Begroting 2024 en meerjarenbegroting 2025- 2027 Raadsversie
Tekst van het document
Hierbij wordt met name de verbinding gezocht met andere maatschappelijke partners in de wijk en met het programma Nissewaard naar 2040. Onder andere hiervoor zijn extra middelen beschikbaar gesteld door de raad: • Zo zijn er plannen ontwikkeld voor herinrichting van het gebied rondom de Heijwegenlaan in Spijkenisse. Onderdeel hiervan is de herhuisvesting van het voortgezet onderwijs. Dit is ook opgenomen in het Bestuurlijk Akkoord Voortgezet Onderwijs. Naar verwachting worden de twee schoolgebouwen voor voortgezet onderwijs (MY college en Penta mavo, inclusief gymzalen) eind 2025, in de loop van 2026 opgeleverd. • Dezelfde integrale insteek geldt ook voor de nieuwbouw- en renovatieprojecten van het nieuwe IHP PO 2023-2042. Denk hierbij met name aan de wijken Noord, Centrum, Akkers en Waterland. Armoedebeleid We willen alle mensen laten meedoen in onze samenleving ongeacht het inkomen. Daarbij ligt de focus op preventie en vroegsignalering. We willen daarbij het bereik onder jongeren en volwassenen vergroten en zetten in op voorzieningen voor deze doelgroepen. We zetten onze aanpak op preventie van schulden en armoede, energiearmoede en kansenongelijkheid door en ondernemen actie om het bereik van onze minimavoorzieningen te vergroten. Hiervoor gaan we langs bij en werken we in ieder geval samen met scholen, wijkcentra en ouderenzorg.
Waar mogelijk passen wij onze werkwijze aan om deze te versimpelen. Zo starten wij met het ambtshalve verstrekken van de Individuele Inkomenstoeslag. De verwachting is dat door de hoge inflatie en energieprijzen meer inwoners onder de armoedegrens komen en er een groter beroep wordt gedaan op de schuldhulpverlening. Dit houden we nauwlettend in de gaten en indien nodig passen we ons armoedebeleid hierop aan. Tevens blijven we de gedupeerde gezinnen die in de problemen zijn gekomen door de toeslagenaffaire ondersteunen. Werk en inkomen We willen zoveel mogelijk inwoners die bijstand ontvangen, laten profiteren van de krapte op de arbeidsmarkt. Wij vinden het belangrijk dat mensen voor hun eigen inkomen kunnen zorgen. Wij zetten middelen in ten bate van werk en (arbeids)ontwikkeling om de situatie van inwoners te bevorderen. Dit doen wij door het beperken van de instroom, het vergroten van uitstroom en het ondersteunen van de ontwikkeling van uitkeringsgerechtigden die (nog) niet in staat zijn om te werken. Waar mogelijk maken wij een beweging naar voren en richten ons op preventie. De 20
ondersteuning aan jongeren intensiveren wij door de inzet van een jongerenpunt welke zich onder andere richt op arbeid. We zijn er trots op dat wij hoge uitstroomcijfers van uitkeringsgerechtigden hebben. Deze lijn willen wij doorzetten in het belang van onze inwoners, werkgevers en gemeentefinanciën. Bereikbare zorg In 2024 blijven wij inzetten op de bereikbare zorg voor alle inwoners van Nissewaard. Wij doen dit door de samenwerking te versterken met onze partners zoals het Spijkenisse Medisch Centrum (SMC). Het Integraal Zorgakkoord (IZA) geeft ons handvatten voor het beter organiseren van (acute) zorg en het stimuleren van preventieve maatregelen voor het bevorderen van gezondheid van onze inwoners. We zoeken hiervoor de samenwerking op met zorgaanbieders, zorgverzekeraars en het Regionaal overleg Acute Zorg (ROAZ). In 2024 geven wij invulling aan de gemaakte transformatieplannen.
21
Financiële samenvatting In de programma's zijn de inhoudelijke ambities vertaald in concrete doelstellingen. In deze samenvatting worden de financiën op hoofdlijnen toegelicht. Het gaat daarbij om wijzigingen die verwerkt zijn ten opzichte van de vorige begroting en de Perspectiefnota 2024. Dit wordt afgerond met een voorstel voor een sluitende begroting 2024 - 2027. Het financieel perspectief wordt vervolgens gecompleteerd met de verwachte ontwikkeling van de financiële positie. Daarbij wordt aandacht besteed aan het beschikbare weerstandsvermogen en de benodigde weerstandscapaciteit, het verloop van de Algemene reserve, het verloop van bezittingen (activa) en schulden (passiva) en de belangrijkste financiële ratio's.
Financieel perspectief Net als bij de vorige begroting staan de gemeentelijke financiën onder druk. Naast de historisch hoge inflatie zijn het 'financieel ravijn' in 2026 als gevolg van het regeerakkoord en de herverdeling van het Gemeentefonds daar in belangrijke mate debet aan. Met het uitblijven van duidelijkheid vanuit het Rijk over hoe het 'financieel ravijn' in het begrotingsjaar 2026 opgelost gaat worden, heeft Nissewaard er net als vele gemeenten in Nederland voor gekozen om niet alles op alles te zetten om 2026 financieel sluitend te maken. In het verlengde van het advies van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft (ook) Nissewaard de tekorten zichtbaar in begroting verwerkt. Dat neemt niet weg dat voor de jaren 2024 en 2025 uiteraard wel hard gewerkt is om te komen tot een sluitende begroting. En dat is ook gelukt. Beide jaren sluiten met positieve saldi. Daarnaast beschikt Nissewaard nog over een goed gevulde Algemene reserve als financiële buffer. Met het oog op 2040 zijn er diverse onderwerpen waar we mee aan de slag zullen gaan. We willen immers ook in 2040 die aantrekkelijke, vitale, toekomstbestendige woon- en werkgemeente zijn.
Vervangingsopgaven op het gebied van de onderwijshuisvesting en onze eigen accommodaties, het herstructureren van wijken, bereikbaarheid, het stimuleren van werkgelegenheid, investeren in groen en recreatie, duurzaamheid en klimaatadaptatie zijn daarbij belangrijke zaken. Prijsstijgingen als gevolg van zowel materiële als personele schaarste maken dat het realiseren van de ambities met financiële uitdagingen gepaard kunnen gaan. Samen met het financieel ravijn in 2026 en verder blijft behoedzaam en zorgvuldig omgaan met onze financiële middelen dan ook een belangrijke leidraad. Onderstaand en in het onderdeel Financiële positie wordt een en ander nader toegelicht.
Financieel perspectief 2024 - 2027 Naar aanleiding van de Perspectiefnota 2024 en de meicirculaire 2023 resteerde voor 2024 nog een voordelig saldo van € 1,2 miljoen aflopend tot - € 4,2 miljoen in 2026. Met het afronden van de begroting 2024 – 2027 zijn daarnaast nog enkele analyseverschillen / nagekomen knelpunten naar boven gekomen welke per saldo een nadelig effect hebben. Het begrotingssaldo komt daarmee op € 1,2 miljoen voordelig in 2024 aflopend tot - € 5,4 miljoen nadelig in 2027.
22
Bedragen x € 1.000 (“-” = nadelig) Begrotingssaldo Saldo Perspectiefnota 2024 (A)
2024 1.401
2025 3.044
2026 -1.858
2027 -1.586
Meicirculaire 2023 (B) Diverse mutaties Subtotaal (A+B) Analyseverschillen Saldo begroting
-218 1.183 -29 1.154
-982 2.062 -1.824 238
-2.064 -3.922 -1.190 -5.112
-2.642 -4.228 -1.203 -5.431
Analyseverschillen Onderstaand wordt een nadere uiteenzetting gegeven van de analyseverschillen. Bedragen x € 1.000 (“-” = nadelig) Analyseverschillen Formatielasten Reiskosten woon-werkverkeer Kapitaallasten incl. act. mjis + index BTW-comp.fonds (afval & riolering) Correctie Alg. uitkering PPN 2024 Treasury - rente Treasury - dividend (Stedin) Lagere energiekosten Knelpunt Beheer Knelpunt De Stoep Uitvoeringsplan groot onderhoud beheer openbare ruimte 2024 - 2027 Onttrekking reserve Groot onderhoud Onttrekking reserve Beheer t.b.v. park Vogelenzang -> 2025 - baten Lasten park Vogelenzang -> 2025 Onttrekking reserve Duurzaamheid > 2025 Lasten Duurzaamheid -> 2025 Overige Totaal analyseverschillen
2024 -1.278 -170 -205 -131
2025 -1.280 -170 -450 -113
2026 -1.217 -170 -366 -155
-837 585 1.000 572 200
-794 508
-233 925
2027 -1.186 -170 -144 -155 -444 162 705
26 -1.190
29 -1.203
200
1.500 -1.500 -500
500
500
-500
-420
420
420 235 -29
-420 275 -1.824
Toelichting Formatielasten Jaarlijks wordt de personeelsbegroting opgemaakt op basis van het huidig personeel (stand 2e kwartaal 2023) met daarbij een reële inschatting van de periodieken, de cao-stijging en de wijziging in de werkgeverslasten. Vacatures worden geraamd op het midden van de bijbehorende salarisschaal. Het begroten op persoonsniveau (op basis van wekelijke lasten) zorgt ervoor dat er jaarlijks, door mutaties in het personeelsbestand, analyseverschillen ontstaan. Het hier gepresenteerde verschil hangt samen met de effecten van de nieuwe CAO gemeenten. Doordat een component van deze CAO bestaat uit een vast bedrag bleek de stijging van de formatiekosten bij de Perspectiefnota 2024 te laag zijn ingeschat. Zo bleek de ingeschatte 7% CAO-stijging na doorrekening op individueel niveau richting (gemiddeld genomen) de 9% te gaan.
