warmteprogramma van het Rijk en aanvullende lokale onderzoeken die op dit moment worden uitgevoerd. Voorbeelden van deze onderzoeken zijn: het bronnenonderzoek, het onderzoek naar betaalbaarheid van de warmtetransitie, het onderzoek naar gebouwtypologie en het onderzoek naar energie labels. Het Warmteprogramma wordt onderdeel van het Omgevingsprogramma Energietransitie (4.4).
4.6
We voeren het Nationaal isolatie programma uit
34
We geven uitvoering aan de lokale aanpak isolatie onder het Rijks’ NIP-programma, waarvoor we een specifieke uitkering hebben ontvangen. De uitvoering van het plan is gestart in 2025. We richten ons daarbij eerst op woningen met een laag energielabel en inwoners die mogelijk ook met energiearmoede te maken hebben. Het doel is om het energieverbruik van te verlagen met een lagere energierekening en beter wooncomfort als gevolg. Het Nationaal Isolatie Programma loopt tot en met 2030. 4.7
We zoeken de balans tussen isolatie en soortenbescherming
Als gemeente staan we voor de opgave om woningen te isoleren. Tegelijkertijd kunnen isolatiemaatregelen in de gebouwde omgeving invloed hebben op de bescherming van flora en fauna. Het verstoren of doden van beschermde dieren, evenals het verwijderen van een verblijfplaats is onder de Omgevingswet niet toegestaan. Om hiermee zorgvuldig om te gaan, verkennen we samen met Flevolandse gemeenten en de provincie de mogelijkheden voor een soortenmanagementplan (SMP), waarin beheermaatregelen worden beschreven om met oog voor flora en fauna te isoleren. Daarmee kunnen op gebiedsniveau maatregelen getroffen worden die de verduurzaming van de gebouwde omgeving mogelijk maken, met aandacht voor soortenbescherming. 4.8
We gaan energiearmoede tegen
We gaan energiearmoede tegen door de specifieke uitkering Energiearmoede van het Rijk in te zetten. Inwoners met een laag inkomen en hoge energielasten worden ondersteund door verschillende subsidie-instrumenten. We gaan met onze Energiebus de wijken en dorpen in om bij de mensen thuis energiebesparende maatregelen toe te passen en maatwerkadvies te geven. Door deze persoonlijke aanpak zijn we beter in staat om met de bewoners gericht aan de slag te gaan met grotere isolatiemaatregelen. Hiervoor wordt een gemeentelijke subsidie beschikbaar gesteld. 4.9
We gaan verder met Nagele in Balans
We gaan verder met de proeftuin aardgasvrije wijk Nagele en bieden actief ondersteuning om de proeftuin tot een succes te maken. Het huidige pilotproject zal aangepast moeten worden om de energieprestatie –en daarmee de exploitatie- sterk te verbeteren. We zetten ons in om dit mogelijk te maken. Daarnaast wordt samen met Energiek Nagele en inwoners de verschillende voorliggende opties hoe Nagele aardgasvrij kan worden verder uitgewerkt. 4.10
We zetten in op een robuust energiesysteem
We zetten ons in voor het beperken van netcongestie, daarom zetten we ons in voor de verzwaring van het elektriciteitsnet. We blijven daarom in gesprek met het Rijk, provincie en netbeheerders om de belangen van onze inwoners en ondernemers te behartigen. Dit doen we onder andere via het Energy Board Flevoland, Actieplan Noordelijk Flevoland en een actieve bijdrage aan het provinciaal meerjarenprogramma energie en klimaat (pMIEK). 4.11
We zetten in op zorgvuldig inpassen van nieuwe hoogspanningsverbindingen
We onderschrijven de nut en noodzaak van een toekomstbestendige energie infrastructuur, echter constateren wij ook dat de impact van bepaalde trajecten groot is op onze gemeente. Het Rijk is bevoegd gezag voor de inpassing van de 380kV. Echter heeft de inpassing onze nadrukkelijke aandacht. We zetten ons ervoor in dat de kenmerkende eigenschappen en het karakter van de Noordoostpolder en het Unesco Werelderfgoed Schokland en omgeving behouden blijven. Voorwaarde is bovendien dat toekomstige stedelijke ontwikkelingen en belangrijke gebiedsontwikkelingen zoals een Lelylijn niet worden beperkt en dat waterkeringen zo min mogelijk worden doorkruist.
4.12
We stimuleren lokale energiehubs
35
Netcongestie schaadt de economie en kan gebiedsontwikkelingen vertragen. We stimuleren lokale pilots en experimenten in de vorm van energiehubs. Om initiatieven op gang te helpen zetten we een aanjager in, die aan de slag gaat op een aantal bedrijventerreinen in Emmeloord en in de dorpen. Het is bovendien gewenst dat naast bedrijven ook bewoners en het omliggende landelijk gebied meedoen. Het doel is om 3 pilots te activeren en uiteindelijk energy hubs te ontwikkelen. 4.13
We ondersteunen de doorontwikkeling van Netwerk Energieneutraal
We ondersteunen het Netwerk Energieneutraal. De signalen vanuit het Netwerk Energieneutraal zijn dat hernieuwde energie, herijking en doorontwikkeling noodzakelijk zijn. Als gemeente ondersteunen we de inzet van een kwartiermaker die een evaluatie uitvoert en onderzoekt op welke manier het Netwerk Energieneutraal het beste ingezet kan worden. Op basis van de aanbevelingen van deze evaluatie wordt de doorontwikkeling van het Netwerk Energieneutraal ondersteund. 4.14
We betrekken de samenleving bij Klimaat en Energie doelstellingen
We organiseren een aantal activiteiten waarbij we inwoners, bedrijven en scholen en andere maatschappelijke organisaties betrekken. Deze activiteiten hebben als doel bewustwording over de transities rondom klimaat en energie te vergroten. Voorbeelden van activiteiten zijn de klimaatweek (met klimaatmarkt) in november en de Young Solar Challenge in mei. 4.15
We zetten het Duurzaamheidsfonds actief in
De middelen die in het fonds vloeien vanuit de productie en opslag van duurzame energie, zetten we in om lokale initiatieven en projecten te ondersteunen. 4.16
We werken aan een uitvoeringsplan voor circulaire economie
We werken aan het Ambitiedocument ‘Circulair en Verantwoord Gebruik van Materialen en Grondstoffen’, waarin we per thema de ambities en maatregelen uitwerken. Op basis van het ambitiedocument stellen wij in 2026 vervolgens een uitvoeringsplan op, waarmee we aan de slag gaan. 4.17
We verduurzamen ons maatschappelijk vastgoed
We werken proactief aan een routekaart verduurzaming maatschappelijk vastgoed inclusief scenario’s voor de gehele maatschappelijk vastgoedportefeuille. Aan de hand van de afwegingen en besluiten vanuit het beleidsprogramma Klimaat & Energie, zal de routekaart verduurzaming en bijbehorende investeringskosten verduurzaming verder inhoudelijk worden uitgelijnd. Als duidelijk is wat de ambitie van de gemeenteraad is, wordt verduurzaming van overige gebouwen opgenomen in de Duurzame MeerjarenOnderhoudsPlanning (DMJOP) en zal worden meegenomen in de jaarlijkse besluitvorming van het Groot Onderhoud gemeentelijke gebouwen. In 2026 wordt gestart met de verduurzaming van zes buurthuizen en sporthallen. 4.18
We geven uitvoering aan vier werkpakketten in het gebiedsproces bodemdaling
Door het in uitvoering brengen van een viertal werkpakketten willen wij meer inzicht krijgen in kansen en bedreigingen in onze bodemdalingsgebieden. We werken de volgende pakketten uit: 1. We brengen waterhuishoudingsmaatregelen in beeld door het beproeven van een tweetal pilots. 2. We brengen per gebied de data op orde om beter inzicht te geven in bodemdaling, wateroverlast en de impact daarop voor agrarische bedrijven. 3. We maken een analyse wanneer landbouwgrond door bodemdaling/vernatting ongeschikt wordt voor landbouw. We brengen daarnaast mogelijke alternatieven voor deze gronden in beeld, Dit kunnen natuur, extensieve teelt, zonnepanelen of bio-based teelten zijn.
