15.4 Meerjarige agenda Regio Zwolle 2024-2028.pdf

is de versterking in de samenwerking tussen economie en arbeidsmarkt:

Het realiseren van meer synergie en verbinding binnen (top)sectoren als agro

verantwoordelijk voor het inventariseren

& food, e-commerce en ICT, maar ook de

en uitwerken van overkoepelende

vrijetijdseconomie.

uitdagingen. Alsmede het koppelen op

Het realiseren van de juiste voorwaarden om de omschakeling naar een circulaire economie, de energietransitie,

uitvoeringskracht. n

representatie van de betrokken partners in de benodigde netwerken.

REGIO ZWOLLE

klimaatadaptatie en biodiversiteit te

Het versterken van de betrokkenheid en

Hoe pakken we dit aan?

PROGRAMMA

I

TOELICHTING

I

PARTNERS

De regio onderzoekt gericht waar vraagstukken liggen in

22 gemeenten,

de markt en wat de transitie opgaven zijn en steunt het

4 provincies,

mkb in deze transitieopgaven door:

EBRZ, MKB

n innovatie- en kennisontwikkeling (laagdrempelig en toegankelijk voor de bedrijven zelf)

Nederland Regio Zwolle, VNO-NCW

n experimenteerruimte

Regio Zwolle,

n stimulerings- en ondersteuningsbeleid,

Kennispoort

n innovatie- en hub-ontwikkeling

Regio Zwolle, Horizon en collega

Voor de benodigde schaalgrootte zoekt Regio Zwolle

uitvoerings­

aansluiting bij de Strategische innovatie- en investe-

organisaties,

ringsagenda (SIIA) Oost Nederland, Think East en de the­

onderwijs­

ma's die hierin genoemd worden als Slim en duurzaam

instellingen,

voedsel produceren, Digital Economy & Industry, Smart

Oost NL en

Energy, Clean & Circular en Prevention & Medtech. Actief

samenwerkings­

maken we verbinding naar de betrokken partners in

verbanden als

Gelderland, Overijssel, Flevoland en Drenthe. Daar waar

Perron038,

sectoren extra inzet nodig hebben (bijvoorbeeld recrea­

IQ BLVD,

tiesector of agro & food) dan is dit mogelijk.

Innovatiecluster Noordoostpolder

Een ontwikkeling van een innovatiecluster rond klimaat­ adaptatie (met ondernemers, onderzoek en onderwijs) en een delta-experience voor inwoners en bezoekers, waar de delta (vraagstukken, opgaven, handelingsperspectief) - onder meer door inzet van de creatieve sector - zijn een kans voor de regio en de sector.

e.a.

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

n

versnellen. Zowel op het gebied van

22

Ondernemers zorgen voor dynamiek, bedrijvigheid en

22 gemeenten,

werkgelegenheid en spelen een belangrijke rol in de

4 provincies,

huidige maatschappelijke en economische transities.

Kennispoort

Provincies, gemeenten en uitvoeringsorganisaties

Regio Zwolle,

dragen hieraan bij door te helpen, te begeleiden en te

Horizon en collega

ondersteunen waar nodig. De publieke organisaties zijn voor veel ondernemers het eerste contact met de overheid.

onderwijs­ instellingen, Oost NL, Regio Zwolle Brigade en

en beleving zijn daarom belangrijk. We moeten

samenwerkings­

ondernemers een goede uitgangspositie bieden voor

verbanden

economisch herstel zodat de werkgelegenheid geborgd

als hubs en

blijft voor alle lagen van de bevolking. Daarom zetten we

topsectoren

in op de versterking van het ondernemersecosysteem en de ondernemersdienstverlening.

De gemeenten en provincies zetten zich in voor de

22 gemeenten,

versterking van het fysieke vestigingsklimaat voor een

4 provincies,

toekomstbestendige regionale economie: het organise­

RijkEBRZen

ren van de ruimtelijke randvoorwaarden voor werkloca-

betrokkenen

ties en transities (fysiek en milieu). Vanuit een gezamenlijk ruimtelijk economisch toe­ komstbeeld ontwikkelen de overheden, gekoppeld aan het NOVEX-gebied, een ruimtelijke strategie op werklocaties door samenhang en verbinding tussen de intergemeentelijke en provinciale programma's te onder­ steunen. Met waardering en respect voor ieders rol in de ruimte hebben we de ambitie om door inspiratie en ken­ nisdeling alle partners in staat te stellen weloverwogen keuzes te maken in het ruimtelijk domein. Dit hangt dan ook samen met hoofdstuk 6 van deze agenda: de uitwer­ king van de ruimtelijke opgaven daar waar het gaat om het realiseren van woningen en voorzieningen.

REGIO ZWOLLE

Optimale dienstverlening en aandacht voor regeldruk-

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

2

uitvoering­ sorganisaties,

23

In het kader van de lerende samenwerking wordt het

Nader te bepalen

netwerk tussen partners betrokken bij de economische

onderzoek

uitvoeringsprogramma versterkt. Ook wil de regio

consortium (nader

betrouwbare, feitelijke informatie kunnen presenteren

vast te stellen),

over thema's die relevant zijn voor onze regio om een

Hogeschool

(economisch) beeld op te kunnen maken.

Windesheim (Regio Zwolle Monitor)

4 tiff+t

ą Kwuimrc 4 GNOÍRVHJS

7 KTÍlteWfíN 1 DU1R/ÍW fflffiBE

Q KRUK WERK 0 IN ECONOMISCHE GROEI -

lii

iá

Q WOUSĪK. U IMOVATIEN INFRASTRUCTUUR

4f) VERANTWOORD! 1L CONSUMPTIE

ļjļ KUMAAIACĨIE

Ą~Į MflieSCNJP(M

I/ OOEISTEUKGEN IE KREKEN

ENPROOUCĪK

CO

ŵ

verbeteren van mobiliteit en infrastructuur, en

een brede welvaart voor iedereen. Daarmee

de nadelen ervan (lees: tijdverlies door files,

mensen in alle leeftijdscategorieën en in alle

mensen veroorzaakte klimaatcrisis. De effecten

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

We willen met bovenstaande programma's

REGIO ZWOLLE

f GEBM 1 wuomi

levensfasen van belang. Van peuteronderwijs

van klimaatverandering vormen een bedreiging

24

tot een Leven Lang Ontwikkelen. Onderwijs

voor mensen en natuur in onze regio.

zorgt ervoor dat werkenden over vaardigheden

17) Partnerschap om doelstellingen te

versterken we de leefbaarheid, innovatiekracht

onveiligheid in het verkeer en druk op het milieu)

en verduurzaming van onze regio. We focussen

verminderen. Daarnaast moet het bedrijfsleven

ons in Regio Zwolle hierbij op zeven van de

innoveren en verduurzamen.

zeventien SDG's:

12) Verantwoorde consumptie en productie

1) Geen armoede - gericht op de afname van

verlaagt de druk op het milieu en vermindert de

armoede in al haar vormen.

afhankelijkheid van grondstoffen.

4) Kwaliteitsonderwijs - goed onderwijs is voor

13) Klimaatactie - aanpakken van de door

- een efficiënter gebruik van grondstoffen

beschikken om mee te kunnen draaien in de

bereiken - Het realiseren van de doelen vereist

steeds veranderende vragen op de arbeidsmarkt.

samenhangend beleid, een coöperatieve

7) Betaalbare en duurzame energie -

omgeving en het aangaan van nieuwe

ontwikkelen en gebruik van technologieën

partnerschappen.

voor energiebesparing en hernieuwbare energiebronnen zijn van wezenlijk belang om

Concretisering naar uitvoering

energieverbruik en de afhankelijkheid van

De partners in de Economic Board Regio Zwolle

fossiele brandstof te verminderen.

(EBRZ) geven vorm aan de economische agenda.

8) Eerlijk werk en economische groei -

In 2022 is het nieuwe koersdocument van EBRZ

voor iedereen gelijke kansen op werk met

uitgekomen en op dit moment wordt gewerkt aan

gelijkwaardig loon voor gelijkwaardig werk. De

een concretiseringsslag. Hetzelfde geldt voor de

economische groei moet toenemen door middel

strategische agenda van de onderwijsinstellingen

van diversificatie, technologische ontwikkeling

verenigd in de Zwolse8. Met de partners van

en innovatie en mag niet niet langer een van de

EBRZ en onderwijsinstellingen wordt een

oorzaken zijn van milieuvervuiling.

jaarplan ontwikkeld om dat verder vorm en

9) Industrie, innovatie en infrastructuur -

inhoud te geven.

