39. Toezicht Openbaar Onderwijs; Nissewijs jaarverslag 2023
Tekst van het document
BESTUURSVERSLAG 2023 Flynth Audit B.V. geheel document digitaal gewaarmerkt voor identificatiedoeleinden
• nissewijs.nl
S.O.
3 jun i2024
BESTUURSVERSLAG 2023
• INHOUDSOPGAVE Voorwoord 3 • 1. De schoolorganisatie 4 1.1.
Profiel 4
1.2.
Organisatie 7
• 2. Verantwoording van het beleid 12 Algemeen 12 2.1.
Koerspijler 1: Een uitdagende, betekenisvolle leeromgeving 12
2.2.
Koerspijler 2: Inspirerend vakmanschap 18
2.3.
Koerspijler 3: School, wijk en partners versterken elkaar 24
2.4.
Koerspijler 4: Toekomstgericht organiseren 27
2.5.
Huisvesting & facilitaire zaken 28
2.6.
Financieel beleid 29
2.7.
Continuïteitsparagraaf 32
• 3. Verantwoording van de financiën
37
3.1.
Ontwikkelingen in meerjarig perspectief 37
3.2.
Staat van baten, lasten & balans 38
3.3.
Financiële positie 45
Ondertekening door bestuur 46 • 4. Verslag intern toezicht
47
4.1.
Hoe het toezicht is vormgegeven 47
4.2.
Toelichting op gegeven adviezen 48
4.3.
Samenstelling intern toezicht 50
Ondertekening door toezichthouder 51 • 5. Verslag gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR)
• nissewijs.nl
52
2
BESTUURSVERSLAG 2023
• VOORWOORD Het eerste bestuursverslag van Nissewijs scholengroep ligt voor u. Een mooie mijlpaal! Op 1 januari 2023 fuseerden VCPO Spijkenisse en Stichting Prokind scholengroep tot de organisatie die we nu zijn. Met trots kijken we terug op ons eerste jaar. Een jaar waarin openbare, christelijke en samenlevingsscholen elkaar vonden, met elkaar samenwerkten en leerden door ontmoeting. In dit eerste jaar is het fundament gelegd voor een solide organisatie. Dat we daarin zijn geslaagd, is te danken aan de inzet van onze medewerkers en hun grote toewijding aan onze leerlingen en de scholen. We danken al onze collega’s dan ook hartelijk voor alles wat zij voor Nissewijs betekend hebben in het afgelopen jaar. Hoe we de zaken in 2023 hebben aangepakt en wat we samen hebben bereikt, verantwoorden we graag in dit bestuursverslag: • In hoofdstuk 1 vertellen we wie we zijn, waar Nissewijs voor staat, waar we voor gaan en hoe onze organisatie en externe samenwerking eruitzien. • In hoofdstuk 2 verantwoorden we ons beleid aan de hand van het jaarplan voor het schooljaar 2023-2024. U leest welke resultaten we in 2023 hebben bereikt op het gebied van onderwijs en kwaliteit, personeel en professionalisering, huisvesting en financiën. • In hoofdstuk 3 presenteren we de cijfers over 2023.
• De Raad van Toezicht (RvT) en de Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad (GMR) verantwoorden zich in respectievelijk hoofdstuk 4 en 5 voor hun werk in 2023. Dit bestuursverslag is vastgesteld door ondergetekenden en goedgekeurd door de Raad van Toezicht op 3 juni 2024. Heeft u vragen, opmerkingen of tips? We horen graag van u!
Maarten Groeneveld
Charlotte van Bodegom
College van bestuur Nissewijs scholengroep
• nissewijs.nl
3
BESTUURSVERSLAG 2023
• 1. DE SCHOOLORGANISATIE 1.1. Profiel Missie, visie en kernactiviteiten Waar we voor gaan Met ons onderwijs willen we ieder kind een kansrijke toekomst bieden. De wereld waarin kinderen hun leven leiden is vol mogelijkheden, maar legt ook grenzen op. Wij zien het als onze taak kinderen aan te moedigen en uit te dagen om ‘thuis’ proberen te zijn in de wereld en ze alle bagage mee te geven die ze daarvoor nodig hebben. We leren kinderen wat belangrijk is in het leven, en hoe ze elkaar en anderen kunnen helpen. Waar we voor staan • Leren van en met elkaar Verschillende culturen en achtergronden leren kennen inspireert en het verrijkt je mensbeeld. Binnen een veilige leer- en leefomgeving geven we elkaar de ruimte. Bij ons kun je jezelf zijn en jezelf laten zien. We leren vanuit ontmoeting. We werken samen met ouders, leerkrachten, kinderen en partners aan een kansrijke toekomst voor elk kind in Nissewaard. • Veilig en betrokken We zorgen voor een veilige leer- en leefomgeving en voelen ons betrokken bij elkaar en de wereld om ons heen. • Midden in de samenleving We staan midden in de samenleving en in verbinding met onze omgeving. We zijn gastvrij en staan open om de ander te leren kennen. • Goed voorbereid op de toekomst We weten wat de maatschappij van kinderen vraagt en zorgen dat ze de benodigde kennis en vaardigheden opdoen om hun eigen toekomst vorm te geven.
Strategisch koersplan
Op onze website kunt u ons koersplan vinden. We hebben de koers van Nissewijs neergelegd in een kompas (figuur 1). Het Nissewijs kompas geeft sturing en richting aan onze organisatie. Het vertelt ons wie wij als Nissewijs willen zijn, waar we voor staan en waar we voor gaan. Het ligt ten grondslag aan onze hele manier van werken. Het kompas nodigt ons uit om met elkaar in gesprek te gaan en helpt ons bij het maken van de juiste keuzes.
• nissewijs.nl
4
BESTUURSVERSLAG 2023
Figuur 1: Het Nissewijs koerskompas
Van binnen naar buiten: • • • •
Onze drive en droom: ‘Leren door ontmoeting’ Onze waarden en gedrag: lef, groei, passie, samen Wie we zijn: Openbare, christelijke en samenlevingsscholen Waar we voor gaan: - Een uitdagende, betekenisvolle leeromgeving - Inspirerend vakmanschap - School, wijk en partners versterken elkaar - Toekomstgericht organiseren
Van buiten naar binnen: • •
Wat speelt er in de wijk en in de maatschappij? Wat vraagt dat van ons en hoe kunnen wij van betekenis zijn en blijven?
Zoals in ons koerskompas te zien, hebben we onze strategische doelen uitgewerkt in vier koerspijlers. Elke koerspijler richt zich op een ander aandachtsgebied: onderwijs, werkgeverschap, samenwerken & sturen en veranderen & innoveren. De scheiding tussen de pijlers is in de praktijk niet zo strikt. De koerspijlers zijn sterk met elkaar verbonden en verweven.
• nissewijs.nl
5
BESTUURSVERSLAG 2023
• Koerspijler 1: Een uitdagende, betekenisvolle leeromgeving Wij zien het als onze belangrijkste taak om kinderen en jongeren te helpen hun eigen plek in de wereld te vinden en ze daartoe uit te rusten. Daarom kiezen we voor een brede invulling van ons onderwijs, waarin persoonsvorming, socialisatie en kwalificatie centraal staan. Onze scholen zorgen voor een uitdagende en betekenisvolle leeromgeving. Ze vormen een oefenplek waar kinderen dingen kunnen uitproberen en fouten mogen maken. Zo leren ze hoe anderen hen zien en worden ze zich meer bewust van wie ze zijn. We kiezen voor onderwijsactiviteiten die aansluiten op de ontwikkelbehoeften en leerdoelen van het kind en we geven altijd gerichte feedback.
• Koerspijler 2: Inspirerend vakmanschap We zijn trots op onze medewerkers. Met hun passie maken zij dagelijks het verschil. Zonder onze collega’s geen onderwijs. Zij zijn het kapitaal van onze organisatie. Wat we als Nissewijs voor onze kinderen willen, willen we ook voor onze medewerkers. We zien elkaar, hebben oprechte interesse in elkaar, helpen elkaar en houden elkaar scherp. Ook voor onze collega’s staat leren centraal. We zijn gericht op vakmanschap en meesterschap. Iedereen krijgt en gebruikt de ruimte om zich te ontwikkelen. We leren daarbij zowel individueel als samen. Nissewijs ontwikkelt zich zo richting steeds verder in een lerende en professionele organisatie. Het moet fijn zijn om bij Nissewijs te werken!
• Koerspijler 3: School, wijk & partners versterken elkaar Nissewijs is onlosmakelijk verbonden met de samenleving, de regio, de stad en de wijk. Samen met ouders, kinderopvang, gemeente en zorginstellingen geven we vorm aan een betekenisvolle leeromgeving. Elk kind krijgt de begeleiding en ondersteuning die het nodig heeft. We laten niemand achter. Samen maken we van Nissewaard een plaats waar mensen elkaar kunnen vinden en weten dat ze er niet alleen voor staan.
