Begroting 2024 en meerjarenbegroting 2025- 2027 Raadsversie
Tekst van het document
Portefeuillehouder(s) Burgemeester Van Oosten Burgemeester Van Oosten
Wethouder Mijnans Wethouder Mijnans
Commissie Commissie Bestuur
Verbonden partijen Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond
55
Relevante documenten op themaniveau Crisisbeheersing Beleidsplan VRR 2023-2026 Regionaal Risicoprofiel VRR 2022-2025 Regionaal Crisisplan VRR 2020-2024 Openbare orde en veiligheid 13b Beleidsregels Opiumwet Nissewaard Veilig 2019-2023 Actieplan Aanpak Woonoverlast Nissewaard 2020-2023 Beleidsregel van de burgemeester van de gemeente Nissewaard houdende gedragsaanwijzing ernstige woonoverlast Beleidsregels gedragsaanwijzing ernstige woonoverlast Besluit van de raad van de gemeente Nissewaard, houdende regels voor de selectieve toewijzing van huisvestingsvergunningen voor woonruimte in complexen, straten of gebieden met grootstedelijke problematiek (Verordening bijzondere toegang woningmarkt Nissewaard 2020)
56
Beheer openbare ruimte De openbare ruimte is het visitekaartje van Nissewaard. Ze vormt de publieke verblijfs- en ontmoetingsplek, bepaalt de leef- en werkomgeving en draagt bij aan de algemene gezondheid en sociale veiligheid. Nissewaard is een voormalige groeikern die de komende jaren blijft investeren in de grote vervangingsopgave van de kapitaalgoederen in de openbare ruimte.
Wat willen we bereiken? • • • • •
Op basis van beheer- en uitvoeringsplannen juiste keuzes maken voor onderhoud en vervanging van onze kapitaalgoederen. De focus ligt hierbij op een schoon, heel, veilig en klimaatadaptieve buurt. Inwoners, ondernemers en overige partners in de kernen en wijken van Nissewaard vroegtijdig en actief betrekken bij werken in de openbare ruimte. Doorgaan met het verbeteren van afvalscheiding om hergebruik van schaarse grondstoffen mogelijk te maken en verbranden van afval te minimaliseren. Versterken van het gebruik van kleur in de openbare ruimte. Meer regie op de werkzaamheden van kabels & leidingen.
Beleidsindicatoren Indicator Toelichting Omvang huishoudelijk restafval
Kg per inwoner
Bron
Realisatie 2022
Begroting 2023
Streefwaarde 2024
CBS
193
185
185
Betreft niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval.
Wat gaan we daarvoor doen? • •
• • • • • •
De laatste werken en projecten van het uitvoeringsplan beheer openbare ruimte 2020-204 integraal voorbereiden en uitvoeren. Bij werken en projecten van groot onderhoud en vervanging maatregelen in het kader van klimaatadaptatie, energietransitie en circulaire economie indien mogelijk toepassen. De vervanging van de openbare verlichting vindt plaats met LED; Meer inzetten van (social) media met heldere uitleg wat we doen en waarom we dit doen. Ontwikkelen van digitale mogelijkheden voor het betrekken van bewoners bij inloopavonden. Zorgen voor het verder verbeteren en verfijnen van het meldingensysteem. In de op stellen beheerplan groen de mogelijkheden voor meer kleur in de openbare ruimte opnemen en uitvoeren. De werkzaamheden op het gebied van kabels & leidingen verbeteren door betere samenwerking met de nutsbedrijven. Doorgaan met het omgekeerd inzamelen van afval.
57
Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
41.187
54.459
47.955
49.558
49.074
49.036
Baten
-22.251
-25.624
-23.245
-23.243
-23.361
-23.453
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
18.936
28.835
24.710
26.315
25.713
25.583
Mutaties reserves
3.043
-6.231
-833
-1.700
-1.339
-1.213
Totaal thema
21.979
22.604
23.876
24.615
24.374
24.370
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2024 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. • In 2023 zijn budgetten opgenomen die zijn overgeheveld uit 2022, waaronder € 125.000 voor meer groen en bomen in het centrum. • In 2023 is een bedrag van € 1,3 miljoen opgenomen dat is overgeheveld uit 2022. Dit heeft te maken met het Meerjaren Uitvoeringsplan Beheer dat in de Perspectiefnota 2021 is besloten en waarvan de uitvoering ook nog in 2023 plaats vindt. Deze budgetten worden onttrokken uit de reserve Beheer. • In 2025 is een bedrag van € 500.000 opgenomen voor de parkenvisie. Dit bedrag wordt onttrokken aan de reserve Beheer. • In 2023 is incidenteel een budget opgenomen voor het groot onderhoud van het viaduct Baljuwplein van € 1.035.000. Dit budget is overgeheveld uit 2022 en wordt onttrokken uit de reserve Beheer. • In 2023 en 2024 is € 285.000 extra budget beschikbaar gesteld in het kader van onderhoud van bossen en parken. Vanaf 2025 is dit extra budget € 80.000. Voor de jaren 2023 en 2024 wordt dit budget onttrokken aan de reserve Beheer. • In 2023 is incidenteel € 76.238 opgenomen voor de vervanging van de verzinkbare palen in het stadscentrum ten laste van de reserve Onderhoud. • In 2023 is incidenteel € 137.000 opgenomen voor de wijkuitvoeringsplannen. Dit bedrag is overgeheveld vanuit 2022).
• In 2023 is incidenteel een bedrag van € 2.500.000 opgenomen binnen het Watertakenplan voor het groot onderhoud van het gemaal Braband. Dit bedrag komt ten laste van de voorziening Riolering. • In 2023 is incidenteel een bedrag van € 1.000.000 opgenomen voor wijkaanpak. Dit bedrag komt uit de reserve Herstructurering Wijken. • Voor het onderhoud van groen, bomen en onkruidbestrijding zijn, vanwege hogere aanbestedingresultaten en areaaluitbreiding, extra middelen beschikbaar gesteld van € 831.000 in 2023 tot € 1.389.000 in 2027. • Vanaf 2026 zijn extra middelen ter beschikking gesteld van € 225.000 voor de vervangingsinvesteringen in het kader van de openbare ruimte. • Voor het uitvoeringsplan groot onderhoud beheer openbare ruimte 2024-2027 zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor 2023 t/m 2027 van respectievelijk € 883.000, € 1.772.000, € 1.194.000, € 1.333.000 en € 1.207.000. Deze middelen zijn onttrokken uit de reserve Beheer en gestort in de voorziening Groot Onderhoud Beheer. • Voor 2024 en 2025 is € 300.000 extra beschikbaar gesteld voor het onderhoud van het stedelijk water. € 100.000 hiervan komt ten laste van het Watertakenplan (riolering). 58
•
In 2024 en 2025 is binnen het Watertakenplan een bedrag van € 100.000 opgenomen voor de subsidie van groene daken. Dit bedrag komt ten laste van de voorziening Riolering.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Mijnans Wethouder Mijnans
Wethouder Hottentot Wethouder Hottentot
Wethouder Postma Wethouder Postma
Commissie Commissie Leefomgeving
Verbonden partijen NV Reinis Relevante documenten op themaniveau IBOR
59
Accommodaties & Parkeren De gemeente Nissewaard beschikt over zo'n 250 accommodaties, (peildatum 01-07-2023). Denk aan de werkgebouwen, wijkcentra en ander maatschappelijk vastgoed, binnen- en buitensport accommodaties en portefeuille iconen als De Boekenberg, Theater de Stoep en het Stadhuis, parkeergarages. Met het gemeentelijk vastgoed wordt maatschappelijk rendement bewerkstelligd. Hierbij gaat het om: • Het middels vastgoed ondersteunen van zo effectief mogelijk vervullen van de verplichte wettelijke taken. • Het huisvesten van de doelgroepen en functies die voortkomen uit beleidsdoelstellingen. • Het huisvesten van de eigen organisatie. • Het ondersteunen van maatschappelijk ondernemen door partijen te verbinden in gezamenlijke huisvesting. Het bezit van vastgoed is dus geen doel op zich. Het integraal beheer gaat zowel om de technische instandhouding, verbetering, verduurzaming en/of vervanging van het vastgoed, maar ook over effectief en efficiënt beheer en exploitatie van de gemeentelijke vastgoedportefeuille en het via het bieden van huisvesting kunnen realiseren van het hieraan gerelateerde beleid. Het programma Schoon, Heel en Veilig: Accommodaties & Parkeren geeft een omschrijving van de doelstellingen die voortvloeien uit bovenstaande, het coalitieakkoord en gemeentelijke klimaat ambities.
