Woordelijke verslag 10 mei 2023

Je wil na een jaar, in geval van het voorstel van ons wil je verhuizen, dan kun je dat dus, zou je dat geld niet kunnen verhalen in de verkoop. Dus dat is kapitaalvernietiging voor de doelgroep waar u, mevrouw Brand heel erg voor opkomt en dat snap ik. Ik vind het dus best wel jammer dat die mensen hun geld kwijt zijn als er onverhoopt op welke reden dan ook zouden moeten gaan verhuizen. Het is niet zo dat andere mensen, ik denk niet dat mensen meteen vijf keer modaal inkomen opteren voor het huis wat deze mensen met een jaar geleden gekocht hebben, met die aangelegde tuin.

CompanyWebcast @2023/ Woordelijke verslagen-Nijmegen

Dus ik zou zeggen: houdt maak dat, ja, houdt het niet vast, langer dan één jaar. Het blijft toch wel bij die doelgroep en dat geeft de mogelijkheid de vrijheid aan mensen om in vrijheid te bewegen en geen kapitaalvernietiging te doen naar de investering van de nieuwe keuken. Met dit. Met de instandhoudingtermijn van één jaar willen we dus zoveel mogelijk belemmeringen en extra stapeling van regels voor de bewoners wegnemen en als u dat dus op vijf jaar laat zitten, dan houdt u, dan maakt u het kopers echt moeilijk om hun huis te verkopen. Dat is juist voor deze doelgroep jammer. Daarbij en dat is tot slot en dat is ook de laatste dat dan ook een dictum bij amendement. Als je dit gaat controleren, vijf jaar lang, dan is het ook een heleboel papieren rompslomp. Ik ben politiek actief geworden om de bureaucratie uit de zorg weg te bannen. We gaan dat dan echt in de woningbouw toevoegen. Dat moeten we daar regels voor opstellen, moeten we dat gaan controleren. Dat moet vijf jaar gebeuren voor de bewoners niet fijn is, voor de kopers niet, voor de verkopers en ook niet voorde gemeente. Dus ik zou echt willen ontraden om dit amendement aan te nemen. Dan komen we bij het volgende amendement. Ook daar snap ik heel goed de goede bedoelingen en ik snap heel goed dat je zegt: een huis van 24 vierkante meter is eigenlijk geen huis.

Een huis van 50 vierkante meter, dat begint er een beetje op te lijken. Laten we alsjeblieft niet gaan beknibbelen op de kwaliteit. Deze doelgroep verordening heeft het niet over de kwaliteit, die heeft het over de betaalbaarheid. Die heeft het over de woningnood, heeft het over het willen regelen dat iedereen die daar wil wonen, ook met met enige moeite, weliswaar het nog steeds hier ook kan gaan wonen. Als je die metrages daar ingaat doen dan ik wil eerst zeggen wij, wij gaan hoe dan ook in onderhandeling, altijd over de kwaliteitseisen. Ik vind het heel belangrijk dat iemand die een sociale koopwoning heeft of een sociale huurwoning heeft, dat die met trots de sleutel omdraait. Ik wil echt dat je blij bent dat je in dat huis woont. Dus alle gesprekken die wij voeren met ontwikkelaars, met woningcorporaties over nieuw te bouwen huizen of over andere bestaande voorraad, daar gaat het over de kwaliteit en kwaliteit is meer dan metrages. Dat gaat ook over dubbele beglazing, dat gaat ook over mooie groenvoorzieningen, mooie andere voorzieningen in de wijk. Als je één ding aangaat pakken, betekent dat dat dit ten koste zou gaan van iets anders. Dus dit vastleggen en er geen vertrouwen in hebben dat wij dat in gesprekken, dat we echt de kwaliteitseisen doen.

Dat maakt het heel erg moeilijk voor ontwikkelaars om nog in te stappen, want dat is wel de vraag die ook meneer van Luijk stelde. Dan wordt het log en dat is de reden waarom we dit niet opgenomen hebben in de doelgroepenverordening. Even kijken. Ik heb nog een aantal vragen gekregen. Ja, een papieren tijger lost de woningnood niet op, dat is geen vraag, daar ben ik het zeer mee eens. Het is ook iets wat misschien in de kast blijven liggen, maar wel belangrijk om de woningcategorie te bouwen voor de mensen die dat ook nodig hebben, dus afgeleid van het woonbehoefte onderzoek. Het CDA, heb ik denk ik al aardig beantwoord. Daar was een vraag van de heer Eigenhuijsen over die vraag over die twee keer de DAEB-norm. Die de maximum inkomensgrens. Ja, kijk, je kunt het, dat is ook gewoon gekozen. Als je de grens lager zet en als de rente zou stijgen, dan hou je misschien op den duur helemaal geen doelgroep meer over. Het is een maximumbedrag en dat bedrag die grens is ergens gesteld. Spreker naam 4: De heer Eigenhuijsen (Raadslid VoorNijmegen.NU) Voorzitter? Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Ja, meneer Eigenhuijsen. Spreker naam 4: De heer Eigenhuijsen (Raadslid VoorNijmegen.NU) Maar dat zou dus ook kunnen betekenen dat we de grens wat lager kunnen staan, want ik vind de grenzen van een ton, 100 duizend euro voor een sociale koopwoning, die vind ik wel erg fors.

Voor dat bedrag kun je nu gewoon een hypotheek van vijf ton afsluiten. Je zou toch kunnen zeggen van nou, als we het dan anderhalf keer doen, dan zit je op ongeveer drie ton, zit je een beetje niet 82 vrij op naam. Spreker naam 20: Mevrouw Visser (Wethouder)

CompanyWebcast @2023/ Woordelijke verslagen-Nijmegen

Ja, maar als voorzitter, sorry als, ik geef antwoord op de heer Eigenhuijsen als we daar nu. Het is een maximum, dus het mag ook minder zijn. Spreker naam 4: De heer Eigenhuijsen (Raadslid VoorNijmegen.NU) Voorzitter, maar er kan wel maximum, dus ook minder zijn. Spreker naam 20: Mevrouw Visser (Wethouder) Dat kan, maar er is hier met een heleboel wijze koppen bedacht dat dit met de ontwikkelingen, de renteontwikkelingen, de huurprijzen, dat dit de inkomensgrens is die het meest hout snijdt en waar je niet elke elk jaar aanpassingen hoeft te doen. Spreker naam 4: De heer Eigenhuijsen (Raadslid VoorNijmegen.NU) Voorzitter, maar dat was nou precies mijn vraag. Waarom is er gekozen voor twee keer die norm? Want dat het omhoog gaat en geïndexeerd wordt, dat de rente met deze norm gaat ook omhoog. Wordt ook geïndexeerd dus waarom is er gekozen is voor precies twee keer 65 duizend euro, 46 duizend euro. Waarom is gekozen voor bijna een ton? Spreker naam 20: Mevrouw Visser (Wethouder) Volgens mij zei ik al: dat is gekozen omdat dat een grens is waarvan verwacht wordt dat je niet elk jaar bij hoeft te stellen. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Goed, dat was uw bijdrage. Dan kijk ik even aan uw raad voor een korte tweede termijn, wat mij betreft, want volgens mij is alles gewisseld. De heer van der Goes.