4.2. Werken aan een toekomstbestendige en flexibele arbeidsmarkt

werkgelegenheid. We zien dat plattelandsgemeenten en kleinere

Karakteristiek Regio Zwolle bloeit en de werkgelegenheid neemt, met 14.000 openstaande vacatures, harder toe dan het Nederlands gemiddelde. Begin 2023 kon een werkzoekende uit Regio Zwolle uit meer dan vijf banen kiezen. Landelijk ligt dit gemiddelde op 4,4 banen. Dat wil niet zeggen dat zowel werkzoekenden als bedrijven daadwerkelijk kunnen kiezen: naast de kwantitatieve mismatch is ook sprake van een kwalitatieve mismatch op de arbeidsmarkt. De verandering van werk gaat zo snel dat de behoefte

kernen moeite hebben om jonge mensen te behouden. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de stad Zwolle, die blijft groeien. Daarom is de balans tussen kleinere steden, dorpen en de stad van groot belang. Belangrijk is dat de heel Regio Zwolle, en niet alleen Zwolle, profiteert van groei en het aantrekken en behouden van mensen. Met deze dynamiek worden sociale en economische verschillen tussen gebieden zichtbaarder en dreigt de kracht van de regio ondermijnd te worden. Dit vraagt een flexibele aanpak.

toeneemt aan mensen met specifieke opleidingen, kennis en vaardigheden. Ontgroening en vergrijzing zorgen voor krapte op de arbeidsmarkt. Het tekort aan menselijk kapitaal is een van de knelpunten voor

Waar zetten we op in? Resultaat in aantallen (output) n

Inzet op de beweging van stimuleren van de leercultuur en leven lang ontwikkelen, met een

de verdere groei van de regionale economie en remt

bereik van jaarlijks 300.000 inwoners. Daarvan

de mogelijkheid om te versnellen op de noodzakelijke

activeren we om gebruik te maken van een of

transitieopgaven als digitalisering, circulair

meerdere financieringstrajecten 2.000 inwo­

ondernemen en de energietransitie. Dit heeft een

ners, 500 werkgevers en 1.000 werknemers

enorme ontwrichtende werking op de maatschappij.

en 5 experimenten op transities en/of sociale innovatie.

Technologische innovaties en digitalisering vormen een uitdaging. Om het economisch succes te besten­

n

Doorontwikkelen van twaalf sectortafels waarin werkgevers, werknemers en onderwijsinstel­

digen wil de regio op dit vlak koploper zijn, met name

lingen elkaar weten te vinden op: strategisch

als het gaat om de toepasbaarheid van innovaties

personeelsbeleid, sociale innovatie, versterken

(doenovatie).

van de leercultuur, aanbod van Leven Lang Ontwikkelen en uitvoeren van projecten voor

Wat is er aan de hand?

beschikbaarheid, wendbaarheid en inclusiviteit

Ondanks de goede uitgangspositie van de regio staat

van mensen op de arbeidsmarkt.

het succes onder druk. Plotselinge veranderingen in de geopolitieke context en de economische conjunc­

n

loopbaantrajecten en 1.000 mensen die gebruik

tuur zijn niet beïnvloedbaar, maar we moeten er wel

maken van de dienstverlening van het Regio­

steeds meer rekening mee houden. Actuele crises

naal Werkcentrum.

(zoals de oorlog in Oekraïne, stikstof, Pfas, energie en gevolgen corona) vragen veel van ondernemers.

n

arbeidsmarkt en inzet op twee systeem door­

zijn bovendien in de hele regio voelbaar. Bedrijven in

brekende experimenten.

specifieke branches en sectoren worden hierdoor n

in relatie tot de arbeidsmarktkrapte.

economie en arbeidsmarkt.

wil groeien zonder grote sociaaleconomische

Impact maken (outcome) n

arbeidsparticipatie en arbeidsproductiviteit

de arbeidsmarkt hebben mensen een onzeker

wordt nagestreefd en die het mogelijk maakt

toekomstperspectief. Terwijl we met de tekorten

transities te realiseren.

op de arbeidsmarkt iedereen nodig hebben. De op de arbeidsmarkt is er sprake van groei van

Realiseren van een toekomstbestendige en flexibele arbeidsmarkt, waarin maximale

verschillen tussen gebieden. In de basis van

woningmarkt laat verdringingseffecten zien,

Realiseren van een groei naar 20.000 banen in 2040 en de groei verantwoord accommoderen

wendbaarheid en weerbaarheid van onze regionale

Regio Zwolle staat voor een schaalsprong en

Realiseren van 1.000 matches voor kwetsbare doelgroepen in de periode 2024 - 2028 op de

Stijgende grondstof-, voedsel- en materiaalprijzen

extra hard geraakt. Deze ontwikkelingen vragen

Jaarlijks realiseren van 2.500 individuele

n

Realiseren van de opstart en ontwikkeling van een Regionaal Werkcentrum, gericht op actieve

dienstverlening voor iedere inwoner met n

n

Het versterken van de betrokkenheid en

een loopbaan- en/of ontwikkelvraag.

representatie van de betrokken partners in

Versterken van de reguliere werkgevers- en

de benodigde netwerken.

werkzoekendendienstverlening van Regio Zwolle en afstemmen bovenregionaal tussen vier arbeidsmarktregio's.

Hoe pakken we dit aan?

wĚĒL

Leven Lang Ontwikkelen en inzet op leercultuur

PARTNERS

n Onderzoek naar de ontwikkelingen op leercultuur, skills en leven lang ontwikkelen in Regio Zwolle

22 gemeenten, 4

(sectoraal, sub regionaal en lokaal niveau). n Continueren van het Ontwikkelfonds Regio Zwolle.

provincies, UWV Werkbedrijf, MKB Nederland Regio Zwolle, VNO-NCW

n Doorontwikkelen van 12 sectortafels.

Regio Zwolle,

n Inzet op scholing en Leven Lang Ontwikkelen

ondernemers-

rondom innovatie en de transitieopgaven.

platforms- en

n Uitvoeren van het kennis, expertise en

system, SBB en sector- en branche­

26

bedrijfskringen,

sturingsprogramma. Leren en verbeteren staat

ZP Netwerk Regio

hierin centraal om het ecosysteem in de regio te

Zwolle, FNV,

versterken.

CNV, onderwijs­ instellingen, mbo- en

1

hbo-instellingen uit daily urban

organisaties.

n Realiseren van de opstart en ontwikkeling van

2

22 gemeenten, 4

een Regionaal Werkcentrum, gericht op actieve

provincies, UWV

dienstverlening voor iedere inwoner met een

Werkbedrijf, MKB

loopbaan- en/of ontwikkelvraag.

Nederland Regio

n Partners ontwikkelen tevens de

Zwolle, VNO-NCW

arbeidsmarktinfrastructuur door, brengen

Regio Zwolle,

projecten in beeld en zorgen ervoor dat de

ondernemers-

dienstverlening laagdrempelig en toegankelijk is

platforms- en

voor een ieder met een loopbaanvraag.

bedrijfskringen, ZP

n Continueren van de Regio Zwolle Brigade.

REGIO ZWOLLE

mí.

TOELICHTING

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

PROGRAMMA

Netwerk Regio Zwolle, FNV, CNV, Zw8lseinstellingen, mbo- en hbo-instellingen uit daily urban system, SBB en sector- en brancheorganisaties.

n Stimuleren van talentontwikkeling en talentbehoud

22 gemeenten, 4

in de regio, door gericht de samenwerking tussen

provincies, UWV

onderwijs en bedrijfsleven te faciliteren en hen uit

Werkbedrijf, MKB

te dagen de transitieopgaven te koppelen aan het

Nederland Regio

opleiden van nieuwe studenten.

Zwolle, VNO-NCW

ecosysteem voor jongeren tot 27 jaar met als doel

ondernemers-

iedere jongere te voorzien van een overstap naar

platforms- en

werk. Realiseren van voldoende stages- en leerba-

bedrijfskringen,

nen (werkgarantie), startbanen en onderzoeksop­

ZP Netwerk Regio

drachten. Dit is een inspanningsverplichting van alle

Zwolle, FNV, CNV,

partners. Iedere student heeft daarbij de mogelijk­

Zw8lse-instellingen,

heid op een werkgarantie in Regio Zwolle.

mbo- en hbo-

n Versterking samenwerking realisatie doelstellingen Novex-gebied. n Actieve betrokkenheid realiseren in het ontwikke­ len van een uitvoeringsstrategie voor de gewenste

instellingen uit daily urban system, SBB en sector- en brancheorganisaties.

groei van in ieder geval 50.000 woningen en 20.000 arbeidsplaatsen (doelstelling NOVEX-gebied) in tijden van arbeidsmarkttekorten. Hierin behoren vraagstukken als huisvestiging, mobiliteitsstrategie, bereikbaarheid OV, werklocaties en voorzieningen in thuis.

n Continueren en doorontwikkelen van de reguliere

15 gemeenten van

dienstverlening voor werkgevers (WSP Regio Zwolle

arbeidsmarktregio

en Regio Zwolle Brigade), versterking van de samen­

Zwolle, provincies

werking voor de werkzoekendendienstverlening en

Gelderland en

harmoniseren van instrumenten - alle inwoners in

Overijssel, MKB,

Regio Zwolle hebben gelijke kansen op werk.

