CConstaterende datNoordenveld
Koppel je AI →
Document · PDF

3. 2020-08-11 Visieontwikkeling paardensport in Noordenveld Rapport

Oordeelsvormende vergadering 22 februari 2023, gemeente NoordenveldBij agendapunt: Nieuwbouw manege De Hulhorst te Roden28.095 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

52

Bijlage 2 Algemeen Wedstrijdreglement KNHS 2018, Artikel 7 - Wedstrijdterrein/Accommodatie 2. Een wedstrijdlocatie moet zijn voorzien van een veiligheidscertificaat indien dit een permanente hippische indooraccommodatie is. 3. De accommodatie en/of het terrein waar de wedstrijd wordt gehouden moet met in achtneming van de desbetreffende discipline: 1. aan de gestelde afmetingen en inrichtingen voldoen; 2. een bodem hebben om de desbetreffende discipline verantwoord te kunnen beoefenen; 3. een goede verlichting van de wedstrijd- en losrijruimte van de indooraccommodatie hebben. 4. De KNHS kan verlangen, dat de wedstrijdaccommodatie en/of het benodigde wedstrijdmateriaal wordt gekeurd door een door de KNHS aan te wijzen persoon. Worden de accommodatie en/of het benodigde wedstrijdmateriaal niet goedgekeurd, dan kan de wedstrijd niet worden gehouden, tenzij de vereiste wijzigingen op een zodanig tijdstip zijn doorgevoerd, dat de wedstrijd na herkeuring alsnog kan worden aangevraagd. 5. De wedstrijdorganisatie is verplicht zorg te dragen voor een passende accommodatie voor alle officials en bij spring- en dressuurwedstrijden bovendien voor een overdekte juryaccommodatie. Toezichthouders dienen te beschikken over een passende accommodatie die bij slechte weersomstandigheden verwarmd is. 6.

De wedstrijdorganisatie is verplicht ervoor zorg te dragen, dat onbevoegden geen toegang hebben tot de wedstrijdring, de stallen, de oefenring, de juryaccommodatie en de rekenkamer. 6. Indien op een internationale wedstrijd tevens nationale rubrieken worden georganiseerd dienen de paarden die hieraan deelnemen op het wedstrijdterrein (behalve in de stal) identificeerbaar te zijn door het dragen van een, door de organisatie toegekend en door de deelnemer te verzorgen, (hoofdstel)nummer. 7. De wedstrijdorganisatie handelt bij ongevallen met een of meer paarden conform het gestelde in hoofdstuk 4 en het Protocol ‘Ernstig gewond of gestorven paard’, bijlage 2 van dit reglement.

53

Bijlage 3: De Twaalf richtlijnen voor paardenhouders en Dier en Recht De 12 richtlijnen voor paardenhouders zien er als volgt uit: 1. Adequate voeding wordt afgestemd op het individuele dier. Dit wil zeggen: voldoende voeding van goede kwaliteit rekening houdend met het gebruiksdoel en de conditie van het paard. □ Vrije toegang tot voldoende schoon drinkwater; □ Tenminste tweemaal daags voldoende ruwvoer aanbieden, tenzij er sprake is van beweiding in een wei met voldoende gras. (Uitgewerkt in hoofdstuk 3) 2. Boxoppervlakte voor individuele huisvesting is minimaal (2xstokmaat)2 voor pony‟s kleiner dan 1,56 meter. De boxoppervlakte is minimaal 10 m2 voor paarden groter dan 1,56 meter. Per 1 januari 2012 wordt deze standaard opgenomen bij toetsing van aanvragen voor nieuw- en verbouw van stallen. Er geldt een overgangsperiode van 15 jaar voor bestaande stallen om per 1 januari 2027 boxmaten aangepast te hebben. □ De oppervlakte van de box voor hoogdrachtige merries tijdens het veulenen en voor een merrie met een veulen is minimaal 12 m2 tenzij er minimaal 8 uur weidegang per dag wordt toegepast; □ Stands, waarin paarden permanent aangebonden worden gehouden, per 1 januari 2017 verbieden.

Paarden die voor korte tijd worden aangebonden met als doel hoefverzorging, het verrichten van medische handelingen of tijdens pauze bij (buiten)ritten en evenementen/wedstrijden worden in het voorgaande niet meegenomen. 3. Beweging. Paarden in individuele huisvesting krijgen dagelijks minimaal 4 uur beweging buiten de box, tenzij dit niet mogelijk is door specifieke omstandigheden zoals een gezondheidsrisico, ziekte of gebrek. 4. Lichthoeveelheid in stallen is minimaal 80 lux gedurende 8 uur per dag. 5. Stallen en weides zijn deugdelijk en veilig. Er zijn geen uitsteeksels of andere zaken waaraan een paard zich zou kunnen verwonden; □ Verbod op gebruik van prikkeldraad voor afrastering van paardenweides. □ Er is een schuilgelegenheid aanwezig voor paarden die dag en nacht buiten verblijven (schuilstal of bossage in de vorm van bomen of struiken). 6. Adequate preventie en behandeling tegen ziektes of aandoeningen zoals vaccineren en ontwormen. □ Aantekening in het paspoort bij behandelingen die van belang zijn bij uitoefening van de sport; □ Zieke en/of kreupele paarden moeten de mogelijkheid hebben lijfelijk te worden afgezonderd van andere paarden; □ Het belasten van het jonge paard geschiedt met mate en aangepast aan de leeftijd. De samenwerkende partijen in de Sectorraad Paarden stellen in hun reglementen leeftijdsgrenzen vast;

54

□ Het beslaan en bekappen van paarden gebeurt door een door de sector erkende hoefsmid; □ Paarden worden alleen door een gediplomeerde gebitsverzorger gecontroleerd en zo nodig behandeld; 5 Gids voor Goede Praktijken □ Het is verboden om tastharen volledig te verwijderen; □ Het is niet toegestaan om de haren aan de binnenzijde van de oorschelp af te scheren, omdat deze de uitwendige gehoorgang beschermen. Het is echter geen probleem als overmatig uitstekende haren worden afgeknipt. 7. Couperen. Deelname van paarden met gecoupeerde staarten aan evenementen in Nederland is niet langer toegestaan, indien het paarden betreft die na 2004 geboren zijn, tenzij dit het gevolg is van een veterinair noodzakelijke ingreep. 8. Paardenmarkten mogen alleen gehouden worden als dit gebeurt conform het protocol dat opgesteld is door de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD), Groep Geneeskunde Paard (GGP), de Sectorraad Paarden en de Dierenbescherming. (Uitgewerkt in hoofdstuk 5) 9. Het houden van één paard is onwenselijk, tenzij dagelijks contact met één of meer soortgenoten mogelijk is. 10. Spenen gaat geleidelijk of spenen gebeurt in een groep van minimaal 2 veulens. □ Spenen gebeurt vanaf een leeftijd van 4 maanden; □ Opfokken gebeurt in een groep van minimaal 2 paarden. 11. Stereotiep gedrag.