Wat willen we bereiken? • • • •
Verdere verduurzaming gemeentelijke accommodaties Optimaliseren inzet en gebruik Vastgoed portefeuille Aanscherpen financieel management Vastgoed portefeuille Parkeren
Beleidsindicatoren Bij dit thema zijn geen beleidsindicatoren van toepassing.
Wat gaan we daarvoor doen? •
Verdere verduurzaming gemeentelijke accommodaties
Vanuit de gemeentelijke duurzaamheidsdoelstellingen om in 2050 een energie neutrale, CO2-arme, klimaatbestendige en circulaire samenleving gerealiseerd te hebben zullen in en vanaf 2024 met name de meer ingrijpende verduurzamingsmaatregelen over de gemeentelijke vastgoedportefeuille worden uit gerold. Na de projecten met betrekking tot verledding van de portefeuille en de plaatsing van zonnepanelen is in 2023 de volgende stap gezet op weg naar verdere verduurzaming van het eigen vastgoed met de meer ingrijpende maatregelen. Op pand niveau zijn en worden de betreffende verduurzamingsmaatregelen uitgelijnd met de meerjaren onderhoudsplannen, zodat verduurzaming en planmatig onderhoud in een integrale uitvoeringsplanning kunnen worden opgepakt. Deze omzetting van de op onderhoud en instandhouding gericht MJOP’s naar DMJOP’s (Duurzame Meerjaren Onderhoud Plannen) is voor de eerste tranche panden in 2023 ingericht, zodat verduurzamingsmaatregelen op natuurlijke momenten geïntegreerd in het reguliere onderhoud worden uitgevoerd. Vanaf 2024 zal deze exercitie en de daaraan gekoppelde uitvoering over de hele portefeuille worden uitgerold.
Daarnaast zal er verder invulling gegeven worden aan het optimaliseren van het gebruik van het gemeentelijk vastgoed voor de plaatsing van zonnepanelen, daarbij bijdragend aan de ambitie om in 2050 energie neutraal te zijn en op korte termijn om de energielasten voor gemeentelijk vastgoed te verlagen. 60
•
Optimaliseren inzet en gebruik Vastgoedportefeuille
Zoals eerder aangegeven is het in bezit hebben van vastgoed geen gemeentelijk doel op zich. De gemeentelijke vastgoed portefeuille ondersteunt (middels het bieden van huisvesting) andere gemeentelijke beleidsthema's en keuzes. In en vanaf 2024 zal het zo effectief en efficiënt mogelijk inzetten van het vastgoed een belangrijk aandachtspunt worden. Het optimaliseren van de huisvesting moet leiden tot het vergroten van een efficiënte inzet van het beschikbare vastgoed en de daarbij noodzakelijke financiële instandhoudingsmiddelen. Naast de verkopen van af te stoten panden wordt de aansluiting bij een aantal belangrijke ontwikkelingen ook in 2024 verder doorgetrokken. Daarbij is een belangrijk aandachtspunt voor Vastgoed de ontwikkelingen in het kader van het IHP mede gekoppeld aan de ontwikkelingen in het kader van NS2040. Belangrijk hierbij is het voornemen multifunctionele gebouwen neer te zetten waar naast de schoolfunctie, ook andere maatschappelijke functies een plek gaan krijgen. Anderszijds wordt bij de vervangingsopgave binnen onderwijshuisvesting ook in 2024 per onderwijsgebied in samenwerking met de schoolbesturen continu gekeken naar de meest optimale beheer- en exploitatievariant, waarbij de uitkomst kan zijn dat het aantal schoolgebouwen in juridisch eigendom binnen de vastgoedportefeuille toeneemt.
Daarnaast gaat het ook om vervanging van gym-/sportzalen die buiten het schoolgebruik door Vastgoed in gebruik gegeven worden aan sportverenigingen, etc.. In het bredere kader van NS2040 en het in het coalitieakkoord vastgelegde voornemen om de wijken de Akkers, De Hoek en Waterland een extra kwaliteitsimpuls te geven, zal er ook in 2024 actief naar gelegenheden gezocht worden om tot een verdere optimalisatie van inzet en omvang van de vastgoed portefeuille te komen. • Aanscherpen financieel management vastgoed portefeuille Transparantie in budgetten en grip op financiële begrotingen en investeringsschema’s zijn de doelen. De beschikbare budgetten voor onderhoud (en verduurzaming) worden jaarlijks besteed (op basis van nut en noodzaak). De betrouwbaarheid van de begrotingen is ten minste 90%. De 10% afwijking wordt veroorzaakt door financiële tegen- of meevallers bij aanbestedingen, de economische situatie of tegenvallers tijdens de uitvoering van het onderhoud. Daarnaast is voor 2024 een belangrijk aandachtspunt om de gebouw gebonden diensten als beveiliging en schoonmaak kritisch tegen het licht te houden met als doel tot een vereenvoudigde maar verantwoorde invulling te komen. • Parkeren In 2023 is met het uitrollen van het kenteken parkeren voor alle parkeergarages een belangrijk thema uit het coalitieakkoord het “Gastvrij parkeren” verder versterkt is.
Begin 2024 zal daar de realisatie van het digitaal loket aan zijn toegevoegd, waardoor met name zaken als parkeerabonnementen, ontheffingen, eenvoudiger aangevraagd en afgehandeld zullen kunnen worden. Aansluitend aan de gemeentebrede ambitie om het aantal oplaad mogelijkheden voor elektrisch vervoer verder uit te breiden zal ook voor de autoparkeergarages (en fietsenstallingen) onderzocht worden welke ruimte hier voor uitbreiding is. Voor de garages geldt dat hier het (brand) veiligheidsaspect een belangrijk criterium is voor de uitbreidingsmogelijkheden. Ook ten aanzien van de tarieven zal in het kader van gastvrij parkeren gezocht blijven worden naar een optimale balans tussen de hoogte van de parkeertarieven en noodzakelijke kostendekking.
61
Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
23.156
27.580
25.989
26.972
26.932
26.909
Baten
-8.110
-8.291
-8.701
-8.530
-8.530
-8.530
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
15.046
19.289
17.289
18.442
18.402
18.379
Mutaties reserves
-3.677
-800
95
-65
-65
-65
Totaal thema
11.370
18.489
17.383
18.377
18.337
18.314
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2024 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande verschillen op dit thema toe. •
• •
• • • • • • • • •
In 2024 is er ten opzichte van 2023 bij de afschrijvingslasten/investeringsschema een toename te zien van € 122.000 oplopend in 2027 naar € 532.000. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de investering in de nieuwbouw school + gymzaal De Elementen/Schenkel en Sterrenkwartier. Deze lasten worden gedekt door de stelpost IHP onderwijshuisvesting. Zie hiervoor programma 5. Door verschuiving in de tijd van de investeringen uit het investeringsschema 2023 dalen de kapitaallasten.Dit wordt echter gereserveerd voor toekomstige vervangingsinvesteringen. Per saldo is dit neutraal. Ten opzichte van 2023 zijn de kosten voor onderhoud aan de gemeentelijke accommodaties in 2024 € 723.800 lager. Tegenover deze daling staat een lagere onttrekking aan de reserve onderhoud gebouwen. De onttrekking aan de reserve daalt echter harder dan dat de lagere onderhoudskosten zou doen vermoeden. Dit heeft te maken met de extra onderhoudsmiddelen die in de PPN2023 zijn toegekend en die het beeld hierdoor vertekenen. De middelen voor tijdelijke huisvesting onderwijs zijn in 2024 € 185.000 lager. Dit heeft te maken met de overheveling in 2023. De stelposten om de tariefstijgingen voor gas en elektriciteit op te vangen zijn in 2024 met € 1 miljoen verlaagd. De verwachting is dat op basis van de tarieven 2023 de lasten hiervoor lager zullen uitvallen. Voor 2025 kan nog geen inschatting worden gemaakt.