• Koerspijler 4: Toekomstgericht organiseren Nissewijs ontwikkelt zich (verder) tot een lerende en waardengerichte organisatie. We zijn een organisatie die zich bewust richt op het vergroten van het leervermogen van collega’s, groepen en de organisatie als geheel. Cyclisch werken met als doel continu te blijven verbeteren helpt ons daarbij. We zijn wendbaar en flexibel. Zo kunnen we ons aanpassen aan nieuwe ontwikkelingen en omstandigheden. We stimuleren lef, innovatie en ondernemerschap. Onze bedrijfsvoering is in de breedte gericht op het faciliteren en versterken van deze ambitie. Het volledige koersplan vindt u op onze website
Toegankelijkheid & toelating
Onze scholen zijn een weerspiegeling van de maatschappij. Openbare, christelijke en samenlevingsscholen vinden en versterken elkaar binnen Nissewijs. Daar zijn we trots op. Ieder kind, ongeacht zijn of haar sociale, culturele of levensbeschouwelijke achtergrond, is welkom binnen Nissewijs. Het volledige beleid voor het ‘toelaten, schorsen en verwijderen van leerlingen’ vindt u op onze website
• nissewijs.nl
6
BESTUURSVERSLAG 2023
1.2. Organisatie Contactgegevens Tabel 1: Contactgegevens Nissewijs scholengroep Onderdeel
Gegevens
Naam
Nissewijs scholengroep
Bestuursnummer
41639
KvK-nummer
24405279
Adres
Gemeenlandsedijk Noord 26F 3216 AG Abbenbroek
Telefoonnummer
(0181) 635 439
info@nissewijs.nl
Website
www.nissewijs.nl
Bestuur Tabel 2: Leden College van Bestuur (CvB) Naam
Functie
Nevenfuncties betaald/onbetaald
Aandachtsgebied en/of commissies
Maarten Groeneveld
Voorzitter College van Bestuur
Geen
• Onderwijs en kwaliteit • Financiën • Huisvesting
Charlotte van Bodegom
Lid College van Bestuur
Lid Raad van Commissarissen Stichting MeerWonen
• HRM • Interne organisatie • Governance • Communicatie
• nissewijs.nl
7
BESTUURSVERSLAG 2023
Onze scholen Tabel 3: Gegevens scholen Nissewijs scholengroep
Naam school
BRIN-nummer
Website school
cbs De Duif
13PG
www.deduif-nissewijs.nl
cbs De Hoeksteen
15CC
www.dehoeksteen-nissewijs.nl
cbs De Rank
12JW
www.derank-nissewijs.nl
cbs Het Anker
23CR
www.hetanker-nissewijs.nl
cbs Marimba
31LZ
www.marimba-nissewijs.nl
obs Annie M.G. Schmidt
14LB
www.amgschmidt-nissewijs.nl
obs De Veenvlinder
14LB
www.deveenvlinder-nissewijs.nl
obs De Vogelenzang
15VM
www.devogelenzang-nissewijs.nl
obs De Vuurvogel
15LX
www.devuurvogel-nissewijs.nl
obs Jan Campert
13ZS
www.jancampert-nissewijs.nl
obs Piramide Elementen
31VW
www.depiramide-nissewijs.nl
obs Piramide Groenewoud
14FU
www.depiramide-nissewijs.nl
sbo De Branding
23XL
www.debranding-nissewijs.nl
sbo De Tandem
19CM
www.detandem-nissewijs.nl
sls De Wereldreiziger
15OH
www.dewereldreiziger-nissewijs.nl
sls Op Dreef
13TG
www.opdreef-nissewijs.nl
Taalschool De Kameleon
15LX
www.dekameleon-nissewijs.nl
Organisatiestructuur
Het College van Bestuur (CvB) is belast met de dagelijkse aansturing van Nissewijs, en ziet toe op de naleving van wettelijke bepalingen, vastgestelde procedures en gemaakte afspraken. Het CvB is eindverantwoordelijk voor het voorbereiden, vaststellen en uitvoeren van het beleid op stichtingsniveau. Het CvB voert functioneringsen beoordelingsgesprekken met de directeuren van de scholen en de stafmedewerkers. Het CvB onderhoudt de contacten met de Raad van Toezicht (RvT) en de Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad (GMR). De RvT is verantwoordelijk voor het toezicht op het bestuurlijk handelen. Het CvB wordt ondersteund door de bestuurssecretaris en officemanager. Op de domeinen onderwijs & kwaliteit, financiën, HRM en ICT & AVG zijn er staffunctionarissen die het CvB en de directies ondersteunen. Zie figuur 2 voor een schematische weergave van de organisatie. Figuur 2: Organogram van Nissewijs
• nissewijs.nl
8
BESTUURSVERSLAG 2023
Juridische structuur
De rechtspersoon van Nissewijs scholengroep is een stichting.
Functiescheiding
Nissewijs kent een organieke scheiding (two-tier) met een College van Bestuur en een Raad van Toezicht. Het CvB voert de bestuurlijke taken en bevoegdheden uit. De RvT is de werkgever van het CvB en houdt toezicht op de uitvoering van haar bestuurlijke taken.
Code Goed Bestuur
Het College van Bestuur van Nissewijs werkt volgens de leidraad van de Code Goed Bestuur. Er zijn in 2023 geen afwijkingen op de code geconstateerd. We zijn lid van VTOI-NVTK, VvOB, PO-Raad, VOS/ABB en Verus. Dit alles is verwerkt in ons managementstatuut en reglementen.
Governance
Ontwikkelingen RvT Het interne toezicht vindt plaats volgens het Raad-van-Toezicht-model. De Raad van Toezicht bestond de eerste helft van 2023 uit vijf en de tweede helft van 2023 uit zeven leden, waaronder een voorzitter. Vier RvT-leden hadden al zitting in de raad bij de voorgangers van Nissewijs scholengemeenschap: Prokind scholengemeenschap en VCPO Spijkenisse. Drie leden in de RvT zijn nieuw. De RvT en het CvB hebben in gezamenlijke dialoog een toezichtsvisie & -kader ontwikkeld dat per 1 januari 2024 actief is. Dit toezichtkader faciliteert de maatschappelijk verantwoorde dialoog vanuit de theorie van policy governance en beschrijft de werkwijze van de RvT en het samenspel van bestuur en toezicht. Het jaarverslag van de RvT kunt u lezen in hoofdstuk 4 van dit bestuursverslag.
Ontwikkeling stafbureau
Om de RvT en het CvB professioneel te ondersteunen, hebben we in 2023 een bestuurssecretaris aan het stafbureau van Nissewijs toegevoegd.
Ontwikkeling governancedocumenten
Als gevolg van de fusie zijn statuten, reglementen, profielen en kaders (opnieuw) beschreven. De evaluatiemomenten hebben we vastgelegd in een nieuwe, heldere planning- en control-cyclus.
Ontwikkeling schooldirecties
In 2023 gingen vier van onze schooldirecteuren met pensioen en twee van hen deden een stap terug. Vier van deze vacatures hebben we met interne kandidaten weten op te lossen. Twee met externe kandidaten, waarvan we er één bewust op interim-basis hebben aangenomen.
De Gemeenschappelijke Medezeggenschap (GMR)
Alle scholen hebben een eigen Medezeggenschapsraad (MR). Op één school na die met een deelraad werkt in verband met de organisatorische inbedding binnen Nissewijs. Nissewijs heeft een Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad die de ouders en personeelsleden van alle scholen samen vertegenwoordigt. Om tot een goed samenspel te komen met het College van Bestuur en de Raad van Toezicht hebben we in 2023 ingezet op verdere professionalisering van de GMR en het beter pakken van hun rol in de governancedriehoek CvB-RvT-GMR. Onder begeleiding van een jurist van VOS/ABB, onderzochten de Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraden van onze voorgangers Prokind en VCPO hoe een nieuwe GMR voor Nissewijs eruit moest komen te zien. Ze besloten de GMR in zijn geheel te vernieuwen. De nieuwe GMR werd na verkiezingen in september 2023 geïnstalleerd. Een aantal leden van de twee ‘oude’ Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraden vormt samen een klankbordgroep die de nieuwe GMR-leden in het eerste jaar ondersteunt. Zo wordt de continuïteit gewaarborgd. Ook krijgt de GMR ondersteuning van een extern, professioneel ambtelijk secretaris die de nieuwe leden in hun rol bijstaat. De GMR heeft in 2023 zes keer een vergadering belegd, waarvoor het College van Bestuur werd uitgenodigd. Vier vergaderingen in de oude samenstelling en twee in de nieuwe.
