Zienswijzenota Wijkwarmteplan Zwanenveld Lankforst-Noord

24 Juni 2022 - opgesteld door Tom Verhoef, 06 – 281 27 510, t.verhoef@nijmegen.nl

Inhoudsopgave Inleiding / samenvatting.......................................................................................................................... 3 Zienswijze 1 ............................................................................................................................................. 4 Zienswijze 2 ............................................................................................................................................. 4 Zienswijze 3 ............................................................................................................................................. 5 Zienswijze 4 ............................................................................................................................................. 5 Zienswijze 5 ............................................................................................................................................. 6 Zienswijze 6 ............................................................................................................................................. 7 Zienswijze 7 .............................................................................................................................................

9 Zienswijze 8 ........................................................................................................................................... 10 Zienswijze 9 ........................................................................................................................................... 11 Zienswijze 10 ......................................................................................................................................... 12 Zienswijze 11 ......................................................................................................................................... 13 Zienswijze 12 ......................................................................................................................................... 15 Zienswijze 13 ......................................................................................................................................... 16 Zienswijze 14 ......................................................................................................................................... 18 Zienswijze 15 ......................................................................................................................................... 21 Zienswijze 16 .........................................................................................................................................

21 Zienswijze 17 ......................................................................................................................................... 22 Zienswijze 18 ......................................................................................................................................... 23 Zienswijze 19 ......................................................................................................................................... 24 Zienswijze 20 ......................................................................................................................................... 24 Zienswijze 21 ......................................................................................................................................... 24 Zienswijze 22 ......................................................................................................................................... 25 Zienswijze 23 ......................................................................................................................................... 26 Zienswijze 24 ......................................................................................................................................... 28 Zienswijze 25 .........................................................................................................................................

28 Zienswijze 26 ......................................................................................................................................... 29 Zienswijze 27 ......................................................................................................................................... 31 Zienswijze 28 ......................................................................................................................................... 31 Zienswijzen Bijeenkomst Wijkwarmteplan ........................................................................................... 33

24 Juni 2022 - opgesteld door Tom Verhoef, 06 – 281 27 510, t.verhoef@nijmegen.nl

Inleiding / samenvatting Alle ontvangen zienswijzen zijn samengevoegd in dit document en zijn via de e-mail, gesprekken tijdens een bijeenkomst in de wijk en via persoonlijk contact in de ‘Duurzaam wonen’ locatie in winkelcentrum Dukenburg en telefonisch verkregen. Alle mensen die een zienswijze hebben ingediend, hebben persoonlijk reactie gekregen. Veel van de ontvangen zienswijzen zijn herkenbaar, wat gezien het totstandkomingsproces van het Wijkwarmteplan verwacht mag worden. Hierdoor is aanpassing van het Wijkwarmteplan beperkt nodig. Dat maakt de zienswijzen niet minder relevant. Zienswijzen geven inzicht in wat leeft in de wijk. De onderstaande punten die via een zienswijze zijn ontvangen, geven aanleiding tot aanpassing van het Wijkwarmteplan omdat de argumentatie of inzicht onvoldoende in het Wijkwarmteplan is opgenomen: - In zienswijzen wordt geschetst dat woningen nu last hebben van tocht en kou. In het Wijkwarmteplan staat weliswaar beschreven dat in de toekomst iedereen het comfortabel warm moet hebben. Desondanks wordt weinig aandacht besteed aan de huidige kou en tocht in de woning en de maatregelen die er voor de toekomst nodig zijn. Door hier meer aandacht aan te besteden, sluit het Wijkwarmteplan beter aan bij de beleving in de wijk. - Ervaringen uit het verleden in Zwanenveld en andere delen van Dukenburg zijn bij veel bewoners bekend.

Dit betreft de ongeïsoleerde warmteleidingen uit het verleden in Aldenhof waar huishoudens aan ‘het einde’ van het warmtenet in de kou zaten en de collectieve verwarmingen bij de flats aan de 60e, 70e, 21e en 22e straat waar het niet warm werd boven de 5e verdieping. Deze zorgen gaan over de betrouwbaarheid, service en werking van het systeem die benoemd staan in het Wijkwarmteplan. De concrete voorbeelden uit het verleden staan echter niet beschreven in het Wijkwarmteplan en willen we voor de toekomst meenemen in het proces en een plek geven in het Wijkwarmteplan. - In het verleden vond in de bovengenoemde flats een verrekening systematiek plaats om de hogere stookkosten van de appartementen aan de zijkanten en bovenste verdiepingen te compenseren door de andere bewoners. Sinds de overstap naar individuele oplossingen is deze verrekening verdwenen en ontstaat er in een complex ‘warmteongelijkheid’. Bij vervolgstappen gericht op een aardgasvrij alternatief dient aan dit fenomeen aandacht besteed te worden. Het voorstel is om de vraag over warmte/kostenverdeling en het bijbehorende warmtemeten in het Wijkwarmteplan op te nemen. - Bewoners hebben de ervaring dat het gebruik van collectieve verwarming ervoor zorgt dat de warmtebuizen van buren door hun woning lopen met ongewenste verwarming van de eigen woning.

We stellen voor deze zorg over te nemen in het Wijkwarmteplan zodat zorgvuldige aanleg van een warmtenet in een woning geagendeerd wordt. - Bewoners maken zich zorgen over huurstijging bij het aansluiten van de (particuliere verhuur en corporatie) woning op een warmtenet. Dit aandachtspunt betreffende de betaalbaarheid staat niet beschreven en we adviseren dit een plek te geven in het Wijkwarmteplan. - Luchtkwaliteit en schadelijke uitstoot zijn actuele onderwerpen in Nijmegen en bij de zienswijzen wordt er op dat gebied naar de ARN gekeken. In het Wijkwarmteplan is hier aandacht aan besteed. Gezien de zienswijzen wordt in het Wijkwarmteplan een verwijzing naar het jaarverslag van de ARN opgenomen waarin de uitstoot uitgebreid wordt behandeld.

24 Juni 2022 - opgesteld door Tom Verhoef, 06 – 281 27 510, t.verhoef@nijmegen.nl

Zienswijze 1 Dit hele iediejootte plan was toch vorig jaar al afgesloten,dat het voorlopig niet door zou gaan nou begind dit gezijk weer van voor af aan,het hele plan is belachelijk,ook niet uit te voeren kwa kosten,totale onzin in de meihorst hebben ze ongeveer 100 huizen aardgasvrij gemaakt ik kom daar wel eens bij kennissen,die klagen steen en been omdat ze in de winter hun huis niet warm kunnen krijgen,donderstraal gewoon op met dit plan,ik laat zolang ik woon in de ------- niemand in mijn woning toe om dat uitleveren

Overweging De zienswijze geeft inzicht in de zorgen die leven bij inwoners in de wijk. - Niet uitvoerbaar wat betreft kosten In het Wijkwarmteplan staat beschreven dat het aanleggen en beheren van een alternatieve warmteoplossing veel geld kost. Dat geldt zowel voor een warmtenet als voor een individuele warmtepomp. Om tot realisatie te komen zijn er overheidsbijdragen nodig. Het uitgangspunt van de gemeente Nijmegen is dat iedereen mee moet kunnen doen en dat woonlastenneutraliteit het uitgangspunt is. - Vergelijking met 100 huizen in Meijhorst De ervaringen die inwoners van Zwanenveld en Lankforst-Noord kennen uit Meijhorst zijn goed bekend en om die reden ook beschreven in het Wijkwarmteplan. Met een vermelding naar die woningen staat beschreven dat vergaande isolatie in Dukenburg zorgvuldig moet gebeuren voor comfortabele verwarming met een warmtepomp. Tevens staat beschreven dat de overgang naar een warmtepomp om begeleiding vraagt richting een nieuwe manier van verwarmen. De vergaande isolatie is voor veel woningen met veel moeite te realiseren. En onder meer om die reden zien we de reguliere warmtepomp niet als oplossing voor alle woningen in Zwanenveld en Lankforst-Noord.

Conclusie Vanwege het feit dat de opmerking in de zienswijze al staat vermeld in het Wijkwarmteplan is aanpassing op dit punt niet noodzakelijk.