VNO, Zw8lse-

Versterken van de arbeidsmarkt door naast ar­

instellingen,

beidsproductiviteit ook in te zetten op inclusiviteit

vakbonden en SBB

en het vergroten van de arbeidsparticipatie en mensen die, om wat voor reden dan ook, een afstand tot de arbeidsmarkt ervaren, te ondersteunen in hun route naar werk. Juist ook in relatie tot de gevraagde innovatieslag zorgen we dat iedereen mee kan (blijven) doen. Ten grondslag ligt het wettelijk kader SUWI.

Detecteren van relevante vraagstukken op de

22 gemeenten, 4

arbeidsmarkt van Regio Zwolle die grootschalig van

provincies, UWV

aard zijn en ingrijpend zijn op de huidige wijze van

Werkbedrijf, MKB

werken.

Nederland Regio

Actief oppakken van het thema arbeidsmarktkrapte

Zwolle, VNO-NCW

in nauwe samenwerking met de partners.

Regio Zwolle,

Investeren in levendige tripartiete ecosystemen,

ondernemers-

waarbinnen innovatie en thema's voor de toekomst in

platforms- en

REGIO ZWOLLE

3

Regio Zwolle,

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

n Actief opzetten en inzetten van het arbeidsmarkt-

27

5

gezamenlijkheid worden opgepakt door bedrijfsleven,

bedrijfskringen, ZP

onderwijs en overheid, zoals ook gedaan wordt binnen

Netwerk Regio Zwolle,

de sectorale aanpak.

FNV, CNV, Zw8lse-

n De oplopende tekorten op de onderwijsarbeidsmarkt

instellingen, mbo en hbo instellingen uit daily

(primair, voortgezet en mbo-onderwijs) en in de gezondheidszorg zijn daarbij thema's die de komende

urban system, SBB en

periode in ieder geval relevant zijn.

sector- en branche­ organisaties.

We willen met bovenstaande programma's een brede welvaart voor iedereen met speciale aandacht voor plattelandsgemeenten en dorpskernen en kleinere steden. Daarmee versterken we de leefbaarheid, innovatiekracht en verduurzaming van onze regio. Om een toekomstbestendige en flexibele arbeidsmarkt te realiseren, focussen we ons we op zeven van de zeventien SDG's: 1) Geen armoede - gericht op de afname van armoede in al haar vormen. 4) Kwaliteitsonderwijs - goed onderwijs is voor mensen in alle leeftijdscategorieën en in alle levensfasen van belang. Van peuteronderwijs tot een Leven Lang Ontwikkelen. Onderwijs zorgt ervoor dat werkenden over vaardigheden beschikken om mee te kunnen draaien in de steeds veranderende vragen op de arbeidsmarkt. 7) Betaalbare en duurzame energie ontwikkelen en gebruik van technologieën voor energiebesparing en hernieuwbare energiebronnen zijn van wezenlijk belang om energieverbruik en de afhankelijkheid van fossiele brandstof te verminderen. 8) Eerlijk werk en economische groei voor iedereen gelijke kansen op werk met gelijkwaardig loon voor gelijkwaardig werk. De economische groei moet toenemen door middel van diversificatie, technologische ontwikkeling en innovatie en mag niet niet langer een van de oorzaken zijn van milieuvervuiling. 1Ũ) Ongelijkheid verminderen - sociale samenhang is nodig voor het goed functioneren van de samenleving.

Iedereen moet gelijke kansen krijgen om deel uit te maken van de sociale infrastructuur.

r

CO

12) Verantwoorde consumptie en productie - een efficiënter gebruik van grondstoffen verlaagt de druk op het milieu en vermindert de afhankelijkheid van grondstoffen. 17) Partnerschap om doelstellingen te bereiken - Het realiseren van de doelen vereist samenhangend beleid, een coöperatieve omgeving en het aangaan van nieuwe partnerschappen. Concretisering naar uitvoering In 2014 is het Werkbedrijf Regio Zwolle opgericht waarin de arbeidsmarktregio is vormgegeven en de sociale partners zijn aangehaakt op het realiseren van een inclusieve arbeidsmarkt. Onderdeel daarvan zijn werkgevers- en werkzoekendendienstverlening als het harmoniseren van instrumenten. Vanaf 2018 werkt de Regio Zwolle samen aan het toekomstbestendig maken van de arbeidsmarkt gericht op de Human Capital Agenda. Per 1 januari 2024 wordt hier de komst van een Regionaal Werkcentrum aan toegevoegd. Gezien de urgente vraagstukken en complexiteit worden alle genoemde partners verenigt in een netwerkstructuur gefaciliteerd door Regio Zwolle. Zij werken samen in een Arbeidsmarktboard (bestuurlijk) en kernteam Arbeidsmarkt (ambtelijk). Alle betrokken partners komen tot gezamenlijke actie en werken een uitvoeringsstrategie uit voor de komende jaren. In het jaarplan van 2024 wordt de aanpak voor het volgende jaar omschreven.

REGIO ZWOLLE

MM I 1|İ I -:©;-

VtRMTïTOOHX CONSUMPTIE

ENPWOUCr*

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

ONGEUJOfE VtRMUCREN

28

5. DUURZAME GROEI EN LEEFKWALITEIT

groeien. Daarvoor is het belangrijk dat we:

Regio Zwolle neemt de verantwoordelijkheid

^

woningen blijven bouwen

voor het realiseren van de opgaven in het

^

wonen, werken, voorzieningen en toerisme

NOVEX-gebied Regio Zwolle, in samenwerking

gebalanceerd spreiden over de regio

met partners als waterschappen,

een goed betrouwbaar mobiliteitssysteem hebben, ingebed in een robuust

maatschappelijke organisaties en

^

landschappelijk raamwerk

Staatsbosbeheer. Centrale opgave van het NOVEX-gebied Regio Zwolle is klimaatadaptief groeien. Samen met het Rijk staan de

Iedereen profiteert We zorgen ervoor dat de groei bijdraagt aan een regio: ^

die mensen van landelijk en stedelijk gebied

handtekeningen voor het realiseren van minimaal 50.000 woningen en 20.000 arbeidsplaatsen in de periode tot 2040 in samenhang met een mobiliteitstransitie in onze

samenbrengt

dynamische en kwetsbare delta. Deze afspraken

^

waar ook mensen met een laag of

zijn bekrachtigd in het BO-MIRT van 10 november

middeninkomen een woning kunnen betalen

2022.

^

waar alle inwoners profiteren van banen, onderwijs en (stads)cultuur

Klimaatbestendige groeiregio De ambitie is het realiseren van de

Ook is het essentieel dat de ruimtelijke

klimaatbestendige groeiregio. Groeien met

ontwikkeling die we voor ogen hebben, bijdraagt

behoud van de goede leefomgeving en met een

aan het behoud en realisatie van een veilige,

menselijke maat, oog voor klimaatadaptatie

klimaatadaptieve, gezonde en duurzame leefomgeving.

en waterveiligheid en de verbinding tussen stad en platteland. Regio Zwolle zet zich ook in voor bovenlokale (Rijks- en provinciale)

We doen het samen

programma's in de fysieke leefomgeving en

Samen is het sleutelwoord, want samen:

ruimtelijke ontwikkeling. Waar het kan, leveren

^

bewaken we de balans tussen platteland en

we een bijdrage aan de mobiliteitstransitie en de

de stad verbinden we de programma's zoals in

energietransitie. Verbetering doorstroming en

Novex-gebied.

verkeersveiligheid

maken we werk van vitale kernen.