In die vergaderingen vond een constructieve dialoog plaats over de door het CvB ingebrachte stukken. Ook was er een gezamenlijke vergadering met de GMR en de Raad van Toezicht, en werd er een start- & kennismakingsbijeenkomst gehouden voor de nieuwe GMRleden en de leden van de klankbordgroep. Het jaarverslag van de GMR kunt u lezen in hoofdstuk 5 van dit bestuursverslag.
• nissewijs.nl
9
BESTUURSVERSLAG 2023
Horizontale dialoog en verbonden partijen
Een van de kernwaarden van Nissewijs is ‘samen’. We werken actief samen - zowel intern als extern om ons eigen onderwijs en het onderwijs in brede zin te blijven verbeteren. We zoeken kansen in de samenwerking met diverse ketenpartners, en zijn met verschillende partners en groepen in gesprek. Tabel 4: Organisaties waarmee Nissewijs scholengroep samenwerkt en de ontwikkelingen in 2023
Organisatie/groep
Beknopte omschrijving van de dialoog/samenwerking en de ontwikkelingen
Samenwerkingsverband Onderwijscollectief VPR
In het Samenwerkingsverband Onderwijscollectief Voorne-Putten Rozenburg (VPR) werken we samen op het gebied van passend onderwijs.
Gemeente Nissewaard Toezichthoudende functie
Omdat Nissewijs openbare scholen heeft, houdt de gemeente toezicht op onze organisatie. De rollen en verantwoordelijkheden staan beschreven in het Convenant Gemeentelijk Toezicht dat in 2023 is opgesteld. Het CvB en (een afvaardiging van) de RvT hebben twee keer per jaar overleg met de wethouder met onderwijs in de portefeuille.
Gemeente Nissewaard Lokaal Educatieve Agenda (LEA) & bestuurlijk overleg
Via de Lokale Educatieve Agenda (LEA) zijn in 2023 de volgende onderwerpen besproken: • de besteding van de gemeentelijke NPO-gelden • het VVE-beleid • de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp. De beleidsvoorbereiding gebeurt in werkgroepen, waarin schooldirecties en stafleden van Nissewijs zitting hebben. Ook het onderwijs aan nieuwkomers wordt besproken in de LEA. Onze school De Kameleon verzorgt het onderwijs aan nieuwkomers in de leeftijd van 4 t/m 12 jaar in de gemeente Nissewaard. Ook nieuwkomers uit de gemeente Voorne aan Zee die ouder zijn dan 8 jaar, maar niet geletterd, krijgen les op De Kameleon, evenals alle nieuwkomers-leerlingen in de leeftijd van groep 7 en 8.
Gemeenten Nissewaard Voorne aan Zee Regionaal Educatieve Agenda (REA)
Binnen de REA zijn in 2023 de volgende onderwerpen besproken: • de samenwerking rondom het project Kinderogen • de inkoop Daginvulling Jeugd de evaluatie Poortwachter Dyslexie
Regionale Aanpak Personeelstekort (RAP)/ Onderwijsregio (ZHEA)
Onze samenwerking met EduMare om het personeelstekort tegen te gaan (RAP) is in 2023 uitgebreid naar een regionale samenwerking met andere schoolbesturen op de Zuid-Hollandse eilanden (Onderwijsregio ZHEA). Als voorloper richt de onderwijsregio zich op de aanpak van de regionale arbeidsproblematiek. Alle partijen binnen de onderwijsregio zijn samen verantwoordelijk voor de lokale onderwijsarbeidsmarkt. Door samen te werken in de regio bij het werven, matchen, opleiden, begeleiden en professionaliseren, spelen we beter in op de personeelstekorten in het onderwijs.
Pabo-hogescholen (Hogeschool Inholland, Hogeschool Rotterdam)
We werken samen met opleidingsscholen BROS (Inholland) en AOS3R (Hogeschool Rotterdam) om studenten op te leiden en de opleidingen verder te professionaliseren (SO&P).
VPR Pool
In regionale samenwerking met EduMare hebben we op Voorne-Putten Rozenburg een gemeenschappelijke invalpool voor leerkrachten opgezet. Deze gezamenlijke talentenpool wordt ook ingezet voor de in- en doorstroom van leerkrachten.
Onderwijskantoor De Cirkel
EduMare, Onderwijscollectief en Nissewijs werken via Onderwijskantoor De Cirkel samen op het gebied van de personeels-, salaris- en financiële administratie. Onderwijskantoor De Cirkel is een samenwerking op basis van kosten voor gemene rekening waarbij Nissewijs de penvoerder is.
• nissewijs.nl
10
BESTUURSVERSLAG 2023
IHP en stuurgroepoverleggen rondom nieuwbouw
We hebben bestuurlijk en ambtelijk afstemmingsoverleg met de gemeente over strategisch onderwijshuisvestingsbeleid. In 2023 is het Integraal Huisvestingsplan Nissewaard vastgesteld.
PO-Raad, Verenigingscommissie Arbeidsmarkt en Arbeidszaken
De Verenigingscommissie Arbeidsmarkt en Arbeidszaken van de PO-Raad fungeert als klankbord voor de onderhandelingsdelegatie tijdens de cao-onderhandelingen en is medeverantwoordelijk voor het realiseren van de ambities van de Strategische Agenda van de PO-Raad als brancheorganisatie.
Ontwikkelgroep Beroepsprofiel en accreditatie bestuurders funderend onderwijs
De ontwikkelgroep fungeert als klankbord en pilotgroep voor het ontwikkelen van een beroepsprofiel en accreditatiestelsel voor bestuurders in het funderend onderwijs. Dat is een gezamenlijke ambitie van VTOI, VvOB en de sectorraden.
Bestuurlijk overleg kinderopvangorganisaties
We voeren afstemmingsoverleg over het VVE-beleid in de gemeente Nissewaard. Thema’s daarin zijn de warme overdracht van de kinderen, gezamenlijke scholing en de kwantitatieve en kwalitatieve resultaatafspraken. Ook stemmen we de samenwerking met de kinderopvang op de verschillende scholen af.
Overleg met voortgezet onderwijs (VO)
We werken samen met de VO-scholen in de regio bij de overstap van leerlingen uit groep 8 naar het voortgezet onderwijs.
Klachtenbehandeling
In 2023 zijn vier klachten op bestuursniveau geregistreerd en afgehandeld. Die zijn allemaal ingediend door een ouder/verzorger. Twee klachten gingen over de verwijdering van leerlingen. Een daarvan is gegrond verklaard, de andere niet-ontvankelijk. Er kwam ook een klacht binnen over een weigering tot inschrijving en een klacht over de schorsing van een leerling. Beide klachten zijn niet-ontvankelijk verklaard. In 2023 kwamen ook vier meldingen bij het CvB binnen over het functioneren van leerkrachten of schooldirecties. Deze klachten zijn via onze interne procedure afgehandeld. Nissewijs kent een eigen klachtenregeling. Het klachtenbeleid van Nissewijs vindt u op onze website.
• nissewijs.nl
11
BESTUURSVERSLAG 2023
• 2. VERANTWOORDING VAN HET BELEID Algemeen
We verantwoorden het door ons gevoerde beleid aan de hand van de doelstellingen die we in ons jaarplan voor het schooljaar 2023-2024 hebben neergelegd. In de eerste helft van 2023 hebben we voornamelijk gewerkt aan ons koersplan en de strategische doelstellingen voor de eerste vier jaar Nissewijs. Aan het einde van schooljaar 2022-2023 evalueerden we waar we op dat moment stonden en formuleerden we de doelen voor het schooljaar 2023-2024. Alles wat we in 2023 hebben ondernomen, valt onder ons jaarplan 2023-2024. Voor het leesgemak houden we daarom jaarplan 2023-2024 aan. De verantwoording van de resultaten in de verschillende trimesters van 2023 nemen we op in onze bestuursrapportages. De doelen die voor 2024 op de agenda staan, zijn niet in dit verslag opgenomen. Om onze doelen te bereiken, werken we met regiegroepen. Zoals in hoofdstuk 1 beschreven hebben we in ons koersplan vier koerspijlers geformuleerd en daaraan verschillende doelstellingen gekoppeld. Voor elke koerspijler is een regiegroep aangesteld die verantwoordelijk is voor de uitvoering van het jaarplan op het gebied van die specifieke koerspijler. Een regiegroep bestaat uit schooldirectie- en stafleden, en onderhoudt het contact met relevante werk- en projectgroepen, en netwerken.