Zienswijze 2 hallo, en wie gaat dat betalen, ik hoor overal dat zo'n warmtepomp vreselijk duur is

Overweging De zienswijze geeft inzicht in de zorgen die leven bij inwoners in de wijk. In het Wijkwarmteplan staat beschreven dat het aanleggen en beheren van een alternatieve warmteoplossing veel geld kost. Dat geldt zowel voor een warmtenet als voor een individuele warmtepomp. Om tot realisatie te komen zijn er overheidsbijdragen nodig. Het uitgangspunt van de gemeente Nijmegen is dat iedereen mee moet kunnen doen en dat woonlastenneutraliteit het uitgangspunt is.

24 Juni 2022 - opgesteld door Tom Verhoef, 06 – 281 27 510, t.verhoef@nijmegen.nl

Conclusie Vanwege het feit dat de opmerking in de zienswijze al staat vermeld in het Wijkwarmteplan is aanpassing op dit punt niet noodzakelijk.

Zienswijze 3 Naar aanleiding van uw brief van 28 april 2022 waarin wordt gevraagd mijn mening te geven over het wijk warmteplan deel ik u via deze mail mee dat ik voorlopig, in ziektegeval de eerste 15 jaren, geen behoefte heb aan een wijkwarmte plan waarin onze woning totaal gasloos worden gemaakt en/of op een warmtenet worden aangesloten.

Overweging De zienswijze geeft inzicht hoe een deel van de wijk denkt over de komst van een warmtenet. In het Wijkwarmteplan zijn de resultaten van de enquête uit 2021 hierover beschreven die vorig jaar is gehouden in de wijk.

Conclusie De meningen over de komst van een warmtenet staan in het Wijkwarmteplan vermeld en aanpassing op dit punt is niet noodzakelijk.

Zienswijze 4 Hier een reactie op de voorgenomen plannen , Zwanenveld van het gas af. Vooropgesteld : Wij zijn er niet gerust op. Er wordt aangegeven dat de aanvoertemperatuur 70 graden is. Wij denken vanaf de straat ! Wat houden we over aan temperatuur vanaf verdieping 4/5/6 of hoger ?? Dan te bedenken over de kosten van nieuwe apparatuur !! Zoals pannen en een inductie kookplaat ? Conclusie : De totalen kosten over plus/ minus 4000 woningen wordt voor deze armlastige gemeente zo schrikbarend hoog dat IK er voorlopig GEEN heil in zie.

Overweging De zienswijze geeft inzicht in de zorgen die leven bij inwoners in de wijk. De zorgen over de betaalbaarheid en goede werking van het systeem, ook op 6 hoog, zijn vaker genoemd en staan in algemeenheden beschreven in het Wijkwarmteplan. - Goede werking van het systeem, aanvoertemperatuur 70 graden en hoog in de flat. In het Wijkwarmteplan staat beschreven dat voor de woningen in Zwanenveld en Lankforst-Noord een warmtevoorziening met een aanlevertemperatuur van 70 graden benodigd is in de woning. Dit geldt dus zowel voor grondgebonden woningen als voor gestapelde bouw.

24 Juni 2022 - opgesteld door Tom Verhoef, 06 – 281 27 510, t.verhoef@nijmegen.nl

Omdat de zorg rondom warmte op de bovenste verdieping alleen in algemeenheden in het Wijkwarmteplan staat beschreven, wordt een nadere toelichting hierover in het Wijkwarmteplan opgenomen. Zo wordt voor de toekomst geborgd dat warmtetransport naar de bovenste verdiepingen voldoende aandacht krijgt.

- Betaalbaarheid overstap, waaronder inductieplaat en pannen In het Wijkwarmteplan staat beschreven dat het aanleggen en beheren van een alternatieve warmteoplossing veel geld kost. Om tot realisatie te komen zijn er overheidsbijdragen nodig. Het uitgangspunt van de gemeente Nijmegen is dat iedereen mee moet kunnen doen en dat woonlastenneutraliteit het uitgangspunt is. Ook staat in het Wijkwarmteplan beschreven wat de kosten zijn voor pannen en inductiekookplaat.

Conclusie Ten aanzien van warmtelevering op de hogere verdiepingen wordt een aanvulling opgenomen in het Wijkwarmteplan om voor de toekomst te borgen dat er voldoende aandacht aan wordt besteed en de zorgen serieus worden genomen. Vanwege het feit dat de opmerking over de betaalbaarheid al staan vermeld in het Wijkwarmteplan is aanpassing op dit punt niet noodzakelijk.

Zienswijze 5 Beste projectteam duurzaam wonen Dukenburg, Met interesse las ik de folder over het 'wijkplan Zwanenveld aardgasvrij' zoals deze in de wijk is verspreid. Ik vond het goed om te lezen dat men inzet op verduurzamen op 3 manieren, echter heb ik een open aanmerking bij stap 1: isoleren. Ook verderop in de folder lees ik dat de meeste woningen al een energielabel C of D zouden hebben. Dit is echter in ieder geval wat betreft mijn flat aan de Oude Dukenburgseweg, Leuvenshof van woningbouwvereniging Portaal, vooral een papieren realiteit. Zo is mijn flatwoning enkele jaren geleden op papier van de ene op de andere dag van een energielabel F naar een energielabel C gegaan. Ik werd hier enkel per post over geïnformeerd, zonder dus dat ook maar één verbetering in- of aan de woning was gedaan. Navraag leerde dat dit was gedaan na inspectie van een 'modelwoning in de flat', die natuurlijk wel was gerenoveerd en beter geïsoleerd - en dat zo'n administratieve wijziging voor een geheel blok ineens op basis van één modelwoning gewoon was toegestaan. De nadelen zijn natuurlijk voor mij, omdat woningen met een lager energielabel eerder aan de beurt komen voor renovatie en isolatie. Ook mag de huur jaarlijks verhoogd blijven worden, in tegenstelling tot een woning met energielabel F, wat het m.i. eigenlijk nog steeds is.

Het betreft een flat uit de jaren 70 met enkel een houten wand als afscheiding naar het balkon en de buitenlucht, die zo lek is als een mandje wat betreft tocht en kou. In de winter is het amper warmer te krijgen dan 19 graden en dan alleen met enorme kosten. Na het eerste jaar hier wonen ben ik daardoor zelfs in financiële problemen geraakt, doordat men €2200 aan nabetaling eiste voor de verwarming bovenop het voorschot van al €100 per maand - een totaal dus van zo'n €3400 en dat in 2011. Sindsdien is er niets aan de woning verbeterd, behalve dan op papier.

24 Juni 2022 - opgesteld door Tom Verhoef, 06 – 281 27 510, t.verhoef@nijmegen.nl

Ik zou dan ook graag zien dat de gemeente dit onderwerp qua werkelijk energielabel en isolatie meeneemt in het project en aan zou willen kaarten bij een partner in dit project, namelijk woningbouwvereniging Portaal - en op zijn minst op de hoogte is dat het uitgangspunt van energielabel C of D mijns inziens echt een te positief beeld schetst. Het zou mooi zijn als het projectteam zelf controles kan uitvoeren op de juistheid van de energielabels en aanwezige isolatie, bijvoorbeeld door in de winter met de beschikbare warmtebeeldcamera gericht op de grote flatgebouwen; ter illustratie, de grote (eenden)vijver onder de balkons van het complex bevriest in de winter zelfs bij -15 niet door het enorme warmteverlies. Ik hoop u met deze reactie te hebben geïnformeerd.