36
4.
We maken scenario's per bodemdalingsgebied waarin het handelingsperspectief wordt beschreven. Hierbij gaat het om gebruiksmogelijkheden, inrichtingsmogelijkheden en verdienpotentieel door agrariërs tijdig te helpen bij het maken van keuzes voor alternatieve teelten of activiteiten.
Naast bovenstaande werkpakketten neemt het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) zelf een vijfde werkpakket voor eigen rekening om de afwaardering van de agrarische gronden in bodemdalingsgebieden in beeld te brengen.
Wat zijn onze ambities? Ambitie 5.
We houden de Noordoostpolder veilig
Iedereen in de Noordoostpolder heeft recht op veiligheid: achter de voordeur en in de openbare ruimte. We willen dat onze inwoners zich veilig voelen en veilig zijn in de Noordoostpolder.
Wat gaan we in 2026 hiervoor doen? 5.1
We zetten in op bestrijding van ondermijning
Onze inzet op gebied van het bestrijden van ondermijnende criminaliteit heeft ertoe geleid dat diverse zaken in beeld gekomen zijn. Het in beeld brengen van de uitdagingen op het gebied van georganiseerde criminaliteit breiden wij uit door bijvoorbeeld slimmer en data gedreven samen te werken, intensievere controles uit te voeren en het gebruik maken van digitale ondersteuningsmiddelen. Daarnaast willen wij door middel van een nieuwe OOV/handhavingsjurist nog daadkrachtiger optreden vanuit de gemeentelijke bevoegdheden en het bestuurlijk instrumentarium. De algemene plaatselijke verordening en een aantal beleidsdocumenten behoeven daartoe actualisatie. We hebben een eerste aanzet gedaan tot intensievere samenwerking op het gebied van de aanpak van ondermijning met buurgemeenten Dronten en Urk. Als voorbeeld noemen we een gezamenlijke BOA-toezichthouder bijeenkomst. Daar willen we de komende tijd op doorbouwen. De recent ondertekende Flevolandse norm geeft daarbij richting. 5.2
We trainen interne en externe collega’s op mensenhandel, radicalisering en jeugd
Het intensief samenwerken en het versterken van de relatie met ketenpartners leidt ertoe dat de aanpak die de gemeente kan bieden op gebied van zorg en veiligheid effectief wordt ingezet. Boven op de zaken waarop de laatste jaren is geïnvesteerd, zoals de persoonsgerichte aanpak, versterken we nu ook de focus op de aanpak op gebied van mensenhandel, radicalisering en jeugd. Dit doen wij onder andere door middel van het trainen van interne en externe collega's die betrokken zijn bij deze onderwerpen en het invoeren van meldroutes. 5.3
We verbeteren de digitale weerbaarheid van onze inwoners
Digitale veiligheid en cybercriminaliteit is een snel ontwikkelend domein binnen de wereld van openbare orde en veiligheid die vol uitdagingen zit. Dader en slachtoffers hoeven niet meer in elkaars fysieke leefomgeving te komen en ontwikkelingen op digitaal gebied vinden dagelijks plaats. Met diverse campagnes zetten wij ons in op digitale weerbaarheid en onderzoeken wij welke middelen de gemeente kan inzetten tegen daders. Daarnaast bereiden wij ons samen met andere gemeentes in Midden-Nederland voor op mogelijke digitale crisis. 5.4
De interne crisisorganisatie
De door de tijdelijk ingehuurde adviseur rampenbestrijding en crisisbeheersing in 2025 ingezette aanpassingen binnen de interne crisisorganisatie landen structureel in de werkwijze van de gemeente Noordoostpolder. Hiermee zijn wij nu en in de toekomst beter voorbereid op onze rol en taak wanneer zich een ramp of crisis voordoet in onze gemeente. Deze borging vraagt continue aandacht en training van de mensen die hier namens de gemeente mee bezig zijn.
37
5.5
Veiligheidsregio Flevoland
Er zijn meerdere ontwikkelingen die zorgen voor een verhoogde gemeentelijke bijdrage. Dit wordt vooral veroorzaakt door de implementatie van het ‘verplichtend karakter’ binnen de brandweerzorg, waarover nog geen besluit op rijksniveau is genomen. Daarnaast is er sprake van een korting van 10% op de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) door het Rijk, wat kan leiden tot een stijging van de gemeentelijke bijdrage. Deze ontwikkelingen zijn nodig om de in 2025 afgesproken beleidsdoelen te behalen. 5.6
Subjectieve veiligheid
Objectieve, meetbare, veiligheid hoeft niet gelijk te liggen aan het gevoel van veiligheid. Daarom wordt er op diverse manieren gewerkt aan het in beeld brengen van deze veiligheidsgevoelens. Met gecombineerde data vanuit de veiligheidsmonitor die in de tweede helft van 2025 wordt uitgevoerd en bijvoorbeeld politiecijfers wordt er projectgericht gewerkt. Daarnaast proberen we dicht op de inwoners en vanuit de wijken en dorpen te werken aan de leefbaarheid en veiligheid met bijvoorbeeld de inzet van IGW’ers en burgerparticipatieprojecten zoals Waaks! 5.7 We zetten in op versterking van de maatschappelijke en bestuurlijke weerbaarheid De uitvoering van de motie 2025-07-14j Weerbare polder: versterking maatschappelijke en bestuurlijke weerbaarheid wordt zoveel als mogelijk gekoppeld aan de reeds in gang gezette actiepunten vanuit de Veiligheidsregio Flevoland. De Veiligheidsregio heeft namelijk in haar beleidsplan 2025-2028 en het eerder aangenomen regionaal risicoprofiel al een beeld van de risico's voor de provincie Flevoland en maakt op basis daarvan een programma 'weerbaarheid en veerkracht'. Om dit programma uit te kunnen voeren zijn er ook middelen vanuit het Rijk beschikbaar gesteld. Gelijktijdig aan het opstellen van dit programma kan de gemeente werken aan een communicatiestrategie die aansluit op de in beeld gebrachte risico's.
Ook zullen we de interne documenten nalopen om te kijken welke acties hier nog van moeten worden uitgevoerd. De raad zal nader worden geïnformeerd over de voortgang en uitvoering en mogelijke additionele middelen die hiervoor nodig zijn, nadat de gemeente beschikt over het programma 'weerbaarheid en veerkracht' vanuit de VRF. Over de interne maatregelen wordt gerapporteerd via de geëigende producten binnen de p&c cyclus als onderdeel van programma 4, de paragraaf bedrijfsvoering en middels een jaarlijkse rapportage informatieveiligheid aan de gemeenteraad, inclusief de ENSIA-rapportages en collegeverklaringen die hierbij horen.