Stereotiep gedrag mag niet worden belemmerd, mits de gezondheid van het paard niet in het geding komt. 12. Zweepgebruik. Bovenmatig zweepgebruik is verboden. Zweepgebruik is toegestaan om het paard te corrigeren maar niet om te straffen. Bron: Gids voor goede praktijken, Sector Raad Paarden, Augustus 2011. Dier en Recht Stichting Dier en Recht heeft in de winter van 2017 - 2018 onderzoek gedaan naar de leefsituatie van manegepaarden in Nederland en Vlaanderen. Er zijn 53 maneges geïnspecteerd (46 in Nederland en 7 in Vlaanderen) met in totaal 1537 manegepaarden. Sommige bedrijven zijn twee- of driemaal bezocht om bevindingen op basis van incidenten uit te sluiten. Er is gelet op meerdere huisvestings- en managementaspecten die het paardenwelzijn beïnvloeden. Dier en Recht constateerde de volgende tekortkomingen: • Sociale isolatie: Ruim 77 procent van de maneges heeft onvoldoende mogelijkheden om sociale interactie tussen paarden te faciliteren; de paarden worden minder dan vier uur per dag in staat gesteld om fysiek contact met elkaar te hebben; • Onvoldoende bewegingsvrijheid: Bij ruim 80 procent van de maneges staan de paarden in individuele kleine boxen. Een deel van de paarden heeft daardoor moeite met gaan liggen en opstaan, en soms kunnen de paarden niet omrollen of languit liggen. Voor een deel van de paarden wordt dit ook niet (deels) gecompenseerd door

55

een mogelijkheid los te lopen; • Onvoldoende hygiëne: In bijna 25 procent van de maneges konden de paarden niet schoon liggen. In 19 procent van de maneges was de voederplaats in de stal ook vuil. In bijna 70 procent van de maneges was de waterbak vuil. • Afwijkend gedrag: 9 procent van de manegepaarden vertoont ernstig afwijkend gedrag, zoals stereotypieën en agressie. Dit wijst op psychische en fysieke problemen gerelateerd aan tekortkomingen in de omgang met en huisvesting van de dieren; • Slecht voerbeleid: Veel paarden krijgen te weinig of kwalitatief slecht ruwvoer, wat hen vatbaarder maakt voor maagzweren. Bron: Stichting Dier en Recht.

56

57

Bijlage 4. Interview Dick Wieken Bedrijfsleider manege en pensionstal De Hulhorst. 1. Hoeveel klanten en lessen heb je per week op de manege? We hebben in totaal ca 20 pensionklanten Daarnaast hebben we ca 140 manegeklanten die wekelijks komen lessen. De meesten hebben een 10 ritten kaart. Daarnaast komen er nog mensen vrij rijden of privé lessen. De meeste manegeklanten zijn kinderen in de leeftijd van 6 tot 14 jaar. Dat aantal blijft zo’n beetje alle jaren gelijk. Onlangs had ik nog wat klanten die over kwamen van een manege in Haulerwijk die gestopt was. Volwassen klanten is een stuk moeilijker; die zijn te druk met werk of gezin. Die hebben weinig tijd. De meeste klanten komen uit Roden, Leek, Groningen en ook wel uit Tolbert. Hoewel daar ook wel een manege is; het is net waar de persoonlijke voorkeur naar uit gaat. 2. Hoeveel klanten heb je nodig voor een gezonde bedrijfsvoering? Het aantal klanten wat ik nu heb is prima. Ik red me er wel mee. Maar ik ben dan ook al wat ouder. Ik hoef niet meer zoveel op te bouwen. Er wordt hier zo nu en dan wel geïnvesteerd zoals in een goede manegebodem. Daar heb je veel plezier van. 3. Welke faciliteiten heb je nodig voor een goede manege en pensionstalling? Binnenmanege. We hebben nu een binnenmanege van 22 x 45 m. Dat is groot genoeg. Voor kinderen heb je liever een kleine bak.

Een grote bak dat is helemaal niet fijn; het geluid galmt dan weg. Je wil de kinderen dicht bij je hebben om je verstaanbaar te maken. Met ‘oortjes’ werken is ook niet fijn. Het is ook en vooral een sociale gelegenheid. De kinderen willen gein maken. Van kijk eens; zie mij eens! Tribune: die heb je eigenlijk niet nodig. Bij dressuur komt bijna niemand kijken. Bij springen meer. Maar die staan het liefst langs de schoprand te kijken. Kantine: die wordt bijna niet meer gebruikt. Mensen willen liever naast de bak wat kunnen kopen en vanaf daar kijken. Stalling. We hebben nu 40 stallen; de helft pension en de helft voor manegepaarden en ponies. Paddocks: Zomers gaan de paarden in de wei. We hebben zo’n 12 stukken wei afgerasterd waar de paarden in kunnen op een stuk van zo’n 3 hectare. Daarnaast hebben we nog 4 hectare gemeentegrond waar we zomers paarden inscharen. Maar dat ligt veel te laag en is veel te nat om hooi van te kunnen halen. Als je geen weide gelegenheid hebt dan krijg je ook geen pensionklanten. Dat heb ik al eerder ervaren op een manege in Groenlo. Qua stallingkosten kun je hier maximaal € 275,- per maand vragen. Als je meer vraagt dan gaan ze we naar een of ander boertje in de buurt. Longeercirkel: dat is wel ideaal. Je wilt niet dat ze in de bak gaan longeren want dan halen ze de hele bak overhoop. Stapmolen: die is er vooral voor de pensionklanten.

Voor manegeklanten is dat veel te gevaarlijk. Buitenbak: die heb je zeker ook nodig. Vooral als er evenementen zijn in de andere bakken. Dan moeten je pensionklanten uit kunnen wijken. Goede toegang tot ruiterpaden is ook wenselijk.

58

4. Wat voor evenementen/activiteiten vinden er plaats op de manege? Voor de manegeklanten zijn er 2 tot 3 keer per jaar onderlinge wedstrijden. Voor de Vereniging zijn er 2 tot 3 keer per maand spring-, dressuur -of men wedstrijden. Het is dan ideaal om verschillende bakken naast elkaar te hebben; voor de wedstrijd, het losrijden en het kunnen lesgeven. We hebben hier een actieve springcommissie. Die organiseren veel wedstrijden. Met een paar man heb je dat ook zo gedaan. Dat moet vaak wel op zondag want anders heb je hier veel te weinig parkeerruimte. Op zondag kunnen ze bij de voetbal staan. De springruiters komen ook veelal met vrachtwagens. Die nemen meer ruimte in beslag. Dressuur ruiters komen meer met auto en trailer. 5. Economie Die situatie is nu door de Corona crisis uitermate onzeker. We zitten zeker tot juni op slot. In 2008 hebben we al eerder een crisi meegemaakt. Daarvoor was Cordis al verplaatst waardoor hier veel banen verloren gingen. Pensionklanten krompen in of gingen verloren. Lokaal krijgt nu vooral de Horeca veel klappen. 6. Speelt paardenwelzijn hier ook een grote rol? Mensen zijn wel steedskritischer. Als we een kreupel paard voor z’n rust in de wei zetten dan bellen ze al snel de dierenbescherming. Mensen bemoeien zich er steeds meer en sneller mee. Maar ze weten niet atijd wat goed is voor een paard.

Met die natte periode van laatst moet je een paard echt niet in de wei zetten. Dan krijgen ze weer last van mok en krijg je dus andere problemen. 7. Wat zijn jouw belangrijkste wensen voor een nieuwe locatie? Vooral voldoende grond rondom de manege voor paddocks en weidegang. Ook voor in de winter. Stallen die je mechanisch kunt uitmesten. Nu is dat veel te veel werk en daardoor te kostbaar. Een keuze uit verschillende bakken: voor manegelessen en dressuur en spring-wedstrijden. Bakken van 20x 40m, 20 x 60m en 30 x 70m zou ideaal zijn. Met een ruimte tussen de grote bakken waar mensen kunnen kijken. Kantine? In mijn ervaring is die vaak slecht bezet.

59

Bijlage 5. Interview Jan Snijder, Manege Norg. 1. Welke faciliteiten biedt de Manege Norg? De Manege Norg beschikt over twee binnenbakken: 15 x 40m en 20 x 40 m. Beiden zijn voorzien van een zgn Achterbergbodem; zand vermengd met microvezels t.b.v. een grotere stabiliteit. De bodem is een belangrijke factor voor de aantrekkelijkheid van de manege. Toen er een andere bodem in lag liep de belangstelling terug. Deze bodem voldoet aan de eisen van verschillende disciplines; dressuur, springen en ook Western-rijden. Ze doen vooral grondwerk, dus geen sliding stops. De bodem wordt onderhouden door Klaas Meijer, die ook de bodems in Tolbert en Eext onderhoudt. Daarnaast is er een enorm buitenterrein met grasvelden dat in eigendom is van de gemeente. Deze worden gebruikt voor buitenwedstrijden dressuur, eventing en het tuigpaardenconcours. Vanaf het grasveld start de cross-parcours en die eindigt daar ook weer. De manege beschikt over een kantine met keuken en er zijn ruime sanitaire voorzieningen. 2. Wat is de functie van Manege Norg? Manege Norg is primair een trainingslocatie. De manege biedt vrij rijden voor iedereen. Dat doen ze via een uniek reserverings en betalingsysteem. Drie Verenigingen maken gebruik van de manege voor het geven van lessen en het organiseren van wedstrijden: PSV Norg. PSV Noordenveld en PSV Bergveen. In totaal hebben zij zo’n 190 leden.