Spreker naam 15: De heer van der Goes (Raadslid GroenLinks) Ja, dank, voorzitter. Ja, voorzitter, ik wil nog twee punten maken, want eerst aanhakend op wat de wethouder zojuist zei, kijk, ik begrijp dat je in de anterieure overeenkomsten afspraken maakt over ook de ruimtelijke kwaliteit en ik heb ook het volste vertrouwen in dat het college dat ook gewoon om een goede manier we het volgens de afspraken die we hier maken. Maar waar het mij specifiek omgaat, is dat op het moment dat je dus geen grondpositie hebt en die afspraak valt niet te maken, dat je dus met een sowieso om daar wil de ontwikkelaar dat je er wel eisen aan stelt, omdat je de kwaliteit wilt waarborgen en dat geldt met name in het middeldure segment, waar nog niet helemaal het WWS ja, bindend is. Dus ontwikkelaars hebben daar gewoon heel veel vrijheid. Herkent en erkent het college dat? En het tweede punt wat ik wil maken, voorzitter. Ja, ik had net het idee dat er wat onduidelijkheid was over mijn, over het tweede beslispunt uit mijn amendement. Kijk, wat mijn amendement regelt, is dat als een huurwoning boven de liberalisatiegrens zit, dat u dan minimaal 50 vierkante meter moet hebben. Als je eronder zit, dan minimaal 24. Dus er zit ook een huurprijsregulering element in het amendement. Dat wil ik even voor de helderheid zeggen, voorzitter, dank u wel. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Ik dank u.

Ik kijk even naar anderen, mevrouw Brand nog ja. Spreker naam 12: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Ja, voorzitter, ik ik zal kort iets zeggen over wat het wat de wethouder zei over het amendement inzake de instandhoudingstermijn voor sociale koop. Ik denk dat we juist dat langer moeten doen en juist betrouwbaarheid en in het beleid. Ook juist in onze woonregio. Als u kijkt naar alle andere gemeentes, is die ook op vijf jaar ingezet. Is hij gekoppeld aan de zelfbewoningsplicht en mijn vraag is dan ook aan deze wethouder: vindt u niet ook dat als we in de regio kijken naar het woningbouwbeleid dat we juist ook op die vijf jaar moeten gaan zitten? Ik vind één jaar echt tekort en alles wat u nu zegt, daar kunt u ondervangen door daar aanvullende regels op te maken. Dat staat ook in dat tweede bullet van het van dat amendement. Dus ik ben het absoluut

CompanyWebcast @2023/ Woordelijke verslagen-Nijmegen

niet met u eens dat het niet goed is. Dus ik stel ook voor om dit gewoon te steunen en ik ga er ook vanuit dat de partijen die hebben gezegd te steunen, dat zullen blijven doen. Dank u wel. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Ik kijk even verder. De heer Eigenhuijsen. Spreker naam 4: De heer Eigenhuijsen (Raadslid VoorNijmegen.NU) Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik had een redelijk simpele vraag en ik was al een beetje bang dat het antwoord niet zou komen. Ik vind het echt absurd dat we een inkomensgrens van 100 duizend euro aanhouden voor het kopen van een sociale koopwoning. Ik heb met het CDA en ODV amendement in voorbereiding waarin we die norm bijstellen na anderhalf keer. Dat betekent ongeveer dat dat de grens is waarop je nu een woning kan kopen voor drie ton. Daar zit je dus net iets boven de 280 duizend euro vrij op naam. Alle prijzen worden geïndexeerd, alle normen worden geïndexeerd dus als u per één januari geïndexeerd wordt, dan gaat hij ook per één januari die norm omhoog, gaat ook die prijs omhoog. Dus we hebben deze tweede termijn, een amendement indienen, de correcte oproep voor de juiste doelgroep, waarin we gaan regelen dat in artikel vier punt, 3.4 van de doelgroepenverordening wordt aangepast in plaats van maximaal twee keer een hogere inkomensgrens naar anderhalf keer de inkomensgrens.

Nou begrijp ik dat er een probleem iBabs dus ik het sowieso denk ik dat het handig is om even te schorsen dat mensen kunnen de, het amendement kunnen lezen en misschien dat die geprint kan worden uitgedeeld of dat iBabs het toch doet. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Nou. Spreker naam 4: De heer Eigenhuijsen (Raadslid VoorNijmegen.NU) Hij staat in de mail, super. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Dan schors ik zo maar even. Dan kijk ik eerst even nog andere woordmeldingen tweede termijn en dan kunnen we daarna even een korte leespauze invoeren. Mevrouw Geers. Spreker naam 17: Mevrouw Geers (Raadslid SP) Dank u, voorzitter. Ik wou aan de GroenLinks vragen of ze de twee amendementen gescheiden indienen. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Dat zal per definitie zo zijn. Maar wat wilde u nu? Spreker naam 17: Mevrouw Geers (Raadslid SP) Of ze apart in stemming worden gebracht. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Maar de twee amendementen worden, ja welke beslispunten van welk amendement? Misschien is het handig om bij naam te noemen. Spreker naam 17: Mevrouw Geers (Raadslid SP) Besluit hebben het over één sociale koopwoning met een minimumprijs van 200 duizend et cetera en twee huurwoningen met een huurprijs met tenminste 24 vierkante meters, zijn twee punten. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Ja. Kijk even naar de heer van der Goes.

