39. Toezicht Openbaar Onderwijs; Edumare jaarverslag 2023
Tekst van het document
1
Voorwoord Voor u ligt het jaarverslag 2023 van Onderwijsgroep EduMare, een jonge, trotse en ambitieuze organisatie met als belangrijkste drive: de krachten bundelen in het belang van goed onderwijs met gelijke kansen voor alle kinderen op Voorne-Putten en in Rozenburg. Samen voor ieder kind Onze scholen richten zich op een goed evenwicht tussen drie belangrijke onderwijsdoelen (het aanleren van kennis en vaardigheden, burgerschapsvorming en persoonsvorming) om zo kinderen te kunnen begeleiden in hun ontwikkeling tot zelfstandige volwassenen die vaardig, waardig en aardig zijn. In samenwerking met al onze partners werken we iedere dag aan goed en toegankelijk onderwijs voor ieder kind Koersthema’s Het strategisch beleid is vertaald naar een drietal koersthema’s, te weten Samenwerken aan onderwijskwaliteit, samenwerken aan onderwijskansen en samenwerken op de onderwijs arbeidsmarkt. In het afgelopen jaar is de governance structuur hierop aangepast door onze directeuren leerkringen te koppelen aan deze koersthema’s. Zodoende werken schooldirecteuren, kwaliteitscoördinatoren, regiodirecteuren en beleidsadviseurs in gezamenlijkheid om onze ambities waar te maken. In dit jaarverslag vindt verantwoording plaats over de gestelde doelen binnen deze koersthema’s.
Grote uitdagingen op personeelsgebied De krapte op de arbeidsmarkt betekent dat we voorbereid moeten zijn om het onderwijs anders te organiseren. We anticiperen hierop door in gezamenlijkheid scenario’s uit te werken die scholen kunnen gebruiken wanneer vacatures in onvoldoende mate vervuld kunnen worden. We investeren fors in het opleiden van (toekomstige) collega’s. EduMare is een aantrekkelijke werkgever en veel acties zijn gericht om dit te bestendigen en te verstevigen. Wij werken hierbij graag samen met onze collega onderwijsbesturen in de regio en de drie Rotterdamse PABO’s. in de onderwijsregio Zuid Hollandse Eilanden en Albrandswaard. Forse investeringen in binnenklimaat en verduurzaming EduMare streeft naar een zo optimaal mogelijk gezonde leer- en werkomgeving voor leerlingen en medewerkers. Daarnaast is een laag energieverbruik gewenst. Forse investeringen zijn nodig om hier verdere stappen in te zetten. EduMare heeft hiertoe een investeringsplan opgesteld, welke tot uitvoer wordt gebracht in de periode 2023 tot en met 2026. Bedrijfsvoering EduMare is een financieel sterke organisatie met een ruim publiek eigen vermogen. Hierbij wordt opgemerkt dat een groot deel van dit vermogen bestemd is voor geplande investeringen en uitgaven in de jaren 2024 en 2025.
Gesteld kan worden dat EduMare voldoende vermogen heeft om toekomstige voorziene en onvoorziene uitgaven te doen die bijdragen aan goed onderwijs. We hopen dat u na het lezen van ons bestuursverslag geïnspireerd bent geraakt om met ons mee te blijven denken en werken aan goed onderwijs voor onze kinderen. Namens alle directeuren en de collega’s van het bestuurskantoor van EduMare, Ingrid van Doesburg Voorzitter College van Bestuur
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
2
Inhoudsopgave Hoofdstuk 1
Het schoolbestuur
4
1.1
Profiel
4
1.2
Organisatie
6
1.3
Verslag intern toezicht
12
Hoofdstuk 2
Verantwoording van beleid
18
2.1
Samenwerken aan onderwijs, kwaliteit en kansen
18
2.2
Samenwerken op de arbeidsmarkt
30
2.3
Huisvesting en facilitaire zaken
39
2.4
Financieel beleid
42
Hoofdstuk 3 Financiële verantwoording
46
JAARREKENING 2023
55
BIJLAGEN
90
Bijlage 1
Overzicht scholen
90
Bijlage 2
Risicoanalyse
92
Controleverklaring van de onafhankelijk accountant
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
97
3
Hoofdstuk 1 1.1
Het schoolbestuur
Profiel
Waar staan we voor Op onze scholen zijn alle leerlingen welkom. Als onderwijsgroep willen wij rechtvaardige kansen bieden aan alle kinderen, ongeacht achtergrond en milieu. Onze scholen hebben hoge verwachtingen van kinderen en garanderen goed onderwijs. Ons onderwijs streeft drie onderwijsdoelen na, te weten het aanleren van kennis en vaardigheden, burgerschapsvorming en persoonsvorming. Onze scholen richten zich daarbij op een goed evenwicht tussen deze drie onderwijsdoelen om zo kinderen te kunnen begeleiden in hun ontwikkeling tot zelfstandige volwassenen die vaardig, waardig en aardig zijn. Kennis en vaardigheden Kennis is de basis van ons denken en geeft leerlingen autonomie en respect binnen een democratische samenleving, die tevens afhankelijk is van die kennis om goed te kunnen functioneren. Kennis gaat vooraf aan vaardigheden. Wereldburgerschap Wereldburgers nemen een actieve verantwoordelijkheid voor hun eigen handelen in relatie tot de toekomst van onze aarde en de realisatie van een sociaal en rechtvaardige samenleving. Persoonsvorming Kinderen krijgen de kans zich te ontwikkelen tot een individu met eigen inzichten, normen en waarden. Ze leren om de eigen ontwikkeling en leefomstandigheden te beïnvloeden en verantwoorde beslissingen te nemen voor zichzelf en de wereld om hen heen.
Waar gaan we voor Scholen spelen een belangrijke rol in het toekomstige succes van het leven van leerlingen en hun gemeenschap. We willen jonge mensen een fundament geven op basis waarvan zij kunnen uitgroeien tot actieve en verantwoordelijke (wereld)burgers, die de samenleving om hen heen begrijpen en die in staat zijn het verschil te maken in die samenleving. We zijn ervan overtuigd dat het best mogelijke onderwijs kan worden verkregen door samenwerking. Door het bundelen van onze krachten ontstaat een vrij verkeer van kennis, kunde, personeel en leerlingen. Hierbij ligt de focus op het verder verbeteren van het onderwijs: ‘elke dag samen een beetje beter’. Om dit te bereiken werken alle EduMare-scholen samen met elkaar, met ouder(s) en verzorger(s), samenwerkingspartners en met leden van de gemeenschap. Daar gaan we voor!
Ga voor het volledige Strategisch beleidsplan naar: www.edumarevpr.nl
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
4
Toegankelijkheid & toelating Ons onderwijs draagt bij aan de ontwikkeling van leerlingen met aandacht voor de godsdienstige, levensbeschouwelijke en maatschappelijke waarden zoals die leven in de Nederlandse samenleving en met onderkenning van de betekenis van de verscheidenheid van die waarden. De scholen van EduMare kennen geen apart toelatings- en verwijderingsbeleid en handelen volgens de in de Wet op het primair onderwijs (WPO) vastgelegde wettelijke toelatingsprocedure.
Om als leerling tot een school te worden toegelaten, moet een kind de leeftijd van 4 jaar hebben bereikt. Het bevoegd gezag kan voor kinderen die nog niet eerder tot een school, een school of afdeling voor speciaal onderwijs, een school voor speciaal en voortgezet onderwijs dan wel een instelling voor speciaal en voortgezet onderwijs zijn toegelaten, toelatingstijdstippen vaststellen op ten minste een maal per maand. In de periode vanaf de leeftijd van 3 jaar en 10 maanden tot het bereiken van de leeftijd van 4 jaar kan het bevoegd gezag kinderen gedurende ten hoogste 5 dagen toelaten. Deze kinderen zijn geen leerlingen in de zin van de wet.
Leerlingen bij wie naar het oordeel van de directeur van de school de grondslag voor het volgen van aansluitend voortgezet onderwijs in voldoende mate is gelegd, verlaten aan het einde van het schooljaar de school, mits hierover met de ouders overeenstemming bestaat. In elk geval verlaten de leerlingen de school aan het einde van het schooljaar waarin zij de leeftijd van 14 jaar hebben bereikt.
