39. Toezicht Openbaar Onderwijs; Edumare jaarverslag 2023

Korte termijn De korte termijn inzet is vooral gedaan om eventueel opgelopen achterstanden door de lockdowns terug te dringen en te laten verdwijnen. Hierbij is vooral gekozen voor de inzet van de methodiek van foutloos rekenen en voor high dosage tutoring. De effecten van de korte termijn interventies zijn duidelijk. 55% van de scholen is gegroeid bij rekenen ten opzichte van het vorige toetsmoment (eindtoetsen 2023). Alle leerlingen die hebben deelgenomen aan high dosage tutoring zijn gegroeid ten opzichte van het vorige toetsmoment. Er zijn voorbeelden van leerlingen die negen maanden groei laten zien in een periode van drie maanden. Tot slot is ook zichtbaar dat door de inzet van deze korte termijn interventies de ouderbetrokkenheid groeit. Ouders zijn vaker op school en meer betrokken bij het maken van huiswerk.

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

28

De leerlingen beoordelen de sociale veiligheid

Sociale veiligheid

Op alle scholen zijn de leerlingen veilig en komen ze met veel plezier en enthousiasme naar school. De leerlingen voelen zich gezien en vinden over het algemeen dat hun leraren de stof goed uit kunnen leggen. Het met het cijfer 8.0 schoolklimaat is op alle bezochte scholen op orde. In alle gevallen draagt het schoolklimaat bij aan het ontwikkelen van sociale en maatschappelijke competenties van de leerlingen. In 2023 hebben 2864 leerlingen uit de groepen 5 t/m 8 de vragenlijst sociale veiligheid leerlingen ingevuld (responspercentage van 84%). Zij geven aan dat zij zich veilig voelen op school en dat zij blij zijn met het optreden van de leraar. Ook geven zij aan dat zij tevreden zijn over de opstelling van klas- en schoolgenoten en dat zij zich prettig voelen op school.

Tevredenheid leerlingen De leerlingen beoordelen de tevredenheid met

De vragenlijst tevredenheid 2023 is ingevuld door 2995 leerlingen uit de groep 5 t/m 8 (responspercentage van 88%). De leerlingen zijn tevreden over het leerstofaanbod, pedagogisch handelen, didactisch handelen, afstemming, het cijfer 7.5 ondersteuning van de leerling, opbrengsten, sociale veiligheid en de manier waarop de scholen omgaan met incidenten. Leerlingen geven aan dat zij geen last hebben van pesten, treiteren, uitschelden en bedreigingen. De leerlingen zijn met name tevreden over het didactisch handelen van de leerkracht. Zij vinden dat hun juf of meester goed kan uitleggen. In het aanbod van de VPR Academie is hier ruimschoots aandacht voor, hetgeen in positieve zin lijkt bij te dragen, De leerlingen vinden dat zij nog in onvoldoende mogen meedenken en meepraten over allerlei schoolzaken. Voor ons een opmerkelijk punt, omdat we juist insteken op het goed functioneren van leerlingraden en het organiseren van het jaarlijkse leerlingcongres. Ook vinden leerlingen dat ze soms te lang moeten wachten op hun meester of juf en zouden ze het fijn vinden om vaker zelf werk te kiezen. Opgemerkt moet worden dat deze aandachtspunten niet als onvoldoende beoordeeld worden door de leerlingen. Wel zijn dit punten van aandacht.

Tevredenheid ouders 2023 1866 ouders hebben de moeite genomen om de vragenlijst tevredenheid ouders 2023 in te vullen. Ondanks dit een beperkt aantal respondenten lijkt, is dit volgens onderzoeksnormen wel een significant aantal. De ouders zijn tevreden over het leerstofaanbod, leertijd, pedagogisch handelen, didactisch het cijfer 8.0 handelen, afstemming, actieve en zelfstandige rol van de leerling, schoolklimaat, zorg en begeleiding, opbrengsten, sociale veiligheid en hoe de school omgaat met incidenten. Zij zien kansen in de kwaliteitszorg waarbij zij het belangrijk vinden dat de school hen regelmatig vraagt of zij tevreden zijn en wat zij als ouders verwachten van de school. De ouders beoordelen de tevredenheid met

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

29

2.2

Samenwerken op de arbeidsmarkt

Ontwikkelingen in 2023 Het personeelsbeleid binnen EduMare wordt afgestemd op de gestelde strategische doelen. Daarmee staat het personeelsbeleid altijd in dienst van de kwaliteit van onderwijs. In het strategisch beleidsplan 2023-2027 worden nauwkeurig de onderwijskundige doelen beschreven. Dit brengt dat een hoge mate van professionaliteit en vakmanschap verwacht wordt van onze medewerkers. Het personeelsbeleid wordt ingezet om onze medewerkers optimaal te kunnen ondersteunen in het bereiken van deze gestelde onderwijskundige doelen.

Onze mensen zetten zich elke dag in om kinderen zo goed mogelijk onderwijs te bieden. Kwaliteit van onderwijs staat in onze cultuur op nummer één. In de gehele organisatie geven we onze mensen maximaal vertrouwen en vragen ze daarbij om verantwoording af te leggen. We hebben hoge ambities en verwachten veel van mensen, maar proberen goed rekening te houden met de context en ondersteunen onze mensen waar ze dat nodig hebben.

Strategisch beleidsplan 2024-2027 - Het vakmanschap van de professional staat centraal - Wij zijn een aantrekkelijke werkgever - Wij spelen in op de veranderende arbeidsmarkt en organiseren anders om kwalitatief goed onderwijs mogelijk te blijven maken.

Samen opleiden en professionaliseren EduMare werkt in het kader van samen opleiden en professionaliseren nauw samen met de drie Rotterdamse PABO's (Thomas More, Inholland, Hogeschool Rotterdam). Via deze PABO's worden o.a. stagiaires geplaatst op EduMare scholen, LIO-ers en Zij-instromers opgeleid. Binnen EduMare wordt dit gezien als een belangrijke factor in de aanpak van het personeelstekort en het laten instromen van nieuwe leerkrachten in het vak.

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

30

Duurzame inzetbaarheid Het beleid omtrent duurzame inzetbaarheidsbeleid (DI) van EduMare is in de afrondende fase. Centraal in dit beleid staat het Huis van Werkvermogen van Juhani Ilmarinen. We kiezen voor dit model, omdat het overzichtelijk is en bewezen effectief is in het primair onderwijs.

Duurzaam inzetbare medewerkers zijn fit, gepassioneerd en vinden hun werk leuk. Ze besteden aandacht aan hun professionele ontwikkeling en zijn fysiek en mentaal gezond om hun werk succesvol uit te voeren. Het draait om de continue aansluiting tussen wat een medewerker kan en wil en wat het werk vraagt en biedt en daar als organisatie op inspelen. Medewerkers blijven hierdoor van het begin tot het einde van hun werkende leven energiek, geïnspireerd en van grote waarde voor EduMare. Dit geldt voor medewerkers is alle levensfasen: van jong tot oud en van starter tot ervaren professional.

Duurzame inzetbaarheid wordt een vast onderdeel van de gesprekkencyclus. Leidinggevenden en schoolteams worden getraind in het voeren van de goede gesprekken, waar let je op en wat kan je doen om DI binnen jouw team te bevorderen. Met deze training krijgen directeuren de tools om goede DIgesprekken te voeren en actief met dit thema aan de slag te gaan binnen hun school.

Een duurzaam inwerktraject EduMare heeft zich ten doel gesteld in het schooljaar 2023-2024 te komen tot een uniform inwerktraject op stichtingsniveau. Dit beschrijft het kader waarbinnen de scholen hun schoolspecifiek inwerktraject aan de hand van een kwaliteitskaart kunnen beschrijven. Een passend inwerktraject draagt in hoge mate bij aan gemotiveerd personeel, zorgt voor een kwalitatief hoogwaardig in te zetten HPS-collega in school en stichting.