CompanyWebcast @2023/ Woordelijke verslagen-Nijmegen

Spreker naam 15: De heer van der Goes (Raadslid GroenLinks) Ja, voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Wilt u dat doen, gescheiden stemming, dus. Oké, wie kan ik voorts nog het woord geven? Ja, de heer van Luik? Spreker naam 14: De heer van Luik (Raadslid CDA) Ja, voorzitter, ik zal het kort houden. Ik heb in de eerste termijn ook al mijn worsteling met deze doelgroepen verordening toegelicht. Nou, voor mijn gevoel hebben we al best wel veel instrumenten met de opkoop bescherming en met de zelf bewoningsplicht. En ik vind dat toch het risico op dubbele beleid te maken voor die paar keer dat we misschien nodig zouden moeten hebben, vind ik dan toch een groot risico. Zeker ook als ik kijk naar het moment van mevrouw Brand. Ik ik ja ik ik begrijp wel het argumenten van het college dat je daar met vijf jaar toch te veel was zet en mensen daarmee ook die een investering te doen aan het huis, toch veel kans ontneemt met die vijf jaar, dus die zullen we ook niet steunen. Het amendement van de heer van der Goes, die zullen wij ook niet steunen. Aangezien ja, er wordt ook wel een beetje gesteld in het amendement dat iemand dat er niemand in huurwoning zou willen wonen van onder de 50 vierkante meter.

Nou ja, ik denk dat dat ook wel reuze meevalt want ik heb zelf ook in de situatie gezeten dat ik echt wel heel graag in zo een woning zou willen zitten, ondanks de prijsontwikkeling op de markt. Dus ik kan me hier echt niet in vinden, vrees ik. Tot slot, ja, ook het amendement dat we samen met de heer Eigenhuijsen indienen met als je 100 duizend euro per jaar verdient en dan een hypotheek kan krijgen van vijf ton, dan is een sociale koopwoning echt niet voor jou bedoeld, dus ik steun dat het amendement dien ik dan ook van harte mede in. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter Oke. Er waren verder, ja, mevrouw Grutters. Spreker naam 7: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, voorzitter, dank. Ik wil graag een vraag stellen nog aan het college, in aansluiting op de aankondiging van de motie van de heer Eigenhuijsen en de opmerking van mevrouw Brand. Dat als je het hebt over sociale koopwoningen dat we met een vijf-jaars termijn gelijk zijn aan omliggende steden. Als je kijkt naar Arnhem, ik heb het net even opgezocht, daar zit die grens ook op de anderhalf, DAEB, ik weet niet hoe u het uitspreekt. Kan het college reflecteren in hoeverre het ook van belang is dat wij gelijklopend met de steden om ons heen, dan zou ik graag een reactie. Ik kan me voorstellen dat daar wat belang in zit en maar goed, ik wil daar graag als het college over horen.

Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter Helder, dan even kijken heeft iedereen het amendement zoals dat aangekondigd is van de heer Eigenhuijsen en andere, heeft iedereen er ook inmiddels ontvangen? Digitaal of niet? Ja, want de wethouder bijvoorbeeld niet. Het lijkt me toch vrij essentieel als je college ook een <...> kans wil aangeven. Dus ja, griffier het zit niet eens op, het moet toch op papier. Ik kan niet anders maken. Hier komt hij aan, maar dan stel ik voor het toch even twee minuten te schorsen. Nee, maar daar kun kunnen er beter gelijk meenemen. Het amendement. Spreker naam 15: De heer van der Goes (Raadslid GroenLinks) Voorzitter, ik wil graag voorstellen om minimaal vijf minuten te schorsen inclusief plaspauze dan dat we. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter Dat gaan we zeker niet doen, want daar gaan we vanavond gewoon keurig in de normale tijd doen. Maar ik wil best wel vijf minuten even schorsen. Dan schorsen we vijf minuten. Nou, ik ga de. Dan geeft u me nog één hè. Geweldig. Ik stel voor dat we, iedereen die nog niet bij zijn of haar plaats, proberen hierheen te halen. Is bijna compleet, geloof ik. Sterker nog. Op een enkeling na, zijn we

CompanyWebcast @2023/ Woordelijke verslagen-Nijmegen

compleet. Dan heropen ik bij deze de vergadering. Het amendement is zelfs op papier rondgedeeld en iedereen heeft dat behalve ik, het valt nu op, althans op papier editie, maar dat geeft verder niet. Even kijken. Is, dan geef ik het woord aan de wethouder, want daar waren we gebleven, reactie op de nog gestelde vragen en ook het nog ingediende derde amendement. Spreker naam 20: Mevrouw Visser (Wethouder) Dank u wel voorzitter. Laat ik eerst even reageren op het ingediende amendement. Nou, dank voor het werk en voor het meedenken als je anderhalf DAEB-inkomen hebt. Ik vind het een vreselijke uitspraak en niemand kan dit thuis volgen, maar dan is het de vraag of je voldoende hoge hypotheek kan krijgen. De vergelijking met andere steden is best ingewikkeld, omdat je niet precies weet welke prijzen zij aanhouden. Dat geldt een beetje voor alles wat u ook zei, de, dan heb je net. Ik zag wel, u heeft in het amendement wel 280 aangehouden, niet 355 dus dat maakt het net nog weer even iets haalbaarder dan als je het op 355 zet. Het risico voor ontwikkelaars om voldoende afzet te hebben, dus dat je voldoende mensen hebt die dan nog in aanmerking komen, zeker als de rente gaat stijgen om zo een huis te kunnen kopen. Dat wordt best wel groot. Zo meteen ben je aan het bouwen voor een doelgroep die de hypotheek niet rond krijgen. Dus ik ontraad het amendement.

Spreker naam 4: De heer Eigenhuijsen (Raadslid VoorNijmegen.NU) Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Ja, een vraag van de heer Eigenhuijsen. Spreker naam 4: De heer Eigenhuijsen (Raadslid VoorNijmegen.NU) Even de vraag wat in mijn eerste termijn, mijn eerste vraag stel ik, heb ik gevraagd van goh, maar kun je die hoogte op bijstellen, toen zei de wethouder dat kan op zich. Maar wat we nu doen is we maken nu de doelgroep verordening, waarbij we sociale koopwoning het toegankelijk maken voor mensen met een inkomen van bijna 100 duizend euro. En ja, voorzitter, die doelgroep, die groep mensen met een inkomen, huishoudens met een inkomen van 100 duizend euro, die horen niet in een sociale koopwoning. Sociale koopwoningen hoort te komen voor mensen die in die een redelijk inkomen hebben. Bijna een ton inkomen, zit je gewoon in het hogere segment. Dus ik wil best met de wethouder meedenken, ik wil best met de wethouder mee denken van goh, we leggen hem iets hoger, als anderhalve vind ik ook prima. Maar twee, twee keer de norm is echt fors. Dus als de wethouder zegt van nou, we maken er 1,7 van, wil ik ter plekke zeggen, maak het 1,7 van. Maar ik wil wel van die twee, van die 2.0 af. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Wethouder. Spreker naam 20: Mevrouw Visser (Wethouder) Goh, het wordt echte onderhandelen zo over.