De beslissing over de toelating en verwijdering van leerlingen berust bij het bevoegd gezag. De toelating tot de scholen is niet afhankelijk van het houden van rechtmatig verblijf in de zin van artikel 8 van de Vreemdelingenwet (2000) en is niet afhankelijk van een geldelijke bijdrage van ouders.
Toelating is altijd het uitgangspunt, weigering is een uitzondering. De scholen van Onderwijsgroep EduMare mogen een kind niet weigeren wegens godsdienstige of levensbeschouwelijke opvattingen. Het bevoegd gezag kan een leerling alleen weigeren op basis van criteria die in het toelatingsbeleid van de betreffende school staan (en dus vermeld zijn in de schoolgids). Op het moment van aanmelding moet het toelatingsbeleid bekend zijn bij ouders. Weigering op grond van criteria die niet in de schoolgids vermeld staan vragen om een zwaardere motivering, dan gronden die vooraf bekend zijn.
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
5
1.2
Organisatie
Gegevens van de organisatie Naam bevoegd gezag Stichting Onderwijsgroep EduMare Bestuursnummer 41570 Adres Gemeenlandsedijk Noord 26A, 3216 AG Abbenbroek Website www.edumarevpr.nl Telefoon 0181 391044 E-mailadres Secretariaat@edumarevpr.nl Gegevens van de bestuurder Naam Mevr. I. van Doesburg Functie Voorzitter College van Bestuur Nevenfuncties Vicevoorzitter deelnemersraad OnderwijsCollectief VPR PO Lid stuurgroepen van de opleidingsscholen TMO (met de Thomas More Hogeschool), AOS3R (met de Hogeschool Rotterdam) en BROS (met InHolland) Lid adviescollege CED-Groep Lid bestuursraad Academica (School for education & society) Lid advisory board Academica (School for leadership and sustainability) Lid visitatiecommissie Opleiding Pedagogische Wetenschappen van Primair Onderwijs (Radboud Universiteit; tijdelijke commissie, afgerond in april 2023) Lid verenigingscommissie arbeidsmarkt en arbeidszaken PO Raad Spreker tijdens leergang Verandermanagement Dyade Academy (incidenteel) Hierbij is geen sprake van ‘conflicterende nevenfuncties’ in het kader van de code goed bestuur PO. Voorafgaand vindt toestemming plaats door en jaarlijks vindt evaluatie plaats met de remuneratiecommissie van de Raad van Toezicht. EduMare heeft als beleidsregel opgenomen dat eventuele vergoedingen rechtstreeks ten gunste van EduMare worden gesteld.
Juridische structuur Het bevoegd gezag van de scholen van Onderwijsgroep EduMare wordt gevormd door het College van Bestuur van de Stichting Onderwijsgroep EduMare, ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24387549. De stichting heeft ten doel het zonder winstoogmerk geven van openbaar, katholiek en protestants-christelijk onderwijs in samenwerkingsscholen en afzonderlijke scholen voor openbaar onderscheidenlijk, katholiek en protestants-christelijk onderwijs.
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
6
Scholen
Een overzicht van onze scholen met brinnummer is opgenomen in bijlage 1. Ontdek onze scholen op onze website: https://edumarevpr.nl/scholenoverzicht/
Organisatiestructuur
Figuur 1 - Schematische weergave van de organisatiestructuur van Onderwijsgroep EduMare
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
7
Governance EduMare wenst een organisatie te zijn waarbij besluitvorming meer vanuit en nabij het primair proces plaatsvindt, zodat voorstellen in de organisatie worden ontwikkeld en eigenaarschap ligt waar het thuis hoort. Een dergelijk besturingsmodel is gebaseerd op de besturingsfilosofie van gespreid leiderschap. Bij EduMare geldt dat veel van de beslissingen op bestuursniveau genomen worden tijdens het Centraal Directie Overleg (CDO), waar alle scholen vertegenwoordigd zijn. Voorstellen kunnen worden ingebracht door ROK’s (Regionaal Overleg Kwaliteit), DLK's (Directeuren Leerkringen), KC Netwerk (kwaliteitscoördinatoren) en het bestuurlijk overleg. Bij 75% of meer positieve stemmen, neemt het college van bestuur het advies van het CDO over. Bij minder kan een voorstel nog worden aangepast of verder worden uitgewerkt. Het college van bestuur kan bij twee zaken het advies van het CDO naast zich neerleggen, namelijk wanneer er sprake is van een situatie waarin ongelijkheid ontstaat of wanneer het bestaansrecht van de stichting in gevaar komt. De business controller heeft hierbij een toezichthoudende functie.
Het CDO heeft in 2023 11 keer advies uitgebracht aan het college van bestuur. Het CvB heeft alle adviezen overgenomen.
Op deze wijze werken wij steeds meer op basis van ''sense & react” en minder op basis van ''planning & control''. De sturing vindt veel meer decentraal plaats vanuit platforms die gericht kennis ontwikkelen, uitwisselen en adviseren naar de school en/of de stichting. Verantwoording is met deze besturingsfilosofie ingebed in de vaste structuur van EduMare. De verantwoording vindt niet meer alleen verticaal plaats, maar ook horizontaal en strekt zich uit over alle lagen binnen EduMare. Verantwoording is daardoor niet vrijblijvend.
In 2023 is in overleg met het CDO de DLK-structuur aangepast. De koersthema’s uit het nieuwe strategisch beleidsplan zijn hierbij leidend. Vanuit dit vertrekpunt zijn een drietal DLK’s gevormd: - Samenwerken aan onderwijs en kwaliteit - Samenwerken aan onderwijskansen - Samenwerken op de arbeidsmarkt Dit betekent dat het DLK verantwoordelijk is voor het opstellen en realiseren van de jaarplanning, welke bijdraagt aan de realisatie van de doelstellingen in het strategisch beleid.
Code Goed Bestuur Wij realiseren ons dat goed bestuur van groot belang is voor de eigen organisatie en dat goed bestuur bijdraagt aan goed onderwijs voor ieder kind. We onderschrijven in dit verband de Code Goed Bestuur (PO). In 2023 hebben hierop geen afwijkingen plaatsgevonden. Wij zijn met elkaar verantwoordelijk voor goed onderwijs op onze scholen en werken constructief met elkaar en met derden samen om onze opdracht te realiseren. Alle medewerkers binnen onze organisatie worden, elke dag opnieuw, aangemoedigd om zichzelf te blijven ontwikkelen met hulp van anderen. Wij stimuleren iedereen om zich voortdurend aan te passen aan de veranderende omgeving door onder meer scholing en ontwikkeling, reflectie en doelgerichte feedback. We vinden het belangrijk dat scholen in het primaire proces veel ruimte hebben voor eigen beleid. Een aantal doelen is echter niet Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
8
onderhandelbaar. Deze bepalen we vooraf en mensen verantwoorden zich over de voortgang van werkzaamheden en behaalde resultaten.
Functiescheiding Op grond van de wet ‘Goed onderwijs, goed bestuur’ heeft EduMare gekozen voor het model van organieke scheiding tussen bestuur en toezicht met een Raad van Toezicht en een College van Bestuur. Er wordt op geen enkel punt van de wet afgeweken. Dit betekent dat het College van Bestuur de bestuurlijke taken en bevoegdheden uitvoert en de Raad van Toezicht de werkgever van het College van Bestuur is en toezicht houdt op de uitvoering van haar bestuurlijke taken.
Medezeggenschap EduMare kent een getrapte medezeggenschapsraad. Alle scholen hebben een medezeggenschapsraad (MR). Daarnaast zijn drie regioraden ingesteld, waarin de MR’en zijn vertegenwoordigd. Tot slot heeft EduMare een gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR) waarin de regioraden zijn vertegenwoordigd. De regioraden treden voor wat betreft aangelegenheden van de eigen regio in de bevoegdheden van de GMR. De GMR oefent medezeggenschapsbevoegdheden uit over aangelegenheden voor alle, of de meerderheid van de scholen aangaan.