Wat mobiliteit betreft, zetten we in op

^ ^

de verbetering van de doorstroming en Kennisdeling en ontwikkeling is hierbij van groot belang. Samen staan we aan de lat om

verkeersveiligheid op de hoofdwegen in de regio

inclusief en duurzaam te groeien met behoud

De regio ligt immers op het scharnierpunt van

van leefkwaliteit.

de Randstadverbindingen naar noord en oost:

en de versterking van de spoorverbindingen.

het zijn de levensaders van onze regio naar

REGIO ZWOLLE

5.1. Visie op opgavegericht en regionaal samenwerken in de ruimte

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

In Regio Zwolle willen we de leefkwaliteit van onze inwoners versterken door evenwichtig te

29

de gebieden en regio's om ons heen. Op een

manier, met elkaar als partners, krijgen we de klus

vergelijkbare manier is de energie-infrastructuur

geklaard van de grote verbouwing van Nederland

bepalend voor de ruimtelijke inpassing van

in de komende jaren.

woonwijken en bedrijventerreinen. 2022 hebben alle deelnemende partijen

De lopende processen bij het Rijk (de 26

aan de Regio Zwolle (22 gemeenten, vier

nationale opgaven uit NOVEX-programma,

provincies, Economic Board Zwolle) en

als input voor de ruimtelijke puzzels) en bij de

de vier waterschappen in Regio Zwolle de

provincies zoals Omgevingsvisies en Provinciaal

intentieverklaring 'Samen verder met ruimtelijke

Programma Landelijk Gebied (PPLG) dienen niet

opgaven Regio Zwolle' ondertekend. Deze

verstoord te worden en zullen richtinggevend

verklaring, die inmiddels informeel ook het 'pact

zijn voor de regionale programma's. De regio

van Nunspeet' wordt genoemd, is overhandigd

vormt de logisch verbindende schakel tussen

aan de minister van Binnenlandse Zaken Hanke

grensoverschrijdende vraagstukken op zowel

Bruins Slot. Met deze intentieverklaring is

lokaal niveau (22 gemeenten in het DUS) als

uitgesproken dat Regio Zwolle wil komen tot

provinciaal niveau (4 provincies in het DUS).

een robuuste ruimtelijke agenda, waarin de

Deze opgaven houden zich niet aan bestuurlijke

verschillende overheden in onze regio, met

grenzen en vragen om verbinding via de regio.

respect voor elkaars onderscheiden posities en verantwoordelijkheden, eensgezind willen

Kennisdeling en inspiratie

optreden (één overheid), voor de lange termijn

We zien een opgave om door kennisdeling

afspraken willen maken en dit bestuurlijk en

en inspiratie over de grote ontwikkelingen

ambtelijk goed willen organiseren. Het is van

en opgaven, die ons te wachten staan in

belang om scherp met elkaar te duiden op welke

het ruimtelijk domein alle partners in staat

wijze regionaal wordt samengewerkt in het kader

te stellen weloverwogen keuzes te maken

van duurzame groei en leefkwaliteit. Er zijn

en te ondersteunen in het bevorderen van

verschillende schaalniveaus waarop geacteerd

samenwerking binnen de regio. Alleen op die

wordt, zoals onderstaand schema aantoont.

Infrastructurele projecten - A28, N35. N50 - Spoorlijn 7wollo-Twmtn-Munster

- Nedersaksenlijn - Versterking hor.t.Tanri r.poor no.irNoordon

- Lelyíjn

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

Richtinggevend

REGIO ZWOLLE

Tijdens het Regiocongres van 10 november

Geoqraflsch afqebakend binnen de provinciale qren7en(hele provincieļ - Bossenstrategie - RESlin gebieden met inliggencfc» gemeentel - PPLG(ingebieden) - Omgevingsvisie

- Ruimtelijk* puzzels startpakket fysieke leefomqeving inclusief NOVEX en natiortaleprogrammafc - H oo gwate rbesc her mingspro gramma - Vitale vakantieparken

Op basin van ‘Daily Urban System “ Regio Zwolle

- Bereikbaartieidsambitie juni 2020 : OV en knnoppuntennetwerk(huhs) - Uitwerking verstedefijkingsstrategie met:

- Regionale Mobihteilsstrategie - Vitale kernenen gezonde buurten Regionale Sponsstrategie Krachtige binnensteden - Karakterisliehestationsomgevingen - Opstellen ruimtelijk economische visie

Geografisch afgebakend door gebied binnen een provincie (deel van een provincie) - GebiedsverkennmgKopvan de Veluwe, - Ge bicdsvisicDalfscrvdci Panorama Vechtdal

- Gebiedsgerichte aanpakMastenbroekerpoldet çcbictfccoörporatlcZuidwcst Drenthe.

i akale uitvoeringsprojecten Stedeijk Zwolle - Vitale kernen Stationsomgevingen

Woningbouw - Bedrijventerreinen Energie

Duurzaamheid - OV. infra Centrumontwikkelingen

I

REGIO ZWOLLE

Figuur 1. Overzicht schaalniveaus projecten I programma's ruimtelijke ontwikkeling - Regio Zwolle (februari 2023)

Faciliteren en ondersteunen

ciale programma's. Onze ambitie is om in de

In onze regio ontstaat de grensontkennende

samenwerking alle partners te faciliteren in hun

verbinding tussen de programma's in de fy­

belangen en de intergemeentelijke en provin­

sieke leefomgeving van 4 de provincies en de

ciale programma's te ondersteunen. Daarom

lokale verbinding over de gemeentegrenzen

spreken we de ambitie uit om door inspiratie en

heen. Regio Zwolle hecht groot belang aan de

kennisdeling over de grote ontwikkelingen en

samenhang en verbinding tussen de provin­

opgaven die ons te wachten staan in het ruimte­

30

lijk domein alle partners in staat te stellen wel­

elkaar krijgen. In onze vitale kernen werken ge­

overwogen keuzes te maken. Onderstaand volgt

meenten samen aan verduurzaming en vergroe­

een nadere uitwerking van opgaves waarin we

ning van gezonde wijken. Die regionale samen­

regionaal met elkaar samenwerken. Met waar­

werking zorgt voor meer woningen en betere

dering en respect voor ieders rol in de ruimte.

gezonde wijken. De komende jaren zetten we samen nog meer stappen: van denken richting

5.2. Realiseren van klimaatbestendige groeiregio Zwolle met behoud van ruimtelijke kwaliteit

doen. We hebben elkaar nodig om de opgaven te realiseren en daarom werken we in Regio Zwolle verband samen.

Karakteristiek Regio Zwolle is een deltagebied dat gekenmerkt

Wat is er aan de hand

wordt door een grote variatie in landschappen:

De impact van klimaatverandering is al merk­

^

hoge,droge zandgronden

baar: het leidt tot langere periodes van droogte

^

een rivierenlandschap met dekzandruggen

en hitte, heftigere periodes van regenval en

^

(diepe) polders

een stijgende zeespiegel. Dit brengt een grote

^

veenweidegebieden.

opgave met zich mee voor onze economische

Als het ware is onze regio Nederland in het klein, een proeftuin. Want ook in Regio Zwolle hebben

brede welvaart te kunnen borgen, vraagt dit om

we te maken met veel water om ons heen. We

extremer wordende omstandigheden hebben

liggen op een strategische positie in het water­ systeem: wateraanvoer vanaf de rivieren, beken

gevolgen voor de biodiversiteit en leiden tot

in de lager gelegen IJssel-Vechtdelta

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

robuust handelen met alle partners. De steeds

REGIO ZWOLLE

groeiregio in de delta. Om op lange termijn onze

onze behoeftes, maar we zien dat het huidige

is er naast de droogteproblematiek

31

systeem tegen zijn grenzen aan loopt en kwets­

meer dreiging van overstromingen en wateroverlast;

wateronveiligheid.

en weteringen staan via de singels van Zwolle in rechtstreekse verbinding met het IJsselmeer.

De aanpak van de opgaven verschilt overigens

Dat brengt, met de klimaatverandering in het

per gebied:

achterhoofd, uitdagende opgaven met zich mee

^

Op de hoge zandgronden is het sneller

op het gebied van watermanagement.

droog, overleven andere planten en

Kwetsbaar

wateraanvoer mogelijk;

diersoorten en is weinig tot geen

Dit deltasysteem is veelvuldig aangepast aan

^

baar is voor klimaatverandering. Dit geldt zowel binnen het regionale systeem als in de interactie

^

in veenweidegebieden is het belangrijk de

tussen het regionale en nationale watersysteem.

bodemdaling te beperken en de uitstoot

Het is noodzakelijk om de balans te herstellen

van broeikasgassen te verminderen door

tussen water- en bodemsysteem enerzijds en

verhoogde (grond)waterstanden.

inrichting anderzijds, met als belofte een aan­ trekkelijkere en robuustere leefomgeving. Dit

Verschillen landelijk en stedelijk gebied

vraagt om fysieke ingrepen, maar vooral ook om

Daarnaast is er verschil tussen landelijk en

een nieuwe omgang met water en een adaptieve

stedelijk gebied. In landelijk gebied is er min­

aanpak.

der snel sprake van hitte en wateroverlast dan in steden. In landelijk gebied is eerder sprake