Ik vind ik vind het prettig als u zegt dat het wordt hoger. Ik ik, ik wil graag dat er gebouwd wordt en dat er ook een markt voor is en ik weet niet we dat met 2,7 wel redden. Als u me daar iets meer tijd voor geef, wil ik ook bij u op terugkomen van misschien dat we dat kunnen doen, dat we zeggen van nou, ik kom hier nog op terug of we dat met met1,7 wel redden. Spreker naam 12: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Voorzitter. Ik vind het voorstel. Ik ben ik een beetje de war, want ik vind het een beetje een vreemd voorstel om daar dan op terugkomen, want we stemmen vanavond over de doelgroepenverordening. De heer Eigenhuijsen doet er een voorstel voor. Volgens mij moeten we het daarover hebben en dan gaan we daarvoor overstemmen of we daarvoor of tegen zijn. Maar ik wilde u ook nog even, want u zei iets over woningbouwbeleid in de regio en ik ik ik hoor u vaker zeggen, inderdaad, van we doen dat in de regio, dan moeten we ook samen, hebben ook een opgave voor de regio.

CompanyWebcast @2023/ Woordelijke verslagen-Nijmegen

En eigenlijk refereer ik ook aan de vraag van mevrouw Grutters, me stem is bijna weg, merk ik. Het is misschien goed voor de spreektijd, die er niet is. Even denken. Dus ik zou u daar nog iets over kunnen zeggen, want nu zegt u: ja, kunt u het niet vergelijken en in andere situaties zegt u juist: ja, we moeten samen met de regio dezelfde zelfde beleid hebben, want dat moeten we ook de inwoners in de regio niet aandoen. Dus ik hoor u eigenlijk twee verschillende dingen zeggen. Spreker naam 20: Mevrouw Visser (Wethouder) Voorzitter, ja, alles wat we in de, alles wat we afspreken in de regio, dat doen we eigenlijk ook landelijk en doen we zeker in de groene metropoolregio over betaalbaarheid. Dat zijn de grote lijn, is twee-derde betaalbaar. Hoe dat gaat op dat ene stukje grond, wat niet van de gemeente is, in de Winkelsteeg of waar dan ook in Nijmegen. Dat maakt niet uit wat Arnhem daar doet of wat Lingewaard daar doet. Dat zeg ik en de grote lijnen stemmen we echt perfect af. Ik ben het met u eens. Als we meer tijd zouden hebben, zou je daarover kunnen nadenken. Ik zou het heel graag gewoon willen houden bij twee keer de DAEB en en dat is hoe wij het voorgesteld hebben en dat geeft de meeste ruimte voor iedereen om dat te doen. Het is een maximum inkomensgrens en dan mag je dus ook echt op inschrijven als het, als u minder inkomen heeft en dat zal ook zeker gebeuren.

Ik heb daar geen, hoe zeg je dat, ik heb er vertrouwen in dat dat de goede mensen aan zal trekken. En verder zijn er een aantal vragen gesteld, maar dan zou ik zat net te denken: wat ga ik op antwoorden? Herkent het college dat de ontwikkelaar te veel vrijheid krijg vroeg de heer van der Goes. Ik zou in herhaling vallen als ik dat weerga het terugkoppelen. Nee, dat herken ik namelijk niet en ook mevrouw Brand heeft vragen gesteld waardoor ik in herhaling zou vallen, en dat lijkt me ook niet nodig. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Ik stel voor dat we met die drie amendementen, zijn er amendementenstemming. Spreker naam 15: De heer van der Goes (Raadslid GroenLinks) Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Dat ook gaan doen. Dan de heer van der Goes, nog een interruptie. Spreker naam 15: De heer van der Goes (Raadslid GroenLinks) Ja, sorry ik heb nog twee vragen aan de wethouder hierover, want het is best een technische informatie en dus ik wil het even goed uitvragen. Kijk in het in het in het alle, in het amendement wordt gesproken over 280 VON, de tweede categorie sociale koop is 355.

Is het volgens de wethouder mogelijk dat je ook daaraan kan komen met 1,5 DAEB en wat ik dan ook wil meegeven, is ja, even een technische vraag is het misschien nu, maar hoe strookt met studieschulden bijvoorbeeld? Die hebben ook invloed op op op de hypotheek die je kan krijgen. Weet u dat? Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Maar meneer van der Goes, dit gaan we niet doen. Nee kijk deze avond gaan we niet voor bewerkstelligen dat mensen die we het kritisch waren over spreektijden hun mening zijn herzien krijg ik al zo door. Nee, want u geeft zelf aan dat is een wat technische vraag zo laat in het debat. We zijn eigenlijk het punt aangekomen over de drie amendementen, het voorstel te gaan stemmen. Het college heeft uitgebreid gereageerd op al uw vragen en ook onderling. Volgens mij moet dat voldoende zijn op dit moment. En het debat zal niet eindigen, vermoed ik. Spreker naam 18: Mevrouw den Ouden (Raadslid D66) Voorzitter, kunnen wij nog heel even kort twee minuten schorsen na de antwoorden van de wethouder, om maar heel even te bespreken. Wat de doen met stemmen. Spreker naam 21: Mevrouw (Onbekend)

CompanyWebcast @2023/ Woordelijke verslagen-Nijmegen

We hebben het amendement zo laat gekregen, dat is al ingewikkeld. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Het amendement. Nou goed, ja, het amendement was net geschorst en de aanname dat u het amendement hadden konden lezen. Maar goed, dan gaan we nog even kort schorsen, max één minuut. Ik stel voor iedereen weer zijn of haar plaats gaan innemen. De minuut is volgens mij. Ik weet niet waarop mevrouw Brand dus inderdaad, ik kan u alleen, ik kan u alleen maar volgen, maar dus we trekken ons niks van aan, want er was gevraagd om een schorsing. Er was gevraagd om schorsing, om nog even op een amendement te beraden wat eerder is ingediend. Die tijd is gegeven, dus dat moet makkelijk lukken. Leidt dat nog tot, mevrouw den Ouden, kijk u aan dat u had om schorsing gevraagd, tot wat nu gezegd wordt of kunnen we overstappen naar de stemming? Spreker naam 18: Mevrouw den Ouden (Raadslid D66) Ja, we gaan over naar de stemming. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Oké, ja, nee dat nee, dan hebben u en ik hetzelfde gevoel daarbij. Spreker naam 18: Mevrouw den Ouden (Raadslid D66) Ik schrok een beetje dat ik ineens mag bepalen. Daar word ik bang van. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Nou, ja, goed, u vraagt schorsing, Ik zal dat onthouden voor volgende keer dan dender ik daar gewoon overheen. Een ja, dat is mij ook. Nee, nee, nee, nee, nee, dat doen we niet.

