CConstaterende datNoordenveld
Koppel je AI →
Document · PDF

3. 2020-08-11 Visieontwikkeling paardensport in Noordenveld Rapport

Oordeelsvormende vergadering 22 februari 2023, gemeente NoordenveldBij agendapunt: Nieuwbouw manege De Hulhorst te Roden28.095 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

De Vereniging Paardentoerisme Drenthe kan hier een trekkende rol in spelen en tegelijkertijd groeien, meer draagvlak creëren en invloed uitoefenen. Een actieve sector en bedrijfsleven is hierbij noodzakelijk. Om dit alles te bereiken moet het ook doordacht in de markt gezet worden. Promotie en marketing moet afgestemd worden op de beoogde doelgroep. Als een kernsport van de provincie kan paardensport een belangrijke bijdrage leveren aan de ambitie van Drenthe om in 2030 dé provincie te zijn om te wonen, werken en recreëren, met een grote rol voor de vrijetijdseconomie.

28

De gewenste situatie op hippisch recreatie- en toerismegebied houdt in dat het bekend staat en behandeld wordt gelijk aan de recreatiesectoren wandelen, fietsen en varen. Drenthe is het eerste waar men aan denkt als het gaat om recreëren met paarden. Alle populaire en geschikte gebieden zijn toegankelijk. Het is duidelijk wat de gebruikersregels zijn in een gebied en dit is grotendeels gelijk aan de rest van Nederland. Er is samenwerking met hippische recreatieondernemers onderling, overheden, het bedrijfsleven, maar ook met minder relevante bedrijven, of organisaties zoals een ATB-vereniging. Er is goede communicatie tussen de verschillende gebruikersgroepen in gebieden, waarin de paardensector het voortouw heeft genomen. Ruitertoerisme zal groeien en veel nevenactiviteiten met zich meebrengen door innovatie van het aanbod, wat voor extra uitgaven zorgt. Een betrokken en ervaren persoon zal dit proces als betaalde kracht ondersteunen. Actiepunten Er zijn acties beoogd om dit alles te bereiken, waarbij medewerking wordt verlangd van de provincie. Denk aan eventuele financiële ondersteuning en in dezelfde richting denken op het gebied van uitstraling en promotie naar buiten.

Actiepunten zijn onderverdeeld in de volgende onderwerpen: • De toekomst van paardrijden en mennen in Drenthe Richt zich op het toegankelijk houden van gebieden, het onderscheid tussen gebieden en routes, een passend routesysteem, en een goede communicatie tussen de verschillende gebruikersgroepen. • Samenwerking tussen hippische recreatiebedrijven versterken Zet in op het versterken van HPD als gezamenlijke vereniging om als hippische recreatie naar buiten te treden. Richt zich vervolgens op professionaliteit door een actieve sector, betrekken van overheden en het bedrijfsleven en een betaalde kracht die zich hier mee bezig houdt. • Kwaliteitsverbetering accommodaties Richt zich op kwaliteit op accommodatiegebied, veiligheid, een eventueel keurmerk en de toegankelijkheid en vindbaarheid van hippische bedrijven. • Promotie en marketing Richt zich op vraag en aanbod en de manier waarop de gewenste doelgroep bereikt kan worden. Vanuit het Hippisch Platform Drenthe is Roel-Poppe Lubbers de trekker voor het onderdeel recreatie, in samenwerking met enkele specialisten uit de Drentse hippische recreatiesector. 3.3. Westerkwartier Paardenkwartier In de nabijgelegen gemeente Westerkwartier zijn plannen gesmeed om centrum van paardensport te worden. In 2019 werden door paardenfokker Sietze van Dellen plannen onthuld en werd de Stichting Westerkwartier Paardenkwartier opgericht.

Als het aan de Stichting Westerkwartier Paardenkwartier ligt, wordt het noorden een soort Mekka voor de paardensport. Het Westerkwartier moet daarin een centrale rol gaan vertolken. En de mogelijkheden liggen er, meent voorzitter Sietze van Dellen. ‘We kunnen een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor paardenliefhebbers realiseren in het Westerkwartier.’ Vorig jaar juli presenteerde de stichting haar visie aan gedeputeerde Staghouwer. Inmiddels is men vol in beweging om die visie handen en voeten te geven. Volgens Sietze is het logisch dat juist het Westerkwartier moet worden omgetoverd tot

29

‘Paardenkwartier’. ‘Van oudsher hebben wij hier goede fokstammen en stallen. Het probleem is echter dat veel paarden naar het zuiden van het land gaan, waar ze verder worden opgeleid en uiteindelijk voor veel geld worden verkocht’, zegt Sietze. In het zuiden des lands kent men al een groot gebied waar paardenliefhebbers uit de gehele wereld zich vestigen. ‘Peelbergen, een gebied rondom Venlo. Daar vestigen ruiters uit de hele wereld zich. Van het Midden-Oosten tot aan China’, schetst Sietze. Het gebied geldt als een soort voorbeeld voor de stichting. ‘Wij willen voor zowel amateurs als professionals een uitstekend vestigingsklimaat creëren.’ De vraag is echter: hoe doe je dat? ‘Dat begint dus met die visie’, antwoordt hij. ‘Onze stichting is elf jaar geleden ontstaan en inmiddels hebben we meer dan veertig leden, uit alle geledingen van de paardensport. Van hoefsmid naar Bed & Breakfast-eigenaren die veel met ruiters in contact komen. De expertise hebben we in huis’, stelt Sietze. Door symposia te geven over zaken zoals gezondheid en bedrijfsvoering, informeert de stichting lokale paardenliefhebbers. Daarnaast proberen zij hen te enthousiasmeren voor de ambitieuze plannen van de stichting. Dat laatste is ook nodig. ‘Niet iedereen in de hippische wereld is direct blij met onze plannen. Sommigen vinden het te ambitieus.

Het is onwennig en nieuw, waardoor sommigen terughoudend zijn. Toch zien we al mensen die bijdraaien, wanneer wij met hen in gesprek zijn geweest.’ Niet alleen de meerderheid van de lokale hippische wereld is enthousiast, ook de gemeente Westerkwartier en provincie Groningen zien heil in de plannen van de stichting. ‘We zijn bezig met gesprekken met gemeente en provincie over de financiering van onze plannen. Vanaf het begin zijn zij enthousiast geweest. Ze zien in dat ons plan kan zorgen voor werkgelegenheid. Voor iedere zeven paarden in een stal, komt er één werknemer bij. Daarnaast kan het voor de middenstand een enorme boost opleveren.’ De stichting voert momenteel vooral veel oriënterende gesprekken. Zo kijken ze naar de mogelijkheid om paardentransporten via Eelde te laten lopen. ‘Veel paarden van ruiters in het Midden-Oosten, “overzomeren” in Nederland. Dat komt omdat het in het eigen land gewoon te warm is. Momenteel worden veel van die paarden in het zuiden opgevangen, maar dat kunnen wij hier in het noorden ook prima doen.’ Het is zomaar één van de vele ideeën die de stichting heeft. Sietze benadrukt echter dat er moet worden gekeken naar professionals die zich met de plannen bezig gaan houden. Eén van de doelen die zij hebben, is het binnenhalen van grote internationale wedstrijden.

‘We hebben in de gehele gemeente Westerkwartier goede accommodaties en Louwe Mulder van de HJC Manege is druk bezig met het ontwikkelen van een indoor-arena. De tijd staat niet stil in Tolbert.’ De ambitieuze plannen moeten niet alleen goed zijn voor de gemeente Westerkwartier, maar uiteindelijk voor het hele noorden. ‘Het hele hippische noorden moet profiteren. We willen iedereen erbij betrekken. Daarvoor hebben we tijd nodig, maar moeten we vooral ook enthousiast te werk gaan. Mensen overtuigen.’ Uiteraard heeft de stichting niet als enige in de hand hoe snel zoiets zal verlopen. ‘Als het aan ons ligt, gaan we zo snel mogelijk. Maar we hebben ook met andere instanties te maken. We moeten de ontwikkelingen op het gebied van paardensport in de gaten houden en blijven kijken naar de toekomst. De sector heeft zich de afgelopen vijf à tien jaar gigantisch ontwikkeld. Er gaat veel geld in de paardensport om. Kijk maar naar de dochter van Bill Gates, die traint bij Harry Smolders. Dat gaat om grote bedragen. Er valt dus economisch een slaatje uit te slaan.’ Om het effect van het ‘Paardenkwartier’ in kaart te brengen, gaat een planbureau zich hierin verdiepen. ‘Zij kunnen in kaart brengen hoe groot de impact van zo’n plan is en wat het de regio oplevert’, zegt Sietze. De stichting voelt zich in ieder geval

30

gesteund door de gemeente en de provincie. En ook de bekende ruiter Jur Vrieling is een ‘gigantische sympathisant’. ‘Voor ons is het nu belangrijk om mensen over de streep te trekken. Een professionele organisatie moet daarna alles handen en voeten gaan geven.’ Bron: DeKrantNieuws.nl 29 mei 2019.