De kosten voor de parkeergarage Akkershof zijn in 2024 € 51.000 lager dan in 2023. Dit heeft te maken met de uitgevoerde renovatie in 2023. In 2023 is er een eenmalige bijdrage geraamd € 80.000 (vanuit de overheveling 2022/2023) voor de renovatie van de fundering molen Zuidland. Dit valt in 2024 weg. In 2023 zijn kosten ad. € 205.000 geraamd voor ventilatie kinderdagverblijven. Daartegenover zijn in 2024 en 2025 extra middelen opgenomen ivm indexatie planmatig onderhoud. Per saldo lagere kosten in 2024 en 2025 van € 127.000 ten opzichte van 2023. In 2023 zijn eenmalig kosten (vanuit de overheveling 2022/2023) opgenomen voor de compensatie verduurzaming sportverenigingen ad. € 74.800. Dekking komt uit de reserve verduurzaming gem. accommodaties. In verband met de hogere energieprijzen is in 2024 ook rekening gehouden met extra inkomsten ivm hogere doorbelasting servicekosten. Dit is ten opzichte van 2023 eenmalig een voordeel van € 207.000. Ten opzichte van 2023 is in 2024 sprak van een lagere onttrekking aan de reserve onderhoud gebouwen. Dit is een nadeel van € 1.592.000. In 2023 wordt eenmalig € 1.000.000 gedoteerd aan de reserve Onderwijshuisvesting. 62
• •
In 2024 is de onttrekking aan de reserve verduurzaming gemeentelijk gebouwen € 124.800 lager. Dit betreft de eerder genoemde compensatie verduurzaming sportverenigingen en daarnaast € 50.000 voor advieskosten verduurzamen. In 2023 is vanuit de overheveling 2022/2023 nog een onttrekking aan de algemene reserve van € 86.448 voor renovatie parkeergarage Akkershof en advieskosten taxaties. In 2024 vallen deze baten weg.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Hamerslag Wethouder Hamerslag
Commissie Commissie Bestuur
Verbonden partijen Niet van toepassing.
Relevante documenten op themaniveau Parkeer- en parkeerbelastingverordening Algemene Voorwaarden Parkeergarages Algemene Voorwaarden vrachtwagenparkeerterrein
63
Duurzaam ontwikkelen en wonen Kernboodschap Duurzaam ontwikkelen en wonen Nissewaard heeft te maken met een aantal vraagstukken van sociaal economische, maatschappelijke, ruimtelijke en infrastructurele aard. Om deze opgaven het hoofd te bieden en om Nissewaard naar de toekomst toe schokbestendig te maken, is het ontwikkelperspectief Nissewaard naar 2040 opgesteld. Het ontstijgen van de ex-groeikernstatus betekent onder andere een betere balans te vinden in wonen, werken en bereikbaarheid. Tenslotte wordt ingezet op het beter benutten van de recreatieve waarde van het landschap voor het vestigingsklimaat van Nissewaard. Nissewaard streeft naar een meer gebalanceerde en diverse woningvoorraad. Het doel is dat inwoners kunnen doorstromen binnen Nissewaard en dat de gemeente nieuwe doelgroepen aantrekt. Er wordt ingezet op meer geschikte huisvesting voor ouderen en op onderbelichte woningsegmenten. Toevoegen binnen die segmenten moet voor doorstroming en meer kansen voor starters zorgen. Daarnaast worden, onder andere voor jongeren, kansen gezien in transformatie van bestaande panden naar woningen, eerst en vooral in het stadscentrum. Om tot realisatie van kenmerkende initiatieven zoals Kolkplein, Haven Noord en nabij Metro-busstation Centrum te komen is er aansluiting bij provinciale en Rijksinstrumenten.
Tevens wordt in deze collegeperiode ingezet op de wijkontwikkeling in met name De Hoek, Waterland de Akker en de gebiedsontwikkeling Noord. In 2050 zijn wij energieneutraal, circulair en bestand tegen veranderingen in het klimaat. Dit betekent onder andere dat ontwikkelingen die plaatsvinden in de gebouwde omgeving, zowel bij transitie van bestaande bouw als bij nieuwbouw, een substantiële bijdrage leveren aan die ambitie. De opgaven die van buiten op ons als organisatie afkomen vragen om een andere manier van werken. Die andere manier van werken sluit aan bij de transitie die met de komst van de Omgevingswet wordt beoogd. Vanaf 1 januari 2024 zal deze wet van kracht zijn en beschikken wij over een nieuw instrumentarium. De essentie van de Omgevingswet draait echter om het creëren van betere, integrale regelgeving, het verminderen van regelgeving, het bieden van meer ruimte voor goede initiatieven, het versnellen van besluitvormingsprocessen en het vergroten van de betrokkenheid van de samenleving. Wij beseffen dat we deze uitdagingen niet alleen aankunnen en zijn ons zeer bewust van onze omgeving. De samenleving verandert namelijk in een razendsnel tempo en verwacht dat de overheid daadkrachtig optreedt en toegang biedt tot snelle, duidelijke en betrouwbare informatie, 24 uur per dag en 7 dagen per week.
Wij willen dat initiatiefnemers en inwoners zich serieus genomen voelen omdat wij hen actief betrekken bij (de voorbereiding van) besluiten en goed op de hoogte zijn van wat er speelt in de samenleving. We moedigen waardevolle, creatieve en innovatieve ideeën uit de samenleving aan, omdat deze bijdragen aan het creëren van een nog betere leefomgeving in Nissewaard waar het prettig is om te wonen, werken en te leven.
Wat mag het programma kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
30.484
47.520
46.431
46.707
45.837
45.572
Baten
-22.120
-37.102
-41.100
-41.052
-40.942
-40.916
Saldo lasten en baten
8.364
10.418
5.332
5.655
4.895
4.656
Mutaties reserves
-752
-3.526
-75
-495
0
0
Totaal programma
7.612
6.893
5.257
5.160
4.895
4.656
64
Ruimtelijke ontwikkeling De invoeringsdatum van de Omgevingswet is bekend. Op 1 januari 2024 treedt de wet in werking en gaat de organisatie hiermee werken. De afgelopen jaren lag de focus van de implementatie gelegen op de minimale acties. Deze worden voor de invoeringsdatum afgerond. Een aantal grote opgaven die samenhangen met de komst van de Omgevingswet, zoals het opstellen van een integrale, gebiedsdekkende Omgevingsvisie en een Omgevingsplan, zullen doorgaan na de datum inwerkingtreding. Gelet op de complexiteit van het Omgevingsplan geldt daarvoor zelf een transitieperiode tot 2029. In Nissewaard heeft de raad een plan vastgesteld waarin is uitgewerkt hoe we dit gaan oppakken. De Omgevingswet is echter geen op zichzelf staand doel maar biedt een instrumentarium om aan de slag te gaan met grote uitdagingen die op ons afkomen, zoals de energietransitie, woningmarktcrisis, de opgaven in het landelijk gebied, enzovoort. Het daadwerkelijk werken met het nieuwe instrumentarium in de beleidscyclus (Omgevingsvisie, Omgevingsprogramma, Omgevingsplan, Omgevingsvergunning) zal pas van start gaan na de inwerkingtreding van de wet. Dat vraagt zowel van de gemeenteraad, het college maar ook van de ambtelijke organisatie een flexibele houding omdat het echt gaat om een nieuwe manier van werken.