23
Reiskosten woon-werkverkeer Eind 2022 is in het kader van aantrekkelijk werkgeverschap voorgesteld om de reiskostenvergoeding te verhogen van € 0,12 per km naar € 0,21 per km. Om dit ook voor 2024 en verder te kunnen continueren is een bedrag van € 170.000 structureel benodigd. In het collegeadvies is destijds voorgesteld om de extra kosten te dekken via de post Reservering verwachte CAO-stijging in de begroting 2023 - 2026 ad € 649.000 structureel. Deze post is bij het opstellen van de technische begroting 2024 - 2027 echter volledig ingezet als dekkingsmiddel. Kapitaallasten inclusief actualisatie meerjareninvesteringsschema en indexatie Dit analyseverschil betreft verschillende componenten. Het betreft de actualisatie van de staat van activa (investeringen), het meerjareninvesteringsschema (geplande investeringen) en het indexeren (3,5%) van de geplande investeringen. BTW-comp.fonds (afval & riolering) Bij de tariefberekening van de afvalstoffenheffing en rioolheffing wordt rekening gehouden met BTW over de betreffende kosten. Dit hangt samen met de introductie van het BTW-compensatiefonds in het verleden en de uitname die daarvoor is gedaan uit het Gemeentefonds. In z’n algemeenheid werkt dit als volgt. Meer kosten, betekent ook meer BTW, dit is per saldo voordelig voor de begroting omdat deze BTW gedekt wordt via de afval- dan wel rioolheffing.
Andersom, minder kosten, betekent minder BTW dat gedekt wordt via deze heffingen, wat een nadelig effect geeft op de begroting. Met het opstellen van de begroting 2024 - 2027 is geconstateerd dat sprake is van minder (investerings)kosten waardoor er ook minder BTW is toegerekend. Voor de begroting is dit een nadelig effect. Correctie Alg. uitkering PPN 2024 In de Perspectiefnota 2024 is op basis van de Voorjaarsnota 2023 van het Rijk in 2027 een voordeel bij de Algemene uitkering opgenomen van € 705.000. Dit betreft de verwachte groei van het Bruto Binnenlands Product (BBP) als mogelijk onderdeel van de nieuwe trap-op-trap-af-methodiek voor het Gemeentefonds (onderdeel ‘oplossing’ financieel ravijn). In de meicirculaire 2023 is deze mutatie echter niet meegenomen. Omdat onze toezichthouder de provincie Zuid-Holland heeft aangegeven dat de circulaires van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties moeten worden gevolgd bij het opstellen van de begroting, moet deze post komen te vervallen. In de Perspectiefnota 2024 is aangegeven dat de genoemde € 705.000 voor 37% (€ 261.000) verrekend is met (de stelpost van) het Sociaal Domein en voor € 444.000 met het begrotingssaldo. Gezien de instructie vanuit de provincie Zuid-Holland worden deze mutaties teruggedraaid.
Treasury - rente Dit analyseverschil hangt samen met de laatste actualisaties van de treasuryramingen (financieringsbehoefte) in relatie tot de rentelasten voortvloeiende uit de staat van activa en het meerjareninvesteringsschema. Treasury - dividend (Stedin) Er is recent met de Staat overeenstemming bereikt over de voorwaarden van het toetreden van de Staat als aandeelhouder tot Stedin. Hierdoor is ook meer duidelijkheid ontstaan over het verwachte dividend van Stedin en de voorwaarden waaronder dit uitgekeerd wordt. Ten opzichte van de vorige begroting geeft dit een voordelig effect. Lagere energielasten In de lopende begroting is voor 2024 € 2,3 miljoen aan extra energielasten opgenomen. Met de dalende energieprijzen is de inschatting dat hier € 1 miljoen van vrij kan vallen. Knelpunt Beheer In de Perspectiefnota 2024 is voor 2024 een knelpunt met betrekking tot beheer opgenomen voor een bedrag van € 871.000. Dit wordt voor € 299.000 gedekt via de stelpost Areaalmutaties. 24
Voorgesteld wordt om, in het kader van een sluitende begroting 2024, voor 2024 dit knelpunt te beperken tot € 299.000. Bij de 2e Tussenrapportage 2023 dan wel de Perspectiefnota 2025 zal hier indien nodig nader over geadviseerd worden. Knelpunt De Stoep In de Perspectiefnota 2024 is voor 2024 en 2025 een extra bedrag opgenomen van € 200.000 per jaar. Voorgesteld wordt om, in het kader van te komen tot een sluitende begroting 2024, bij de 2e Tussenrapportage 2023 een eenmalige storting in de reserve van De Stoep op te nemen van € 400.000. Hierdoor kan de opgenomen € 200.000 voor 2024 en 2025 vrijvallen. Uitvoeringsplan groot onderhoud beheer openbare ruimte 2024 - 2027 / Onttrekking reserve Groot onderhoud Naar verwachting zal hier voor 2024 minder (extra) budget benodigd zijn. Dit hangt enerzijds samen met de beschikbare capaciteit (ook van derden) om de werkzaamheden uit te voeren en anderzijds met de verwachting dat niet alle middelen voor 2023 besteed zullen worden. Hierover zal bij het voorstel Overheveling 2023 -> 2024 dan wel de Perspectiefnota 2025 nader geadviseerd worden. Onttrekking reserve Beheer Park Vogelenzang + lasten -> 2025 Voor 2024 staat een onttrekking aan de reserve Beheer begroot van € 500.000 en een zelfde bedrag aan lasten. Naar verwachting zijn deze lasten en daarmee ook de onttrekking aan deze reserve pas in 2025 nodig.
Onttrekking reserve Duurzaamheid + lasten -> 2025 Voor 2024 staat een onttrekking aan de reserve Duurzaamheid begroot van € 420.000 en een zelfde bedrag aan lasten. In verband met de ontvangen gelden vanuit het klimaatakkoord zijn deze lasten en daarmee ook de onttrekking aan deze reserve pas in 2025 nodig. Overige Dit betreft een verzamelpost van diverse kleinere/technische analyseverschillen. Sluitende begroting 2024 - 2027 De begroting sluit met een voordelig saldo van € 1,2 miljoen in 2024 aflopend tot - € 5,4 miljoen nadelig in 2027. Voorgesteld wordt om deze bedragen op de post Saldo begroting te parkeren. Sociaal Domein Stelpost Sociaal Domein Bijgaand de ontwikkelingen in het Sociaal Domein voor het financieel perspectief. In de Perspectiefnota 2024 is de stand van de stelpost Sociaal Domein aangegeven. In de onderstaande tabellen is terug te vinden welke mutaties zijn verwerkt in de begroting 2024 - 2027 en wat de stand is van de stelpost Sociaal Domein in de begroting.