Speerpunten Westerkwartier Paardenkwartier Het initiatief tot oprichting is genomen door hippische ondernemers gevestigd in de gemeente Westerkwartier. Het gezamenlijke doel is om de paardensector in de regio in al haar facetten te versterken. Daartoe zijn vijf speerpunten opgesteld: 1. Kennisuitwisseling tussen Hippisch Ondernemers 2. Promotie van het Hippisch Westerkwartier 3. Ontwikkeling van ruiter- en menroutes en tourisme 4. Realisatie van een opleidingscentrum voor de paardensector 5. Verbetering van het vestigingsklimaat voor Hippisch ondernemers. Bron: Visiedocument Westerkwartier Paardenkwartier

3.4. Hippisch De Wolden De Wolden, paardengemeente bij uitstek. Paarden en De Wolden. Ze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Van oudsher is de band hecht en bijzonder. Tal van liefhebbers weten het mooie gebied te vinden en in de zomer volgt het ene paardenevenement op het andere. Onder de noemer ‘Hippisch De Wolden’ hebben een aantal paardensportorganisaties in de gemeente De Wolden zich met elkaar verbonden: Het traditionele pinksterconcours CH De Wijk, de samengestelde Menwedstrijd in het buurtschap Steenbergen, Outdoor Zuidwolde in mei, het internationale CH De Wolden dat twee weken lang wordt gehouden in juli en het Hippisch Brinkfestijn in Ruinen eind juli/begin augustus. Zowel landelijke als internationale paardensport staat in 2020 op het programma. Tijdens diverse concoursen kan worden genoten van meerdere disciplines op vele niveaus: mennen, tuippaardensport, springen en dressuur. Zowel de pony's als de paarden komen ruimschoots aan bod tijdens het outdoorseizoen van Hippisch de Wolden. Ook de recreatieruiter voelt zich prima thuis in De Wolden.

Want wat is er heerlijker dan met je paard onbezorgd bos- en heidegebieden te doorkruisen? Wat is er mooier dan vanuit het zadel of vanaf de bok roofvogels, reeën en mooie landschappen te zien terwijl je kilometers ver over zandpaden stapt, draaft en galoppeert? Gemeente De Wolden heet een ieder van harte welkom om als toeschouwer, deelnemer of recreant volop te genieten van alle takken van paardensport! Bron: Hippisch De Wolden.

3.5. KWPN Regio Drenthe Het KWPN, Koninklijk Warmbloed Paardenstamboek Nederland, is de Nederlandse fokkerijorganisatie voor spring- en dressuurpaarden, tuigpaarden en Gelderse paarden. Het KWPN is een van ‘werelds grootse paardenfokverenigingen. Al jaren bekleden ze een vooraanstaande functie op het gebied van spring- en dressuurpaardenfokkerij. Regio Drenthe is één van de 12 regio’s van het KWPN. Bijna 1.600 KWPN-leden zijn woonachtig in Drenthe. 31

De regio organiseert in samenwerking met de afdelingen de stamboekkeuring, de Centrale Keuring, thuiskeuringen en verschillende andere interessante activiteiten, zoals forums en oefendagen voor de stamboekkeuring. Onder KWPN regio Drenthe vallen drie afdelingen; • Afdeling Oostermoer-Noordenveld • Afdeling Middenveld-Westhoek • Afdeling Zuidenveld De afdelingen organiseren verschillende activiteiten, zoals aanparingsavonden, veulenkijkavonden en de veulenkeuringen Zuidenveld en Noord-Drenthe. Onder KWPN vlag worden nu jaarlijks ca 9000 veulens gefokt. Daarvan zijn er ongeveer zo’n 4500 springpaarden, 3500 dressuur paarden en 1000 overige waaronder paarden van het Geldersras en Tuigpaarden. In 2008 werden er op het hoogtepunt nog zo’n 14.000 veulens gefokt. Mede als gevolg van de kredietcrisis is het v.a. toen met zo’n 35% teruggelopen. De afdeling Oostermoer-Noordenveld kan mogelijk worden betrokken bij het peilen van de belangstelling voor een nieuw paardensportcentrum in Roden.

32

3.6.

Hippische accommodaties in de regio.

HJC Manege Tolbert De Hedde Jan Cazemier Manege in Tolbert is een voorbeeld van een modern Hippisch complex dat inspeelt op de behoeftes aan zowel lessen voor beginners als evenementen tot en met de veelal professionele (sub) Top wedstrijd ruiters. De HJC Manege heeft drie indoor en drie outdoor pistes waar het hele jaar wedstrijden georganiseerd worden. De binnen pistes bestaan uit twee binnenmaneges van 20 x 40 meter en een binnenmanege van 20 x 70 meter. Zij beschikken over deskundige instructeurs en geschikte paarden en pony's die het mogelijk maken om de paardensport in al haar facetten te beoefenen. De HJC Manege is aangesloten bij de Federatie van Nederlandse Ruitersportcentra (FNRS) en beschikt daarmee over een veiligheidscertificaat. Voor pensiongasten zijn er volledig verzorgde boxen, een Longeercirkel en een stapmolen beschikbaar. Landgoed Nienoord ligt op 'hoef'afstand' van de HJC Manege. Dit prachtige buitenrijgebied leent zich uitstekend voor het maken van korte of lange buitenritten. De paarden staan bij 24 uur per dag onder professioneel toezicht. Het hele jaar verzorgt de HJC Manege in Tolbert indoor en outdoor springwedstrijden op de donderdag. Daarmee spelen ze vooral in op de behoefte van professionals om buiten de weekenden ook wedstrijden te kunnen rijden en jonge paarden te kunnen trainen.

Daarmee trekken zij professionals uit de vier Noordelijke provincies tot en met Noord Holland toe naar zich toe. Overdag zijn het vooral de professionals die hun paarden komen trainen, ‘s avonds kunnen de amateurs, jeugdrijders en pony’s op die dagen deelnemen aan (oefen)wedstrijden. Naast de wedstrijd accommodaties heeft de JC Manege het plan opgevat om weer een ‘Knuffel- manege’ te bouwen. Een compacte manege waarin jongeren of beginners kennismaaking kunnen maken met de sport en de eerste beginselen in een besloten ambiance kunnen leren. Bron: Sietze van Dellen, Westerkwartier Paardenkwartier.

Hippisch Centrum Exloo Hippisch Centrum Exloo is gelegen aan de Valtherweg in Exloo en biedt de mogelijkheid om paardensport zo optimaal mogelijk te bedrijven voor zoveel mogelijk disciplines. Zij richten zich op disciplines als; dressuur, springen, mennen, carrousel en de ijslander sport. Hippisch Centrum Exloo heeft de beschikking over de volgende faciliteiten: twee grote rijhallen; Eén rijhal heeft een oppervlakte van 65 bij 35 meter en de tweede rijhal heeft een oppervlakte van 20 bij 60 meter. Daarnaast beschikt het centrum nog over ruim 68 stallen met afspuit- en aanbindplaatsen. Het Hippisch Centrum Exloo beschikt over een mooi buitenterrein. Het buitenterrein beschikt onder andere over een eb- en vloedbodem van 110 bij 75 meter en een piste van 32 x 92 meter. Daarnaast beschikt het terrein over een ovaalbaan, telgangbaan, een waterbak en grasveld. Gedurende het hele jaar worden er wekelijks, of soms zelfs dagelijks evenementen georganiseerd of lessen gegeven. Ook kan de locatie worden gehuurd voor een bedrijfsfeest, vergadering, verjaardag, evenement of andere evenementen.