Dat doen we niet. Goed. Nou, de drie amendementen en een voorstel. En dan gaan we daarover stemmen, zoals het hoort, uiteraard. Allereerst, ja, iedereen is weer terug. Het amendement sturend woningbouwbeleid bij een langere instandhoudingstermijn voor sociale koop. Ja, dat is de eerste. U stemmen graag. 32 stemmen voor en zes tegen is het amendement aanvaard. Dan hebben we een amendement, meer meters, meer beter, dat doen we in gescheiden stemming. Dus eerst stemmen over beslispunt één. Van meer meters, meer beter. Dat amendement, beslispunt één. Ja, net 19, 19. De staken de stemmen. Nou, daar zijn we gelijk klaar voor vanavond. Ja, want dat betekent dat het wordt aangehouden en daar moeten we ook voor de rest van de stemming, die nog volgt, dus het amendement wat voorligt en de verordening. En geldt hetzelfde dus ja, we zijn er wel op voorbereid en dan gaat die stem, dan schuift daardoor. Spreker naam 5: De heer van Hooft (Raadslid SP) Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Maar we kunnen nog het amendement stemmen. Spreker naam 5: De heer van Hooft (Raadslid SP) Kunnen we niet. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Wacht even, de heer van Hooft. De heer van Hooft. Spreker naam 5: De heer van Hooft (Raadslid SP) Kunnen we niet gewoon over de rest stemmen, inclusief het voorstel en dan dat het amendement gewoon de volgende keer in stemming komt.

CompanyWebcast @2023/ Woordelijke verslagen-Nijmegen

Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Het voorstel kan niet. Spreker naam 5: De heer van Hooft (Raadslid SP) Oh, nee want we moeten eerst het amendement. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Amendement is een aanpassing. Het voorstel. We zouden dan wel het andere amendement kunnen stemmen. Dat kan wel, want dat heeft toevallig met de volgorde van stemming te maken, dus dat kunnen we nog wel doen. Dus over het derde amendement, met de prachtige titel. Spreker naam 7: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Voorzitter, mogen wij een stemverklaring doen? Spreker naam 4: De heer Eigenhuijsen (Raadslid VoorNijmegen.NU) Beslispunt twee kan ook, voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Dan kan ook. Ja, we gaan er eens over beslispunt twee stemmen. U heeft gelijk, dus nog een keer meer meters, meer beter, beslispunt twee is het dan. Beslispunt één is nu aangehouden, maar meer meters, meer beter bij beslispunt twee is in stemming. Met 16 stemmen voor en 22 tegen is die verworpen. Spreker naam 7: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Voorzitter mogen wij een stemverklaring doen? Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Wilt u een stemverklaring van mevrouw Grutters, ga uw gang. Spreker naam 7: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ik moet altijd kort goed nadenken.

Hoewel we er wel voorstander zijn voor een wat lagere norm, maken wij ons zorgen als het gaat om de hogere verkoopprijs van 355, die ook in dit stuk worden genoemd, zoals de focus zijn een 1,7, maar die is er niet. Dus wij voelen ons genoodzaakt toch tegen het amendement te stemmen, maar niet van harte. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Dan gaan we nu stemmen over de amendement de correcte lokroep voor de juiste doelgroep. U stemmen graag dat amendement. Met 17 stemmen voor en 21 tegen is het amendement verworpen. Dat betekent dus dat we een volgende vergadering over de verordening gaan stemmen en over het aangaan, althans het deel van het amendement, het eerste beslispunt waar de stemmen staakten, dus dat komt de voorkeur terug. Nou met dank. Dat brengt ons bij het tweede debat van vanavond. Even erbij pakken. Dat is het raadsvoorstel criteria zonneenergie op monumenten en in beschermde stadsgezichten en de hoop dat we dat wat strakker en nog overzichtelijker dan toch al was, kunnen bespreken met zijn allen. Wie mag ik het woord uit uw raad in eerste termijn geven? De heer de Beer. Spreker naam 22: De heer de Beer (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, dank u wel, voorzitter. Nijmegen is een stad die bekend staat om haar erfgoed en Stadspartij Nijmegen is daar trots op. Ik kan het hier niet vaak genoeg zeggen.

Want hoe mooi is als je door onze mooie stad loopt en je ziet al die verschillende stukken geschiedenis voor voorbijkomen. Geen stad die lukraak uit de grond is gestampt, maar al tweeduizend jaar in dit gebied gevestigd is. Deze stad ademt geschiedenis en de geschiedenis

CompanyWebcast @2023/ Woordelijke verslagen-Nijmegen

laten we dan ook graag zien. Niet alleen in musea, maar ook als je door de stad flaneert. Niet alleen in ons centrum, maar ook in onze wijken. We zijn een stad die vooroploopt als het gaat om ons erfgoed. Maar ook op het gebied van duurzaamheid is onze stad erg actief. Niet alleen gaan we gaan van het gas af om onze uitstoot naar beneden te brengen of een de dictaten te financieren, maar we zorgen er ook voor dat de kosten van onze inwoners omlaag worden gebracht. En dan wordt het interessant als deze twee thema's elkaar raken. Trots zijn op onze erfgoed betekent ook dat we mee moeten gaan met met met met de tijd. Gelukkig hebben geen spreektijd dan kan ik gewoon stotteren. Om ons erfgoed goed te beschermen zal ook ons erfgoed moeten verduurzamen. De vraag die voorligt is hoe ver je daarin wil gaan. Wat Stadspartij Nijmegen betreft beschermde ons erfgoed en de zichtbaarheid daarvan, zoveel mogelijk. Kijkend naar het raadsvoorstel wat voorligt, is er nauwkeurig gelet op de balans tussen behoud van ons erfgoed en de mogelijkheid tot verduurzaming. Daarbij moet ik ook zeggen dat het niet ideaal is, want het liefst hadden we namelijk ons erfgoed helemaal niet aangetast.