25
Bedragen x € 1.000 (“-” = nadelig) Saldo stelpost SD Saldo stelpost na PPN 2024 Effecten meicirculaire 2023 Stand stelpost sociaal domein na meicirc. 2023 Mutaties per thema in de begroting 2024-2027: Thuis in Nissewaard Maatwerk Jeugd Maatwerk Volwassenen Werk, Inkomen, Inburgering & Armoedebeleid Volksgezondheid Stelpost Sociaal Domein begroting 2024-2027
2024 1.364 -2.462 -1.098
338 -2 762 104 104
2025 2.504 -2.162 342
676 200 808 104 2.129
2026 -3.230 -3.158 -6.388
2027 -2.876 -3.728 -6.604
781 200 869 104 -4.435
-261 781 200 470 104 -5.310
Toelichting Effecten meicirculaire 2023 In de meicirculaire 2023 extra middelen jeugdzorg toegekend voor 2024 en 2025. In de begroting waren deze baten reeds geraamd. Als gevolg van een onjuiste berekeningsgrondslag zijn deze baten te hoog geraamd. Bij de meicirculaire 2023 zijn deze baten nu gecorrigeerd. Per saldo betekent dit voor de stelpost sociaal domein een nadeel van € 2 miljoen in 2024, circa € 1 miljoen in 2025 en 2026 en € 1,5 miljoen in 2027. Naast de geraamde baten extra middelen jeugdzorg zijn ook lagere lasten als taakstelling in de begroting opgenomen. Ook deze taakstelling wordt op basis van de informatie uit de meicirculaire 2023 en het voorschrift van de provincie naar beneden bijgesteld. Het Rijk is verantwoordelijk voor de te realiseren taakstelling. Het bijstellen van de taakstelling heeft een negatief effect op de stelpost van € 700.0000 in 2024 en € 1,1 miljoen vanaf 2025. Voor een nadere uiteenzetting van alle mutaties wordt verwezen naar het advies over de meicirculaire 2023. Thuis in Nissewaard In het thema Thuis in Nissewaard zijn de volgende mutaties in de begroting 2024 verwerkt. Mutaties SD (bedragen x € 1.000) Thema Thuis in Nissewaard Implementatie vraag verheldering Ingang Dekking reserve Sociaal Domein Correctie PPN2024 37% accres algemene uitkering Totaal mutaties Thuis in Nissewaard
2024
2025
-250 250
-250 250
0
0
2026
2027
0
-261 -261
Voor een nadere toelichting van de mutaties wordt verwezen naar het thema Thuis in Nissewaard naar het onderdeel “Wat mag het thema kosten?”.
26
Maatwerk Jeugd In het thema Maatwerk Jeugd zijn de volgende mutaties in de begroting 2024 verwerkt. Mutaties SD (bedragen x € 1.000) Thema Maatwerk Jeugd Verhoging begroting 2024/meerjarenraming GR JR Stelpost GR JR woonplaatsbeginsel Daginvulling Jeugd Kostprijs onderzoek huishoudelijke hulp en begeleiding Toezicht en handhaving onderzoek 10 duurste gezinnen jeugdhulp Totaal mutaties Maatwerk Jeugd + PM
2024
2025
2026
2027
-1.698 2.500 -465 PM PM PM 338
-1.719 2.500 -105 PM PM PM 676
-1.719 2.500
-1.719 2.500
PM PM PM 781
PM PM PM 781
Voor een nadere toelichting van de mutaties wordt verwezen naar het thema Thuis Maatwerk Jeugd naar het onderdeel “Wat mag het thema kosten?”. Maatwerk Volwassenen In het thema Maatwerk volwassenen zijn de volgende mutaties in de begroting 2024 verwerkt. Knelpunten SD (bedragen x € 1.000) Thema Maatwerk Volwassenen Collectief vervoer Afhandeling aanvragen Wmo Kostprijs onderzoek huishoudelijke hulp en begeleiding Totaal knelpunten Maatwerk volwassenen
2024
2025
2026
2027
200 -202 PM -2
200
200
200
PM 200
PM 200
PM 200
Voor een nadere toelichting van de mutaties wordt verwezen naar het thema Maatwerk Volwassenen naar het onderdeel “Wat mag het thema kosten?”. Werk, Inkomen, Inburgering & Armoedebeleid In het thema Werk, Inkomen, Inburgering en Armoedebeleid zijn de volgende mutaties in de begroting 2024 verwerkt. Mutaties SD (bedragen x € 1.000) Thema Werk, Inkomen, Inburgering & Armoedebeleid Stelpost exploitatiebijdrage Voorne Putten Werkt BBZ (Besluit voor zelfstandigen) Gratis OV Minima AOW Participatiewet uitkeringen Tot. mut. Werk, Inkomen, Inburgering & Armoedebeleid
2024
2025
2026
2027
566 130 66 PM 762
612 130 66 PM 808
673 130 66 PM 869
274 130 66 PM 470
Voor een nadere toelichting van de mutaties wordt verwezen naar het thema Werk, Inkomen, Inburgering en Armoedebeleid naar het onderdeel “Wat mag het thema kosten?”.
27
Volksgezondheid In het thema Volksgezondheid is de volgende mutatie in de begroting 2024 verwerkt. Bedragen x € 1.000 Mutaties SD (bedragen x € 1.000) Thema Volksgezondheid Gezond in de stad (GIDS) Totaal mutatie Volksgezondheid
2024
2025
2026
2027
104 104
104 104
104 104
104 104
Voor een nadere toelichting van de mutaties wordt verwezen naar het thema Volksgezondheid naar het onderdeel “Wat mag het thema kosten?”. Taakstellingen in het Sociaal Domein Naast de stelpost sociaal domein zijn taakstellingen in de begroting 2024-2027 opgenomen in het Sociaal Domein. Zowel in de Perspectiefnota 2024 als bij de meicirculaire 2023 zijn een aantal taakstellingen ingevuld dan wel aangepast. De taakstellingen “Lagere lasten Jeugd” en “Herinvoering eigen bijdrage Wmo” zijn een verantwoordelijkheid van het Rijk. In de betreffende thema's worden de taakstellingen nader toegelicht. Indien de taakstellingen niet worden gerealiseerd heeft dit een nadelig effect op de stelpost Sociaal Domein. Daarnaast kan het zijn dat er nog meer wordt bespaard dan de geraamde taakstelling, in dat geval heeft dit een positief effect op de stelpost SD. Op dit moment zijn de volgende taakstellingen in de begroting 2024-2027 opgenomen. Bedragen x € 1.000 Taakstellingen SD begroting 2024-2027 Gemeentelijke taakstellingen Thema Thuis in Nissewaard Verdere uitwerking doelen en inspanningen Integrale Ingang en toegang Thema Maatwerk Jeugd Minder zware jeugdhulp met verblijf Thema Maatwerk Volwassenen Dagbesteding als algemene voorziening Subtotaal
2024
PM 0
Taakstellingen onder verantwoordelijkheid van het Rijk Thema Maatwerk Jeugd Lagere lasten Jeugd (voorspraak provincie) Thema Maatwerk Volwassenen Herinvoering Eigen bijdrage Wmo Subtotaal Totaal opgenomen taakstellingen SD
PM PM
2025
2026
2027
PM 100
PM 100
PM 100
50
100
100
PM 150
PM 200
PM 200
2.400
2.400
2.500
2.400 2.550
962 3.362 3.562
956 3.456 3.656
Hieronder worden de taakstellingen toegelicht. Verdere uitwerking doelen en inspanningen: In de ontwikkelagenda sociaal domein zijn doelen en inspanningen opgenomen. Enkele inspanningen hebben een specifieke taakstelling opgelegd gekregen, welke inmiddels nagenoeg allemaal zijn gerealiseerd. Om te zorgen dat de financiële besparings-mogelijkheden van inspanningen ten volle worden onderzocht, is deze taakstelling PM opgenomen. Dit om aantoonbaar te maken dat er altijd 28
een noodzaak is om het sociaal domein financieel gezond te houden en scherp te blijven op mogelijkheden om geld effectiever in te zetten. Inmiddels is ook de opdracht gegeven om bij de perspectiefnota ten behoeve van 2025 en verder, inzicht te bieden in oplossingsmogelijkheden voor het financiële ravijn per 2026. Integrale ingang en toegang: Deze taakstelling spitst zich toe op het beperken van uitgaven in multiprobleemgezinnen wanneer er integrale afwegingen worden gemaakt welke ondersteuning in dat huishouden het meeste effect heeft. Nu wordt vaak vanuit meerderen wetten ondersteuning ingezet bij multiproblematiek. Voorwaarde voor deze taakstelling is wel dat de Wet multiproblematiek (Wams) per medio 2024 ingaat, hetgeen ons de bevoegdheden geeft om over wetgeving heen informatie uit te wisselen en keuzes te maken. De inwerkingtreding per medio 2024 staat echter onder druk, nu dit onderwerp controversieel is verklaard. Het realiseren van casusregie en procesregie in de gemeentelijke organisatie (onderdeel van toegang) is hiertoe eveneens noodzakelijk. Aan dat laatste wordt nu reeds gewerkt met als planning dat dit vanaf januari 2024 in de organisatie geïmplementeerd wordt. Taakstelling 'minder zware jeugdhulp met verblijf' In Nissewaard verblijven relatief veel jeugdigen in een instelling.