2.1. Koerspijler 1: Een uitdagende, betekenisvolle leeromgeving Onderwijskwaliteit & kwaliteitszorg
Het is onze ambitie om altijd de beste kwaliteit te leveren bij het uitvoeren van de doelstellingen die we hebben vastgelegd in onze vier koerspijlers. Om dat te waarborgen, hebben we in 2023 een kwaliteitsbeleid en een kwaliteitskader ontwikkeld. We gebruiken het kwaliteitsbeleid en -kader om de kwaliteit van ons onderwijs te bewaken en te verbeteren, maar ook om ons te verantwoorden naar onze interne en externe stakeholders. We waarborgen goed onderwijs door in het kwaliteitsbeleid- en kader te focussen op: • Een samenhangend systeem van instructie. • Een helder curriculum. • Concrete, maar een beperkt aantal onderwijsdoelen die aansluiten op de ontwikkelbehoeften van de leerlingen. Kwaliteitsbeleid Het kwaliteitsbeleid is gebaseerd op de besturingsfilosofie van Nissewijs. Daarin zijn vertrouwen, eigenaarschap en elkaar de ruimte geven heel belangrijk, maar is ook plaats voor begrenzing en elkaar aanspreken op zaken die minder goed lopen. Binnen Nissewijs staat een continue kwaliteitsverbetering centraal. Daarom werken we cyclisch, zoals in figuur 3 te zien. Dat betekent dat we voortdurend evalueren en meteen waar nodig bijsturen. Figuur 3: De kwaliteitszorgcyclus van Nissewijs
• nissewijs.nl
12
BESTUURSVERSLAG 2023
Alle plannen, activiteiten, gesprekken, documenten en instrumenten in de cyclus leggen we jaarlijks vast in een kwaliteitsagenda. Binnen Nissewijs kijken we breed naar kwaliteit. We controleren die kwaliteit met hard controls (data) op de meer tastbare zaken, zoals kennis, vaardigheden, concrete SMART-geformuleerde verbeteracties, en de doelstellingen en resultaten die wij in de komende jaren willen bereiken. Maar we hebben binnen Nissewijs ook veel oog voor de zachtere, meer waardengerichte kanten. Om de kwaliteit daarop te waarborgen zetten we vooral in op dialoog, verbinding, relaties verdiepen en leren van en met elkaar. Daar horen soft controls (dialoog) bij, zoals schoolbezoeken en -gesprekken, waarderende audits en portfolio’s. Tenslotte nemen wij ook de bedrijfsvoering mee in ons kwaliteitsstelsel. Onze bedrijfsvoering - oftewel de domeinen personeel, financiën, ICT en huisvesting - draagt wezenlijk bij aan de kwaliteit van ons onderwijs (het primaire proces). Wij hebben onze bedrijfsvoering zo ingericht dat die ons ondersteunt bij het werken aan onze ambities en tegelijkertijd ruimte laat voor nieuwe ontwikkelingen. Ook op de bedrijfsvoering bewaken we de professionaliteit en werken we cyclisch om voortdurend bij te kunnen sturen.
Concreet betekent dit dat we voor de bedrijfsvoering planmatig werken op basis van een strategisch beleidsdocument (werkagenda) op de afzonderlijke terreinen. Ook werken we met één integrale planning& control-cyclus voor alle domeinen samen. Kwaliteitskader In ons kwaliteitskader hebben we vastgelegd voor welke kwaliteit we staan (stap 1 van onze kwaliteitscyclus). Ook hebben we in het kwaliteitskader gedefinieerd wat wij onder kwalitatief goed onderwijs verstaan. We hebben dit onderverdeeld in drie delen: de basiskwaliteit (hierin zijn de standaarden van het Waarderingskader van de Onderwijsinspectie terug te vinden), de ambities van Nissewijs als geheel en de ambities van onze verschillende scholen (schooleigen ambities). Op deze manier bewaken we de congruentie en coherentie van ons onderwijs. Verantwoording Door het jaar heen leggen we tussentijds verantwoording af voor de onderwijskwaliteit. Dat doen we via de bestuursrapportages die ten grondslag liggen aan dit bestuursverslag. De resultaten worden besproken met de toezichthouders, in het directieoverleg en met de GMR. We hebben ook contact met de onderwijsinspecteur in een jaargesprek en als de situatie hierom vraagt. We leveren informatie aan en gaan in dialoog over de ontwikkelingen op onze scholen.
• nissewijs.nl
13
BESTUURSVERSLAG 2023
Doelen & resultaten Doel 1: Rekenonderwijs We verbeteren de opbrengsten van rekenen voor leerlingen 1S/2F op al onze scholen. Uit de resultaten van de eindscreening in 2023 bleek dat de rekenopbrengsten op 1S-niveau (uitstroomniveau voor leerlingen met vmbo-tl, havo en vwo) lager waren dan verwacht mocht worden (dit is overigens in lijn met de landelijke trend). Onze doelstelling om de opbrengsten te verbeteren op al onze scholen hebben we mede belegd bij het rekennetwerk. Het netwerk heeft ervoor gekozen om zich te laten scholen in de methode Rekenkracht. In 2023 spitste de scholing zich toe op automatiseren, als voorwaarde voor goed leren rekenen. Komend jaar komt er een verdieping op 1S-niveau. De rekenspecialisten moeten de leerkrachten op de eigen school meenemen in het proces. Doel 2: Burgerschapsonderwijs Elke school heeft een concreet, samenhangend en herkenbaar burgerschapsaanbod. Nissewijs-breed hebben we een plan van aanpak gemaakt voor een doelmatig, samenhangend en herkenbaar burgerschapsaanbod op al onze scholen. Het plan van aanpak is in 2023 goedgekeurd door CvB en directie en wordt in 2024 uitgevoerd. Nissewijs krijgt hierbij ondersteuning van de CED-Groep. Doel 3: Doorontwikkeling kwaliteitssysteem Scholen hebben meer zicht op de beheersing van vaardigheden van leerlingen, waarop ze hun onderwijsaanbod baseren.
Al onze scholen hebben in 2023 het IEP Leerlingvolgsysteem ingevoerd. Dit systeem brengt de groei van de leerling zelf in kaart in plaats van de prestaties van de leerling te vergelijken met anderen en/of gemiddelde scores. Terug- en doortoetsen is gemakkelijker. Toetsafnames kunnen we eenvoudiger afstemmen op de ontwikkeling van de leerling. In schooljaar 2023-2024 passen we het format van de schoolanalyse aan op het IEP Leerlingvolgsysteem. Doel 4: Digitale geletterdheid Elke school heeft een concreet, samenhangend en herkenbaar aanbod in digitale geletterdheid. In ons koersplan 2023-2027 staat de doelstelling om de leerlijn ‘digitale geletterdheid’ op te nemen in het curriculum van de scholen van Nissewijs. In de leerlijn moeten de thema’s mediawijsheid, digitale informatievaardigheden, ‘computational thinking’ en praktische ICT-vaardigheden aan bod komen. Eind 2022 richtten we een Nissewijs-brede stuurgroep op. De stuurgroep kreeg de taak om voor de zomer van 2023 met een conceptvisie te komen op digitale geletterdheid voor alle scholen. Om tot een goede conceptvisie te komen, zette de stuurgroep eerst de volgende stappen: • De stuurgroep voerde een literatuurstudie uit om de juiste definities van digitale geletterdheid en bijbehorende deelgebieden te formuleren.
De studie gaf ook goed inzicht in de meest recente ontwikkelingen en inzichten op het gebied van digitale geletterdheid. • De stuurgroep nam een enquête af onder het onderwijspersoneel om zich een beeld te vormen van de huidige digitale geletterdheid op onze scholen, de kennis en vaardigheden van de leerkrachten en de bereidheid om te gaan werken aan digitale geletterdheid. 55% van onze medewerkers deed mee aan de enquête. De stuurgroep nam de resultaten mee bij het schrijven van de visie. • Ook organiseerde de stuurgroep een visiemiddag, waarvoor medewerkers zich konden opgeven. Uit de veertig aanmeldingen werd een groep van veertien mensen gekozen om mee te doen. De groep bestond uit leerkrachten, onderwijsassistenten/ leerkrachtondersteuners, IB’ers en ICT’ers van verschillende scholen, en een aantal stafmedewerkers. Aan de hand van het Visiespel Digitale Geletterdheid van SLO gingen de deelnemers met elkaar in gesprek over de doelen, inhoud, leeromgeving en activiteiten, en over de rol van de leerkracht in de nieuwe leerlijn. Op grond van alle input stelde de stuurgroep een conceptvisie op die ze voorlegde aan het CvB en de schooldirecties. Voor de zomer van 2024 willen we het beleid op digitale geletterdheid zo hebben uitgewerkt dat onze scholen er in het schooljaar 2024-2025 mee aan de slag kunnen.