PSV Norg geeft het hele jaar lessen op de manege, de anderen vooral tijdens het indoor-seizoen. Het hele jaar wordt de manege gebruikt door ruiters die binnen willen rijden. Dat kan dus ook zomer’s zijn wanneer het regent. Daarnaast vinden er ook ander activiteiten plaats van o.a. Hondenclub en de Wielervereniging. 3. Worden er ook wedstrijden georganiseerd in Norg? 4. De Stichting Manege Norg organiseert niets. Verhuurt uitsluitend. Manege Norg richt zich vooral op kleinschalige en laagdrempelige wedstrijden voor de basis sport t/m M2 niveau. Zo’n 2 tot 3 in het indoor seizoen (Bergveen) PSV Norg organiseert jaarlijks nog zo’n 2 wedstrijden. Noordenveld 1 a 2. Het doel is vooral om meer maar kleinere wedstrijden te organiseren. Bij de organisatie van nieuwe initiatieven is de Stichting bereid om de kosten en de baten 50/50 te verdelen.verdeelt tussen de Manege en de organiserende vereniging. Door de huidige buitenbodem; die van gras is en vrij hard, loopt de animo voor wedstrijden daarop terug. Van voorheen twee volle dagen naar nog maar een dag met matige bezetting. Dat komt omdat vrijwel iedereen tegenwoordig op zandbodems wil rijden.

60

5. Hoe ontwikkelt de paardensport zich in Norg? We zien al jaren een terugloop in het aantal lessende leden. PSV Norg had voorheen nog drie avonden lessen en dat is nu teruggelopen naar twee. Het aantal lessende leden is zo’n beetje gehalveerd. Bergveen daarentegen heeft afgelopen seizoen weer meer lessers gehad. Soms is dat ook afhankelijk van één persoon: Bij Voltige werd dat getrokken door een zeer enthousiaste instructrice. Toen zij er mee op hield stortte de hele activiteit in. Het individuele gebruik van de manege groeit. We hebben nu zo’n 350 accounts die gebruik maken van het reserveringssysteem. Dat zijn wedstrijdruiters, recreanten, kinderen en volwassenen; vooral basissporters. Maar de bak wordt ook wel gehuurd door paardenhandelaren die daar hun paarden willen laten zien aan klanten. 6. Welke ontwikkelingen zie je in de regio? We zien dat een aantal maneges er mee gestopt zijn. De Manege in Vries bestaat niet meer en in Zijen was een Western Manege die gestopt is. Verder is er nog de manege van Jan Dolfing en de manege in Peize. In Tolbert is de HJC manege actief met de organisatie van wedstrijden tot op sub-top niveau. In Assen is er de Sunrise Stables. Een hele nette manege, maar de huurprijs daarvan is dan ook hoog. Ze vragen daar €45,- per uur. Daar worden o.a. de paardensportlessen van MBO School Terra gegeven. Ook daar worden subtop wedstrijden georganiseerd.

7. Wat is de ambitie van Manege Norg? Onze ambitie is om de manege in stand te houden. Daarmee willen we paardensport laagdrempelig houden voor iedere sporter die met eigen paard de sport wil bedrijven. We hebben wel gedacht aan het plaatsen van een Achterberg bodem voor de buitenbak. Maar de kosten/opbrengsten verhouding daarvan is niet realistisch. Dit is iets wat je samen met Roden zou kunnen doen. En dan de buitenwedstijden daar organiseren. 8. Wat verwachten jullie de komende jaren aan onderhoudskosten? Het dak van de manege zal in de komende jaren moeten worden vervangen. De kosten daarvan bedragen ca €40 - €50 duizend. De dakplaten zijn van de eerste generatie na de asbestplaten. Die waren van slechte kwaliteit. Ook de bodem van de manege is binnenkort aan onderhoud toe. Dat kost ca € 3 á €4.000,Daarnaast kijken we naar het plaatsen van zonnepanelen op het dak van de manege. We hebben daarover contact met de Coöperatie Noordenveld. Zij willen mbv subsidie van de gemeente zonnepanelen plaatsen. 9. Wie betaalt het onderhoud? We kunnen de grote onderhoudskosten niet bekostigen uit extra bijdrages van de aangesloten verenigingen of individuele sporters. Wel de lopende onderhoudskosten. Zij zijn gewend geraakt aan onze laagdrempelige tarieven.

61

Het verhogen van de huurtarieven zien we als een lastig verhaal. We hopen daarom op een bijdrage van de gemeente om in het vereiste onderhoud te kunnen voorzien. 10. Wat is de Sociaal Maatschappelijke functie van de Manege Norg? Bij dressuurwedstrijden is er vrij weinig belangstelling vanuit het dorp. Bij de jaarlijks ‘Oliebollen-race’ dan loopt het hele dorp er voor uit. Dat geldt ook voor de jaarlijkse cross (eventingwedstrijd) en het tuigpaardenconcours. 11. Hoe kijk je aan tegen de economische omstandigheden. Wat betekent het Corona virus voor de paardensport? Ook wij worden direct getroffen. Er mag op dit moment niet meer geoefend of les gegeven worden in de manege. De Corona crisis zal ongetwijfeld ook zijn vat krijgen op de paardensport. Maar ook bij de crisis in 2008 liep het redelijk door. Zo lang de mensen het onderhoud van hun paard kunnen opbrengen zal het wel doorlopen.

62

Bijlage 6. Interview Rij en Menvereniging Mensinghe Henk van Dijk, (Voorzitter), Gert Holthuis (Bouwcommissie) Rij- en Menvereniging Mensinghe heeft nu zo’n 155 leden. Zij rijden dressuur, springen, allround en mennen. In totaal zijn er 4 instructeurs die de verschillende lessen geven in dressuur, springen, mennen, paarden en pony’s. Er zijn verschillende actieve commissies; springen, dressuur, activiteiten, hemelvaart en mennen die wedstrijden organiseren. Zo zijn er in het indoor seizoen o.a. 6 springwedstrijden, 6 dressuurwedstrijden. Daarnaast zijn er jaarlijks ook een onderlinge wedstrijden, hieraan kunnen zowel de verengingsleden als ook klanten van de manege aan mee kunnen doen. Ook is er een activiteiten commissie die allerlei andere dingen organiseert; o.a. de oliebollen wedstrijd met kerst en een ponykamp in de zomer. Organisatie structuur De verschillende faciliteiten van de vereniging; de manege, buitenbak etc., zijn allen ondergebracht in de vereniging. In het verleden was de accommodatie ondergebracht in een stichting. Een deel van de faciliteiten wordt verhuurd aan de beheerder van de manege: Dick Wieken. Dick zijn verdienmodel volgt uit 150 lessende klanten, pension klanten, pony kampen en opbrengsten uit de kantine. Die opbrengsten zorgen ervoor dat het lidmaatschap voor de verenigingsleden betaalbaar blijft.

Wedstrijden Voor het springen zijn er in de winter maanden maandelijks springwedstrijden met zo’n 260 deelnemers. Van BB t/m Z niveau. Ook voor Dressuur worden er wedstrijden georganiseerd van B t/m Z niveau. Het aantal deelnemers is dan wat minder omdat er gemiddeld zo’n 15 minuten per proef benodigd is. We vinden het belangrijk om laagdrempelige wedstrijden te kunnen organiseren waar iedereen aan mee kan doen. Bosrijke omgeving De bosrijke omgeving maakt onze manege extra aantrekkelijk. Daardoor kunnen er vanaf daar buitenritten worden gemaakt. Dat verhoogt de aantrekkelijkheid voor recreanten en ook voor toeristen om v.a. de manege uit rijden te gaan. Zowel de huidige locatie als de beoogde twee nieuwe locaties bieden die mogelijkheden. Vooral op de nieuwe locaties is er direct toegang tot het Mensinghe bos en de route naar Steenbergen. Ontwikkeling Vereniging. Op dit moment neemt het aantal leden weer toe. In het verleden zagen we dat leden van andere verenigingen, zoals uit Altena, naar ons toekwamen omdat de maneges daar sloten. Datzelfde zien we nu voor de manegelessen die weer meer toeloop krijgen door de sluiting van de manege in Haulerwijk.