Een deel hiervan is boven de 18 jaar en kan mogelijk onder andere wetgeving gaan vallen. Onderzocht wordt of voor deze jeugdigen wel passende maar minder vergaande jeugdhulp mogelijk is waardoor er geen verblijf meer nodig is. In dit kader is inspanning nodig om 18-plussers goede vervolgondersteuning te bieden. Dit kan ook betekenen dat een 18-plusser gebruik kan gaan maken van Beschermd of Begeleid Wonen wat wordt gedekt uit centrumgemeentemiddelen. Het betreft een taakstelling van € 50.000 in 2025 en € 100.000 vanaf 2026. Dagbesteding als algemene voorziening: De taakstelling voor dagbesteding is in de perspectiefnota 2024 ingevuld doordat de kosten voor dagbesteding structureel met ruim € 200.000 zijn verlaagd op basis van de realisatiecijfers in 2022. De taakstelling blijft wel op PM staan om duidelijk te maken dat in het nu lopende voorbereidingstraject alsnog inspanning geleverd moet worden om aanvullende besparingen mogelijk te maken. Taakstelling lagere lasten Jeugd: Op voorspraak van de provincie kunnen de jaarlijks aflopende arbitragegelden in de begroting worden geraamd waarbij een deel als lagere lasten opgenomen dient te worden. In de meerjarenraming 2025 t/m 2027 moeten gemeenten, op voorspraak van de provincie, rekening houden met de voorgenomen besparingen voor Jeugdhulp en een lagere raming van de lasten opnemen.
Het landelijke coalitie-akkoord vermeldt “dat er in aanvulling op de hervormingsagenda Jeugdhulp extra beleidsmaatregelen in de Jeugdzorg worden genomen". Voor Nissewaard gaat het om jaarlijks € 2,4 miljoen lagere lasten in 2025 en 2026 en om € 2,5 miljoen vanaf 2027. Landelijk is bepaald dat de rijksoverheid verantwoordelijk is voor het realiseren van deze taakstelling. Herinvoering Eigen bijdrage Wmo: Het abonnementstarief in de Wmo 2015 wordt afgeschaft. Hiervan bedraagt de geraamde opbrengst vanaf 2025 landelijk € 95 miljoen. In plaats daarvan wordt de inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo 2015 heringevoerd (geraamde opbrengst landelijk € 225 miljoen vanaf 2026). Daarbij is het uitgangspunt dat zoveel mogelijk wordt aangesloten bij de vormgeving zoals die voorheen was met oog voor inkomenseffecten en het beroep dat wordt gedaan op de Wmo. Anders dan beoogd in het Coalitieakkoord verdwijnt het abonnementstarief niet alleen voor de huishoudelijke hulp, maar voor alle Wmo-voorzieningen waarop het abonnementstarief nu van toepassing is. Hiervoor wordt een wetsvoorstel voorbereid. Het huidige wetsvoorstel voor invoering van de passende eigen bijdrage huishoudelijke hulp waarvan de inwerkingtreding per 2025 werd voorzien, wordt ingetrokken. In de meicirculaire 2023 is als gevolg van deze wijziging een korting doorgevoerd van € 961.529 in 2026 en € 956.426 in 2027.
Deze korting is in de begroting 2024-2027 als taakstelling opgenomen. Dit 29
betekent dat meeropbrengsten door een gestegen eigen bijdrage per 2026 allereerst moeten worden gebruikt om de taakstelling in te vullen. Onduidelijk is of de stijging van de eigen bijdrage dit bedrag ook feitelijk bespaart. In ieder geval betekent dit dat de herinvoering eigen bijdrage Wmo ten gunste komt van de rijksoverheid en niet van de gemeente. Reserve Sociaal Domein Naast de structurele stelpost Sociaal Domein in de begroting is er een reserve Sociaal Domein. Het verloop hiervan is als volgt: Bedragen x € 1.000 (“-” = nadelig) Reserve Sociaal Domein 2023 2024 2025 2026 2027 Saldo 1 januari 12.332* 11.153 10.762 10.461 10.411 e 2 Tussenrapportage 2022 -237 -43 Opheffen GR leerplicht -48 -48 Vrijval reserve centrumtaken SD 2.016 Perspectiefnota 2023 -988 GIDS t.b.v. JOGG -81 Aanvullende uitwerking coalitieakkoord -50 -50 -50 -50 Overheveling 2022-2023 -1.790 Implementatie ingang -250 -250 Saldo 31 december 11.153 10.762 10.461 10.411 10.411 *In het saldo van de jaarrekening 2022 is een storting opgenomen van € 3,7 miljoen met betrekking tot een nog te ontvangen bijdrage van het Rijk in het kader van de specifieke uitkering Oekraïne. Over de besteding hiervan wordt nader geadviseerd. Openstaande taakstellingen Voor een compleet beeld van het financieel perspectief zijn ook de nog openstaande bezuinigingstaakstellingen van belang. Het gaat daarbij om de volgende posten.
Bedragen x € 1.000 (“-” = nadelig) Openstaande taakstellingen Accommodaties Accommodaties - invullingsvoorstel ICT/Zaaksysteem Totaal openstaande taakstellingen
2024 108 -108 75 75
2025 108 -108 75 75
2026 108 -108 75 75
2027 108 -108 75 75
Toelichting Accommodaties Van deze taakstelling resteert nog een structureel bedrag van € 108.000. Dit zal worden ingevuld via de stelpost Leegstand. Hier zit nog voldoende ruimte in. Financieel zal dit meerjarig verwerkt worden bij de 2e Tussenrapportage 2023. ICT/Zaaksysteem Aan de hand van een inventarisatie van alle applicaties binnen de gemeente, welke kosten daarmee samenhangen en wie de gebruikers zijn is/wordt nader bepaald van welke applicaties afscheid genomen kan worden zodat deze openstaande bezuiniging ingevuld kan worden. Hierover zal nog nader geadviseerd worden. Structureel en materieel begrotingsevenwicht Het begrotingsevenwicht wordt door onze toezichthouder de provincie Zuid-Holland niet alleen beoordeeld op het gegeven of de lasten en baten op € 0 sluiten. Daarvoor wordt naast het 30
begrotingssaldo ook gekeken naar de incidentele lasten en baten en de openstaande bezuinigingstaakstellingen. Begrotingssaldo Wanneer in dit verband gesproken wordt over begrotingssaldo gaat het naast het 'reguliere' begrotingssaldo ook om de stelposten die min of meer 'vrij' besteedbaar zijn. Zo gaat het bijvoorbeeld ook over de stelposten Sociaal Domein, Innovatie en Concernoverhead. Deze posten tellen voor 2024 op tot € 2 miljoen voordelig aflopend tot - € 10,1 miljoen nadelig. Bedragen x € 1.000 2024 1.154 104 276 492 2.026
Begrotingssaldo Stelpost Sociaal Domein Stelpost Innovatie Stelpost Concernoverhead Begrotingssaldi
2025 238 2.129 276 498 3.141
2026 2027 -5.112 -5.431 -4.435 -5.310 276 276 384 321 -8.887 -10.144
Incidentele lasten en baten Het is zoals gezegd ook van belang om te weten of de structurele lasten gedekt worden door structurele baten. Anders gezegd, de structurele baten dienen hoger (of gelijk) te zijn dan (aan) de structurele lasten dan wel de incidentele lasten dienen hoger te zijn dan de incidentele baten. Om dat te bepalen wordt in de begroting een overzicht van de incidentele lasten en baten opgenomen. Deze is terug te vinden in het onderdeel Financiële begroting. Samengevat ziet deze er als volgt uit. Bedragen x € 1.000 2024 36.802 5.223 42.025 36.226 6.791 43.017 993
Incidentele lasten (exclusief reservemutaties) Incidentele lasten – stortingen in reserves Subtotaal incidentele lasten (A) Incidentele baten (exclusief reservemutaties) Incidentele baten – onttrekkingen reserves Subtotaal incidentele baten (B) Saldo incidenteel (A + B)
2025 36.622 97 36.719 36.226 1.994 38.221 1.502
2026 36.371 97 36.469 36.226 1.333 37.559 1.091
2027 36.371 97 36.469 36.226 1.207 37.433 965
Uit dit overzicht blijkt dat voor 2024 t/m 2027 de incidentele lasten lager zijn dan de incidentele baten (incl. incidentele reservemutaties). Dit betekent dat de structurele baten in de begroting voor die jaren lager zijn dan de structurele lasten. Voor een nadere uiteenzetting wordt verwezen naar het onderdeel Incidentele lasten en baten in het hoofdstuk Financiële begroting.