Kansen

van wateroverlast in combinatie met droogte,

Hier liggen kansen om Regio Zwolle verder te

waardoor meer sponswerking van onze bodem

ontwikkelen als dé klimaatbestendige voor-

en opslag van water voor drogere periodes nodig

beeldregio van Nederland. Het Rijk ziet onze

zijn. Maatregelen die hittestress voorkomen,

regio als gebied waar we met elkaar zaken voor

vragen bijvoorbeeld om meer ruimte voor ro­ buuste natuur en water in de stad. Ook hier geldt

dat grotere kernen, plattelandsgemeenten en

n aantrekkelijke landschappen

steden met elkaar verbonden zijn, omdat ze de­

n goede natuur- en waterkwaliteit

zelfde problematiek hebben maar verschillende

n voldoende werklocaties

oplossingen. De keuzes van nu op het gebied van

n betaalbare en bereikbare woningen voor

wonen, landschap en watersystemen, bepalen de toekomstbestendigheid en weerbaarheid van

iedereen n een duurzame energie- en voedselvoorzie­

later. Samen leren we van elkaar.

ning n een veilige leefomgeving voor mens en

Draagvlak

milieu

Toekomstbestendigheid en weerbaarheid vra­ gen om een robuust watersysteem, met draag­

Belangrijk daarbij is dat deze ambities in te

vlak bij inwoners en bedrijven. Daarmee kunnen

passen zijn in de ruimtelijke inrichting van de

we gevolgen beperken en de veiligheid waarbor­

gebieden.

en leefbare delta, met een robuust watersys­

Waar zetten we op in?

teem, kan de economische transformatie in

In 2028...

Regio Zwolle tot stand komen.

Regio Zwolle heeft samen met 22 gemeenten, 4 provincies en haar partners de ruimtelijke

Woningmarkt

puzzel gelegd en geeft succesvol uitvoering aan het NOVEX-gebied. Er is daarnaast voldoende samenwerking in recreatie, toerisme en mo-

forse woningbehoefte. Dit komt deels door auto­

biliteitstransitie. In de regio is aandacht voor

nome groei en deels door de aantrekkelijkheid

kennisdeling en uitwisseling van good practises.

van de regio voor:

Daarbij kijken we vooral of de aandacht voor

en een aantrekkelijk landelijk gebied

en passende woningen voor iedereen, zon­

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

De druk op de woningmarkt in de regio is groot. Ook hier zijn de huizenprijzen hoog en is er een

REGIO ZWOLLE

gen. Alleen in een veilige, toekomstbestendige

met aantrekkelijke vitale dorpen, rustige

der dat dit ten koste gaat van de aantrek­

32

plattelandsgemeenten en middelgrote

kelijke landschappen, goede natuur- en

steden.

waterkwaliteit en prettige leefomgeving

platteland en vitale kernen in balans is met die n stedelingen - de stad Zwolle maakt

voor de stad.

onderdeel uit van het stedelijk netwerk van Nederland; n rustzoekers - onze regio is gevarieerd

Resultaat in aantallen - per jaar (output) n

Het realiseren van voldoende, betaalbare

die de regio kenmerken. We richten ons op Regio Zwolle is populair als alternatief voor de

de realisatie van minimaal 50.000 wonin­

Randstad.

gen in de periode tot 2040 op een duurza­ me en klimaatbestendige manier.

Balans in leefomgeving

Impact maken (outcome)

De woningbouwopgave komt grotendeels ook

n

Behouden en vergroten van de leefbaar­

voort uit de huishoudenverdunning: met name

heid van Regio Zwolle, in balans met de

ouderen en jongeren hebben behoefte aan een

natuur, landbouw en hoogwaardige natuur,

één- of tweepersoonswoning, waarvoor ge­

inspelen op de klimaatverandering door

bouwd moet worden. Maar waar gebouwd wordt,

te investeren in systeemoplossingen en

moet ook rekening gehouden worden met de

werken aan balans. Aandacht voor behoud

balans in de leefomgeving.

landschap, klimaatadaptatie, spreiden van

Regio Zwolle staat voor de opgave om veelzijdi­

toerisme. Behoud voedselproductieareaal.

ge ruimtelijke ontwikkeling te realiseren:

Als vruchtbare delta hebben we een grote rol in de (inter)nationale voedselvoorzie-

ning. Er zijn kwalitatieve programmerings-

volgende paragraaf) en de energie-infra-

vraagstukken die in de breedte moeten

structuur.

nen. In deze uitvoeringslijn mag explicieter

cultuurhistorie en bouwcultuur gevormde

gemaakt worden dat we de afwegingen op

karakteristieken en identiteit van de plek en

regionale schaal steeds te koppelen aan het

behoudt of versterkt deze. Daar zetten we

daily urban system.

vol op in en bouwen zo aan een afwisselen­

Het accommoderen van de ontwikkelopgave (woningen en bedrijvigheid), met behoud

n

de regio. n

van de huidige ruimtelijke kwaliteit. In een klimaatadaptieve delta bouwen we mate bepalend is voor leefbaarheid en soci­

Benutten en versterken van huidige en toekomstige ambities op het gebied van leefbaarheid, landschap en de energietran-

gebiedspecifiek. Omdat identiteit in grote

n

Iedere ontwikkeling heeft oog voor de door de landschappelijke ondergrond, natuur,

sitie. n

In de herwaardering van het ruimtelijk be­

ale samenhang, omarmen we in dit principe

leid zijn water en bodem weer meer sturend

de gebied specifieke unieke eigenschap­

voor alle ruimtelijke plannen: het afstem­

pen van onze regio.

men van ruimtelijke keuzes over woning­

De ondergrond en het watersysteem zijn

bouw, energietransitie, natuur, landbouw,

bepalend voor waar en hoe we bouwen om

infrastructuur en economie op de staat

ook op lange termijn bij klimaatverandering

en de kwaliteit van de ondergrond en de

een florerende regio te kunnen zijn. Ditzelf­

natuurlijke dynamiek van het water.

de geldt voor het mobiliteitssysteem (zie de

Hoe pakken we dit aan?

PROGRAMMA

TOELICHTING

PARTNERS

De regio heeft uitgesproken een klimaatbestendige

22 gemeenten, 4

groeiregio te zijn (NOVI-gebied Zwolle). Anticiperen op

waterschappen,

klimaatverandering door te investeren in veerkrachtige en

4 provincies, Rijk

toekomstbestendige systeemoplossingen om waterveilig-

REGIO ZWOLLE

n

n

economie, maar bijvoorbeeld ook op wo­

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

worden afgewogen, dus niet alleen op

heid te realiseren. Dit vraagt erom de transitie te maken

33

naar werken met natuurlijke oplossingen waarin bodem- en water leidend zijn. In lijn met de ontwikkelprincipes heb­ ben natuurlijke oplossingen de voorkeur. Daarmee kan de sponsstrategie ook het ecologisch netwerk helpen verster­ ken en gebiedseigen landschappelijke verschillen accen­ tueren. Om het systeem als geheel bij een veranderend kli­

1

maat robuust te krijgen en te houden, zijn gebiedsgerichte maatregelen nodig op drie schaalniveaus: lokaal, regionaal en nationaal.

Bereikbaar en op niveau (qua randvoorwaarden,

22 gemeenten, 4

zoals energie- en digitale voorzieningen) houden van

waterschappen,

huidige en toekomstige economische toplocaties op

4 provincies, Rijk,

regionaal (Regio Zwolle) en nationaal niveau (REOS

EBRZ

- Ruimtelijk Economische Ontwikkelstrategie) in combinatie met een goed functionerend daily urban

2

system. Zie ook hoofdstuk 5.

Stedelijk Zwolle

Het ontwikkelprogramma stedelijk Zwolle is een

Gemeente Zwolle

stevige verdichting en vergroening van het historisch

en omliggende

centrum, het stationsgebied en langs delen van de

gemeenten, 3

stedelijke ring. Deze toename in stedelijkheid levert

provincies, 2

een bijzonder uniek woonmilieu op voor de hele regio.

waterschappen, Rijk,

Randvoorwaardelijk is dat de mobiliteitstransitie in

ProRail, NS, EBRZ,

Zwolle en in samenhang met de hele regio concreet en

consilium Zwolle

snel op gang komt. Daar ligt de collectieve uitdaging.

tale kernen en zonde buurt

]

22 gemeenten,, 4 provincies, triple

de Verstedelijkingsstrategie samen waar te maken. Om

helix partners

slagkracht en uitvoeringskracht te ontwikkelen. Goede

en partners

voorbeelden (inhoudelijk en procesmatig) te delen.

van positieve

Samenwerken in het versterken van de ambtelijke orga­

gezondheid.

nisatie op het gebied van kennis en kunde biedt kansen. Samen sta je sterker. In 'gezonde wijken' werken we samen aan de verduurzaming en de vergroening van

4

bestaande buurten. Het gaat hierbij om gezondheid en positieve gezondheid. Dit is een thema wat nader uitgewerkt wordt in dit programma met betrokkenheid van de maatschappelijke organisaties. Door hier een proactief regionaal programma van te maken snijdt het

34

mes aan twee kanten: meer woningen en betere buur­ ten. Omdat dit programma alle gemeenten in de regio betreft, is dit ook de lijn waarlangs breder gekeken wordt naar de implementatie van de ontwikkelprincipes uit de Verstedelijkingsstrategie.