38
Wat zijn de lasten? Lasten
bedragen x € 1.000
Rekening Begroting Begroting Taakveld
Meerjarenbegroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
4.555
3.859
4.533
4.170
4.170
4.170
1.2
Openbare orde en veiligheid
1.684
2.234
2.618
2.587
2.609
2.588
2.1
Verkeer en vervoer
11.552
10.550
12.472
11.902
11.636
11.703
2.2
Parkeren
69
50
75
60
75
60
2.4
Economische havens en waterwegen
371
353
332
329
329
320
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
8.446
4.212
7.589
10.290
3.101
3.085
5.7
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
5.079
5.085
5.929
5.637
5.638
5.638
7.2
Riolering
2.548
2.639
2.739
2.875
3.039
3.186
7.3
Afval
6.392
6.630
6.771
6.799
6.785
6.801
7.4
Milieubeheer
2.819
3.623
4.785
4.874
4.953
5.034
7.5
Begraafplaatsen en crematoria
625
612
616
617
630
630
8.1
Ruimte en leefomgeving
2.033
2.209
2.408
2.329
2.329
2.329
8.2
Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
26.904
7.402
28.464
18.267
13.680
12.700
8.3
Wonen en bouwen
3.746
3.281
2.963
2.284
2.333
2.203
76.823
52.740
82.294
73.019
61.308
60.447
Totale lasten
Wat zijn de baten? Baten
bedragen x € 1.000
Rekening Begroting Begroting Taakveld
2024
2025
2026
Meerjarenbegroting 2027
2028
2029
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
2
-
-
-
-
-
1.2
Openbare orde en veiligheid
31
27
31
31
31
31
2.1
Verkeer en vervoer
1.173
494
765
580
580
580
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
11.559
4.212
7.589
10.290
3.101
3.085
5.7
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
14
6
6
6
6
6
7.2
Riolering
3.608
3.827
3.925
4.104
4.320
4.513
7.3
Afval
8.376
8.860
8.878
8.914
8.897
8.917
7.4
Milieubeheer
1.026
995
80
80
80
80
7.5
Begraafplaatsen en crematoria
559
552
604
606
620
620
8.1
Ruimte en leefomgeving
419
189
194
194
194
194
8.2
Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
27.323
7.402
28.453
18.257
13.670
12.700
8.3
Wonen en bouwen
2.829
1.648
1.780
1.700
1.779
1.700
56.918
28.213
52.307
44.763
33.278
32.427
Totale baten
39
Programma 2 - Sociale Leefbaarheid
Programma omschrijving Dit programma gaat over onderwijs, sport, cultuur en cultureel erfgoed. Het gaat ook over het project Voorzien in Vastgoed (VIV). Programma doelstelling We vinden het belangrijk dat alle inwoners van Noordoostpolder zich kunnen blijven ontwikkelen, zowel tijdens als na hun schoolperiode en ruimte voelen om keuzes te maken hoe zij hun (vrije-) tijd inrichten. Portefeuillehouder Roger de Groot Hans Wijnants Linda Verduin
René van Amersfoort Toon van Steen
Portefeuille UNESCO siteholderschap Voorzien in Vastgoed Recreatie en toerisme Onderwijs Taalbeleid Project VO Campus Sport & bewegen Project Bosbad Kunst, Cultuur & erfgoed (inclusief cultuurhuisvesting en Werelderfgoed Schokland)
Wat zijn de belangrijkste trends en ontwikkelingen?
40
Aansluiten op de omgevingsvisie De gemeente wil dat dorpen en wijken leefbaar blijven, met goede voorzieningen dichtbij voor iedereen. Maatschappelijk vastgoed, zoals scholen, buurthuizen en sportlocaties, speelt daarbij een belangrijke rol. Er is veel aandacht voor het slim gebruiken van gebouwen, bijvoorbeeld door functies te combineren op één plek. Zo helpt vastgoed mee aan een gezonde, duurzame en sociale leefomgeving die past bij de groei en veranderingen in de gemeente. Groei inwonersaantal De Noordoostpolder groeit qua inwonersaantal en dat heeft invloed op het gehele maatschappelijke veld. Het betekent onder andere een groei van het aantal leerlingen en dus een groeiende vraag naar kwalitatief goede en toekomstbestendige onderwijshuisvesting en gymzalen voor bewegingsonderwijs. De groeiende diversiteit en het toenemende aantal inwoners vragen bij buurthuizen om een uitbreiding van het activiteitenaanbod, een grotere inzet van vrijwilligers en verbeterde huisvesting. Ook sportverenigingen merken de toename: sportvelden en sporthallen zitten vol, de kwaliteit van de voorzieningen komt onder druk te staan. Integrale aanpak Er is een duidelijke trend richting het bouwen van multifunctionele accommodaties, waarin bijvoorbeeld onderwijs, sport, zorg en ontmoeting samenkomen onder één dak.
Dit sluit goed aan bij de integrale aanpak van maatschappelijk vastgoed, omdat het efficiënt ruimtegebruik combineert met het versterken van sociale samenhang van voorzieningen. Verduurzaming maatschappelijk vastgoed – focus op onderhoud voor 2026 e.v. Bij bestaand vastgoed ligt een grote opgave in het verduurzamen via gepland onderhoud. Denk hierbij aan het combineren van reguliere onderhoudswerkzaamheden met energiebesparende maatregelen zoals isolatie, ledverlichting, warmtepompen en zonnepanelen. Door deze integrale aanpak kunnen we efficiënt investeren en tegelijkertijd bijdragen aan de energietransitie en CO₂reductie. In 2026 ligt de nadruk op verduurzaming gekoppeld aan gepland onderhoud. Tegelijkertijd wordt het financieel steeds aantrekkelijker om bij hoge renovatiekosten te overwegen om nieuw te bouwen. De structurele lasten van nieuwbouw zijn dan vaak lager door de langere afschrijvingstermijn. Daarom maken we per gebouw een zorgvuldige afweging tussen renovatie en nieuwbouw, waarbij duurzaamheid, functionaliteit en financiële haalbaarheid centraal staan. Netcongestie De toenemende netcongestie kan een obstakel worden voor het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed. Bij het installeren van zonnepanelen, warmtepompen en laadpunten kunnen projecten last krijgen van een tekort aan capaciteit op het elektriciteitsnet.
Dit kan leiden tot vertragingen of het noodgedwongen aanpassen van plannen. Om hiermee om te gaan zullen we meer moeten gaan kijken naar slimme alternatieven zoals energieopslag met batterijen, lokale energienetten of het combineren van opwek en verbruik binnen één gebouw, bijvoorbeeld een school met een sporthal en wijkvoorziening. Deze situatie vraagt om een bredere benadering van verduurzaming: niet alleen technisch en financieel, maar ook afgestemd op het energiesysteem. Een integrale aanpak waarin vastgoed, energievoorziening en infrastructuur samenkomen is essentieel om toekomstbestendige keuzes te maken. Liander is gestart met het verzwaren van het netwerk per buurt. Dit om het stroomnet klaar te maken voor de toekomst. Deze buurtaanpak start in Creil, De Erven en Bant. Voor het verzwaren zijn extra kabels en elektriciteitshuisjes nodig. Onderwijs Onderwijs speelt een cruciale rol in de samenleving en vervult verschillende belangrijke functies. Het onderwijs zorgt in de eerste plaats voor kennisoverdracht. Daarnaast helpt onderwijs bij de socialisatie van kinderen. Persoonlijke ontwikkeling is ook een belangrijk aspect van het onderwijs. Tot slot is onderwijs essentieel voor economische groei. Een goed opgeleide beroepsbevolking draagt bij aan innovatie en productiviteit, wat de economische ontwikkeling bevordert.
41
De landelijke trend van schooluitval in Nederland laat enkele zorgwekkende patronen zien. Ruim 2% van alle leerlingen en studenten tot 23 jaar behoort tot de groep voortijdig schoolverlaters. Gemeenten spelen een cruciale rol in het aanpakken van schooluitval en het ondersteunen van leerlingen die risico lopen om uit te vallen. We kiezen voor passende en efficiënte investeringen in de onderwijshuisvesting. Dit zal betekenen dat er wordt gewerkt aan een Integraal Huisvesting Plan voor de gemeente Noordoostpolder. Sport en Gezonde Leefstijl De aandacht voor sport en een gezonde leefstijl groeit de laatste jaren sterk, zowel op individueel als maatschappelijk niveau. Overheden, zorginstellingen en sportaanbieders zetten zich in om een gezonde leefomgeving te bevorderen en mensen te stimuleren om actief te blijven. Dit sluit aan bij het toenemende besef dat voldoende bewegen en een gezonde leefstijl essentieel zijn voor gelukkige, gezonde inwoners en leefbare dorpen. Kunst en Cultuur Kunst speelt een steeds actievere rol in het adresseren van maatschappelijke thema’s zoals klimaat, ongelijkheid en mentale gezondheid. Makers zoeken de dialoog met het publiek en gebruiken kunst als middel voor reflectie en bewustwording. Jongeren tonen een groeiende interesse in kunst die aansluit bij hun leefwereld en maatschappelijke betrokkenheid.