63

Inzet vrijwilligers Sfeer is heel belangrijk voor een vereniging als de onze. We kunnen bogen op de inzet van veel vrijwilligers, waaronder ook veel jongeren, die de wedstrijden organiseren. Woningbouw Voor de plannen van het bouwen van een nieuwe manege zij we afhankelijk van de plannen om op de huidige grond van de manege nieuwbouw te gaan plegen. Er is een grote woningnood in Roden dus we verwachten dat dat wel door zal gaan. Bovendien zal naar verwachting in plan zuid sociale woningbouw en huizen in het hogere segment gebouwd gaan worden. Het segment dat van origine meer paardensport beoefenaars teweeg brengt. Nieuwe locatie We verwachten met een nieuwe locatie weer nieuwe mogelijkheden te kunnen bieden aan de paardensport binnen de Gemeente Noordenveld. Zo kan vanaf daar o.a. een Endurance wedstrijd worden georganiseerd waarbij de paarden ook kunnen overnachten. Toeristen en recreatieruiters kunnen in de zomer hun paarden bij ons stallen waardoor we meer toerisme naar de gemeente kunnen aantrekken. De nieuwe locatie is ook direct geschikt voor het plaatsen van zonnepanelen en kijken we naar andere manieren om de duurzaamheid te bevorderen. De continuïteit van zowel vereniging als manege is gegarandeerd. De huidige beheerder van de manege Dick Wieken is inmiddels 67 jaar. We zijn met hem in gesprek over opvolging. Daarvoor hebben zich inmiddels al kandidaten aangemeld.

Het is prettig om op de accommodatie ook een huis voor een beheerder te hebben. Zo is die altijd beschikbaar voor vragen en of bij calamiteiten. Ook qua kantine denken we meer mogelijkheden tot een goede uitbating te hebben. Met de nieuwe locatie zullen we ook weer meer mogelijkheden hebben voor het houden van wedstrijden voor verschillende disciplines op verschillende niveaus en het geven van lessen. Andere verenigingen zijn welkom om zich bij ons aan te sluiten en straks gebruik te maken van de nieuwe faciliteiten. We focussen ons daarbij op 2 hallen met 40 stallen. Een aantrekkelijke accommodatie voor de verenigingen en de beheerder van de manege. Zodat ook hij/zij daar een aantrekkelijk bestaan kan opbouwen en de vereniging laagdrempelig paardensport kan aanbieden. Een mooie synergie tussen manege en vereniging. De manege biedt (kennismaking met) basis sport en de vereniging toegang tot de breedtesport tot aan (sub)top niveau toe. Gezien de staat van de huidige manege en het feit dat de locatie nu omsloten wordt door woningbouw is er alles aan gelegen om de verplaatsing van de manege zo spoedig mogelijk te verwezenlijken.

Conclusie is dat wij niet kunnen wachten, op woningbouw gerelateerde beslissingen binnen de Gemeente Noordenveld aangezien dit een aanzienlijke vertraging zal opleveren door de te doorlopen procedures en op het eventueel samengaan van de diverse verenigingen.

64

Bijlage 7. Interview PSV Norg Marga Dussel; Secretaris, Rinette Ipema; Penningmeester en Marianne Dorenbos algemeen bestuurslid. PSV Norg heeft momenteel zo’n 85 leden. In de afgelopen jaren zijn veel leden afgehaakt, vooral ponyleden die niet zijn overgestapt naar de paarden en daarom op hun 18e gestopt zijn. Dat in combinatie met een Instructrice die gestopt is. Veel verenigingen zijn hard naar beneden gegaan. Sinds 1 januari is het stabiel. De leeftijden variëren van 8 tot 80 jaar. Van rijdend lid tot ere lid. Lessen Op woensdag zijn er twee lessen; van 19.00 tot 20.00 en van 20.00 tot 21.00 uur en op vrijdagavond een menles van 20.00 tot 21.00 uur. Om de week is dat afwisselend dressuur- of springles. Het niveau van de leden gaat bij dressuur tot M1/Z dressuur en bij het springen van B tot en met ZZ. Wedstrijden In het voorjaar wordt er buiten een dressuur wedstrijd georganiseerd. Deze wedstrijd is rondom de manege Norg en hiervoor gebruiken we ook de faciliteiten van de manege. In November is er een indoor dressuur wedstrijd in Manege Norg. In December was er altijd een onderlinge springwedstrijd die nu met succes is omgezet naar een open oefen/springwedstrijd. In Maart wordt er nog een onderlinge wedstrijd Dressuur en Mennen gehouden die dit jaar voor het eerst samen met PSV Bergveen zou worden georganiseerd. Door de Corona Crisis ging deze niet door.

De leden van onze vereniging kiezen vooral van het ‘kleinschalige’; lessen in leuke kleine lesgroepen. Er is nog geen behoefte om ook indoor wedstrijden op Z niveau ( waar je een binnenbak van 20 x 60m voor nodig hebt) te organiseren. Bij de huidige wedstrijden hadden we twee volle dagen. Bij onze buiten wedstrijd in april zijn er proeven tot en met ZZ-licht niveau. Samenwerken We doen eigenlijk nog te weinig samen met andere verenigingen zoals PSV Bergveen. Dat hebben we ook wel met elkaar uitgesproken om dat meer te gaan doen, ook met PSV Noordenveld. Zoals met gezamenlijke vrijwilligers werken, gezamenlijk wedstrijden organiseren of samen kosten delen. Wij hebben zo’n 10 vrijwilligers die alles doen. We willen graag meer organiseren voor onze leden. Ook om meer inkomsten te genereren, zoals het geven van Clinics en het houden van oefenwedstrijden. De leden van onze vereniging komen vooral uit Norg en ten zuiden van Norg. In dat gebied zijn niet veel nieuwe potentiële leden. Er zijn gewoon veel minder mensen die paard- of ponyrijden dan “vroeger”. In Een is een nieuwe pensionstal gekomen; ‘Een PK’ van Trea Nijboer. Zij heeft inmiddels 20 paarden op stal en een wachtlijst van 14. Mogelijk krijgen we daar meer nieuwe leden van.

65

Faciliteiten Manege Norg De faciliteiten in Manege Norg zijn prima. Het voordeel van Manage Norg is dat mensen de manege weten te vinden. Het is een fijne accommodatie, zowel voor jonge mensen als voor jonge paarden. Naast de huidige manege zouden we graag een buitenbak willen hebben, in eerste instantie voor lessen in de zomer. Het zou mooi zijn als de bak groot genoeg is om er ook springwedstrijden te kunnen organiseren. Ook zou het mooi zijn als er eventing hindernissen in het bos zouden komen. Zouden jullie dat ook in Roden kunnen doen? Wij richten ons vooral op Norg en verenigingen aan de zuidkant van Norg. Als onze activiteiten worden verplaatst naar Roden, is de verwachting dat veel leden af zullen haken, omdat er dan andere verenigingen dichterbij zijn. Wat ook gaat spelen als alle hippische activiteiten uit Noordenveld worden samengevoegd in 1 accommodatie is de bezettingsgraad. Die wordt dan wel heel hoog, aangezien je dan vijf Verenigingen; Mensinghe, Hopruiters, Bergveen, Noordenveld en Norg, moet faciliteren in 1 complex. Veel van onze leden bewust voor een kleinschalige vereniging. Als alle hiervoor genoemde verenigingen worden “gebundeld”, ontneem je deze mensen hun keuze.