Figuur 2 - Schematische weergave van de medezeggenschapsstructuur
Ga voor het jaarverslag van de GMR naar: www.edumarevpr.nl
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
9
Identiteitscommissie Naast de bovenstaande overlegstructuren is ook een identiteitscommissie opgenomen in de medezeggenschapstructuur. Zoals in de statuten van EduMare is opgenomen is deze identiteitscommissie ingesteld om de uitwerking en behartiging van de levensbeschouwelijke aspecten van het onderwijs te borgen. De samenstelling, taken en bevoegdheden zijn geregeld in een separaat reglement. Ga voor het jaarverslag van de identiteitscommissie naar: www.edumarevpr.nl
Horizontale dialoog en verbonden partijen Organisatie of groep
(horizontale) dialoog en/of samenwerking in 2023
Samenwerkingsverband: OnderwijsCollectief Gemeenten: Voorne aan Zee, Nissewaard, Rotterdam
Samenwerking op het gebied van passend onderwijs
Regionale Aanpak Personeelstekort (RAP) (tot 1 januari 2024 i.v.m. deelname onderwijsregio)
Met gemeenten wordt onderwijsinhoudelijk het gesprek gevoerd binnen het LEA (Lokaal Educatieve Agenda) -overleg en het REA (Regionaal Educatieve Agenda): hierbij vertegenwoordigd door het OnderwijsCollectief. Omdat EduMare openbare scholen heeft, heeft de gemeente een toezichthoudende functie op de organisatie. De rollen en verantwoordelijkheden staan beschreven in het Convenant Gemeentelijk Toezicht. Het CvB heeft daartoe twee keer per jaar overleg met de wethouders. Samenwerking met Nissewijs aan de hand van diverse actielijnen om het personeelstekort tegen te gaan.
Onderwijsregio Zuid Hollandse Eilanden en Albrandswaard (voorloperstatus)
Regionale samenwerking met organisaties in het primair onderwijs en PABO’s ten behoeve van een gezamenlijke aanpak van het personeelstekort.
Kinderopvang: Kinderkoepel, Bonte Vlinder, Humankind, SKS Nissewaard, Smallsteps Voortgezet Onderwijs: Onderwijsgroep Galilei, PENTAcollege CSG, Yuverta PABO hogescholen: InHolland, ThomasMore, Hogeschool Rotterdam Project Kinderogen
Met deze kinderopvangorganisaties wordt het gesprek gevoerd over VVE (Vroeg- en Voorschoolse Educatie), kinderopvang en de vorming van integrale kindcentra (IKC’s). Partners in het PO/VO overleg. Binnen deze samenwerking wordt beoogd een goede doorstroom van primair naar voortgezet onderwijs mogelijk te maken. Samen met deze drie hogescholen geeft EduMare vorm aan het opleiden van onze (toekomstige) leerkrachten en professionaliseren van huidig personeel.
VPR Pool
Onderwijskantoor De Cirkel
Project Kinderogen is een co-productie tussen gemeentes, het samenwerkingsverband, kinderopvang en onderwijs. Doel van dit project is passende ondersteuning dichtbij, thuis en in de wijk voor ieder kind. In regionale samenwerking met Nissewijs geven we op het eiland VoornePutten en Rozenburg vorm aan een gemeenschappelijke vervangingspool voor leerkrachten. Deze gezamenlijke pool biedt eveneens doorgroeimogelijkheden naar een vaste baan. Op basis van een samenwerkingsovereenkomst met Nissewijs Scholengroep en OnderwijsCollectief PO/VO wordt de personeels- en salarisadministratie en de financiële administratie uitgevoerd door De Cirkel, welke in formele zin direct ressorteert onder Nissewijs.
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
10
De stem van de leerling telt Alle scholen van EduMare kennen een leerlingenraad. Hierdoor kunnen leerlingen meepraten en meebeslissen over relevante onderwerpen. Leerlingen worden hierdoor betrokken en verantwoordelijk. Op deze manier maken ze spelenderwijs kennis met democratische beginselen, waarmee we het actief burgerschap bevorderen. Het leerlingencongres heeft een belangrijke waarde binnen Onderwijsgroep EduMare. Dit jaarlijkse congres is bedoeld om leerlingen een stem te geven en echt te laten meepraten en meebeslissen zoals leerlingen dat doen als lid van onze scholen en de maatschappij. Met een afvaardiging van iedere school gaan we jaarlijks in gesprek over belangrijke thema’s en vraagstukken. Naast het elkaar ontmoeten willen we vooral open in gesprek gaan en kinderen hun inzichten laten aandragen. De uitkomsten en oplossingen worden vervolgens meegenomen naar de scholen en daar gaan we samen mee aan de slag. In 2023 stond het congres in het teken van kansengelijkheid. Kinderen bedachten hiervoor striphelden, die ingeroepen kunnen worden als kinderen kansenongelijkheid willen oplossen. Tijdens het congres in 2023 ontwikkelden leerlingen in samenwerking met het Samenwerkingsverband Onderwijscollectief VPR en iHUB Horizon het idee om striphelden actief te laten worden op scholen.
Ga voor een impressie van het leerlingencongres 2023 naar: https://edumarevpr.nl/leerlingencongres/
Klachtenbehandeling In het kalenderjaar 2023 zijn vijf klachten op bestuursniveau behandeld. De aard van de klachten loopt uiteen. De klachten zijn ingediend door ouders/verzorgers. Vier klachten hadden betrekking op het niet adequaat handelen van of bejegening door een medewerker van EduMare (betreft vier verschillende scholen). Eén klacht betrof een bezwaar tegen een door school ingestelde maatregel naar aanleiding van een veiligheidsincident. Alle klachten zijn besproken met betrokkenen en afgehandeld. Eveneens is naar aanleiding van de laatst genoemde klacht de procedure omtrent het gebruik van beeldmateriaal aangescherpt. Ga voor de klachtenregeling naar: www.edumarevpr.nl
Veiligheidsbeleid Ons veiligheidsbeleid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van bevoegd gezag, schoolleiding, personeel en medezeggenschapsraad. Andere betrokkenen bij een veilige school zijn de ouders, de leerlingen, de stagiaires, de hulpouders en externe partners. In het schoolveiligheidsplan wordt het beleid op het terrein van sociale en fysieke veiligheid beschreven. Onder beleid betreffende sociale veiligheid wordt verstaan: beleid tegen agressie, geweld, seksuele intimidatie, pesten en discriminatie. Fysieke veiligheid heeft onder andere betrekking op het schoolgebouw, de speelplaats en de schoolomgeving.
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
11
1.3
Verslag intern toezicht
Samenstelling intern toezicht Naam
Functie
(Neven-)functies betaald / onbetaald
Aandachtsgebied en / of commissies*
H. Fledderus
voorzitter
Gepensioneerd directeur VO
Remuneratiecommissie
J.C.N. van Kessel
vicevoorzitter
Voorzitter College van Bestuur Koning Willem 1 College Nevenfunctie: gastdocentschap Dyade / Erasmus Universiteit Nevenfunctie: lid Raad van Toezicht OcTho
Kwaliteitscommissie
B.G. van Dam
Lid
DGA BODA Onderwijsconsulting B.V.
Kwaliteitscommissie
M.J. Hannewijk
Lid
Hoofd P&O bij Stichting H3O te Dordrecht. Remuneratiecommissie Nevenfunctie: waarnemend voorzitter Raad van Toezicht OSVS te Schiedam
R.J.F. Janse
Lid
Adviseur Arbeidsvraagstukken.nl Nevenfunctie: vicevoorzitter (en voorzitter remuneratiecommissie) RvT Primo Schiedam
Auditcommissie
M. van den Oever
Lid
Manager bedrijfsvoering bij Pathan B.V.
Auditcommissie
J.J.W. van Veen
Lid
Gepensioneerd senior beleidsmedewerker gemeente Hellevoetsluis
Auditcommissie
Er is geen sprake van conflicterende nevenfuncties in het kader van de code goed bestuur PO.