33

Hippisch Centrum Exloo beschikt over onder andere vergaderzalen, een gezellige bar en een ruime feestzaal. PSV De Stroomruiters, Beilen De accommodatie van Paardensportvereniging De Stroomruiters bestaat uit drie indoor rijhallen, waaronder een rijhal van 25 x 65m en een omheinde buitenbak. Daarnaast zijn er in de accommodatie drie kantines aanwezig. Een hiervan wordt gebruikt als openbare kantine, waar diverse consumpties genuttigd kunnen worden. De accommodatie beschikt over ruime parkeergelegenheid. Bij grote evenementen is er de mogelijkheid gebruik te maken van het naastgelegen evenemententerrein.

34

4.

Paardensport in Noordenveld.

Gemeente Noordenveld heeft 31.290 inwoners in 2019. 48% van de bevolking geeft aan ‘sporter’ te zijn. Het gemiddelde inkomen per inwoner bedraagt; € 24.200,Daarmee behoort de Gemeente Noordenveld tot de top drie gemeentes van Drenthe met de hoogste gemiddelde inkomens. 92,2% van de inwoners in van autochtone afkomst. De boefening van de paardensport in Gemeente Noordenveld hebben we besproken in hoofdstuk 2.4. De Gemeente Noordenveld kent twee belangrijke Hippische Accomodaties: Manege de Hulhorst in Roden en Manege Norg. 4.1. Manege de Hulhorst Manege de Hulhorst ligt aan de rand van Roden, vlakbij het Mensingebos en andere natuurgebieden. Ideaal voor een buitenrit. De manege wordt beheerd door Dick en Marjan Wieken. De manege heeft twee overdekte rijhallen, een royale buitenbak, een crossterrein, pensionstallen en weilanden. Manege de Hulhorst heeft daarmee vrijwel alles in huis voor de complete paardensport. Voor elk niveau en elke leeftijd zijn er rijlessen op maat. Daarnaast organiseren zij allerlei activiteiten, zoals ponykampen, wedstrijden en verjaardagsfeestjes. Pension klanten kunnen hun pony of paard stallen in royale stallen. De eerste rijhal van 20 x 40m wordt vooral gebruikt voor lessen aan Manegeklanten. De tweede hal is 20 x 60m; deze hal wordt vooral gebruikt door de leden van Rij- en Menvereniging Mensinghe en de pensionklanten.

In de winterperiode worden beide hallen gebruikt voor officiële KNHS-wedstrijden. Manege de Hulhorst heeft zo’n 20 ruime boxen voor pensionpaarden en enkele boxen voor pony’s. Ook worden er nog pony’s gestald in zogenaamde stands. Dit is sinds 2017 niet meer toegestaan. Hiermee riskeert de manege het behoud van het veiligheidscertificaat en daarmee haar positie als FNRS en KNHS manege. Er is een wasplaats waar paard en pony’s kunnen worden afgespoeld met warm of koud water. Trailers kunnen op het terrein parkeren. Verder is er mogelijkheid voor weidegang van paarden en pony’s. Vanaf manege de Hulhorst is er toegang tot ruiterroutes in het Mensingebos. De route naar het bos gaat langs de Hullenweg, waar een boswal het autoverkeer op afstand houdt. In het bos is een ruiterroute uitgezet, waar gereden kan worden. Verder is er de mogelijkheid om te rijden in de Zuursche Duinen. Ook daar is een ruiterroute en de weg er naartoe is vrij rustig. Beheerder Dick Wieken over Manege De Hulhorst. “Je wil de kinderen dicht bij je hebben”. De Manege heeft ca 20 pensionklanten en 140 manegeklanten die wekelijks komen lessen. Dat zijn vooral kinderen van 6 t/m 14 jaar. Volwassenen hebben het vaak te druk met gezin en werk. De meeste klanten komen uit Roden, Leek, Groningen en ook wel uit Tolbert.

Voor kinderen heb je liever een kleine bak (20 x 40m); je wil de kinderen dicht bij je hebben en je goed verstaanbaar kunnen maken.

35

Zomers kunnen de paarden en ponies in de wei, daarvoor hebben we 12 stukken afgerasterd. Daarnaast is er nog 4 hectare beschikbaar op afstand. Je hebt weidegrond nodig want anders krijg je geen pensionklanten. Een buitenbak is daar ook essentieel voor. Anders hebben je pensionklanten bij evenementen geen mogelijkheid om te rijden. Goede toegang tot ruiterpaden is ook wenselijk. Stallingskosten bedragen € 275, per maand. Dat is het maximale. Bron: Interview Dick Wieken, zie bijlage 4.

4.2. Stichting Manege Norg De Stichting Manege Norg beschikt over twee rijhallen. Een rijhal van 15 x 40 meter en een rijhal van 20 x 40 meter. Daarnaast is er een groot buitenterrein met grasvelden die deels met andere sporten, zoals voetbal, worden gedeeld. Ook is er toegang tot een cross baan die vanaf dat terrain start en er weer eindigt. Verschillende rijverenigingen en particulieren maken gebruik van de binnen maneges. Ook is deze accommodatie geschikt voor wedstrijden, keuringen en andere (sport)evenementen. Het is geen manege waar je kunt rijden zonder een eigen paard. Beide hallen zijn dagelijks beschikbaar van 9.00 uur tot einde les van de verenigingen en in het weekend van 9.00 tot 18.00 uur. Maandagmorgen is de manege tot 12 uur gesloten i.v.m. wekelijkse schoonmaak en onderhoud. Reserveren kan per uur of per dag(deel). In overleg zijn afwijkingen mogelijk. De manege beschikt over een ruime kantine, toiletten en voldoende parkeergelegenheid. In de manege worden lessen gegeven door drie verenigingen: PSV Norg, PSV Noordenveld en PSV Bergveen. Voorzitter van de Stichting Manege Norg, de heer Snijder vraagt zich af of 1 hippisch centrum voor Noordenveld betekent dat de manege in Norg dan verdwijnt. Hij wil de manege in Norg graag behouden, want de maneges in Roden en Norg bedienen verschillende doelgroepen.

Zijn visie is: • Maak in Roden een manege met een zandbodem die geschikt is voor grotere wedstrijden. • Maak de manege in Norg geschikt voor kleinere wedstrijden met een hoge frequentie. Verder vindt hij, dat we ook de maneges in de omgeving, Tolbert en Sunrise Stables in Assen. moeten betrekken bij de toekomstvisie. Sunrise Stables in Assen speelt een steeds belangrijker rol. O.a. bij wedstijden van de NDR&JV en RJVA en als basis van de hippische opleiding Terra met bijbehorende evenementen. Verder vinden daar keuringen shetlanders etc. plaats. Sunrise Stables is daarmee voor en nieuw op te zetten centrum misschien nog wel een grotere concurrent dan Tolbert. Ook de heer Mezach is voor behoud van de manege in Norg voor kleinere wedstrijden en evenementen. Hij ziet ook mogelijkheden voor meer samenwerking tussen paardensportorganisaties. Stichting Norgermarkt Concours kan de activiteiten houden op het evenemententerrein bij de manege in Norg, maar heeft de manege daarvoor niet nodig.

36

Mevrouw Evink van Rijvereniging Bergveen vindt ook dat de manege in Norg behouden moet blijven, want de manege heeft een functie voor Norg en omgeving. Zij wil graag onderzoeken wat in Roden en Norg nodig is voor een toekomstbestendige paardensport in Noordenveld. Jan Snijder over Manege Norg. “Manege Norg is primair een trainingslocatie”. De manege biedt vrij rijden voor iedereen. Dat doen ze via een uniek reserverings en betalingsysteem. Drie verenigingen maken gebruik van de manege voor het geven van lessen en het organiseren van wedstrijden: PSV Norg, PSV Noordenveld en PSV Bergveen. In totaal hebben zij zo’n 190 leden. PSV Norg geeft het hele jaar lessen op de manege, de anderen vooral tijdens het indoor-seizoen.Het hele jaar wordt de manege gebruikt door ruiters die binnen willen rijden. Dat kan dus ook zomer’s zijn wanneer het regent. Daarnaast vinden er ook andere activiteiten plaats van o.a. Hondenclub en de Wielervereniging. We zien al jaren een terugloop in het aantal lessende leden. Het individuele gebruik van de manege groeit. We hebben nu zo’n 350 accounts die gebruik maken van het reserveringssysteem. Veel maneges in de regio zijn er mee gestopt of zijn te duur. Daar krijgen wij nu de toeloop van. Wij willen de manege in stand houden om de paardensport laagdrempelig te houden voor iedere sporter met een eigen paard. Bron: Interview Jan Snijder, zie bijlage 5.