• nissewijs.nl
14
BESTUURSVERSLAG 2023
Overige ontwikkelingen Subsidie verbetering basisvaardigheden 2023 In 2023 ontvingen de volgende scholen van Nissewijs de subsidie verbetering basisvaardigheden: Jan Campert, Marimba, De Piramide Groenewoud, De Vuurvogel/De Kameleon, De Veenvlinder/Annie M.G. Schmidt, De Vogelenzang, De Wereldreiziger en Op Dreef. Twee van onze scholen ontvingen de subsidie een jaar eerder al: De Duif, SBO De Tandem en SBO de Branding. De Rank, Het Anker, De Hoeksteen en Piramide Elementen kwamen (nog) niet voor de subsidie in aanmerking. Voor de subsidie geldt een inhoudelijke verantwoordingsplicht. De scholen die de subsidie ontvingen, dienden in oktober 2023 een activiteitenplan in. Daarin beschreven we aan welke basisvaardigheden we op deze scholen willen gaan werken. Taal en rekenen zijn verplicht. Daarnaast kozen we voor burgerschap en digitale geletterdheid. In de plannen zetten we onder meer in op een intensievere begeleiding van leerlingen door het inzetten van extra personeel en extra materialen. We zorgen voor scholing en deskundigheidsbevordering van medewerkers en zetten de specialisten op school op het gebied van taal, rekenen en burgerschap in. Alle scholen hebben een financiële verantwoording toegevoegd.
Toekomstige ontwikkelingen Subsidie verbetering basisvaardigheden 2024 In april 2024 kunnen scholen die deze subsidie nog niet eerder kregen toegekend opnieuw de subsidie verbetering basisvaardigheden aanvragen. Wij zullen de subsidie aanvragen voor De Rank, De Piramide Elementen (nieuw BRIN-nummer), Het Anker en De Hoeksteen. Onderwijsresultaten In 2023 zijn de resultaten op de eindtoets geanalyseerd. Op twee van onze scholen kwamen de onderwijsresultaten boven de signaleringswaarde uit. De onderwijsresultaten van Marimba en De Vuurvogel kwamen in 2023 onder de signaleringswaarde uit. Onze doelstelling dat op al onze scholen de gemiddelde score op zowel referentieniveau 1F als 1S/2F boven de signaleringswaarde zou uitkomen, hebben we daarmee niet bereikt. De onderwijsinspectie beoordeelde het driejaarlijks gemiddelde op de standaard Resultaten als onvoldoende voor De Piramide Groenewoud en De Vuurvogel. De Piramide Groenewoud komt daarbij niet alleen onder de signaleringswaarde, maar ook onder de correctiewaarde uit. De beoordeling op de standaard Resultaten is niet van toepassing op De Piramide Elementen, De Kameleon, De Branding en De Tandem. De onderwijsinspectie beoordeelt onze andere scholen voldoende op de standaard Resultaten.
In lijn met het sturen op kwaliteit ging in 2023 extra bestuurlijke aandacht uit naar en kwamen we met interventies (op maat) voor De Duif, De Piramide en De Vuurvogel vanwege het risico op lage opbrengsten. Van deze drie scholen zijn alleen bij De Duif in 2023 voldoende opbrengsten bereikt. De Duif bereikte op zowel referentieniveau 1F als 1S/2F een bovengemiddeld eindresultaat. Voor De Piramide en De Vuurvogel zijn specifieke verbetermaatregelen benoemd die aankomend schooljaar worden gecontinueerd via het schooljaarplan. Voor de onderwijsresultaten van de scholen verwijzen we graag naar Scholen op de kaart.
• nissewijs.nl
15
BESTUURSVERSLAG 2023
Onderwijs aan nieuwkomers Taalschool De Kameleon Een specifieke doelgroep voor Nissewijs vormen de nieuwkomers. Leerlingen die niet in Nederland zijn geboren, maar met hun ouders hierheen zijn gekomen om voor langere tijd te blijven. Deze leerlingen worden grotendeels opgevangen op onze Taalschool De Kameleon. De school heeft twee locaties: een locatie voor de onderbouw en een locatie voor de midden- en bovenbouw. De instroom op De Kameleon is de laatste jaren toegenomen. O.a. door de vluchtelingenstroom uit Oekraïne. In 2023 stabiliseerde het leerlingenaantal rond de 110 leerlingen. Op De Kameleon zetten we vooral in op een ondersteunende en rijke (taal)leeromgeving. Ook is het belangrijk extra zorg te dragen voor de sociale, fysieke en psychische veiligheid van de leerlingen op deze school. Zomerschool Net als in voorgaande jaren organiseerden we ook in 2023 tijdens de eerste twee weken van de vakantie een zomerschool op De Kameleon. Veel leerlingen op De Kameleon hebben weinig contacten in hun nieuwe omgeving. Ze gaan niet op vakantie en zitten veel thuis. Naast het op peil houden van de Nederlandse taal en rekenen bood de zomerschool ook tal van afwisselende activiteiten op het gebied van vrijetijdsbesteding, zoals freerunning, toneel, natuuractiviteiten, zang en kickboksen. Inspectie In april 2023 hield de inspectie een kwaliteitsonderzoek bij De Duif.
De inspectie vond dat de school een goede ontwikkeling doormaakt, maar een aantal standaarden was nog niet op een voldoende niveau. Op de standaarden Zicht op Ontwikkeling en Begeleiding (OP2) en Evaluatie, Verantwoording en Dialoog (SKA3) kreeg de school een herstelopdracht. In mei 2024 volgt een herstelonderzoek, waarin de inspectie de standaarden opnieuw bekijkt. In het najaar van 2023 vonden op Marimba, De Vuurvogel en Op Dreef stelselonderzoeken op het gebied van VVE plaats. De resultaten van deze onderzoeken gebruikt de inspectie voor haar jaarlijkse verslag ‘De Staat van het Onderwijs’. Ze leiden niet tot een oordeel. Het algemene beeld dat uit de onderzoeken op de drie scholen naar voren komt is dat er een duidelijke visie is. Het pedagogisch handelen is in orde en de scholen stellen specifieke doelen voor VVE-leerlingen. Wel is meer aandacht voor woordenschatonderwijs, ouderbetrokkenheid, zicht op ontwikkeling en afstemming met de voorscholen wenselijk. In november 2023 hadden we het jaargesprek met de contactinspecteur. In dit gesprek wordt ontwikkelingen binnen Nissewijs besproken, waarbij specifiek wordt ingegaan op mogelijke risico’s bij de scholen. Visitatie Er heeft in 2023 geen bestuurlijke visitatie plaatsgevonden in verband met het geplande vierjarig bestuurlijk inspectiebezoek in Q1-2024.
Passend onderwijs Ons doel is om passend en thuisnabij onderwijs te kunnen bieden aan al onze leerlingen en de ondersteuning te leveren die daarbij nodig is. Het samenwerkingsverband Onderwijscollectief VPR staat de scholen van Nissewijs hierin bij. Op grond van het ondersteuningsplan ontving Nissewijs in 2023 vanuit het samenwerkingsverband Onderwijscollectief VPR middelen om het passend onderwijs op de verschillende scholen vorm te geven. Het SBO kreeg aanvullende middelen voor de opvang van jonge leerlingen van 4 en 5 jaar en voor de advisering van ondersteuningstrajecten op de reguliere scholen. De Vogelenzang / Leonardo ontving een bedrag vanuit de subsidie hoogbegaafdheid voor de observatiegroep voor hoogbegaafde leerlingen. Verder ontvingen al onze scholen een bijdrage voor initiatieven in de zogenaamde ROK’s (Regionaal Overleg Kindkracht), waarin scholen in de wijk met elkaar samenwerken. In 2023 richtten de ROK-activiteiten zich met name op jonge kinderen. Zo zijn er de ouder-kind-impulsgroepen voor leerlingen die in werkhouding en/of gedrag een positieve impuls kunnen gebruiken. Elke leerling werkt daarbij samen met de ouder aan de eigen leerdoelen. In samenwerking met stichting Push voeren we educatieve thuisprogramma’s uit. In deze programma’s wordt zowel op school als thuis de taalontwikkeling gestimuleerd en waar nodig opvoedingsondersteuning gegeven.
Voor ouders met kinderen in groep 3 is er een programma om thuis met het kind te oefenen met leren lezen en in bredere zin stappen te zetten richting educatief partnerschap. Oudere kinderen met werkhoudingsproblemen kunnen in aanmerking komen voor de zogenaamde Amigo-trajecten. De doelmatigheid van de ROK-activiteiten evalueren, bespreken en verantwoorden we jaarlijks in de deelnemersraad, waarin alle besturen uit het samenwerkingsverband zijn vertegenwoordigd.
