39. Toezicht Openbaar Onderwijs; Nissewijs jaarverslag 2023

7% van deze leerlingen is opgestroomd, 10% afgestroomd en 7% is gedoubleerd. Vergeleken met eerdere uitstroomcohorten zien we een stabiel beeld. Met in 2023 een lichte verhoging van het percentage oud-leerlingen dat onderwijs volgt op het niveau van het schooladvies of opstroomt, en een lichte daling van oud-leerlingen die afstromen en/of doubleren in vo3. De kengetallen voldoen daarmee aan de landelijke benchmark van 70% op het niveau van het schooladvies in vo3. Figuur 4: Doorstroomanalyse oud-leerlingen, uitstroomcohort 2017-2018 t/m 2020-2021

• nissewijs.nl

24

BESTUURSVERSLAG 2023

Doel 10: VVE De VVE kwalitatieve en kwantitatieve resultaatafspraken binnen gemeente Nissewaard hebben we een plek gegeven in het kwaliteitskader van Nissewijs. Met deze afspraken worden de voor- en vroegscholen uitgenodigd om de kwaliteit in de eigen organisatie en de kwaliteit van de doorgaande leer- en ontwikkellijnen verder door te ontwikkelen. Drie scholen van Nissewijs (Marimba, Op Dreef en De Vuurvogel) zijn in 2023 bezocht door de Onderwijsinspectie voor een stelselonderzoek VVE. Het stelselonderzoek zien wij als een mooie gelegenheid om verbeteringen aan te brengen die ten goede komen aan alle VVE-leerlingen. Los van de schoolspecifieke aandachtspunten, kwamen uit het stelselonderzoek drie punten naar voren die voor alle onderzochte scholen gelden: 1. Er liggen kansen voor een gerichter ouderbeleid voor (VVE)-ouders. 2. Op leerlijnen en thema’s is meer afstemming met de voorschoolse partners gewenst. 3. Er moet een meer planmatige en programmatische aanpak voor woordenschat komen. De genoemde constateringen zijn binnen Nissewijs en op bestuurlijk niveau (o.a. LEA) gedeeld. Nissewijs is vertegenwoordigd in de werkgroep Onderwijsachterstanden van de gemeente Nissewaard. We hebben de constateringen met de werkgroep besproken. Ook binnen verschillende ROK’s worden initiatieven genomen om de voor- en vroegschoolse educatie te verbeteren.

Toekomstige ontwikkelingen Lokaal Educatieve Agenda (LEA) De kinderen in Nissewaard groeien in verschillende omstandigheden op. Een groeiende groep kinderen komt uit een gezin dat kampt met armoede en problematische schuldenlasten. Ook zien we binnen Nissewaard een groei in het aantal (v)echtscheidingen en gebroken gezinnen. Nissewijs vindt dat alle kinderen een goede start verdienen en dezelfde kansen moeten krijgen. In het Samenwerkingskader 2021-2026 van de Lokale Educatieve Agenda (LEA) van de gemeente Nissewaard zijn verschillende beleidslijnen uitgewerkt om deze groep kinderen beter te kunnen helpen. Een belangrijk project is Kinderogen. In dit project werken gemeenten op Voorne-Putten, Rozenburg, Goeree Overflakkee, het Onderwijscollectief en de samenwerkingsverbanden passend onderwijs po en VO samen. Het project volgt verschillende actielijnen. Eén van die lijnen is een versterkt VVE-aanbod voor een verbrede doelgroep. Daarin staan in 2024 de aansluiting van de kinderopvangorganisatie op de basisschool en vroegsignalering centraal. Een andere lijn in het programma zet in op een betere aansluiting tussen onderwijs en zorg. Kinderen en gezinnen tijdig in beeld krijgen en regie organiseren zijn hierin als expliciete doelstellingen geformuleerd. In Werkplaatsen en via goede voorbeelden in het veld wordt onderzocht wat werkt en hoe we dat breder kunnen inzetten.

Subsidieregeling Brugfunctionaris Komend schooljaar 2024-2025 wordt de subsidieregeling Brugfunctionaris van kracht. Meerdere scholen van Nissewijs maken kans op deze subsidie. Door iemand aan te kunnen aanstellen die de verbinding tussen ouders en leerlingen en het schoolteam helpt versterken (brugfunctie), kan Nissewijs een extra impuls geven aan meer kansengelijkheid op onze scholen. Inclusief onderwijs De beweging richting inclusief onderwijs is een actuele en belangrijke (landelijke) ambitie voor meer gelijke (ontwikkel)kansen voor kinderen. Deze doorontwikkeling beschouwen we als een maatschappelijke opgave en hebben we daarom meegenomen in de koerspijlers van Nissewijs. Het samenwerkingsverband Onderwijscollectief Voorne-Putten Rozenburg (VPR) voor passend onderwijs wil met haar po- en vo-partners toe naar inclusievere onderwijsvoorzieningen (met behoud en doorontwikkeling van het gespecialiseerd onderwijs naar specialistische netwerken). Dit sluit aan op koerspijler 3 (‘school, wijk en partners versterken elkaar’) van Nissewijs. Het ondersteuningsplan 2022-2026 van het Onderwijscollectief vormt het kader voor een verdere regionale uitwerking van dit inclusief onderwijs. Voor de uitvoering van deze ontwikkeling heeft het Onderwijscollectief aan Nissewijs scholengroep een bedrag van € 734.000 beschikbaar gesteld voor de jaren 2023 tot en met 2025.

• nissewijs.nl

25

BESTUURSVERSLAG 2023

VVE-beleidsstuk Het beleidsstuk van Nissewaard ‘VVE Kwalitatieve resultaatafspraken, Groeimodel doorgaande leer- en ontwikkellijn’ staat ter goedkeuring op de agenda van de LEA (maart 2024). Dit beleidsstuk kan helpen bij het verbeteren van de afstemming en samenwerking tussen voorscholen en vroegscholen. Subsidieregeling po-vo De subsidie Doorstroomprogramma’s po-vo voor gelijke kansen, waar Nissewijs in samenwerking met de vo-scholen gebruik van maakt, wordt met ingang van schooljaar 2024-2025 vervangen door de subsidieregeling Verbinding po-vo.

• nissewijs.nl

26

BESTUURSVERSLAG 2023

2.4. Koerspijler 4: Toekomstgericht organiseren Doelen & resultaten Doel 11: Bedrijfsvoering a. Het allocatiebeleid voor de jaarlijkse verdeling van de financiële middelen tussen de verschillende scholen en bovenschoolse organisatie is helder en transparant, en biedt kaders en ruimte voor innovatie en anders organiseren. In de aanloop naar de meerjarenbegroting 2024-2027 hebben we bij Nissewijs gewerkt met een nieuw allocatiemodel. Met dit model, waarbij scholen binnen de financiële kaders kunnen formeren, is de manier waarop we de beschikbare middelen verdelen helder en transparanter voor de scholen. Onze scholen hebben zo meer inzicht in en meer grip op hun uitgaven. b. Vanaf start schooljaar 2024-2025 voert Nissewijs een eenduidig inkoopbeleid. In samenwerking met de Nationale Inkoopgroep hebben we in 2023 de eerste stappen gezet in het opstellen van een eenduidig inkoopbeleid. We zijn bezig de huidige contracten te inventariseren. Bij de inkoop van ICT-middelen hebben we gewerkt met een dynamische aanbesteding. Doel 12: Strategisch ICT-beleid Ons strategisch ICT-beleidsplan is op 1 juli 2024 gereed. In ons strategisch ICT-beleidsplan beschrijven we hoe we het beheer en de inzet van ICT-middelen verder kunnen professionaliseren. We stemmen ons strategisch ICT-beleid af op het koers- en jaarplan van Nissewijs.

Al bestaande beleidsstukken worden in het proces geëvalueerd, waar nodig herzien, en toegevoegd aan het strategisch beleidsplan. In het tweede kwartaal van 2023 zijn we begonnen met de voorbereidingen voor dit ontwikkeltraject. In het vierde kwartaal van 2023 ging de werkgroep van start. De werkgroep bestaat uit de stafleden ICT en een afvaardiging vanuit het ICT-netwerk, en wordt begeleid door een adviseur van De Rolf Groep. Tijdens de eerste bijeenkomsten worden de kaders voor het beleidsplan uitgewerkt. Doel 13: Strategisch communicatiebeleid We laden onze kernwaarden door gestructureerd en regelmatig intern en extern praktijkverhalen te communiceren. Ons strategisch communicatiebeleid is op 1 juli 2024 gereed. Met behulp van een specialist van Bureau Sprekend werken we ons strategisch communicatiebeleid steeds verder uit. Sinds december 2023 posten we maandelijks tien berichten op LinkedIn, Facebook en X (voorheen Twitter). Vanuit deze overkoepelende Nissewijs accounts kunnen de scholen laten zien wie ze zijn, waar ze voor staan en wat ze doen. We koppelen elke post aan een van onze koerspijlers. Daarnaast delen we sinds december 2023 elke maand een blog op onze website, waarin twee Nissewijs-collega’s in het kader van leren door ontmoeting met elkaar in gesprek gaan. Bijna al onze scholen beschikken over een beeldbank met eigen fotomateriaal.