Overweging Een goede werking van een toekomstig warmtesysteem en daarmee comfort voor alle woningen is een van de belangrijke uitgangspunten bij een aardgasvrij alternatief. Net als de betaalbaarheid. Dit staat beschreven in het Wijkwarmteplan. De uitdagingen zoals geuit hebben we gedeeld met woningcorporatie Portaal. Zodat zij de opmerkingen mee nemen voor toekomstige stappen en eventueel maatregelen kunnen nemen. Gezien de tocht en kou die geschetst wordt, kan dit betekenen dat er maatregelen aan de woning nodig zijn wanneer deze aangesloten worden op een aardgasvrij alternatief. Dit is aan de eigenaar van een pand om te besluiten, binnen het kader dat iedereen het comfortabel warm moet hebben. De betrokken woningcorporaties bekijken nadrukkelijk of onderhoud gelijktijdig met de aanleg van een aardgasvrij alternatief gecombineerd kan worden. Het is bekend dat een energielabel niet altijd volledig inzicht geeft. Vanaf 2021 is landelijk een nieuwe methodiek opgesteld voor het berekenen van het energielabel van een pand. Oude labels blijven 10 jaar geldig. Zoals ook beschreven in het Wijkwarmteplan lenen we als gemeente gratis een warmtebeeldcamera uit aan inwoners, komend jaar in samenwerking met de Energiecoaches, om inzicht te krijgen in eenvoudige maatregelen die genomen kunnen worden. Dit aanbod hebben we ook neergelegd bij de indiener van de zienswijze.

Conclusie Vanwege het feit dat de opmerkingen in de zienswijze al staan vermeld in het Wijkwarmteplan is aanpassing op dit punt niet noodzakelijk. De opmerking richting Portaal zijn doorgegeven.

Zienswijze 6 Wat ik zeer belangrijk vindt is dat alle woningen een aanbieding krijgen. Ook de koopwoningen in een deel van de wijk waar weinig huur woningen zijn. Het mag niet zo zijn dat als er maar een paar bewoners in een straat aangesloten willen worden, zij dan niet op het warmte net kunnen en worden overgeleverd aan een warmte pomp. De kosten van het aansluiten moet voor elke woning gelijk zijn. Het mooiste is wat KPN gedaan heeft, aansluiten tot in de meterkast ,waarna de bewoner nog een keuze kan maken.. Niet te begrijpen dat een lucht- lucht warmtepomp niet voor subsidie in aanmerking komt. 24 Juni 2022 - opgesteld door Tom Verhoef, 06 – 281 27 510, t.verhoef@nijmegen.nl

- Reactie gemeente Zoals we hebben afgesproken in de laatste bijeenkomst wordt nu voor twee woningen in de 63e en 66e straat in detail inzichtelijk gemaakt wat de inpandige kosten zijn om de woning aan te sluiten op het warmtenet. Naast de kosten voor het aansluiten op het warmtenet ontstaat er dan een volledig beeld van de kosten voor een particuliere woningbezitter. Ik wacht nog op de rapporten van deze woningen. Zodra ik deze inzichtelijk heb, zal ik deze delen. Rekening houdend met de nieuwe uitgangspunten, zoals een warmtenet zoveel mogelijk in publieke handen, moet er een aanbod komen voor de woningeigenaren om aan te sluiten op een warmtenet. Dit betreft eenmalige kosten en inzicht in de kosten voor de warmte. Dit aanbod is er nu nog niet. We werken aan een warmtenet zodat hele wijken af kunnen van de fossiele brandstof en niemand uitgesloten wordt. Dus je uitgangspunt ondersteunen we van harte. We benoemen in de uitgangspunten de 4000 woningen omdat dit als minimale hoeveelheid gezien wordt om een warmtenet aan te leggen. Dit is uiteraard niet een eindpunt. Of het financieel haalbaar is om iedereen aan te sluiten op een warmtenet op de ‘KPN manier’ is een grote vraag en gelijktijdig een begrijpelijke reactie. -

Reactie inwoner met verzoek om die reactie ook mee te nemen

1. Hallo. 2. Bedankt voor je snelle reactie. 3. Een rapport opmaken wat betreft de aansluitkosten bij twee vergelijkbare woningen lijkt mij net betrouwbaar. 4. Er zijn veel meer soorten woningen als alleen de 60 ste staat. 5. Weet niet wie de kosten hiervan op zich neemt, maar het is GEEN representatief onderzoek voor de hele wijk Zwanenveld. 6. Ga ervan uit dat je deze mail ook meeneemt als reactie. 7. groetjes

Overweging - alle woningen een aanbieding, van 4000 naar alle woningen In het Wijkwarmteplan staat beschreven dat het aanleggen en beheren van een alternatieve warmteoplossing veel geld kost. Om tot realisatie te komen zijn er overheidsbijdragen nodig. Het uitgangspunt van de gemeente Nijmegen is dat iedereen mee moet kunnen doen en dat woonlastenneutraliteit het uitgangspunt is. Het uitgangspunten van 4000 woningen die aan willen sluiten wordt gehanteerd omdat dit als minimale hoeveelheid gezien wordt om een warmtenet aan te leggen. Het is niet de verwachting dat dit het eindpunt is, hoe de stap te zetten van 4000 woningen naar andere delen van Dukenburg zal afhangen van de businesscase. De gedachte rondom aansluiting op de ‘KPN manier’, is een voorstel voor verdere uitwerking in de toekomst. - Inpandige kosten In het Wijkwarmteplan staat beschreven dat bij een warmtenetaansluiting eenmalige kosten horen. Namelijk de investeringskosten in het warmtenet, investeringen in een woning (zoals leidingwerk) en

24 Juni 2022 - opgesteld door Tom Verhoef, 06 – 281 27 510, t.verhoef@nijmegen.nl

maandelijkse kosten voor vastrecht en levering van warmte. In de loop van 2022 willen we inzicht hebben in de kosten voor een warmtenetaansluiting. Om beter zicht te hebben op de inpandige kosten, wordt een rapport opgesteld van enkele type woningen. Deze woningen zijn geselecteerd in afstemming met de klankbordgroep betrokken bij het opstellen van het Wijkwarmteplan en worden gedeeld met de betrokkenen. In de toekomst kan, indien benodigd, de selectie van woningen uitgebreid worden. Dit volgt in een later stadium.

Conclusie De suggesties die gedaan worden voor het vervolgtraject worden meegenomen. Vanwege het feit dat de verdere opmerkingen in de zienswijze al staan vermeld in het Wijkwarmteplan is aanpassing op dit punt niet noodzakelijk.

Zienswijze 7 Hooggeacht college van Burgemeester en wethouders van Nijmegen, U vroeg om een reactie op het concept wijkwarmteplan dat u in beknopte vorm heeft op gestuurd. Ik ben huurder (van Talis) in de wijk Zwanenveld (hoogbouw). Hoewel ik achter het streven sta om aardgas vrij te worden, en in het algemeen, om te verduurzamen, wil ik toch mijn reserve uitspreken voor dit plan. Het probleem met dit plan is dat het bij voorbaat al vast staat dat warmte via een warmtenet moet worden aangelegd. Immers hier heeft de gemeente al subsidie van de staat voor ontvangen. De subsidie is alleen voor de aanleg van het warmtenet. Niet voor de gebruikers of het verbruik. Er zullen zich uiteraard te weinig mensen uitspreken tegen dit plan waardoor de stille minderheid instemt met dit concept wijkwarmteplan en de lichten verder op groen gaan voor de uitrol van dit warmtenet. Een ander probleem met het plan is dat het nog niet vast staat wat het (verbruik) gaat kosten. Dit is immers vastgelegd in de Warmtewet. Op dit moment is er nog een koppeling aan de aardgasprijs. Wat de nieuwe Warmtewet zal dicteren is nog niet bekend. Alle goed bedoelde toezeggingen dat deze wet de consument moet beschermen om de kosten te beperken zie ik met huidige energieprijzen in rook op gaan. Verder het grootste probleem met het wijkwarmteplan is de monopoliepositie van de warmte leverancier.

Het wordt op die manier onmogelijk om ooit een andere aanbieder te kiezen. We hebben gezien bij andere warmtenetten (in Nederland maar ook in Nijmegen-Noord) dat prijzen hoog zijn en dat consumenten niet kunnen kiezen. Er zou tenminste een toezegging moeten komen dat elke consument (huurder of huiseigenaar) kan kiezen om geen warmte van het warmtenet af te nemen. Dit betekent dus geen maandelijkse/jaarlijkse netkosten/aansluitkosten als de consument geen warmte via het warmtenet wil. Het laten loskoppelen van het warmtenet zou voor elke nieuwe bewoner van een (huur/koop) huis kosteloos moeten kunnen gebeuren. Overigens zou ik ook graag uitgelegd willen hebben waarom er voor restwarmte (van de ARN) betaald zou moeten worden. Ik kan me voorstellen dat voor het afschrijven van de aanleg van de leidingen voor een warmtenet kosten in rekening moeten worden gebracht. Maar die aanlegkosten worden dus gesubsidieerd. Hoeveel moet er werkelijk betaald worden door de consument voor de aangevoerde warmte (die toch gratis is?) en welk deel voor de afschrijving van het leidingstelsel?. Hoeveel kost het nadat het systeem is afgeschreven is nog om het netwerk te onderhouden? Hoelang is de afschrijftermijn?