De koppeling met de dienstverlening aan inwoners en bedrijven wordt daarbij steeds belangrijker. De structurele financiële effecten van de Omgevingswet zijn nog steeds onzeker. Deze hangen immers af van de wijze waarop wij als decentrale overheid gebruik maken van de extra ruimte en keuzemogelijkheden die de Omgevingswet biedt. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de beslissing om al dan niet ‘flitsvergunningen’ in te voeren of bepaalde zaken vergunningvrij te maken. Dit betekent dat de implementatie van de wet niet per 1 januari 2024 voltooid is, maar de daadwerkelijke implementatie dan pas begint. Maar niet alleen de instrumentele benadering vraagt de komende jaren onze aandacht. Ook zetten wij ons in om met de cultuuromslag aan de gang te gaan. Bij de verdere doorontwikkeling van de Omgevingstafel kijken wij naar nieuwe initiatieven, passend binnen de ambities van de Omgevingsvisie (vaststelling in 2024), vanuit een ja-mits gedachte en zetten wij erop in de randvoorwaarden al vroegtijdig in het proces in te brengen in de dialoog. Maar wij leggen ook een verantwoordelijkheid bij initiatiefnemers, doordat zij zelf gelegenheid moeten bieden voor participatie, binnen de kaders van het vastgestelde beleid. Het ontwikkelperspectief Nn2040 benoemd de kansen op het fysieke, sociale, economische en infrastructurele vlak.
Het vertalen van deze kansen naar een ruimtelijke opgave vindt plaats in het ontwikkelraamwerk en in de wijkatlassen. Deze werkdocumenten zijn nodig om weloverwogen keuzen te maken van wat waar moet gebeuren om tot een schokbestendig Nissewaard te komen. Niet de ontwikkelplot staat meer centraal, maar de stad staat centraal. Hierdoor zijn we in staat om niet alleen reactief maar ook proactief een ontwikkeling tot stand te brengen. Dus actief (markt)partijen benaderen om een gewenste ontwikkeling tot stand te brengen. Dit vraagt om een integrale benadering van de fysieke leefomgeving waarbij wij ook vroegtijdig de samenleving betrekken bij ontwikkelingen in hun directe omgeving en het sluit aan op de manier waarop we gaan werken met de Omgevingswet. Aanvullend op het ontwikkelperspectief Nissewaard naar 2040 is gewerkt aan een ontwikkelperspectief Kleine Kernen. Het ontwikkelperspectief Nissewaard naar 2040 richt zich met name op de manier waarop de kleine kernen een bijdragen kunnen leveren aan de opgaven in het stedelijk gebied. Complexe ruimtelijke ontwikkelingen in de kleine kernen worden - met gebruik van de kennis en kunde vanuit Nissewaard naar 2040 - integraal en gebiedsgericht opgepakt. Het ontwikkelperspectief Nissewaard naar 2040 en het ontwikkelperspectief kleine kernen vormen gezamenlijk een basis voor de Omgevingsvisie. 65
Wat willen we bereiken? • • • •
We zetten conform de pijlers van Nissewaard naar 2040 in op gebieds- en wijkontwikkelingen in het Centrum van Spijkenisse alsook in de wijken De Hoek, Waterland, De Akkers en in het gebied Spijkenisse Noord. We zetten in op meer efficiency als het gaat om onze processen in het fysiek domein en het werken volgens de beleidscyclus met een integrale Omgevingsvisie waar onze (strategische) visies in op zullen gaan. We zetten in op de dienstverlening richting de inwoners en initiatiefnemers daar waar het gaat om betere en snellere antwoorden maar ook de klantbeleving en de begrijpelijkheid van informatie Wij kunnen efficiënter en met data onderbouwd re- en proactief ingaan op initiatieven/initiatieven tot stand brengen en betrekken daar de betreffende stakeholders bij (omwonenden, ondernemers en partners)
Beleidsindicatoren Bij dit thema zijn geen beleidsindicatoren van toepassing.
Wat gaan we daarvoor doen? •
• •
• •
• •
•
Deze periode wordt ingezet op het uitwerking geven aan de anterieure overeenkomst van ontwikkelingen in de omgeving Metro-busstation (zoals transformatie Bliekstraat 5) dan wel het afsluiten van (anterieure) overeenkomsten voor bijvoorbeeld de Bliekstraat 4 en Synchroon. In 2024 wordt de gebiedsdekkende Omgevingsvisie voor Nissewaard na een participatief proces vastgesteld door de raad. We gaan aan de slag met het opstellen van een gebiedsdekkend Omgevingsplan waarin de ambities uit de Omgevingsvisie in regels wordt doorvertaald. Dit doen wij aan de hand van het door de raad vastgestelde plan van aanpak. Daarbij wordt ook gekeken naar mogelijkheden om activiteiten vergunningvrij te maken. Ook gaan we experimenteren met het opstellen van een Omgevingsprogramma (bevoegdheid college). De Omgevingswet vraagt gemeenten naast het opstellen van de verplichte kerninstrumenten ook om op een andere manier te gaan werken. De komende jaren ligt de focus op de verdere uitwerking hiervan, zoals het verder digitaliseren en het verbeteren van de dienstverlening. Bij het in werking treden van de wet hebben wij het wettelijk minimum gerealiseerd. De Omgevingswet beoogt echter een grotere verandering teweeg te brengen, bijvoorbeeld als het gaat om een goede datakwaliteit. Dat vraagt de nodige inspanningen. Wij gaan aan de slag om in de organisatie meer datagedreven te gaan werken.
We gaan aan de slag met een verkenning voor het invoeren van een flitsvergunning: het invoeren van een versneld proces voor de afhandeling van eenvoudige aanvragen omgevingsvergunning. Bij de behandeling van complexe initiatieven werken wij volgens het proces Verkennen en begeleiden initiatief. Dit betekent dat wij eerst kijken naar de wenselijkheid van het initiatief en daarna, als die uitkomst positief is, hoe wij het initiatief mogelijk kunnen maken. In aanloop naar de komst van de Omgevingswet zijn we op deze manier gaan werken. De doorontwikkeling loopt ook door na 1 januari. Daarnaast evalueren wij een aantal zaken die voorafgaand aan de invoeringsdatum al zijn ingevoerd, zoals de inzet van de gemeentelijke adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit en de lijst die de raad heeft vastgesteld over verplichte participatie en (verzwaard) adviesrecht.
66
Wat mag het thema kosten?
Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
1.801
3.461
1.724
1.703
1.558
1.360
Baten
-419
-1.837
-84
-123
0
0
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
1.382
1.624
1.640
1.580
1.558
1.360
-22
-36
0
0
0
0
1.360
1.588
1.640
1.580
1.558
1.360
Mutaties reserves Totaal thema
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2024 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. • In 2023 t/m 2025 zijn incidenteel lasten en baten opgenomen voor het project Windturbines locatie M van respectievelijk € 569.000, € 144.000 en € 123.000. • In 2023 zijn incidenteel lasten en baten opgenomen voor Energiearmoede van € 1.268.000. • Voor het onderhouden van het omgevingsplan is in 2024 en 2025 € 22.000 beschikbaar gesteld.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Hottentot Wethouder Hottentot Wethouder Mijnans (Nn2040)
Commissie Commissie Leefomgeving
Verbonden partijen Metropoolregio Rotterdam Den Haag Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond Relevante documenten op themaniveau Visiedocument Nissewaard naar 2040 Programmaplan Omgevingswet (fase 2 2023) Omgevingsvisie voor het centrum van Spijkenisse Handboek en PvA Omgevingsplan Participatiebeleid januari 2022
67
Bereikbaarheid & mobiliteit Nissewaard heeft een unieke ligging, de haven, het groene achterland, de zee en Rotterdam. Om prettig te kunnen wonen, werken, ondernemen en recreëren, is een goede bereikbaarheid voor ons allen van groot belang. Maar Nissewaard ligt ook op een eiland en dat geeft ons regelmatig (nieuwe) uitdagingen. Daarom zijn we bereid extra te investeren in de bereikbaarheid van Nissewaard. Naast de externe ontsluiting van Nissewaard zijn er ook lokale, interne opgaven waar wij ons op blijven richten, zoals verkeersveiligheid, fietsgebruik en openbaar vervoer. Zowel interne als externe bereikbaarheid dient integraal onderdeel te zijn van nieuwe bouwprojecten. Nieuwbouwprojecten moeten gepaard gaan met adequate verkeersontsluiting en de toekomstige invulling van de parkeerbehoefte.
Wat willen we bereiken? • • • • • •
Goede interne bereikbaarheid Goede externe bereikbaarheid Goede ontsluiting met het openbaar vervoer van alle kernen en woongebieden Optimale verkeersveiligheid Stimuleren fietsgebruik Bijdragen aan duurzame mobiliteit
Beleidsindicatoren Indicator Toelichting Verkeer en vervoer
Percentage bushaltes openbaar vervoer die integraal toegankelijk zijn voor alle inwoners.