Toenemend personeelstekort Uit het actuele rapport van centerdata, verschenen in oktober 2023, blijkt dat we landelijk 9.800 fte leraren en 1.300 fte schoolleiders tekortkomen. Dit zijn sleutelposities in het leveren van goed onderwijs, dus we staan voor een enorme uitdaging deze kwaliteit te waarborgen in de komende jaren. In de regio waar EduMare actief is, Voorne-Putten en Rozenburg, zien we dezelfde trend. Zie onderstaand figuur:

Vergrijzing en toenemend personeelstekort De leraren in Nederland vergrijzen. Uit analyse van het CBS blijkt dat in 2004 11% van de basisschoolleraren 55 jaar of ouder was. In 2018 was dat toegenomen tot 21%. In het personeel van EduMare zijn vergelijkbare cijfers zichtbaar. Op dit moment is ca. 20% van het personeel van EduMare ouder dan 55 jaar. Daarbij komt dat medewerkers in het primair onderwijs vaak niet doorwerken tot hun AOW gerechtigde leeftijd. De gemiddelde leeftijd waarop medewerkers in het onderwijs met pensioen gaan, ligt rond de 65 jaar. Daarmee is het onderwijs een van de drie sectoren waarin medewerkers het vroegst met pensioen gaan.

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

31

Uit Prognoses arbeidsmarkt PO van OCW blijkt dat vanaf 2028 de vraag naar leraren stevig toe zal nemen, zie onderstaande grafiek. Deze toenemende vraag naar leraren zorgt ook voor toenemende tekorten. OCW noemt hierbij uitstroom uit het beroep vanwege pensioen als belangrijkste reden voor de vraag naar nieuwe leraren.

EduMare stelt jaarlijks een strategische personeelsplanning op. Naar het beeld van eerdere jaren zien we dat ook de versie uit 2023 een toenemende vraag naar personeel laat zien. Weliswaar is het beeld minder dramatisch dan in de grote steden, maar EduMare zal op alle mogelijke manieren blijvend moeten sturen op instroom van nieuw personeel.

Grotere behoefte aan anders organiseren Bovenstaande ontwikkelingen zorgen ervoor dat het noodzakelijk wordt om in de nabije toekomst goed onderwijs te blijven geven met minder bevoegde leraren. De behoefte aan creatieve en kwalitatief goede vormen van anders organiseren zal dus steeds verder groeien in Nederland, ook binnen de regio waar EduMare actief in is. Scholen zullen zich hierop moeten voorbereiden door strategisch na te denken over hoe ze hun school met minder leraren kunnen gaan organiseren. Op enkele scholen zijn, naar aanleiding van eerder opgestelde menukaarten, pilots gestart om dit verder vorm te geven. Het werken in units en de inzet van tutoren zijn hier voorbeelden van.

Pilot Potentieel Pakken In 2022 heeft EduMare met drie scholen deelgenomen aan de pilot urenuitbreiding van Het Potentieel Pakken. Dit heeft bij vier leerkrachten tot een groter dienstverband geleid. In 2023 is er een vervolg gegeven aan deze pilot op vier andere scholen. Er zijn interviews gehouden met de schoolleiders, enquêtes afgenomen onder de leerkrachten, informatie gedeeld en dialoogsessies gevoerd met de teams. Op basis hiervan zullen er in 2024 goede gesprekken plaatsvinden op de vier pilotscholen, waarin uitbreiding van het dienstverband onderwerp van gesprek is tussen leerkrachten en hun leidinggevende.

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

32

Samenwerking in onderwijsregio's Sinds schooljaar 23/24 is EduMare voorloper in het opzetten van de onderwijsregio Zuid-Hollandse eilanden en Albrandswaard (ZHEA). Vanuit OCW krijgen besturen de opdracht om deze regionale samenwerking te verdiepen, verbreden en te verankeren. Als grootste bestuur in deze regio treedt EduMare op als penvoerder. Vanuit deze voorlopersrol onderzoeken wij hoe regionale samenwerking effectief kan bijdragen aan de aanpak van het lerarentekort. In 2024 zullen de eerste inhoudelijke voorstellen worden geformuleerd.

Wegvallen NPO gelden Scholen zullen als gevolg van tijdelijke financieringsstromen, zoals de NPO gelden, rekening moeten houden met minder financiële middelen die gebruikt kunnen worden voor personele inzet. EduMare vaart de koers om personeel binnen boord te houden, ook wanneer dit tijdelijk tot extra financiële lasten leidt. Wij hebben immers iedereen hard nodig om in de komende jaren het toenemende personeelstekort het hoofd te bieden.

Mobiliteit en functiedifferentiatie Binnen EduMare zien we mobiliteit als een kans om medewerkers blijvend te boeien en te binden. Elke medewerker krijgt aan de hand van het mobiliteitsbeleid, de mogelijkheid zich verder te ontwikkelen binnen de organisatie. Er kan sprake zijn van groei in een functie: Onderwijsassistenten kunnen doorgroeien naar de functie van leerkrachtondersteuner. Voor leerkrachtondersteuners is er doorgroei tot leerkracht basisonderwijs mogelijk. Deze vormen van functiedifferentiatie zijn onlosmakelijk verbonden aan de landelijke trend, waarbij meer en meer sprake zal zijn van een lerarentekort. EduMare omarmt dit gegeven en investeert in haar personeelsleden en biedt vanuit de zekerheid in aanstelling binnen de organisatie deze ruimte. Ook kan er sprake zijn van interne mobiliteit naar een andere school van de stichting. Hierdoor behouden medewerkers hun motivatie, werkplezier in de veilige setting die de stichting biedt.

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

33

Zaken in het afgelopen jaar met personele betekenis Verzuim In onderstaande grafieken zijn de werkelijke verzuimcijfers per maand en de gemiddelde verzuimcijfers over 2023 af te lezen voor alle scholen van EduMare in totaliteit. Bewust zijn de medewerkers op bovenschools niveau (bestuurskantoor, invalpool hier uitgelaten). Hieruit is af te lezen dat het verzuim in het voorjaar en de zomermaanden afneemt.

Gemiddeld verzuimpercentage 2023 5,45% (incl. bovenschools 5,87%)

Het verzuimpercentage is licht gedaald ten opzichte van het jaar 2022. Wij constateren dat de effecten van de genomen preventieve maatregelen zich hebben vertaald in een significant lagere verzuimfrequentie ten opzichte van het jaar 2022. Maatregelen lagen op het vlak van optimalisatie werkprocessen, nauwere samenwerking met de arbodienst en trainingen voor leidinggevenden in de verzuimaanpak. Het gemiddelde verzuimpercentage over 2023 is nog steeds hoger dan de doelstelling van EduMare (4%), maar vergeleken met de meest recente verzuimcijfers van Duo uit de eindrapportage verzuimonderzoek 2022 scoort EduMare beter dan het landelijk gemiddelde in het PO (6,4%). Zowel de verzuimfrequentie als de verzuimduur liggen fors lager dan de landelijk gemiddelde cijfers. Het komende jaar zal in toenemende mate aandacht zijn voor het voeren van de goede gesprekken met en duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Dit moet bijdragen om de ambities ten aanzien van een verdere daling van het verzuim waar te maken.

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

34

Risico-inventarisatie en evaluatie In 2023 zijn alle scholen en locaties bezocht door een externe partij om samen met de directeur en/of preventiemedewerker een Risico-Inventarisatie en Evaluatie (RIE) rapportage op te stellen. Een veiligheidskundige heeft de RIE’s voorzien van de benodigde certificering. Aan de hand hiervan zijn verbeterpunten opgenomen in een plan van aanpak per school (of locatie). Deze plannen van aanpak zijn met de MR van de scholen besproken en na instemming worden deze uitgevoerd. Veel scholen hadden geen tot zeer weinig aandachtspunten. Geen enkele school had een noemenswaardig risico dat met spoed een verbetering nodig had.

Verloop Op 1-1-2023 waren er 794 medewerkers bij EduMare in dienst (excl. invallers & stagiaires). Daarvan hebben 76 medewerkers EduMare in 2023 verlaten. Dat maakt een verlooppercentage van 10%. Deze 76 vertrekkende medewerkers kwamen uit de volgende functies.

Functie

Aantal

Percentage van totale uitstroom

Onderwijzend Personeel

45

59%

Onderwijs Ondersteunend Personeel (lesgevend) Onderwijs Ondersteunend Personeel (niet-lesgevend) Leidinggevenden

25

33%

4

5%

2

3%

Onderstaande grafiek geeft de belangrijkste redenen van uitstroom weer.

EduMare heeft de wens om nadere duiding te kunnen geven ‘ontslag op eigen verzoek’. Hieraan zullen uniforme exitgesprekken en -formulieren op uniforme wijze moeten plaatsvinden. Dit is nu niet het geval. Deze duiding is belangrijk om het HR-instrumentarium hierop aan te kunnen passen.