Vergoedingsregeling De leden van de RvT ontvangen een vergoeding gebaseerd op het algemeen kader van de VTOI voor de bezoldiging van toezichthouders in het onderwijs. Voor het bepalen van de hoogte is in 2023 de vergoeding gebaseerd op het jaarinkomen van de voorzitter van het College van Bestuur, hetgeen betekent een vergoeding van 7,5% voor de voorzitter en 5% voor de overige leden van de RvT. Bezoldiging voorzitter RvT EUR 11.280 per kalenderjaar Bezoldiging lid RvT EUR 7.520 per kalenderjaar Jaarlijks stelt de RvT tijdens de evaluatievergadering vast of de hoogte van de vergoeding moet worden aangepast in relatie tot de tijdsbesteding en in relatie tot de vergoedingen bij andere vergelijkbare instellingen. De GMR wordt over een eventuele aanpassing geïnformeerd.
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
12
Toewijzing accountant In 2023 is Flynth Audit B.V voor 3 boekjaren benoemd tot externe accountant voor EduMare, te weten de boekjaren 2023, 2024 en 2025.
Code Goed Bestuur Met de huidige governance structuur beschikken we over een formele scheiding tussen toezicht en bestuur en voldoet onze rechtspersoon aan de eisen van de wet ‘Goed onderwijs, goed bestuur’. In het najaar van 2020 heeft de Raad van Toezicht onder deskundige externe begeleiding gewerkt aan het vormgeven van een beleidsrijk toezichtkader dat voldoet aan de Code Goed Bestuur Primair Onderwijs van de PO-Raad. In het verslagjaar heeft de RvT dit toezichtkader gehanteerd bij zijn werkzaamheden. De RvT is in 2023 niet afgeweken van de Code Goed Bestuur. In het Toezichtkader RvT wordt sturing en richting gegeven aan het toezicht, zijn de belangrijkste onderwerpen van het toezicht benoemd en zijn de toezichttaken nader gestructureerd. Een goede werkrelatie vraagt van bestuur en toezichthouders een professionele, open houding, met vertrouwen in en respect voor elkaars rol. In de samenwerking met het College van Bestuur zoekt de Raad van Toezicht een goede balans tussen ruimte en vertrouwen geven en afstand nemen aan de ene kant en controle uitoefenen aan de andere kant. De identiteit van EduMare, de kernwaarden en strategische pijlers vormen de vertrekpunten van het toezichtkader.
Aandachtsvelden en punten waarop de Raad van Toezicht het beleid en de besluiten van het College van Bestuur toetst zijn als volgt te benoemen: Kwaliteit en effectiviteit van het onderwijs; Sociale veiligheid en welbevinden van leerlingen en medewerkers; Financiële continuïteit; Innovatie en ondernemerschap. De leden van de raad van toezicht voeren hun functie onafhankelijk uit. Er is geen sprake van tegenstrijdige belangen binnen het College van Bestuur en de toezichthouders.
Rechtmatige verwerving en rechtmatige en doelmatige besteding van middelen Een specifieke verantwoordelijkheid van de RvT is het toezicht houden op de besteding van de middelen. In 2023 is een opzet vastgesteld hoe deze toetsing vorm wordt gegeven: in de gevoerde periodieke gesprekken met het CvB en de Business Controller hebben de toezichthouders zich continu laten informeren over de doelstellingen, de besteding van de middelen en status van de uitvoering. De periodiek verstrekte managementrapportages, de onderwijsresultaten, het jaarverslag alsmede de uitkomsten van de diverse tevredenheidsonderzoeken in combinatie met de managementgesprekken ondersteunen de RvT in zijn toezicht op de doelmatige besteding. De managementrapportages, die driemaal per jaar worden verstrekt, ondersteunen de RvT in het monitoren van de PDCA-cyclus en het risico-control-framework en geeft een duidelijk en volledig beeld van de financiële performance, de onderwijsopbrengsten, het huisvestingsbeleid alsmede de personeel gerelateerde onderwerpen. In de begrotingsgesprekken met het College van Bestuur en de Business Controller wordt inhoudelijk getoetst en gesproken over de meerjarenbegroting en achterliggende onderbouwingen. In de verslagen van deze gesprekken zal vanaf 2024 beter worden vastgelegd hoe er specifiek over de doelmatige besteding is gesproken.1
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
13
In de managementletter wordt de rechtmatigheid van de bestede middelen weergegeven door de accountant. Over de bevindingen laten de toezichthouders zich informeren en adviseren door de accountant. De Raad van Toezicht constateert dat EduMare op gebied van rechtmatigheid betrouwbaar uitvoering geeft aan het beleid. De raad laat zich ondersteunen door middel van periodieke gesprekken met de GMR, het afleggen van schoolbezoeken, beoordeling door de externe accountant van het gevoerde financiële beleid en de financiële positie.
Toekomstige ontwikkelingen De Raad van Toezicht laat zich door het College van Bestuur periodiek informeren over de (toekomstige) politieke, maatschappelijke, bestuurlijke en schoolspecifieke ontwikkelingen en geeft hierover gevraagd en ongevraagd advies, waarbij de Raad van Toezicht nadrukkelijk zijn toezichthoudende functie voor ogen houdt. De betreffende ontwikkelingen zijn elders in het bestuursverslag vermeld. Zonder andere ontwikkelingen tekort te doen, heeft de RvT veel aandacht voor de aanpak in het kader van de krapper wordende arbeidsmarkt en de gemeentelijke ontwikkelingen in relatie tot de integrale huisvestingsplannen. Onlangs heeft de voorzitter College van Bestuur aangekondigd per einde schooljaar te vertrekken. De Raad van Toezicht heeft inmiddels het traject opgestart om tot opvolging te komen. Hierbij zal de Raad van Toezicht relevante functionarissen in de organisatie betrekken.
Optreden als werkgever van het uitvoerend bestuur De Raad van Toezicht is als werkgever van het College van Bestuur belast met het benoemen, belonen, schorsen en ontslaan van het College van Bestuur. De remuneratiecommissie houdt jaarlijks een functioneringsgesprek met de bestuurder. Dit gesprek vond plaats op 8 mei 2023 De uitkomsten hiervan zijn op hoofdlijnen door de Raad van Toezicht besproken in het overleg van 23 mei 2023
Zelfevaluatie Jaarlijks evalueert de RvT het eigen functioneren, de kwaliteit en de samenstelling. De zelfevaluatie is dit verslagjaar gehouden op 8 november 2023. Hierbij keek de raad terug op de invulling van de toezichthoudende rol en het functioneren van de raad en de commissies, de onderlinge samenwerking en de samenwerking met de bestuurder. De raad sprak eveneens over de bemensing van de commissies en de vergoedingsregeling. Elke toezichthouder houdt de eigen kennis en expertise op peil. De Raad van Toezicht is aangesloten bij VTOI/NVTK. Verder gaat de RvT in gesprek met toezichthouders van aanpalende organisaties, legt met regelmaat schoolbezoeken af en werkt -mede op basis van de uitkomsten van de zelfevaluaties- aan zijn teamontwikkeling. Per augustus 2024 eindigt de zittingstermijn van één van de leden van de RvT. Besloten is om de vacature niet in te vullen. Vanaf dat moment zal de RvT uit zes leden bestaan. De omvang en samenstelling van de RvT zal bij de zelfevaluatie eind 2025 opnieuw worden beoordeeld.
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
14
Planning & control cyclus De vermelde onderwerpen in het toetsingskader zijn mede aan de hand van de planning & control cyclus geagendeerd. De Raad van Toezicht behandelde in het verslagjaar de documenten in het kader van planning, budgettering en verantwoording. Hierbij laat zij zich via de jaarlijkse managementletter en het accountantsverslag door de accountant informeren. De Raad van toezicht laat zich periodiek informeren middels schoolbezoeken en overleg met de GMR. Specifiek is in 2023 veel aandacht geweest voor het strategisch huisvestingsbeleid en de integrale huisvestingsplannen, de staat van het onderwijs EduMare en het burgerschapsonderwijs.
RvT-commissies Ter voorbereiding en verdieping van de onderwerpen die op de agenda van de RvT vergadering staan, zijn drie commissies ingesteld: 1. Auditcommissie (financieel). 2. Remuneratiecommissie (benoeming en arbeidsvoorwaarden bestuurders). 3. Kwaliteitscommissie (onderwijsontwikkeling en kwaliteit). De commissies adviseren de RvT en bereiden besluitvorming voor, maar hebben geen besluitvormende bevoegdheden. De relevante punten uit de P&C cyclus worden inhoudelijk met de bestuurder en de strategisch adviseurs besproken. De verslagen van de commissievergaderingen worden in de reguliere RvT vergadering geagendeerd en besproken.