31
Taakstellingen In de begroting 2024 - 2027 zijn de volgende taakstelling enopgenomen. De taakstellingen waar hogere overheden voor verantwoordelijk zijn, zijn buiten beschouwing gelaten. Bedragen x € 1.000 (“-” = nadelig) Openstaande taakstellingen ICT/Zaaksysteem Sociaal Domein Verdere uitwerking doelen en inspanningen Integrale ingang en toegang Minder zware jeugdhulp met verblijf Dagbesteding als algemene voorziening Totaal openstaande taakstellingen
2024 75
2025 75
2026 75
2027 75
PM 75
PM 100 50 PM 225
PM 100 100 PM 275
PM 100 100 PM 275
Resumerend ziet het structureel en materieel begrotingssaldo er daarmee als volgt uit. Bedragen x € 1.000 2024 2.026 993 75 958
Begrotingssaldi (A) Incidentele lasten en baten (B) Taakstellingen (C) Structureel begrotingssaldo (A - B - C)
2025 2026 2027 3.141 -8.887 -10.144 1.502 1.091 965 225 275 275 1.414 -10.253 -11.384
Wanneer de begrotingssaldi van € 2 miljoen in 2024 aflopend tot - € 10,1 miljoen in 2027 gecorrigeerd wordt voor de geïnventariseerde incidentele lasten en baten en de openstaande taakstellingen, dan resteert voor de jaren 2024 en 2025 een positief structureel begrotingssaldo. De begroting 2024 - 2025 is daarmee dus niet alleen sluitend, maar ook materieel sluitend. De jaren 2026 en verder worden vooralsnog buiten beschouwing gelaten in de beoordeling omdat daar eerst duidelijk moet worden welke plannen het Rijk heeft. Ontwikkelingen en doorkijkje naar 2027 Gemeentelijke financiën De geldstromen vanuit het Rijk zijn de afgelopen jaren onzeker, onduidelijk en onstabiel gebleken. Het 'financieel ravijn' in 2026 als gevolg van het regeerakkoord en het uitblijven van duidelijkheid vanuit het RIjk over hoe dit opgelost gaat worden, maakt dat het voor gemeenten lastig om meerjarig beleid te voeren. Ook het vooralsnog uitblijven van het meerjarig toekennen van de extra jeugdgelden naar aanleiding van de eerdere arbitrage helpt in deze niet. Daar komt nog bij dat het Rijk diverse (besparings-/bezuinigings-)maatregelen wil treffen om de jeugdzorg betaalbaar te houden. Hoe deze uiteindelijk vorm gaan krijgen is nog afwachten.
Vanuit de herverdeling van het Gemeentefonds is gebleken dat zogenaamde New Towns (voormalige groeikernen), zoals Nissewaard, er nadelig uitspringen op de maatstaf Centrumfunctie. Hierop zijn samen met andere New Towns inmiddels diverse acties richting Den Haag ontplooid. Dit heeft er onder andere toe geleid dat we als New Towns aan tafel zitten voor de onderhoudsagenda van de verdeling van het Gemeentefonds. Nader onderzoek zal moeten uitwijzen of hier inderdaad sprake is van een systeemfout in de verdeling en of herstel daarvan leidt tot, in ieder geval, een vermindering van het herverdeelnadeel. In relatie tot het demissionair kabinet is de onderhoudsagenda niet controversieel verklaard en loopt daarmee door.
32
Nissewaard naar 2040 (Nn2040) Een andere belangrijke ontwikkeling betreft het programma Nissewaard naar 2040 (Nn2040). Nissewaard heeft als voormalige groeikern te maken met een aantal grote opgaven van sociaal economische, maatschappelijke en ruimtelijke aard: een omvangrijke herstructurering van de verouderde woningvoorraad, een onbalans in het woningaanbod en bevolkingssamenstelling. Verder zullen de komende jaren ook zaken als onderwijshuisvesting, bereikbaarheid, duurzaamheid en klimaatadaptatie belangrijke (ruimtelijke) aandachtsgebieden zijn. De beschikbaarheid dan wel het ontbreken van voldoende gelden hiervoor in relatie tot het financieel ravijn in 2026 en verder zal sterk van invloed zijn om de mate waarin deze zaken opgepakt kunnen worden. Tegelijkertijd zijn er ook kansen, zoals de grote woningbouwopgave in heel Zuid-Holland die wellicht voor een deel in Nissewaard zou kunnen landen, de onderzoeken naar een robuuste ontsluiting op het grote wegennet voor Nissewaard en heel Voorne-Putten en de zoektocht naar strategische oplossingen voor de retailopgave in het centrum van Nissewaard, duurzaamheid en nieuwe economie. Om deze opgaven het hoofd te bieden is het programma Nissewaard naar 2040 in het leven geroepen met als doel om te zorgen voor een aantrekkelijke, vitale, toekomstbestendige woon-/werkgemeente in 2040.
33
Financiële positie Structurele begrotingsruimte Rekeninghoudende met de bij het Financieel perspectief aangegeven mutaties, sluit de begroting 2024 - 2027 met een positief saldo van € 1,2 miljoen in 2024 aflopend tot een nadelig saldo van - € 5,4 miljoen in 2027. Voorgesteld wordt om deze bedragen voor de jaren 2024 - 2027 vooralsnog aan te houden als begrotingssaldo. Bedragen x € 1.000 “-” = nadelig 2024 1.154 1.154 0
Saldi 2024 – 2027 Parkeren op stelpost Begrotingssaldo Saldo
2025 238 238 0
2026 -5.112 -5.112 0
2027 -5.431 -5.431 0
Weerstandsvermogen en risico's Uit de risico-inventarisatie blijkt dat de gemeente voor een totaalbedrag van € 69,8 miljoen aan risico's loopt. Uitgaande van de toegepaste risicosimulatie (hoe groot is de kans dat de risico's zich voordoen en wat is dan de financiële impact) bedraagt het benodigde weerstandsvermogen € 18,6 miljoen. Het beschikbare weerstandsvermogen bedraagt € 67,4 miljoen. Uitgaande van een beschikbaar weerstandsvermogen van € 67,4 miljoen en een benodigd weerstandsvermogen van € 18,6 miljoen bedraagt de weerstandsratio 3,62 (uitstekend). In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheer is een nadere uiteenzetting van het gemeentelijke risicoprofiel terug te vinden.
Eigen vermogen en schuldpositie Algemene reserve De belangrijkste component van het eigen vermogen betreft de Algemene reserve. De stand van de Algemene reserve in deze begroting 2024 - 2027 is per 1 januari 2024 geraamd op € 50 miljoen.
Samenvatting geprognosticeerde balans per 1-1-2024 De balans geeft het overzicht weer van de bezittingen van de gemeente (activa) en de wijze waarop deze betaald/gefinancierd (passiva) zijn. In de onderstaande tabellen is weergegeven hoe deze in hoofdlijnen naar verwachting per 1 januari 2024 zijn opgebouwd.
34
Activa € 470 miljoen (bezittingen) Bedragen x € 1.000
Uitgezette geldleningen: Materiële vast activa: Vlottende activa:
gelden die de gemeente heeft uitgeleend investeringen die de gemeente gedaan heeft, bijvoorbeeld gebouwen, wegen, rioolstelsel, e.d. dit betreft voornamelijk voorraden gronden m.b.t. de grondexploitaties.
Passiva € 470 miljoen (‘financiering’ bezittingen) Bedragen x € 1.000
Algemene reserve en Bestemmingsreserves: het eigen vermogen van de gemeente Voorzieningen: Schulden: Financieringstekort:
dit zijn apart gezette gelden voor verwachte uitgaven, bijvoorbeeld voor riolering door de gemeente afgesloten leningen (vreemd vermogen) het bedrag waarvoor de gemeente verwacht nog leningen af te moeten sluiten leningen 35
De activa (gemeentelijke bezittingen) zijn voor het grootste gedeelte gefinancierd met vreemd vermogen (schulden). De gemeente financiert volgens de integrale methode; de opgenomen gelden zijn niet één op één gerelateerd aan bepaalde activa. Wel zijn sommige leningen gekoppeld aan bepaalde uitgezette gelden, dit is echter zeer beperkt. In de grafiek passiva is te zien dat de gemeente haar bezit voor het overgrote deel financiert met aangetrokken leningen (schulden). Op zich is dit gebruikelijk; wanneer je een huis (bezit) koopt financier je dit vaak ook via een hypotheek (schuld). Het is wel van belang om in de gaten te blijven houden wat de omvang van de schulden zijn in relatie tot het eigen vermogen (de reserves).