We realiseren ons dat onze vereniging de afgelopen tijd hard is gekrompen en we wel verbinding moeten gaan zoeken, maar dat doen we nu met de andere kleinere verenigingen die ook in Norg rijden (Bergveen en Noordenveld). De combinatie met een grote vereniging zien we voor nu nog niet zitten. Het voordeel van Manege Norg is dat je daar zelf kunt rijden. In Roden is het alleen gratis rijden voor de eigen leden. Wat staat er verder nog op jullie wensenlijstje? We zouden graag het ‘Clubgevoel’ weer terugkrijgen. Bij de laatste ‘Oliebollenrace’ in december waren er nog maar drie deelnemers. Tot slot: we willen geen ontwikkelingen in de weg staan, maar we zien de manege in Norg als een mooie en waardevolle aanvulling op de complexen in Tolbert en Roden. In Norg staat een goede accommodatie die onderdak biedt aan een drietal verenigingen en waar mensen individueel de bak kunnen huren. Dit wordt door veel van onze leden als zeer prettig ervaren.

66

Bijlage 8. Interview PSV Bergveen Hans de Boer, Voorzitter en Aida Evink wedstrijdsecretariaat. PSV Bergveen is gevestigd in Veenhuizen. In totaal hebben zij zo’n 70/80 leden waarvan 15 lessende paardrijleden. Daarnaast een aantal pony- ruiters. De verwachting is dat dit aantal weer gaat stijgen. In de zomer wordt er gereden in een buitenbak in Veenhuizen van 20 x 40 m. ’s Winters wordt er 2 tot 3 uur les gegeven in de Manege in Norg; drie avonden dressuur les en een avond springles per maand. Zomers wordt er een dressuurwedstrijd georganiseerd en ’s winters 3 dressuur wedstrijden in de Manege Norg. Ieder met zo’n 50 deelnemers waarbij er ca 70 á 80 proeven worden verreden. Het buitenconcours telt zo’n 200 deelnemers. Het niveau waarop gereden wordt bij PSV Bergveen gaat van B tot en met Z niveau. De leden zijn van alle leeftijden; van 14 tot 74 jaar. Manege Norg De vereniging is erg te spreken over de faciliteiten van de Manege Norg. De bodem van de bak ligt er altijd netjes gesleept bij, er is goede verlichting en de manege biedt goede faciliteiten bij wedstrijden. De vereniging kan dan zelf gebruik maken van de kantine en daar zelf eten en drinken verkopen, wat weer een bijdrage is aan de clubkas. De Stichting Manege Norg beheert de bak en doet het onderhoud goed; de manege is altijd goed onderhouden. Het is van belang om de manege met minimale kosten draaiend te houden.

Het dak van de manege heeft wel groot onderhoud nodig. Aan ander onderhoud van de manege kan door de vereniging ook een bijdrage worden geleverd. Wat heel prettig is dat is dat leden van de vereniging daar op eigen houtje kunnen rijden. Bv. met privé instructie. Het reserveringssysteem van de manege werkt goed. Onze suggestie is om het dak te voorzien van zonnepanelen waarmee de manege zelf en de voetbal van elektriciteit kan worden voorzien. Ambities PSV Bergveen De vereniging wil niet hard groeien. Het in stand houden van de vereniging is het belangrijkste doel. Het moet vooral gezellig blijven. Het samen lessen is ook een goede manier om paarden aan andere paarden te laten wennen voordat ze naar wedstrijden gaan. Veel leden rijden thuis alleen en dan is dat een extra goede oefening. De instructie doet het goed. Michelle Kloosterveen en Alberdina Buiskool Leeuwma geven de dressuur- en springlessen. De leden zijn daar erg enthousiast over en dat trekt ook weer andere leden aan. We willen vooral kleinschalige lessen, leuke wedstrijden en laagdrempelige toegang tot de paardensport bieden. Visie Bergveen Bij Manege Norg is een recreatiegebied waar je meer mee zou kunnen doen. Je zou daar stallen bij kunnen bouwen en ruiterpaden om meer recreatie te kunnen bieden.

67

Is een overgang naar Roden voor PSV Bergveen een optie? Een grote accommodatie heeft in onze ogen een ander doel. Je mist dan waar onze doelgroep naar op zoek is. Die willen vooral een trainingslocatie waar men zelf kan oefenen en ook een locatie dichtbij Veenhuizen. Veel leden zijn rijdende moeders die na de lessen snel weer thuis willen zijn. Dat extra kwartier rijden wordt dan snel teveel en dan gaan leden afhaken. Wij waarderen vooral de flexibiliteit om zelf de manege te kunnen bezoeken en te gebruiken.

68

Bijlage 9. Interview Hopruiters Peize Voorzitter Harm Hartlief De Hopruiters hebben op dit moment 28 leden, waaronder een aantal niet-rijdende leden. De verwachting is dat de vereniging ook niet groter gaat worden. Er heerst vooral een hobbymatig karakter. Het is een low-budget vereniging met lage kosten voor de leden. De vereniging heeft op dit moment geen eigen accommodatie. Vroeger werd een accommodatie in Altena gebruikt. Tot nu toe is er, zover de huidige voorzitter weet, nog niet geprobeerd om bij een andere vereniging/accommodatie aansluiting te zoeken zoals bij Roden of Norg. Afgelopen jaren hebben ze nog een dressuurwedstrijd georganiseerd op het evenemententerrein in Peize, maar dat was het laatste jaar niet een groot succes doordat de schapen door de dressuurringen liepen. Ze willen in de toekomst wel de mogelijkheid behouden om gebruik te maken van een accommodatie. Daarvoor komen nu de maneges in Norg en Bunne en eventueel in de toekomst de nieuwe manege in Roden in aanmerking. Zij willen de mogelijkheid om een accommodatie in de gemeente Noordenveld dan voor een aantal uur per week te kunnen huren voor het geven van lessen tegen betaalbare kosten, zoals deze er nu ook zijn. Individuele leden wijken nu ook uit naar andere accommodaties zoals voor oefenparcoursen bij de HJC manege in Tolbert of bij Rene Mulder in Leutingewolde.

Die heeft een springtuin waar gebruik van kan worden gemaakt en waar ook springlessen worden gegeven. De Hopruiters hebben wel interesse om te kijken of ze aansluiting kunnen vinden bij de nieuwe manege in Roden. Dat is dan om wekelijks te kunnen rijden of om één of meerdere malen ook zelf (indoor)wedstrijden te kunnen organiseren. Maar dat zal ook afhangen wat voor accommodatie het wordt. “Als je dan wat doet zet het dan ook wat grootser op “ Naast een goede accommodatie voor dressuur, spring- en men-wedstrijden is het ook van belang om naar recreatie-mogelijkheden en het bieden van tijdelijke stalling te kijken voor toeristen of bij wedstrijden. Misschien kan er vanaf de nieuwe locatie een ruiterroute worden gecreëerd van Roden naar Norg zodat de maneges met elkaar in verbinding kunnen worden gebracht. “Graag willen we nu de opties openhouden of we voor Norg of voor Roden kiezen”. De Hopruiters willen ten allen tijde een betaalbare optie hebben en behouden in de gemeente Noordenveld om hun leden hun sport of hobby in elke discipline te laten beoefenen, zowel overdekt als niet overdekt. En de mogelijkheid om paardensport evenementen, zowel overdekt als niet overdekt te kunnen organiseren tegen betaalbare kosten (zoals bijvoorbeeld de situatie bij wedstrijden in Norg)

69

Tip van Harm Hartlief: Bij een uitloop mogelijkheid kun je ook denken aan een verharde-uitloop. Dat is goed schoon te houden en paarden zijn daar veel rustiger op.