Een vitaal landelijk gebied is onmisbaar voor de brede welvaart in onze regio. Het landelijk gebied staat voor een grote transformatie. Uitvoering van deze opga­ ve ligt in eerste instantie primair bij de provinciale programma's landelijk gebied, waarin ook brede welvaartsdoelen worden meegenomen. Bij de uitwerking van het programma 'Vitale kernen' wordt de verbinding gelegd met vraagstukken zoals vrijkomende agrari­ sche bebouwing, wat geen onderdeel is van het PPLG.

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

i

Dit programma is vooral bedoeld om de samenwerking tussen gemeenten te bevorderen om de ambities uit

REGIO ZWOLLE

3

Alle partners

Kennis-, innovatie- en inspiratieprogramma, gericht op alle

Alle partners

partners in Regio Zwolle. Doelen: n meer verbinding op relatieniveau;

Kennisdeling

n meer kennis bij partners over de ruimtelijke opgaven van alle partners, meer betrokkenheid door inspireren­ de bijeenkomsten; n meer toegang tot innovatieve benaderingen gericht op oplossingen voor opgaven in het ruimtelijk domein;

6 Overkoepelend programma

n meer kennisdeling en gebruik maken van ervaringen tussen de partners onderling.

1 i

Het overkoepelende programma stelt de stuurgroep in

Alle partners

staat om gerichte acties te ondernemen met en naar partners om belangen te behartigen; waar nodig in

We willen met bovenstaande programma's een brede

op het milieu en vermindert de afhankelijkheid van

welvaart voor iedereen. Daarmee versterken we de

grondstoffen.

leefbaarheid, innovatiekracht en verduurzaming van

13) Klimaatactie - aanpakken van de door mensen

onze regio. We focussen ons in Regio Zwolle op het

veroorzaakte klimaatcrisis. De effecten van klimaatver­

gebied van duurzame groei en leefbaarheid op zes van

andering vormen een bedreiging voor mensen en natuur

de zeventien SDG's:

in onze regio. 15) Leven op het land - bescherming, herstel en duur­

7) Betaalbare en duurzame energie - ontwikkelen en

zaam beheer van het leven op het land in al zijn vormen.

gebruik van technologieën voor energiebesparing en

17) Partnerschap om doelstellingen te bereiken - Het

hernieuwbare energiebronnen zijn van wezenlijk belang

realiseren van de doelen vereist samenhangend beleid,

om energieverbruik en de afhankelijkheid van fossiele

een coöperatieve omgeving en het aangaan van nieuwe

brandstof te verminderen.

partnerschappen.

8) Eerlijk werk en economische groei - voor iedereen gelijke kansen op werk met gelijkwaardig loon voor

Concretisering naar uitvoering

gelijkwaardig werk. De economische groei moet toe­

In het NOVEX-gebied Regio Zwolle werken alle partners

nemen door middel van diversificatie, technologische

nu samen aan de uitwerking van de programmaplannen

ontwikkeling en innovatie en mag niet langer een van de

en de inrichting van de uitvoeringsorganisatie. Er zijn

oorzaken zijn van milieuvervuiling.

zes kwartiermakers actief die de programma's nader

9) Industrie, innovatie en infrastructuur - verbeteren

uitwerken en voorzien van een programmaplan.

van mobiliteit en infrastructuur, en de nadelen ervan

De programma's 6 (kennisdeling) en 7 (overkoepelend)

(lees: tijdverlies door files, onveiligheid in het verkeer

worden in 2Ũ23 opgesteld en gaan in een pilotfase in

en druk op het milieu) verminderen. Daarnaast moet het

uitvoering. De programma's vloeien voort uit de recent

bedrijfsleven innoveren en verduurzamen.

vastgestelde regionale verstedelijkingsstrategie. Bij

12) Verantwoorde consumptie en productie - een

succes wordt dit opgeschaald en gecontinueerd.

efficiënter gebruik van grondstoffen verlaagt de druk

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

REGIO ZWOLLE

samenwerking met Public Affairs.

35

5.3. Versterken goede bereikbaarheid daily urban system (DUS)

en een duurzaam mobiliteitssysteem. Zodat

Karakteristiek

voor iedereen uit Regio Zwolle. En dat er goed

Bereikbaar houden van huidige en toekomstige

woon-werkverkeer mogelijk is voor mensen

woon-, centrum- en bedrijfslocaties op

die wonen op het platteland, maar werken in

onze onderwijsinstellingen goed bereikbaar zijn

regionaal en nationaal niveau in combinatie met

de stad. Daarnaast stimuleren we het woon­

een goed functionerend daily urban system:

werkverkeer per (elektrische) fiets.

dat is de opgave voor de komende jaren. Regio Zwolle heeft een centrale en cruciale positie in

Wat is er aan de hand?

het OV-netwerk van Nederland. Na Utrecht is

De regio zet zich ook in voor Rijks- en

NS-station Zwolle het grootste spoorknooppunt

provinciale-infrastructuurprogramma's; waar

qua aantal in- en uitgaande spoorlijnen en is het

het kan leveren we een bijdrage aan:

de enige (spoor)schakel tussen de noordelijke

^

provincies en de rest van Nederland. In de regio

^

de verbetering van de doorstroming

komen drie concessies in het streekvervoer

^

verkeersveiligheid en de versterking van de spoorse verbindingen

Corridor

De regio ligt immers in het scharnierpunt van

In het wegennetwerk is een vergelijkbare

de Randstadverbindingen naar het noorden en

situatie te zien, waar de A28 een belangrijke corridor is tussen de Randstad en het noorden,

oosten. Het zijn de levensaders van onze regio

toerisme alsmede de mobiliteitstransitie.

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

naar de gebieden en regio's om ons heen.

REGIO ZWOLLE

samen met vele OV-hubs binnen de regio.

de mobiliteitstransitie

Zwolle is naast een landelijke dus ook

In de regio is aandacht voor kennisdeling en

36

maar ook op een hoger schaalniveau tussen de havens van Rotterdam en Antwerpen, naar

Waar zetten we op in?

Duitsland, verbinding naar omliggende regio's en

In 2028...

verder Europa in. De noord-zuidverbinding N50

Regio Zwolle heeft samen met 22 gemeenten,

vraagt aandacht voor wat betreft doorstroming

4 provincies en haar partners de ruimtelijke

en verkeersveiligheid. maar ook andere wegen

puzzel gelegd en geeft succesvol uitvoering

binnen de regio, georganiseerd via corridors,

aan het Novex-programma. Er is daarnaast

vragen blijvend aandacht.

voldoende samenwerking in de recreatie en

een regionale schakel: als spin in een

uitwisseling van good practises. In het bijzonder

web verbonden per spoor met de meeste

is er aandacht voor de balans tussen stedelijk en

grotere plaatsen en de kleinere dorpen en

landelijk gebied.

plaatsen op het platteland - het OV-netwerk is behoorlijk uitgebreid. Dit zijn kansrijke,

Resultaat in aantallen (output)

multimodaal bereikbare plekken voor verdere

In de mobiliteitstransitie geven we

ontwikkelingen.

voorrang aan voetganger, fietser en OV. Iedere ontwikkeling draagt bij aan de

Platteland goed verbonden

mobiliteitstransitie door in te zetten op een

Buiten het OV-netwerk is een groot deel

andere manier van verplaatsen: meer lopen,

van de regio, vooral kleinere dorpen op het

fietsen en OV-gebruik. We kiezen voor ruimte-

platteland, afhankelijk van automobiliteit door

efficiënte vervoerswijzen. Dat betekent

de lage dichtheid en daardoor afwezigheid van

inzet op een regionale mobiliteitstransitie

(frequent en kwalitatief) openbaar vervoer. Het

in combinatie met verdichten in de kernen,

is belangrijk dat het platteland goed verbonden

rond OV-knopen en het mengen van wonen en

is en blijft met kleinere en grotere steden, zodat

werken waardoor inwoners minder (ver) hoeven

er eerlijke kansen zijn voor iedereen op werk en

te reizen: multimodale plekken maken waar

goed onderwijs. Dat onderstreept het belang

een alternatief voor de auto voor handen is.

van goede fietsverbindingen, OV-voorzieningen

We streven naar meer robuustere corridors in

geen significante invloed op (uitgezonderd

de oost-west- en noord-zuidverbindingen en

de N50 in relatie tot de verstedelijking in

een verbeterde verkeersveiligheid. De regio

Dronten/Kampen).

blijft inzetten op versterking en verduurzaming

n

De uitdaging ligt in een mobiliteitstransitie,

van het bestaande spoor richting het noorden

waarbij oplossingsruimte ligt in het

en de (grensoverschrijdende) verbinding naar

voorkomen van mobiliteit (als mensen

het oosten: hogere snelheid, frequentie en

nabij terecht kunnen, hoeven ze niet

verbeterde robuustheid via onder meer de

ver te reizen) en het verduurzamen van

aanleg van extra perronsporen, het saneren van

mobiliteit (het kunnen kiezen voor de

ongelijkvloerse overwegen en elektrificatie.

fiets of het (H)OV in plaats van de auto).