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

35

Tegenover deze uitstroom stond een instroom van 86 nieuwe medewerkers. Dat maakt een instroompercentage van 11%. Deze nieuwe medewerkers hebben de volgende functies. Functie

Aantal

Percentage van totale instroom

OP

45

52%

OOP lesgevend

32

37%

OOP niet lesgevend

7

8%

Leidinggevenden

2

2%

Hieruit kunnen we concluderen dat het aantal leerkrachten binnen EduMare gelijk is gebleven en het aantal onderwijs ondersteuners binnen de organisatie is gestegen. EduMare is er, ondanks het lerarentekort, in 2023 dus goed in geslaagd om het vertrek van leraren op te vangen. Gezien het toenemende personeelstekort, zullen we alles in het werk moeten stellen om instroom ook in 2024 en verder te waarborgen

Werving In 2023 werd er voor het eerst actief gebruik gemaakt van de nieuwe “Werken-Bij” pagina waarop alle vacatures van EduMare worden 30 leerkracht gepubliceerd. Via deze webpagina kunnen sollicitanten online solliciteren, vacatures in 2023 waarbij de afdeling HRM via dashboards in het personeelssysteem (AFAS) het wervings- en sollicitatieproces kan monitoren. HRM heeft hiermee inzicht in de populariteit van vacatures en de status van sollicitanten. Dit maakt het makkelijk om overzicht te houden, bij te sturen waar nodig en ervoor te zorgen dat sollicitanten tijdig een passende plek vinden binnen de organisatie. In 2023 hebben we in totaal voor 45 vacatures actief mensen geworven via dit systeem, waarvan er 37 zijn ingevuld, gericht op verschillende functies. We constateren dat veel kandidaten solliciteren op meerdere vacatures. Dit verklaart het relatief hoge aantal sollicitanten voor de verschillende vacatures. Kandidaten hebben ruime keuze uit vacatures binnen en buiten EduMare, gaan “shoppen” en kiezen de vacature die het best bij hun past. Gevolg is dat, ondanks het aantal sollicitanten, niet alle vacatures (leerkracht) zijn ingevuld.

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

36

Opleiden en doorgroeien Zij-instroom Sinds 2019 faciliteert EduMare PABO-opleidingen voor zij-instromers (interne- en externe medewerkers) die leerkracht willen worden. Dit wordt gezien als belangrijke factor in de aanpak van het lerarentekort. Daarbij biedt het carrièremogelijkheden voor OOP-ers, waarmee beoogd wordt om de motivatie en betrokkenheid te vergroten.

20 nieuwe PABO-trajecten in 2023

In 2023 zijn er vijf lopende PABO-trajecten succesvol afgerond en is er één zij-instromer voortijdig gestopt. De medewerkers die hun traject hebben afgerond, werken nu als bevoegde leerkracht bij EduMare.

Level-up Met een level-up diploma mag een onderwijsassistent ingezet worden als leerkrachtondersteuner. Tevens dient dit diploma als voorbereiding op een PABO-opleiding. In 2023 zijn drie ‘level-uppers’ ook daadwerkelijk gestart met hun PABO-opleiding.

27 onderwijsassistenten met een level-up opleiding in 2023

Leraren in opleiding Verwacht wordt dat een aanzienlijk deel van de gestarte LIO-studenten in 2024 als leerkracht bij EduMare in dienst komt. Er studeerden ook tien LIO-ers af bij EduMare. Acht daarvan zijn uiteindelijk bij EduMare komen werken. Redenen om na de LIO-stage niet bij EduMare te komen werken waren verhuizing en doorstuderen.

13 studenten gestart met LIO-stage in 2023

Potentieelbepalingen Ook in 2023 kregen medewerkers die willen doorgroeien naar directeur of kwaliteitscoördinator weer de mogelijkheid om deel te nemen aan een potentieelbepaling. Hierbij werd via een selectieprocedure beoordeeld of de geïnteresseerde leraren voldoende ontwikkelpotentieel hebben om deze functies in de toekomst te gaan vervullen. Bij een positief resultaat mogen zij starten met hun opleiding, gefaciliteerd door EduMare.

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

1 leerkracht start in 2024 met de schoolopleidersopleiding

37

Academische nascholing Binnen EduMare zijn er diverse directeuren die ambitie hebben tot academische nascholing in de vorm van een master of MBA. EduMare ziet dit als een mooie kans om het leiderschap en de kennis binnen de organisatie te versterken. Daarom is er beleid opgesteld om aan deze behoefte te kunnen voldoen. In 2024 zullen de eerste opleidingen starten die via dit beleid gefaciliteerd worden.

Stagevergoedingen Om PABO-stagiaires extra te waarderen en ze de mogelijkheid te geven meer op hun opleiding te focussen, is er in samenwerking met de Rotterdamse PABO’s afgesproken om stagiaires een vaste stagevergoeding te bieden.

Uitkeringen na ontslag EduMare zet in de eerste plaats in op behoud en ontwikkeling van personeel. Door aandacht te besteden aan een positieve werkbeleving en persoonlijke ontwikkeling, zet EduMare zich in om medewerkers een passende baan te bieden en daardoor ongewenst ontslag op voorhand te voorkomen. Daarbij voert EduMare een intern mobiliteit- en overplaatsingsbeleid, wat het mogelijk maakt om gedurende het schooljaar binnen het bestuur een passende vervangende baan te vinden als er een mismatch tussen een medewerker en een school is. In een beperkt aantal situaties hebben wij toch afscheid moet nemen van een collega. In 2023 is EUR 72.000 aan kosten verantwoord op grond van vaststellingsovereenkomsten. Aan transitievergoedingen zonder vaststellingsovereenkomst is er EUR 7.000 aan loonkosten verantwoord. Om medewerkers te helpen een nieuwe baan te vinden en de kans zo klein mogelijk te maken dat een vertrekkende medewerker in aanraking met werkeloosheid komt, biedt EduMare werk-naar-werk trajecten aan.

Regeling bijzondere bekostiging professionalisering en begeleiding starters en schoolleiders In 2023 is er ruim EUR 720.000 aan bekostiging ontvangen. Net zoals bij de werkdrukmiddelen vindt over de besteding van deze gelden gemeenschappelijke besluitvorming plaats met de PMR. Het doel van deze bekostiging is tweeledig. Op de eerste plaats is dit gericht op verdere professionalisering van leerkrachten en op de tweede plaats op het begeleiden van starters en schoolleiders. Hiermee wordt ervoor gezorgd dat het personeelsbeleid bijdraagt aan de personele ontwikkeling en duurzame inzetbaarheid van de medewerkers én goed aansluit bij de ontwikkelingen van de scholen en de behoeften binnen de organisatie. Deze middelen worden binnen EduMare volledig ingezet voor nascholing op schoolniveau en gezamenlijke activiteiten op het gebied van professionalisering en de inzet van bovenschoolse opleiders voor het begeleiden van startende leraren en schoolleiders.

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

38

2.3

Huisvesting en facilitaire zaken

We staan met elkaar voor goed onderwijs aan en goede opvang van alle kinderen van 0-12 jaar (en zelfs 18 jaar in het VSO). Daar hebben we niet alleen veilige en gezonde gebouwen voor nodig, maar ook gebouwen die faciliteren dat alle kinderen mee kunnen doen (toegankelijkheid).

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Zowel in Nissewaard als in de toekomstige gemeente Voorne aan Zee heeft EduMare met diverse partners in 2023 actief deelgenomen aan de IHP-besprekingen. In de gemeenten Nissewaard en Rotterdam is het IHP vastgesteld. In de gemeente Voorne aan Zee is het concept in de maak en zal deze later in 2024 worden vastgesteld. Wij zijn positief over de stappen die we met elkaar zetten op weg naar betere onderwijshuisvesting. Het huidige gebouwenbestand voldoet op binnenklimaat en kwaliteit in een aantal situaties niet aan wat kinderen, ouders en professionals van ons vragen. Huidige gebouwen maken ook dat we niet voor alle kinderen een passende plek kunnen bieden.

Duurzaamheid Gelet op de maatschappelijke ontwikkelingen alsook de extreem hoge energieprijzen wil EduMare inzetten op duurzaamheid. Ze wil van haar gebouwen duurzame gebouwen maken, gedefinieerd vanuit de begrippen "People", "Planet" en "Profit". EduMare streeft naar veilige, schone en gezonde gebouwen waar het voor iedereen prettig (samen)werken en leren is. Gebouwen met een prettig binnenklimaat en met flexibele, multifunctionele ruimtes ("People"). Het is de ambitie om de gebouwen zorgvuldig in te passen in de omgeving, om verantwoord en duurzaam om te gaan met materialen, om hergebruik te stimuleren en om te zorgen voor een laag en zuinig energie- en watergebruik ("Planet"). EduMare stimuleert daarbij de scholen om zoveel mogelijk afvalvrij te zijn.