4.3. Rij- en Menvereniging Mensinghe Rij- en Menvereniging Mensinghe uit Roden is een actieve vereniging in het noorden van Drenthe. De leden hebben de beschikking over een prachtige accommodatie met goede faciliteiten. De vereniging verzorgt spring- en dressuurlessen en heeft een enthousiaste groep menners die men-lessen volgen. Met een activiteitencommissie en de verschillende wedstrijden leeft het altijd binnen de vereniging. Hoogtepunt is de jaarlijkse samengestelde wedstrijd op het Ronostrand en het Hemelvaartconcours dat in samenwerking met Volksvermaken wordt georganiseerd waarbij een groot deel van de vereniging samen komt. Een vereniging voor jong en oud waarbij gezelligheid en plezier voorop staat! Voorzitter van de vereniging, de heer Van Dijk vindt, dat de maneges in Roden en Norg veel te bieden hebben. Hij vindt goede accommodaties belangrijk voor de toekomst van de paardensport in Noordenveld. Trends die hij ziet zijn: • Steeds meer jongens die gaan paardrijden. • Steeds meer individuele rijders die geen lid zijn van een vereniging. • Mensen stellen steeds hogere eisen aan bijvoorbeeld stallen en trainers. • Dierenwelzijn wordt steeds belangrijker. Het bestuur van de rij- en menvereniging is bereid een toekomstvisie op de paardensport in Noordenveld te maken met de andere paardensportorganisaties.

De heer Van Dijk heeft aangegeven dat het ledental van de Rij- en Menvereniging Mensinghe stijgt en dat de lessen ‘vol’ zitten. De vereniging wil graag gebruik maken van het evenemententerrein op het Mensinge Complex.

37

Henk van Dijk en Gert Holthuis over R&MV Mensinghe “We hebben hier een mooie synergie tussen manege en vereniging”. Rij- en Menvereniging Mensinghe heeft nu zo’n 160 leden. 47 daarvan zijn lessende leden en 70 rijdende leden. Lid/Les ratio: 30%. Zij rijden dressuur, springen, allround en mennen. Daarvoor zijn er 4 instructeurs. Verschillende actieve commissies organiseren wedstrijden. Zoals de 6 springwedstrijden in de winter met zo’n 260 deelnemers per wedstrijd. Ook organiseren we dressuur- en men wedstrijden. We vinden het belangrijk om laagdrempelig wedstrijden te organiseren waar iedereen aan mee kan doen. De bosrijke omgeving maakt onze manege extra aantrekkelijk voor recreanten en touristen. Zowel de huidige locatie als de beoogde twee nieuwe locaties bieden die mogelijkheden. “ De opbrengsten uit de manege zorgen dat het voor de leden betaalbaar blijft”. Op dit moment neemt het aantal leden weer toe. Economie is daarbij een belangrijke factor. In de afgelopen periode hebben we gezien dat ook ouderen weer gingen paardrijden. Het is onzeker wat de invloed gaat zijn van de huidige Corona crisis, maar we verwachten dat het wel weer gaat aantrekken.

We verwachten met een nieuwe locatie weer nieuwe mogelijkheden te kunnen bieden aan de paardensport in de Gemeente Noordenveld zoals Endurance, aan recreatie ruiters en het stimuleren van tourisme door het bieden van betere faciliteiten. We hebben hier een mooie synergie tussen manege en vereniging. De manege biedt (kennismaking met) basis sport en de vereniging toegang tot de breedtesport tot aan (sub)top niveau toe. Bron: Interview M&RV Mensinghe; Henk van Dijk, Gert Holthuis, bijlage 6.

4.4. PSV Norg Activiteiten: Voltige, Mennen, Dressuur en –wedstrijden. Paardensportvereniging (PSV) Norg heeft 85 leden, 11 hiervan nemen lessen. Lid/lesratio: 13%. De vereniging heeft zorgen over de toekomst, want het ledenaantal daalt. PSV Norg vindt dat de manege in Norg zich zou moeten richten op recreatieve paardensport en de manege in Roden op wedstrijden. Voor een betere exploitatie van de manege in Norg adviseert PSV Norg stallingen voor bijvoorbeeld paarden die meedoen aan evenementen en van vakantiegangers. Dit mag nu niet volgens het bestemmingsplan. Ook wil PSV Norg graag een buitenbak bij de manege in Norg voor wedstrijden en inrijden. Tot slot wil PSV graag hindernissen in het bos rond de manege en meer samenwerking bij paardensportevenementen. Bestuursleden over PSV Norg. “We zouden graag het ‘Clubgevoel’ terugkrijgen”. In de afgelopen jaren zijn veel leden afgehaakt, vooral pony-leden die op hun 18e gestopt zijn. Dat in combinatie met een Instructrice die gestopt is. Veel verenigingen zijn hard naar beneden gegaan. Sinds 1 januari is het stabiel. De leeftijden variëren van 8 tot 80 jaar. Van rijdend lid tot ere lid.

38

We zouden graag wat meer willen organiseren en samen met andere verenigingen willen doen, om kosten te delen en om opbrengsten te genereren. Zoals het organiseren van Clinics en het organiseren van (oefen) wedtrijden. De faciliteiten in Manege Norg zijn prima. Het voordeel van Manege Norg is dat mensen de manege weten te vinden. Het is een fijne accommodatie, zowel voor jonge mensen als voor jonge paarden. Naast de huidige manege zouden we graag een buitenbak willen hebben voor lessen en die groot genoeg is om ook springwedstrijden te kunnen organiseren. Ook zou het mooi zijn als er eventing hindernissen in het bos zouden komen. De leden hechten aan het kleinschalige karakter van de vereniging. Doordat veel leden uit Norg of ten zuiden van Norg komen is de verwachting dat leden zullen afhaken als de verenigings activiteiten verplaatst worden naar Roden. Puur omdat er dan andere locale alternatieven zijn. In het gebied zien ze niet niet veel nieuwe potentiële leden. Bron: Interview PSV Norg, zie Bijlage 7.

Het bestuur van PSV Norg is van mening dat er meer verbinding moet komen met de andere rijverenigingen (die gebruik maken van de rijhallen in Norg) en het stichting bestuur van Manege Norg om de kosten beter te kunnen verdelen en gezamenlijk te gaan ontwikkelen. Op dit moment is de huur te hoog, door allerlei onderhoudskosten zoals genoemd staat bij Accommodatiewensen Stichting Manege Norg. Wanneer Gemeente Noordenveld bijdraagt aan de onderhoudskosten kan de huur weer naar beneden wat dan weer ten goede komt aan de rijverenigingen. Het bestuur van PSV Norg vindt de twee huidige locaties in Norg en in Roden, gezien de ruitersport binnen de gemeente Noordenveld, een goede en evenredige verdeling. PSV Norg is voorstander voor samenwerken met de manege in Roden. Harold Mezach, Voorzitter PSV Norg

39

4.5. PSV Bergveen, Veenhuizen. PSV Bergveen heeft op dit moment ca 75 leden, waarvan er ongeveer 65 rijdend lid zijn en15 lessende paardrijleden. Lid/Les ratio: 20%. De rest heeft affiniteit met paarden en vindt het gewoon gezellig bij de vereniging. In de wintermaanden wordt er lessen gegeven in Manege Norg in de zomer in Veenhuizen. De vereniging bestaat uit recreatieruiters, dressuurruiters, springruiters en menners. Van recreatief tot alle klassen van B tot ZZ. Van Shetlander tot tuigpaard, het Friese ras tot het Spaanse ras. Voor iedereen is ruimte. Hans de Boer en Aida Evink over PSV Bergveen. “ We willen niet te hard groeien; het moet vooral gezellig blijven”. In totaal hebben we nu zo’n 15 lessende paardrij-leden, van 14 tot 74 jaar. We verwachten dat het aantal leden weer gaat stijgen. Zomers lessen we in Veenhuizen en ’s winters in de Manege Norg. Daar organiseren we ook 3 indoorwedstrijden waar door zo’n 50 deelnemers 75 proeven worden verreden. In de zomer is dat ca. 200 deelnemers. We zijn erg te spreken over de faciliteiten van de Manege Norg. Een goede bodem, verlichting en kantine waar we zelf gebruik van kunnen maken. Het is heel prettig dat leden zelf gebruik kunnen maken van de manege. Je zou meer met Manege Norg kunnen doen met b.v. stallen en ruiterpaden. Bron: Interview PSV Bergveen, zie bijlage 8.