Bron Eigen gegevens
Realisatie 2022
Begroting 2023
Streefwaarde 2024
74%
74% (afhankelijk van het herstraatprog ramma en renovatie busstation)
77%
Wat gaan we daarvoor doen? • • • • • • • • • •
Wij werken samen met andere partijen aan afronding en realisatie van het maatregelpakket t.b.v. de regionale bereikbaarheid (BO MIRT) We zetten in op een lobby voor de A4-Zuid We willen maximale hinderbeperking bij de renovatie van bruggen en interne onderhoudsprojecten We willen goede inpassing van verkeer en vervoer in de ruimtelijke ordening (verkeersbesluiten, ontheffingen, meldingen en klachten, etc.) Wij willen het openbaar vervoer behouden en versterken (Spijkhopper, nachtmetro, P&R, etc.) Wij vormen diverse bestaande bushaltes om naar integraal toegankelijke bushaltes Wij willen de verkeersveiligheid verder verbeteren (campagnes, schoolomgevingen, oversteken) Fietsroutes optimaliseren (breder, faciliteiten toevoegen waaronder laadpunten) Wij faciliteren de aanvraag en plaatsing van laadinfra We verlenen subsidie aan het voetveer Oud-Beijerland.
68
Wat mag het thema kosten?
Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
267
226
103
103
53
53
Baten
-182
-9
-9
-9
-9
-9
85
218
94
94
44
44
Mutaties reserves
-161
-320
0
0
0
0
Totaal thema
-76
-103
94
94
44
44
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2024 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. • In 2024 en 2025 is € 50.000 beschikbaar gesteld voor de lobby met betrekking tot de A4-zuid.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Hottentot Wethouder Hottentot
Wethouder Mijnans Wethouder Mijnans
Commissie Commissie Leefomgeving
Verbonden partijen Metropoolregio Rotterdam Den Haag Relevante documenten op themaniveau • •
Kadernota OV (Metropoolregio Rotterdam Den Haag) Strategische Agenda Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2023-2026
69
Duurzaamheid De realisatie van de opgave Duurzaamheid is volop in ontwikkeling op internationaal, landelijke, regionaal én lokaal niveau. De gemeente Nissewaard heeft de ambitie om in 2050 energieneutraal, aardgasvrij, klimaatbestendig, waterrobuust en circulair te zijn. Deze ambities zijn in de lijn met het Akkoord van Parijs, de Klimaatwet, het Klimaatakkoord, het Klimaatplan, het Deltaprogramma en Deltaplannen op het gebied van Waterveiligheid, Zoetwater en Ruimtelijke Adaptatie. Samen met inwoners, maatschappelijke organisaties, ondernemers en medeoverheden bouwen we aan een duurzaam Nissewaard. De gemeente Nissewaard heeft ervoor gekozen de opgave Duurzaamheid programmatisch op te pakken, het college heeft op 4 april 2023 het tweede programmaplan Duurzaamheid voor de periode 2023-2024 vastgesteld. En heeft daarmee opnieuw richting gegeven aan de realisatie van de opgave voor de gemeente Nissewaard. Een van de doelen in het programmaplan Duurzaamheid 2023-2024 is de nadrukkelijke samenwerking en samenhang tussen activiteiten die plaatsvinden in het programma en in de reguliere organisatie (ruimtelijk- en sociaal domein).
Wat willen we bereiken? Het programmaplan Duurzaamheid 2023-2024 draagt bij aan de ambities van het college. In de huidige collegeperiode wordt ingezet op de programmalijnen; energieneutraal, aardgasvrij, klimaatbestendig, waterrobuust en circulair. Door middel van het behalen van de volgende operationele doelen maakt de gemeente stappen naar de realisatie van deze ambities.
In 2026 is Nissewaard meer energieneutraal • • • •
wordt 150 GWh van de elektriciteitsvraag in Nissewaard in 2050 (444 GWh) lokaal en duurzaam opgewekt. is 25% van de geschikte grote (>15 kWp) en kleine (>15 kWp) daken en grote parkeerplaatsen belegd met zonnepanelen. zijn alle benodigde vergunningen afgegeven (uiterlijk op 1 januari 2025) voor realisatie zon – en windprojecten in 2030. is er ten minste 25% lokaal eigendom, met een streven naar 50%, gerealiseerd bij planontwikkeling bij wind- en zonprojecten.
In 2026 is Nissewaard meer aardgasvrij(ready) • • • •
is er voor zes wijken een wijkwarmteplan vastgesteld en in uitvoering. Voor nog eens twee wijken wordt er gewerkt aan een wijkwarmteplan. is op bedrijventerrein Halfweg Molenwatering 10% minder energie gebruikt (t.o.v. niveau 2021). heeft 70% van de huishoudens een energiebesparende maatregel genomen (t.o.v. niveau 2021). is 10% van alle woningen met een D/E/F of G-label verbeterd tot minimaal label C (t.o.v. niveau 2021).
In 2026 is Nissewaard meer klimaatbestendig en waterrobuust ingericht • • •
voldoen alle nieuwbouwplannen aan de landelijke maatlat groene klimaatadaptieve bebouwde omgeving en ander landelijk beleid en wetgeving. voldoen alle plannen voor verduurzaming van gemeentelijk vastgoed aan de landelijke maatlat groene klimaatadaptieve bebouwde omgeving en ander landelijk beleid en wetgeving. is voor 20% van alle particuliere gebouwen en percelen in deze collegeperiode een significante nieuwe klimaatadaptieve maatregel genomen. 70
•
voldoet al het nieuwe beleid en alle projecten in de openbare ruimte aan de landelijke maatlat groene klimaatadaptieve bebouwde omgeving en ander landelijk beleid en wetgeving.
In 2026 is Nissewaard meer Circulair • • • •
• •
is de hoeveelheid huishoudelijk afval minder dan 150 kg per jaar. is de hoeveelheid afval van bedrijven in Nissewaard met de grootste stromen afgenomen. is circulariteit onderdeel van alle gemeentelijke inkooptrajecten en is 10% van de trajecten optimaal circulair. is circulariteit onderdeel van alle gebiedsontwikkelingsplannen en alle nieuwbouw, beheeren renovatieplannen in de openbare ruimte, maatschappelijk vastgoed en corporatiewoningen. Hierbij is van de nieuwbouwplannen 10% optimaal circulair en bij beheer- en renovatieplannen 5% optimaal circulair. is er 10% minder lokale grondstromen (zand, grond, bagger, water) verloren gegaan. is het aantal agrarische bedrijven dat werkt volgens circulaire principes toegenomen.
Beleidsindicatoren De indicatoren van duurzaamheid zijn te verdelen in 3 categorieën: (E): (P): (T):
Effectindicatoren: monitoren van het doel. Dit type indicatoren tonen de voortgang op de doelstellingen Prestatie-indicatoren: monitoren van het middel. Dit type indicatoren maken prestaties meetbaar, maar zeggen op zichzelf niks over de (voortgang op de) beoogde doelen. Transitie-indicatoren: monitoren van de randvoorwaarden. Dit type indicatoren maken de voortgang van een transitieproces meetbaar. Met transitie-indicatoren wordt gemonitord in hoeverre de randvoorwaarden voor een transitie worden gerealiseerd.
In 2026 is Nissewaard meer energieneutraal De ambitie in 2050 is 444 gigawattuur en de ambitie voor deze collegeperiode is 150 gigawattuur. Het startpunt in 2021 is 22,22 gigawattuur. Indicator Toelichting Bron Realisatie Begroting Streefwaarde 2022 2023 2024 Duurzame energieopwek (E)
Duurzame opwek elektriciteit (150 GWh in verhouding tot streefdoel) Percentage Percentage van geschikte daken geschikte grote en en kleine daken parkeerplaatsen en grote met parkeerplaatsen zonnepanelen met (E) zonnepanelen. Aantal Aantal onherroeplijke onherroepelijk vergunningen afgegeven (T) vergunningen voor realisatie van zon- en windprojecten voor 1 januari 2025
Klimaatmonitor 46,66 GWh
67,5 GWh
Meer dan 67,5 GWh
Zon potentie monitor van het kadaster
8,1%
Hoger dan 8,1%
Project specifieke monitoring
71
5,5%
1
1
Meer dan 1
In 2026 is Nissewaard meer aardgasvrij(ready) De ambitie in 2050 is 0 TJ aardgasverbruik in de gebouwde omgeving. De ambitie voor 2023 is 1150 TJ, het startpunt in 2021 is 1692 TJ.