Dit zien we aan het aantal activiteiten in de cultuursector en het aantal jongeren dat deze activiteiten bezoekt. Dit komt met name door de koppeling tussen het onderwijs en het Cultuurbedrijf. Ze zoeken naar ruimte om zich creatief te uiten en actief deel te nemen aan culturele processen. Daarnaast blijft de behoefte aan toegankelijke werk- en broedplaatsen groot. Deze plekken bieden ruimte voor experiment, samenwerking en talentontwikkeling, en dragen bij aan een levendig cultureel klimaat. Inclusiviteit en duurzaamheid zijn eveneens belangrijke thema’s. Instellingen streven naar meerstemmigheid in hun aanbod en nemen maatregelen om hun ecologische impact te verkleinen. Tegelijkertijd verandert de manier waarop mensen cultuur beleven. Er is meer behoefte aan participatie en co-creatie: kunst wordt steeds vaker iets wat je samen maakt en ervaart. Wat zijn onze reguliere taken? Beheren gemeentelijk voorzieningen De gemeente beheert, onderhoudt en verhuurt sporthallen, gymzalen, sportvelden, buurthuizen en culturele gebouwen. Uitvoering Voorzien in Vastgoed Voorzien in Vastgoed is een dynamisch programma. Dit programma richt zich op het toekomstbestendig maken van maatschappelijk vastgoed door goed afgewogen keuzes tussen doorexploiteren, renovatie en nieuwbouw.
Daarbij wordt gestuurd op lage structurele lasten en financiële haalbaarheid, met oog voor duurzaamheid en veranderende maatschappelijke behoeften. We geven uitvoering aan de projecten die geprogrammeerd staan in het uitvoeringsprogramma voorzien in vastgoed waaronder een VO-campus, de Bosbadhal en schoolgebouwen. Lokaal onderwijsbeleid Samen met de lokale onderwijsaanbieders geven we vorm en inhoud aan het lokale onderwijsbeleid. Dit doen we onder de noemer van de Lokale Educatieve Agenda (LEA). Waarbij aandacht is voor de integrale lijn van kinderopvang tot MBO-onderwijs. Zorgen voor leerlingenvervoer Wij zorgen dat leerlingen die door een beperking niet zelfstandig naar school kunnen reizen, van en naar school worden vervoerd. Dit is een wettelijke taak. Handhaven en toezien op leerplicht en voorkomen voortijdig schoolverlaten Kinderen gaan naar school. Dat is een wettelijke verplichting. Als gemeente stimuleren en controleren wij dat. Zo bevorderen we dat leerlingen een startkwalificatie halen. Subsidiëring peuteropvang en voorschoolse educatie
42
Ter voorbereiding op de basisschool stimuleren wij peuteropvang voor kinderen van 2 tot 4 jaar. Hierbij is de groep peuters met een taal en/of ontwikkelingsachterstand een groep die recht heeft op meer aanbod om de achterstanden te verhelpen. Daarbij stimuleren wij de doorgaande lijn van voorschools aanbod naar het basisonderwijs en voortgezet onderwijs. Beheren van gemeentelijke sportvoorzieningen We beheren voorzieningen zoals sporthallen, gymzalen, zwembad en sportvelden. Dit betekent onderhoud en verhuur ervan. Exploitatie en beheer werken we uit in meerjarige onderhoudsplannen. Hierbij hebben we ook te maken met de stijgende bouwkosten. Daarbij geldt dat bij grotere gebouwen dat we ook te maken met de EED (Europese Energie-Efficiency Richtlijn) die ons kan dwingen extra verduurzamingsuitgaven te doen. Ondersteunen en stimuleren van recreatieve sportbeoefening We werken samen met sportverenigingen aan hun vitaliteit en we stimuleren het bewegen van onze inwoners. Dat doen we door het verstrekken van incidentele subsidies voor sportinitiatieven of sportevenementen. Door de Meedoen regeling is sportdeelname voor alle kinderen mogelijk. Kunst en Cultuur De gemeente zet zich in voor het mogelijk maken van kunst- en cultuurprojecten en de artistieke ontwikkeling van kunstenaars.
Wij verstrekken subsidie aan het Cultuurbedrijf voor podiumkunsten, talentontwikkeling, cultuurparticipatie, cultuureducatie en de kunstuitleen. Daarnaast verstrekken wij subsidie aan de Flevomeer Bibliotheek, Poppodium De Klos en de lokale omroep. Ook bevorderen wij activiteiten die een bijdrage leveren aan (amateur)kunstbeoefening, talentontwikkeling of die een cultureel visitekaartje voor de gemeente Noordoostpolder vormen. Hiermee creëren we samen met onze partners een kunst en cultuuraanbod binnen de gemeente Noordoostpolder. Activiteiten om erfgoed in gemeente te behouden én beleven We zetten in op activiteiten die het erfgoed in Noordoostpolder behouden én beleven. De in 2025 geactualiseerde erfgoedvisie en bijbehorende uitvoeringsprogramma zijn hierbij een vertrekpunt. Evenals het sturen op omgevingskwaliteit, de gemeentelijke beeldbepalende elementen en monumentenlijst. We hebben meer aandacht voor initiatieven die ‘het verhaal van Noordoostpolder’ vertellen en daarmee de kennis over en beleving van erfgoed verbeteren. Siteholderschap Werelderfgoed Schokland en omgeving Wij zijn siteholder van Werelderfgoed Schokland. In die rol zorgen wij voor afstemming met alle gebiedspartners in de gebiedscommissie en in de siteholdersgroep. Samen met hen voeren wij het Managementplan 2020-2028 uit.
Daarnaast zorgen wij voor afstemming met UNESCO en met de andere Werelderfgoederen in de Stichting Werelderfgoed Nederland. Beleidsreferenties • • • • • • • • • • • • • •
Uitvoeringsprogramma Voorzien in Vastgoed 2018-2029 Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Noordoostpolder 2018-2029 Raadsbesluit VO-Campus (juni 2021) Raadsbesluit Zwembad Bosbad (mei 2020) Verordening leerlingenvervoer gemeente Noordoostpolder (2024) Beleidsregels bekostiging leerlingenvervoer Subsidieregeling peuteropvang gemeente Noordoostpolder (2020) Uitvoeringsregeling subsidiëring peuteropvang Noordoostpolder Managementplan Werelderfgoed Schokland en omgeving 2020-2028 Verordening fysieke leefomgeving Beleidsregel uiterlijk bouwwerken Sportvisie 2025 Uitvoeringsagenda Cultuur 2025 Erfgoednota 2025
43
Verbonden partijen Geen.
Wat zijn onze ambities? Ambitie 1.
Een bruisend Noordoostpolder
De Noordoostpolder ontwikkelt zich tot een bruisend gebied waar genoeg te beleven is voor jong en oud. Er komen meer mogelijkheden voor (nacht)horeca, evenementen, cultuur en andere recreatieve activiteiten. Daarnaast gaan we door met het vertellen van de ontstaansgeschiedenis van de Noordoostpolder. Dat is een uniek verhaal waar we trots op zijn. Dat verdient ruimte.