Die beelden gebruiken we om communicatie-uitingen aansprekender en herkenbaarder te maken. Verder is er een werkgroep gestart die onderzoekt wat het personeel van Nissewijs van onze interne communicatie vindt. Op basis van deze kwalitatieve data zijn we sinds januari 2024 bezig te kijken hoe we de interne communicatie verder kunnen verbeteren. Ons uitgangspunt hierbij is om als collega’s zoveel mogelijk in verbinding met elkaar te staan en van elkaar te leren. Doel 14: Governance-structuur & -cultuur a. De Raad van Toezicht ontwikkelt vanuit policy governance een toezichtvisie en -kader, waarin ze het doel en de werking van maatschappelijk verantwoord bestuur en toezicht beschrijft. In 2023 ontwikkelde Nissewijs het toezichtkader dat er nu ligt. Vanaf 1 januari 2024 verantwoordt het CvB zich tegenover de RvT volgens een jaarplanning die is gebaseerd op rapportages over de gestelde ijkpunten voor beoogd resultaat en kaders voor de uitvoering. Zie het verslag intern toezicht in hoofdstuk 4 voor verdere toelichting op dit punt. b. De identiteit van Nissewijs als samenwerkingsbestuur is ontwikkeld en geborgd. Bij de totstandkoming van het toezichtkader van de Raad van Toezicht hebben we identiteit als ijkpunt meegenomen. De eerste blog op onze website (december 2023) stond daarom ook in het teken van de samenwerking op een samenlevingsschool.

In schooljaar 2024-2025 gaan we aan de slag met het samenstellen van een identiteitscommissie.

• nissewijs.nl

27

BESTUURSVERSLAG 2023

c. De Gemeenschappelijke Medezeggenschap kreeg per 1 augustus 2023 een nieuwe samenstelling en omvang, en ontwikkelt zich tot een medezeggenschapsorgaan dat binnen de governance-driehoek haar positie inneemt. De Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad heeft sinds 1 augustus 2023 een nieuwe samenstelling en omvang. De GMR krijgt nu ondersteuning van een extern ambtelijk secretaris die helpt bij het innemen van de juiste positie binnen de governance-driehoek. Het verslag van de GMR kunt u lezen in hoofdstuk 5 van dit bestuursverslag. Doel 15: Leiderschapsontwikkeling (zie ook doel 7c) We hebben een Nissewijs leiderschapsprofiel ontwikkeld, dat is gebaseerd op onze kernwaarden en besturingsfilosofie. In samenwerking met Avans+ hebben we in 2023 een begin gemaakt met het ontwikkelen van een leiderschapsprogramma voor onze directie en staf: • • • •

• •

Schoolleiders en stafmedewerkers werken continu aan hun eigen competenties. Hiermee bevorderen we de lerende cultuur binnen Nissewijs. Onze Nissewijs-koers vormt hierbij de strategische basis. We ontwikkelen en rollen een programma uit voor schoolleiders en stafmedewerkers, waarin zij met elkaar de Nissewijs-koers doorleven en doorvertalen richting beleid en scholen. Zo werkt de strategische koers door tot in alle lagen van de organisatie. Het programma is in oktober 2023 gestart met een tweedaagse sessie voor schoolleiders en CvB en een eendaagse sessie voor stafmedewerkers en CvB. Tijdens deze sessies hebben we een basis gelegd voor de uitwerking van een Nissewijs leiderschapsprofiel dat als paraplu moet dienen voor de verdere invulling van het leiderschapsprogramma in 2024 (zie koerspijler 2). Het programma loopt de komende jaren door om de medewerkers verder in hun leiderschapsrol te versterken. De leerlijnen helpen ons om thema’s beter te duiden en met elkaar een gemeenschappelijke (beeld)taal te vinden voor de richting die we met Nissewijs op willen. Onderdelen van het opleidingstraject dragen bij aan de herregistratie van schoolleiders in het Schoolleidersregister po.

In november 2023 zijn twaalf Nissewijs-medewerkers met de opleiding Schoolleider Basisbekwaam gestart. In deze opleiding komen verschillende aspecten van leiderschap aan bod. De medewerker gaat aan de slag om zijn of haar persoonlijk leiderschap verder te versterken. Vanuit deze opleiding kan de medewerker zelf de afweging maken: zich verder ontwikkelen als schoolleider of juist zijn of haar huidige rol op school versterken.

• nissewijs.nl

28

BESTUURSVERSLAG 2023

2.5. Huisvesting & facilitaire zaken Doelen & resultaten

Op een deel van onze schoollocaties worden in 2024 en 2025 werkzaamheden uitgevoerd om de ventilatie op de scholen te verbeteren. Op een aantal schoollocaties lopen we tegen de fysieke capaciteitsgrenzen aan. Samen met de gemeente Nissewaard zoeken we naar oplossingen, zoals tijdelijke huisvesting, uitbreiding en nieuwbouw.

Toekomstige ontwikkelingen

In mei 2023 heeft Nissewijs samen met de gemeente Nissewaard het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor de komende vijftien jaar vastgesteld. We hebben met de gemeente Nissewaard afspraken gemaakt over het aanpakken van diverse schoolgebouwen. Het streven is om de levensduur van deze bestaande gebouwen te verlengen en ze uiteindelijk te vervangen door nieuwbouw. Voor meer onderwijsruimte verwachten we van 2024 tot en met 2026 ruim 3,4 miljoen euro nodig te hebben om de daarvoor benodigde aanpassingen aan onze gebouwen te kunnen doen. Dat bedrag is inclusief de al ontvangen ventilatiesubsidie. Deze middelen stelt de gemeente Nissewaard beschikbaar. We hebben ze buiten de meerjarenbegroting gelaten. Tegelijk met de eerder genoemde werkzaamheden om de levensduur van diverse schoolgebouwen te verlengen, laten we ook groot onderhoud op deze locaties uitvoeren. Wij ramen dat deze uitgaven uit de eigen middelen voor de komende jaren € 2,1 miljoen zullen bedragen. De nieuwbouw van de school in de wijk Elementen (voor de scholen De Hoeksteen en De Piramide Elementen) wordt al enige jaren voorbereid. Op basis van de huidige planning verwachten wij deze nieuwe locatie medio 2026 in gebruik te kunnen nemen.

Duurzaamheid & maatschappelijk verantwoord ondernemen

Nissewijs streeft naar duurzaamheid op het gebied van onderwijsontwikkeling. Hiermee bedoelen we dat we ons richten op het continu ontwikkelen en verbeteren van ons onderwijs. In onze onderwijshuisvesting streven we bij Nissewijs naar minder versnippering en kiezen we voor toekomstbestendige bouw. Bij de bovengenoemde bouwkundige aanpassingen, renovatie en nieuwbouw is duurzaamheid voor ons een belangrijk thema. Voor de grote inkoopprocedures maken wij gebruik van externe partijen. In aanbestedingsprocedures is duurzaamheid een zwaarwegend criterium bij de keuze voor een partij.

• nissewijs.nl

29

BESTUURSVERSLAG 2023

2.6. Financieel beleid Doelen & resultaten

In de meerjarenbegroting 2024 hebben wij de koppeling gelegd met de ambities en doelstellingen uit ons koersplan. Nissewijs is financieel gezond. Daarmee is de continuïteit gewaarborgd en kunnen we de middelen die we ontvangen inzetten om onze ambities te verwezenlijken.