Indicator
Toelichting
Bron
Realisatie 2022
Begroting 2023
Streefwaarde 2024
Aantal Planvorming Project 2 in de 2 in de 2 in de maak wijkwarmteplannen om Nissewaard specifieke maak maak 4 vastgesteld (T) met wijkaanpak monitoring 0 2 aardgasvrij te vastgesteld vastgesteld maken Aantal bedrijven Bedrijven met Klimaatmonitor niet 40 minder dan 40 met een D/E/F of een slecht en RVO bekend bedrijven bedrijven G-label (E) energielabel verduurzamen naar minimaal label C Aardgasverbruik Aardgasverbruik Klimaatmonitor 1337 TJ 1310 TJ 5% daling voor woningen in moet in 2050 0 hele gemeente (P) TJ zijn Aantal woningen Woningen met RVO, 8.936 8.712 8.488 met een D/E/F of een slecht dashboard NSA G-label (E) energielabel Geldfit* verduurzamen naar minimaal label C * RVO beschikt alleen over openbare data van de energielabels die definitief zijn gemaakt door de bewoners. Alle overige energielabels hebben de status ‘voorlopig’ en hier is geen openbare data van beschikbaar. Ongeveer 40% van de huishoudens binnen Nissewaard beschikt niet over een definitief energielabel. De indicator baseert zich op de definitieve energielabels en extrapoleert deze naar 100% om de beweging naar minimaal energielabel C in kaart te brengen. In 2026 is Nissewaard meer klimaatbestendig en waterrobuust ingericht Op dit moment is er nog geen kwantificeerbaar inzicht in waar we staan op het gebied van klimaatbestendig en waterrrobuust.
Met de uitvoering van het programmaplan 2023-2024 komt dit inzicht beschikbaar, de indicatoren die gemeten worden zeggen niets over de voortgang op de beoogde doelen maar maken prestaties meetbaar. De effecten worden gemeten op enkele inspanningen. Er wordt vooral inzet gepleegd op de transitie binnen en buiten de gemeentelijke organisatie.
72
Indicator
Toelichting
Bron
Realisatie 2022
Begroting 2023
Streefwaarde 2024
Percentage bomen- en groenoppervlak van particulier gebied (E)
Totaal percentage groen per buurt (groen + boom, exclusief agrarisch)
klimaat effectatlas
gemiddeld 35% particulier groen en boomkronen per buurt (2021)
gemiddeld 39% particulier groen en boomkronen per buurt (2021)
Hoger percentage bomen- en groen oppervlak van particulier gebied
M2 groene daken aangelegd met subsidie groene daken (E)
Vierkante meter groen dak
eigen data
1954,2 m2
2318,2 m2
2500 m2
In 2026 is Nissewaard meer Circulair Op dit moment is circulair te complex om te vatten in een enkel cijfer. Monitoring vindt plaats verschillende indicatoren die op dit moment ontwikkeld worden om een circulair Nissewaard inzicht te maken.
Indicator
Toelichting
Huishoudelijk Huishoudelijk afval (P) restafval per inwoner per jaar
Bron
Realisatie 2022
Begroting Streefwaarde 2023 2023
CBS
193
185
185
Betreft niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval
Wat gaan we daarvoor doen? Inspanningen Duurzaamheid 2023/2024: - We geven uitvoering aan de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0, waaronder het gezamenlijk met de drie andere gemeenten van Voorne-Putten identificeren van de volgende te zetten stappen ten aanzien van de geïdentificeerde RES-zoekgebieden (Noordrand, Stadsranden en Open landschap). - We nemen in het samenwerkingsverband van de energieregio Rotterdam - Den Haag actief deel aan het proces van de herijking van de RES 1.0 naar de RES 2.0. - We zijn actief aan de slag met de realisatie van zon op grote en kleine daken en parkeerplaatsen. Om een gerichte en effectieve inzet te bewerkstelligen stellen we hiertoe een Dakenstrategie op. - We faciliteren de ontwikkeling van windenergie op de Brielse Maasdijk. - We faciliteren de ontwikkeling van zonne-energie drijvend op water bij het drinkwaterbedrijf Evides aan de Berenplaat. -
We zetten de komende jaren eerst in op het stimuleren van energiebesparing in woningen en gebouwen: 73
o
-
-
-
-
-
We blijven energiecoaches beschikbaar stellen voor de inwoners en breiden het aantal vrijwillig opgeleide energiecoaches uit. o We benutten vanuit het Nationaal Isolatieprogramma beschikbaar gestelde middelen om een meerjarige isolatie-aanpak te ontwikkelen, zodat eigenaren van woningen met een DEFG-label kunnen verduurzamen naar minimaal label C. o We geven uitvoering aan het project energiearmoede om huishoudens in energiearmoede structureel te helpen de energierekening te verlagen. We onderzoeken, samen met andere gemeenten (Voorne-Putten en/of RES-regio), potentiële duurzame warmtebronnen of en hoe deze gekoppeld kunnen worden aan warmtenetten. We geven uitvoering aan het vastgestelde Warmteprocesplan voor de wijken De Hoek en Vogelenzang-Zuid/Akkers-Centrum, zodat deze in 2030 'aardgasvrij-ready' zijn. Daarnaast starten we met planvorming voor 2 nieuwe wijken/buurten. We ontwikkelen een strategie om te komen tot een warmtenet voor Spijkenisse, waaronder de mogelijke rol voor de gemeente, strategie voor het bepalen van de volgende wijken, bronnenstrategie. Implementeren van de Landelijke maatlat groene klimaatadaptieve bebouwde omgeving in werkprocessen RO incl. bestemmingsplan/ verordening/omgevingsplan. Inrichtingsnormen- en adviezen uit de Maatlat zijn onderdeel van het LIOR, zodat vervanging/renovatie in de openbare ruimte waterrobuust en klimaatadaptief gebeurt.
De opgave in het bestaand gebied om in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig te zijn is inzichtelijk. Uitvoeringsplan klimaatbestendige openbare ruimte (KbOR) opstellen en uitvoeren: maatregelen om alle knelpunten voor 2050 op te lossen. Opgave klimaatbestendig stedelijk watersysteem en waterbalans bekend. Actieplan Groene Tuinen (inclusief bewustwording en participatie) Subsidieregeling groene daken / klimaatadaptieve maatregelen. Landelijke maatlat ander landelijk beleid/wetgeving uitwerken met woningcorporaties Voor gemeentelijk vastgoed aan de hand van de Landelijke maatlat en ander landelijk beleid bepalen wat de opgave is en welke maatregelen nodig zijn. We verkennen de huidige technologische, financiële en maatschappelijke ontwikkelingen rondom de inzameling van huishoudelijk afval. We maken aan de hand van de nu lopende verkenning en experimenten een keuze in hoe het circulair ambachtscentrum er uit komt te zien. We werken verder aan de verduurzaming van onze eigen inkoop, o.a. middels het verduurzamen van het tactisch inkoopbeleid. We vervullen samen met onze partners op de Zuid-Hollandse eilanden een aanjaagfunctie op het thema circulair bouwen. We onderzoeken van een aantal grondstromen of en hoe we die (meer) circulair kunnen maken en voeren haalbare interventies uit. We verkennen het thema kringlooplandbouw.
We blijven actief inzetten op het verminderen van voedselverspilling. We zorgen ervoor dat Duurzaamheid in brede zin onderdeel wordt van de Omgevingsvisie Nissewaard. In beeld brengen en ontwikkelen van financierings- en stimuleringsregelingen We onderzoeken of en hoe vormgegeven kan worden aan een energieloket voor inwoners over verschillende duurzaamheidsthema’s (naast energie(transitie), ook klimaatadaptatie, circulair en biodiversiteit). We zorgen ervoor dat Duurzaamheid in brede zin verder verankerd wordt in de prestatieafspraken met de woningcorporaties.