• nissewijs.nl
16
BESTUURSVERSLAG 2023
Nationaal Programma Onderwijs (NPO)
Sinds 1 augustus 2021 ontvangt het onderwijs extra middelen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Het NPO was in eerste instantie bedoeld voor twee jaar, maar is inmiddels met twee jaar verlengd tot 31 juli 2025. Er komen geen extra middelen beschikbaar voor het programma, maar scholen hebben zo wel meer tijd om de middelen te benutten. De inzet van de middelen is vastgelegd in NPO-plannen. Deze plannen zijn gericht op het inhalen van leeren ontwikkelvertraging bij leerlingen én op de ontwikkeling van het onderwijs. Scholen mogen de middelen inzetten voor interventies uit de landelijke ‘Menukaart interventies funderend onderwijs’. In de plannen van de Nissewijs-scholen kozen wij het meest voor het doelgebied ‘extra inzet van personeel en ondersteuning’, gevolgd door ‘effectievere inzet van onderwijs om kennis en vaardigheden bij te spijkeren’, ‘meer onderwijs’ en ‘sociaal-emotionele en fysieke ontwikkeling van leerlingen’. De interventies van de scholen zijn opgenomen in de jaarplannen van de scholen en maken onderdeel uit van de reguliere kwaliteitszorgcyclus binnen Nissewijs. De schoolteams en ook de Medezeggenschapsraden zijn daarbij nadrukkelijk betrokken. Ongeveer 4,12% van het totaalbudget in 2023 hebben we aangewend voor personeel dat niet bij Nissewijs in loondienst is.
Sociale veiligheid
Nissewijs ziet sociale veiligheid op haar scholen als voorwaarde voor kinderen om zich op een gezonde manier te kunnen ontwikkelen We hebben een overkoepelend veiligheidsbeleid dat voldoet aan de wettelijke eisen. Zo hebben al onze scholen de meldcode - of een verwijzing daarnaar - in de schoolgids opgenomen. Ook is op elke school een interne vertrouwenspersoon werkzaam. Deze interne vertrouwenspersonen vormen samen een netwerk en nemen deel aan bijeenkomsten met de externe vertrouwenspersoon van de CED-Groep. Daarnaast maken scholen zelf gerichte keuzes in preventie, sociale lesprogramma’s en school- en leefregels. Ze houden daarbij rekening met de context van de eigen school. Het veiligheidsbeleid is een jaarlijks terugkerend onderwerp van gesprek binnen het schoolteam en met de MR. Drie scholen hebben een preventiecoach die leerlingen met een laag welbevinden en/of ongewenst gedrag begeleidt. Ook is in samenwerking met de gemeente op al onze scholen laagdrempelige zorg beschikbaar, zoals schoolmaatschappelijk werk en ouder-kind-programma’s. Jaarlijks meten onze scholen de veiligheidsbeleving van de leerlingen. Zo kunnen we gericht interventies inzetten op school-, groeps- of leerlingniveau. Nissewijs levert de resultaten van de veiligheidsbeleving bij de inspectie aan.
• nissewijs.nl
17
BESTUURSVERSLAG 2023
2.2. Koerspijler 2: Inspirerend vakmanschap Strategisch personeelsbeleid
Het HR-beleid van Nissewijs richt zich op het verder ontwikkelen van ons professioneel kapitaal. Dat vormt de basis voor goed onderwijs in een lerende, professionele organisatie. Wij zijn ervan overtuigd dat de kwaliteit van ons onderwijs met name wordt bepaald door de kwaliteit van onze leraren. Hun expertise en ervaring, de gedeelde verantwoordelijkheid voor het leerproces van de leerlingen, de onderlinge samenwerking en het doel- en opbrengstgericht werken bepalen samen in hoge mate de leeropbrengsten van de leerlingen. Uiteraard leveren niet alleen de leraren, maar ook al andere medewerkers hun eigen waardevolle bijdrage aan ons onderwijs. Het strategisch HR-beleid is afgestemd op het Nissewijs koersplan en het jaarplan van het CvB. Op grond van die plannen hebben we doelen geformuleerd. Gedeeld leiderschap is een van de principes die ten grondslag liggen aan onze doelen en interventies. We evalueren het gevoerde beleid met een vaste frequentie en op vaste thema’s met alle betrokkenen, en stellen het waar nodig bij. We volgen daarin de zogenaamde PDCA-cyclus. Bij het formuleren van de doelen betrekken we zoveel mogelijk stakeholders. Zo benutten we niet alleen de al aanwezige expertise, maar kunnen we ook zoveel mogelijk aansluiten op de behoeften van de scholen. We doorlopen de kwaliteitscyclus in het hele HR-beleid.
Door relevante informatie te verzamelen en hieraan de juiste waarde toe te kennen, kunnen we gerichter met de benodigde interventies komen. Denk aan interventies op het gebied van ziekteverzuim, strategische personeelsplanning, aantal pabostudenten, et cetera. In de schooldialoog tussen CvB, schoolleider en HRM-adviseur staat het HRM-beleid als onderwerp minstens twee keer per jaar op de agenda, als onderdeel van de integrale beleidscyclus.
Doelen & resultaten Doel 5: Strategisch HR-beleid Ons strategisch HR-beleidsplan is op 1 juli 2024 gereed. We verzamelen en analyseren data en voeren de dialoog met onze medewerkers over HR-thema’s rond goed werkgeverschap. Nissewijs heeft ervoor gekozen met een nieuw strategisch HR-beleidsplan te komen dat meer samenhang moet brengen in ons HR-beleid. Het is een overkoepelend beleidsstuk dat een kader vormt voor onderdelen van (bestaand) HR-beleid. Het nieuwe strategisch HR-beleidsplan was begin 2024 in conceptvorm gereed. Dat concept is inmiddels voorgelegd aan de diverse geledingen binnen de organisatie (GMR, afvaardiging van medewerkers, schoolleiders en stafleden). De input uit deze consultatieronde zijn we nu aan het verwerken in een definitieve versie die we voor 1 juli 2024 ter instemming aan de GMR voorleggen. Doel 6: Anticiperen op arbeidsmarkt & formatie a. Samen met EduMare spelen we een voortrekkersrol bij het vormen van een eigen Onderwijsregio Zuid-Hollandse Eilanden en Albrandswaard. In voorgaande jaren is in regionale samenwerking de regionale aanpak personeelstekort (RAP) opgesteld. Het aanpakken van het personeelstekort wordt op het moment bemoeilijkt door versnippering, en gebrek aan sturing en solidariteit.
Door alle betrokkenen wordt gepleit voor het samenstellen van interventiepakketten die moeten helpen bij het vinden van meer nieuwe leraren, meer zij-instromers en meer lesuren voor mensen die al in het onderwijs werken. De inzet van deze pakketten vraagt om een andere organisatiestructuur, zowel in de regio’s als landelijk. De regio’s krijgen de opdracht het tekort aan te pakken. Deze onderwijsregio’s bestaan uit een combinatie van de huidige RAP-regio’s en de SO&P (Samen Opleiden & Professionaliseren)-regio’s. Samen met andere besturen loopt Nissewijs voorop bij het vormen van een eigen onderwijsregio: de regio Zuid-Hollandse eilanden Albrandswaard (ZHEA). De schoolbesturen werken hierop samen met het ministerie van OCW, de (sector)raden en vakbonden De besturen van de scholen die meedoen zijn op dit moment druk met de voorbereidingen voor een goede uitvoering. We hebben o.a. samen een projectstructuur ingericht die uit verschillende werkgroepen bestaat. Deze werkgroepen gaan aan de slag gaan met de volgende thema’s: • Governance-structuur • Strategische personeelsplanning • Anders organiseren/herontwerp van het onderwijs • Samen opleiden en begeleiden • Uitzendbureaus
• nissewijs.nl
18
BESTUURSVERSLAG 2023
De centrale opdracht die we de werkgroepen meegaven (behalve voor de governance-structuur) is het verzamelen van data en het delen van kennis. Op grond daarvan gaan we beleid ontwikkelen. De werkgroepen zijn in oktober 2023 van start gegaan. Voor Nissewijs nemen collega’s uit de regiegroep die bij koerspijler 2 (Inspirerend vakmanschap) hoort, deel aan deze werkgroepen. Zo borgen we de connectie met de ambities uit ons eigen koersplan. b. Werving en selectie benaderen we als een continu proces waarbij we - op basis van goed werkgeverschap - een aantrekkelijke organisatie zijn voor huidige en nieuwe medewerkers. Inspirerend vakmanschap staat of valt met goed werkgeverschap. We zien dit bij Nissewijs als een basisvoorwaarde die op orde moet zijn. In dat kader ontwikkelen we onder meer een strategisch HR-beleidsplan dat meer samenhang moet brengen in ons beleid (zie doel 6a). We sturen op ziekteverzuim. Ook onderzoeken we cyclisch de medewerkerstevredenheid. Daarbij richten we ons vooral op de psychosociale arbeidsbelasting van onze medewerkers. In 2024 zijn we gestart met een nieuwe manier van werven. We willen potentiële sollicitanten goed informeren over onze scholen en ons bestuur. We lanceerden - als aanvulling op onze reguliere Nissewijs website de nieuwe website Werken bij Nissewijs.