24 Juni 2022 - opgesteld door Tom Verhoef, 06 – 281 27 510, t.verhoef@nijmegen.nl

Aanvullende tip op het bovenstaande: wees transparant over de werkelijke kosten voor de consument. Laat ons pas beslissen als er meer duidelijkheid is over de werkelijke kosten (en de nieuwe Warmtewet bekend is). Conclusie: ik ben op dit moment tegen de aanleg van het wijkwarmtenet. Pas als er meer bekend is over de werkelijke kosten voor de consument kan er door de consument een beslissing genomen worden. Nu is het gelijk aan het uitschrijven van een blanco check. Ook zou ik toezeggingen willen zien dat individuele aansluitingen kosteloos zouden kunnen worden losgekoppeld.

Overweging - Keuze warmtenet Op basis van de analyse die is beschreven in het Wijkwarmteplan lijkt een collectief middentemperatuur warmtenet voor de wijken Zwanenveld en Lankforst-Noord de beste optie. Warmte van afvalenergiecentrale ARN is op dit moment de best beschikbare bron. Maar we moeten nog veel vragen beantwoorden om een definitieve keuze te kunnen maken. De afweging is beschreven in het Wijkwarmteplan. - Private monopolist incl. voorwaarden De zorgen die geuit worden rondom de private monopolist zijn bekend. Juist vanwege deze zorgen staat in het Wijkwarmteplan dat in het huidige proces naar de toekomst we geen private monopolist willen, maar publieke warmtelevering zodat zorgen over service en prijs worden weggenomen. In het Wijkwarmteplan staat reeds beschreven dat we toewerken naar een warmtenet voor ‘wie dat wil’. Indien een eigenaar nu geen warmtenet wil, worden er geen maandelijkse/jaarlijkse netkosten/aansluitkosten gerekend. - Transparantie kosten Zoals beschreven in het Wijkwarmteplan horen bij een warmtenetaansluiting eenmalige investeringskosten in het warmtenet, investeringen in een woning (zoals leidingwerk) en maandelijkse kosten voor vastrecht en levering van warmte. Voor een deel kan de investering met warmtelevering worden terugverdiend. Maar er blijft een onrendabele top over waarvoor subsidie nodig is.

In 2022 willen we met elkaar inzichtelijk maken wat de financiële consequenties zijn en haalbaarheid is van een warmtenet onder nieuwe geformuleerde voorwaarden. Zodra deze informatie beschikbaar is, worden inwoners hierbij betrokken.

Conclusie De suggesties die gedaan worden voor het vervolgtraject worden meegenomen. Vanwege het feit dat de opmerkingen in de zienswijze al staan vermeld in het Wijkwarmteplan is aanpassing op dit punt niet noodzakelijk.

Zienswijze 8 Kort en krachtig ..ben het er NIET mee eens dat we hier geen keus in hebben. Ga verder ook niet na bijeenkomsten want heb er totaal geen interesse in..ook geen reaktie op deze mail graag. Mvg

24 Juni 2022 - opgesteld door Tom Verhoef, 06 – 281 27 510, t.verhoef@nijmegen.nl

Overweging De zienswijze geeft inzicht hoe een deel van de wijk denkt over de komst van een warmtenet. In het Wijkwarmteplan zijn de resultaten van de enquête uit 2021 hierover beschreven die vorig jaar is gehouden in de wijk.

Conclusie De meningen over de komst van een warmtenet staan in het Wijkwarmteplan vermeld en aanpassing op dit punt is niet noodzakelijk.

Zienswijze 9 Beste Hr./Mevr. Onlangs brief en info ontvangen over aardgasvrij Nijmegen. Ik en velen hier in de flat, zijn het hier niet mee eens. Er is steeds meer armoede in Nederland. Er wordt gesuggereerd dat men alleen nieuwe pannen en inductieplaat moet aansluiten. Dit voor een bedrag van ongeveer € 1500. Echter, dit klopt niet helemaal. Het zal eraan liggen hoeveel pannen men nodig heeft en welke inductieplaat men wil. Daarbij zal er ook een verbouwing van de keuken moeten plaatsvinden, om de inductieplaat te plaatsen. Als ik spreek over de situatie bij mijzelf, hier is de keuken in februari 2022 verbouwd. Zodanig, dat ik mijn 6 pits fornuis met oven van een duur merk op de door mij gewenste plek kon plaatsen. Dit gasfornuis is m.i. niet te vervangen door een inductieplaat met dezelfde capaciteiten. Ook de gesuggereerde € 1500 zijn voor mij en voor velen hier in de flat niet op te brengen. Velen met een uitkering en ikzelf met een klein pensioentje, waarmee het nu al heel zwaar is om elke maand rond te komen. En zo zijn er velen met mij. Een lening? Dacht het niet. Waarom in de schulden steken omdat de gemeente Nijmegen hun plannen persé door willen drukken, ten koste van eenvoudige burgers? Straks word het hartstikke druk onder de bruggen door slapers die hun maandelijkse lasten niet meer kunnen opbrengen.

Al bij al, voor hier in de Lankforst geen goed plan voor mij en de meeste andere bewoners.

Overweging -

Oneens met de stap om van het aardgas af te gaan

24 Juni 2022 - opgesteld door Tom Verhoef, 06 – 281 27 510, t.verhoef@nijmegen.nl

De zienswijze geeft inzicht hoe een deel van de wijk denkt over de komst van een warmtenet. In het Wijkwarmteplan zijn de resultaten van de enquête uit 2021 hierover beschreven die vorig jaar is gehouden in de wijk. - Inductieplaat, kosten In de zienswijze wordt aangegeven dat de € 1500 voor het aansluiten op een inductieplaat niet altijd toereikend is. Dit is een terechte constatering, iedereen kan een eigen keuze maken. Om die reden zijn we in het Wijkwarmteplan uitgegaan van een gemiddeld huishouden waarbij aanpassingen nodig zijn aan de elektriciteitsaansluiting en nieuwe pannen nodig zijn. Dit staat op die wijze beschreven in het Wijkwarmteplan. De bedragen zijn voortgekomen uit onafhankelijke bronnen. Net als dat € 1500 voor niet iedereen toereikend is, kan het ook een te hoge inschatting zijn voor diverse huishoudens. In het Wijkwarmteplan staat tevens beschreven dat een inductieplaat een goed alternatief lijkt, indien we de overstap onder meer financieel aantrekkelijk maken. - Betaalbaarheid Als gemeente willen we borgen dat de overstap naar een aardgasvrij alternatief (warmtenet of warmtepomp) ‘woonlastenneutraal’ is. Daarmee bedoelen we dat het niet meer kost dan de huidige energiekosten zodat iedereen mee kan doen. Dat de betaalbaarheid en woonlastenneutraliteit enorm belangrijk zijn, is reeds opgenomen in het Wijkwarmteplan.

Ook hebben we reeds opgenomen in het Wijkwarmteplan dat er financiële arrangementen nodig zijn om mensen te ontzorgen. Alleen dan is het voor iedereen mogelijk om mee te doen.

Conclusie Vanwege het feit dat de opmerkingen in de zienswijze al staan vermeld in het Wijkwarmteplan is aanpassing niet noodzakelijk. De betaalbaarheid van een aardgasvrij alternatief krijgt in de toekomst verdere aandacht.

Zienswijze 10 Bij deze wil ik u laten weten dat wij niet willen deelnemen aan het Wijkwarmteplan Zwanenveld/Lankforst-Noord. Als woningeigenaar hebben wij zelf al heel veel gedaan. Aangezien wij al op leeftijd zijn en de verwachte hoge kosten en de onduidelijkheid hieromtrent die gepaard gaan met het aanleggen van een warmtenet willen wij hier niet in investeren.