Impact maken in vier jaar (outcome)

(waar wonen en werken faciliteren)

n

De uitdaging voor bereikbaarheid ligt

sterk in sturen. Duurzame mobiliteit

in het werken aan een betere balans in

vergt een aanpak met aandacht voor

de regio. De relatief grote pendel naar

de verbinding met de energietransitie

Zwolle is deels onvermijdelijk vanwege

-onder meer in het combineren van

de regionale centrumfunctie, maar

laadinfra met mobiliteitsknooppunten. De

de mobiliteitssystemen kunnen niet

mobiliteitstransitie creëert ruimte voor de

veel meer aan. Het accommoderen

auto in die delen van de regio die wel van de

van de ontwikkelopgave (woningen en

n

auto afhankelijk zijn. n

In 2050 is Port of Zwolle een florerend

zoals 'betalen naar gebruik' richting 2040

commerciële slagkracht en efficiëntie

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

bedrijvigheid), met behoud van de huidige

REGIO ZWOLLE

Hier kunnen de verstedelijkingskeuzes

afwikkelingsproblemen gaan optreden.

vergroot.

37

ruimtelijke kwaliteit op basis van een

haven- en bedrijvengebied. De havens

groene klimaat adaptieve (verstedelijkings)

kunnen door een optimale infrastructuur

strategie.

efficiënt goederen- en personenverkeer

De mobiliteitsanalyses (en ook de Integrale Mobiliteitsanalyse (IMA))

afwikkelen. Slimme sturing op vervoerswijzen (modalshift) voorkomt

geven aan dat grote delen van het

congestie. De samenwerking in Port

hoofdwegennet in het hoge economische

of Zwolle (waaronder gezamenlijke

ontwikkelingsscenario zonder maatregelen

belangenvertegenwoordiging) heeft de

De extra geplande woningbouw heeft hier

Hoe pakken we dit aan?

PROGRAMMA

ī

TOELICHTING

PARTNERS

De regio wil stedelijke en economische groei faciliteren

22 gemeenten, 4

en tegelijkertijd de bereikbaarheid op peil houden.

provincies

Door de relatief sterke autoafhankelijkheid van delen van de regio en de concentratie van werk en voorzieningen in Zwolle staat de bereikbaarheid onder druk. De mobiliteitsstrategie is volledig gericht op de mobiliteitstransitie naar meer actieve en schone vormen van vervoer die ook minderplek innemen. Daarmee is een sterke samenhang met waar we de woningen bouwen. Ook is er een relatie met de energie-infrastructuur,

1

ī

laadplekken en de locatie van bedrijventerreinen.

Port of Zwolle

Samen met ondernemers, ketenpartners en

3 gemeenten

andere belanghebbenden uit de regio werken we

(met netwerk

potentiële businesscases en concrete projecten uit.

van overige

Beter benutten, herstructurering en transformatie. We

gemeenten),

onderzoeken de kansen en brengen de beschikbare en

3 provincies,

benodigde ruimte voor transformatie en verduurzaming

EBRZ

in beeld. We onderzoeken met het bedrijfsleven de noodzaak voor havenuitbreiding en de kansen, risico's en alternatieven. Hiermee werken we tegelijkertijd aan kennisontwikkeling en bewustwording van de duurzaamheidsopgave en de mogelijkheden en onmogelijkheden

2

die dit met zich meebrengt. We verbinden het Regio Deal-project 'Port of Zwolle Logistieke hub voor circulai­ re bedrijvigheid' nadrukkelijk met de meerjarige agenda van de Regio Zwolle. De ontwikkeling van een haven van de toekomst vraagt

bedrijf.

J arakteris to ke statioi mgevingen

rj J

L

In dit gebiedsontwikkelingprogramma maken we

7 gemeenten,

serieus werk van de ontwikkeling van stationsgebieden

3 provincies en

helt de breedte aan opgaven die spelen in de kernen.

het Rijk

De organisatie van deze knooppuntontwikkeling kent overeenkomsten, de vormgeving en type gebruikers zorgen voor een interessante variatie. Door deze gebieden intensief te ontwikkelen benutten

3

we bestaande investeringen in spoor, werken we aan economisch elan en verminderen we de autoafhankelijkheid van de regio als geheel.

Kennis-, innovatie- en inspiratieprogramma, gericht op alle partners in de regio Zwolle. Doelen: meer verbinding op relatieniveau, meer kennis bij partners over de ruimtelijke opgaven van alle partners, meer betrokkenheid door inspirerende bijeenkomsten, meer toegang tot innovatieve benaderingen gericht op oplossingen voor opgaven in het ruimtelijk domein, meer kennisdeling en gebruikmaken van ervaringen tussen de partners onderling.

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

REGIO ZWOLLE

om een bijpassende organisatie. We verkennen de pro­ fessionalisering en de doorontwikkeling van het haven­

38

Het overkoepelende programma stelt de stuurgroep in staat om gerichte acties te ondernemen met en naar partners om belangen te behartigen; waar nodig in samenwerking met Public Affairs.

afhankelijkheid van grondstoffen.

brede welvaart voor iedereen. We focussen

13) Klimaatactie - aanpakken van de door

ons in Regio Zwolle op het gebied van

mensen veroorzaakte klimaatcrisis. De effecten

bereikbaarheid daily urban system op zes van de

van klimaatverandering vormen een bedreiging

zeventien SDG's:

voor mensen en natuur in onze regio. 15) Leven op het land - bescherming, herstel en

7) Betaalbare en duurzame energie -

duurzaam beheer van het leven op het land in al

ontwikkelen en gebruik van technologieën

zijn vormen.

voor energiebesparing en hernieuwbare

17) Partnerschap om doelstellingen te

energiebronnen zijn van wezenlijk belang om

bereiken - Het realiseren van de doelen vereist

energieverbruik en de afhankelijkheid van

samenhangend beleid, een coöperatieve

fossiele brandstof te verminderen.

omgeving en het aangaan van nieuwe

8) Eerlijk werk en economische groei -

partnerschappen.

voor iedereen gelijke kansen op werk met gelijkwaardig loon voor gelijkwaardig werk. De

Concretisering naar uitvoering

economische groei moet toenemen door middel

In NOVEX-gebied regio Zwolle werken alle

van diversificatie, technologische ontwikkeling

partners nu samen aan de uitwerking van de

en innovatie en mag niet langer een van de

programmaplannen en de inrichting van de

oorzaken zijn van milieuvervuiling. 9) Industrie, innovatie en infrastructuur verbeteren van mobiliteit en infrastructuur, en de nadelen ervan (lees: tijdverlies door files, onveiligheid in het verkeer en druk op het milieu) verminderen. Daarnaast moet het bedrijfsleven innoveren en verduurzamen. 12) Verantwoorde consumptie en productie - een efficiënter gebruik van grondstoffen verlaagt de druk op het milieu en vermindert de

uitvoeringsorganisatie. De programma's 4 (kennisdeling) en 5 (overkoepelend programma) worden komend jaar opgesteld en uitgevoerd.