Toekomstige ontwikkelingen

Na enkele jaren met incidentele subsidies te hebben gewerkt, zoals de inhaalsubsidies IOP, Extra hulp voor de klas, het Nationaal Onderwijs Programma en de subsidie verbetering basisvaardigheden, is het onzeker wat het Ministerie van OWC de komende jaren structureel gaat meenemen in de onderwijsbegroting. In de meerjarenbegroting van het Rijk zijn diverse ramingen opgenomen voor de verbetering van de basisvaardigheden en het gelijke kansenbeleid. Het Rijk heeft straks mogelijk minder te besteden, en dat kan ook zijn effect hebben op het onderwijs. Verder is de inflatie weliswaar afgenomen, maar nog steeds aanzienlijk. De stijging van onze uitgaven als gevolg van de inflatie wordt niet volledig gecompenseerd door een stijgende rijksvergoeding. Wij monitoren deze ontwikkelingen. Waar nodig zullen we onze uitgaven aanpassen aan de veranderende inkomstenstromen en de gevolgen daarvan voor onze ambities in kaart brengen.

Investeringsbeleid

Investeringen vormen een essentieel onderdeel van het beleid van Nissewijs. Onze investeringen baseren we op ons koersplan, ons jaarplan en op de geïdentificeerde risico’s. We maken binnen de begroting middelen vrij voor het realiseren van onze doelstellingen en het treffen van benodigde maatregelen. We investeren bijvoorbeeld in het werven en opleiden van medewerkers om zo de risico’s van een tekort aan gekwalificeerde medewerkers het hoofd te kunnen bieden, in het afdekken van de risico’s van ziektevervanging, in innovatie, ondernemerschap en in het anders organiseren. Plannen werken we binnen de regiegroepen van de koerspijlers uit. De plannen worden vervolgens besproken met de directies en het CvB. Het CvB besluit uiteindelijk over de activiteit en de schatting van de daarmee gemoeide investeringen.

Treasury

De liquide middelen van Nissewijs staan op onze lopende rekening en op onze spaarrekeningen bij de Rabobank en de ABN AMRO. Het saldo op de spaarrekeningen bedroeg eind december 2023 € 9.270.000. Op de lopende rekening stond € 885.618. In 2023 werd de rente internationaal verhoogd om de toegenomen inflatie te bestrijden. De rente op zakelijke rekeningen liep op tot 1,7%. In de eerste helft van 2022 werd bij saldi boven € 500.000 nog een negatieve rente van 0,5% berekend, in 2023 bedroegen onze rentebaten € 79.644. Alle uitgezette middelen zijn direct opvraagbaar. Het treasury-statuut is vormgegeven op basis van de laatste versie van de Regeling beleggen, lenen en derivaten OCW 2016 van het ministerie van OCW. De wettelijke kaders voor het beleid zijn opgenomen in diezelfde Regeling beleggen, lenen en derivaten OCW 2016. Nissewijs is in 2023 geen derivaten, beleggingen of leningen aangegaan. Bij het aantrekken respectievelijk uitzetten van alle benodigde of overtollige middelen handelen we overeenkomstig de in de bovengenoemde regeling gestelde verplichtingen. Het is in het bijzonder van belang dat Nissewijs als onderwijsinstelling in het primair onderwijs wordt aangemerkt als niet-professionele belegger. Onze stichting heeft haar liquide middelen uitgezet bij de Rabobank en de ABN AMRO op basis van een defensief profiel dat past bij ons treasury-beleid.

Allocatie van middelen

De ontvangen rijksbijdragen wijzen we aan de hand van de beschikkingen toe aan de scholen. Op basis van inhoudelijke gesprekken stelden we voor de afzonderlijke scholen de lastenbegrotingen voor 2023 vast. Voor de bovenschoolse kosten dragen de scholen een deel van hun rijksvergoeding af op basis van een vooraf vastgestelde begroting. Het gaat daarbij om de kosten voor het bestuurskantoor, het onderhoudsbeheer, de professionalisering van de schoolleiding, het uitbesteden van de administratie, bestuurlijke kosten, de aanpak van het personeelstekort, en de kosten voor langdurige vervanging en vakleerkrachten. De kosten van de bovenschoolse activiteiten bedroegen in 2023 € 3.929.000. Voor de begroting voor 2024 hanteren we een andere allocatiesystematiek (zie paragraaf 2.4, doel 11). Daarin streven we naar duidelijkere kaders en meer transparantie bij de verdeling van de middelen.

• nissewijs.nl

30

BESTUURSVERSLAG 2023

Onderwijsachterstandsmiddelen

Nissewijs ontvangt voor alle scholen (met uitzondering van De Annie M.G. Schmidt, De Hoeksteen en Het Anker) extra middelen van het Ministerie van OCW voor het bestrijden van onderwijsachterstanden. Deze middelen wijst het ministerie toe op basis van de CBS-scores op de Onderwijsachterstandenindicator. De CBS-score kan van jaar tot jaar fluctueren en is op voorhand dus moeilijk te voorspellen. De ontvangen rijksbijdragen voor het wegwerken van achterstanden wezen we ook in 2023 integraal toe aan de betreffende scholen. We gebruiken de middelen onder meer voor materialen, meer extra personeel en scholing om de onderwijsachterstanden te voorkomen en weg te werken.

Planning- & control-cyclus

Zoals aangegeven in paragraaf 2.4 (doel 11), draagt onze bedrijfsvoering wezenlijk bij aan de kwaliteit van het onderwijs (het primaire proces). Wij hebben onze bedrijfsvoering zo ingericht dat we onze ambities kunnen verwezenlijken, terwijl we tegelijkertijd ruimte laten voor nieuwe ontwikkelingen. We werken cyclisch, zodat we voortdurend bij kunnen sturen. Concreet betekent dit dat we voor de bedrijfsvoering planmatig werken op basis van een strategisch beleidsdocument (werkagenda) op de afzonderlijke terreinen. Ook werken we met één integrale planning- & control-cyclus voor alle terreinen samen. Ons begrotingsproces start met een kaderbrief. In deze brief die we voor de start van het begrotingsproces schrijven, geven we aan wat de belangrijkste doelen voor het komend jaar zijn, wat de financiële ruimte is voor de scholen, het bestuur en de bovenschoolse organisatie, en waar we in de begroting extra aandacht aan willen geven. We baseren de kaderbrief op het koersplan. Het CvB stelt de kaderbrief op in samenspraak met de schooldirecties en het stafbureau en legt de kaderbrief ter informatie voor aan de RvT. Aan de hand van de kaderbrief geven bestuur en schooldirecties samen invulling aan het opstellen van de meerjarenbegroting. De concept-meerjarenbegroting wordt ter advies voorgelegd aan de GMR, daarna ter goedkeuring aan de RvT, en vervolgens vastgesteld door het CvB.

Het CvB monitort de voortgang van de begroting via viermaandelijkse bestuursrapportages en bespreekt deze rapportages met de RvT. Samen beoordelen ze eventuele nieuwe, geïdentificeerde risico’s. Als er verschillen ontstaan tussen de begroting en uitgaven, treft het CvB waar nodig maatregelen. Het CvB deelt de bestuursrapportages met de GMR ter informatie.

Werkdrukverlaging

Sinds 2018 krijgen we vanuit het Ministerie van OCW middelen om de werkdruk op onze scholen te verlagen. Voor het schooljaar 2023-2024 ontvingen we per leerling € 274,90 voor het basisonderwijs en € 412,35 voor het speciaal basisonderwijs. Schoolleiders hebben samen met hun teams de mogelijke oorzaken van de hogere werkdruk op onze scholen verkend. Die analyse gebruikten we als input voor de dialoog in de verschillende schoolteams over mogelijke keuzes en de gevolgen daarvan op materieel en personeel gebied. Op basis van de gemaakte keuzes maken de schoolleiders een bestedingsplan dat wordt voorgelegd aan de Personeelsgeleding van de GMR: de PGMR. Tabel 7: Bestedingen middelen werkdrukverlaging schooljaar 2023-2024

Toegekende rijksbijdrage tot en met 31 december 2023

€ 1.191.692

Bestedingen: Extra formatie

€ 1.032.262

Bestedingen: Materiële kosten

€

Totaal

€ 1.191.692

• nissewijs.nl

159.430

31

BESTUURSVERSLAG 2023

2.7. Continuïteitsparagraaf Rapportage aanwezigheid en werking van het interne risicobeheersings- & controlesysteem (B1)

Onze risicoanalyse richt zich op de volgende vijf punten: onderwijs, personeel, huisvesting, financiën en compliance. De grootste risico’s lopen we op het gebied van onderwijs, personeel en huisvesting. De afgelopen twee jaar hebben we belangrijke stappen gezet om die risico’s het hoofd te kunnen bieden. Zie de beheersmaatregelen verderop deze pagina. Verder gebruiken we de uitkomsten van onze risicoanalyse bij het opstellen van onze meerjarenbegroting, bestuursformatieplan en bestuursrapportages. Zo kunnen we de beschikbare middelen zo optimaal mogelijk inzetten voor goed onderwijs. Veel risico’s hebben te maken met onzekerheden rondom de bekostiging. Door via onze bestuursrapportages de ontwikkelingen op de voet te volgen en bij de formatie goed rekening te houden met de bekostiging ervan, kunnen we de kostenstructuur tijdig bijstellen waar nodig. Ons interne risicobeheersingssysteem opereert op meerdere niveaus. Via het toetsingskader toetst de RvT het beleid (o.a. aan de hand van de financiële kengetallen). Zo voorkomen we dat we beslissingen moeten nemen die de continuïteit van de organisatie in gevaar kunnen brengen. In onze bestuursrapportages monitoren we de voortgang van ons beleid en onze projectplannen, en de resultaten van onze beheersmaatregelen. We geven in de bestuursrapportages ook informatie over de financiële uitputting, gerelateerd aan de begroting.