Energiebesparende maatregelen EduMare heeft ervoor gekozen om ook bij scholen waar geen wettelijke verplichting bestaat, maatregelen ten aanzien van energiebesparing te nemen. Het betreffen hier maatregelen met een kleine investering en een korte terugverdientijd. Zwaardere duurzaamheids-maatregelen worden meegenomen in de te plannen onderhoudsprojecten. Voor alle scholen is een Duurzaam Meerjaren Onderhouds Plan (DMJOP) opgesteld waarin is gekeken welke maatregelen ter verduurzaming mogelijk zijn. Bij toekomstig regulier onderhoud wordt, voor zover dit aansluit, tegelijk verduurzaamd. In 2022 heeft onderzoek plaatsgevonden voor welke scholen het opwekken van energie via zonnepanelen interessant kan zijn. Dit is onder andere afhankelijk van de resterende levensduur van het schoolgebouw. Dit maakt dat in het jaar 2023 bij 12 scholen PV-panelen zijn aangelegd. In 2024 volgen nog eens 4 scholen.

Binnenklimaat Een goed binnenklimaat draagt bij aan een leer- en werkomgeving die gezond, veilig, comfortabel en plezierig is. Het draagt positief bij aan leerprestaties van de leerlingen en aan kwaliteit en professionaliteit van het onderwijs In 2022 heeft een onderzoek naar de stand van zaken betreffende het binnenklimaat op al onze scholen plaatsgevonden. Uit het onderzoek kwam naar voren dat al onze scholen voldoen aan de wettelijk Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

39

EduMare streeft vanuit haar vastgoedbeleid bij nieuwbouw of renovatie altijd minimaal naar het ambitieniveau Frisse Scholen (2021) B. Bij bestaande gebouwen heeft EduMare geldt het acceptatieniveau Frisse Scholen (2021) C. gestelde eisen vanuit het bouwbesluit van het betreffende bouwjaar, maar in de meeste gevallen wordt niet voldaan aan de normering Frisse Scholen C. Om te voldoen aan het bouwbesluit van 2012, de norm vanuit overheidsregelingen, zijn in het jaar 2023 bij een viertal scholen aanpassingen verricht. Om voor al onze bestaande schoolgebouwen te voldoen aan acceptatieniveau C is, op basis van prioritering naar urgentie en rekening houdend met de economische levensduur van een gebouw, een meerjarenplanning opgesteld voor de komende drie jaren welke forse investeringen met zich mee zullen brengen. Om deze investeringen te realiseren is financiële steun van de diverse gemeenten en overheidssubsidie noodzakelijk.

Onderhoud Voor meerdere schoolgebouwen is de technische en economische levensduur (ruimschoots) bereikt. Schoolgebouwen krijgen hun onderhoud en keuringen, worden in stand gehouden conform de zorgplicht van het bestuur, ook als een gebouw in afwachting is van nieuwbouw. Het grootste deel van de schoolgebouwen heeft volgens de jaarlijkse inventarisatie van Anculus een voldoende conditieniveau, vier locaties zijn in matige conditie. Voor deze scholen is vervangingsonderhoud opgenomen in het meerjarenonderhoudsplan. De uitvoering van de onderhoudsplannen per school heeft, als gevolg van leverings- en personeelsproblemen bij leveranciers, in 2022 op diverse punten vertraging opgelopen, deze achterstanden zijn in 2023 ingelopen.

Aanbestedingen In 2023 zijn volgens het inkoopbeleid aanbestedingstrajecten gelopen met betrekking tot gebouwonderhoud, afval en onderwijsleermiddelen. Deze trajecten zijn afgerond en er zijn contracten met vijf bedrijven voor diverse aspecten van het gebouwonderhoud, een contract met een afvalverwerker en een contract met een verstrekken van onderwijsleermiddelen. Met betrekking tot schoonmaak (incl. sanitaire middelen) en repro zijn de aanbestedingstrajecten in 2023 gegund en daarmee afgerond. De voorbereidende werkzaamheden voor de aanbesteding van het ICT-beheer zijn in 2023 opgestart, waarbij de gunning zal plaatsvinden in het voorjaar van 2024. De contracten voor ICT-hardware en touchscreens zijn in 2023 verlengd.

Schoonmaak Schoonmaak en hygiëne zijn essentieel voor een gezonde werkomgeving op scholen. Daarom hanteren we een strikt protocol dat niet alleen periodieke evaluatiegesprekken met onze schoonmaakpartners omvat, maar ook regelmatige controles door middel van VSR-keuringen. Deze keuringen worden uitgevoerd volgens de objectieve meetmethoden van de Vereniging Schoonmaak Research. Afhankelijk van de uitkomsten van deze keuringen worden, indien nodig, passende maatregelen getroffen. In 2023 heeft er een herkeuring plaatsgevonden op één van onze scholen, die met succes is afgerond en goedgekeurd. Verder zijn er dat jaar geen nieuwe keuringen uitgevoerd vanwege de recente schoonmaakaanbesteding, behalve de nulmeting die deel uitmaakt van de implementatie van het nieuwe contract.

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

40

Energietarieven In 2023 heeft EduMare een deel van de benodigde energie (gas en elektriciteit) voor de jaren 2024 en 2025 proactief ingekocht via het collectief 'Energie voor scholen'. Helaas stopt de energieleverancier DVEP per 1 januari 2024 met de levering aan dit collectief. De reeds ingekochte energie zal worden verkocht en de opbrengsten hiervan zullen als korting aan de deelnemende scholen worden teruggegeven. Als gevolg van deze ontwikkeling zal EduMare genoodzaakt zijn de energie opnieuw in te kopen, wat naar verwachting een prijsstijging van ongeveer 15% met zich mee zal brengen.

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

41

2.4

Financieel beleid

EduMare is een financieel sterke stichting, en dat wil zij ook blijven (continuïteit), omdat niet alleen de kinderen van vandaag, maar ook die van morgen goed onderwijs moeten krijgen. Wij hechten aan kwalitatief goed onderwijs. De schoolleiding, de leraren en het overig personeel staan garant voor de kwaliteit van een school. Daarnaast zijn goede faciliteiten en voorzieningen van belang. Dat vraagt om voldoende financiële middelen die we vooral willen inzetten voor het verhogen van de onderwijskwaliteit en de ambities van de scholen, zoals geformuleerd in hun schoolplannen (doelmatigheid). Vanzelfsprekend verwerven en besteden we de onderwijsbekostiging rechtmatig, dat wil zeggen volgens de wet- en regelgeving. Om de continuïteit te waarborgen beschikken we over meerjarenbeleid en bespreken we ons financieel beleid frequent met de interne toezichthouder, de GMR en de accountant. Het meerjarenbeleid schetst onze financiële uitgangssituatie, onze beleidskaders, onze reserves, ons bestedingspatroon en investeringsplanning en geeft informatie over onze vorm(en) van rapporteren volgens de cyclus van planning en control.

Financiële indicatoren Het financieel beleid bestaat uit drie componenten:   

Het beheren van de financiële ruimte (op korte en lange termijn); Het borgen van de (financiële) continuïteit (op lange termijn); Het managen van risico’s.

Eigen vermogen

Solvabiliteit

0,82

0,70

Weerstandsvermogen

Liquiditeit 2,50

0,13

Kengetal

Norm OCW

Norm EduMare

2022

Eigen vermogen - reservepositie

Tussen 0,3 en 1,0

Tussen 0,3 en 1,0

1,72

Solvabiliteit

> 0,3

> 0,5

0,71

Weerstandsvermogen

> 0,05

> 0,15 1

0,26

Liquiditeit

> 0,75

> 1,5

2,66

De financiële positie van EduMare maakt het mogelijk een beleid te voeren dat gericht is op het bevorderen van onderwijskwaliteit door in te zetten op het realiseren van de strategische doelstellingen.

1 Norm wordt in 2024 op basis van risicoanalyse aangepast in verband met doorgevoerde stelselwijziging

voorziening groot onderhoud.