4.6. PSV Noordenveld Deze vereniging zat oorspronkelijk in Vries. Het is een paardensport vereniging voor ruiters met paarden in de Dressuur- en Springsport. In totaal heeft PSV Noordenveld momenteel 40 leden. Sinds 2017 maakt PSV Noordenveld gebruik van manege Norg. Voor de lessen en wedstrijden. Iedere week op dinsdagavond is de vaste lesavond. Er wordt een dressuurles en een springles gegeven door een instructeur. De leden die hier aandeelnemen zijn lid van PSV Noordenveld. 10 lessende leden bezoeken deze lesavond. Lid/les ratio: 25%. Tijdens deze avond wordt ook gebruik gemaakt van de kantine. Tevens organiseren zij jaarlijks een dressuurwedstrijd in de manege. Dit zijn druk bezochte wedstrijden. Zo’n 150 deelnemers starten op deze wedstrijd. De leden wonen allemaal in een straal van 10 km van de manege. Veel verder moet dat ook niet worden, want anders gaan ze op zoek naar een vereniging in de buurt. PSV Noordenveld maakt met veel plezier gebruik van de manege in Norg. Een goedlopende manege. Altijd keurig verzorgd en een prima bodem in beide rijhallen. PSV Noordenveld hoopt dat manege Norg op deze plek blijft behouden. Bron: Fenna Venhuizen, Secretaris PSV Noordenveld. Bijlage 9

4.7. De Hopruiters De Hopruiters uit Peize is een kleine vereniging met zo’n 28 leden. De vereniging maakte gebruik van de manege in Altena, maar die is niet meer beschikbaar. Zonder accommodatie heeft de vereniging de leden niet veel meer te bieden. De vereniging organiseert het jaarlijkse concours ook niet meer. De contributie is (dan ook) laag.

40

Het belangrijkste is, dat de vereniging snel weer terecht kan in een accommodatie. Misschien dat in Manege De Hulhorst in Roden of in Manege Norg ruimte is voor De Hopruiters. Harm Hartlief over de Hopruiters. “Als je dan wat doet in Roden, zet het dan ook wat grootser op “ We verwachten niet dat de vereniging groter gaat worden. Het heeft een hobbymatig karakter met lage kosten voor de leden. In de toekomst willen we wel gebruik maken van een accommodatie zoals in Norg of Roden; een aantal uren per week voor het geven van lessen of meerdere malen ook zelf (indoor)wedstrijden te kunnen organiseren. Maar dat zal ook afhangen wat voor accommodatie het wordt. Naast een goede accommodatie voor dressuur, spring- en men-wedstrijden is het ook van belang om naar recreatie-mogelijkheden en het bieden van tijdelijke stalling te kijken voor touristen of bij wedstrjden. Misschien kan er vanaf de nieuwe locatie een ruiterroute worden gecreëerd van Roden naar Norg zodat de maneges met elkaar in verbinding kunnen worden gebracht. Bron: Interview Harm Hartlief Voorzitter Hopruiters Peize, bijlage 10.

4.8.

Western & Endurance

Zowel Western rijden als Endurance: hebben in Nederland ieder een kleine 1000 Leden. Met name de Western ruiters die aan Reining doen zijn aangesloten bij de KNHS. De overige ‘aangesloten’ leden rijden bij de WRAN; Western Ruiter Associatie Nederland. Western bestaat uit ca 20 tot 30 verschillende onderdelen. Western bestaat uit onderdelen met koeien en zonder koeien. ‘Zonder-koeien’ onderdelen bestaan uit gereden onderdelen en onderdelen aan de hand. In Nederland zijn het grootste aantal deelnemers in: Trail, pleasure, reining, horsemanship, ranchriding. Daarnaast zijn er op verzoek “ranch trail”, “ranch pleasure” en “ranch horsemanship” aan toegevoegd. Western Rijden Marieke de Vos geeft aan dat voor haar activiteiten: Western Rijden, door de bak in Norg een te hoge huurprijs wordt gerekend. Wat haar tegenhoudt om daar instructielessen te organiseren. Zij heeft in het afgelopen jaar western clinics georganiseerd in de bak in Norg. Voor deze clinics was er 2x2 uur les. Om de lessen te kunnen geven is er veel voorbereiding nodig. Een uur vooraf om alles klaar te leggen. Waardoor ze 5x €11,aan bakkosten kwijt was. De meeste mensen willen voor zo'n clinic € 20-30,- betalen. Clinics van E15,- doen het nog beter (dat zou mogelijk zijn, 3x 1,5 uur bijv). In verband met de veiligheid, ruimte om te oefenen en tijd van de docent passen er maximaal 6 mensen in een groep.

lk hou het zelfs liever bij 4, zeker als het om jonge paarden gaat. Dit betekend dat een significant deel van de kosten naar de bak gaat.

41

Als de bakkosten lager zouden zijn het makkelijker zijn om ook wat grotere dingen te organiseren zoals onderlinge wedstrijden (daar zijn 2 bakken voor nodig) of clinics met meer deelnemers (dus langere dagen). Endurance Norg zou bij uitstek een geschikte locatie zijn voor Endurance wedstrijden, misschien zelfs een meerdaagse. Endurance wedstrijden zijn over het algemeen amper rendabel te krijgen, dus het is alleen mogelijk als het gebouw en het terrein voor een lage prijs gebruikt zouden kunnen worden. In het verleden heb ik de mogelijkheid al wel eens verkend, toen liep ik ook tegen een ander probleem aan. Bij de endurance blijven mensen soms de dag voor de wedstrijd slapen op het terrein, omdat de starttijden van 7.30 zijn, mensen uit het heel land komen en je circa 1,5-2 uur voorbereiding hebt voordat je aan de start verschijnt. Volgens mij was het toen niet toegestaan om op het terrein van de manege te overnachten. Ik meen dat dat ook te maken had met de camping die er naast ligt. Bij de endurance staan paarden in paddocks (afgezette stukje gras met lint) en slapen mensen naast hun paddock zodat je er direct bent als er toch overhoopt wat gebeurd s nachts. De stallen die ik eerder langs zag komen voor andere evenementen zijn voor endurance wedstrijden over het algemeen niet rendabel.

Er moeten 2 noodstallen zijn, maar die zouden ook opgezet kunnen worden in of naast een bak. Die worden alleen bij calamiteiten gebruikt. Zie verder bijlage 12, Marieke de Vos.

4.9.

Hippische Evenementen in de gemeente Noordeveld

4.9.1. Eventing Norg In de mooie bosrijke omgeving van Norg staat het laatste weekend van augustus in het teken van een spectaculair paardensportevenement: Eventing Norg. Paarden- en ponycombinaties van beginners tot en met de gevorderden strijden tegen elkaar om de overwinning. Dit doen ze door o.a. een cross-parcours af te leggen vol met boomstammen, heggen, heuvels, sloten en een prachtige watercombinatie. Jaarlijks verschijnen ongeveer 300 ruiters aan de start. Dit jaar is het lustrum: de 10e editie. Vanaf 2020 wordt de samengestelde wedstrijd te Norg (SGW Norg) georganiseerd door Stichting Eventing Norg. Lucy Stevens over Eventing Norg. “De cross in Norg is een traditie, die kun je niet verplaatsen”. Eventing is al sinds de jaren ‘80 een begrip in Norg. De cross heeft tussen begin jaren '90 en 2011 helemaal stil gelegen. In 2011 is het evenement door een groot deel van het huidige bestuur/crosscommissie weer opgepakt en naar het huidige niveau gebracht. In de laatste jaren neemt de populariteit van de sport weer toe. Deelname is voor paarden vanaf BB t/m M niveau en voor ponies van B t/m Z niveau. De deelnemers komen uit het hele land tot en met België aan toe. De afgelopen jaren is hier ook het Noordelijk kampioenschap; voor de provincies Friesland, Groningen en Drenthe,

42

gehouden. Het is de ambitie van Stichting Eventing Norg om ook de Nederlandse kampioenschappen naar Norg toe te halen. De kosten van het evenement worden gedragen door gelden van deelnemers en sponsors. Met het toenemen van de lengte van de corona-crisis wordt de organisatie onzeker. Manege Norg wordt vooral gebruikt als facilitaire ruimte. De huur van €350,per dag is dan wel hoog. Bron: Interview Lucy Stevens, Stichting Eventing Norg, zie Bijlage 11.