De prognosekolom kijkt alvast vooruit, naar het einde van het jaar. Tenslotte rapporteren we risicosignalen, zoals leerlingenaantallen, en formatie- en verzuimcijfers. Via de gesprekken met de schooldirecteuren monitort het CvB de ontwikkelingen en risico’s op de verschillende Nissewijs-scholen. Door onze werkprocessen te beschrijven, kunnen we werkzaamheden goed op elkaar afstemmen. We benoemen ook de beoogde resultaten van de werkprocessen. Dat maakt het voor elke medewerker concreet wat er van hem of haar verwacht wordt en wat zijn of haar specifieke bijdrage aan een optimale organisatie is? De accountant voert jaarlijks een interim-controle uit om de administratieve organisatie onder de loep te nemen. Wij volgen de adviezen van de accountant op en nemen ze mee in de bestuursrapportages. Beschrijving van de belangrijkste risico’s & onzekerheden (B2)

Strategie Risico

Beheersmaatregel(en)

De concurrentiepositie binnen Spijkenisse bedreigt het Steviger profileren binnen en onderhouden voortbestaan van onze scholen in specifieke wijken. De van netwerken (kinderopvang, VVE). instroom van het aantal leerlingen daalt door activiteiten van de concurrentie. Onze scholen zijn onvoldoende in staat in te spelen op de ontwikkelingen in het onderwijs, zoals andere onderwijsvormen dan klassikaal lesgeven, waardoor de populariteit van onze scholen afneemt.

Mede door het lerarentekort besteden we aandacht aan het anders organiseren van onderwijs. Daar zetten we ook digitale hulpmiddelen bij in. Adequate scholing speelt daarbij een belangrijke rol, net als de inzet van expertise (specialismen) over de scholen heen. Het is belangrijk dat ook de huisvesting ingericht wordt op anders organiseren.

Er zijn onvoldoende gekwalificeerde schoolleiders. Dit heeft impact op de concurrentiepositie, maar ook op de kwaliteit van het onderwijs.

Ontwikkelen en in standhouden van de kweekvijver, en het uitbreiden van de scholing voor getalenteerde medewerkers die willen doorgroeien naar schoolleider.

• nissewijs.nl

32

BESTUURSVERSLAG 2023

Operationele activiteiten Risico

Beheersmaatregel(en)

We zijn onvoldoende in staat om genoeg gekwalificeerd personeel aan te trekken, waardoor de kwaliteit van ons onderwijs onder druk komt te staan.

Samen met collega-besturen hebben we een plan van aanpak voor het lerarentekort ontwikkeld. Met dit plan streven we er onder meer naar om talentvolle medewerkers aan te trekken, te behouden en goed voor te bereiden op een carrière voor de klas. Daarnaast werkt Nissewijs ook samen met andere schoolbesturen in de regio om actief studenten op te leiden voor een carrière binnen het primair onderwijs.

De kwaliteit van het onderwijs komt onder druk te staan door stilstand/achteruitgang van de kwaliteit van ons zittend personeel (professioneel vermogen).

We intensiveren het scholingsbeleid, dat is gebaseerd op de koers die we volgen. We zetten in op scholing en opleiding, het professioneel klimaat en werken in teams. We benoemen en trainen mentoren.

Anders organiseren, zoals groepen samenvoegen, vierdaagse schoolweken en de middagen anders inrichten, heeft mogelijk een negatieve invloed op de onderwijskwaliteit.

Met de uitrol van de nieuwe allocatiemodellen wordt van onze scholen verwacht dat zij niet alleen over de gewenste formatie nadenken, maar ook over het anders organiseren, mocht de gewenste formatie vanwege het lerarentekort niet mogelijk zijn.

Het is steeds moeilijker om vervanging te vinden bij langdurig verzuim.

De grotere formatie binnen de scholen (die voortvloeit uit onder meer de NPO-subsidies) zetten we in voor meer flexibiliteit in de formatie om verzuim zoveel mogelijk te kunnen opvangen.

Versnippering van de huisvesting. Te grote spreiding van (kleine) scholen. Mogelijk ontstaat hierdoor verdrukking door de concurrentie.

In het strategisch huisvestingsbeleid dat we ontwikkelen, moeten we belangrijke keuzes maken over de huisvesting van onze scholen. Overleg met de gemeente over prioritering van de toekomstige huisvesting van de schoolgebouwen, is inmiddels vastgelegd in het IHP.

• nissewijs.nl

33

BESTUURSVERSLAG 2023

Financiële positie Risico

Beheersmaatregel(en)

Door de ouderdom en kwaliteit van onze schoolgebouwen worden relatief veel van onze middelen onttrokken aan het geven van onderwijs.

Met de gemeente Nissewaard treffen we via het IHP maatregelen om op korte termijn in veel schoolgebouwen te investeren en de levensduur van die gebouwen te verlengen. In het IHP spreken we voor veel van onze gebouwen ook een datum voor vervangende nieuwbouw af. Samen met het groot onderhoud dat Nissewijs zelf heeft begroot voor 2024, 2025 en 2026 zorgt dat naar onze verwachting voor lagere onderhoudslasten in de komende jaren.

Sommige subsidiestromen zijn tijdelijk, schoolbesturen krijgen incidenteel fors meer middelen. Dat maakt het soms lastig om zaken structureel aan te pakken.

We nemen duurzame maatregelen, streven naar integraliteit, ontwikkelen een langetermijnvisie en doen aan verwachtingsmanagement. We waarschuwen schooldirecties om geen structurele verplichtingen aan te gaan op grond van tijdelijke subsidies. Zo kunnen ze sneller inspelen op veranderingen.

Afname middelen vanuit het Rijk. De gewijzigde economische en politieke omstandigheden kunnen ertoe leiden dat rijksvergoedingen voor bijvoorbeeld professionalisering of basisvaardigheden minder worden.

Als de subsidies minder of lager worden, moeten we de lasten hierop aanpassen. Dat doen we door te stoppen met de inzet van tijdelijk personeel dat we met deze middelen hebben bekostigd of door kritischer te kijken naar onze uitgaven op het gebied van leermiddelen.

Inflatie wordt niet gedekt vanuit de bekostiging.

Ons uitgangspunt is dat de inflatie wordt gedekt vanuit de bekostiging. De kostenstijgingen op materieel vlak zijn momenteel hoger dan de aanpassing van de bekostiging. Zodra dat het geval is, nemen we de lasten kritisch onder de loep en kijken we op welke uitgaven we kunnen besparen om de exploitatie weer in balans te brengen.

Wet- en regelgeving Risico

Beheersmaatregel

Ontvangen middelen worden niet rechtmatig ingezet, We maken duidelijke procedures, actualiseren het waardoor ze terugvloeien naar de subsidieverstrekker. handboek AO (Administratieve Organisatie), scheiden functies en zorgen voor goede interne controleprocedures. Middelen worden niet doelmatig ingezet.

Het versterken van de kwaliteitscyclus moet ervoor zorgen dat de doelmatige inzet van middelen wordt geborgd. Inzet van extra middelen toetsen we vooraf aan de hand van planvorming.

In het kader van de energietransitie en de verduurzaming van de schoolgebouwen wil het Rijk dat alle schoolgebouwen in 2030 van het gas af zijn. Dit brengt forse investeringen met zich mee. De financiering hiervan is nog onduidelijk.

Over de daadwerkelijke financiering is nog weinig bekend. Eventuele eigen bijdragen zullen we uit het eigen vermogen moeten financieren.