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

We willen met bovenstaande programma's een

REGIO ZWOLLE

5

39

6. COMMUNICATIE EN PUBLIC AFFAIRS Regio Zwolle staat voor grote maatschappelijke opgaven: op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling en economie en arbeidsmarkt. Om de ambities van deze opgaven te bereiken, is de inzet van public affairs en communicatie onmisbaar voor een netwerkorganisatie als Regio Zwolle. Voor de aanpak van die opgaven en de realisatie van plannen zijn we namelijk vaak afhankelijk van samenwerking met de buitenwereld: provincies, het Rijk, Europa.

het ook om financiering. Het is belangrijk dat we

Voor een succesvolle belangenbehartiging bij

in de samenwerking kijken wat we kunnen bieden

provincies, het Rijk en in Europa is een brede

en kunnen halen. Ook is het van belang om in een

verbinding met stakeholders van essentieel

lichte netwerkstructuur samen te werken aan

belang. Door in coalitie naar buiten te treden

relatiemanagement en bestuurlijke verbinding

zetten we onze boodschap kracht bij.

onderling. De komst van de speciaal gezant bestuurlijk verbinder draagt bij aan de synergie in

Daar waar public affairs actief zorgdraagt voor

de samenwerking en gezamenlijk commitment.

relatie richting Rijk (departementaal en politiek - bestuurlijk) en Europa, gaat de communicatie

6.1. Doel communicatie en public affairs

nader in op het zichtbaar uitdragen van de

Communicatie en public affairs werken aan een

kernwaarden en de missie en visie voor de regio

sterke positionering en profilering van Regio Zwolle, een proactieve belangenbehartiging en

die uitnodigen om met Regio Zwolle samen te werken. Hiermee realiseren beide onderdelen

stakeholder- en relatiemanagement (met partners

een belangrijke randvoorwaarde voor impactvolle

binnen en buiten de regio).

regioprogramma's en dragen bij aan het realiseren van de ambitie van Regio Zwolle:

n we monitoren provinciale, nationale en Europese ontwikkelingen;

n regionaal en (inter)nationaal toonaangevend

n we profileren en positioneren de regio in tal van netwerken;

n volwaardig onderdeel van de economische

n we beïnvloeden besluitvorming; n we brengen regionale uitdagingen en

op het gebied van brede welvaart hoofdstructuur van Nederland

oplossingen voor het voetlicht bij ministeries,

n uitgegroeid tot vierde pijler onder de Nederlandse economie (squaring the triangle)

parlement en Europese beslissers;

n een regio waarin iedereen mee kan doen

n we koppelen onze strategische doelen aan investeringsmogelijkheden; n we leveren in een vroeg stadium een bijdrage

6.2. Een goede en vruchtbare samenwerking met het Rijk en Europa.

aan te ontwikkelen plannen door te laten zien

Met onze samenwerking beogen we dat nationaal

hoe we in de regio werken aan het oplossen

en Europees beleid, wet- en regelgeving ten

van de maatschappelijke opgaven van Nederland en Europa;

goede komt aan de regionale opgaven en

n we zoeken waar mogelijk en noodzakelijk naar passende coalities om onze doelen te

programma's, dat we mogelijkheden tot (mede) financiering benutten en dat we (inter)nationaal kennisdelen. Hier gaan we in 2024-2028 verder

REGIO ZWOLLE

bereiken.

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

Soms is er kennis of een netwerk nodig, soms (aanpassing in) regelgeving of beleid, vaak gaat

40

mee aan de slag. Vérder, want gezamenlijk werken

om efficiënt samen te werken. We bewaken de

aan public affairs en communicatie is niet nieuw

samenhang tussen de verschillende activiteiten

en heeft bewezen impact. Concrete resultaten van

van Regio Zwolle en hun bijdrage aan de visie. We

een gezamenlijke public affairs en communicatie

communiceren niet alleen vanuit Regio Zwolle,

inzet zijn afgelopen jaren al zichtbaar geworden:

maar juist samen met onze partners. Om dit te bereiken werken we aan het verkorten van de

n toekenning in 2Ũ2Ũ van 22,5 miljoen euro voor een Regio Deal

lijnen met de communicatieprofessionals van partners.

n toewijzing van NOVI-gebiedsstatus in 2021 n 134 miljoen euro voor de N36 en N50

Draagvlak

n ruim 180 miljoen euro voor de infrastructurele

Cruciaal voor de regionale samenwerking is

ontsluiting van nieuwe woningbouwlocaties in Hoogeveen, Meppel, Kampen en Zwolle

draagvlak voor de doelen en agenda van Regio Zwolle bij inwoners, bedrijven en ondernemers volksvertegenwoordigers en vraagt een duidelijke

Resultaten waar de regio als geheel, individuele

missie en visie van Regio Zwolle, transparantie

gemeenten, inwoners, en ondernemers profijt van

en goede verantwoording. Hierbij zorgen we

hebben. Het Rijk en Europa zien in toenemende

dat de verantwoording tijdig plaatsvindt en

mate het belang van de regionale schaal

dat informatie goed vindbaar is en meer op

voor de aanpak van grote maatschappelijke

eenduidige wijze aangeboden wordt.

opgaven. Regio Zwolle is een graag geziene en betrouwbare samenwerkingspartner. Meer dan zes departementen werken samen met de regio.

6.4. Van plannen naar uitvoering De meerjarige agenda vraagt een structurele en strategische aanpak op het gebied public

Daar zit de kracht en dit is een stevige basis

affairs en communicatie, met concrete

om op verder te bouwen. Voor het benutten en

uitvoeringsplannen. Langs de lijnen

uitwerken van een strategie naar Europa vormt de

van de uitvoeringsprogramma's zal een

meerjarige agenda 2024 - 2028 de basis. Daarna

communicatiestrategie worden ontwikkeld en

werken en voeren we samen met de betrokken

een public affairs-agenda worden opgesteld

bestuurders een Europa-strategie nader uit.

met lobbyfocus. De keuze om voor een bepaald

Europa staat op het vizier van Regio Zwolle.

thema te lobbyen, hangt af van de actualiteit en de gedeelde belangen van partners in de regio. Het

6.3. Versterken netwerkvorming

Regio Zwolle Bureau organiseert de afstemming,

We versterken de netwerkvorming met

de terugkoppeling, de tussentijdse rapportage

bijeenkomsten en goede communicatie.

en waar nodig de bijsturing rond de lobby. Zo

Regio Zwolle ontwikkelt zich verder als stevige

kunnen we het belang van onze regio maximaal

netwerkorganisatie door overzichtelijke

behartigen.

communicatie over activiteiten, contactpersonen per onderwerp, netwerkactiviteiten als congressen en/of thematische bijeenkomsten. Hierbij intensiveren we de samenwerking met PEC Zwolle United. Samenhang bewaken We zorgen voor goede ontsluiting van de binnen Regio Zwolle beschikbare kennis en expertise, uitgevoerde onderzoeken en ontwikkelde handreikingen en ontwikkelen een online platform

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

Kracht van Regio Zwolle

REGIO ZWOLLE

van de regio. Dit draagvlak begint bij

41

7. ORGANISATIE 7.1. Netwerksturing Regio Zwolle werkt vanuit een lichte netwerksamenwerking. Dat houdt in dat afstemming over taken, rollen en verantwoordelijkheden van ieder onderdeel van het netwerk expliciet wordt ge­ maakt. Onderstaand schema toont een schematisch overzicht van de betrokken onderdelen in het

Figuur 2. Schematisch overzicht opgavegericht werken - Regio Zwolle (februari 2023)

MEERJARIGE AGENDA 2024 - 2028

REGIO ZWOLLE

netwerk.

42 In de tabel worden de netwerkonderdelen nader omschreven en een voorzet gedaan voor de ver­ tegenwoordigende partijen. Met als doel de representatie van alle partners zo goed als mogelijk te waarborgen.

Onderdeel

Frequentie

Toelichting

Regiobestuur

4x perjaar

Stelt regionale agenda vast (met inhoudelijke en lobbydoelstellingen) en bepaalt prioriteiten, waarbij alle belangen in acht worden genomen. Het Regiobestuur geleidt dit door naar alle colleges, raden en staten van de betrokken overheden. Monitort en evalueert de uit­ voering van de regionale agenda en is eindverantwoor­ delijk voor de uitvoering van de regionale agenda. Het Regiobestuur voor integraliteit tussen verschil­ lende opgaven en de betrokkenheid van verschillende stakeholders bij de invulling van de opgaven (bijvoor­ beeld in de samenstelling van de tafels). Het Regiobe­ stuur heeft eindverantwoordelijkheid voor de uitvoe­ ring van de meerjarige agenda.

Economie Å

4x per jaar in de

HCA

overlegcyclus

Opgavegericht netwerk voor Economie en Human Capital Agenda -

Portefeuillehouders Economie

-

Portefeuillehouders Werk Å Inkomen

-

Combinatie EZ en W&I

-

Economic Board Regio Zwolle

-

DB HCA / Tafel van Regio Zwolle

De overleg gremia in gezamenlijkheid leggen verant­ woording af op hun programma's aan het regiobestuur. Duurzame

2x per jaar formele

Partnerschap Rijk - NOVEX-gebied Regio Zwolle met

groei en leef­

vergadering en 4

twee bestuurlijke trekkers is belangrijkste pijler in

kennissessies per

de ruimtelijke poot van het netwerk Regio Zwolle.

jaar

Er is een Stuurgroep NOVEX-gebied Regio Zwolle

kwaliteit

op bestuurlijk niveau. Gericht op: programmering, uitvoering, monitoring. Neemt besluiten: binnen ka­ ders - buiten kaders voorleggen aan raden en staten. Vertegenwoordiging door bestuurders van partners