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

42

Bovenmatig eigen vermogen Per kalenderjaar 2023 kent EduMare geen bovenmatig eigen vermogen. Dit is mede het gevolg van doelgerichte investeringen en uitgaven op terrein van personeels en huisvesting. Het eigen vermogen is in de afgelopen jaren fors toegenomen door nog niet ingezette NPO-middelen (EUR 3,4 mln.) en gelden ten behoeve van inclusiever onderwijs (EUR 1,3 mln.). In onze meerjarenbegroting nemen we als uitgangspunt dat de betreffende middelen zullen worden besteed in de jaren 2024 en 2025, waardoor de reservepositie verder zal worden verlaagd tot financieel aanvaardbaar niveau. Het eigen vermogen is in 2023 fors gedaald door de ingevoerde stelselwijziging ten aanzien van het vormen van een voorziening voor groot onderhoud. Het effect hiervan is dat de algemene reserve hierdoor is gedaald met EUR 9,4 mln. De voorziening groot onderhoud is met een gelijk bedrag gestegen. Dit betekent dat de vermogenspositie van EduMare is gewijzigd (verschuiven van gelden), echter de financiële positie is hiermee gelijk gebleven.

Investeringsbeleid Bij de start van de nieuwe organisatie is ervoor gekozen om te investeren in de VPR Academie. Net als voorgaande jaren hebben we ervoor gekozen om de hiermee samenhangende kosten te financieren uit de algemene reserve (eigen vermogen). Hiermee investeren wij nadrukkelijk in de ontwikkeling van onze medewerkers. Dit komt enerzijds ten goede aan de professionaliteit van de organisatie als ook aan tevredenheid van onze medewerkers. In 2023 is het budget niet volledig ingezet. Het resterend saldo wordt per 31 december 2023 toegevoegd aan de bestemmingsreserve VPR Academie. Investeringen vanuit vermogen 2023 Scholing en ontwikkeling van medewerkers via de VPR Academie

Budget EUR 325.000

Ingezet EUR 225.000

Toekomstige ontwikkelingen De financiële positie van EduMare is als goed te bestempelen. Als gevolg van de eerder genoemde stelselwijziging voorziening groot onderhoud zullen de normen van enkele financiële indicatoren (reservepositie en weerstandsvermogen) opnieuw beoordeeld moeten worden. Meerjarig zien we dat het weerstandvermogen zich weliswaar boven de signaleringsgrenzen van de onderwijsinspectie begeeft, echter de huidige EduMare norm wordt niet behaald. Op basis van het risicoprofiel zal deze norm opnieuw beoordeeld moeten worden. In het jaar 2024 wordt het risicoprofiel, onder begeleiding van een externe partij, vastgesteld.

Toenemend personeelstekort in samenhang met tijdelijke bekostiging De financiële positie van EduMare geeft mogelijkheid om in te spelen op het toenemende personeelstekort in het onderwijs. Tijdelijk ingezet personeel op grond van tijdelijke bekostiging (NPO, basisvaardigheden) kan mogelijk een belangrijke rol spelen om toekomstige personeelstekorten te ondervangen. Een strategische personeelsplanning is hierbij van belang. Een duurzame oplossing is gewenst, maar vergt investeringen.

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

43

Treasury Onder ‘treasury’ verstaan we het sturen en het beheersen van onze (tijdelijk of langdurig) beschikbare financiële middelen zodat we te allen tijde aan onze betalingsverplichtingen kunnen voldoen en het streven naar een zo’n hoog mogelijk opbrengst van de overtollige middelen tegen een aanvaardbaar risico. De uitgangspunten van de Regeling Beleggen, lenen en derivaten OCW 2016 zijn vertaald in het treasurystatuut. In 2020 is het statuut opnieuw vastgesteld. Het afgelopen jaar is binnen de kaders van het statuut gehandeld. In 2023 is er geen sprake van uitstaande beleggingen, verstrekte leningen en/of derivaten. De voorschriften uit de Regeling beleggen, belenen en derivaten OCW worden nageleefd.

Allocatie van middelen De toedeling van de lumpsumbekostiging vanuit het Rijk vindt plaats aan het bestuur. Alle toekenningen worden door het Rijk berekend op schoolniveau en beschikbaar gesteld op bestuursniveau. Binnen EduMare wordt gewerkt vanuit het solidariteitsprincipe. Dit betekent dat, ongeacht de (financiële) omvang van de school, iedereen gebruik kan maken van dezelfde uitgangspunten/kaders. De besluitvorming over deze kaders heeft plaatsgevonden middels overleg tussen bestuur, staf en schooldirecteuren en komt tot uitdrukking in de jaarlijkse kadernota. In de kadernota wordt uiteengezet op welke wijze de middelen in het begrotingsjaar worden verdeeld en ingezet. De kadernota wordt ter goedkeuring voorgelegd aan College van Bestuur, Raad van Toezicht en de GMR. De personeelsgeleding van de GMR heeft instemming verleend via het bestuursformatieplan. In de kadernota is opgenomen dat werkdrukmiddelen, kleine scholentoeslag, fusiegelden, onderwijsachterstandsgelden en de arbeidsmarkttoelage als gevolg van achterstanden, volledig toekomt aan de betreffende school. De scholen worden zoveel als mogelijk ontzorgd voor zover het gaat om niet direct aan onderwijs gerelateerde zaken.

Zo is bovenschools voorzien in een bestuurskantoor van waaruit ondersteuning plaatsvindt op het gebied van HRM, control, IT, administratie, communicatie, huisvesting & facilitair en onderwijs & kwaliteit. De scholen dragen in hun exploitatie hiertoe een bedrag af aan de bovenschoolse organisatie. Deze afdracht is evenredig verdeeld over de scholen, gebaseerd op het leerlingaantal van oktober voorafgaand aan het boekjaar.

Verantwoording De realisatie van beleidsmatige doelstellingen worden tweemaal per jaar verantwoord middels een uitgebreide bestuursrapportage. Deze wordt besproken met het College van Bestuur, de Raad van Toezicht en de GMR. Tussentijds vindt monitoring van de belangrijkste financiële en personeels indicatoren plaats en deze worden gerapporteerd en toegelicht aan de genoemde organen. De schooldirecties ontvangen voor de eigen school eveneens een rapportage met de belangrijkste financiële en personeels indicatoren. De scholen maken zelf tweemaal per jaar een schoolrapportage met betrekking tot de onderwijsopbrengsten en de -resultaten. Deze rapportages worden in het Regionaal Overleg Kwaliteit (ROK) besproken, waardoor een horizontale verantwoording plaatsvindt. De onderwijsopbrengsten en -resultaten worden tweemaal per besproken met en verantwoord aan het College van Bestuur en de Raad van Toezicht.

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

44

2.5 Continuïteitsparagraaf De onderstaande onderdelen uit de continuïteitsparagraaf zijn opgenomen in hoofdstuk 3 Verantwoording van de financiën.  Prognose voor medewerkers en leerlingen  Meerjarenbegroting

Intern risicobeheersingssysteem Jaarlijks wordt een risicoanalyse opgesteld dan wel geactualiseerd. Deze analyse richt zich enerzijds op de strategische doelstellingen en anderzijds op de operationele doelstellingen van EduMare. We stellen hierbij als doel om de vereiste investeringen vanuit het vermogen inzichtelijk te maken. Om de risico’s te beperken worden/zijn beheersmaatregelen getroffen. Deels betreffen dit maatregelen zonder en deels met financiële impact. De geactualiseerde risicoanalyse voor het jaar 2024 en verder is opgesteld in kalenderjaar 2023. Deze is tot stand gekomen in het bestuurlijk overleg (CvB, regiodirecteuren, strategisch adviseurs) en middels input van de verschillende beleidsadviseurs. Eén keer per vier jaar (jaar 2024) wordt de risicoanalyse in geheel opnieuw opgesteld onder begeleiding van een externe partij en tussentijds wordt deze jaarlijks geactualiseerd.

Belangrijkste risico’s en onzekerheden Conclusie uit de analyse van de risico’s en beheersmaatregelen is dat de grootste risico’s zich bevinden op het gebied van personeel, zowel op kwalitatief als kwantitatief niveau. Op basis van de jaarlijkse strategische personeelsplanning wordt zichtbaar welke type functies en hoeveel bijhorende functionarissen in de komende jaren nodig zijn. Mede op basis hiervan worden opleidingstrajecten ingericht die moeten leiden tot het invullen van de toekomstige vacatures. De VPR Academie moet, naast een goed functionerend personeelsbeleid, helpend zijn om de huidige medewerkers te behouden voor de organisatie. Daarnaast voldoen veel van onze gebouwen ten aanzien van duurzaamheid niet aan het ambitieniveau welke door EduMare is opgesteld. Ten aanzien van het binnenklimaat zijn komende jaren forse investeringen te verwachten en daarnaast willen we onze gebouwen voorzien van PV-panelen. Hiertoe is een meerjaren investeringsplanning opgesteld.