Zichtbaarheid en dialoog De RvT is zichtbaar en benaderbaar voor alle belanghebbenden. In contacten met de organisatie en de omgeving stelt de raad zich rolbewust als toezichthouder op. Het betreft hier contacten met de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR), regio- en schooldirecteuren, medewerkers en indien wenselijk ook andere belanghebbenden. Jaarlijks legt de RvT schoolbezoeken af die door zowel de RvT als het veld als waardevol worden ervaren. Aandachtspunt hierbij is hoe de terugkoppeling van de bevindingen naar de scholen het beste kan plaatsvinden. Op 5 april 2023 heeft de RvT overleg gehad met de RvT van het samenwerkingsverband Onderwijscollectief met de vraag hoe met elkaar te komen tot een gemeenschappelijke agenda over de thema’s complexiteit van de bestuurlijke omgeving en inclusiever onderwijs Op basis van het in 2023 verlopen Convenant Gemeentelijk Toezicht hebben twee leden van de RvT samen met het CvB tweemaal per jaar overleg met de portefeuillehouders onderwijs van de participerende gemeenten over alle zaken die het toezicht betreffen. In het overleg van juni 2023 is afgesproken om de convenanten van Nissewijs en EduMare op elkaar af te stemmen. Met de gemeente Nissewaard is hierover ambtelijk overleg gevoerd. Bij de gemeente Voorne aan Zee is dit nog ambtelijk in behandeling en derhalve niet afgerond.
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
15
Richtlijn nevenwerkzaamheden In de Remuneratiecommissie is gesproken hoe om te gaan wanneer er sprake is van het verrichten van nevenwerkzaamheden door het CvB. Er is een interne richtlijn opgesteld, aanvullend op de gestelde bepalingen in de statuten van EduMare. Hierin is bepaald dat de vergoeding die het lid van het CvB voor de nevenwerkzaamheden ontvangt in principe wordt afgedragen aan EduMare.
Kwaliteit en effectiviteit van het onderwijs. In de kwaliteitscommissie is veel aandacht is besteed aan de kwaliteit en effectiviteit van het onderwijs met oog voor het welbevinden van leerlingen en medewerkers. In het nieuwe strategisch beleidsplan komt het goed werkgeverschap terug. Dit laat het cyclisch werken mooi zien. Er is ook aandacht voor het aspect van integrale verantwoordelijkheid van directeuren. Een aantal directeuren pakt deze verantwoordelijkheid op, voor anderen is meer afbakening wenselijk. Belangrijk aspect is dat er steeds oog is voor wat nodig is voor directeuren om duurzaam inzetbaar te zijn.
Staat van het Onderwijs EduMare De kwaliteitscommissie heeft grote waardering voor de staat van het onderwijs (SvHO); de inhoud is puntig en komt tot de kern. Ook de pijn komt op tafel. Het is een congruent verhaal, zeker in relatie tot het bestuursverslag. De SvHO wordt gemaakt door de regiodirecteuren en de adviseur onderwijs & kwaliteit. Er wordt veel informatie verzameld op basis van schoolbezoeken, analyses van de resultaten en het auditkader van de inspectie. Vier vragen staan daarbij centraal: wordt er goed lesgegeven? Zijn de leerlingen veilig? Leren de leerlingen voldoende? Is er voldoende zicht op de ontwikkeling van de leerlingen? Er zijn goede ontwikkelingen gaande zoals de inzet van bewezen interventies en de gezamenlijke analysedagen. Scholen gaan steeds meer bij elkaar kijken en willen van elkaar leren.
Burgerschap EduMare heeft in 2022 vanuit de Inspectie een herstelopdracht ontvangen om het burgerschapsonderwijs per 1 augustus 2023 goed vorm te geven op alle scholen. Tijdens de schoolbezoeken staat dit onderwerp dan ook op de agenda. Eindbeeld voor EduMare is dat over een jaar, terugkijkend op de schoolbezoeken, praktijk en papier zich goed verhouden tot elkaar en vooral dat burgerschap meer planmatig leeft in de scholen. Er is nu al veel gaande maar soms versnipperd en incidenteel vanwege het inspelen op de actualiteit.
Financiële continuïteit, innovatie en ondernemerschap Aan deze aspecten is ruim aandacht besteed in de auditcommissie.
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
16
EduMare kent geen bovenmatig publiek eigen vermogen EduMare heeft in haar meerjarenbegroting investeringen opgenomen die bijdragen aan een doelmatige afbouw van het eigen vermogen. Ook de inzet van eerder ontvangen doelfinanciering (met name NPOmiddelen) zullen in de jaren 2024 en 2025 zorgen voor een afbouw van het eigen vermogen. Eveneens is per 1 januari 2023 besloten, na goedkeuring van de RvT, om de voorziening groot onderhoud te baseren op de componentenmethode. Het gevolg is dat een substantiële balansverschuiving heeft plaatsgevonden van de algemene reserve naar de voorziening groot onderhoud. Hierbij wordt opgemerkt dat voor de gemeente Voorne aan Zee is uitgegaan van het concept IHP. Per saldo betekent dit dat EduMare in 2023 geen bovenmatig eigen vermogen kent.
Verduurzaming binnenklimaat schoolgebouwen EduMare is in 2023 gestart met het project binnenklimaat en verduurzaming. Hiertoe is een meerjaren investeringsplanning opgesteld op basis van noodzaak en urgentie. EduMare voldoet aan de gestelde wet- en regelgeving, maar heeft ambities gesteld die verder reiken. Voor de daadwerkelijke uitvoer van de investeringen in 2024 is via het begrotingsproces akkoord gegeven. De investeringen in 2025 en 2026 zijn onder voorbehoud en mede afhankelijk van de definitieve uitkomsten in het IHP Voorne aan Zee.
Risicoanalyse Vanuit het reguliere RvT overleg is wens geuit om de risicoanalyse uitgebreider te behandelen. Het gaat met name om de langere termijn en toezicht op basis van de risico's. De risicoanalyse is nu vooral financieel georiënteerd en zal met externe ondersteuning volgend jaar breder worden opgezet.
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
17
Hoofdstuk 2
Verantwoording van beleid Samenwerken aan goed en passend onderwijs!
Op onze scholen zijn alle leerlingen welkom. Als onderwijsgroep willen wij rechtvaardige kansen bieden aan alle kinderen, ongeacht achtergrond en milieu. Onze scholen hebben hoge verwachtingen van kinderen en garanderen goed onderwijs. Scholen werken met elkaar, met ouders en met andere leden van de gemeenschap samen om de educatieve ervaring van de kinderen te optimaliseren. Scholen spelen een belangrijke rol in het toekomstige succes van het leven van leerlingen en hun gemeenschap
2.1
Samenwerken aan onderwijs, kwaliteit en kansen
Wat verstaan we onder onderwijskwaliteit? Onderwijskwaliteit is een veelomvattend begrip. Binnen EduMare gaan we daarom uit van meerdere pijlers die samen inhoud geven aan ‘onderwijskwaliteit’. De volgende onderverdeling hebben we aangebracht:
De veiligheid voor de leerlingen Het pedagogisch en didactisch handelen van de onderwijsprofessionals Het zicht hebben op ontwikkeling van de leerling/ groep/ school De resultaten van het onderwijs, met andere woorden: leren de kinderen voldoende De heersende kwaliteitscultuur Burgerschap
Wij willen jonge mensen een fundament geven waarop zij uit kunnen groeien tot actieve en verantwoordelijke (wereld)burgers, die de samenleving om hen heen begrijpen en die in staat zijn het verschil te maken in die samenleving. Wij geloven dat het best mogelijke onderwijs kan worden verkregen als alle energie en aandacht uitgaat naar het verder verbeteren van het onderwijs: “elke dag samen een beetje beter”. We hebben de ambitie om het onderwijs in de regio te versterken en voortdurend te blijven ontwikkelen. We hanteren daarbij een bestuursstijl van lef, visie en solidariteit en we benutten kansen in allerlei vormen van samenwerken. Om bovenstaande vorm en inhoud te geven hebben we een visiekwadrant uitgewerkt. Hierin staan onze visie op leren, visie op leren organiseren, visie op professionaliteit en visie op veranderen beschreven. Een en ander is terug te lezen in het strategisch beleidsplan 2023-2027 dat tot stand is gekomen na intensief overleg met medewerkers uit alle geledingen en stakeholders.