Ratio's De hoeveelheid schuld in verhouding tot het eigen vermogen mag niet te ver oplopen omdat dat (op termijn) zou kunnen leiden tot problemen met de rentebetalingen en aflossingen. Een indicator daarvoor is de solvabiliteitsratio. Dit is de verhouding tussen het eigen vermogen (reserves) en de overige financieringsmiddelen. In de onderstaande tabel wordt weergegeven hoe deze ratio zich de komende jaren naar verwachting zal ontwikkelen.
Solvabiliteitsratio
De solvabiliteit van Nissewaard is sterk verbeterd. De prognose is dat deze de komende jaren gering verbeterd, blijft de solvabiliteit meerjarig boven de 20%. Hiermee zit Nissewaard boven de norm volgens de landelijke signaleringswaarde van 20%. Nissewaard bevindt zich hiermee in categorie B Middel risico. In dit verband is het interessant om te bekijken hoe de schulden zich de komende jaren ontwikkelen. Dit is in de onderstaande tabel weergegeven.
36
Schuldontwikkeling
In de grafiek is de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle (doorgeleende) leningen te lezen. De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de eigen gemeentelijke schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Uit de bovenstaande grafiek blijkt dat de schulden ruim onder de 130% blijven. Met een meerjarige schuldquote van ca 62% blijft Nissewaard ruim onder het maximum (plafond) schuldquote van 130%. Nissewaard valt daarmee in categorie A Laag risico.
Begroting in één oogopslag Begroting 2023 in één oogopslag.
College van B&W
37
Burgemeester Van Oosten Burgemeester Van Oosten is verantwoordelijk voor de wettelijke taken openbare orde en veiligheid, bestuurlijke organisatie, externe oriëntatie, personeel en organisatie, communicatie en representatie.
38
Wethouder Hamerslag Martijn Hamerslag (ONS Nissewaard) is verantwoordelijk voor financiën, grondzaken, overheidsbedrijven, economie stadscentrum en parkeren, agrarische zaken, accommodaties en toerisme en recreatie. Wethouder Hamerslag is eerste locoburgemeester.
39
Wethouder Stengs-Nijhof Wethouder Hanneke Stengs-Nijhof (PVDA) is verantwoordelijk voor werk en inkomen, jeugd, onderwijs, armoedebeleid, emancipatie en volksgezondheid. Wethouder Stengs-Nijhof is tweede locoburgemeester.
40
Wethouder Hottentot Chris Hottentot (Nissewaard Lokaal) is verantwoordelijk voor ruimtelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer, dierenwelzijn, dienstverlening, digitale zaken en informatiemanagement, duurzaamheid en evenementen. Wethouder Hottentot is derde locoburgemeester.
41
Wethouder Mijnans Wethouder Jan Willem Mijnans (ONS Nissewaard) is verantwoordelijk voor beheer openbare ruimte, Nn2040, wonen en economische zaken. Wethouder Mijnans is vierde locoburgemeester.
42
Wethouder Postma Jeroen Postma (ONS Nissewaard) is verantwoordelijk voor sport, wijk- en kerngerichte aanpak, zorg, welzijn en cultuur. Wethouder Postma is vijfde locoburgemeester.
43
Programma's
44
Bestuur en dienstverlening Kernboodschap Bestuur en dienstverlening Nissewaard blijft in beweging. Samen met onze inwoners en partners brengen wij de gemeente een stap verder. De Nissewaarders staan daarbij centraal. Zij moeten zich thuis (kunnen) voelen in de gemeente. Dat geldt voor de inwoners van nu en die van de toekomst – de next generation. Over 20 jaar moet Nissewaard nog steeds een fijne plek zijn om te wonen en leven. Als gemeente hebben we verschillende rollen ten opzichte van onze inwoners: soms een regelgevende en handhavende, een andere keer is de inwoner klant. En natuurlijk werken we samen, of dat nu vanuit overheids- of burgerparticipatie is. Actief burgerschap, betrokkenheid en meedoen zorgt voor de ruggengraat van de samenleving. We vragen inwoners met ons mee te denken, staan open voor initiatieven en maken deze mogelijk. Onze inwoners moeten niet alleen betrokken worden, maar zich ook gehoord voelen. Onze dienstverlening is snel en goed en sluit aan bij de behoefte van onze inwoners. Vanzelfsprekend heeft de coronacrisis ook de nodige impact gehad op de organisatie en dienstverlening. Het deels thuis en deels op kantoor werken zorgde ervoor dat een nieuwe balans gevonden moest worden in de dienstverlening, die onze inwoner verdient. Digitalisering is daarbij een handig hulpmiddel, maar persoonlijk contact blijft mogelijk.
We zijn ons ervan bewust dat we werken met gevoelige gegevens en zorgen ervoor dat we deze gegevens beschermen. We doen wat we zeggen en zeggen wat we doen. Wij staan voor transparantie.
Wat mag het programma kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
6.244
5.944
6.873
6.848
6.772
6.772
Baten
-2.783
-846
-1.797
-1.795
-1.795
-1.795
Saldo lasten en baten
3.462
5.098
5.076
5.053
4.978
4.978
Mutaties reserves
-344
-130
0
0
0
0
Totaal programma
3.118
4.968
5.076
5.053
4.978
4.978
45
Bestuur Wij willen samen met onze inwoners en partners de gemeente Nissewaard verder vormen en ontwikkelen. Wij vinden het belangrijk dat onze inwoners weten dat ze op ons kunnen bouwen en vertrouwen. Transparantie en openbaarheid staan bij ons hoog in het vaandel. Wij werken niet alleen voor onze inwoners, maar ook met onze inwoners.
Wat willen we bereiken? • • • • •
We maken zo veel mogelijk overheidsinformatie actief openbaar. Onze informatiehuishouding is duurzaam toegankelijk, vindbaar, juist, volledig en betrouwbaar. We stimuleren betrokkenheid van de inwoners bij de toekomst van onze gemeente. We gebruiken de kracht van (regionale) samenwerking, om lokaal meerwaarde te creëren. Met ‘Maak het jouw Nissewaard’ dragen we bij aan een nieuw imago en een verbrede naamsbekendheid van Nissewaard bij bewoners, bedrijven, bezoekers en partners Onze ICT is efficiënt en stelt de organisatie in staat onze inwoners de dienstverlening te bieden die wij beloven.
Beleidsindicatoren Bij dit thema zijn geen beleidsindicatoren van toepassing.
Wat gaan we daarvoor doen? •
• •
•
•
Onze informatiehuishouding is duurzaam toegankelijk, vindbaar, juist, volledig en betrouwbaar. Dit doen we door het juist en tijdig toepassen van nieuwe landelijke regelgeving en steeds meer databewust te zijn in onze processen. Deze brengen wij in kaart en voorzien wij van risico's en dataclassificatie. We gebruiken de wijze van participatie die het meest passend is. We maken daarvoor gebruik van nieuwe participatievormen. Met “maak het jouw Nissewaard” roepen wij onze inwoners op om actief mee te denken over de toekomst van onze gemeente. We spelen een actieve rol binnen samenwerkingsverbanden zoals de MRDH, de regio Rotterdam Rijnmond en de Zuid Hollandse Eilanden. Daarnaast werken we bijvoorbeeld samen met andere Newtowns om kansen te creëren om de uitdagingen het hoofd te kunnen bieden en de kansen die er zijn te benutten. We zetten met elkaar het merk Nissewaard neer door te bouwen aan een goede naamsbekendheid en een positief imago Nissewaard. Het ontwikkelen en beklijven hiervan is een proces van de lange adem. Het is integraal bouwen aan naamsbekendheid en imago. De implementatie van het merk Nissewaard zal bestaan uit verschillende met elkaar samenhangende activiteiten waaraan we met elkaar de komende jaren gaan werken.
We blijven aansluiten bij passende technologische ontwikkelingen en kansen, zodat maximale ondersteuning en meerwaarde gerealiseerd wordt voor ons als gemeente. Dit doen we door het aanscherpen van de balans tussen ambities en inzet van mensen en middelen, in te zetten op de doorontwikkeling van de digitale dienstverlening en het verder vormgeven van het werken met data.