Verantwoording en monitoring De risicoanalyse vormt belangrijke input voor de jaarlijks op te stellen meerjarenbegroting. De financiële impact, welke verbonden is aan het mitigeren van de risico’s krijgt een vertaalslag in de vorm van budgettering en investeringen. In de periodieke managementrapportages wordt gerapporteerd over de effecten van de maatregelen en de (financiële) stand van zaken. In bijlage 2 (risicoanalyse) staan alle geformuleerde risico en bijhorende beheersmaatregelen vermeld.

Ga voor de ’Risicoanalyse naar Bijlage 2

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

45

Hoofdstuk 3 3.1

Financiële verantwoording

Ontwikkelingen in meerjarig perspectief

Leerlingen Per saldo zien we een lichte stijging van het leerlingaantal. De jaren 2024 - 2026 betreffen geprognosticeerde leerlingaantallen zoals die in samenspraak met de directeuren zijn opgesteld en als uitgangspunt dienen voor de meerjarenbegroting. Leerlingen (teldatum 1 oktober) Aantal leerlingen Stijging / daling

2022 6.963

2023 6.942 -21

2024 7.042 100

2025 7.079 37

2026 7.094 15

Tabel 1 aantal leerlingen

Personeel Door toenemende vergrijzing en de daarmee verwachte uitstroom door pensionering van leerkrachten, heeft EduMare in de afgelopen jaren fors ingezet op aanbieden van zij-instroomtrajecten. Hiermee zijn we deels in staat het verwachte toenemende leerkrachtentekort beperkt te houden voor EduMare. Voor het onderwijs ondersteunend personeel zien we een daling als gevolg van het intern opleiden tot onderwijzend personeel, het stoppen van de (tijdelijke) subsidie Basisvaardigheden en het aflopen van de NPO-middelen (augustus 2025).

FTE per 31 december College van Bestuur Directie Onderwijzend personeel Onderwijsondersteunend personeel OP zij-instromer OOP zij-instromer Totaal

2022 1,0 33,6 371,4 123,6 5,4 5,9 541,0

2023 1,0 33,8 380,2 131,3 6,8 13,8 566,9

2024 1,0 35,2 378,9 126,6 8,3 12,1 562,1

2025 1,0 35,6 378,5 120,0 6,9 9,0 550,9

2026 1,0 35,5 376,6 114,5 3,5 5,7 536,7

FTE op NPO-middelen Directie Onderwijzend personeel Onderwijsondersteunend personeel Totaal

2022 0,2 6,0 27,9 34,1

2023 0,0 3,8 18,6 22,4

2024 0,0 2,6 15,2 17,8

2025 0,0 1,0 6,4 7,4

2026 0,0 0,0 0,0 0,0

Tabel 2 formatie

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

46

3.2

Exploitatie in meerjarig perspectief

We constateren dat het gerealiseerde resultaat in 2023 significant afwijkt van de begroting.

Begroting

Resultaat

Resultaat

Excl. NPO-middelen

Excl. NPO-middelen

NPO-middelen

EUR 328.000

EUR 1.890.000

EUR 211.000

negatief

positief

positief

De NPO-middelen worden bewust afzonderlijk vermeld, gezien het tijdelijk karakter van deze middelen en de impact op de resultaten. Hierbij opgemerkt dat de resterende NPO-middelen per 31 december 2023 ingezet mogen worden tot en met 31 juli 2025. Verschil 2023 t.o.v. begroting 2023

Verschil 2023 t.o.v. 2022

58.236 387 394 59.017

1.868 244 362 2.474

5.327 -97 133 5.364

50.152 1.135 4.876 3.935 60.098

50.118 1.150 4.833 3.932 60.033

331 -99 374 418 1.024

4.356 -140 857 461 5.533

-1.493 900

-1.080 900

-1.016 900

1.450 768

-169 790

1.890

-593

-180

-116

2.218

621

2023 Begroting

2023 Realisatie

2024 Begroting

5.031

2.618

2.633

0

0

0

Personeelslasten Overige lasten Totaal lasten

2.978 794 3.773

1.526 70 1.596

2.087 334 2.422

1.066 116 1.182

490 106 597

0 0 0

Saldo baten en lasten NPO

1.258

1.022

211

-1.182

-597

0

Resultaat incl. NPO

2.528

694

2.101

-1.775

-777

-116

Staat van baten en lasten

2022 Realisatie

2023 Begroting

2023 Realisatie

2024 Begroting

2025 MJB

2026 MJB

Rijksbijdragen Overige overheidsbijdragen Overige baten Totaal baten

51.908 608 593 53.109

55.368 267 364 55.999

57.236 511 726 58.473

58.465 387 390 59.242

58.238 387 392 59.017

Personeelslasten Afschrijvingen Huisvestingslasten Overige lasten Totaal lasten

42.784 1.158 4.315 3.555 51.812

46.809 1.117 4.797 3.598 56.321

47.140 1.018 5.171 4.015 57.345

50.624 1.080 5.073 3.958 60.735

Saldo baten en lasten Financiële baten en lasten

1.297 -27

-322 -6

1.128 762

Resultaat

1.269

-328

2022 Realisatie

Rijksbijdragen

bedragen x EUR 1.000

NPO-middelen

2025 MJB

2026 MJB

Tabel 3 Realisatie 2023 afgezet tegen de realisatie 2022 en ten opzichte van de begroting 2023. Daaraan toegevoegd zijn de begrote meerjarenresultaten 2024 - 2026

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

47

Belangrijkste verschillen tussen resultaat 2023 en begroting 2023 In onderstaande analyse worden de NPO-middelen buiten beschouwing gelaten.

Baten EUR 3,1 miljoen hogere en (deels) onvoorziene baten. Rijksbekostiging

Rijkssubsidies

EUR 786.000

EUR 1.213.000

hoger dan begroot

hoger dan begroot

Samenwerkingsverband EUR 322.000 hoger dan begroot

Overig subsidies en baten EUR 921.000 hoger dan begroot



De rijksbekostiging valt fors hoger uit als gevolg van de CAO-afspraken per 1 juli 2023 en de prijsbijstelling voor 2023 (EUR 420.000). Daarnaast is de groeibekostiging hoger uitgevallen (EUR 366.000).



In 2023 hebben 12 scholen gebruik gemaakt van de opengestelde subsidie basisvaardigheden (447.000), zijn meer subsidies binnengekomen voor nieuwkomers (EUR 447.000) en zijn gelden ontvangen in het kader van projecten en loonkostensubsidies (EUR 319.000).



Het Samenwerkingsverband heeft in december 2023 een extra bedrag overgemaakt in het kader van inclusiever onderwijs, welke besteed kan worden tot 31 december 2025 (EUR 322.000).



Tot slot zijn de baten toegenomen als gevolg toenemende inkomsten in het kader van medegebruik en detacheringen (EUR 74.000), vrijval reservering verzekering (EUR 79.000) en onvoorziene rentebaten (EUR 768.000). Deze rentebaten betreffen rente op de middelen die weggezet zijn onder de noemer Schatkistbankieren bij het ministerie van Financiën. Door de stijgende marktrente wordt er sinds eind 2022 weer rente vergoed op de uitstaande tegoeden dit was bij het opstellen van de begroting 2023 in het najaar van 2022 niet voorzien.

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

48

Lasten De lasten zijn EUR 1.024.000 hoger dan begroot. Personeel

Afschrijvingen

Huisvesting

Overig

EUR 331.000

EUR 99.000

EUR 374.000

EUR 418.000

hoger dan begroot

lager dan begroot

hoger dan begroot

hoger dan begroot

Personeel (stijging)  De lonen en salarissen zijn in 2023 hoger dan begroot (EUR 607.000). Belangrijkste oorzaak hiervan is de CAO-wijzing per 1 juli 2023.  In 2023 is ingezet op de subsidie Basisvaardigheden, welke in het najaar van 2022 is toegekend. Dit betreft EUR 336.000 aan extra loonkosten.  De lasten voor nascholing zijn lager uitgevallen (EUR 65.000).  Er was sprake van lagere kosten voor personeel niet-in-loondienst (EUR 201.000).  Hogere overige personele kosten (EUR 61.000) welke voornamelijk bovenschools zijn gemaakt, zoals kosten van jubilea, pensionering, representatiekosten, etc.  De ontvangen uitkeringen van het UWV zijn hoger dan begroot (EUR 301.000). In deze uitkeringen zit ook compensatie voor uitbetaalde transitievergoedingen (EUR 85.000).  In de begroting was rekening gehouden met een mutatie in de personele voorzieningen met een kosteneffect van EUR 100.000. Echter in 2023 is een dotatie van EUR 331.000 nodig om de voorziening jubilea en langdurig zieken op het verwachte benodigde bedrag te krijgen. Afschrijvingskosten (daling) Dit is gedaald als gevolg (EUR 70.000) van het later en soms ook niet aanschaffen van begroot inventaris. Daarnaast is de daling het gevolg van de keuze voor onderwijsleermiddelen in plaats van leerwerkpakketten. Een groot deel van de methode bestaat nu uit jaarlijks nieuw aan te schaffen boeken c.q. licenties.