Wat gaan we in 2026 hiervoor doen? 1.1
We geven uitvoering aan de herijkte versie van de Cultuuragenda
Cultuurregio Zwolle is een samenwerkingsverband van 22 gemeenten en 4 provincies met in totaal ca. 800.000 inwoners. Het betreft de volgende gemeenten: – Provincie Overijssel: Dalfsen, Hardenberg, Kampen, Olst-Wijhe, Ommen, Raalte, Staphorst, Steenwijkerland, Zwartewaterland en Zwolle. – Provincie Gelderland: Hattem, Heerde, Elburg, Nunspeet en Oldebroek – Provincie Flevoland: Dronten, Noordoostpolder en Urk – Provincie Drenthe: Samenwerkingsorganisatie De Wolden-Hoogeveen, Meppel en Westerveld Cultuurregio Zwolle heeft een diversiteit aan musea, prachtige binnensteden, een rijke historie, goede culturele voorzieningen, uitstekende kunstvak- en creatieve opleidingen en een creatieve industrie die in opkomst is. In 2025 is er een herijkte versie van de Cultuuragenda ontwikkeld op basis van de keuzes van de gemeenteraad binnen de nota van uitgangspunten. In 2026 gaan we voor het eerst aan de slag met het uitvoeren van nieuwe beleidspunten en zetten we de doelstellingen - welke onveranderd zijn gebleven - voort. 1.2
We evalueren de collectie binnen kunstwerken
In 2025 zouden we de gemeentelijke collectie van de binnen kunstwerken evalueren. Dit is echter niet gelukt. Dit jaar zetten we opnieuw in op overzicht verkrijgen in welke werken er in het gemeentehuis hangen en welke er in het depot opgeslagen liggen. We evalueren de stukken in onze collectie, al dan niet in samenwerking met het Cultuurbedrijf. Hierbij bekijken we ook hoe dit ons beleid rondom exposeren, behouden en beschermen beïnvloed. 1.3
We bereiden ons voor op de aankomende wijziging van de WSOB
We onderzoeken, samen met andere gemeenten in de provincie en Stichting FlevoMeer Bibliotheek, hoe wij ons kunnen voorbereiden op de aankomende Zorgplicht Bibliotheken. Dit houdt in dat we voor veranderingen en informatie welke vanuit de VGN of het Rijk gecommuniceerd worden een vertaalslag maken naar onze gemeente en onze bibliotheekvoorziening(en). 1.4 We investeren in het zichtbaar en beleefbaar maken van de Burcht van Kuinre Het verhaal van de burcht(en) van Kuinre is historisch en archeologisch belangrijk voor de Noordoostpolder. De huidige reconstructie van het archeologisch rijksmonument Burcht van Kuinre is niet meer veilig om publiek te ontvangen. Daarom werken we samen met Staatsbosbeheer, provincie Flevoland en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed een plan uit voor een nieuwe constructie op de locatie van de vroegere Burcht van Kuinre. Via ‘storytelling’ wordt het verhaal rondom de Burcht van Kuinre tot leven gebracht in het omliggende gebied.
44
1.5
We ontwikkelen een destinatiemarketingplan voor Werelderfgoed Schokland
Schokland is een icoon van leven met het water. Een plek waar de cultuurhistorische waarden bewaard zijn gebleven en waar de natuur groeit en bloeit. En bovendien het eerste werelderfgoed van Nederland. Samen met provincie Flevoland, stichting Flevo-landschap en Cultuurbedrijf Noordoostpolder ontwikkelen we een destinatiemarketingplan voor Werelderfgoed Schokland, als deeluitwerking van het managementplan ‘Werelderfgoed Schokland en omgeving 2020-2028. Het plan geeft inzicht hoe van Schokland een sterk merk gemaakt kan worden, met diverse scenario’s en overzicht van kosten, rollen en verantwoordelijkheden van de betrokken partijen. 1.6
We maken een plan voor een nieuw bezoekerscentrum op Schokland
In 2026 maken we een plan definitief voor een nieuw bezoekerscentrum op Werelderfgoed Schokland. Dit doen we samen met de provincie Flevoland, Stichting Cultuurbedrijf Noordoostpolder en Stichting Het Flevo-landschap. Voor het maken van het plan zetten we een kwartiermaker in. De kwartiermaker zorgt voor een programma van eisen, op basis waarvan we een uitvraag kunnen doen voor het gebouw. 1.7
We maken een plan om de toeristische beleefbaarheid van Nagele te verbeteren
Nagele is een uniek dorp in Nederland, ontworpen in de jaren 1950 door de architectencollectieven De Opbouw en De 8. Het is een zeldzaam voorbeeld van modernistische stedenbouw in een polderlandschap. Nagele heeft zijn originele structuur en bouw nog grotendeels behouden. We willen het verhaal van Nagele beter zichtbaar en beleefbaar maken voor bezoekers. We maken een plan om de toeristische beleefbaarheid van Nagele een kwaliteitsimpuls te geven, waarbij vooral gekeken wordt naar informatievoorziening, bewegwijzering en inrichting van de openbare ruimte. Dit doen we in samenwerking met lokale partners zoals Museum Nagele, Vereniging Hendrik de Keyser, ondernemers en dorpsbelang Nagele.
Wat zijn onze ambities? Ambitie 2. Meedoen in de samenleving
Ons doel is een samenleving waarin iedereen meedoet en zelfstandig is.
Wat gaan we in 2026 hiervoor doen? 2.1 We investeren in passende buitensportaccommodaties De voorbereiding van de aanleg en onderhoud van kunstgrassportvelden wordt opgenomen in de planning zoals vastgelegd in het Meerjareninvesteringsplan (MIP). Voor elk gepland kunstgrasproject wordt het jaar voorafgaand aan de uitvoering een voorbereidingskrediet opgenomen, ter grootte van 10% van het investeringsbudget. Dit dekt kosten zoals ontwerp, onderzoek en aanbesteding. De budgetten voor het reguliere onderhoud van buitensportvelden in deze programmabegroting zijn toegenomen door indexatie van lonen en materialen en door de inzet op duurzamere onderhoudsmethoden. Denk hierbij aan het gebruik van milieuvriendelijke materialen en aangepaste werkwijzen die bijdragen aan de kwaliteit en levensduur van de velden. Daarmee kan het kwaliteitsniveau van de sportvelden worden geborgd en wordt aangesloten bij de actuele onderhoudsstandaarden. 2.2 We geven uitvoering aan het vernieuwde sportbeleid In 2026 geven we uitvoering aan het nieuw vastgestelde sportbeleid. En zetten we de eerste stappen in de gewenste verandering.
Wat zijn onze ambities?
45
Ambitie 3.
Een aantrekkelijk onderwijsaanbod
We zijn trots op ons brede en aantrekkelijke onderwijsaanbod in de Noordoostpolder. Dat willen we behouden en waar nodig versterken. Onderwijs is de basis voor werk en voor meedoen in de samenleving. Gezien de daling van het aantal leerlingen in het onderwijs kiezen we voor passende en efficiënte investeringen in de onderwijshuisvesting. Met in ieder geval één school per dorp, in een gezonde leefomgeving.
Wat gaan we in 2026 hiervoor doen? 3.1
We stellen een nieuw Integraal Huisvesting Plan onderwijs op
In samenwerking met het onderwijs wordt een Integraal Huisvesting Plan opgesteld, door te inventariseren welke gebouwen noodzakelijk onderhoud nodig hebben. En of gebouwen voor nieuwbouw in aanmerking komen. Voor de dorpskernen is er sprake van fusies. 3.2
We verbeteren ons maatschappelijk vastgoed
Vanuit programma Voorzien in Vastgoed werken we aan het verbeteren van een deel van onze maatschappelijke gebouwen zoals buurt- en dorpshuizen, scholen, VO Campus en Bosbad(hal). 3.3
We onderzoeken de organisatorische aanpak onderwijshuisvesting en multifunctioneel gebruik Het beheer van onderwijsgebouwen en gebouwen met meerdere gebruikers is complexer. We onderzoeken wat de consequenties hiervan zijn en hoe we dit effectief kunnen beheren. Voor uitvoering van dit onderzoek is in de perspectiefnota een incidenteel bedrag van € 45.000 beschikbaar gesteld.