Overweging De zienswijze geeft inzicht hoe een deel van de wijk denkt over de komst van een warmtenet. In het Wijkwarmteplan zijn de resultaten van de enquête uit 2021 hierover beschreven die vorig jaar is gehouden in de wijk.

24 Juni 2022 - opgesteld door Tom Verhoef, 06 – 281 27 510, t.verhoef@nijmegen.nl

Conclusie De meningen over de komst van een warmtenet staan in het Wijkwarmteplan vermeld en aanpassing op dit punt is niet noodzakelijk.

Zienswijze 11 L.S. Graag willen wij reageren op het Warmtenetplan in Zwanenveld. Er zijn verschillende redenen waarom wij tegen zijn voor het maken van een Aardgasvrij Zwanenveld en vooral met name de HOOGBOUW Zwanenveld! Deze flats zijn van Woningcorporatie Talis en zijn gebouwd vanaf eind jaren zestig tot de eerste jaren 1970. 1. In de afgelopen 2 jaar zijn er diverse duidelijke TV uitzendingen geweest n.a.v. Energietransitie: o.a. gespecifieerd op het gebruik van een Warmtenet 2. Ook gerenommeerde wetenschappers hebben benadrukt dat een warmtenet in een HOOGBOUW van (8-10- 12- verdiepingen) vooral de bewoners in de bovenste lagen (vanaf ( 6 - etages) in de kou komen te staan. Letterlijk en figuurlijk. 3. dit houdt o.a. in dat voor die bewoners helemaal geen sprake is van een duurzaamheid. De kosten stijgen alleen nog meer voor hen en men krijgt het ALSNOG niet warm! 4. Daardoor moet men extra elektrisch bij verwarmen, terwijl juist in de onderlagen de bewoners kunnen bezuinigen!!! Een grote bron van ergernis wordt hierdoor gecreëerd. Daarnaast komt de bovenste laag ook nog eens dubbel duurder uit! 5. Wij willen niet dat we verleidt worden door dure en onduidelijke praatjes c.q. valse beloftes op papier die uiteindelijk niet nagekomen kunnen of gaan worden = NIET HAALBAAR ZIJN!      

 

De rechtvaardigheid van een energietransitie moet en mag niet ONGELIJKE uitkomsten gaan worden voor bewoners! Ook niet als een Corporatie “vecht” met een LABEL- eis die vanuit een algoritmisch systeem mee geëxperimenteerd wordt. Daar bedoelen we o.a. mee dat de woningen op een kostenbesparende wijze geïsoleerd worden! Ook blijft de vraag of alle woningen in Nederland wel aardgasvrij KUNNEN zijn! wij denken dat HOOGBOUW geen status moet hebben om dit plan uit te gaan voeren! Ook niet gedwongen!! Wij willen ook benadrukken dat de samenstelling van mensen binnen de HOOGBOUW de laatste jaren zo divers is geworden (veel migranten en andere bijzondere groepen) die, wat tot nu toe gebleken is, niet of nauwelijks reageren of voorlichting lezen hieromtrent etc. Natuurlijk zijn daar uitzonderingen op!! Los van alle tips die nu geregeld op je scherm, brievenbus of mobile binnen komen lijkt het ons lastig om EENSGEZIND een oplossing te vinden! Want ALLE bewoners op de bovenste lagen zullen KEIHARD een onrechtvaardigheid ondervinden in hun kostenplaatje en dat mag niet gebeuren!!

24 Juni 2022 - opgesteld door Tom Verhoef, 06 – 281 27 510, t.verhoef@nijmegen.nl





Er is nu al een onredelijkheid in de verdeling qua stoken. In de transities van Energiebedrijven gaat men er vanuit dat een flat max. 1100 kuub gas stookt… maar dit terzijde! Een ander sterk punt is dat het ELEKTRISCH Net nu al vaak overbelast raakt vanwege diversiteiten in Over-gebruik en uitbreidingen van woningen. En wat gebeurt er als de A.R.N. verbranding centrale uitgeschakeld c.q. uitval wordt door overbelasting of door een storing! Dan zitten we met z’n allen in de kou! Voor onze Hoogbouw is er geen alternatief! Dus niet van het GAS af! Dit zijn onze bezwaren.

Overweging De zienswijze geeft inzicht in de zorgen die leven bij inwoners in de wijk. - Comfortabel warm in hoogbouw, goede werking en niet duurder In het Wijkwarmteplan staat beschreven dat voor de woningen in Zwanenveld en Lankforst-Noord een warmtevoorziening met een aanlevertemperatuur van 70 graden benodigd is in de woning. Dit geldt dus zowel voor grondgebonden woningen als voor gestapelde bouw. Het is dus een uitgangspunt bij verdere uitwerking dat deze temperatuur ook tot 12 hoog in de flat bij een appartement binnenkomt. Elektrisch bij verwarmen moet niet nodig zijn. En voor een belangrijk deel van de woningen in Zwanenveld en Lankforst-Noord is bekend welke maatregelen aan de woning nodig zijn om het comfortabel warm te houden. Technisch gezien is het met een goed ontwerp geen probleem om de warmte naar boven te transporteren. We zijn bekend met de ervaringen uit het verleden in Dukenburg. Zoals de eerder aanwezige collectieve systemen in Zwanenveld waar meerdere bewoners hebben aangegeven dat in het verleden onvoldoende warmte naar boven werd getransporteerd inclusief de aanwezigheid van oneerlijke warmtemeters. Ook zijn de ongeïsoleerde warmteleidingen die in het verleden in andere delen van Dukenburg hebben gelegen bekend. Deze zijn meermaals in de winter defect geweest.

De zorg rondom warmte op de bovenste verdieping staat alleen in algemeenheden in het Wijkwarmteplan beschreven. Een nadere toelichting hierover wordt het Wijkwarmteplan opgenomen. Zo wordt voor de toekomst geborgd dat warmtetransport naar de bovenste verdiepingen voldoende aandacht krijgt. - Betaalbaarheid, voor iedereen Als gemeente willen we borgen dat de overstap naar een aardgasvrij alternatief ‘woonlastenneutraal’ is. Daarmee bedoelen we dat het niet meer kost dan de huidige energiekosten zodat iedereen mee kan doen. Dat de betaalbaarheid en woonlastenneutraliteit enorm belangrijk zijn, is reeds opgenomen in het Wijkwarmteplan. - Elektriciteitsnet Een van de uitdagingen van de energie- en warmtetransitie is het elektriciteitsnet. In het Wijkwarmteplan staat dan ook dat indien alle huishoudens overstappen op individuele oplossingen,

24 Juni 2022 - opgesteld door Tom Verhoef, 06 – 281 27 510, t.verhoef@nijmegen.nl

een verzwaring in het elektriciteitsnet nodig is. Een warmtenet voorkomt juist een belangrijk deel van deze uitdaging. - Storing ARN Een betrouwbare warmtevoorziening is enorm belangrijk. Indien er een warmtenet zou komen met warmte van de ARN, wordt er, zoals beschreven in het Wijkwarmteplan, ook nagedacht over een back-up voorziening indien er storingen zijn of uitval door onderhoud. Dat is bijvoorbeeld ook in Nijmegen-Noord geregeld, zodat niemand in de kou zit als er een storing of uitval is.

Conclusie De zorg rondom warmte op de bovenste verdieping staat alleen in algemeenheden in het Wijkwarmteplan beschreven. Een nadere toelichting hierover wordt het Wijkwarmteplan opgenomen. Zo wordt voor de toekomst geborgd dat warmtetransport naar de bovenste verdiepingen voldoende aandacht krijgt. Vanwege het feit dat de overige opmerkingen uit de zienswijze al staan vermeld in het Wijkwarmteplan is aanpassing daarop niet noodzakelijk.