4.9.2. Norgermarkt Concours Stichting Norgermarkt Concours organiseert al sinds 1978 aangespannen paardenevenementen in Norg. De stichting organiseert jaarlijks drie evenementen voor tuigpaarden op het terrein rondom de manege in Norg: ringsteken voor alle leeftijdsgroepen, een regionaal tuigpaardenconcours en een nationaal tuigpaardenconcours. De stichting wil graag het concours en het terrein verduurzamen in de toekomst. Bijvoorbeeld met elektrische voertuigen tijdens het concours en LED verlichting in de lichtmasten op het terrein rond de manege. De stichting ziet mogelijkheden voor één hoogwaardig hippisch centrum in Noordenveld. Tot slot adviseert de stichting 3 pijlers verder uit werken voor een gezonde toekomst van de paardensport in Noordenveld: • accommodaties; • (routes in ) het buitengebied; • evenementen. Reinder Auwema over het Norgermarktconcours. “Ons concours behoort tot de top 5 tuigpaardenconcoursen van Nederland”. Er komen zo’n 350 deelnemers uit het hele land met ca 550 paarden naar Norg. Zij kunnen deelnemen in meerdere rubrieken. Het concours is een ‘Avond-Concours’. Vooral de entourage met tenten en verlichting ’s avond maken het tot een bijzonder sfeervol evenement. Het concours trekt jaarlijks zo’n 2200 tot 2700 betalende bezoekers.

Het concours mede mogelijk gemaakt door de entreegelden en een groot aantal sponsoren waaronder de Gemeente Noordenveld, de Provincie Drenthe, de lokale middenstand van Norg en anderen. De Tuigpaardensport maakt nog steeds deel uit van de KNHS, maar heeft wel een ‘Status Aparte’ heeft gekregen. De plannen van Gomos om een kunstgrasveld neer te leggen brengen het inrij terrein in gevaar. Het huidige terrein biedt veel sfeer, we zien er niet veel heil in om dat elders onder te brengen. Manege Norg wordt voor ons concours vooral gebruikt als facilitaire ruimte. Daar zou buiten de paardensport meer meegedaan kunnen worden. Kijk voor ontwikkelingen in de paardensport ook eens naar Westerkwartier en wat ze daar aan het doen zijn. Bron: Interview Reinder Auwema, Norgermarkt Concours, bijlage 10.

4.9.3. CH Roden, Vereniging voor Volksvermaken Roden. Het Hemelvaartsweekend staat traditie getrouw helemaal in het teken van het paard. Op Hemelvaart-donderdag is er het grote concours springen op het evenementen 43

terrein aan de Norgerweg en dressuur op het terrein van de Havezate Mensinge. Op zaterdag mag de jeugd zijn of haar kunsten laten zien tijdens het Pony Concours met Bixi rubriek voor de allerjongsten. Op zondag vind het CH Tuigpaarden plaats op het evenementen terrein en Men-wedstrijden op het terrein van de Havenzate Mensinge. Bron: Website volksvermaken.nl

4.9.4. Kortebaan Draverij, Vereniging voor Volksvermaken Roden. Op Woensdag 23 September 2020 vindt de 46e kortebaandraverij plaats op de Norgerweg. Voor deze gelegenheid wordt deze weg bedekt met zand, waarna er de draverij wordt gehouden. Een kortebaandraverij is een afvalrace over 300 meter tussen paarden met wagentjes, zogenaamde sulky’s. De kortebaan wordt onder auspiciën verreden van de Nederland draf en Rensportvereniging en inzet in het kampioenschap van Noord Nederland. Bron: volksvermaken.nl/kortebaandraverij

44

5. Conclusies en aanbevelingen. Paardensport en de Gemeente Noordeveld zijn vanuit traditie nauw met elkaar verbonden. Dat zelfde geldt voor de omliggende gemeentes en de Provincie Drenthe. Verenigingen in de Gemeente Noordenveld kamp(t)en, net zoals in de rest van Nederland, met teruglopende ledenaantallen en individualisering van de sport. Zowel jongeren als ouderen beoefenen relatief weinig de paardensport in Noordenveld. Verenigingen en Accommodaties is Noordenveld realiseren zich dat laagdrempeligeid, lees het tegen zo geringe mogelijke kosten, kunnen aanbieden van paardensport belangrijk is in deze regio. De meeste verenigingen streven naar ‘kleinschaligheid’ en lijken het nastreven van het ‘clubgevoel’ als prioriteit te hebben. De schaalgrootte van de verenigingen beperkt ze echter ook in hun mogelijkheden. Iedere discipline en ieder niveau stelt eigen eisen aan instructie, faciliteiten en accommodatie. Dat wordt gereflecteerd door het lage leden/les ratio van verschillende verenigingen. Onderhoud van een accommodatie of investeringen in een zandbodem voor lessen of wedstrijden vergen grote investeringen. Met name de verenigingen in en rond Norg zijn zich in beperkte mate bewust van de noodzaak om daar zelf als vereniging een bijdrage aan te moeten leveren. De huidige economische omstandigheden zijn zwaar geraakt door de Corona Crisis.

Dit zal ook op de paardensport in Noordenveld zijn impact hebben; paardeneigenaren of pensionklanten die niet meer in het onderhoud van hun paard(en) kunnen voorzien, evenementen die geen doorgang kunnen vinden, sponsoren die afhaken, hippische ondernemers die faiiliet gaan, etc. Tussen de verenigingen, stichtingen en evenementen-organisatoren lijkt er nauwelijks sprake van samenwerking en synergie. Terwijl juist de huidige omstandigheden daar om vragen: Stimulering van zowel de jeugd als ‘herintreders’, samenwerking op het gebied van educatie, innovatie; het stimuleren van nieuwe vormen van paardensport, alternatieven voor het houden van een ‘eigen’ paard, het gezamenlijk initiatief nemen voor ruiterroutes, menroutes, eventing en/of men- marathon routes, stimulering van toerisme, samenwerking met het recreatieschap, Hippisch Platform Drenthe ter promotie van de Gemeente Noordenveld, etc. Verenigingen doen er goed aan om oude sentimenten los te laten en te vervangen door een gezamenlijke visie op de toekomst en de organisatie van gezamenlijke activiteiten. Doe meer samen zoals in Westerkwartier Paardenkwartier en Hippisch De Wolden. Start een gezamenlijk Hippischplatform Noordenveld. Stimuleer de basissport, organiseer regionale/streekcompetities en werk aan gezamenlijke activiteiten op een nieuw Hippisch Centrum in Noordenveld.

Zonder de functionaliteit van Manege Norg te verliezen. Sla juist een brug tussen beide faciliteiten. Stimuleer Hippisch Toerisme naar de Gemeente Noordenveld en profiteer van de effecten. Daar zijn alle benodigde ingrediënten voor aanwezig.

45

Tenslotte: Wat is het antwoord op de onderzoeksvraag: Is het mogelijk om één hippisch centrum in Noordenveld te realiseren? Op dit moment voldoet Manege Norg aan de vraag als basis trainingsfaciliteit voor de Verenigingen en andere gebruikers in en rond Norg. De vraag of deze accommodatie behouden kan blijven of zelfs voorzien kan worden van extra buiten-faciliteiten, staat of valt met de vraag of de aangesloten partijen bereid zijn de benodigde financiële bijdragen daar aan te leveren. Het concept van de huidige Manege De Hulhorst in Roden; Gecombineerde Lesmanege, pensionstal en Verenigings manege, is een belangrijke spil in het laagdrempelig toegang bieden tot de paardensport en het stimuleren daarvan in de regio. Alszodanig heeft deze manege een belangrijke functie als basis om de paardensport in Noordenveld te faciliteren en te stimuleren. Temeer daar andere maneges in de regio die deze faciliteiten bieden zijn komen te vervallen. Visie. Het realiseren van een accommodatie waarin basissport, breedte sport in alle belangrijke disciplines en wedstrijden tot op sub-top niveau verreden kunnen worden zal een belangrijke stimulans zijn om de paardensport in Noordenveld te kunnen blijven beoefenen. Het creëren van een accommodatie met faciliteiten die andere accommodaties in de regio niet kunnen bieden zal een stimulerende en aantrekkende werking hebben. Aanbeveling.