• nissewijs.nl

34

BESTUURSVERSLAG 2023

Informatiebeveiliging & privacy (IBP) (B3)

Als onderwijsorganisatie behandelen, verwerken en bewaren we bij Nissewijs veel (gevoelige) gegevens van en over onze leerlingen (en hun ouders/verzorgers). We voelen een grote verantwoordelijkheid om goed met deze gegevens om te gaan. Op een veilige manier gegevens bewaren en verwerken vergt een goed beleid. Ons Informatiebeveiliging en Privacy (IBP)-beleid staat omschreven in ons IBP-plan 2023-2025. De Functionaris Gegevensbescherming van de CED-Groep begeleidt ons bij het uitvoeren van het beleid. De jaarlijkse audit van de Functionaris Gegevensbescherming geeft een goed beeld van ons volwassenheidsniveau op de tien privacy-deelgebieden (zie figuur 5). Eén van die deelgebieden is ‘bewustwording’. Als het gaat om privacy, vinden we bewustwording bij onze medewerkers, maar ook bij onze leerlingen, erg belangrijk. We besteden veel aandacht aan de AVG. Het onderwerp komt regelmatig terug in onze nieuwsbrieven, teamvergaderingen, de diverse netwerkbijeenkomsten en ons directieoverleg. Op leerlingniveau besteden we vooral aandacht aan privacy online. Hoe houd je je gegevens veilig, wat is een goed wachtwoord, welke sites zijn ‘veilig’ en welke juist niet? Wat willen ‘ze’ eigenlijk met je gegevens?

Resultaten

In 2023 hebben we grote stappen gezet op het gebied van AVG: Beveiliging • We hebben Multi-Factor Authentication (Office en ParnasSys) en groepsautorisatie (ParnasSys) ingesteld. • Bij de start van schooljaar 2023-2024 zijn we overgestapt op uniFLOW Online: Cloud printen voor beveiligd printen. Alle onze locaties hebben nieuwe kopieermachines gekregen. Inmiddels printen alle medewerkers onder een persoonlijke code of tag. De machine draait het document pas uit als de medewerker zich bij de machine zelf aanmeldt. Zo voorkomen we dat vertrouwelijke informatie gaat ‘rondslingeren’. Autorisaties • We hebben duidelijke rollen en (toegangs)rechten ingesteld. Privacy- en informatiebeveiligingsbeleid • De fusie tot Nissewijs hebben we als gelegenheid aangegrepen om alle beleidsstukken rondom informatiebeveiliging en privacy te herijken. Waar nodig vroegen we opnieuw instemming aan de GMR. • We hebben een IBP-plan opgesteld voor de komende twee jaar. Informatieplicht • We hebben onze websites op orde. • Op gezette tijden besteden we aandacht aan privacy. Bewustwording • In de lessen besteden we regelmatig aandacht aan privacy online. • We nemen berichten over AVG op in onze interne nieuwsbrief, in de memo aan directies/IB en verspreiden ze binnen het ICT-netwerk. Dat onze aanpak zijn vruchten afwerpt, zagen we in de audit 2023 van de CED-Groep.

We hebben grote stappen vooruitgezet op de verschillende volwassenheidsniveaus, zoals te zien is in figuur 5. Figuur 5: Resultaten audits van 2022 en 2023 Privacy Volwassenheidsniveaus Nissewijs 2022

2023

• nissewijs.nl

35

BESTUURSVERSLAG 2023

Gemelde datalekken

Afgelopen jaar ontving Nissewijs nul meldingen van datalekken. Aangezien dit voor een organisatie van onze omvang niet helemaal realistisch lijkt, kan dit meerdere dingen betekenen: 1. Een datalek wordt niet als zodanig herkend. 2. Datalekken worden niet gemeld (angst, niet de juiste route kennen, etc.). 3. De ernst van datalekken wordt niet ingezien. Om de bewustwording bij de medewerkers te vergroten en de drempel tot melden te verlagen, zetten we komend jaar extra in op informatie rondom datalekken. We willen het ook gemakkelijker maken een datalek te melden. Bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat een medewerker met één druk op een knop een datalek kan melden.

Rechten van betrokkenen

Er zijn twee verzoeken voor dossierinzages geweest. De verzoeken rondom rechten van betrokkenen zijn snel, accuraat en naar tevredenheid van de betrokkene afgehandeld.

Ouders/verzorgers

We zien dat de ouders/verzorgers van onze leerlingen steeds privacy-bewuster worden. Zij stellen de school vragen over de privacy van hun kind en ook de schooldirecties/medewerkers komen met casussen. Dat vinden we een mooie ontwikkeling. Het sluit aan bij onze overtuiging dat ook de privacy van onze leerlingen serieus genomen moet worden. We kunnen de vragen die worden gesteld, goed beantwoorden en ook aan de overige verzoeken rondom privacy naar wens voldoen.

Juridische ontwikkelingen: normenkader IBP FO

Het Normenkader Informatiebeveiliging en Privacy voor Funderend Onderwijs (IBP FO) krijgt steeds meer vorm. Eind 2027 dienen alle scholen/schoolbesturen te voldoen aan de eisen van dit normenkader. Wij hebben in ons IBP-beleidsplan én in onze doelen voor de komende vier jaar dit normenkader al verwerkt om tijdig aan de eisen te kunnen voldoen. Op basis van het IBP FO werken we toe naar de ‘basis op orde’. Daarna gaan we het normenkader verder uitwerken. Vanuit het IBP team ontstond de behoefte aan een platform waarop zaken rondom AVG (en in een later stadium ook IB) overzichtelijk bij elkaar gebracht kunnen worden. Zo kunnen we altijd laten zien waar we als organisatie staan. Helder en transparant. In 2023 hebben we ons georiënteerd op dit soort platformen. In maart 2024 hebben we een definitieve keuze gemaakt, de implementatie is inmiddels gestart

Register van verwerkingen

We geven het Verwerkingsregister de komende twee jaar extra aandacht. In verband met de fusie moeten we verwerkersovereenkomsten opnieuw afsluiten en het register daarop aanpassen.

• nissewijs.nl

36

BESTUURSVERSLAG 2023

• 3. VERANTWOORDING VAN DE FINANCIËN 3.1. Ontwikkelingen in meerjarig perspectief De cijfers van de balans per ultimo 2024, 2025 en 2026 betreffen de op 19 december 2023 door de RvT goedgekeurde en door het CvB vastgestelde cijfers volgens de meerjarenbegroting 2024 tot en met 2027. De rijksvergoedingen in de meerjarenbegroting zijn gebaseerd op de huidige leerlingenaantallen en de leerlingenprognoses. De loonkosten zijn gebaseerd op de huidige en toekomstige begrote formatie. Leerlingen (teldatum 01-02-2023) Tabel 8: Leerlingenprognose gehanteerd bij bekostigingsberekeningen meerjarenbegroting 2024-2027 Teldatum 01-02

2023

2024

2025

2026

Leerlingenprognose totaal

4244

4292

4392

4482

Verwachte ontwikkelingen

Wij verwachten als gevolg van nieuwbouw in de wijk De Elementen een toename in het aantal leerlingen op de scholen Piramide Elementen en De Hoeksteen. Medio 2026 denkt de gemeente voor deze beide scholen een nieuw schoolgebouw te hebben gerealiseerd voor in totaal 700 leerlingen. Ook verwachten wij dat het leerlingaantal nog zal toenemen op de Annie M.G. Schmidt, De Vogelenzang, Marimba en Het Anker, en op langere termijn op De Rank. Het aantal leerlingen op Taalschool De Kameleon zal waarschijnlijk ook toenemen als gevolg van de verplichtingen die de gemeente Nissewaard heeft gekregen voor de opvang van asielzoekers. FTE (teldatum 31-12-2023) In de begroting 2024-2027 is voor de personele lasten rekening gehouden met de volgende formatie: Tabel 9: Formatie (in FTE) gehanteerd bij bekostigingsberekeningen meerjarenbegroting 2023-2026 Personele bezetting in

Jaarrekening 2023

2024 Begroting

2025 Begroting

2026 Begroting

Bestuur/management

13,74

16,38

15,70

15,18

Primair proces

236,97

233,19

240,09

239,65

Ondersteunend personeel

136,52

113,01

100,00

84,00

Totaal

387,23

362,58

355,79

338,83

Verwachte ontwikkelingen

Door de ontvangst van diverse incidentele subsidies hebben onze scholen op tijdelijke basis extra medewerkers aangetrokken (leerkrachtondersteuning en onderwijsassistenten). Hoe en of deze contracten kunnen worden doorgezet, hangt af van duidelijkheid over de toekomstige bekostiging, de uitstroom van personeel en de manier waarop we binnen Nissewijs omgaan met het ‘anders organiseren’ van ons onderwijs. In de begroting voor 2024 zijn we uitgegaan van een gemiddelde bezetting van ongeveer 362 FTE. Door de onduidelijkheid over de toekomstige bekostiging zijn we in de begroting uitgegaan van een lagere formatie onderwijsondersteunend personeel. De formatie voor 2024 tot en met 2026 is lager, omdat wij daar medewerkers in de leerwerktrajecten en vervanging buiten beschouwing hebben gelaten.