46
Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
3.464
3.426
3.776
3.772
3.772
3.772
Baten
-1.575
0
0
0
0
0
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
1.889
3.426
3.776
3.772
3.772
3.772
Mutaties reserves
-258
-50
0
0
0
0
Totaal thema
1.631
3.376
3.776
3.772
3.772
3.772
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2024 en de vastgestelde begrotingswijzigingen zijn in dit thema geen bijzonderheden te melden.
Portefeuillehouder(s) Burgemeester Van Oosten Burgemeester Van Oosten
Commissie Commissie Bestuur
Verbonden partijen Streekarchief Voorne-Putten Relevante documenten op themaniveau Uitvoeringsprogramma Placebranding https://nissewaard.raadsinformatie.nl/document/12436786/2#search=%22placebranding%22 Inspraak en Participatieverordening https://nissewaard.raadsinformatie.nl/document/8296143/1#search=%22inspraak%20en%20partici patieverordening%22
47
Burgerzaken De inwoners van Nissewaard kunnen bij Burgerzaken terecht voor veel producten, zoals het vernieuwen van reisdocumenten en rijbewijzen, uittreksels aanvragen, een geboorte aangeven of een nieuw adres doorgeven. Jaarlijks gaat het om tienduizenden klantcontacten. Steeds meer producten kunnen via het digitale loket worden aangevraagd. Persoonlijk contact met de gemeente blijft mogelijk of is zelfs noodzakelijk als voor een aanvraag de identiteit van de aanvrager dient te worden vastgesteld. Daarnaast zetten we in op het continu verbeteren van de basisregistratie personen (BRP), een primaire taak van de gemeente als beheerder van de BRP. Binnen die taak valt ook het opsporen en voorkomen van identiteits- en adresfraude. Een integrale aanpak van de adresonderzoeken met ketenpartners is hierbij het uitgangspunt.
Wat willen we bereiken? • •
Verbetering adreskwaliteit BRP Doorontwikkeling digitale dienstverlening Burgerzaken.
Beleidsindicatoren Indicator Toelichting
Bron
Realisatie 2022
Begroting 2023
Streefwaar de 2024
Geen meting uitgevoerd in 2022
8,6 In 2024 vindt de volgende meting plaats
8,6
98,8%
100%
100%
99,0%
100%
100%
Waardering dienstverlening Burgerzaken
Betreft de fysieke balies in de centrale hal van het stadhuis
Diverse bronnen
Zelfevaluatie BRP
Jaarlijkse audit op uitvoering werkprocessen en (informatie)bev eiliging Score >90%= voldoende Score >95%= goed
Rijksdienst voor Identiteitsg egevens
Zelfevaluatie Reisdocumenten
Wat gaan we daarvoor doen? Verbetering kwaliteit basisregistratie personen (correcte registratie inwoners Nissewaard) • Deugdelijke adresonderzoeken naar de juiste woonadressen van inwoners op basis van signalen en indicatoren. • Huisbezoeken ter ondersteuning van het administratief adresonderzoek. • Onderzoek naar effectieve controle van de lijst met administratief leegstaande woningen. • Gedegen document- en identiteitscontrole bij baliecontacten. • Integrale samenwerking met ketenpartners, zowel intern als extern. Doorontwikkeling digitale dienstverlening Burgerzaken • Meer producten 24/7 digitaal beschikbaar. • Achterliggende processen zijn als dat kan digitaal ingericht.
Wat mag het thema kosten? 48
Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
2.547
2.409
2.907
2.885
2.885
2.885
Baten
-1.206
-846
-1.797
-1.795
-1.795
-1.795
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
1.341
1.563
1.110
1.091
1.090
1.090
-86
-80
0
0
0
0
1.255
1.483
1.110
1.091
1.090
1.090
Mutaties reserves Totaal thema
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2024 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen toe. • De cijfers van de omzet documenten (reisdocumenten en rijbewijzen) zijn aangepast op basis van de meest recente prognoses. Dat geldt zowel voor de gemeentelijke leges (baten) als de afdracht van de Rijksleges (lasten). In 2024 zal sprake zijn van een toename van het aantal aanvragen voor reisdocumenten. Vanaf 2024 worden er voor een periode van vijf jaren veel aanvragen verwacht als gevolg van de verlenging van de geldigheidsduur naar 10 jaar in 2014. De hogere inkomsten zijn deels nodig om de extra personele lasten te dekken om alle aanvragen tijdig te kunnen afhandelen. • In de begroting 2024-2027 is rekening gehouden met jaarlijks één verkiezing. De vergoeding voor het organiseren van de Waterschapsverkiezingen wordt jaarlijks (25%) uitgekeerd via het Gemeentefonds. • Binnen dit thema wordt ingezet op doorontwikkeling van de digitale dienstverlening en slimme inzet van ICT toepassingen. De financiële gevolgen vanuit het project "De Toekomst van Burgerzaken" zijn in dit thema verwerkt in de begroting. Het budget is in 2023 incidenteel ad € 80.000 hoger, als gevolg van overheveling van het budget van 2022 naar 2023. De mutaties in de reserve in dit thema hebben betrekking op Toekomst Burgerzaken.
Portefeuillehouder(s) Burgemeester Van Oosten Burgemeester Van Oosten
Commissie Commissie Bestuur
Verbonden partijen Syntrophos Relevante documenten op themaniveau Verordening BRP Reglement burgerlijke stand
49
Dienstverlening Wij bieden onze inwoners moderne, snelle en klantvriendelijke dienstverlening. Door te monitoren wat onze inwoners willen, verbeteren en vernieuwen we onze dienstverlening. We bieden onze dienstverlening zoveel mogelijk digitaal aan, maar persoonlijk contact blijft uiteraard mogelijk.
Wat willen we bereiken? • • • •
Inwoners kunnen meer zaken digitaal met de gemeente regelen en de voortgang van een aanvraag volgen. De kwaliteit van onze dienstverlening is hoog en afgestemd op de behoeften van onze inwoners. Vragen worden zoveel mogelijk in het eerste contact afgehandeld. Producten worden snel geleverd.
Beleidsindicatoren In 2022 zijn de servicenormen bestuurlijk vastgesteld en worden de terugbelnotities en klachten gemonitord met behulp van een dashboard. De volgende indicatoren zijn vastgesteld:
Klanttevredenheid Als beleidsindicator voor de klanttevredenheid over de algehele dienstverlening wordt een 8 gehanteerd. De uitkomsten van de Nissewaard Peiling 2023 zijn bepalend voor de doorontwikkeling in 2024.
Wat gaan we daarvoor doen? •
We werken continu aan verbetering van onze dienstverlening volgens de vijf pijlers van de visie Dienstverlening: o o o o
onze dienstverlening draait om mensen; digitaal waar het kan; met ons is het eenvoudig zaken doen; onze dienstverlening is snel en goed; 50
o • • •
we werken als één organisatie.
In 2024 werken wij verder aan digitale toegankelijkheid en inclusie. De hoofdwebsite krijgt na de aanbesteding een nieuwe look & feel en content wordt in begrijpelijke taal omgezet om te kunnen voldoen aan de wettelijke verplichtingen. De impact van nieuwe wet- en regelgeving op de inrichtingseisen voor de digitale dienstverlening brengen wij in kaart om uiterlijk in 2026 te kunnen voldoen; We ontwikkelen een beleid dat ervoor zorgt dat we op verschillende kanalen met onze klanten kunnen communiceren, om te voldoen aan de nieuwe wetgeving voor elektronische overheidscommunicatie.
De wetgeving wordt steeds bepalender voor de inrichtingsvereisten van de digitale dienstverlening door de komst van o.a. de Wet digitale overheid (WDO) en verschillende Europese richtlijnen. De meeste wetten moeten uiterlijk in 2026 geïmplementeerd worden. Compensatie vanuit het Rijk hiervoor is niet te verwachten en volledige invoering in 2026 lijkt dan ook niet haalbaar. De impact en fasering van deze ontwikkelingen wordt in 2024 bezien.
Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
233
109
190
190
115
115
Baten
-1
0
0
0
0
0
232
109
190
190
115
115
0
0
0
0
0
0
232
109
190
190
115
115
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves) Mutaties reserves Totaal thema
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2023 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen toe. • Voor Digitale Toegankelijkheid is in de Perspectiefnota 2024 voor de jaarschijven 2024 en 2025 € 75.000 beschikbaar gesteld.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Hottentot Wethouder Hottentot
Commissie Commissie Bestuur
Verbonden partijen Niet van toepassing.