70

Bijlage 10. Interview Norgermarkt Concours Reinder Auwema Voorzitter. De Stichting Norgermarktconcours organiseert jaarlijks 3 evenementen: Een klein lokaal ringsteek toernooi in Juli Een groot Nationaal tuigpaarden concours op 28 juli Een regionaal tuigpaarden concours in september. Het grote Nationaal tuigpaarden concours behoort tot de top 5 tuigpaardenconcoursen van Nederland. Er komen zo’n 350 deelnemers uit het hele land met ca 550 paarden naar Norg. Zij kunnen deelnemen in meerdere rubrieken. Het concours is een ‘avond-Concours’ van 16.00 uur ‘s middags tot 22.30 uur ’s avonds. Vooral de entourage met tenten en verlichting ’s avond maken het tot een bijzonder sfeervol evenement. Het concours trekt jaarlijks zo’n 2200 tot 2700 betalende bezoekers. De entreeprijs bedraagt € 15,-. De bezoekers komen net als de deelnemers uit het hele land. Naast entree- gelden wordt het concours mede mogelijk gemaakt door een groot aantal sponsoren waaronder de Gemeente Noordenveld, de Provincie Drenthe, de lokale middenstand van Norg en anderen. Paardenwelzijn In het afgelopen jaar heeft de Tuigpaardensport onder een vergrootglas gestaan bij de KNHS ivm het gebruik van hulpmiddelen. Een afsplitsing van de KNHS dreigde. Dit is inmiddels in goede banen geleid en de Tuigpaardensport maakt nog steeds deel uit van de KNHS, waarbij de sport wel een ‘Status Aparte’ heeft gekregen.

Toekomst evenemententerrein Norg Voetbal vereniging Gomos overweegt om een van de velden, waar nu het inrij terrein voor de Tuigpaarden is, te voorzien van een kunstgrasveld.. De heer Auwema is daarover met Gomos in gesprek. Alternatieven voor het huidige terrein zijn er eigenlijk niet in Norg. Overgang naar een terrein in Roden is niet wenselijk. Het huidige terrein biedt veel sfeer en de mogelijkheid om dicht bij de ‘Arena’ te staan. De organisatie ziet er niet veel heil in om dat elders onder te brengen. Gebruik Manege Norg De organisatie is ongeveer een week bezig met de opbouw en drie dagen met de afbouw. De Manege wordt voor het concours vooral gebruikt voor: Op de dag zelf: - als parkeren voor invaliden;als ruimte voor doping controle;De kantine voor als omkleedruimte voor het bestuur; Verder wordt de manege (uitsluitend de tussenruimte) in de aanloop naar het concours nog gebruikt als stalling van kostbare materialen. . Visie op gebruik Manege Norg van de heer Auwema. In de visie van de heer Auwema zou Manege Norg naast de paardensport activiteiten een bredere maatschappelijk functie kunnen hebben. Bijvoorbeeld voor activiteiten van mountainbikers, de scouting, atletiek etc. De huurprijs van de manege is voor veel van dit soort partijen echter vaak te hoog.

71

Verder geeft de heer Auwema aan dat voor de ontwikkeling van de paardensport er gekeken kan/moet worden naar een hippische centrum, ala Westerkwartier. Een groter centrum waar de faciliteiten beter zijn en waar (grotere) wedstrijden kunnen worden georganiseerd. Als de manege in Norg (kleinschalig) bestaansrecht wil blijven houden in Norg zal er gekeken moeten worden naar alternatieven, zoals hierboven genoemd. En bv naar endurance wedstrijden oid. Het is voor het Norgermarkt concours prettig dat de manege met haar faciliteiten aanwezig is maar dat is voor dit evenement niet doorslaggevend.

72

Bijlage 11. Interview Stichting Eventing Norg Lucy Stevens, Voorzitter. De Stichting Eventing Norg is in 2019 ontstaan uit de Crosscommissie van PSV Norg. Eventing is al sinds de jaren ‘80 een begrip in Norg. De cross heeft tussen begin jaren '90 en 2011 helemaal stil gelegen. In 2011 is het evenement door een groot deel van het huidige bestuur/crosscommissie weer opgepakt en naar het huidige niveau gebracht. Jaarlijks nemen zo’n 300 paarden- en pony- ruiters deel aan dit event (Dit is ook ongeveer het maximale aantal deelnemers). In de laatste jaren neemt de populariteit van de sport weer toe. Deelname is voor paarden vanaf BB t/m M niveau en voor ponies van B t/m Z niveau. De deelnemers komen uit het hele land tot en met België aan toe. De afgelopen jaren is hier ook het Noordelijk kampioenschap; voor de provincies Friesland, Groningen en Drenthe, gehouden. Het is de ambitie van Stichting Eventing Norg om ook de Nederlandse kampioenschappen naar Norg toe te halen. Het evenement wordt over 2 dagen gehouden. Dit jaar staat het evenement gepland voor 29 en 30 augustus. De organisatie bestaat uit het bestuur van de stichting van 3 personen en de cross commissie van 4 personen. Daarnaast zijn zo’n 100 vrijwilligers betrokken bij de sport. Ca 10 daarvan vormen de bouwploeg die de cross in aanloop van het evenement opbouwt en daarna weer afbreekt.

Kosten/Baten De kosten van het evenement worden gedragen door gelden van deelnemers en sponsors. De huidige Coronacrisis speelt de organisatie parten. Om het evenement te kunnen organiseren, om de bouw van hindernissen te kunnen bekostigen, zijn er sponsors nodig. Die kunnen door de huidige omstandigheden niet benaderd worden. Met het toenemen van de lengte van de coronacrisis wordt daarmee de organisatie onzeker. Dit omdat in Juni al wordt begonnen me de bouw van het parcours. Faciliteiten Eventing Norg maakt gebruik van het evenemententerrein rondom de manege Norg. Hier start en eindigt het cross parcours en hier worden ook de dressuur en springwedstrijd onderdelen gehouden. De manege zelf wordt vooral gebruikt als facilitaire ruimte voor het ontvangen van de juryleden, als rekenkamer, het instrueren van de vrijwilligers etc. De Manege wordt hiervoor in totaal drie dagen gehuurd van Stichting Manege Norg. De huurkosten van €350,- per dag worden door de Stichting Eventing Norg als (te) hoog ervaren. Belangrijkste onderdeel is natuurlijk het Crossparcours zelf. Dat loopt vooral door het bosgebied dan grotendeels/geheel in eigendom is van de Gemeente Noordenveld. Belangrijkste punt van zorg van de Stichting Eventing Norg is dat dit parcours niet verplaatst kan worden.

Naar hun inzicht zijn er bij de plannen voor de nieuwe manege in Roden niet vergelijkbare mogelijkheden voor het bouwen van een crossparcours. Ook de traditie van de ‘cross in Norg’ zou hiermee komen te vervallen.

73

Paardenwelzijn De eventing sport is in het verleden maar zeker ook nu nog regelmatig in het nieuws geweest omtrent de risico’s van de sport voor paarden en deelnemers. Om de risico’s in te dammen worden er nu zgn. ‘Breekbomen’ in gezet. Deze zijn inmiddels verplicht en worden door de KNHS ter beschikking gesteld voor de wedstrijd. Daarnaast zijn er verschillende ‘Vet-checks’; momenten waarop de deelnemende paardendoor dierenartsen worden gekeurd om te kijken of ze fit genoeg zijn om deel te nemen.

74

Bijlage 12. Western en Edurance. Bron: Marieke de Vos. Endurance: heeft in Nederland een kleine 1000 leden Western: ook een kleine 1000 leden. Alleen Reining is aangesloten bij de KNHS. Western bestaat uit ca 20 tot 30 verschillende onderdelen waarvan er maar één bij de KNHS zit; Reining. Western bestaat uit onderdelen met koeien en niet koeien onderdelen. Niet koeien onderdelen bestaan uit gereden onderdelen en onderdelen aan de hand. In Nederland zijn het grootste aantal deelnemers in: - Trail, pleasure, reining, horsemanship, ranchriding. Daarnaast zijn er op verzoek “ranch trail”, “ranch pleasure” en “ranch horsemanship” aan toegevoegd. Ik heb geen ervaring met het organiseren van westernwedstrijden. Het wordt mij actief afgeraden door kenners. Het schijnt dat het bestuur (de WRAN) erg star is in zijn regels. Zou zijn er minimaal 2 binnenbakken van 20x40 nodig. Daarmee is het aantal mogelijkheden in Noord-Nederland erg beperkt. Er is maar 1 locatie in Noord Nederland waar western wedstrijden georganiseerd worden: De silver ranch in Oosterwolde. Als wedstrijdruiter is dit superknudde. Er is geen manier om routine op te bouwen, de wedstrijden in Oosterwolde zijn vaak niet heel uitdagend en er komen altijd dezelfde mensen op af.