Niet alleen in tekst, maar ook met foto’s en video’s geeft deze website een goed beeld van onze scholen en wat ze te bieden hebben. Voor nieuwe medewerkers hebben we een onboardingsprogramma ontwikkeld. Een fysieke informatiebijeenkomst maakt daar onderdeel vanuit. Ook kunnen nieuwe collega’s kennis maken met het College van Bestuur. Verder hebben we in 2023 onderzocht of er belangstelling is voor een studiehuis bij medewerkers die een opleiding volgen en/of de studenten die (in het kader van het initiatief Samen Opleiden & Professionaliseren) op onze scholen actief zijn. Er blijkt zeker belangstelling te zijn voor een plek op één van onze scholen waar je elkaar kunt ontmoeten en rustig kunt studeren. We hebben ons tot doel gesteld in 2024 een studiehuis te openen. c. Anders organiseren: we onderzoeken en innoveren voor een wendbaardere, flexibeler organisatie van ons onderwijs met een meer diverse teamsamenstelling (i.s.m. koerspijler 1 & 4). In schooljaar 2022-2023 ontwikkelden we een zogenaamde menukaart met diverse opties voor anders organiseren. De schoolleiders bespreken dit schooljaar met hun schoolteam welke opties bij de ontwikkeling van hun school en team passen. Hieruit volgen op schoolniveau scenario’s voor anders organiseren om te kunnen anticiperen op het lerarentekort.
• nissewijs.nl
19
BESTUURSVERSLAG 2023
Doel 7: Opleiden & professionaliseren a. We participeren actief in de partnerschappen Samen Opleiden & Professionaliseren (SO&P) BROS en AOS3R. Samen met andere besturen en de pabo’s participeert Nissewijs in de (aspirant-) opleidingsscholen AOS3R (Hogeschool Rotterdam) en BROS (Inholland). In mei 2023 is Nissewijs formeel toegetreden tot BROS. Voor die tijd waren we aspirant-lid. Vanuit ons bestuur zijn wij vertegenwoordigd in diverse stuur- en werkgroepen en het programmateam/kernteam die samen een bijdrage leveren aan de verdere ontwikkeling van de opleidingsscholen. b. We breiden onze opleidingsscholen uit. De opleidingsscholen werken nauw samen met de lerarenopleiding om aankomende leraren goed voor te bereiden op de onderwijspraktijk. Dit gebeurt vanuit een gezamenlijke visie op opleiden, professionalisering en kwaliteitszorg. Binnen AOS3R zijn in 2023 OBS De Veenvlinder, SLS De Wereldreiziger en SBO De Tandem als interne opleidingsscholen toegevoegd. Bij BROS hebben we De Rank en Marimba als interne opleidingsscholen aangewezen. Op al deze scholen hebben we een zogenaamde Nu-meting gehouden om inzicht te krijgen in de ontwikkelfase van de school. c. Er ligt een agenda voor collectief leren.
Binnen Nissewijs krijgen leren en ontwikkelen vorm op verschillende niveaus: • Leren op schoolniveau Professionalisering is ingebed in ons schoolbeleid en gericht op het primaire proces (vakinhoud, didactiek en pedagogiek). Leren doen we over het algemeen samen. In teams, bouwen (onderbouw, middenbouw en bovenbouw), ontwikkelgroepen, etc. Onze scholen maken jaarlijks een scholingsplan dat ze met het bestuur delen in de startgesprekken. We stimuleren een leercultuur die deze professionaliseringsactiviteiten mogelijk maakt. • Lerende netwerken Om een lerende cultuur te bevorderen - en zo innovatie en gedeeld leiderschap te stimuleren - is het belangrijk om lerende netwerken te bouwen, onderhouden en met elkaar te verbinden. Nissewijs kent diverse netwerken. Elk van die netwerken staat in verbinding met een regiegroep die ervoor zorgt dat de activiteiten aansluiten op ons koers-/jaarplan (focus). Daarnaast investeren we als bestuur en staf in de relatie met de netwerken. In 2023 waren binnen Nissewijs de volgende netwerken actief: IB-netwerk, rekennetwerk, netwerk bovenschoolse schoolopleiders, netwerk vakleerkrachten en netwerk ICT-coördinatoren. Naast samen leren en expertise met elkaar delen, zijn de netwerken ook bedoeld om bij te dragen aan beleidsontwikkeling en beleidsuitvoering. • Leiderschapsprogramma directie/staf (zie ook doel 15) We investeren veel in leiderschap.
In lijn met ons koersplan is dat een continu proces. In samenwerking met Avans+, een externe opleider, hebben we een programma ontwikkeld rondom de volgende punten: • Werken en onderwijs verzorgen vanuit onze kernwaarden. • Het ontwikkelen van een Nissewijs schoolleidersprofiel, waarin duidelijk staat wat we van een schoolleider verwachten. • Gespreid leiderschap en hoe daar als schoolleider mee om te gaan. • De koppeling tussen de vraagstukken vanuit ons beleid en de praktijk. • Continue scholing en inzetten op persoonlijke groei. Ook de stafleden doen (deels) mee aan dit programmadeel. Ook voor deze doelgroep stellen we een adviseursprofiel op. • Leren van elkaar Leren van elkaar stimuleren we. Waar de gelegenheid zich voordoet, brengt Nissewijs collega’s binnen de organisatie actief bij elkaar. Zo bereiden medewerkers het themabezoek VVE samen voor. En bij externe audits op de scholen betrekken we ook de schoolleiders in de wijk. Zij kijken mee, en nemen deel aan het gesprek. Zo ontstaat een diepere vorm van leren. We zijn bezig met het ontwikkelen van een agenda voor collectief leren en hebben ons tot doel gesteld dat er in schooljaar 2024-2025 een aanbod ligt.
• nissewijs.nl
20
BESTUURSVERSLAG 2023
Toekomstige ontwikkelingen Kwaliteit van onderwijs De kwaliteit van het primair onderwijs in Nederland staat al jaren ter discussie. De Inspectie van het Onderwijs pleit in haar jaarlijkse rapport ‘De Staat van het Onderwijs’ in 2022 voor renovatie van het onderwijs. In het rapport gaat veel aandacht uit naar de teruglopende basisvaardigheden in rekenen, taal en lezen. Volgens het rapport ligt de sleutel om deze vaardigheden te verbeteren in de vaardigheden van leraren en schoolleiders. Schoolbestuurders zijn verantwoordelijk voor het creëren van de randvoorwaarden voor goed onderwijs. De onderwijsinspectie benadrukt het belang van de professionaliteit van schoolbesturen. De beide bestuurders van Nissewijs hebben gerichte scholingsactiviteiten gevolgd. Ze zijn beiden lid van elk een andere bestuurlijke intervisiegroep. Daarnaast heeft een van de CvB-leden een proefaccreditatie doorlopen. Zij is daarmee geaccrediteerd bestuurder funderend onderwijs. Personeelstekorten in de regio Het lerarentekort gaat ook aan onze regio niet voorbij. Ook bij Nissewijs hebben we veel last van grote personeelstekorten. De invulling van formatieplaatsen wordt steeds moeilijker. Het invullen van langdurige vervanging lukt niet meer in alle gevallen. Zelfs niet met de inzet van commerciële bureaus en zij-instromers. Hoe dit zich verder ontwikkelt, is nog ongewis.
We zien een groei van ongeveer 150 leerlingen tot en met 2025, terwijl het personeelstekort in onze regio alleen maar verder oploopt. Om de tekorten te helpen tegengaan, kiest Nissewijs ervoor de instroom vanuit de pabo’s te vergroten en actief mee te werken aan het verbeteren van het imago van basisschoolleerkrachten. We participeren in de aspirant-opleidingsschool AOS3R (Hogeschool Rotterdam) en de gecertificeerde opleidingsschool BROS (Inholland). Om studenten te binden, krijgen voltijdstudenten die via onze opleidingsscholen stage lopen, een vaste vergoeding. Bij Nissewijs stellen we de student centraal. We faciliteren het leerproces actief en begeleiden de studenten intensief bij hun stage. Incidentele middelen Op dit moment heeft Nissewijs de beschikking over diverse incidentele middelen (subsidie NPO en subsidie verbetering basisvaardigheden) waarmee we tijdelijk extra personeel kunnen inzetten voor extra ondersteuning. Het is nog onduidelijk of de subsidie verbetering basisvaardigheden tot een structurele bekostiging gaat leiden. Integraal huisvestingsplan De komende jaren is Nissewijs opgenomen in het Integraal Huisvestingsplan (IHP) vanuit de gemeente Nissewaard. Het IHP richt zich op de nieuwbouw en renovatie van onze schoolgebouwen.