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
18
Onderzoek Binnen EduMare werken we evidence informed. Dat wil zeggen dat aan elk (voornemen tot) beleid (actie)onderzoek ten grondslag ligt en/of dat er gebruik gemaakt wordt van evidence informed aanpakken of werkwjizen. Dit gebeurt op schoolniveau met name in de leerteams en op bestuursniveau in het KC-netwerk en de directeuren leekringen.
Zicht op kwaliteit Iedere school heeft zich op de kwaliteit van het onderwijs dat de school biedt via onder meer het leerlingvolgsysteem (waarin de resultaten van de leerlingen worden bijgehouden), tevredenheid- en veiligheidsonderzoeken, NCO-rapportages (Nationaal Cohortonderzoek Onderwijs), peer review (vergelijken van jaarlijkse toetsen binnen de school en met andere scholen), interne audits en inspectieonderzoeken. De school verwerkt en analyseert haar resultaten in de schoolrapportage op basis van het 4D model (Data, Duiden, Doelen, Doen). In de schoolrapportages is aandacht voor de resultaten, de veiligheid en de tevredenheid van de diverse betrokkenen van de school. Ook wordt in de schoolrapportage aandacht besteed aan de advisering richting het voortgezet onderwijs en of deze advisering na een aantal jaar op het voortgezet onderwijs nog steeds passend is. Als onderwijsbestuur houden we zicht op de onderwijskwaliteit op basis van deze verschillende schoolrapportages, tijdens de schoolbezoeken en tijdens de analysedagen. In de schoolrapportages is aandacht voor de resultaten, de veiligheid en de tevredenheid van de diverse betrokkenen van de school.
De schoolbezoeken richten zich op de volgende vragen: Leren de leerlingen voldoende? Wordt er goed lesgegeven? Is er voldoende zicht op de ontwikkeling van de leerlingen? Zijn de leerlingen veilig? Iedere week wordt een school bezocht door een regiodirecteur, schooldirecteur, kwaliteit coördinator en een adviseur Onderwijs en Kwaliteit. Daarnaast bezoekt de bestuurder jaarlijks ook elke school. Verantwoording Iedere school rapporteert tijdens de zogeheten analysedagen in aanwezigheid van de andere directeuren, kwaliteitscoördinatoren van het betreffende ROK (horizontale verantwoording) en regiodirecteuren (verticale verantwoording) met behulp van de schoolrapportage over de kwaliteit van het onderwijs. De regiodirecteuren rapporteren een totaalbeeld aan het College van Bestuur. Het College van Bestuur legt verantwoording af aan de toezichthouders en de Inspectie van het Onderwijs.
Zicht op ontwikkeling De scholen volgen de ontwikkeling van de leerlingen en bieden waar nodig passende begeleiding en extra ondersteuning. Op enkele scholen kan dit laatste nog worden aangescherpt. Het zicht op ontwikkeling op klassenniveau verdient verdere aandacht. Kennis van de leerlijnen en een juiste bepaling van het niveau van de instructie zijn aandachtspunten. Het pedagogisch-didactisch handelen is op alle scholen voldoende te noemen, maar kan in een aantal gevallen nog een ontwikkeling doormaken. Duidelijk zichtbaar is, dat veel scholen het aandachtspunt ten aanzien van ‘regels en routines’ uit voorgaand jaar, hebben opgepakt. De leerlingen ervaren dit als prettig. Het leidt tevens tot meer effectieve leertijd. Al onze scholen werken conform het beleidsplan met een effectief instructiemodel. Voor de meeste scholen komt dit neer op het EDI-model (Expliciete
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
19
Directe Instructie), een enkele school heeft gekozen voor het DPL-model (Doordacht Passend Lesmodel). Een goed begrip van het model (waarom zetten we welke actie in) blijft een belangrijk punt van aandacht. Het vakmanschap om dit model volledig tot zijn recht te laten komen kan op een aantal scholen nog verder versterkt worden.
Werken aan onderwijskwaliteit Onze leerkrachten werken binnen de school aan het continue verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs door:
Het planmatig werken aan de doelstellingen van het schoolplan van de school Het volgen van trainingen en cursussen onder andere bij de VPR Academie; Het delen van kennis en ervaring binnen netwerken Het delen van kennis en ervaring binnen een professionele leergemeenschap; Het uitvoeren van collegiale consultatie en lessen studie en leren van feedback; Het delen van ‘best practices’ om van elkaar te leren; Het uitvoeren van onderzoek binnen een professionele leergemeenschap; Gebruik te maken van de beïnvloedbare onderwijskenmerken: leertijd, aanbod, klassenmanagement, pedagogisch klimaat en didactisch handelen.
Daarnaast participeren kwaliteitscoördinatoren en directeuren in Regionale Overleggen Kwaliteit (ROK). Hierin bespreken zij de onderwijskundige ontwikkelingen binnen de scholen. Dit alles met als doel te leren van en met elkaar, het dragen van gezamenlijke verantwoordelijkheid voor alle leerlingen en het afleggen van horizontale verantwoording.
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
20
Onderwijsachterstandenmiddelen De onderwijsachterstandenmiddelen worden vanuit het Rijk toegekend aan een brinnummer. In de kadernota 2023 is met elkaar afgesproken dat deze middelen toekomen aan de school waarop ze betrekking hebben. Het is aan de directeur van de school om te bepalen op welke wijze de middelen ingezet worden om de onderwijsachterstanden zoveel als mogelijk terug te kunnen dringen. In 2023 werd ruim EUR 1.400.000 (2022: EUR 1.070.000) ontvangen ten behoeve van onze scholen met een achterstandsscore. Binnen de scholen is dit voornamelijk ingezet op extra formatie voor kleinere groepen en ondersteuning door onderwijsassistenten. Dit zodat extra aandacht gegeven kan worden aan leerlingen met achterstanden.
Ontwikkelingen in 2023 Binnen het kwaliteitssysteem van EduMare wordt onderscheid gemaakt tussen grote en kleine actiepunten. De grote actiepunten zijn terug te vinden in het strategisch beleidsplan. De kleine actiepunten komen voort uit de aandachtspunten uit het jaarverslag van 2022-2023. Beiden zijn opgenomen in het jaarplan van 2023-2024. Verder moet worden opgemerkt dat de onderwijskundige doelen de cyclus van een schooljaar volgen en niet van een kalenderjaar.
Binnen EduMare vinden we het belangrijk om verantwoordelijkheden zo diep mogelijk in de organisatie te beleggen. Zoals verwoord in hoofdstuk 1.2 concentreren directeuren zich middels een drietal directeurenleerkringen op de uitvoering van het gestelde doelen in het jaarplan.
Passend onderwijs Doordat alle scholen werken met regionale overleggen (ROK’s), waarin passend onderwijs centraal staat, heeft EduMare op regionaal niveau passend onderwijs vormgegeven. De ROK’s hebben plannen opgesteld die de basisondersteuning op de scholen verrijken en waardoor er steeds meer passend onderwijs mogelijk is. De onderwerpen van de plannen variëren per regio en zijn daardoor altijd passend bij de scholen. Rekening houdend met de omgeving en de populatie van de school zijn deze plannen voor iedere school in een ROK goed uitvoerbaar. Onderwerpen die in 2023 extra aandacht hebben gehad zijn: het jonge kind, thuisondersteuning voor kwetsbare gezinnen, ouderbetrokkenheid, gezamenlijke gedragsaanpak en samenwerking met de voorschoolse voorzieningen. Deze plannen zijn vaak samen met welzijnsorganisaties, gemeentes, partners van de voorschoolse opvang en het samenwerkingsverband uitgevoerd.