Maar dan kom ik terug op de tweede zin van deze alinea: om ons erfgoed goed te beschermen, zal ook ons erfgoed moeten verduurzamen en dan sluit ik graag af met de woorden: trots zijn op ons erfgoed, betekent ook dat we mee moeten gaan met de tijd, maar als je meegaat met de tijd, blijft dan wel trots op ons erfgoed. Dank u wel. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Dank u, mevrouw Mijling. Spreker naam 9: Mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Ja, dank u wel, voorzitter, namens mijn fractie kan ik kort zijn. Mijn collega, de heer Dijkstra, heeft het ook al aangegeven tijdens de gespreksronde wat ons betreft ligt er een goed uitgedacht stuk en wij zullen dit van harte steunen. Dank u wel college. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Kort maar krachtig, mevrouw Beumer. Spreker naam 23: Mevrouw Beumer (Raadslid GroenLinks) Dank u wel voorzitter. Wij zijn enorm blij met dit voorstel, voor zonne-energie op monumenten en in beschermde stadsgezichten. Nijmegen als eerste grote stad laat zien dat we onze duurzame ambities serieus nemen. Het is straks bijvoorbeeld niet alleen maar op platte daken of uit het zicht mogelijk, maar ook in het zicht aan de voorkant mogen nu onze zonnepanelen gaan stralen. Ik wil dan ook het college ten eerste prijzen met het voorstel.

Met de motie erfgoed beschermd verduurzamen niet alleen voor ons, maar ook voor toekomstige generaties, riepen we al eerder op voor verruiming van de duurzaamheidsmaatregelen bij gemeentelijk beschermde monumenten. Voor ons is duidelijk wat hier dan ook belangrijk is. Zonnepanelen op daken zijn er een noodzaak. Waar we in Nijmegen het verschil mee zullen moeten maken, dus hier moeten we dan ook volop inzetten en deze mogen wat ons betreft daarom in het zicht een trots zijn van onze stad, die duurzame-energie opwekt. Wat GroenLinks betreft moeten we om verdere klimaatverandering tegen te gaan, alle zeilen bijzetten en daarom dienen we toch een aantal amendementen in om het nog wat makkelijker te maken, zodat al onze inwoners ook echt een steentje kunnen bijdragen. Stadsbeeldobjecten en zonder een strikte eis voor één bepaalde kleur. Daarom dienen we vanavond twee amendementen in en één daarvan dien ik in samen met VVD, PvdA, voor Nijmegen.Nu en ODV genaamd: kleur de stad met zonnepanelen. Dank u wel. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Dank u wel. Wie kan ik vervolgens het woord geven? Jazeker, de heer Kraut. Spreker naam 24: De heer Kraut (Raadslid VVD) Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, als alle beetjes helpen. Het is een cliché, maar in clichés schuilen clichématig ook heel veel waarheden. Ieder zonnepaneel is er één. In het brood noodzakelijke energietransitie.

De VVD is om

CompanyWebcast @2023/ Woordelijke verslagen-Nijmegen

die reden blij met het idee van het college, maar ook gebouwen van historische culturele waarde zonnepanelen toe te staan. Alleen met de uitvoering zijn we minder gelukkig. Zelfs na een uitvoerige bespreking en een technische toelichting is het niet duidelijk wanneer er een zonnepaneel u wel en wanneer niet is toegestaan. Allerlei scenario's en varianten van gebouwen en zonnepanelen zijn besproken, mooie tekeningen hebben we van langs zien komen. Maar onder de streep kwam het er vaak toch op neer, het is maatwerk en we moeten dan wel even kijken of het kan. Van een goed idee is verzand op deze manier in de ogen van de VVD in een bureaucratische molen met onzekerheid onder duidelijkheid voor huiseigenaren over wat nu wel en niet mag. Al met al niet enthousiasmerend voor inwoners van Nijmegen die hun steentje willen bijdragen inde energietransitie door het leggen van zonnepanelen. Inwoners die ervoor kiezen in een bijzonder pand te wonen, doen dit omdat ze een passie hebben voor dat gebouw, voor de geschiedenis, het karakter en de ziel en de culturele waarde van het gebouw. De VVD heeft er om die reden alle vertrouwen in dat inwoners, bewoners en eigenaren juist van deze gebouwen de uitstraling van het gebouw respecteren.

Als de eigenaren de wens hebben om zonnepanelen op panden te leggen, vertrouwen hen dan ook dat ze dit doen met het respect, een gevoel voor het karakter van het pand, zeker in de wetenschap dat het plaatsen van zonnepanelen geen blijvende sporen achterlaat aan een pand. Om deze reden dient de VVD, in goede samenwerking met GroenLinks en mede-ingediend door ODV, gewoon Nijmegen, SP en PvdD een amendement in met de titel: een zonnepaneel voor iedereen die dat wil, om het voor eenieder geval stadsbeeldobject mogelijk te maken vergunningvrij zonnepanelen te plaatsen op daken. Hiermee maken we het in één klap voor ruim 14 honderd panden mogelijk om zonnepanelen te leggen, vergunningvrij en zo met 14 honderd kleine beetjes goede stap te zetten in de energietransitie. Het amendement is meegeschreven door mevrouw Beumer en onze fractie volger Niek van Heuvelen, die komt de reden hier wel noemen en daarnaast met heel veel hulp van de griffie en die ik langs deze weg ook wil bedanken. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Wie kan ik voorts het woord geven? Ik zag de heer van Hooft. Ja, de heer van Hooft. Spreker naam 5: De heer van Hooft (Raadslid SP) Ja, is een mooi voorstel met het doel om veel zonnepanelen ook op monumentale en andere panden te kunnen leggen.

En eigenlijk is het een beetje te laat, want de Rijksoverheid heeft bedacht dat de salderingsregeling eraf gaat en waar wij een aantal jaren terug zonnepanelen in zeven jaar tijd, inclusief subsidie konden terugverdienen met die enorme energieprijzen van de afgelopen anderhalf jaar, had je ze bijna in één, twee, drie jaar terugverdiend. Gaat het nu alweer ongeveer tien jaar duren voor je je zonnepanelen kan terugverdienen en als je dat volgend jaar legt, dan kom je er weer twee jaar bij. En als je het jaar daarna leg, nou voor je het weet, doe je er wel vijftien jaar over voor je misschien straks nog wel twintig jaar voor je ze gaat terugverdienen. Dus de vraag is: hoe hard dat allemaal gaat lopen? Kijk, de Rijksoverheid heeft dat waarschijnlijk bedacht, omdat we anders als iedereen maar zonnepanelen gaat aanschaffen, dat ons hele net overbelast raakt en dan komt er overal rook tussen de riolen en de elektriciteitsleidingen, komt dan uit de grond. Dus het wordt nogal een rem op gezet. De kern is bij dit vraagstuk eigenlijk heel simpel: de schoonheid van de monumenten versus de duurzaamheid die wij willen bereiken. En dat is een afweging. En wat ons betreft vinden wij dat monumentale panden met rode daken, dat daar ook rode zonnepanelen op moeten.