46
Wat zijn de lasten? Lasten
bedragen x € 1.000
Rekening Begroting Begroting Taakveld
Meerjarenbegroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
4.2
Onderwijshuisvesting
3.459
3.795
3.551
4.217
4.475
4.721
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
4.518
4.438
4.308
4.369
4.422
4.441
5.1
Sportbeleid en activering
451
433
392
127
127
127
5.2
Sportaccommodaties
4.507
5.046
4.905
4.985
5.866
5.954
5.3
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
2.840
3.066
2.953
2.892
2.892
2.877
5.4
Musea
396
373
373
373
373
373
5.5
Cultureel erfgoed
1.077
581
791
741
741
719
5.6
Media
1.481
1.360
1.534
1.386
1.386
1.386
18.728
19.091
18.806
19.090
20.282
20.598
Totale lasten
Wat zijn de baten? Baten
bedragen x € 1.000
Rekening Begroting Begroting Taakveld
Meerjarenbegroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
4.2
Onderwijshuisvesting
244
175
206
206
206
206
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
2.808
2.297
2.227
2.227
2.227
2.227
5.1
Sportbeleid en activering
277
272
265
-
-
-
5.2
Sportaccommodaties
816
862
805
805
809
813
5.3
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
58
60
60
60
60
60
5.4
Musea
38
39
40
40
40
40
5.5
Cultureel erfgoed
316
38
39
39
39
39
5.6
Media
175
-
-
-
-
-
Totale baten
4.732
3.742
3.642
3.377
3.381
3.385
47
Programma 3 - Economische ontwikkeling
Programma omschrijving Dit programma gaat over onze betrokkenheid bij economische ontwikkeling, werkgelegenheid en recreatie & toerisme. Programma doelstelling Behoud divers aanbod van werkgelegenheid, mensen naar vermogen aan het werk en meer (toeristische) bestedingen in Noordoostpolder. Portefeuillehouder Roger de Groot Linda Verduin
René van Amersfoort Hans Wijnants
Portefeuille Gebiedsmarketing Economie en bedrijvigheid Markten Participatiewet Project MITC Energie, duurzaamheid Inburgering Recreatie en toerisme
Wat zijn de belangrijkste trends en ontwikkelingen? Brede welvaart betreft de kwaliteit van het leven van hier en nu en de mate waarin deze al dan niet ten koste gaat van die van latere generaties en/of van mensen elders in de wereld. Inhoudelijk gaat het om de waarden die we voor onze samenleving van belang achten. Daarom richten we ons op kwalitatieve groei, die aansluit bij het economisch profiel van de Noordoostpolder. De ruimtebehoefte van het (boven)lokale en regionale bedrijfsleven in Emmeloord,
48
Ens en Marknesse faciliteren wij zo goed mogelijk. In de Ontwikkelstrategie werklocaties hebben we dit doel concreet gemaakt door locaties aan te wijzen voor ontwikkeling van (nieuwe) werklocaties en de aanpak van de bestaande bedrijventerreinen. Daarnaast stimuleren we lokaal gebonden bedrijven in de overige dorpen. Op regionale schaal werken we samen met onze buurgemeenten en benutten zo capaciteit, kennis en middelen op een effectieve en efficiënte wijze. Voor een blijvend sterke economie werken we aan circulaire economie, digitalisering en energietransitie. Door samen te werken met bedrijven, stimuleren we duurzame bedrijfsmodellen en innovatieve oplossingen die bijdragen aan een circulaire en klimaatneutrale economie. Voor recreatie bieden we ruimte voor initiatieven voor dag- en verblijfsrecreatie. Daarnaast creëren we mogelijkheden voor kleinschalige recreatie, agrarische nevenactiviteiten en plattelandstoerisme, erfuitbreiding. Ook ontwikkelen we meer watergebonden recreatie en bieden we ruimte voor passende evenementen die bijdragen aan de aantrekkelijkheid van de regio. Wat zijn onze reguliere taken? Hoogwaardig accountmanagement als sleutel voor economische ontwikkeling De economische ontwikkeling van de Noordoostpolder wordt voor het grootste deel gerealiseerd door bestaande bedrijven. Daarom onderhouden we korte lijnen met het bedrijfsleven.
Individueel, maar ook via de ondernemersvereniging, regionale netwerken en de bedrijvenclusters, zoals het Agrofoodcluster en het Innovatiecluster. De accountmanagers van de gemeente zijn het aanspreekpunt voor de ondernemers bij de verwezenlijking van hun ambities. Daarnaast ligt de rode loper uit voor nieuwe bedrijven die passen binnen het profiel van de gemeente en aansluiten op onze sterke sectoren. Inwoners stimuleren om een baan te vinden en te houden Er zijn veel mogelijkheden voor inwoners die een korte afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Met een redelijke mate van zelfredzaamheid vinden zij zelf hun weg naar werk. We richten ons met name op de inwoners die onze ondersteuning nodig hebben en minder zelfredzaam zijn. Vaak vraagt het begeleiden van deze groep een integrale aanpak. Er wordt daarom samengewerkt met het onderwijs, het UWV, het bedrijfsleven, welzijnsorganisaties, de WerkCorporatie en Concern voor Werk. Omdat de doelgroep steeds meer ondersteuning en daarbij passende voorzieningen nodig heeft, is het nodig om te kijken naar een toekomstbestendige aanpak en inrichting van de uitvoering. Samen zetten we de Noordoostpolder op de kaart voor inwoners en bezoekers Wij blijven de Noordoostpolder positioneren als aantrekkelijk gebied om te recreëren, zowel lokaal, nationaal als internationaal. Hiervoor werken we samen met Visit Flevoland.
We zijn daarnaast stakeholder van de Stichting Gemaakt in dé Noordoostpolder om de gebiedsmarketing uit te dragen. We ondersteunen recreatieondernemers en initiatiefnemers die bestaande recreatieve activiteiten willen uitbreiden of nieuwe ontwikkelingen willen realiseren, zowel dagrecreatie als verblijfsrecreatie. We houden hierbij oog voor kwaliteit, passend bij het karakter van de Noordoostpolder. We zetten in op verbinding en gastheerschap binnen de sector. We benutten koppelkansen en zoeken samenwerking, niet alleen in de Noordoostpolder, maar ook in de bredere regio. We maken het unieke verhaal van de Noordoostpolder beter zichtbaar. Binnen dat verhaal spelen erfgoedlocaties zoals Werelderfgoed Schokland en de rijksmonumenten Waterloopbos, Kuinderburcht en OudKraggenburg een belangrijke rol. We koesteren evenementen en festivals voor inwoners en bezoekers, denk aan het Tulpenfestival en het Uit-je-tent festival. Samenwerken in de regio We doen als gemeente mee aan diverse regionale samenwerkingsverbanden. Binnen Regio Zwolle zijn we betrokken bij de uitvoering van de strategische agenda 2024-2028. Afhankelijk van de uitkomst van de evaluatie in 2025 zijn we voor de human capital agenda onder andere betrokken bij het programma Upgrade Jezelf en Groei Vooruit. En nemen we actief deel aan programmalijn Ondernemersdienstverlening.
In provincie Flevoland versterken we de (regionale) economie en brede welvaart via het uitvoeringsprogramma Samen maken we Flevoland, wat zich vertaalt in de Strategische agenda Flevoland. Ook werken we binnen het Regionaal Werkbedrijf Flevoland samen met andere gemeenten, onderwijs en UWV aan projecten en arbeidsmarktvraagstukken die gaan over o.a. oplopende tekorten binnen kraptesectoren. Samen met de gemeenten Dronten en Urk vormen we de DUN-gemeenten om onze krachten te bundelen binnen de provincie en de regio.