74
-
-
We voeren de Green Deal Halfweg-Molenwatering uit die begin 2022 gesloten is, en doelen, samenwerkingsafspraken en activiteiten voor de komende jaren op het gebied van energie, circulariteit en klimaatadaptatie bevat. We verbreden onze communicatie- en participatiestrategie om onze inwoners een perspectief te bieden wat zij kunnen doen om te verduurzamen.
Wat mag het thema kosten?
Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
3.767
4.364
3.451
3.851
3.357
3.330
Baten
-1.449
-963
-1.487
-1.500
-1.513
-1.487
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
2.318
3.400
1.965
2.351
1.844
1.844
-49
-1.414
0
-420
0
0
2.269
1.987
1.965
1.931
1.844
1.844
Mutaties reserves Totaal thema
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2024 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. • In 2023 is incidenteel budget opgenomen in het kader van duurzaamheid dat is overgeheveld uit 2022 van € 745.000 ten laste van de Algemene reserve. • In 2023 zijn voor de Regionale Energiestrategie middelen geraamd van € 735.000 waarvoor € 167.500 aan bijdragen van andere gemeenten zijn geraamd. • Voor de uitvoering van het klimaatakkoord zijn vanuit het rijk extra gelden beschikbaar gesteld. Deze lasten bedragen op dit thema € 1.154.000 en de baten zijn bedragen € 1.461.000 in 2024 t/m 2027. Het verschil tussen de baten en lasten is verantwoord op programma 6 op de stelpost Overhead. • In 2025 wordt incidenteel € 420.000 onttrokken aan de reserve Duurzaamheid voor het uitvoeringsplan.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Hottentot Wethouder Hottentot
Commissie Commissie Leefomgeving
Verbonden partijen Metropoolregio Rotterdam Den Haag Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond GGD Rotterdam-Rijnmond Stedin Relevante documenten op themaniveau -
Programmaplan Duurzaamheid Nissewaard 2021-2022, vastgesteld van april 2021 Klimaatstresstest Voorne-Putten, vastgesteld april 2020 Strategie Klimaatadaptatie Voorne-Putten, vastgesteld april 2021 75
-
Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Nissewaard, vastgesteld april 2021 Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Voorne-Putten, vastgesteld april 2021 Warmtetransitievisie Voorne-Putten, vastgesteld mei 2020 Regionale Energiestrategie regio Rotterdam - Den Haag 1.0, vastgesteld juni 2021 Laadstrategie, uitvoerend beleid openbaar laden en locatiekaart concept-laadlocaties, vastgesteld juli 2021
76
Wonen Nissewaard is al vele jaren de thuisbasis van inwoners die binnen onze gemeente werken, maar daarnaast de plek waar vele mensen die in de haven en elders in de regio werken thuiskomen. Een gevarieerd aanbod aan diverse woon- en leefmilieus moet onze inwoners huisvesten en potentieel nieuwe inwoners aantrekken. We beogen een woningvoorraad die kwalitatief in balans is en die bijdraagt aan de leefbaarheid in Nissewaard. We hebben gezinsvriendelijke wijken en dorpen en liggen op mooie afstand van het strand en de stad. Je vindt in de dorpskernen de rust en ruimte, maar Nissewaard biedt ook de voordelen van een middelgrote stad als Spijkenisse. We anticiperen op veranderende woonwensen en bieden voldoende aanbod voor alle levensfasen en de sociale doelgroep.
Wat willen we bereiken? • • • • • • •
We streven naar een woningvoorraad die in balans is en werken aan een aantrekkelijk woon- en leefklimaat. We stimuleren doorstroming op de woningmarkt creëren en mogelijkheden voor het maken van wooncarrière. Streven naar leefbare wijken en kernen We breiden de sociale woningvoorraad nominaal licht uit en spreiden deze evenwichtiger over de gemeente We realiseren voldoende passende woonruimte voor specifieke aandachtsgroepen. We benutten kansen om in elke kern of wijk bij te bouwen, op potentiële ontwikkellocaties. De meeste woningen worden toegevoegd in/rond het stadscentrum en rondom OV-knooppunten, met name Spijkenisse-Centrum. We vermarkten Nissewaard als een aantrekkelijk woongebied.
77
Beleidsindicatoren Indicator
Toelichting
Bron
Realisatie 2022 242
Begroting 2023 245
Streefwaarde 2024 248
Gemiddelde WOZ waarde van woningen
X 1.000 euro
CBS
Nieuw gebouwde woningen
Aantal per 1.000 woningen
Basisregistratie adressen en gebouwen
10
10
10
Demografische druk
Aandeel jongeren (< 20 jaar) en ouderen (> 65 jaar) t.o.v. de groep 20 tot 65 jaar
CBS
72,5%
72,5%
74,0%
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonsh uishouden
In euro's
COELO
740
772
855
Gemeentelijke woonlasten meerpersoons huishouden
In euro's
COELO
740
772
855
Wonen
Tevredenheid met de woning
Nissewaard Peiling
7,3
7,3
7,5
Wijk- en kerngericht werken
Stabiliteit/ toename leefbaarheid in wijken en kernen
Nissewaard Peiling
7,4
7,4
7,4
Wat gaan we daarvoor doen? • • • • • •
We bouwen bij in woningbouwsegmenten die op kern- of gemeenteniveau onderbelicht zijn en brengen daarmee de woningvoorraad meer in balans. Om doorstroming te bevorderen bouwen we (middel)dure eengezinswoningen en (levensloopbestendige) appartementen. We vergroten het aantal starterswoningen door bestaand vastgoed, indien passend binnen de kaders, te transformeren. We streven naar een toename van onderscheidende woonvormen zoals flexwonen, tiny houses en hofjeswoningen. Bij woningbouwprojecten maken we maatwerkafspraken met ontwikkelaars over percentages betaalbare- en middensegment. We ontwikkelen een Woonzorgvisie voor senioren en zorgbehoevende inwoners. We handhaven de Starterslening voor jonge starters op de koopmarkt.
78
• • •
We zetten sturingsmiddelen in om de leefbaarheid in de wijken en kernen te versterken. Dit zijn middelen zoals de zelfbewoningsplicht, de Rotterdamwet en de Wet Goed Verhuurderschap. Op zowel lokaal als subregionaal niveau werken aan de marketing van ons gebied als aantrekkelijke woonregio. We voeren onze (wettelijke) taken uit op het gebied van onder meer prestatieafspraken met de corporaties, de Huisvestingswet, de Woningwet, vergunningverlening en (boven)regionale afspraken over de woningmarkt.
Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
4.085
4.923
2.821
2.723
2.544
2.503
Baten
-2.803
-1.283
-900
-800
-800
-800
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
1.282
3.641
1.921
1.923
1.744
1.703
Mutaties reserves
-290
-1.755
-75
-75
0
0
Totaal thema
992
1.885
1.846
1.848
1.744
1.703
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2024 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. • In 2023 is op de lasten en baten een bedrag opgenomen van €116.310 voor de 2e fase Herstructurering Sterrenkwartier. Dit bedrag is overgeheveld uit 2022. • In 2023 zijn incidenteel middelen opgenomen voor het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie van € 150.948. • Ten opzichte van 2023 zijn de kosten voor de Omgevingswet in 2024 € 980.000 lager. Dit betreft de eenmalige budgetten via de overheveling 2022/2023 voor de invoering van deze wet. In 2024/2025 zijn wel extra middelen opgenomen voor de tijdelijke aanstelling van een GEO adviseur. Deze middelen ad. € 100.000 zijn via de PPN24 beschikbaar gekomen. • In 2023 is eenmalig een budget voor de Omgevingsvisie beschikbaar voor een bedrag van € 420.000. Deze lasten vallen in 2024 weg. • De opbrengsten bouwleges/omgevingswet vallen in 2024 € 266.000 lager uit ten opzichte van de begroting 2023. Daartegenover staan in 2024 ook lagere kosten inhuur ad. € 229.000 en advieskosten € 60.000. • Ten opzichte van 2023 valt de onttrekking aan de algemene reserve € 1.680.000 lager uit. Dit heeft betrekking op de overheveling 2022/2023 voor de Omgevingswet en inhuur samenwerking wonen.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Mijnans Wethouder Mijnans
Wethouder Hottentot Wethouder Hottentot
Commissie Commissie Leefomgeving 79
Verbonden partijen Metropoolregio Rotterdam Den Haag Relevante documenten op themaniveau Woonvisie Nissewaard Nissewaard naar 2040
80
Bouwprojecten & grondexploitatie Dit thema behandelt de wijze waarop de gemeente invulling geeft aan haar grondbeleid. Belangrijke onderwerpen hierbij zijn: • De ontwikkelingen van bouwprojecten op eigen grond. • Het faciliteren van private ontwikkelingen. • Het beheer van gronden. • De verkoop van blote eigendommen.