Realiseer een Hippisch Centrum Noordenveld met de volgende faciliteiten: • Binnenmanege van 20 x 40 meter voor het geven van les aan manegeklanten • Binnenmanege van 20 x 60 meter voor het geven van lessen aan Verenigingsklanten en als trainingslocatie. • Binnenmanege van 30 x 70 meter voor het geven van lessen aan verenigingsklanten, het geven van clinics en demonstraties, de organisatie van dressuur-, spring, eventing-, men- en mogelijk zelfs indoor tuigpaardenwedstrijden tot op (regio)kampioenschaps niveau. • Stalling voor ca 20 paarden en pony’s en nog eens 20 pensionstallen die mechanisch uit te mesten zijn. • Gelegenheid tot weidegang en uitloopmogelijkheid voor de gestalde paarden en pony’s. • Buitenmanege met zandbodem die flexibel ingedeeld kan worden t.b.v. het geven van lessen voor manege- en Verenigingsklanten en het houden van wedstrijden voor de verschillende disciplines. • Trainingsfaciliteiten voor eventing. • Toegang tot Ruiterpaden, bijvoorkeur met aansluiting naar Manege Norg. • (Tijdelijke) faciliteiten voor het stallen van paarden van touristen of bij grotere meer-daagse wedstrijden. • Zorg voor een duurzame opzet in de bouw, met zonnepanelen, duurzame mestverwerking, etc. Behoud Manege Norg met de huidige faciliteiten. Manege Norg heeft een duidelijk functie als trainingsfaciliteit en als uitvalsbasis voor evenementen.

Instandhouding van de manege betekent dat de huidige aangesloten 46

verenigingen, de gebruikers en de evenementen op die locatie ,in staat moeten zijn om de onderhoudskosten van de manege voor de komende jaren te dragen. Sla vooral de handen inéén en breng b.v. beide accommodaties onder in één stichting Paardensport Accommodaties Noordenveld met de aangesloten Paardensportverenigingen als ‘aandeelhouder’. Beide accommodaties kunnen dan ter beschikking staan als les- en trainingslocatie van alle bij de verenigingen aangesloten leden en andere accommodatie leden en via één reserveringssysteem worden geboekt. Organiseer gezamenlijke wedstrijden of wedstrijd-reeksen in verschillende disciplines, clinics, demonstraties, etc. De Paardensport in Noordenveld heeft, zeker op dit moment van én na de Corona crisis, nieuwe impulsen nodig om de sport weer bij oud en jong te stimuleren. Om mooie tradities te kunnen behouden en door te geven aan een volgende generatie.

47

Bijlage 1: Afmetingen Paardensport Accommodaties Dressuur Voor het houden van Dressuurwedstrijden gelden de volgende afmetingen: Klasse B tot en met M2: 20 x 40 meter Klasse Z1 en hoger: 20 x 60 meter. Bij indoorwedstrijden moet de ring - indien mogelijk - 2 meter van het beschot af liggen en zijn afgezet zoals vermeld in het wedstrijdreglement Dressuur. Het losrijterrein dient alléén gebruikt te worden voor het losrijden en dient een minimale afmeting te hebben van: 35 m lengte en 15 m breedte. Springen Springwedstrijden zijn ingedeeld in 3 categorieën. De afmetingen van de wedstrijd ring voor een indoor wedstrijd is voor de verschillende categorieën bepaald op: Categorie 1: Korte zijde minimaal 20 meter, oppervlakte minimaal 1500m2 Categorie 2: Korte zijde minimaal 20 meter, oppervlakte minimaal 1200m2 Categorie 3: Korte zijde minimaal 20 meter, oppervlakte minimaal 800m2 Voor het oefen terrein; het inspring terrein gelden afmetingen van minimaal 15 x 30 meter en 20 x 40 meter voor categorie 1. Benchmark: De Peelbergen De kroon op dit gebied van indoor en outdoor faciliteiten wordt gespannen door Equestrian Centre De Peelbergen. Zij kennen de volgende rijhallen en buitenaccommodaties: Centrale hal: 1 keer 120 x 40 meter Zijhallen: 2 keer 75 x 35 meter Opvallend details van de rijhallen is dat iedere hal een ander uiterlijk heeft.

Hierdoor is de beleving van het paard in iedere hal anders. Buitenpistes Hoofdpistes: 2 keer 80 x 50 meter Warm up pistes: 2 keer 90 x 30 meter De buitenpistes hebben een formaat dat geschikt is voor internationale wedstrijden. Ze worden gescheiden door een aarden wal van 25 meter breed. Dat maakt de wal zeer geschikt voor bijvoorbeeld tribunes of stands. Bron: Equestrian Centre De Peelbergen.

Outdoor Voor outdoor springwedstrijden gelden de volgende afmetingen: Categorie 1: Korte zijde minimaal 60 meter, oppervlakte minimaal 5400m2 Categorie 2: Korte zijde minimaal 60 meter, oppervlakte minimaal 4800m2 Categorie 3: Korte zijde minimaal 40 meter, oppervlakte minimaal 3200m2 Voor het oefen terrein; het inspring terrein gelden afmetingen van minimaal 20 x 40 meter tot 25 x 48 meter voor categorie 1. Mennen: Dressuur en vaardigheid Voor Mennen gelden voor indoor wedstrijden dat de afmetingen afhankelijk van het niveau of de aanspanning; enkel, dubbel, tandem of vierspan de volgende afmetingen dienen te hebben: 20 x 40, 20 x 60 of 30 x 60 meter.

48

Voor outdoor wedstrijden geldt dat in vrijwel alle klassen de wedsrijdring 30 x 60 meter bedraagt. Zie KNHS afmetingen wedstrijdring dressuur en vaardigheid. Aangespannen sport De aangespannen sport wordt beoefend met tuigpaarden, Hackney’s of paarden van het Friese ras. Het kent twee categorieën: regionaal en nationaal. Op een concours is een combinatie van regionaal en nationaal mogelijk. Het wedstrijdterrein (gras of zand) dient egaal en schoon te zijn. Op een regionale wedstrijd dient de wedstrijdbaan bij voorkeur minimaal een oppervlakte te hebben van 4000 m2, waarbij de korte zijde minimaal 50 meter dient te zijn. Op een nationale wedstrijd dient de wedstrijdbaan tenminste een oppervlakte van 4800 m2 te hebben en dient de korte zijde minimaal 60 meter te zijn. Het wedstrijdterrein dient afdoende te zijn afgezet. Indoorwedstrijden Aangespannen Sport 2 Bij indoorwedstrijden met een rijbaan van minimaal 1.200 m met een korte zijde van minimaal 20 meter mogen maximaal 6 deelnemers per rubriek gestart worden. Heeft 2 de rijbaan een afmeting van 1.800 m met een korte zijde van minimaal 30 meter, dan mag de rubriek maximaal uit 9 deelnemers bevatten. Buitenrijden Buitenrijden is voor vrijwel iedere paardrijder een heerlijke tak van sport. 16% van de KNHS leden beoefent deze tak van sport en maar liefst 31% van de niet KNHS leden.

Daarmee is deze tak van paardensport misschien wel het meest beoefend. Naar schatting van de KNHS worden er zo’n 17 miljoen buitenritten per jaar verreden. Buitenrijden in Drenthe wordt door tal van instanties gepromoot. Zoals door ‘Paardrijden in Drenthe’: “Drenthe is genieten voor ruiters en menners die graag buitenritten maken. De natuurgebieden en de uitstekende routes maken Drenthe tot een paradijs voor paardenliefhebbers. Kom met je eigen paard en verblijf in een accommodatie met stallingsmogelijkheden. Of huur een paard of pony bij één van de vele maneges in Drenthe. Maar je kunt hier ook terecht voor een gezellige huifkartocht met het hele gezin. Daarnaast worden er in Drenthe talloze hippische evenemementen georganiseerd die zeker een bezoekje waard zijn. Kom heerlijk tot rust of zoek juist het avontuur op en laat flink wat stof opwaaien!” Op deze website worden o.a. 2 routes vanuit Roden gepromoot. Bij Hippisch Tourisme.nl en Ruiterenenmennen.nl worden de routes bij Roden en Norg echter niet genoemd. Het NHRP, Nederlands Hippisch Recreatie Platform, stelt zich op als belangenbehartiger voor ruiters en menners. De NHRP is een samenwerking van verschillende paardensportorganisaties, die de focus hebben op de recreatieve beleving van de paardensport.