Zienswijze 12 Het is helemaal leuk een aardgasvrij zwanenveld, maar wie gaat voor de kosten opdraaien. Ik woon in een koophuis met een wao uitkering, kan niks lenen en door de hoge kosten van kevensonderhoud is het al de eindjes aan elkaar knopen, daarbij is een lening om van het gas af te gaan niet mogelijk. Wij koken al inductie en verwarmen de woonkaner zoveel het kan met een airco, om gas te besparen maar meer gaat niet. Zo denken er meer koophuis bewoners over, het moet wel kunnen, de wil is er wel. Zo zijn er subsidies maar dan nog ben.je 1000den euros kwijt voor isolatie en zonnepanelen, niet iedereen kan zich dat veroorloven in deze tijd en bijv zonder een goede baan.

Overweging Als gemeente willen we borgen dat de overstap naar een aardgasvrij alternatief ‘woonlastenneutraal’ is. Daarmee bedoelen we dat het niet meer kost dan de huidige energiekosten zodat iedereen mee kan doen. Dat de betaalbaarheid en woonlastenneutraliteit enorm belangrijk zijn, is reeds opgenomen in het Wijkwarmteplan. Ook hebben we reeds opgenomen in het Wijkwarmteplan dat er financiële arrangementen nodig zijn om mensen te ontzorgen. Alleen dan is het voor iedereen mogelijk om mee te doen.

24 Juni 2022 - opgesteld door Tom Verhoef, 06 – 281 27 510, t.verhoef@nijmegen.nl

Conclusie Vanwege het feit dat de opmerkingen in de zienswijze al staan vermeld in het Wijkwarmteplan is aanpassing niet noodzakelijk. De betaalbaarheid van een aardgasvrij alternatief krijgt in de toekomst verdere aandacht.

Zienswijze 13 Reactie wijk warmteplan Mijn vrouw en ik ( beiden 73 jaar) wonen al 50 jaar in Zwanenveld in een huurhuis van een NMG Vastgoed beheer. Dus geen sociale huurwoning. Vrije sector huurwoningen staan op meerdere plaatsen in Zwanenveld met koopwoningen er tussen. Deze huurwoningen worden met hoge huren verhuurd aan de bewoners. Een wijk warmtenet met interne huisaanpassingen gaat veel geld kosten en wordt mede doorberekend aan de verhuurders en tenslotte aan de huurders. De huren zullen weer fors stijgen voor deze sector en voor veel bewoners onbetaalbaar worden. Een alternatief, zoals verhuizen is door de woningschaarste, niet aanwezig. De meeste huurders in de vrije sector zullen dan ook geen voorstander zijn van dit warmtenet. Meerdere nadelen zijn: -Bij aanleg moet in hoofdwegen, straten, voortuinen worden gegraven en weer bestraat worden. Hierbij wordt geen rekening gehouden met de stikstof vervuiling en vervuiling door uitlaatgassen van weer de bekende verkeersopstoppingen door deze werkzaamheden in Nijmegen. - De kosten van herstelwerkzaamheden van voortuinen wordt onderschat. - Het risico van storingen of uitval van een netwerk of de centrale kan een wijk of heel Dukenburg treffen. - Het aanleveren van 70 graden warm water is over deze afstand zeer twijfelachtig. Waarom de warmte van de centrale niet gebruiken voor Beuningen en Weurt dat er vlakbij ligt.

- ARN centrale verbrand afval, dus daar wordt een hoge mate, niet wenselijke, gassen uitgestoot. De hoge kanker uitslagen, in de voorgaande jaren, onder de bevolking van Weurt zegt al genoeg. We sluiten de op kolen en hout gestookte energiecentrale maar gaan gebruik maken van een afvalverbrandingscentrale. - Ik denk dat er weinig of geen winst wordt behaald met een warmtenet, maar dat het alleen iedereen veel geld gaat kosten met veel overlast bij de aanleg. - Een punt om zaken in Nijmegen te verbeteren is al door mij en velen anderen aangehaald. In Nijmegen staan veel stoplichten. Als je 1km met de auto in Nijmegen rijdt, maak je kans dat je 10x

24 Juni 2022 - opgesteld door Tom Verhoef, 06 – 281 27 510, t.verhoef@nijmegen.nl

stilstaat voor een stoplicht. Dit betekent stoppen stilstaan met lopende motor en weer optrekken waarbij de auto het meeste verbruikt en uitstoot Ongezond voor omwonenden, voetgangers en fietsers. Zorg dat voor de doorgaande wegen, en drukke wegen in Nijmegen de stoplichten goed worden afgesteld met een groene golf. Pas hier ook de fietsoversteken op aan zodat niet bij elke druk op de knop altijd de fietser voorrang heeft en het stoplicht voor de auto op rood springt. Ook een fietser mag even wachten. Zorg dat het evenwicht weer wordt terug gebracht.

Overweging - Betaalbaarheid Als gemeente willen we borgen dat de overstap naar een aardgasvrij alternatief (warmtenet of warmtepomp) ‘woonlastenneutraal’ is. Daarmee bedoelen we dat het niet meer kost dan de huidige energiekosten zodat iedereen mee kan doen. Dat de betaalbaarheid en woonlastenneutraliteit enorm belangrijk zijn, is reeds opgenomen in het Wijkwarmteplan. De zorg over huurstijgingen die samenvallen met de aansluiting op een warmtenet, in de vrije sector huurwoningen en woningcorporatie huurwoningen staan niet beschreven in het Wijkwarmteplan. Een zorgpunt waar in de toekomst aandacht aan besteed moet worden en waarover in het Wijkwarmteplan een toelichting wordt opgenomen. - Betrouwbare warmtevoorziening In het Wijkwarmteplan staat beschreven dat voor de woningen in Zwanenveld en Lankforst-Noord een warmtevoorziening met een aanlevertemperatuur van 70 graden benodigd is in de woning. Dit geldt dus zowel voor grondgebonden woningen als voor gestapelde bouw. In het Wijkwarmteplan staat tevens toegelicht op welke wijze de aanlevertemperatuur in Nijmegen-Noord wordt gerealiseerd. De afstand tussen de ARN en Nijmegen-Noord is verder dan de afstand tussen de ARN en Dukenburg.

- Verbranding afval ten opzichte van de kolen/hout energiecentrales Door een eventuele aansluiting van Dukenburg op de warmte van de ARN wordt er niet meer afval verbrand, maar wordt de reeds beschikbare warmte anders en efficiënter gebruikt. De warmte is dus al bij de ARN aanwezig van afval uit de regio. In het Wijkwarmteplan staat dit reeds beschreven. -

Verbranding afval/ verwarming Dukenburg met de warmte van de ARN, zorgt voor hoge kanker uitslagen. In het Wijkwarmteplan staat beschreven dat de ARN streeft naar goede milieuprestaties waarbij we de uitstoot van ammoniak en fijnstof laten zien. Om die reden hebben we de vraag gesteld op welke niet wenselijke gassen gedoeld wordt, gekoppeld aan het verhoogde risico op kanker. Hieruit volgde de volgende reactie: Op u vraag over afvalstoffen arn kan ik alleen maar verwijzen naar Google. Typ daar kanker Weurt en arn en je ziet artikelen van 18 jaar terug en van recente artikelen. Ik ben geen deskundige op gebied van emisie uitstoot dus kan ik hier ook niet over oordelen. Maar bij verbranding van "afval" kan ik me voorstellen dat hier meer aan ongewenste gassen wordt uitgestoten dan bij een houtcentrale.

24 Juni 2022 - opgesteld door Tom Verhoef, 06 – 281 27 510, t.verhoef@nijmegen.nl

Dit onderdeel van de zienswijze is gebaseerd op relatief oude krantenberichten die destijds door middel van onderzoek ontkracht zijn. Hierover wordt dan ook niet verder uitgeweid in het Wijkwarmteplan. Hieronder wordt de reden hiervan onderbouwd. In 1994 is een gezondheidsonderzoek uitgevoerd naar aanleiding van onrust in Weurt over vermeend verhoogde kankerincidentie. Onderzocht is of er vormen van kanker waren die in Weurt meer voorkwamen. Daarvoor zijn beschikbare cijfers van de jaren 1989 - 1992 gebruikt van de kankerregistratie in deze regio, het Integraal Kankercentrum Oost. Uit het onderzoek bleek dat wanneer alle beoordeelde vormen van kanker in die periode bij mannen, ook de meest voorkomende in Nederland, opgeteld werden, er een lichte verhoging bestond ten opzichte van wat men verwachtte op basis van de Nederlandse cijfers. Bij vrouwen was dat niet het geval. Over oorzaken was en is niets te zeggen. Wél kon indertijd aannemelijk worden gemaakt, dat ARN niet verantwoordelijk gesteld kon worden voor die verhoging in die periode, zoals door sommigen werd gesteld, omdat die pas in werking was getreden in de loop van 1987, twee jaar voor het begin van de onderzochte periode. Dat is te kort om welke vorm van kanker ook te veroorzaken, ziekten met een heel langzame ontwikkeling.