Wat willen we bereiken? Uitvoering geven aan Nissewaard naar 2040 middels actief en faciliterend grondbeleid.
Beleidsindicatoren Bij dit thema zijn geen beleidsindicatoren van toepassing.
Wat gaan we daarvoor doen? Nissewaard naar 2040: • Voor kansen op eigen grondgebied nieuwe grondexploitaties openen. • Voor kansen op particulier grondgebied in gesprek gaan met partners en, waar nodig, partners met elkaar verbinden. Versterken economische positie: • Verkoopbeleid m.b.t. de verkoop van blote eigendommen voeren. • Grip houden op grondexploitaties en kansen benutten.
Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
20.564
34.546
38.332
38.327
38.326
38.325
Baten
-17.267
-33.011
-38.620
-38.620
-38.620
-38.620
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
3.297
1.535
-288
-293
-294
-295
Mutaties reserves
-231
0
0
0
0
0
Totaal thema
3.066
1.535
-288
-293
-294
-295
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2024 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. • De begroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2027 zijn aangepast naar aanleiding van de herziening van de Nota Grondexploitaties 2023. • In 2023 zijn incidenteel kosten voor het afboeken van de boekwaarde van € 550.000 en opbrengsten van € 550.000 geraamd van verkopen gronden.
81
Portefeuillehouder(s) Wethouder Hamerslag Wethouder Hamerslag
Wethouder Hottentot Wethouder Hottentot
Wethouder Mijnans Wethouder Mijnans
Commissie Commissie Leefomgeving
Verbonden partijen Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond Elementen BV Spijkenisse Relevante documenten op themaniveau Notitie Grondexploitaties 2016 Commissie BBV Nissewaard naar 2040
82
Ondernemen en ontspannen Kernboodschap Ondernemen en ontspannen Met dit programma dragen we bij aan de verdere ontwikkeling van Nissewaard als een aantrekkelijke gemeente met een hoog voorzieningenniveau waar het goed wonen, werken, ontspannen en recreëren is. Samen met ondernemers, kennisinstellingen en regiogemeenten versterken en behouden we werkgelegenheid en bedrijvigheid en bereiden we ons voor op nieuwe manieren van produceren, consumeren en opleiden waarin duurzaamheid, vergroening, digitalisering, een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt en een leven lang ontwikkelen centraal staan. We benutten onze sterke punten, zoals de unieke ligging en de kwaliteiten van ons landschap, ons cultureel erfgoed en gevarieerde verenigingsleven. Dit alles vormt een divers en uitdagend aanbod voor sport en ontspanning, dat tegelijkertijd kansen biedt voor ontplooiing en participatie in de samenleving. Het beeld is dat er zonder onderbreking crises of onzekerheden elkaar opvolgen of kunnen versterken. De oorlog in Oekraïne, de effecten van de inflatie en de energievraagstukken zijn voor ondernemers en inwoners manifest. Tegelijkertijd is er in veel sectoren een groot (dreigend) personeelstekort waardoor verder ontwikkeling van nieuwe bedrijvigheid belemmerd wordt.
Voor Nissewaard is het van belang hier blijvend aandacht aan te geven en te doen wat mogelijk is op gemeenteniveau voor de onderdelen van dit programma, zowel het ondernemen als het ontspannen. Er is en blijft - mede vanuit Nissewaard 2040 - ingezet worden op een herkenbaar economisch profiel voor Nissewaard in combinatie met scholingsmogelijkheden. Concrete initiatieven worden opgepakt om het economische vestigingsklimaat te versterken, de bestaande bedrijventerreinen te verbeteren en nieuwe ruimte aan te bieden. Ondersteuning van het netwerk aan vrijwilligers(organisaties) is essentieel om een aantrekkelijke gemeente te blijven om te wonen en te ontspannen. Kunst en cultuur hebben we hoog in het vaandel staan in Nissewaard. We zijn trots op onze culturele infrastructuur, trots op het brede cultuuraanbod en trots op de grote hoeveelheid kunstwerken in onze openbare ruimte. We vinden het belangrijk alle inwoners van Nissewaard kansen voor ontwikkeling, ontplooiing en ontmoeting te bieden en zien het als een uitdaging daar alle (culturele) identiteiten bij te betrekken. De beleving van kunst en cultuur staat voor ons niet op zichzelf maar biedt ook tal van mogelijkheden voor een maatschappelijk rendement dat bijdraagt aan de doelstellingen in het sociaal domein.
Kunst en cultuur zijn van belang vanwege de bijdrage aan het leefklimaat in de kernen en de wijken en vanwege de kansen op ontwikkeling en ontplooiing voor inwoners door middel van cultuureducatie en –participatie.
Wat mag het programma kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
12.640
14.433
12.544
12.349
12.308
12.307
Baten
-2.837
-3.796
-3.033
-3.006
-2.979
-2.979
Saldo lasten en baten
9.802
10.637
9.511
9.343
9.329
9.328
Mutaties reserves
-253
-1.851
-100
0
0
0
Totaal programma
9.549
8.786
9.411
9.343
9.329
9.328
83
Economie De ontwikkelingen rondom digitalisering, robotisering en verduurzaming leiden tot een nieuwe economie en vernieuwing van de werkgelegenheid. Het rapport Economische Visie Nissewaard van Kuipers (januari 2020) geeft aangrijpingspunten om het economisch profiel van Nissewaard te versterken vanuit het concept Service Valley. Deze zijn met ondernemers vertaald in een Handelingsperspectief Bedrijventerreinen (AT Osborne, oktober 2021). Nissewaard zet in op het versterken van de economische structuur door het hebben van een uitnodigend woon- en vestigingsklimaat en een goed opgeleide beroepsbevolking. In de achterliggende periode is er intensief overleg geweest met de agrarische sector, de natuurbeherende organisaties en andere betrokken over het toekomstperspectief voor Voorne Putten voor zowel de agragrische sector als de natuur en recreatie. De komende periode zal hier nadrukkelijk een vervolg op gegeven worden om de verschillende belangen en ruimteclaims te kunnen afwegen, waarbij sprake is en blijft van een toekomst voor een duurzame agrarische sector op Voorne Putten. Dit kan en wil Nissewaard niet alleen bereiken, daarvoor is samenwerking met ondernemers, kennisinstellingen, inwoners en andere overheden noodzakelijk. Deze regionale samenwerking is er op Voorne Putten, in de regio MRDH alsook die van de Zuid-Hollandse Delta.
Wat willen we bereiken? • • • • •
Een compact en levendig stadscentrum dat optimaal economisch functioneert en toekomstbestendig is. We willen onze werklocaties zodanig vormgeven vanuit het concept Service Valley, dat dit bijdraagt aan behoud en uitbreiding van werkgelegenheid en ontwikkeling van een duurzame en circulaire economie. De relatie tussen ondernemers en gemeente onderhouden. We houden de dienstverlening richting ondernemers up-to-date met ons ondernemersloket. We willen dat de werknemers up-to-date blijven door een goede aansluiting van het onderwijs (leven lang ontwikkelen) op de arbeidsmarkt. Nissewaard als regionale broedplaats voor nieuwe vormen van zorginnovatie, technologieën en onderwijs.
84
Beleidsindicatoren Indicator Toelichting
Bron
Realisatie 2022
Begroting 2023
Streefwaarde 2024
Functiemenging
De functiemengingsind ex geeft de verhouding weer tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.