En ik kan wel gelijk zeggen: er wordt waarschijnlijk geen enkel zonnepaneel gelegd, want die rode zonnepanelen die zijn zo een 50 procent duurder en duurder is 50 procent langer om terug te verdienen. Je moet dus echt veel geld hebben en een goed hart voor het klimaat om die zonnepanelen neer te leggen, want je gaat er zeker niet aan verdienen, aan die rode zonnepanelen en de vraag is ook: er zijn geen andere dan ja, dan moet je maar zwarte panelen neerleggen. Ja, waarom zouden wij van die mooie monumentale panden verzieken, terwijl er aan de andere kant nog heel veel bedrijfsgebouwen zijn een heel veel andere plekken in de stad zijn waar je ook die zonnepanelen neer kan leggen. Dus waarom moeten ze per se, moeten wij monumenten gaan vernielen met zwarte zonnepanelen, als er elders in de stad ook terecht kunnen? Want uiteindelijk, ja, ons net kan ook maar een bepaalde hoeveelheid aan. Dus wat dat betreft zou ik dus zeggen: wij kiezen dus ook niet de stad, de rode daken zwart te kleuren met

CompanyWebcast @2023/ Woordelijke verslagen-Nijmegen

zonnepanelen op onze monumenten. Dan de woningen, de stadsbeeld objecten, daar wilden wij in eerste instantie niet aan. Maar ik heb me laten overtuigen door de oud-fractie voorzitter van GroenLinks. Serieus, die heeft mij afgelopen weekend nog gemaild en ik ik ben zelf nu van omgegaan, maar mijn fractie was er gelukkig mee eens. Dat was de enige twijfel. Ook daarvoor geldt, het zal misschien helemaal niet zo een vaart gaan lopen met die zonnepanelen. Van beschermde stadsbeelden objecten zijn heel veel woningen, zijn sociale huurwoningen. Mochten daar zonnepanelen op komen. Ik vind dat corporaties ook veel te langzaam doen en daar niet goed werk van maken. Maar mocht er daar zonnepanelen opkomen, dan wordt er in ieder geval netjes gelegd. Dus daar maak ik me geen zorgen over. En dan hebben we nog hier en daar een woning eigenaar in zeg maar, het is dus niet binnen de, wat is het binnen het beschermde stadsgezicht waar de schil daaromheen eigenlijk met name waar die woningen liggen. Mocht er dan ook hier en daar woningeigenaren zijn, dan zeggen van: nou ja, geeft hij dan in ieder geval de vrijheid om het te doen. Het kan altijd nog een keer ooit teruggedraaid worden. Hoe het zal hier en daar zijn we achteraf zeggen, dat is toch wel een beetje lelijk. Maar ik denk dat de schade meevalt en in die afweging uiteindelijk zegt: dan kies er toch voor de duurzaamheid.

Dus vandaar dat we ook mede-indiener zijn van het amendement wat door VVD en GroenLinks geschreven is. En dan tot slot het amendement van de. Spreker naam 22: De heer de Beer (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Een vraag van de heer de Beer. Spreker naam 22: De heer de Beer (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, ik heb een interruptie aan de heer van Hooft. Het was een aantal vergaderingen geleden, toen ging het volgens mij over het zwembad en er moest er bomen gekapt worden. En toen hoorde ik meneer van Hooft zeggen dat hij de hoeder van de bomen was in Nijmegen. En toen dacht ik: misschien is dit ook wel de uitgelezen kans voor meneer van Hooft om ook de hoeder van ons erfgoed te zijn, want volgens mij zit daar nog wel wat ruimte in bij de heer van Hooft. Hoe kijkt u daarnaar? Spreker naam 5: De heer van Hooft (Raadslid SP) De, de stads, nee, wat zijn nou de stadsbeeld objecten die dat zegt, maar wel de, die hebben min of meer de laagste beschermingsstatus, het zijn dus geen monumenten, zijn dingen die de moeite van het behouden waard zijn. Op grond daarvan zeggen van: nou, ja, daar vinden wij dus dat je daar die dat je daar dus wel die vrijheid kan even en omdat het grotendeels ook sociale huurwoningen zijn. Het is en dat je levert er wat op in. Ik geef direct, het is een afweging.

Dan kom ik op dat andere amendement wat nog ingediend moet worden, dat gaat over die rode dakpannen. Daar mag ik toch iets over zeggen of niet? Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Ja, u mag wel over het iets zeggen van ja, een abonnement wat er niet is ingediend, het, dat is wel wat luchtledig maar u kunt uiteraard ook een thema wat. Spreker naam 5: De heer van Hooft (Raadslid SP) Ja, ja ik ben dus van mening dat voor die twee, drie woningen, waar men mogelijk dakpannen panelen wil leggen, die ontzettend veel duurder zijn. Dat voor die twee, drie woningen, dat dat ook wel moeten kunnen. Dat is een minder vergaand iets als die zwarte panelen op rode daken dus we denken dat is wellicht er qua lelijkheid of schoonheid precies tussenin en dat heeft bij ons net doen omslaan dat we, ja die beperkte aantasting met die dakpannen dat we die ook willen toestaan. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Dank u wel, wie kan ik dan het woord geven? Mevrouw Lauret.

CompanyWebcast @2023/ Woordelijke verslagen-Nijmegen

Spreker naam 25: Mevrouw Lauret (Raadslid PvdD) Dank u wel voorzitter, ja, voor ons ligt het raadsvoorstel voor de aanpassing van criteria voor zonne-energie op monumenten en beschermde stadsgezichten. De Partij voor de Dieren is gewoon heel blij dat het voor meer inwoners van Nijmegen mogelijk wordt om duurzame-energie op hun huis op te wekken. De klimaatverandering gaat veel harder dan we dachten en de urgentie om klimaatverandering tegen te gaan, die is groter dan ooit. Daarbij willen we nogmaals aangeven dat we erg blij zijn dat het college van plan is collectieve inkoop te regelen voor rode zonnepanelen voor alle inwoners van Nijmegen, want dat zou ervoor kunnen zorgen dat meer zonnepanelen op rode en oranje daken de energietransitie kunnen gaan versnellen en dat er gewoon meer komen. En ja, ik geef de heer van Hooft volledig gelijk dat er ook gekeken moet worden naar energieopwekking op bedrijfspanden en andere grote panden, maar daar gaat het nu eigenlijk niet over, vandaag, in dit voorstel of dit agendapunt. Terug naar het onderwerp. In aanvulling op het voorstel vinden we dat ook zonnecel dakpannen mogelijk moeten zijn. Als mensen dat willen en bereid zijn daarin te investeren. Tenslotte doen zulke dakpannen veel minder afbreuk aan het beeld van monumenten en beschermde stadsgezichten en volgens de huidige regels mogen zonneceldakpannen niet.