We zitten in het Noorden met het probleem dat mensen niet lid willen worden van de WRAN want tsja waarvoor? Vorige jaar waren er 0! Wedstrijden boven Zwolle. Door het lage aantal leden in het Noorden is het lastiger om iets te organiseren want er komen relatief weinig starts op af. Als je bij uitslagen kijkt op de site van de Silverranch zie je hoeveel mensen er op welke onderdelen zijn gestart. Wat toeneemt in populariteit zijn onofficiële wedstrijden. Daar komen relatief veel mensen op af. Doordat je geen afdrachten hoeft te doen, is het financieel ook eerder rond te krijgen. Hiervoor is iedere locatie geschikt met voldoende parkeergelegenheid. Facebook: “the cowgirls” is hier het meest bekend en fanatiek in. Wat voor zowel officiële als onofficiële wedstrijden belangrijk is is goede parkeergelegenheid waar mensen ook makkelijk weer uit kunnen. De huidige parkeerplaats van Norg is wat mij betreft een ideale manier van parkeren. Je kunt makkelijk in je plek en zonder gedoe er weer uit. Je krijgt geen ad random wild parkeren omdat het duidelijk is waar je moet staan. Ik organiseer nu trailclinics. Daarvoor is 20x40 het minimum wat mij betreft. De andere bak in Norg zou wel kunnen maar doordat die smaller is zou ik daar minder mensen per keer in durven laten. Trail oefeningen nemen veel ruimte in (net als met springen neem ik aan).

Op dit soort clinics komen ook mensen af die WE rijden, en soms een recreatie ruiter. De grootste horde voor mensen is, zoals al eerder genoemd, het inschrijfbedrag. Wat ook erg populair is en wat er makkelijk aan gekoppeld zou kunnen worden zijn “schriktrainingen”. De obstakels zijn hier deel hetzelfde als bij de trail, deels anders.

75

Omdat dit veel recreatieruiters en ook wel dressuurruiters trekt is het veel makkelijker om deze te vullen. Bij de laatste clinic waar ik zelf aan mee deed waren er 6 jonge paarden in een bak van 20x40, ik vond dit zelf vol. Paarden kunnen van zo’n schriktraining namelijk schrikken en hebben dus een ruimere lege circel om zich nodig. Ik heb €15,- betaald voor 1.5 uur clinic, Er waren 3 of 4 lessen achter elkaar. Er was dus € 90,- per 1,5 uur aan inkomsten. Omdat het opzetten en het afbreken beide zeker een uur duurt, de juf € 60,- wil per uur en de bak ook nog iets moet kosten zie je al hoe dat snel in de knel komt qua opbrengsten. Omdat ik het zelf organiseer sta ik ook zelf voor de financiële gevolgen. Als ik een hele dag een bak huur en ik heb toch maar 3 uur gevuld, dan sta draai ik persoonlijk op voor het verlies. Als je Noorderveld-breed denkt zou je wel samenwerkingen tussen de rijverenigingen kunnen verzinnen. Als mensen van alle verenigingen zouden weten dat dit er was zouden zich mogelijk meer mensen inschrijven. (Dan hebben de verengingen eens iets leuks op de kalender en is de dag goed gevuld). Ik hoef geen winst te maken op deze activiteiten. Ik ben ze gaan organiseren omdat ik er zelf behoefte aan had en het in Noord Nederland niet in de buurt te vinden was. De cowgirls zitten vooral in regio Emmen en Friesland. Dat is ook weer erg ver rijden.

Het maakt voor deze doelgroep niet uit of het Norg of Roden is denk ik. Ik zou zelf naar Exloo kunnen. De mensen waar ik nu voor organiseer (een klein vast clubje van 6-10 man) woont richting Stadskanaal en Exloo. Norg is beter aan te rijden vanuit die regio’s dan Roden. Voor Roden moet je een heel stuk landelijk verder rijden. Dat is wel een essentiële 15 minuten. Tegelijk rijden mensen dus voor goede dingen ook wel naar Emmen en Friesland, dus dan zou die 15 minuten geen verschil moeten maken. Een bak van 30x60 zou heerlijk, ruim en veilig zijn voor de organisatie van dit soort dingen. Ik denk alleen dat een grotere bak weer gepaard gaat met hogere kosten. Een max van 6 personen is ook strevenswaardig omdat de juf aandacht moeten hebben voor iedereen. Dit soort clinics zouden technisch gezien buiten georganiseerd kunnen worden. Ik zou het zelf niet zo snel doen zonder uitwijkmogelijkheid naar binnen omdat ik bang ben dat iedereen afzegt als het regent. Een proefje van 8 minuten in de regen is minder erg dan een clinic van 60-120 min. Nog tav western wedstrijden: Veel mensen starten meerdere onderdelen. Daardoor ben je vaak uren op een westrijd (dus bij regen ook erg lang buiten). Voor reining is een apparte bodem nodig. Ik heb er geen verstand van, maar niet iedere bodem leent zich niet voor dit onderdeel. Van de niet KNHS leden beoefenen zo’n 5% Western rijden.

76

Endurance Er zijn verschillende soorten wedstrijden en wedstrijdruiters. In opmars is zo snel mogelijk rond rijden. Anderen willen gewoon graag goed over de finish komen. Op een gewone wedstrijd starten zo’n 50-80 mensen. Het grootste gedeelte hiervan start in de klasse 1 en 2. Klasse 3 is vaak gevuld met 1-10 deelnemers (heel zelden meer) en klasse 4 met 1-5 ruiters (of 0). Voor een endurancewedstrijd is het belangrijk dat de paarden direct veilig van start kunnen. Vanaf de klasse 2 is er een massa start. Dit betekent dat de hele groep paarden (soms wel 10-30) in 1 keer van start gaan. De locatie in Norg zou zich hier heel goed voor kunnen lenen. Als je start op het zandpad is er ruimte voor al die drukke paarden en kunnen de snellere en langzamere paarden zich scheiden. Bij de start is vaak een groep paarden die druk is. Er zijn wedstrijden waarbij eerst een stuk over of naast een verharde weg gereden moet worden. Dit brengt een risico met zich mee. Het is echter niet makkelijk om een geschikte endurance startlokatie te vinden, dus je doet het soms ook met wat je kunt vinden. Wat mij betreft is Roden ongeschikt. Ik ga het in ieder geval niet vanaf die locatie/ dat dorp organiseren. Endurance ruiters rijden graag door het bos of door velden. Langs verharde wegen in de berm rijden kan wel, maar je ziet dat wedstrijden waarbij veel bermen zijn onpopulairder zijn.

Een ander type wedstrijd zijn “meerdaagse wedstrijden” hiervoor is het startgeld duidelijk hoger (150-250 euro ipv 35-50 euro). Het gaat hier dan om knusse wedstrijden waarbij het samen zijn met elkaar en je paard centraal staan. Deze wedstrijden mogen tegenwoordig met een GPS gereden worden wat heel veel tape en uitzetten scheelt (daar ben je soms dagen mee bezig). Hiervoor heb je 1 of meerdere locaties nodig waar de paarden en ruiters kunnen verblijven. Bij de endurance is het gebruikelijk om een paddock voor je paard te maken, dit is een afgezet stukje gras van wisselende grote. 4x4 tot 10x7. Voor alleen overdag voldoet een kleinere vaak, maar bij overnachtingen is een grote vaak gewenst. Dit is ook om het gras te beschermen. Een paard met meer ruimte doet minder schade aan de grasmat. Een gevolg hiervan is dat je minder endurance combinaties kwijt kunt per hectare dan dressuur ruiters. De locatie in Norg zou een mooie plek zijn. Het liefst heb je een droog weiland ter beschikking zodat de auto’s en enkele vrachtwagens zo min mogelijk schade doen. Een “binnen” is niet verplicht bij endurance, maar wordt wel gewaardeerd. Dat je in de kantine kunt zitten. En water. Heel veel water. Een waterslang/kraan die vrij beschikbaar is (letop: als er een slang is gaan mensen hun paard hier afspoelen en ontstaat daar vaak een modderige poel met kapotte grasmat.