Relevante documenten op themaniveau De visie Dienstverlening is in 2021 vastgesteld.
51
Schoon, heel en veilig Kernboodschap Schoon, heel en veilig We willen dat onze inwoners zich thuis voelen in onze gemeente. Nissewaard is een plek waar je lekker kunt wonen, werken en leven. Aan de basis hiervan staat een prettige leefomgeving. Een leefomgeving waar je veilig bent op straat en in de gebouwen. Een plek waar het opgeruimd is en waar het er groen en netjes uitziet. Kortom, Nissewaard is een plek waar je je thuis voelt.
Wat mag het programma kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
74.423
92.813
84.954
87.721
87.186
87.125
Baten
-30.505
-33.990
-31.999
-31.827
-31.944
-32.036
Saldo lasten en baten
43.918
58.823
52.955
55.895
55.242
55.089
Mutaties reserves
-1.617
-7.529
-738
-1.765
-1.404
-1.278
Totaal programma
42.301
51.293
52.217
54.129
53.838
53.810
52
Openbare orde & veiligheid In een veilige gemeente woon je fijn en prettig. Nissewaard is een veilige gemeente en het veiligheidsniveau is de afgelopen jaren toegenomen. Toch komt criminaliteit en overlast voor wat voor een onveilig gevoel kan zorgen. Echter bij misstanden treden wij krachtig op en zetten samen met onze partners bestuursrechtelijke of strafrechtelijke middelen in. Samen met onze vaste veiligheidspartners wordt er aan een veiliger Nissewaard gewerkt. Het vastgestelde Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 bevat de basis voor de komende vier jaar waarin de gemeente zich inzet voor een veilige woon- en leefomgeving. Jaarlijks vloeien uit dit Integraal Veiligheidsplan diverse uitvoeringsplannen met een dynamisch karakter wat inhoud dat deze kunnen worden bijgesteld als omstandigheden daartoe aanleiding geven.
Wat willen we bereiken? • • • • • • • • • • •
Uitvoering geven aan het Uitvoeringsplan Veiligheid 2023-2024; Het zoveel mogelijk voorkomen van beginnende jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit; Aanpak van ondermijnende criminaliteit; De medewerkers van de gemeente zijn getraind om ondermijning te herkennen; Het instrument bibob verder implementeren in de organisatie; Cameratoezicht rond het metro- en busstation realiseren; Veiliger uitgaan in en rondom de avond en nacht horeca; Inzetten op voorlichting en bewustwording van digitale criminaliteit; Veilige woon- en leefomgeving waarbij woonoverlast situaties worden aangepakt; Passende maatregelen treffen bij ernstige verstoring of ernstige vrees van verstoring van de openbare orde & veiligheid; Een crisisorganisatie die flexibel is, voorbereid is op incidenten en langdurige inzet aankan.
Beleidsindicatoren Indicator
Toelichting
Bron
Realisati e 2022
Begroting 2023
Streefwaarde 2024
Verwijzingen Halt
Aantal per 10.000 jongeren van 12 17 jaar
Bureau Halt
11,8
<9
< 10
Winkeldiefstallen
Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners
Politiedata/CBS
2,2
< 1,5
< 2,0
Politiedata/CBS
1,7
< 2,0
< 2,0
Politiedata
4,6
<4
<4
Per 1.000 inwoners In Nissewaard
Politiedata
3,3
<5
<4
Politiedata
42
< 20
< 20
Openbare orde en veiligheid
Percentage dat zich wel eens onveilig voelt in de eigen buurt
Nissewaard Peiling
< 20%
< 20%
Openbare orde en veiligheid
Rapportcijfer veiligheidsgevoel
Nissewaard Peiling
Geen peiling gehouden. Volgt in 2023 Geen peiling gehouden.
7,3
7,5
Diefstallen uit woningen Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte Geweldsmisdrijven Overvallen en straatroven
53
Openbare orde en veiligheid
Meldingen van bewoners over overlast jeugd
Gezamenlijk veiligheidsbeeld Regio Rotterdam
Volgt in 2023 349
< 550
< 400
Zie voor meer op data.politie.nl (link)
Wat gaan we daarvoor doen? • • • • • • • • • • • • • • •
Wij voeren onze reguliere (wettelijke) taken uit op het gebied van handhaving van de openbare orde en veiligheid; Op basis van het herijkte Integraal Veiligheidsplan, uitvoeringsplannen opstellen integraal binnen organisatie met externe partners; Verder nemen wij actief deel aan de veiligheidsregio en we trainen en oefenen onze crisisorganisatie om onze gemeentelijke taken uit te voeren bij rampen en crisis; Wij voeren een lik-op-stuk-beleid en pakken ondermijning en georganiseerde criminaliteit aan. Dit doen we samen met onze ketenpartners, zoals politie, het RIEC en woningbouwcorporaties. Het uitvoeringsprogramma Ondermijning is leidend in de aanpak van ondermijnende criminaliteit; De aanpak Woonoverlast wordt geactualiseerd aan nieuwe wet- en regelgeving; De focus bij High Impact Crimes blijft onverminderd, net als in voorgaande jaren, liggen op aanpak van woninginbraken; Wij ondersteunen ouderen bij het zich weerbaar maken in hun omgeving. Dit doen wij in samenwerking met onze partners, zoals brandweer en politie (veilige woning) en zorgpartners (sociale en fysieke weerbaarheid); Informatie – data – gestuurd werken wordt verder opgepakt en ontwikkeld in samenwerking met de data-scientisten; Wij zetten Horeca stewards (SUS-team) in op vrijdag- en zaterdagnacht in Spijkenisse om de veiligheid en het veiligheidsgevoel te vergroten.
Met de aanpak jeugdoverlast is de jeugd binnen de gemeente Nissewaard meer in beeld gebracht. Door de lokale samenwerking en de doorontwikkeling van het JOO (Jongeren Overlast Overleg) ontstaan nauwere samenwerkingsverbanden; De succesvolle aanpak Woonoverlast en het bijbehorende actieprogramma krijgt een vervolg en wordt integraal met de samenwerkingspartners samengewerkt; We zetten in op preventieve instrument de Rotterdamwet ( Wbmgp); Het actieplan wapens en jongeren wordt verder uitgewerkt. De wijken De Akkers, Waterland en De Hoek krijgen op het vlak van sociale en fysieke maatregelen een kwaliteitsimpuls. Per jaar komt één wijk aan bod. Hiervoor wordt een wijkatlas opgesteld, waarin ruimte is voor verschillende vraagstukken op het gebied van ontmoeting, zorg, beheer, veiligheid, verkeer enzovoorts.
54
Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
10.079
10.773
11.010
11.191
11.180
11.180
Baten
-144
-75
-53
-53
-53
-53
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
9.936
10.698
10.957
11.138
11.127
11.127
Mutaties reserves
-983
-497
0
0
0
0
Totaal thema
8.952
10.201
10.957
11.138
11.127
11.127
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2024 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. • In 2023 is € 51.000 aan inhuur opgenomen voor bijwerken/actualiseren van de APV. In 2024 valt dit weg. • De bijdrage aan de Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond (VRR) stijgt ten opzichte van 2023 met € 98.000 oplopend in 2027 naar € 508.426. De verhoging van de bijdrage aan de VRR door de uitkomsten van de ontwikkelagenda. Hierbij zijn voorstellen gedaan om de knelpunten binnen de VRR op te lossen en de organisatie gereed te maken voor de ontwikkelingen in de toekomst. Daarnaast is de financieringssystematiek geëvalueerd en aangepast. Tenslotte is de indexering toegepast en het inwoneraantal geactualiseerd. • Ten opzichte van 2023 is er in 2024 er sprake van € 365.000 lagere kosten toezicht door BOA's in verband met Corona. Dit betreft de afrekening CTB middelen. • In 2023 zijn de lasten eenmalig gestegen met € 50.000 in verband met inzet horeca stewards. • In 2023 is eenmalige budget beschikbaar van € 25.000 (vanuit de overheveling 2022/2023) voor de opzet meldpunt gevaarlijke honden.
• Ten opzichte van 2023 is er een lagere onttrekking aan de algemene reserve van € 497.000 in verband met de overheveling uit 2022 voor controle corona toegangsbewijzen, meldpunt gevaarlijke honden en extra middelen uit het gemeentefonds voor de VRR en systeem leren.