Inclusiever onderwijs In het strategisch beleidsplan staat omschreven dat EduMare streeft naar een duurzame ontwikkeling richting inclusiever onderwijs. Wij werken aan inclusief onderwijs door ons te richten op organisatorische inclusie, sociale inclusie, didactische inclusie en pedagogische inclusie. De directeuren leerkring ‘Onderwijskansen’ bereidt de visie op deze vier punten voor, zodat hierna de deelstappen geformuleerd kunnen worden op weg naar inclusiever onderwijs.
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
21
Ouderbijdrage De directeuren leerkring ‘Onderwijskansen’ bereidt, samen met enkele leden van de regioraden, een beleidsnotitie voor hoe om te gaan met het, al dan niet, vragen van een ouderbijdrage en de te organiseren activiteiten waarbij we recht willen doen aan ieder kind. Het uitgangspunt is “alle leerlingen moeten kunnen meedoen aan alle programma's en activiteiten die de school aanbiedt, ook activiteiten buiten het verplichte lesprogramma waar scholen een vrijwillige ouderbijdrage voor mogen vragen.”
Burgerschap Per schooljaar 2023-2024 hebben alle scholen een plan gereed om het burgerschapsonderwijs vorm te geven. Ter verificatie zijn al deze plannen door een externe organisatie beoordeeld en van feedback voorzien. Het merendeel van de scholen is inmiddels gestart met het uitvoeringsprogramma behorend bij de plannen. Tijdens de schoolbezoeken worden de plannen besproken en gekeken naar de uitvoering in de praktijk.
Om het burgerschapsonderwijs binnen EduMare verder te monitoren wordt met ingang van schooljaar 2023-2024 een keer per jaar de vragenlijst burgerschap leerlingen in mei afgenomen. Een meetinstrument om de vorderingen van de leerlingen in hun sociale en maatschappelijke competenties te volgen is nog niet beschikbaar. Onderzoek hiernaar vindt plaats binnen de directeuren leerkring onderwijs en kwaliteit. In het schooljaar 2023-2024 worden de vorderingen hierin nauwkeurig gevolgd, waarbij gekeken wordt wat passend is binnen EduMare.
Visie op leren De websites en schoolgidsen van de EduMare-scholen zijn geanalyseerd op inhoud ten aanzien van de beschrijving van de visie op leren. De directeuren leerkring ‘onderwijs en kwaliteit’ heeft waar nodig advies uitgebracht aan de betreffende scholen. Ten aanzien van het doorleven van de visie op schoolniveau door alle onderwijs professionals, heeft de leerkring het volgende voorstel geschreven: Het gesprek over de visie op leren wordt gevoerd met betrokkenen tijdens de jaarlijkse schoolbezoeken. De visie op leren en de mate waarop dat doorleefd wordt op schoolniveau, maakt deel uit van de reguliere gesprekken tussen directeur en regiodirecteur. Binnen het Regionale Overleg Kwaliteit (ROK) voeren de directeuren onderling het gesprek over de visie op leren en de mate waarin het team daarin op één lijn zit. Hierbij verantwoorden de directeuren zich horizontaal aan elkaar.
Goedgevulde gereedschapskist Leerkrachten beschikken over een goedgevulde gereedschapskist met onder meer kennis van effectieve instructie en feedback. Deze opdracht voor de directeuren leerkring ‘Onderwijs en kwaliteit’ leidt tot een EduMare-standaard ten aanzien van kennis en kunde van onze leerkrachten. Er wordt nadrukkelijk samengewerkt met de adviseurs HRM om zo de verbinding te houden met het ‘onboardingsprogramma’ voor nieuwe medewerkers. Daarnaast brengt deze directeuren leerkring advies uit voor een (aanvullend) aanbod in de EduMare academie. Naast (wetenschappelijk) onderzoek en literatuur over deze beroepsstandaard voor EduMare wordt ook het netwerk van de kwaliteit coördinatoren geraadpleegd om input te verzamelen en draagvlak te creëren.
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
22
Een nieuw leerlingvolgsysteem Gedurende het schooljaar 2023-2024 zal op alle scholen, op advies van het KC-netwerk, een nieuw leerlingvolgsysteem worden geïmplementeerd. In plaats van CITO is gekozen voor IEP. Belangrijke toegevoegde waarde is dat hierdoor meer zicht wordt gekregen op groei en niet enkel op prestatie.
Schoolbezoeken Gedurende het schooljaar 2023-2024 worden de schoolbezoeken uitgevoerd in het bijzijn van een regiodirecteur van een ander ROK. De ervaring tot op heden is dat deze aanpassing leidt tot een vernieuwde, verfijnde blik op de school wat kan leiden tot een verdere impuls tot kwaliteitsverbetering. Daarnaast levert deze ‘uitwisseling’ van scholen een bredere blik op voor de regiodirecteur op de scholen van EduMare. Dit verrijkt het gesprek rondom kwaliteit tussen de regiodirecteuren en onderwijsadviseurs. Momenteel wordt onderzocht op welke wijze de ontwikkeling tot High Performing School nadrukkelijker deel kan gaan uitmaken van het schoolbezoek.
Onderwijsresultaten Alle reguliere basisscholen en de school voor speciaal basisonderwijs hebben deelgenomen aan de eindtoets basisonderwijs. De scholen gebruiken hiervoor diverse toetsen. De meest gekozen toetsen zijn de IEP en de CITO eindtoets. Een enkele school kiest voor de Route8 of de AMN. Bij de eindtoets basisonderwijs wordt gekeken naar een totaalbeeld en apart naar lezen, taalverzorging en rekenen. Dit wordt gemeten aan de hand van de referentieniveaus. In het basisonderwijs wordt gekeken naar 1F en 2F/1S.
Op 1F bij lezen en taalverzorging scoren al onze scholen ruim boven de ondergrens van de
1F lezen en taalverzorging 98%
1F rekenen 92%
2F lezen 69%
1S rekenen 41%
onderwijsinspectie. Ten aanzien van lezen blijven wij hiermee net onder het ambitieniveau van EduMare (99%). Voor taalverzorging behalen wij ons ambitieniveau (98%). Op 1F bij rekenen scoort net als het jaar hiervoor 92% ruim boven de ondergrens van de onderwijsinspectie. Ook hier blijven we net onder het gestelde ambitieniveau (95%), Op lezen scoort 69% op niveau 2F (2022 68%). Bij taalverzorging is dat 63% (2022 62%). Beide scores liggen ruim boven de ondergrens van de onderwijsinspectie, maar wel onder het ambitieniveau van EduMare (85% respectievelijk 65%). Bij rekenen is een ander beeld zichtbaar. Daar scoort slechts 41% (2022 36%) op niveau 1S. Weliswaar constateren we een lichte stijging, EduMare streeft echter naar minimaal een score van 65%. Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
23
Rekenen Rekenen blijft, in lijn met het landelijke beeld, binnen EduMare een belangrijk aandachtspunt. Ten opzichte van 2022 zien we dat 55% van de scholen is gegroeid. Alle scholen zijn volop bezig om deze basisvaardigheid verder te ontwikkelen, onder andere middels de inzet van ‘Foutloos rekenen'. Deze scholen werken aan een duidelijke visie op rekenonderwijs en om de werkwijze van Foutloos rekenen toe te passen in andere leerjaren in de school. Daarnaast maken veel scholen de overstap naar de methode Getal en Ruimte junior die de lat in het rekenonderwijs fors hoger legt dan andere methodes. De effecten op de resultaten zijn goed zichtbaar. Ook nemen scholen de beslissing om de digitale verwerking te verminderen. Digitale middelen worden
Ga voor de onderwijsresultaten per school naar: http://www.scholenopdekaart.nl
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
24
voornamelijk nog ingezet om te differentiëren waarbij altijd kladpapier gebruikt wordt. Een aantal scholen staan nog aan het begin van deze ontwikkelingen op het gebied van rekenen.
Begrijpend lezen 83% van de scholen heeft ten opzichte van het vorige toetsmoment een duidelijke groei doorgemaakt. De inzet op tekst lezen en leesplezier lijkt hiermee een effectief middel om begrijpend lezen te bevorderen. Tevens is de inzet van Close reading in combinatie met de zaakvakken succesvol. De belangrijkste succesfactor is echter te vinden in gezamenlijke lesvoorbereiding, kartrekkers in een team die de lesvoorbereiding initiëren en goede resultaten bij technisch lezen.