- Uitstoot door de ARN In het Wijkwarmteplan staat beschreven dat de ARN streeft naar goede milieuprestaties. Dit doet de ARN met uitgebreide nageschakelde technieken bij de installatie om de uitstoot te verminderen. De ARN beschikt over een automatisch meetsysteem en laat ook periodieke metingen uitvoeren. Die rapportages worden beoordeeld en daarnaast wordt jaarlijks door toezicht gemeten. De emissies voldoen aan de geldende normen. In het Wijkwarmteplan staat de uitstoot van ammoniak en fijnstof als voorbeeld genoemd inclusief de normen waar de ARN ruim onder blijft. In het jaarverslag van de ARN wordt verder uitgebreid gerapporteerd over de uitstoot. - Stikstof en andere luchtvervuiling De in zijn algemeenheid stilstaande auto’s in Nijmegen met vervuilende uitstoot tot gevolg vormen geen reactie op het Wijkwarmteplan en kunnen ter kennisgeving aangenomen worden. Indien in de toekomst besloten wordt om een aardgasvrij alternatief te realiseren, worden de activiteiten getoetst aan wetgeving, zoals milieuwetgeving waaronder specifiek stikstof wetgeving.

Conclusie De zorg over huurstijgingen die samenvallen met de aansluiting op een warmtenet, in de vrije sector huurwoningen en woningcorporatie huurwoningen staan niet beschreven in het Wijkwarmteplan. Een zorgpunt waar in de toekomst aandacht aan besteed moet worden en waarover in het Wijkwarmteplan een toelichting wordt opgenomen. Om de openheid rondom de ‘goede milieuprestaties’ van de ARN weer te geven, wordt een verwijzing naar het jaarverslag van de ARN opgenomen waarin de uitstoot uitgebreid is opgenomen.

Zienswijze 14 Nav het concept wijkwarmteplan wil ik even reageren.

24 Juni 2022 - opgesteld door Tom Verhoef, 06 – 281 27 510, t.verhoef@nijmegen.nl

Als er in de Noordzee nog veel gas opgeslagen ligt, vind ik het vreemd dat er zoveel hectiek ontstaat omtrent “van het gas afgaan”. En; Hoezo één Europa; In Duitsland krijgt men een bonus als je gas aanvraagt. Dat we van Russisch gas afmoeten ben ik mee eens. Die man gun ik niks meer! Deze reden versneld wel jullie doelstelling. Dat bevreesd me en maakt me erg boos. Zonnepanelen wordt aangeraden en gesubsidieerd. Echter wordt dat opwekken een probleem in de toekomst. (Capaciteit, netwerk) Als je met deze ontwikkeling verder zou gaan (thuis stroom opslaan, huis isoleren, huis elektrisch verwarmen, elektrisch koken, etc) dan verbruik je al veel minder gas. Dan nu jullie plan; 1)Het warmtenet waar op gedoeld wordt is verre van stabiel, als ik andere gebruikers mag geloven. 2) Als het door één privaatbedrijf wordt gerund, lopen de kosten in enkele jaren flink op. Die worst is na de eerste jaren zo op. Durf ik om te wedden. 3) Hoe moet de bewoner zo’n wijziging/aanpassing gaan betalen? Ik neem aan dat er een investering verlangd wordt. Ik heb net al m’n huis volledig laten isoleren. Zelfs het dak vernieuwd. 4) Wat zijn de consequenties als je weigert er aan deel te nemen. Lees ik niks over. 5)Waarom wordt ‘t aardgasnet niet gebruikt voor alternatieven.

Ik wil m’n mening geven en meepraten, al denk ik (zoals dat in de politiek vaker gaat) zijn de besluiten al genomen en is deze “inspraak” slechts een zoethoudertje. Kortom, ik sta er niet onwelwillend tegenover, als vind ik dat er nog veel hobbels moet worden gladgestreken. Succes hiermee.

Overweging - Mening warmtenet De zienswijze geeft inzicht hoe een deel van de wijk denkt over de komst van een warmtenet. In het Wijkwarmteplan zijn de resultaten van de enquête uit 2021 hierover beschreven die vorig jaar is gehouden in de wijk. - Elektriciteit als bron In het Wijkwarmteplan gaan we uit van de Trias Energetica. Zorg eerst dat het energieverbruik naar beneden gaat en gebruik daarna duurzame energie en vervolgens fossiele energie waar dit nog noodzakelijk is. In het Wijkwarmteplan benoemen we ook de individuele oplossingen die woningeigenaren kunnen kiezen. Een elektrisch aangedreven warmtepomp is daar een voorbeeld van en de hybride warmtepomp als tussenoplossing. De nadelen, die beschreven staan in het Wijkwarmteplan, zijn de hoge graad van isolatie die benodigd is én het individuele karakter. Terwijl uiteindelijk hele wijken van het aardgas af moeten. Daarnaast staat de uitdaging van het elektriciteitsnet in het Wijkwarmteplan beschreven. -

Stabiliteit / Betrouwbaarheid warmtenet

24 Juni 2022 - opgesteld door Tom Verhoef, 06 – 281 27 510, t.verhoef@nijmegen.nl

Een betrouwbare warmtevoorziening wordt als een van de belangrijke uitgangspunten voor een warmtenet benoemd in het Wijkwarmteplan. Net als een duurzame en betaalbare warmtevoorziening. De warmte van de ARN wordt reeds gebruikt voor Nijmegen-Noord en zorgt voor een stabiele, betrouwbare levering van warmte, doordat verbranding van afval een continu proces is. In situaties waar levering door storing of onderhoud onvoldoende aanwezig is, zal een piek- en back-up voorziening nodig zijn, net zoals in Nijmegen-Noord. In het Wijkwarmteplan staat beschreven dat 4% van de totale warmtevraag in het reeds aangesloten gebied in 2020 opgewekt werd vanuit deze piek- en back-up voorziening. - Private monopolist De zorgen die geuit worden rondom de private monopolist zijn bekend. Juist vanwege deze zorgen staat in het Wijkwarmteplan dat in het huidige proces naar de toekomst we geen private monopolist willen, maar publieke warmtelevering zodat zorgen over service en prijs worden weggenomen. - Betaalbaarheid Als gemeente willen we borgen dat de overstap naar een aardgasvrij alternatief (warmtenet of warmtepomp) ‘woonlastenneutraal’ is. Daarmee bedoelen we dat het niet meer kost dan de huidige energiekosten zodat iedereen mee kan doen. Dat de betaalbaarheid en woonlastenneutraliteit enorm belangrijk zijn, is reeds opgenomen in het Wijkwarmteplan.

- Verplichting In het Wijkwarmteplan staat beschreven dat in 2021 de intentie was om heel Dukenburg aan te wijzen als ‘warmtekavel’. De gedachte hierbij was: hoe groter het gebied, hoe groter de kans op meer aansluitingen. En hoe beter betaalbaar de warmteoplossing. Hier zijn we, zoals beschreven, vanaf gestapt. We kiezen niet voor één warmtekavel voor geheel Dukenburg, maar gaan uit van aansluiten wie dat wil in het gebied. Hier is dus geen sprake van verplichting. Wel moeten in 2050 in Nederland alle woningen van het aardgas af zijn en wil Nijmegen al in 2045 energieneutraal zijn. Er is op dit moment geen wetgeving waarin woningeigenaren verplicht worden om van het aardgas af te gaan. Wel verwachten we een nieuwe warmtewet waarin bepaald gaat worden op welke wijze, en rekening houdend met de vrijheid om voor alternatieve warmteoplossingen te kiezen, niemand in de kou zit wanneer er geen gas meer geleverd wordt. Dit staat reeds in het Wijkwarmteplan. - Alternatief via aardgasnet Waterstof en Groengas, gas dat ontstaat door het vergisten van bijvoorbeeld GFT-afval, zijn beiden geschikt om, eventueel met aanpassingen, in het aardgasnet gevoed te worden. Beide gassen spelen nu en in de toekomst een rol in de energietransitie. Waarom deze gassen niet geschikt zijn voor Dukenburg staat, onderbouwd met verwijzingen naar kennisrapporten, beschreven in het Wijkwarmteplan.