Volgens in 2019 gepresenteerd inspectierapport van het NHRP is er behoorlijk wat mis bij het inrichten van routenetwerken als het gaat over veiligheid tijdens het rijden van een ruiter-en menroute. Routenetwerken worden veelal uit algemene middelen gefinancierd om het hippisch toerisme te bevorderen. Als toeristisch ruiter en menner zou je er dus op moeten kunnen vertrouwen dat een routenetwerk veilig is te 49

gebruiken en je niet in hachelijke situaties terecht kunt komen met je paard. Het rapport laat echter duidelijk zien dat dit geenszins het geval is. Veiligheid voor mens en dier zouden voortdurende aandachtspunten moeten zijn voor mensen die zich bezig houden met de aanleg van hippische routenetwerken. Als ruiter en menner ben je immers erg kwetsbaar in het steeds drukker wordende verkeer. Meer veiligheid op routenetwerken bieden was ook de reden dat een aantal samenwerkende hippische belangenorganisaties verenigd in het NHRP in 2018 een kwaliteitskeurmerk voor routestructuren hebben ontwikkeld. Bron: NHRP

Het Recreatieschap Drenthe heeft met het project Hippisch Toerisme de men- en ruiterroutes in de drukst bezochte gebieden van Drenthe weer op een kwalitatief aanvaardbaar basisniveau gebracht. Daarnaast regelen zij het onderhoud en beheer via gebruikersgroepen bestaande uit menners en ruiters. Ook betrekken ze ondernemers en manegebedrijven bij de sector en voor het realiseren van startplaatsen en rustpunten. Hippische routes zijn te vinden op: drenthe.nl. Bron: Recreatieschap Drenthe Stichting Rijvaardigheidsbewijzen Recreatieruiter. Deze organisatie geeft al sinds 1977 ruiter-en menbewijzen uit. Het is een onafhankelijk exameninstituut voor rijvaardigheidsbewijzen in Nederland. Sinds 2016 zijn de rijvaardigheidsbewijzen levenslang geldig. Na het succesvol afleggen van het examen beschikt men over een ruiter-of menbewijs met een levenslange geldigheid. In Nederland, België en Duitsland is er echter géén wettelijk verplichting voor een rijbewijs voor ruiters en menners. Bron: ruiterenenmennen.nl

Eventing De eventingsport bestaat uit 3 wedstrijdonderdelen: Dressuur, springen en crosscountry. Voor de wedstrijdonderdelen dressuur en springen zijn de desbetreffende wedstrijdreglementen van toepassing. Hetgeen dus ook geldt voor de afmetingen van de ringen en de condities van de bodem. Voor de eisen die gesteld worden aan het bouwen van een cross-country verwijs ik naar het Wedstrijdregelement eventing 2020 van de KNHS. Voltige Bij voltige doe je oefeningen op een paard. Wedstrijden voltigeren kunnen solo, maar ook met z'n tweeën (als pas-de-deux) of in een team worden verreden. De eisen die aan een wedstrijdring Voltige worden gesteld zijn de volgende: 1. Een wedstrijdring moet een middenlijn van tenminste 20 meter hebben. 2. De bodem moet geschikt zijn voor voltigewedstrijden, dit wil zeggen vlak, veerkrachtig en slipvast. Dit ter beoordeling van de jury. 3. Indien er tijdens een wedstrijd sprake is van hinderlijke spoorvorming, dit ter beoordeling van de jury, moet de ring geëgaliseerd worden. 4. De wedstrijdring moet een vrije hoogte hebben van tenminste 5.00 meter. Bij een wedstrijdring met een vrije hoogte van 4,5-5.00 meter mogen alleen rubrieken voor solo, Pas-de-deux en de klassen BB, B en L worden uitgeschreven. 50

5. Toeschouwers moeten tenminste 1,5 meter afstand van de wedstrijdring bewaren. 6. Voor het jurylid en zijn secretaris dient een afgeschermde plaats langs de ring beschikbaar te zijn. 7. In geval van meerdere juryleden, dienen deze verspreid om de wedstrijdring gezet te kunnen worden. Loswerkring 1. Bij elke wedstrijd moet aan de deelnemers twee loswerkringen ter beschikking worden gesteld. 2. De loswerkring moet aan dezelfde reglementaire bepalingen voldoen als de wedstrijdring. Endurance Endurance is een tak van paardensport en wedstrijd waarin de snelheid en de marathoncapaciteiten van een paard onder het zadel worden beproefd. De wedstrijden testen de kennis en kunde van de deelnemer om zijn paard zo goed mogelijk, met een optimale snelheid, over een route door verschillende terreinen te rijden waarbij het paard ‘fit to continue’ dient te zijn. De wedstrijden worden verreden over een afstand van minimaal 20 km tot wedstrijden van meer dan 120 km. Een endurancewedstrijd bestaat uit een gemarkeerde route, met een start en een finish die afgelegd wordt door een combinatie. Wedstrijdterrein Op het wedstrijdterrein moeten de volgende voorzieningen aanwezig zijn: • Voldoende schoon drinkwater op de locaties waar de verzorging van de paarden plaatsvindt. • 1 noodbox tot 120 deelnemers daarboven 2 noodboxen.

Onder noodbox wordt verstaan een overdekte, voor het doel geschikte, stal op het wedstrijdterrein, waar in alle rust een paard behandeld kan worden door een dierenarts. • Voldoende keuringsbanen. De keuringsbaan is tenminste 40 m lang en heeft een vlakke en stevige ondergrond. • Een hoefsmid (indien niet aanwezig dient deze oproepbaar te zijn). • Een overnachtingsmogelijkheid op of nabij het wedstrijdterrein voor paarden die een klasse IV afstand ( ≥ 120 km) hebben afgelegd. Western Western is een rijstijl die draait om rust en eenvoud. De rijstijl is gebaseerd op hoe cowboys vroeger reden. Zij probeerden zichzelf én hun paard zo min mogelijk te vermoeien. Door de ontspannen rijstijl en het prettige contact met het paard spreekt deze discipline veel ruiters aan. Western kent vele verschillende disciplines. De bekendste zijn Western Horsemanship, Western Pleasure, Trail, Westernriding, Reining, Cutting en Working Cowhorse.

51

Reining Reining is het dressuuronderdeel van western rijden. Bij reining rijden de ruiters een proef in galop. Het is de bedoeling om het paard met bijna onzichtbare hulpen van de benen en teugels (de 'reins') te leiden. In de proef zijn verschillende oefeningen verwerkt, zoals spins, cirkels, wissels en sliding stops. De KNHS kent geen wedstrijdreglement Western of Reiging, zodat er ook geen officiële reglementen zijn t.a.v. de vereisten van de accommodatie. Over het algemeen worden lessen of wedstrijden verreden in bestaande paardensport accommodaties. Voor Reigning gaat de voorkeur uit naar een rulle bodem voor o.a. het maken van de ‘sliding-stops’. Aangepast sporten, Para-dressuur en Mennen Een beperking hoeft het beoefenen van paardensport niet in de weg te staan. Integendeel zelfs: dressuur is zelfs een Paralympische sport. Bij dressuur is aangepast sporten geïntegreerd in de reguliere wedstrijdsport. Dat betekent dat ruiters met een beperking mee kunnen doen aan 'normale' wedstrijden, eventueel met een aanpassing of hulpmiddel. Er zijn ook speciale wedstrijden aangepast sporten waar geen valide ruiters aan mee mogen doen. Ook is paardensport voor kinderen met een beperking een heerlijke tijdsbesteding. Overige disciplines Naast bovengenoemde ruitersport disciplines worden er ook nog andere vormen van paardensport beöefend zoals TREC, Horseball en buitenrijden.

TREC staat voor Technique de Randonnée Equestre de Compétition en betekent letterlijk 'competitieve ruiter trektochttechnieken'. Deze van oorsprong Franse sportvorm werd ontwikkeld om de bekwaamheid van de combinatie van paard en ruiter tijdens een trektocht te testen. Horseball is een teamsport die om veel handigheid en lenigheid van de ruiter vraagt en om snelheid van de paarden. Het spel richt zich zowel tot de mannen als tot vrouwen, want het is een gemengde sport. De combinatie van balsport, teamsport en competitie trekt vooral jongens aan in de paardensport. Buitenrijden is een populaire vorm van paardensport die vaak wordt beoefend op speciaal gecreëerde ruiterpaarden. Van basisruiter tot topsporter wordt graag gebruik gemaakt van deze faciliteiten. Manegebouw Huisman in Gemert is specialist in het bouwen van maneges en heeft inmiddels zo’n 750 tal afgeleverd. Volgens hun zijn de meest voorkomende afmetingen van een rijhal binnenwerks 20 x 40 m, 20 x 60 m en 25 x 50 m. Bron: Huisman Gemert.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Noordenveld&id=4f07ed13-c3fa-418f-b405-c804aa0766c1