Technisch lezen Over de hele lijn viel de drie minuten toets tegen. De AVI (Analyse van Individualiseringsvormen) teksten zijn wel goed gelezen. De inzet op tekst lezen en leesplezier heeft direct effect op de resultaten. Dit zal worden gecontinueerd. We hebben dus afgesproken om niet verder in te zetten op snelheid, maar juist op correct lezen. Daarnaast blijven we inzetten op het leesplezier en het vergroten van de woordenschat, wat effect heeft op begrijpend lezen.
Spelling Alle scholen van EduMare scoren voldoende tot goed op het gebied van spelling.
Schooladviezen Bij 36,3% (2022 39,5%) van de leerlingen is het advies heroverwogen. Bij 14,2% (2022 14,7%) van de leerlingen is het advies ook daadwerkelijk aangepast. Het aanpassen gaat altijd in overleg met leerling en ouders. De reden waarom bij zoveel leerlingen het advies heroverwogen kan worden is dat de eindtoetsen basisonderwijs alleen dubbele adviezen geven. EduMare heeft in 2023 een kwaliteitskaart advisering ontwikkeld. Hiermee worden de gegeven adviezen een verantwoordelijkheid van het leerteam en niet enkel van de betreffende leerkracht groep 8.
Onderwijs aan nieuwkomers Het afgelopen jaar zijn er, als gevolg van de ontwikkelingen in de wereld, in toenemende mate anderstalige leerlingen ingestroomd. Deze instroom zorgt voor een toenemende druk op het onderwijs. EduMare heeft als beleid dat nieuwkomers worden opgevangen in de reguliere klassen. Echter wordt hiermee de werkdruk voor leerkrachten groter als gevolg van een toenemende ondersteuningsbehoefte. Dit zorgt ervoor dat we voornemens zijn om het huidige beleid te evalueren en te onderzoeken of er andere mogelijkheden zijn om het onderwijs aan anderstaligen vorm te geven.
Internationalisering Internationalisering is in het primair onderwijs in ontwikkeling. Internationalisering kan zowel betrekking hebben op beleidsontwikkelingen als op de inrichting van het onderwijs zelf. Binnen EduMare krijgt dit met name vorm in het onderwijs zelf. De leerlingen krijgen les in het vak Engels. Een aantal van onze scholen is zelfs ‘Early Bird’ of lid van het Anglia-netwerk, waarbij leerlingen een internationaal
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
25
geaccrediteerd Anglia-examen afleggen. Daarnaast maken we gebruik van relevante kennis en inzichten uit het buitenland, onder meer door de samenwerking met de Vlaamse onderzoeker Pedro de Bruyckere (Klaskit) en de inzichten op het gebied van gedrag, curriculum en didactiek van de Amerikaanse Uncommon Schools en de Engelse Michaele School.
Toekomstige ontwikkelingen In 2024 zullen er doelen toegevoegd worden, die betrekking hebben op NT2 en Kunst en Cultuur. Recente ontwikkelingen, al dan niet op beleidsgebied, zorgen ervoor dat deze opgenomen moeten worden in de planning en niet kunnen wachten tot het nieuwe strategisch beleidsplan.
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
26
Inspectie
In 2023 heeft de Inspectie van het onderwijs een onderzoek uitgevoerd naar de basiskwaliteit op De Vlasbloem in Zuidland en De Wateringe in Hellevoetsluis. Beide scholen hebben ook het predicaat goed verdiend. Niet alleen de basiskwaliteit is goed op orde, ook laten beide scholen blijken dat de geformuleerde ambities in de praktijk worden waargemaakt.
Basisschool De Wateringe
We zien een school waarbij de kwaliteit van het onderwijs gewaarborgd is en de school daarnaast op een aantal kernstandaarden duidelijk boven de basiskwaliteit uitstijgt. De school ziet samenwerken als het hart van de school. Het team werkt vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid doorlopend aan de verbetering van de kwaliteit van het onderwijs. De school maakt doordachte en onderbouwde keuzes, waarbij de samenstelling van de populatie, de visie van de school en een wetenschappelijke basis altijd als uitgangspunten en toetsingskader worden gebruikt. De school heeft goed zicht op de ontwikkeling van de leerlingen. Door het overleg in leerteams voelen alle leraren zich betrokken bij alle leerlingen en voeren zij een professionele dialoog over wat nodig is voor deze leerlingen. Ze worden daarbij op een professionele wijze ondersteund door de kwaliteitscoördinator, directeur, maar ook door elkaar. In de school heerst een veilig, rustig en stimulerend leerklimaat. De expertise van de leraren komt op een goede manier tot uiting tijdens de lessen, die van een goede kwaliteit zijn.”
Basisschool de Vlasbloem
De basiskwaliteit van het onderwijs is gewaarborgd is en de school stijgt daarnaast op enkele kernstandaarden duidelijk boven de basiskwaliteit uit. De school streeft ernaar om een professionele leergemeenschap te zijn en onder het motto ‘Wij zijn met elkaar De Vlasbloem’ slaagt het team daarin. Daarbij staat niet alleen het doel, maar vooral de bedoeling centraal. Dit wordt ondersteund door een planmatige aanpak met hoge ambities en een professionele kwaliteitscultuur. Daarbij speelt de professionele samenwerking, onder andere in de leerteams, een belangrijke rol. Dit vormt de basis om op een goede manier de PDCA-cyclus in de praktijk te brengen, waardoor de kwaliteit van het onderwijs continu wordt doorontwikkeld. De school heeft goed zicht op de ontwikkeling van de kinderen en de leraren kunnen hier snel, actief en met een schoolbrede aanpak op inspelen. Zij geven goed onderwijs en worden daarbij op een professionele wijze ondersteund, om te beginnen door elkaar en daarnaast door collega’s zoals de kwaliteitscoördinatoren. Daarbij is de school ambitieus en streeft ernaar om niet alleen in iedere les goed en passend onderwijs te geven maar ook om continu als team te analyseren wat goed ging en wat nog beter kan en daarop te acteren.
Deze ambitieuze werkwijze leidt tot een school, waarin de leerlingen zich breed kunnen ontwikkelen, hetgeen onder andere blijkt uit de behaalde resultaten.”
Jaarverslag Onderwijsgroep EduMare 2023
27
Nationaal Programma Onderwijs De scholen hebben bij aanvang van het NPO gekozen om de NPO-middelen in te zetten op interventies waarbij op lange termijn en op korte termijn resultaat te verwachten zijn. Hiervoor is instemming van de diverse medezeggenschapsraden verkregen. Lange termijn omdat wij duurzaamheid en impact in de toekomst belangrijk vinden. Korte termijn om opgelopen COVID achterstanden in te lopen. In 2023 is 2% (EUR 48.000) van de totaal bestede NPO-middelen (EUR 2,4 mln.) ingezet op personeel niet in loondienst. Dit gaat om het aanbieden van lessen door externen. Daarnaast is 16% (EUR 384.000) besteed aan externen voor het geven nascholing aan leerkrachten.
Lange termijn Door de individuele scholen is met name gekozen om in te zetten op scholing gericht op het vergroten van leerkrachtvaardigheden door bijvoorbeeld programma’s als High Performing Teachers. Veel scholen hebben deze keuze gemaakt om ook te investeren in extra handen in de groep door leerkrachtondersteuners of onderwijsassistenten in te zetten. Deze extra handen zorgen voor meer aandacht voor leerlingen en voor minder werkdruk bij leraren. Tot slot is er binnen de lange termijn interventies ook gekozen voor de inzet op aanbod en curriculum. Alle scholen binnen EduMare hebben fors ingezet op de basisvaardigheden en op de sociaal emotionele ontwikkeling van leerlingen. Dat is terug te zien in het onderwijsprogramma dat scholen aanbieden of juist in de omgeving van de scholen zoals het schoolplein of samenwerking met stakeholders zoals bibliotheek en buiten schoolse activiteiten met welzijnsorganisaties.