• nissewijs.nl

37

3.2. Staat van baten, lasten & balans Meerjarenbegroting

De meerjarenbegroting voor de komende jaren ziet er als volgt uit. Tabel 10: Meerjarenbegroting 2023-2026 & realisatie over 2023

Rijksbijdragen Ov. Overheidsbijdr. Overige baten

Realisatie 2022

Begroting 2023

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Verschil 2023 t.o.v. begroting

Verschil 2023 t.o.v. 2022

35.328.484

34.234.508

37.226.703

35.605.910

35.273.166

35.270.841

2.992.192

1.898.219

202.709

521.553

372.683

624.903

624.903

624.903

- 148.870

169.974

2.260.125

1.357.662

1.681.110

1.252.270

1.266.572

1.275.647

323.448

-579.015

Totaal opbrengsten

37.791.317

36.113.723

39.280.493

37.483.095

37.164.663

37.171.403

3.166.770

1.489.175

Personeelslasten

30.340.256

30.247.656

32.369.467

32.440.690

31.782.038

31.100.635

2.121.811

2.029.211

Afschrijvingen

700.293

862.145

789.213

851.529

868.360

871.326

- 72.932

88.920

Huisvestingslasten

2.583.994

2.648.869

3.122.664

2.840.170

2.460.369

2.408.943

473.795

538.671

Overige lasten

3.375.504

2.383.372

2.976.810

2.900.858

2.784.894

2.605.772

593.438

-398.694

Totaal lasten

37.000.046

36.142.042

39.258.154

39.033.247

37.895.661

36.986.675

3.116.112

2.258.107

Fin. Baten en lasten

-31.604

-1.000

76.801

120.000

50.000

40.000

77.801

108.405

Resultaat

759.666

-29.319

99.140

-1.430.152

-681.008

224.727

128.459

-660.527

In de afgelopen jaren 2021-2023 is onze begroting sterk beïnvloed door de toekenning van de NPO-subsidies aan de scholen. Dit leidde tot een grote toename van de baten. Een deel van deze NPO-middelen is in die jaren niet besteed, maar gereserveerd in een bestemmingsreserve. De geraamde bestemmingsreserve NPO bedroeg op 1 januari 2024 circa € 2 miljoen. Kijken we naar het moment van toekenning en de doelstelling van de NPO-subsidie, dan moet deze reserve per 31 juli 2025 zijn besteed. In de gepresenteerde meerjarenbegroting is daarom te zien dat deze middelen in 2024 en 2025 worden besteed, met als gevolg een exploitatietekort van € 1,4 miljoen in 2024 en van € 0,7 miljoen in 2025. In 2026 en 2027 verwachten wij een overschot te realiseren, zodat Nissewijs ultimo 2027 aan alle intern bepaalde kengetallen voldoet.

• nissewijs.nl

38

BESTUURSVERSLAG 2023

We nemen aan dat we van het Rijk de komende jaren in toenemende mate baten zullen ontvangen voor het verbeteren van basisvaardigheden. Door het spreiden van de NPO-middelen en de ontvangst van de extra subsidies, verwachten wij in 2027 naar het genoemde resultaat te kunnen toegroeien. Daarnaast ontvangen acht scholen vanaf 1 augustus 2023 voor een periode van twee jaar een subsidie voor het versterken van de basisvaardigheden (vorig schooljaar ontvingen al drie scholen deze subsidie). De betreffende scholen hebben voor de besteding van de subsidie een plan opgesteld. In 2024 volgt een derde tranche van scholen die in aanmerking kan komen voor deze subsidie. In 2026 zou voor alle scholen de lumpsum structureel worden verhoogd voor de versterking van basisvaardigheden. Aan de genoemde acht scholen is een bedrag van € 2,73 miljoen toegekend. Hiervan is in de begroting 2024 en 2025 € 2,45 miljoen verwerkt. Het verschil van € 0,28 miljoen is in 2023 besteed. Voor de Subsidie verbetering basisvaardigheden geldt dat de uitgaven in lijn lopen met de doelstellingen van de projecten. Dat betekent dat wij ervan uitgaan dat deze vooruit ontvangen middelen per 31 juli 2025 besteed zijn. We hebben ook te maken met een subsidie van het Onderwijscollectief VPR voor ontwikkelingen op het gebied van inclusief onderwijs. De subsidie die we in 2022 ontvingen, bedroeg € 730.000.

Voor deze bestemmingsreserve inclusief onderwijs geldt dat ze per 31 december 2025 moet zijn besteed conform de afspraak met het Onderwijscollectief VPR. Door de cumulatieve ontvangst van de incidentele subsidies is ten laste van deze middelen (en in lijn met het doel van deze subsidies) de personeelsbezetting gegroeid naar circa 87% van de baten t.o.v. de genormaliseerde 82%. De toename ziet u voornamelijk terug bij het onderwijsondersteunend personeel (onderwijsassistenten en leerkrachtondersteuners). Na het wegvallen van de incidentele subsidies in de begroting zal de personeelsbezetting weer toegroeien naar het genormaliseerde percentage.

• nissewijs.nl

39

BESTUURSVERSLAG 2023

Toelichting op de staat van baten en lasten 2023

Het exploitatieresultaat over 2023 bedraagt € 99.000 voordelig. De vastgestelde begroting 2023 sluit met een geraamd exploitatietekort van € 29.000. Hoewel er in het resultaat sprake is van een relatief kleine afwijking ten opzichte van de begroting (€ 128.000), zijn zowel de baten als de lasten behoorlijk hoger. De totale baten, inclusief financiële baten, bedroegen in 2023 € 39.725.000 (begroot € 36.113.000) en de totale lasten bedroegen € 39.626.000 (begroot € 36.142.000). De belangrijkste afwijkingen in het jaar 2023 zijn in tabel 10 hieronder opgenomen. Tabel 11: Baten en lasten over 2023 met het exploitatieresultaat Begroot resultaat 2023

-29.000

Baten Indexering rijksvergoeding i.v.m. nieuwe cao

1.315.000

Subsidie arbeidsmarkttoelage

731.000

Groeibekostiging

278.000

Subsidie aanpak inclusie

195.000

Samenwerkingsverbanden

76.000

Subsidie basisvaardigheden

179.000

Hogere bijzondere bekostiging Kameleon

218.000

Afwikkeling oude verplichtingen

367.000

Diverse overige baten

331.000

Lasten Indexering cao-salarissen

1.111.000

Arbeidsmarkttoelage

731.000

Professionalisering

240.000

Hogere inhuur extern personeel

394.000

Lagere kosten vervanging eigen personeel

-250.000

Mutaties personele voorzieningen

-73.000

Afschrijvingen

-73.000

Onderhoudsbeheer en uitvoering onderhoud

317.000

Schoonmaak

92.000

Inhuur deskundigen door bestuur en scholen

270.000

Leermiddelen en softwarelicenties

389.000

Administratiekosten

67.000

Diversen

242.000

Resultaat boekjaar 2023

99.000

Deze posten worden hieronder toegelicht. Incidentele afwijkingen begroting 2023 • Inclusiever onderwijs • Afwikkeling oude verplichtingen • Inhuur extern personeel

€ 195.000 € 367.000 € 394.000 -/-

Totaal € 168.000 Deze posten bij elkaar opgeteld bedragen € 168.000 voordelig. Zonder deze incidentele afwijkingen bedraagt het resultaat over 2023 € 69.000 nadelig.

• nissewijs.nl

40

BESTUURSVERSLAG 2023

Rijksbijdragen € 2.992.000 hoger dan begroot

De rijksvergoedingen zijn circa € 3.402.000 hoger dan begroot. Met de cao per 1 juli 2023 is het contractloon met 10% aangepast. Dat wordt afgedekt uit de budgettaire ruimte over 2023 en de geraamde ruimte over 2024 bij het ministerie. Door deze wijziging is de rijksvergoeding gestegen met € 1.315.000. Ook leidde de tussentijdse toename van het aantal leerlingen in 2023 tot een bedrag van € 278.000 aan extra bekostiging.