Niet alleen de duurzaamheid van de gebouwen staat hierin centraal, maar ook het creëren van een betere leer- en werkomgeving voor onze leerlingen en medewerkers. In paragraaf 2.5 gaan we dieper in op het onderwerp huisvesting.
Zaken in het afgelopen jaar met personele betekenis Samenstelling personeelsbestand op 1 januari 2024 De gemiddelde leeftijd van onze medewerkers is 41,7 jaar. Ons personeelsbestand bestaat voor 89% uit vrouwen. Op basisscholen in Nederland is de gemiddelde leeftijd 42,8 jaar en bedraagt het percentage vrouwen 85%. We hebben relatief veel startende leerkrachten die een intensief begeleidingstraject volgen. Tabel 5 en 6 laten respectievelijk de gemiddelde werktijdfactor van onze medewerkers en de verdeling naar leeftijdsklassen zien. Tabel 5: Gemiddelde werktijdfactor bij Nissewijs t.o.v. van de branche
Geslacht
Gemiddelde werktijdfactor bij Nissewijs
Gemiddelde werktijdfactor in de branche
Vrouwen
0,75
0,67
Mannen
0,83
0,85
• nissewijs.nl
21
BESTUURSVERSLAG 2023
Tabel 6: Personeel Nissewijs, verdeling naar leeftijdsklassen
Leeftijd
Aantal
15-19
4
20-25
76
26-35
136
36-45
120
46-55
94
55-65
124
65+
4
Totaal
558
De opbouw van ons personeelsbestand komt overeen met de gemiddelde cijfers op basisscholen in Nederland. Tabel 6 laat zien dat bijna de helft van het personeelsbestand van Nissewijs bestaat uit medewerkers van 26 tot 45 jaar. Juist in die leeftijdscategorie(ën) besluiten medewerkers nogal eens deelontslag te nemen vanwege de geboorte van kinderen. Medewerkers die een kind krijgen, hebben ook recht op zwangerschaps- en bevallingsverlof, ouderschaps- en geboorteverlof. Voor iedere leeftijdsgroep kunnen we risico’s identificeren die te maken hebben met een mogelijke disbalans tussen werk en privé. Denk bijvoorbeeld aan het krijgen van kinderen of het verlenen van mantelzorg. Prognose vacatures 2024-2028 De komende jaren bedraagt het aantal verwachte vacatures OP (Onderwijzend Personeel) bij Nissewijs ongeveer 25 fte per jaar. Er is onvoldoende potentieel (pabostudenten en leer-werktrajecten) om al onze vacatures te vervullen. (deel)Ontslag (vroeg)pensionering De uitstroom vanwege deelpensioen en pensioen binnen Nissewijs komt overeen met de gemiddelde uitstroom in de onderwijsbranche. Bij ons ligt de gemiddelde leeftijd voor deelpensioen op 63 jaar. Binnen de branche is dat gemiddeld 64,2 jaar. De gemiddelde leeftijd bij volledig pensioen is bij Nissewijs 65 jaar, net als in de rest van de onderwijssector.
Professionalisering In het kader van de verdere professionalisering geven we ook ons huidig Onderwijs Ondersteunend Personeel (OOP-medewerkers) de mogelijkheid om een bevoegdheid te behalen. In september 2023 zijn negen medewerkers van Nissewijs met een pabo-opleiding gestart. In totaal volgen ongeveer 30 van onze medewerkers deze studie. Anders organiseren van het onderwijs Door het lerarentekort en de inzet van NPO-middelen doen we vaker een beroep op onze OOP-medewerkers (Onderwijsondersteunend personeel). Met name leraarondersteuners krijgen meer groepsgerichte verantwoordelijkheid. Verzuim in kalenderjaar 2023 lag ons gemiddelde verzuim op 5,9%. Dit is lager dan het landelijke gemiddelde. De verlofregelingen zijn niet in dit cijfer meegenomen. Het is ontzettend moeilijk om vervanging te vinden bij langdurige afwezigheid. De VPR Pool is onvoldoende bemenst en ook uitzendbureaus kunnen geen kandidaten leveren. Samenlevingsschool De Branding en De Tandem In schooljaar 2023-2024 onderzoeken we een fusie tussen De Branding en De Tandem tot een samenlevingsschool SBO. In dit onderzoek brengen we ook de personele gevolgen in beeld.
Uitkeringen na ontslag
Er zijn dit jaar geen uitkeringen na ontslag verstrekt.
• nissewijs.nl
22
BESTUURSVERSLAG 2023
Regelingen bijzondere bekostiging professionalisering en begeleiding starters & schoolleiders
Onze startende leerkrachten volgen een Inductie Programma van drie jaar. In dit programma zijn de middelen voornamelijk ingezet op onze (bovenschoolse) schoolopleiders. Deze schoolopleiders coachen en begeleiden de startende leerkrachten en organiseren een aantal themabijeenkomsten per jaar. Ook voor startende schoolleiders hebben wij een uitgebreid Inductie Programma. Dit programma bestaat uit een uitgebreid traject van plenaire en individuele bijeenkomsten met een externe coach. Daarnaast is een belangrijke rol weggelegd voor de ervaren schoolleiders. Het College van Bestuur en stafleden ondersteunen de startende schoolleiders in hun huidige functie en bij hun verdere ontwikkeling. De personeelsgeleding van de GMR heeft ingestemd met het uitvoeren van deze programma’s.
• nissewijs.nl
23
BESTUURSVERSLAG 2023
2.3. Koerspijler 3: School, wijk en partners versterken elkaar Doelen & resultaten Doel 8: Inclusief onderwijs Inclusief onderwijs gaat over leerlingen met én zonder een extra ondersteuningsbehoefte. Ze gaan samen naar school en volgen zoveel mogelijk samen onderwijs. Iedereen hoort erbij. Om binnen Nissewijs meer invulling te kunnen geven aan inclusiever onderwijs, is de regiegroep die zicht richt op koerspijler 3 (‘School, wijk en partners versterken elkaar’) een traject gestart onder begeleiding van adviesbureau Alfons. De eerste bijeenkomst in december 2023 was gericht op gelijke kennis en dezelfde blik op inclusie. Adviesbureau Alfons nam ons mee in de landelijke werkagenda en de betekenis daarvan voor Nissewijs en onze scholen. Wat is onze opdracht en wat betekent dit concreet? We stellen ons tot doel dezelfde taal te leren spreken en willen een eerste stap zetten richting het creëren van een gemeenschappelijke mindset. In maart 2024 komt hier een vervolg op. Dan formuleren we een gezamenlijke visie en onze gezamenlijke ambities als strategisch kader voor inclusief onderwijs binnen Nissewijs (voor de komende vier jaar en tot 2035). Waar dromen we van? Wat willen we? Hoe sluit dit aan bij de wijk en het landschap binnen Nissewijs? We kijken daarbij op Nissewijs- en op schoolniveau. Doel 9: Overgang po-vo Alle leerlingen hebben een passende plek in het vo.
Met ingang van schooljaar 2023-2024 is de nieuwe Wet doorstroomtoets po van kracht. De wet beoogt een soepele overgang van leerlingen van het primair onderwijs naar het voortgezet onderwijs en moet de kansengelijkheid vergroten. Samen met haar partners heeft Nissewijs een passend overgangstraject uitgewerkt. Hierin hebben alle wettelijke bepalingen een plek gekregen en hebben we goed rekening gehouden met het beoogde doel van de wet. Op de po-vo-informatiebijeenkomst van 2023 hebben we, samen met groep-8-leerkrachten, vertegenwoordigers uit het vo en het samenwerkingsverband, aandacht besteed aan de nieuwe wet en het bijbehorende nieuwe overgangstraject. Aan het eind van schooljaar 2023-2024 evalueren we het overgangstraject en voeren we waar nodig aanpassingen door. In 2023 hebben we gebruik gemaakt van de subsidie Doorstroomprogramma’s po-vo voor gelijke kansen. De nadruk ligt hierbij op kansrijke advisering door de werelden van het po en vo dichter bij elkaar te brengen. Om kwetsbare leerlingen goed te begeleiden, zijn we op enkele scholen gestart met het inzetten van preventiecoaches/overstapcoaches bij de overgang van po naar vo. De doorstroomanalyse van oud-leerlingen - uitstroomcohort 2017-2018 t/m 2020-2021 - laat zien dat 76% van de oud-leerlingen van Nissewijs in vo3 onderwijs volgt op het niveau van het schooladvies.