Dit wil je dus het liefst op beton hebben of gewoon geen slang). Wedstrijdterrein Op het wedstrijdterrein moeten de volgende voorzieningen aanwezig zijn: • Voldoende schoon drinkwater op de locaties waar de verzorging van de paarden plaatsvindt.

77

•

• • •

1 noodbox tot 120 deelnemers daarboven 2 noodboxen. Onder noodbox wordt verstaan een overdekte, voor het doel geschikte, stal op het wedstrijdterrein, waar in alle rust een paard behandeld kan worden door een dierenarts. Voldoende keuringsbanen. De keuringsbaan is tenminste 40 m lang en heeft een vlakke en stevige ondergrond. Vaak wordt een verharde baan boven een vlak terrein gewenst. Een hoefsmid (indien niet aanwezig dient deze oproepbaar te zijn). Een overnachtingsmogelijkheid op of nabij het wedstrijdterrein voor paarden die een klasse IV afstand ( ≥ 120 km) hebben afgelegd.

Western Bij alle western onderdelen is het de bedoeling om met vrijwel onzichtbare hulpen en lange teugel de proef te rijden. De regels staan op de WRAN-site. Er is Nederland ook een reining organisatie DRHA. Zij zijn een organisatie op zich en organiseren alleen het onderdeel Reining. Voor Western Rijden, wordt door de bak in Norg een te hoge huurprijs gerekend. Dat houdt haar tegen om daar instructielessen te organiseren. Zij heeft in het afgelopen jaar western clinics georganiseerd in de bak in Norg. Voor deze clinics was er 2x2 uur les. Om de lessen te kunnen geven is er veel voorbereiding nodig. Een uur vooraf om alles klaar te leggen. Waardoor ze 5x €11,- aan bakkosten kwijt was. De meeste mensen willen voor zo'n clinic € 20-30,- betalen. Clinics van E15,- doen het nog beter (dat zou mogelijk zijn, 3x 1,5 uur bijv). In verband met de veiligheid, ruimte om te oefenen en tijd van de docent passen er maximaal 6 mensen in een groep. lk hou het zelfs liever bij 4, zeker als het om jonge paarden gaat. Dit betekend dat een significant deel van de kosten naar de bak gaat. Als de bakkosten lager zouden zijn het makkelijker zijn om ook wat grotere dingen te organiseren zoals onderlinge wedstrijden (daar zijn 2 bakken voor nodig) of clinics met meer deelnemers (dus langere dagen).

Endurance Norg zou bij uitstek een geschikte locatie zijn voor Endurance wedstrijden, misschien zelfs een meerdaagse. Endurance wedstrijden zijn over het algemeen amper rendabel te krijgen, dus het is alleen mogelijk als het gebouw en het terrein voor een lage prijs gebruikt zouden kunnen worden. In het verleden heb ik de mogelijkheid al wel eens verkend, toen liep ik ook tegen een ander probleem aan. Bij de endurance blijven mensen soms de dag voor de wedstrijd slapen op het terrein, omdat de starttijden van 7.30 zijn, mensen uit het heel land komen en je circa 1,5-2 uur voorbereiding hebt voordat je aan de start verschijnt. Volgens mij was het toen niet toegestaan om op het terrein van de manege te overnachten. Ik meen dat dat ook te maken had met de camping die er naast ligt. Bij de endurance staan paarden in paddocks (afgezette stukje gras met lint) en slapen mensen naast hun paddock zodat je er direct bent als er toch overhoopt wat gebeurd s nachts. De stallen die ik eerder langs zag komen voor andere evenementen zijn voor endurance wedstrijden over het algemeen nietrendabel. Er moeten 2 noodstallen zijn, maar die zouden ook opgezet kunnen worden in of naast een bak. Die worden alleen bij calamiteiten gebruikt.

78

Aanvullende vragen: 1. Hoeveel ruiters/amazones beoefenen Western en Endurance in de gemeente Noordenveld? Geen idee 2. Hoeveel klanten/lessers heb jij in welke discipline? Ik heb een vast clubje van 610 mensen en de juf heeft een eigen netwerk. Verder werf ik iets via facebook maar omdat ik geen vastigheid heb loopt dat slecht. De cowgirls hebben veel volgers, waardoor veel mensen zien wat ze organiseren, waardoor de inschrijvingen goed lopen. 3. Wat zijn de ontwikkelingen in de afgelopen jaren geweest t.a.v. het aantal beoefenaars. Zie ook boven. Western: weinig wedstrijden, minder deelnemers, minder wedstrijden etc. Het onofficiële deel groeit in populariteit. 4. In Vries is een Western manege gestopt. Wat voor effect heeft dat gehad voor de sport/aantal beoefenaars? Vries was een normale manege. Zeijen had wel een westernmanege. Hier reden vooral manege ruiters terwijl mijn doelgroep mensen met een eigen paard is. 5. Hoeveel wedstrijden worden er nu georganiseerd? Hoeveel deelnemers/toeschouwers komen daar op af. Zie startlijsten/uitslagen WRAN of endurance vereniging. Endurance: geen toeschouwers, western: vrijwel geen toeschouwers. 6. Wat is de gebondenheid aan Manege Norg? Kunnen lessen/wedstrijden ook op andere locaties gehouden worden? Zie boven 7.

Heb je al naar andere locaties gekeken? Zo ja; welke komen ook in aanmerking(eventueel met aanpassingen) welke zijn afgevallen en waarom? Voor endurance alleen de locatie in Norg. Voor het uitzetten van mooie routes moet je zelf de omgeving heel goed kennen. Er zijn vaak mooi paadjes, tussensteekjes etc die je gewoon niet van een kaart kun halen maar die je moet kennen. Voor mij is dus Norg de enige optie. Qua western kijk ik vooral naar Norg omdat ik dat een hele fijne kleinschalige locatie dicht bij mijn huis vind. Als ik dan toch de moeite neem om iets te organiseren dan wil ik zelf niet 30-60 min met de auto rijden. (Dus niet naar Exloo, Stadskanaal.) Ik heb Beilen ook overwogen omdat dat goed aan te rijden is voor veel mensen. Roden vind ik vervelender aanrijden. Omdat ik de mensen daar ook niet ken is de drempel om daar wat te organiseren voor mij te hoog 8. Wat zijn de behoeftes van jouw klanten t.a.v. de accommodatie; indoor/outdoor. Bezetting in winter/zomer. Zie boven 9. Wat zijn de ambities t.a.v.: Groei, niveau verhogen, nieuwe disciplines toevoegen? Als er meer mensen inschrijven kun je de groepen beter indelen naar niveau en zou je meer disciplines kunnen organiseren. Voor nu heb ik weinig ambities behalve westernles beschikbaar maken voor een groep mensen met eigen paard.

Omdat ik zelf op redelijk niveau rijd probeer ik wel een beginners en een gevorderdengroep te houden. Ik wil zelf niet tussen de beginners rijden. 10. Werken jij/ jullie met vrijwilligers. Hoeveel zijn dat er, profiel van de vrijwilligers, hoe vaak zijn ze inzetbaar en waarvoor. Voor de clincis is het alleen IK. Voor de endurance heb je veel vrijwilligers nodig, die ik niet in mijn huidige netwerk heb. 11. Wat zijn de behoeftes t.a.v. andere faciliteiten: Horeca, vergadergelegenheid, theoretische instructie, mogelijkheid tot geven van feesten en partijen.

79

Horeca is fijn maar niet noodzakelijk. 12. Hoe zie je het sociaal maatschappelijke karakter/betekenis van jouw activiteiten voor jouw plaats/de regio. Ik voorzie in een geringe vraag. Voor schriktraining zou je je kunnen voorstellen dat mensen veiliger en vertrouwder met hun paard kunnen rijden (binnen en buiten). Ik vind dat lol met de knol en vertrouwen voorop moeten staan in alles wat je doet met een paard. Dat is dan ook centraal punt in alles wat ik organiseer.

80

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Noordenveld&id=4f07ed13-c3fa-418f-b405-c804aa0766c1