Conclusie Vanwege het feit dat de opmerkingen in de zienswijze al staan vermeld in het Wijkwarmteplan is aanpassing niet noodzakelijk. De zorgen en opmerkingen krijgen in de toekomst verdere aandacht.

24 Juni 2022 - opgesteld door Tom Verhoef, 06 – 281 27 510, t.verhoef@nijmegen.nl

Zienswijze 15 Hallo ben tegen dit plan, Mijn verbruik in gas is 300 kuub per jaar omdat ik met mijn airco mijn appartement verwarm. Zie dan echt de besparing er niet van in om daarop te besparen,mede dat het warmtenet is gekoppeld aan de gasprijs die torenhoog is.

Overweging De zienswijze geeft inzicht hoe een deel van de wijk denkt over de komst van een warmtenet. In het Wijkwarmteplan zijn de resultaten van de enquête uit 2021 hierover beschreven die vorig jaar is gehouden in de wijk.

Conclusie De meningen over de komst van een warmtenet staan in het Wijkwarmteplan vermeld en aanpassing op dit punt is niet noodzakelijk.

Zienswijze 16 Goede morgen, Graag reageer ik op het aardgasvrij maken van nederland en met name nu de flat waar ik woon. Ik ben zwaar tegen de energietransitie. Aardgas is 1 van de schoonste manieren om voor verwarming/koken. Een warmtenet maakt je erg afhankelijk van 1 aanbieder. 1 storing en alles ligt plat. Er zijn nu al genoeg voorbeelden dat een warmte net in de winter afdoende is. Er wordt in Hengelo afval uit Engeland geïmporteerd om hier te verbranden en zodoende genoeg restwarmte te genereren. Dit is natuurlijk de omgekeerde wereld. We stoten daardoor veel meer co2 uit. Er stond een artikel in de Gelderlander dat er afgescheiden plastic toch in de centrale in Nijmegen wordt verbrand omdat ze anders niet de juiste temperaturen kunnen bereiken. Hiermee wordt de milieu doelen verder ondermijnd. Ik heb een flat gehuurd met verwarming dmv een eigen cv. Ik wil die vrijheid niet opgeven. Kijk naar een oorlog, dichtbij in Europa. Er is nu de mogelijkheid om over te stappen naar gasflessen. Dit zorgt voor een stukje veiligheid. De ombouw en aanleg geeft ook veel uitstoot, als je alles meerekent. Wil je echt iets doen voor het milieu dan moet je de 600 kolencentrales die in aanbouw zijn tegenhouden. Ik heb nu een maandbedrag van 25 euro voor gas en elektra samen. Ik verbruik 51kwh en 20m3 gas per maand. *Ik ben bereid de mogelijk gedwongen verandering juridisch aan te vechten.

Overweging -

Mening warmtenet

24 Juni 2022 - opgesteld door Tom Verhoef, 06 – 281 27 510, t.verhoef@nijmegen.nl

De zienswijze geeft inzicht hoe een deel van de wijk denkt over de komst van een warmtenet. In het Wijkwarmteplan zijn de resultaten van de enquête uit 2021 hierover beschreven die vorig jaar is gehouden in de wijk. - Bredere aandacht duurzaamheid ‘Samen voor het klimaat’ gaat, zoals beschreven in het Wijkwarmteplan niet alleen over aardgasvrije woningen. Ook zijn er maatregelen bedacht voor andere sectoren zoals de industrie, mobiliteit, en landbouw. - Private monopolist, keuzevrijheid De zorgen die geuit worden rondom de private monopolist zijn bekend. De verwachting is dat ook in de toekomst er één warmteleverancier per warmtenet mag leveren. blijft Juist vanwege deze zorgen staat in het Wijkwarmteplan dat in het huidige proces naar de toekomst we geen private monopolist willen, maar publieke warmtelevering zodat zorgen over service en prijs worden weggenomen. - Afval verbranden voor warmte Gescheiden plastic wordt voor recycling separaat opgehaald, niet voor verbranding. In het Wijkwarmteplan staat beschreven dat door verbranding van niet te recyclen afval warmte wordt verkregen voor de woningen. Dit afval komt bijna geheel uit Nederland, in de toekomst mogelijk geheel, waarvan het grootste deel uit de regio. Naar verwachting blijft voor de lange termijn voldoende afval van voldoende kwaliteit beschikbaar om het warmtenet van warmte te voorzien.

- Duurzaamheid warmtenet In het Wijkwarmteplan is een vergelijking van de CO2 uitstoot weergegeven van verschillende aardgasvrij alternatieven. Het warmtenet in Nijmegen-Noord zorgde in 2020 voor een CO2 besparing van 66% ten opzichte van het gebruik van een CV-ketel.

Conclusie Vanwege het feit dat de opmerkingen in de zienswijze al staan vermeld in het Wijkwarmteplan is aanpassing niet noodzakelijk. De zorgen en opmerkingen krijgen in de toekomst verdere aandacht.

Zienswijze 17 Zorgen over: - Voldoende warm wordt op de bovenste verdieping 12 hoog - Wat zijn de kosten voor inwoners. Er zijn ook inwoners in Zwanenveld die prijs verhoging niet kunnen betalen. Voorstander van het verdwijnen van fossiele brandstof, maar de portemonnee is wel belangrijk.

Overweging -

Warmte op hoge verdiepingen

24 Juni 2022 - opgesteld door Tom Verhoef, 06 – 281 27 510, t.verhoef@nijmegen.nl

In het Wijkwarmteplan staat beschreven dat voor de woningen in Zwanenveld en Lankforst-Noord een warmtevoorziening met een aanlevertemperatuur van 70 graden benodigd is in de woning. Dit geldt dus zowel voor grondgebonden woningen als voor gestapelde bouw. Omdat de zorg rondom warmte op de bovenste verdieping alleen in algemeenheden in het Wijkwarmteplan staat beschreven, wordt een nadere toelichting hierover in het Wijkwarmteplan opgenomen. Zo wordt voor de toekomst geborgd dat warmtetransport naar de bovenste verdiepingen voldoende aandacht krijgt. - Betaalbaarheid Als gemeente willen we borgen dat de overstap naar een aardgasvrij alternatief (warmtenet of warmtepomp) ‘woonlastenneutraal’ is. Daarmee bedoelen we dat het niet meer kost dan de huidige energiekosten zodat iedereen mee kan doen. Dat de betaalbaarheid en woonlastenneutraliteit enorm belangrijk zijn, is reeds opgenomen in het Wijkwarmteplan.

Conclusie Ten aanzien van warmtelevering op de hogere verdiepingen wordt een aanvulling opgenomen in het Wijkwarmteplan om voor de toekomst te borgen dat er voldoende aandacht aan wordt besteed en de zorgen serieus worden genomen. Vanwege het feit dat de opmerking over de betaalbaarheid al staan vermeld in het Wijkwarmteplan is aanpassing op dit punt niet noodzakelijk. Vanwege het feit dat de opmerking over betaalbaarheid al staat vermeld in het Wijkwarmteplan is aanpassing hierop niet noodzakelijk.

Zienswijze 18 Ik zou graag warmtenet willen met als reden dat: - In combinatie met isolatie/verduurzaming/onderhoud is het voordelig o De stookkosten dalen Ik huur bij Stichting Beheer en bewaring DPF met Hoen vastgoedbeheer als beheerder. Zou fijn zijn als de gemeente met eigenaar of beheerder contact wil leggen hierover. Er wordt meer naar gemeente geluisterd dan naar een particulier.