49
Beleidsreferenties • • • • • • • • •
Ontwikkelstrategie werklocaties Noordelijk Flevoland en Ontwikkelperspectief bedrijventerreinen gemeente Noordoostpolder (2024) Ontwikkelperspectieven woningbouw Noordoostpolder 2021-2026 Sociaal Economisch Beleid (2020-2024) Sociale Structuurvisie (2025) Deelplan Participatie (2021) Beleidsplan sociaal domein (2021-2025) Nota Toeristische Verblijfsaccommodaties (2013) Strategisch Marketing Plan (2021) Meerjarige agenda Regio Zwolle 2024-2028
Verbonden partijen - GR IJsselmeergroep - WerkCorporatie B.V.
Wat zijn onze ambities? Ambitie 1.
Een bruisend Noordoostpolder
De Noordoostpolder ontwikkelt zich tot een bruisend gebied waar ondernemers zich graag vestigen en waar genoeg te beleven is voor jong en oud. We blijven ons inspannen om ondernemers ruimte te geven. Wij faciliteren initiatieven die (nacht)horeca, evenementen, cultuur en andere recreatieve activiteiten mogelijk maken. Daarnaast gaan we door met het vertellen van de ontstaansgeschiedenis van de Noordoostpolder. Dat is een uniek verhaal waar we trots op zijn. Dat verdient ruimte.
Wat gaan we in 2026 hiervoor doen? 1.1
We starten met de uitvoering van het nieuwe Sociaal Economische Beleid
We voeren samen met ondernemers, onderwijs en bedrijvenclusters het nieuwe sociaaleconomisch beleid uit. De dynamische uitvoeringsagenda heeft bewezen een krachtig instrument te zijn voor het realiseren van onze doelen. Ook het werken met de gemeentelijke sectortafels is succesvol gebleken en deze werkwijze zal worden voortgezet. We versterken de dynamische uitvoeringsagenda met een aantal gezamenlijke strategische doelen. Hierdoor leggen we de gezamenlijk koers duidelijk vast en kunnen we de voortgang beter monitoren. 1.2
We geven ruimte aan bedrijvigheid
We blijven zorgen voor voldoende en toekomstbestendige ruimte voor zowel bestaande bedrijven als nieuwkomers. We werken aan de uitbreiding van de bedrijventerreinen in Emmeloord, Ens en Marknesse. Bedrijventerrein De Munt B in Emmeloord wordt in 2026 bouwrijp opgeleverd. Met de overige dorpen blijven we in gesprek over de behoefte aan bedrijfskavels. 1.3
We starten met de verkenning hoe we oudere bedrijventerreinen toekomstbestendig gaan inrichten We stimuleren de her invulling van leegstaande panden en her ontwikkelen oudere bedrijventerreinen naar duurzame aantrekkelijke werklocaties van de toekomst. We zetten samen met de ondernemers in op de realisatie van wandelpaden op de bestaande bedrijventerreinen.
1.4
We helpen bij het versnellen van digitalisering en Innovatiekracht bij ondernemers
50
We stimuleren in 2026 de digitale en innovatieve ontwikkeling van ondernemers – met nadruk op het mkb – door het opzetten van een samenhangende aanpak. Deze bestaat uit het aanbieden van laagdrempelige ondersteuning (zoals digispreekuren en digitaliseringsvouchers) in samenwerking met Horizon Flevoland. Tevens het faciliteren van praktijkgerichte innovatie-experimenten (zoals testlabs, living labs en thematische netwerken in o.a. agri-tech), en het versterken van regionale innovatiehubs als centrale plekken voor kennisdeling, samenwerking en toegang tot technologische voorzieningen. 1.5
We hebben focus op de ontwikkelingen rond het MITC
We stimuleren ontwikkelingen rond het MITC waardoor een passend vestigingsklimaat ontstaat. Daarnaast zetten we in op hoogwaardig onderwijs op alle niveaus. En ondersteunen we ontwikkelingen van een doorlopende leerlijn van voortgezet onderwijs via MBO en HBO tot en met WO om innovatieve bedrijvigheid binnen het MITC te stimuleren. 1.6
We voeren de uitvoeringsagenda van de visie op Recreatie & Toerisme uit
Op basis van de uitvoeringsagenda van de visie op Recreatie & Toerisme (besluitvorming verwacht eind 2025) voeren we concrete opgaven uit om de Noordoostpolder recreatief nog aantrekkelijker te maken. Dit doen we samen met partners zoals recreatieondernemers, terrein beherende organisaties en cultuur- en erfgoedorganisaties. 1.7
We maken van de Noordoostpolder een aantrekkelijk gebied om te recreëren
We maken de Noordoostpolder meer aantrekkelijk voor inwoners en bezoekers. Dit doen we door bestaande recreatieve voorzieningen en infrastructuur te onderhouden én aantrekkelijker te maken door het toevoegen van informatievoorziening, beleving en rustpunten. Daarbij maken we het verhaal van de Noordoostpolder zichtbaar en beleefbaar in het landschap. Ook benutten we kansen om nieuwe voorzieningen te realiseren en het recreatief netwerk uit te breiden. Zo gaan we bijvoorbeeld over tot aanleg van haalbare recreatieve fietspaden op de Zwartemeerdijk en rond de Schoterplas. 1.8
We stellen strategisch evenementenbeleid vast
Het ontwikkelproces voor strategisch evenementenbeleid is in 2025 opgestart. We werken aan een strategisch kader en bepalen de rol(len) van de gemeente. We brengen in kaart welke evenementen wenselijk zijn en waar deze evenementen gehouden kunnen worden. Dit doen we samen met evenementenorganisaties en initiatiefnemers. Dit beleid wordt in 2026 ter besluitvorming voorgelegd.
Wat zijn onze ambities? Ambitie 2.
Duurzamer, groener en schoner
We gaan door met verduurzaming. Dat doen we samen met onze inwoners en ondernemers. Ons uitgangspunt is 'haalbaar en betaalbaar voor iedereen’. We zien een toekomst voor waterstof als kans om de agrarische sector verder te verduurzamen.
Wat gaan we in 2026 hiervoor doen?
51
2.1
We gaan samen met ondernemers door met verduurzaming
We blijven samen met ondernemers doorgaan met verduurzaming van bedrijventerreinen, door deze klimaat- en toekomstbestendig te maken. Onze focus ligt hierbij op de huidige bedrijventerreinen. We faciliteren hierbij initiatieven van ondernemers in het kader van duurzaamheid en haken aan bij programma’s en middelen vanuit Rijk en regio. We faciliteren om per bedrijventerreinen toe te werken naar een nadere verkenning van de ‘beter benutten’ kansen en handelingsperspectief. We stimuleren lokale pilots en experimenten in de vorm van energiehubs. Om initiatieven op gang te helpen zetten we een aanjager in, die aan de slag gaat op een aantal bedrijventerreinen in Emmeloord en in de dorpen (zie ook activiteit 4.12 uit programma 1). Ook blijven we nauw samen optrekken met de werkgroep circulaire economie binnen het programma klimaat en energie in de eigen organisatie en daarbuiten. Denk hierbij aan PVB, platform verduurzamen bedrijventerreinen. 2.2
We faciliteren waterstof initiatieven
We faciliteren initiatieven vanuit ondernemers op het gebied van waterstof met in achtneming van het Nationaal plan energiesysteem. Lokale productie en opslag hebben de voorkeur. Bij grootschalige productie van waterstof kijken we specifiek naar plaatsen waar grootschalige elektrische infrastructuur voorhanden is. We volgen en ondersteunen de ontwikkelingen van FLHY (Flevoland Hydrogen Valley) om het waterstofnetwerk in Flevoland te concretiseren. 2.3
We stimuleren innovatieve bedrijvigheid in de akkerbouw
Wij zijn actief betrokken bij het inrichten van innovatie rond open teelten in de akkerbouw waardoor inzet van arbeid en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen worden beperkt. 2.4
We werken aan een ambitiedocument voor het landelijk gebied
We geven invulling aan de strategische doelen uit het programma Klimaat & Energie. We werken aan het Ambitiedocument ‘Vitaal en vruchtbaar landelijk gebied’, waarin we per thema de ambities en maatregelen uitwerken. Op basis van het ambitiedocument stellen wij vervolgens een uitvoeringsplan op, waarmee we aan de slag gaan.