Dit is ook terug te zien bij de kosten van leermiddelen en licenties, deze zijn hoger dan begroot. De huisvestingslasten (stijging) Belangrijkste oorzaken liggen in niet begrote begeleidingskosten van Anculus in het kader van het project Verduurzaming en binnenklimaat (EUR 280.000) en hogere onderhoudskosten met name als gevolg van invoering van de componenten-methode (EUR 356.000). Daartegenover staan lagere lasten als gevolg te hoog begrote kosten voor schoonmaak (EUR 380.000). De indexatie was te hoog ingeschat. Overige lasten (stijging) Deze bestaan voornamelijk uit kosten voor administratie & beheer en kosten van leer -en hulpmiddelen. De keuze van voor onderwijsleermiddelen in plaats van leerwerkpakketten doet de ICT kosten, waaronder licentiekosten en hardware kosten, stijgen (EUR 149.000). De samenhangende verbruiksmaterialen nemen hiermee ook toe (EUR 60.000). Daarnaast heeft optimalisatie plaatsgevonden van onze personeelssoftware, welke niet was begroot. (EUR 60.000). De kosten voor abonnementen en contributies zijn eveneens gestegen ten opzichte van de begroting (EUR 64.000).

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

49

Belangrijkste verschillen tussen resultaat 2023 en resultaat 2022 Rentebaten In de vergelijking van het resultaat 2023 (EUR 1,8 miljoen) ten opzichte van 2022 (EUR 1,3 miljoen) is het belangrijkste verschil de rentebaten van Schatkistbankieren (+ EUR 762.000). Voor de rentebaten geldt dat er in heel 2022 geen sprake was van een rentevergoeding. Rijksbekostiging Deze is in 2023 ruim EUR 5,7 miljoen hoger als gevolg van de CAO-wijzigingen en de prijsbijstelling 2023. De bijdrage vanuit het samenwerkingsverband is in 2023 EUR 550.000 lager. Waar in december 2022 een eenmalige bijdrage van ruim EUR 1 miljoen is ontvangen, kwam hier in december 2023 nog een aanvulling op van EUR 322.000. De personele lasten Deze zijn in 2023 ruim EUR 4,3 miljoen hoger; dit betreft voor EUR 4,7 miljoen lonen & salarissen, voornamelijk het gevolg van de CAO-wijzigingen per 1 juli 2023. Daarnaast zijn er in 2023 meer ingezet/hogere loonkosten gemaakt voor Anderstaligen (EUR 133.000) en de subsidie Basisvaardigheden (EUR 336.000). Overige personele lasten en de UWV-uitkeringen Deze zijn in 2023 ruim EUR 402.000 lager. Dit zit met name in lagere kosten personeel niet in loondienst (EUR 262.000), hogere UWV-uitkeringen (EUR 249.000) en een hogere last inzake dotatie personele voorzieningen (EUR 183.000).

De huisvestingskosten Deze zijn in 2023 ruim EUR 857.000 hoger; begeleidingskosten Anculus voor het project Binnenklimaat & Verduurzaming (circa EUR 265.000), hogere kosten klachtenonderhoud (EUR 126.000) en hogere kosten van gas & elektra (EUR 341.000). De hogere kosten zijn voornamelijk het gevolg van een stijging van de tarieven. Daar tegenover is in 2023 de mutatie in de voorziening groot onderhoud lager (EUR 192.000). De afschrijvingskosten Deze zijn in 2023 lager dan over 2022 doordat er in 2022 een boekverlies is verantwoord als gevolg van een inventaris opschoonactie bij een aantal scholen.

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

50

3.3

Exploitatie Nationaal Programma Onderwijs

Loonkosten

Nascholing

Externe expertise

Overig

EUR 1,7 mln.

EUR 386.000

EUR 47.000

EUR 344.000

Leerlingen en studenten verdienen volwaardig onderwijs en een goede toekomst, ondanks corona. Het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) helpt leervertragingen in te halen en het onderwijs te verbeteren. Hiervoor heeft het kabinet in totaal EUR 8,5 miljard beschikbaar gemaakt voor een periode van 4,5 jaar (t/m schooljaar 24/25). De maatregelen zijn gericht op herstel én ontwikkeling van het onderwijs Voor inhoudelijke besteding van de middelen wordt verwezen naar hoofdstuk 2.1. Solidariteit Er heeft, net als in de eerdere jaren, geen afroming voor bovenschoolse inzet plaatsgevonden van de NPO-middelen. Wel heeft ten aanzien van het budget 2022-2023 herverdeling van de middelen plaatsgevonden vanuit de solidariteitsgedachte voor de zes kleine scholen. Zo is bij alle scholen 5% van de NPO-middelen afgeroomd welke vervolgens op basis van leerlingaantal is herverdeeld over de zes kleine scholen. Indien de scholen NPO-middelen te kort kwamen n.a.v. deze afroming, dan kon een verzoek bij het bestuur worden ingediend voor aanvullende middelen. Er is in 2023, net als in eerder jaren, hiervoor geen verzoek ingediend. Bestemmingsreserve In het kader van een doelmatige besteding is het toegestaan de ontvangen NPO-bekostiging in te zetten tot en met 31 juli 2025. Niet ingezette gelden zijn per 31 december 2023 toegevoegd aan de bestemmingsreserve NPO.

In totaliteit bedraagt deze reserve per genoemde peildatum ruim EUR 3,4 mln.

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

51

3.4

Balans in meerjarig perspectief

Meerjarenbalans

2022 Realisatie

2023 Realisatie

2024 Begroting

Materiële vaste activa Financiële vaste activa Vorderingen Liquide middelen Totaal activa

6.019 156 966 20.616 27.756

7.033 118 1.259 22.128 30.538

Eigen vermogen *) Voorzieningen Kortlopende schulden Totaal passiva

15.853 3.985 7.918 27.756

8.549 12.941 9.048 30.538

bedragen x EUR 1.000

*) Uitsplitsing eigen vermogen Algemene reserve Bestemm.reserves privaat Bestemm.reserves publiek - Huisvesting - Inclusiever onderwijs - NPO - VPR Academie - Schoolpleinen

2022 Realisatie 9.345 530 1.740 1.007 3.225 7 15.853

2025 MJB

2026 MJB

8.418 130 1.280 17.464 27.292

9.580 143 1.310 14.721 25.754

10.675 158 1.340 13.771 25.944

6.775 12.787 7.730 27.292

5.998 13.126 6.630 25.754

5.882 14.052 6.010 25.944

2023 2024 Realisatie Begroting 1.412 1.066 526 527

2025 MJB 1.026 526

2026 MJB 2.577 526

1.530 1.252 1.657 7 5.998

1.320 1.252 200 7 5.882

1.740 1.329 3.436 100 6 8.549

1.670 1.252 2.254 6 6.775

Materiele vaste activa De materiele vaste activa stijgen meerjarig als gevolg van de investeringen in het project Verduurzaming & Binnenklimaat. De investeringen in de overige activa zijn de komende jaren gelijk aan de afschrijvingslasten. Vorderingen In de vorderingen zijn per eind 2023 geen bijzonderheden opgenomen, deze worden meerjarig ook niet verwacht. Liquide middelen De balans laat al vanaf eind 2022 een sterke stijging van liquide middelen zien. Dit is het gevolg van in 2022 en 2023 ontvangen maar nog niet ingezette middelen uit hoofde van NPO, subsidie voor Inclusiever Onderwijs van het SWV (EUR 1,3 miljoen) en de vooruit ontvangen subsidies ventilatie en verbetering basisvaardigheden (EUR 2,5 miljoen). Voor alle subsidies geldt dat er plannen zijn c.q. in de maak zijn om het geld in 2024 en verder in te zetten. Meerjarig lopen de liquide middelen dan ook terug. Eigen vermogen Het vermogen daalt met ruim EUR 7,3 miljoen. Dit is voor EUR 9,4 miljoen het gevolg van de stelselwijziging voor het vormen van de voorziening groot onderhoud die per 1 januari 2023 wordt toegepast, deze stelselwijziging is in de jaarrekening verder toegelicht. Van het positieve resultaat ad EUR 2,0 miljoen wordt in totaal EUR 633.000 toegevoegd aan bestemmingsreserves (Inclusiever Onderwijs, NPO en VPR Academie).