In 2023 ontvingen scholen in wijken met hoge CBS-scores een aanvullende subsidie

(€ 711.000) arbeidsmarkttoelage. Deze subsidie betreft een extra vergoeding voor medewerkers op scholen met grote onderwijsachterstanden. De ontvangen vergoeding werd in samenspraak met de medezeggenschapsraden ingezet op de ontvangende scholen. Ook de hogere subsidies als gevolg van de nieuwe cao’s zijn nagenoeg volledig doorbetaald aan de medewerkers. Over de periode 1 augustus 2023 tot en met 31 juli 2025 ontvangen acht basisscholen extra middelen voor de versterking van de basisvaardigheden (tweede tranche). Daarnaast hebben drie basisscholen al eerder in de eerste tranche een rijksvergoeding toegekend gekregen. Met een deel van de activiteiten zijn we in 2023 begonnen, wat heeft geleid tot € 552.000 aan bestedingen. Ter grootte van deze bestedingen is de subsidie voor de versterking van de basisvaardigheden aan 2023 toegerekend. De instroom van het aantal leerlingen heeft geleid tot een verhoging van de bijzondere bekostiging voor onderwijs aan asielzoekers en vreemdelingen met € 218.000. Deze hogere bekostiging is besteed aan meer personeel en uitbreiding van de huisvesting. Het deel dat niet is besteed hebben we volgens de afspraken toegevoegd aan de specifieke verplichting voor de Taalschool en leidt niet tot een resultaat voor Nissewijs. Naast de rechtstreekse baten van de rijksoverheid zijn ook de baten van het samenwerkingsverband in 2023 toegenomen (€ 434.000).

Het 'ROK-Budget inclusiever onderwijs' is bedoeld om in te zetten voor kinderen en jongeren uit Voorne-Putten Rozenburg met een extra ondersteuningsvraag, zodat zij de ondersteuning krijgen die nodig is om onderwijs op een school te volgen. Dit gebeurt zoveel mogelijk thuisnabij en samen met leerlingen zonder extra ondersteuningsbehoefte. Deze bijdrage van € 195.000 is in 2023 als bate verantwoord. Deze middelen zullen ingezet worden in de periode 2023 tot en met 2025.

Overige overheidsbijdragen en overige baten € 175.000 hoger dan begroot

In 2023 zijn de eerste werkzaamheden voor de aanpassingen aan acht schoolgebouwen verricht, die voortvloeien uit het vastgestelde IHP. In 2023 hebben we hiervoor € 123.000 aan kosten gemaakt (huisvesting), hiertegenover zijn de (nog te ontvangen) baten verantwoord. Ook is de vastgestelde indexering van de rijksvergoeding renovatie De Vuurvogel in 2021 ad € 124.000 als bate verantwoord. Tot slot zijn € 367.000 aan oude verplichtingen vrijgevallen, waarvan wij, gezien de ouderdom, geen verrekening meer verwachten. In de begroting is het aandeel van Nissewijs voor onderwijskantoor De Cirkel en de Coördinatie VPR Pool nog meegenomen als bate (en als last). Vanwege de presentatievoorschriften zijn deze bate en last uit de realisatie weggelaten. Het aandeel in de exploitatie 2023 van deze twee onderdelen is voor Nissewijs € 368.240.

Personeelslasten € 2.122.000 hoger dan begroot

De hogere rijksvergoedingen in 2023 hebben uiteraard ook geleid tot hogere personeelslasten. Ten laste van deze subsidies zijn de loonkosten toegenomen met € 1.111.000. Hierbij nemen wij in acht dat door het tempo waarmee de extra subsidies beschikbaar zijn gekomen en de omvang ervan, de bestedingen op een later moment worden ingevuld. De loonkosten voor vervanging wegens ziekte zijn hoger uitgevallen dan begroot, doordat de vervangingen deels zijn ingezet met extern personeel. Op De Vuurvogel is de ontstane vacature voor de directie ingevuld met een interim-directeur. Bij elkaar zijn de personeelskosten hierdoor € 144.000 hoger dan begroot. Ten laste van de ontvangen NPO-subsidies, de versterking van de basisvaardigheden en in het kader van de aanpak van het personeelstekort, zijn de kosten van professionalisering in 2023 ongeveer € 240.000 hoger dan begroot.

Huisvestingslasten € 474.000 hoger dan begroot

De kosten voor het dagelijks en preventief onderhoud vielen ongeveer € 200.000 hoger uit dan begroot. De scholen hebben € 65.000 aan kleinere herstelwerkzaamheden uitgegeven. Op één locatie constateerden we dat voor het uitvoeren van schilderwerk herstelwerkzaamheden (€ 40.000) moesten plaatsvinden. Ook is van een installateur de nota over 2022 (€ 35.000) pas eind 2023 ontvangen en verwerkt in de administratie. Met de gemeente zijn nadere afspraken gemaakt over de kosten van alarmering vanaf 2021. Dit leidde tot een nabetaling van € 17.000. De toename van de schoonmaaklasten met € 92.000 is het gevolg van een hogere indexering dan verwacht. Ook is in 2023 een maandtermijn uit 2022 verwerkt. Die was per abuis niet in het vorig verslagjaar meegenomen.

• nissewijs.nl

41

BESTUURSVERSLAG 2023

Overige lasten € 593.000 hoger dan begroot • • •

• • •

De leermiddelen en softwarelicenties waren € 389.000 hoger dan begroot. Deze toename komt voort uit de besteding van NPO-subsidies, subsidies basisvaardigheden, maar ook door de veranderde wijze waarop uitgevers de leermiddelen beschikbaar stellen. In 2023 zijn na de fusie met behulp van een extern bureau het koersplan en de schoolplannen ontwikkeld, social media doorontwikkeld en zijn andere werkzaamheden verricht die voortvloeiden uit de fusie (ontwerpen en belettering). Die meerkosten bedragen € 178.000. In 2023 hebben meer scholen gebruikgemaakt van de educatieve programma’s via stichting Push. Ook werken meerdere ROK’s met ouder-kindgroepen. Een deel van de bekostiging komt uit gemeentelijke middelen, een deel uit van het Onderwijscollectief ontvangen middelen en ongeveer € 40.000 komt uit de eigen exploitatie van de scholen. Scholen hebben ten laste van de NPO-subsidies externe partijen ingezet (€ 60.000). Scholen hebben in 2023 na de coronajaren intensiever het door de gemeente Nissewaard voorgelegd programma voor cultuureducatie gevolgd. Daardoor namen de lasten met ongeveer € 40.000 toe. In de begroting is het aandeel van Nissewijs voor onderwijskantoor De Cirkel en de Coördinatie VPR Pool nog meegenomen als bate (en als last). Vanwege de presentatievoorschriften zijn deze bate en last uit de realisatie weggelaten.

Het aandeel in de exploitatie 2023 van deze twee onderdelen is voor Nissewijs € 368.240.

Meerjarenbalans

Wij verwachten dat de meerjarenbalans er als volgt uit komt te zien. Tabel 12: Meerjarenbalans

Vaste activa Vorderingen

Realisatie 31-12-2022

Realisatie 31-12-2023

Begroting 31-12-2024

Begroting 31-12-2025

Begroting 31-12-2026

3.604.000

4.237.000

4.658.000

4.649.000

4.843.000

719.000

1.462.000

450.000

450.000

450.000

9.682.000

10.154.000

6.112.000

4.940.000

4.671.000

14.006.000

15.853.000

11.220.000

10.039.000

9.964.000

Eigen vermogen

6.191.000

6.290.000

2.870.000

2.189.000

2.414.000

Algemene reserve

2.932.000

3.226.000

1.042.000

1.042.000

1.267.000

Bestemmingsreserves

3.115.000

2.920.000

1.684.000

1.003.000

1.003.000

Liquide middelen Totaal activa

Overige reserves en fondsen

144.000

144.000

144.000

144.000

144.000

Totaal eigen vermogen

6.191.000

6.290.000

2.870.000

2.189.000

2.414.000

Voorzieningen

2.037.000

1.949.000

2.050.000

1.850.000

1.550.000

Kortl. Schulden

5.778.000

7.614.000

6.300.000

6.000.000

6.000.000

Totaal passiva

14.006.000

15.853.000

11.220.000

10.039.000

9.964.000

• nissewijs.nl

42

BESTUURSVERSLAG 2023

Toelichting op de meerjarenbalans

Per 1 januari 2024 hebben schoolbesturen de keuze tussen de vorming van een voorziening groot onderhoud per component (hoger dan in de oude situatie) of het activeren en afschrijven van onderhoud (hogere reserves). Het saldo liquide middelen blijft hierdoor onveranderd. Nissewijs heeft gekozen voor de vorming van een voorziening groot onderhoud. Het aanhouden van een voorziening groot onderhoud leidt tot direct inzicht in de verplichtingen die we als schoolbestuur hebben, zeker in de huidige situatie met een aanzienlijk geplande omvang groot onderhoud in de komende jaren. Het bovenstaande betekent: • Nissewijs kiest voor de verwerking van het groot onderhoud voor de vorming van een voorziening. • De bestaande voorziening wordt vanwege de nieuwe regelgeving met € 1,4 miljoen verhoogd ten laste van de algemene reserve. • Vanuit het IHP (inclusief inzet ventilatiesubsidies) wordt door de gemeente een bedrag van € 3,4 miljoen ingezet in 2024 tot en met 2026. • Uit de eigen middelen (voorziening groot onderhoud) wordt een bedrag van € 2,1 miljoen gereserveerd voor inzet in 2024, 2025 en 2026.