Wat zijn onze ambities? Ambitie 3.
Meedoen in de samenleving
Zorg in de Noordoostpolder blijft beschikbaar, bereikbaar en betaalbaar. We sluiten aan op wat onze inwoners nodig hebben. Door te werken met ‘positieve gezondheid’ kijken we naar wat mensen kúnnen in plaats van naar hun beperkingen. We geven onze partners ruimte door te werken vanuit vertrouwen en zorg op maat. Ons doel is een samenleving waarin iedereen meedoet en zelfstandig is.
Wat gaan we in 2026 hiervoor doen? 3.1
We zetten onderwijs in als motor voor participatie en brede welvaart
Onderwijs is niet alleen een opstap naar werk, maar ook de basis voor meedoen in de samenleving. Daarom zetten we in op gelijke kansen voor alle jongeren en volwassenen, met extra aandacht voor kwetsbare doelgroepen. Leven lang ontwikkelen en duurzame inzetbaarheid zijn hierin sleutelbegrippen. Een ontwikkelfonds kan hierin een stimulerende rol spelen, door middelen en samenwerking beschikbaar te stellen voor gerichte leer- en ontwikkeltrajecten. De keuze die we in 2025 maken voor aansluiting bij óf Flevolands Leert óf het ontwikkelfonds Regio Zwolle, is daarbij bepalend voor de inzet die we als gemeente in 2026 kunnen leveren op het gebied van leven lang ontwikkelen en duurzame participatie. 3.2 We zorgen voor een nauwe samenwerking met het bedrijfsleven om arbeidsparticipatie voor iedereen mogelijk te maken
52
We zetten ons in voor duurzame uitstroom op de arbeidsmarkt. We hechten daarom waarde aan een goed en blijvend contact met de werkgever. Zo voorkomen we dat inwoners (weer) uitvallen en een beroep moeten doen op de bijstand. Korte lijnen in de samenwerking met het onderwijs en (buitengewoon) werkgevers is hiervoor van belang. Dit realiseren we door het implementeren van een regionaal werkcentrum. Daarnaast hebben we meer aandacht voor bepaalde doelgroepen, zoals inwoners met een indicatie Beschut Werk en de groeiende middengroep zonder indicatie of met de indicatie banenafspraak. Iedereen met arbeidsvermogen verdient een plek op de (reguliere) arbeidsmarkt. 3.3
We zorgen ervoor dat inburgeraars integreren via taal en werk
De inburgering is erop gericht dat statushouders zo snel mogelijk beginnen met de bij hen passende leerroute en participatie. Dit gebeurt in nauwe samenwerking tussen Firda, de WerkCorporatie, Concern voor werk en Vluchtelingenwerk. In aanvulling hierop voert het Vrouwencentrum het programma Dochters voor moeders uit dat bestaat uit vijf modules gericht op informatie en integratie. Het belang van het bieden van kansen voor statushouders wordt door de WerkCorporatie actief onder de aandacht gebracht van werkgevers. Zij zien meer en meer het belang om de nieuwe Nederlanders een kans te bieden. Tot slot wordt gewerkt aan mogelijkheden om in samenwerking met maatschappelijke organisaties en werkgevers scholingstrajecten op te zetten, een eerste initiatief is om vrouwen richting de zorg te laten uitstromen.
Wat zijn onze ambities? Ambitie 4.
Een aantrekkelijk onderwijsaanbod
We zijn trots op ons brede en aantrekkelijke onderwijsaanbod in de Noordoostpolder. Dat willen we behouden en waar nodig versterken. Onderwijs is de basis voor werk en voor meedoen in de samenleving. Een breed aanbod en een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt vinden we daarom belangrijk.
Wat gaan we in 2026 hiervoor doen? 4.1
We behouden en versterken samenwerkingsmogelijkheden van het brede onderwijsaanbod In 2026 willen we het bestaande brede onderwijsaanbod in de Noordoostpolder behouden en versterken. In een regio waar demografische druk en arbeidsmarktkrapte een rol spelen, is het van belang dat de opleidingsmogelijkheden voor jongeren en volwassenen goed bereikbaar en breed toegankelijk blijven. Daarom werken we samen met onderwijsinstellingen en andere partners aan het versterken en uitbreiden van opleidingsmogelijkheden, zoals een doorlopende leerlijn van voortgezet onderwijs via MBO en HBO tot en met WO.
4.2
We versterken de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt
Een aantrekkelijk onderwijsaanbod is alleen toekomstbestendig als het goed aansluit op de arbeidsmarkt. Als gemeente stimuleren we samenwerking tussen onderwijsinstellingen en werkgevers, zodat jongeren worden opgeleid voor sectoren waar nu én straks vraag naar is. Ook ondersteunen we initiatieven die bijdragen aan praktijkervaring en arbeidsmarkt oriëntatie, zoals stages, leerwerkplekken en praktijk leren. We geven in 2026 invulling aan de Wet van school naar duurzaam werk door samen met de arbeidsmarktregio en het onderwijsveld een regioplan op te stellen. Hierin maken we afspraken over doorlopende leerroutes en begeleiding van jongeren richting duurzaam werk. 4.3
We zetten ons actief in als verbinder en facilitator
53
Hoewel we als gemeente geen directe invloed hebben op het onderwijsaanbod of op de organisatie van het onderwijs, nemen we wel nadrukkelijk een stimulerende rol op ons. We brengen onderwijs en bedrijfsleven bij elkaar, signaleren kansen en knelpunten en ondersteunen initiatieven die bijdragen aan lokale versterking. Zo dragen we bij aan een toekomstgericht onderwijssysteem waarin iedereen mee kan doen.
Wat zijn onze ambities? Ambitie 5.
Dienstverlening voor iedereen
De gemeente is er voor haar inwoners en ondernemers. We stemmen onze dienstverlening op hen af. Transparant en toegankelijk zijn de kernwoorden. Zowel digitaal als fysiek. De informatie naar inwoners en ondernemers is duidelijk en we delen het proactief.
Wat gaan we in 2026 hiervoor doen? 5.1
We verbeteren de digitale dienstverlening voor ondernemers
We zetten ons in om ondernemers digitaal te ondersteunen bij het vinden van relevante informatie. We werken daarom aan een uitbreiding van onze website. Hierdoor gaan we de ondernemers beter faciliteren in hun zoektocht naar digitale informatie over onderwerpen zoals subsidies, duurzaam en circulair ondernemen, inkoopbeleid en veilig ondernemen.
54
Wat zijn de lasten? Lasten
bedragen x € 1.000
Rekening Begroting Begroting Taakveld
Meerjarenbegroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
1.152
1.365
1.308
1.432
1.432
1.232
0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
2.3
Recreatieve havens
12
26
20
20
20
20
3.1
Economische ontwikkeling
535
793
738
763
203
13
3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
749
792
776
856
1.013
1.013
3.4
Economische promotie
552
649
581
581
581
581
3.000
3.624
3.423
3.652
3.249
2.859
Totale lasten
Wat zijn de baten? Baten
bedragen x € 1.000
Rekening Begroting Begroting Taakveld
Meerjarenbegroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
837
521
637
702
702
702
0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
2.3