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

52

Voorzieningen De post voorzieningen bevat naast personele voorzieningen ook de voorziening groot onderhoud. De vorming van de voorziening groot onderhoud is per 1 januari 2023 gewijzigd als gevolg van een stelselwijziging. Hierdoor is er in 2023 ten laste van de algemene reserve EUR 9,4 miljoen gedoteerd aan de voorziening. Deze stelselwijziging is in de jaarrekening verder toegelicht. Kortlopende schulden De kortlopende schulden zullen meerjarig afnemen als het gevolg van het inzetten van de ontvangen ventilatiesubsidies en subsidie Basisvaardigheden. Per 31 december 2022 en 2023 is dit een vooruit ontvangen bedrag van ruim EUR 2,5 miljoen.

3.5

Toekomstige investeringen en ontwikkelingen in kasstromen en financiering

Investering 2023 Binnenklimaat & Verduurzaming EUR 584.000

In het hoofdstuk financieel beleid zijn de investeringen toegelicht zoals deze vanuit onze strategische doelstellingen zijn en worden gedaan. Dit gaat in 2023 om de VPR Academie en voor de komende jaren om investeringen in het kader van de toenemende personeelstekorten en het project Binnenklimaat en Verduurzaming. Vanuit het vervangings-en investeringsbeleid zijn voor de scholen de komende jaren de volgende investeringen begroot

Investeringen bedragen x EUR 1.000

Gebouwen & installaties Meubilair en inventaris ICT Leermiddelen Totaal investeringen

2022 2023 Realisatie Realisatie 90 649 466 787 613 470 236 225 1.405 2.131

2024 Begroting 1.230 526 527 280 2.564

2025 MJB 1.200 399 547 251 2.396

2026 MJB 1.200 404 449 193 2.246

Het project Binnenklimaat en Verduurzaming loopt, gezien de omvang de komende jaren nog door. Hiervoor is in de jaren 2024 -2026 jaarlijks ruim EUR 1,2 miljoen begroot. Het totale project bedraagt, na aftrek van de EUR 1,7 miljoen ventilatiesubsidie vanuit de overheid, ruim EUR 5,0 miljoen aan investeringen.

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

53

3.6

Financiële positie

Kengetallen Alle kengetallen bevinden zich ruim boven de minimale en onder de maximale grenzen die het Ministerie van OCW aan onderwijsbesturen stelt. We kunnen hiermee stellen dat EduMare een financieel gezonde organisatie is.

Onderstaande kengetallen zijn berekend incl. de NPO-middelen en excl. het private vermogen. Financiële kengetallen (incl. NPO-middelen) Solvabiliteit 2 (EV - private res + voorz/TV)

2022 Realisatie

2023 Realisatie

2024 Begroting

2025 MJB

2026 MJB

0,71

0,70

0,71

0,74

0,76

0,26

0,13

0,10

0,09

0,09

2,66

2,53

2,36

2,34

2,43

4,3%

3,4%

-3,0%

-1,3%

-0,2%

1,72

0,82

0,58

0,43

0,36

Weerstandsvermogen (Publiek e reserves/Totale baten incl. fin baten )

Liquiditeit (vlottende activa - private res/k ortlopende schulden)

Rentabiliteit resultaat/totale baten incl. fin baten

Reservepositie (o.b.v sign.wrd OCW) (publiek EV - signal wrde publ EV/Totale baten)

De kengetallen met betrekking tot het eigen vermogen, zijnde het weerstandsvermogen en de reservepositie, zijn sterk afgenomen. Dit is voornamelijk het gevolg van de stelselwijziging ten aanzien van de voorziening groot onderhoud. De algemene reserve is hierdoor afgenomen met EUR 9,4 mln. De solvabiliteit is stabiel als gevolg dat de voorzieningen met EUR 9,4 mln. zijn toegenomen.

EduMare kent geen bovenmatig eigen vermogen per 31 december 2023. De reservepositie zal in de komende jaren verder afnemen door inzet van gereserveerde middelen in het kader van inclusiever onderwijs, de geplande NPO-bestedingen, extra uitgaven in het kader van het beperken van de toenemende personeelstekorten en de investeringen in het binnenklimaat en verdere verduurzaming. De reservepositie laat in de meerjarenprognose een acceptabel niveau zien.

EduMare voert jaarlijks een risicoanalyse uit om het weerstandsvermogen te evalueren. De risicoanalyse van 2023 bevestigt dat het weerstandsvermogen van voldoende omvang is. Conform onze p & c cyclus, zal in 2024 een uitgebreidere risicoanalyse worden uitgevoerd in samenwerking met een extern bureau. Deze diepgaandere analyse zal bijdragen aan een actueel en gedetailleerd risicoprofiel. Daarnaast is het nodig dat de EduMare-normen voor kengetallen (welke zich boven de signaleringswaarden van OCW bevinden) worden bijgesteld, omdat de vermogenspositie is gewijzigd als gevolg van de stelselwijziging voorziening groot onderhoud.

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

54

JAARREKENING 2023 Balans per 31 december Na resultaatbestemming

1

Activa 31-12-2023

31-12-2022

EUR

EUR

Vaste Activa

1.2

Materiële vaste activa

7.033.025

6.018.987

1.3

Financiële vaste activa

118.350

155.550

Totaal vaste activa

7.151.375

6.174.537

Vlottende activa

1.5

Vorderingen

1.259.057

965.887

1.7

Liquide middelen

22.127.670

20.615.991

Totaal vlottende activa

23.386.727

21.581.878

Totaal activa

30.538.102

27.756.415

31-12-2023

31-12-2022

EUR

EUR

2

Passiva

2.1

Eigen vermogen

8.549.389

15.853.126

2.2

Voorzieningen

12.941.051

3.985.094

2.4

Kortlopende schulden

9.047.662

7.918.195

Totaal passiva

30.538.102

27.756.415

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

55

Staat van Baten en Lasten 3.

Baten

Realisatie

Begroting

Realisatie

2023

2023

2022

EUR

EUR

EUR

59.868.249

57.985.397

56.928.640

3.2 Overige overheidsbijdragen en -subsidies

511.187

266.830

607.792

3.5 Overige baten

725.866

363.900

603.374

Totaal Baten

61.105.302

58.616.127

58.139.806

Lasten

Realisatie

Begroting

Realisatie

2023

2023

2022

EUR

EUR

EUR

4.1 Personeelslasten

49.227.581

48.334.476

45.762.360

4.2 Afschrijvingen

1.116.689

1.186.920

1.229.829

4.3 Huisvestingslasten

5.187.027

4.797.100

4.384.745

4.4 Overige lasten

4.235.004

3.597.615

4.207.467

Totaal Lasten

59.766.301

57.916.111

55.584.401

Saldo Baten en Lasten

1.339.001

700.016

2.555.405

762.306

-6.000

-27.466

2.101.307

694.016

2.527.939

3.1 Rijksbijdragen

4.

5

Financiële baten en lasten

Resultaat voor resultaatbestemming

Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023

56

Kasstroomoverzicht 31-12-2023 EUR

31-12-2022 EUR

EUR

EUR

Kasstroom uit operationele activiteiten Saldo Baten en Lasten

1.339.001

2.555.405

Afschrijvingen

1.116.689

1.229.829

Mutaties voorzieningen

-449.087

53.632

Vorderingen (-/-)

-293.170

1.867.149

Schulden

1.129.468

3.253.028

Aanpassing voor:

Verandering in vlottende middelen:

Totaal kasstroom uit bedrijfsoperaties

3.330.177

2.842.901

Ontvangen interest

772.991

5.061

Betaalde interest

-10.685

-32.527

Totaal kasstroom uit operationele activiteiten

3.605.207

8.931.577

Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investeringen in materiële vaste activa Desinvesteringen in materiële vaste activa Investeringen in financiële vaste activa

-2.131.079

-1.404.795

351

-

37.200

13.650

Totaal kasstroom uit investeringsactiviteiten

-2.093.528

-1.391.145

-

-

1.511.679

7.540.432

Kasstroom uit financieringsactiviteiten Mutatie liquide middelen

Beginstand liquide middelen

20.615.991

13.075.559

Mutatie liquide middelen