Toelichting op de balans per 31 december 2023

Ten opzichte van de oorspronkelijke begroting zullen de lasten groot onderhoud in de exploitatie (dotatie + uitgaven rechtstreeks in de exploitatie) de komende jaren € 0,1 miljoen tot € 0,5 miljoen lager zijn dan de oorspronkelijke dotatie aan de voorziening en in de bovengenoemde cijfers. Vaste activa De vaste activa zijn met ruim € 633.000 toegenomen ten opzichte van 2022. Mede door de oplevering van de nieuwbouw van Marimba zijn de investeringen hoger dan begroot. In 2023 is na een aanbesteding een deel van de Chromebooks op de scholen vervangen. De totale investeringen bedragen in 2023 € 1.485.000, terwijl een bedrag van € 1.165.000 was begroot. Jaarlijks vindt in overleg met de schooldirecties een opschoning van de activa plaats. Ook actualiseren we jaarlijks de investeringsplannen. Vordering op het ministerie van OCW In 2023 is de vereenvoudiging bekostiging ingevoerd. Hierdoor is geen sprake meer van een vordering vanwege het betaalritmeverschil. In 2023 is wel een vordering ontstaan vanwege een verwachte groeibekostiging. Deze vordering houdt verband met een verwachte restitutie van ontvangen rijksvergoeding van één van de scholen. Worden deze middelen niet gerestitueerd, dan is er ook geen sprake van een vordering. Voorzichtigheidshalve zijn de vordering en verplichting opgenomen in 2023.

Passiva Het eigen vermogen is toegenomen door het voordelig resultaat 2023, met name door incidentele bijdrage vanuit het NPO en de bijdrage van het Onderwijscollectief VPR. De voorzieningen zijn licht afgenomen door de uitgevoerde onderhoudsuitgaven in 2023 en de waardering van de personele verplichtingen onder de voorzieningen. De kortlopende schulden zijn met € 1.400.000 toegenomen door vooruit ontvangen bijdragen van OCW voor de basisvaardigheden (€ 1.000.000) en nog te verwachten afrekeningen voor energiekosten, onderhoudswerkzaamheden en alarmering. De algemene reserve vormt een buffer ter waarborging van de continuïteit van Nissewijs scholengroep. Deze algemene reserve wordt opgebouwd uit de toevoeging van een positief resultaat of de onttrekking van een negatief resultaat. Bestemmingsreserves Onder de bestemmingsreserves zijn de reserves opgenomen die bedoeld zijn voor specifieke toekomstige lasten waarvoor de toegerekende toekomstige baten onvoldoende zijn. Daarom heeft het CvB een beperkte bestedingsmogelijkheid aangebracht. Bestemmingsreserves privaat Het betreft hier de reserve van de door de ouders opgebrachte gelden. In het verleden werden deze middelen als schuld op de balans gepresenteerd. Conform de richtlijnen is hiervoor een private reserve gevormd.

• nissewijs.nl

43

BESTUURSVERSLAG 2023

Bestemmingsreserve Nationaal Programma Onderwijs Vanaf 1 augustus 2021 ontvangen alle scholen een aanvullende subsidie voor het wegwerken van de door corona ontstane onderwijsachterstanden. De omvang van deze subsidie in combinatie met de andere extra subsidies en de beperkte termijn van invoering heeft ertoe geleid dat een deel van deze subsidies in 2023 nog niet is besteed. Deze subsidies zullen op basis van de door onze scholen opgestelde plannen op 1 augustus 2025 zijn ingezet. De nog niet bestede middelen zijn daarom per school toegevoegd aan een bestemmingsreserve voor bestedingen in 2024 en 2025. Ultimo 2023 bedraagt deze bestemmingsreserve € 1.992.000. Bestemmingsreserve inclusiever onderwijs Met het samenwerkingsverband Onderwijscollectief VPR hebben de besturen nadere afspraken gemaakt voor het versterken van het inclusiever onderwijs. Hiervoor hebben we in 2022 een bedrag van ruim € 733.000 ontvangen. In 2023 is ruim € 195.000 toegevoegd. Deze middelen zullen we inzetten in 2024 en 2025.

Voorzieningen

Voorziening jubilea Op basis van Richtlijn 271 van de Raad van de Jaarverslaggeving is een voorziening opgenomen voor verplichtingen uit hoofde van toekomstige uitkeringen bij ambtsjubilea van personeelsleden. De voorziening is opgenomen tegen contante waarde voor toekomstige uitbetalingen en is afhankelijk van de geschatte blijfkans, gemiddelde salarisstijging en disconteringsvoet. De gehanteerde discontovoet bedraagt 2,5 %. De werkelijke jubilea- uitkeringen worden ten laste van deze voorziening gebracht. De voorziening bedraagt per 31 december 2023 € 264.000. Voorziening langdurig verzuim De voorziening langdurig verzuim wordt gevormd voor op balansdatum bestaande verplichtingen tot doorbetaling van personeelsleden die op de balansdatum naar verwachting door ziekte of arbeidsongeschiktheid blijvend of geheel niet in staat zijn om werkzaamheden te verrichten. In 2023 is € 146.000 onttrokken en € 158.000 gedoteerd aan de voorziening. De voorziening bedraagt per 31 december 2023 € 158.000. Het voorspellen van langdurig verzuim gaat in overleg met de HRM-adviseur en brengt jaarlijks fluctuaties met zich mee. Volgens de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving worden de lasten opgenomen voor de resterende periode tot twee jaar na de eerste ziektedag.

Voorziening groot onderhoud De voorziening voor de gelijkmatige verdeling van onderhoudskosten gebouwen wordt bepaald op basis van de te verwachten kosten over een reeks van jaren op basis van de Meerjarenonderhoudsplanning (MJOP). De MJOP is in 2023 opgesteld en geactualiseerd door Anculus. In de komende jaren is het saldo van de Nissewijs onderwijsgroep op basis van het MJOP 2023-2032 toereikend. In 2023 is € 596.000 onttrokken en € 582.000 gedoteerd aan de voorziening. Het saldo van de voorziening bedraagt per 31 december 2023 € 1.469.339. Nissewijs heeft ook in 2023 gebruik gemaakt van de overgangsregeling voor de vorming van de voorziening groot onderhoud. Vanwege de eerder toegelichte veranderende regelgeving rondom groot onderhoud stijgt de voorziening per 1 januari 2024 met € 1.400.000. Kortlopende schulden De kortlopende schulden bedragen ultimo 2023 € 7.614.000 tegenover € 5.777.000 ultimo 2022. Deze toename komt met name door vooruit ontvangen subsidies (€ 1.000.000), te verwachten afrekening met OCW (€ 318.000) en de te verwachten afrekening voor energie, onderhoud en facturen die na balansdatum zijn ontvangen.

• nissewijs.nl

44

BESTUURSVERSLAG 2023

3.3. Financiële positie Kengetallen

In de tabel hieronder hebben we de kengetallen opgenomen. Deze kengetallen geven inzicht in de financiële positie van Nissewijs. De liquiditeit en het weerstandsvermogen dalen in 2025 en 2026 tijdelijk onder de criteria die Nissewijs hanteert. In 2027 herstelt zich dat. Tabel 13: Kengetallen over de financiële positie van Nissewijs Realisatie 2022

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Norm Nissewijs

Liquiditeit

1,81

1,53

1,04

0,90

0,85

> 1,00

Solvabiliteit 2

59%

55%

44%

40%

40%

> 30%

Weerstandsvermogen