Daarom dien ik hierbij namens de Partij voor de Dieren het amendement: zonnecel dakpannen, ja mooier in. Het bezwaar van het college dat dan historische dakbedekking verdwijnt, is in het amendement ondervangen door de verplichting de dakpannen controleerbaar en onbeschadigd op te slaan. Ik weet alleen niet en dat zou ik nog wel even willen checken bij de voorzitter en of de griffie of de laatste versie van het amendement inderdaad in ieders bezit is. Oké. Daarnaast dienen we als fractie ook het amendement van de VVD een zonnepaneel voor iedereen die dat wil, mede in en ik kan u vertellen dat doe ik persoonlijk met enige pijn in het hart. Ik ben dochter van de welstandsarchitect en heb van huis uit het grote belang van erfgoed bescherming meegekregen. Zonnepanelen onvergund toestaan op stadsbeeld objecten en met het risico dat een rommeltje wordt qua beeld, vind ik dus heel erg lastig. Maar de klimaatverandering gaat veel meer pijn doen, nu al en mijn erfgoed pijn is peanuts vergeleken bij de pijn die ik voel als bijvoorbeeld, als ik bijvoorbeeld de natuurbranden zie. En andere ellende die door klimaatverandering al inde hele wereld wordt veroorzaakt. Waarbij ik besef dat anderen die direct geraakt worden door klimaatrampen een veel grotere pijn ervaren dan ik.

En als er gekozen moet worden tussen klimaatverandering tegengaan en erfgoed bescherming, dan is het voor onze partij en voor mij duidelijk waar de prioriteit moet liggen. Er is geen tijd te verliezen. De verwachting is nu al dat volgend jaar de anderhalve graad opwarming van de aarde wordt bereikt in plaats van pas in 2050, waar gaan we heen? De oceanen zijn nog nooit zo warm geweest als op dit moment, waardoor koralen sterven. Dit alles draagt bij aan de huidige grote biodiversiteitscris is, waarbij steeds meer planten en dieren verdwijnen, niet voor even, nee, voor altijd en ik zie liever een leefbare aarde en oceanen, alle soortenrijkdom die er nu nog is en hopelijk snel veel meer zonnepanelen op stadsbeeldobjecten dan dat er strikte regels en misschien te hoge leges zijn die mensen misschien doen afzien van duurzame energieopwekking. Waardoor de klimaatverandering onveranderd snel doorzet. Voorzitter, alle kleine beetjes helpen. Misschien een cliché. Wij als Partij voor de Dieren hebben, hebben er alle kleine beetjes helpen van gemaakt en dat zou in dit geval ook zo kunnen zijn. Het helpt alle kleine beetjes. Het tegengaan van klimaatverandering, het voorkomen van biodiversiteitsverlies en dus het versnellen van de energietransitie zijn van groter belang dan langere procedures door erfgoed bescherming bij stadsbeeldobjecten.

Zonne-energie energie op daken is bovendien onomkeerbaar dus er gaat niet definitief verloren. Ik vermoed dat mijn vader daar ook mee eens zou zijn, want de natuur en de levende wereld gingen hem aan zijn hart, meer nog dan welstand en erfgoed en daarin lijk ik op hem. Tot zover, voorzitter, dank u wel. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Dank u wel. Het mooie is dat het exemplaar van het amendement wat ik heb ingediend kreeg een stickertje van een partij boven staat. Zeg ik maar voor wethouder Visser, dus er kan nog wat. Ja, is toch ook mooi dat er al wat ouderwetse dingen zou zijn. Ik kijk wie ik verder het woord. Het woord zou kunnen geven. Mevrouw Maas. Spreker naam 26: Mevrouw Maas (Raadslid PvdA)

CompanyWebcast @2023/ Woordelijke verslagen-Nijmegen

Dank u wel, voorzitter. Het verduurzamen van panden door middel van zonnepanelen kan in Nijmegen een grotere sprong maken wanneer we de regels versoepelen. We hebben immers een grote duurzaamheidsopgave in onze stad. Wat de PvdA betreft, is het een win-win situatie als we ons cultureel erfgoed op bepaalde punten kunnen verduurzamen en we toch het erfgoed in stand kunnen houden door niets blijvend te veranderen. De mogelijkheden blijven er om de stadsdeel objecten in hun oude vorm te herstellen. Deze panden zijn al vaak moeilijker te isoleren en daarom is het begrijpelijk om meer mogelijkheden te bieden en te benutten om de duurzaamheids opgave op meerdere manieren te versnellen. Waar het kan, moeten we stappen zetten. Wij dienen dan ook graag het amendement in met GroenLinks en de VVD. Dank u wel. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Ik dank u, kijk ik nog verder de woordmelding zijn, mevrouw Janssen. Spreker naam 27: Mevrouw Janssen (Raadslid D66) Dank u wel, voorzitter. Onze prachtige panden en zichtbaarrijke geschiedenis maken Nijmegen een unieke stad. En als oudste stad hebben wij de verantwoordelijkheid om daar zuinig mee om te gaan. Tegelijkertijd weten we allemaal dat we voor een enorme voor duurzaamheid op verduurzamingsopgave staan, waarbij waarbij we taboes moeten durven doorbreken.

Door de stijgende energiekosten is de aandacht voor energiebesparende maatregelen groter dan ooit en toch lopen eigenaren van monumenten aan tegen moeilijke verduurzaamheid, verduurzamings regelingen. Daardoor wordt het voor hen heel ingewikkeld of soms zelfs onmogelijk. Verduurzaming en een oude stad als Nijmegen moet dan ook burger met enerzijds respect voor onze rijke geschiedenis, maar anderzijds ook met aandacht voor de toekomst. Dit is een hele fijne lijn die bewandeld moet worden en volgens ons doet het college dit in dit voorstel. Het bevat beide elementen en daarmee bewandelt het perfect de <.>. Wij zullen ook vol overtuiging voor het voorstel van het college stemmen om zonnepanelen op monumentale panden mogelijk te maken. Dan wil ik er nog heel even hebben over de ingediende amendementen. We steunen het amendement van VVD, GroenLinks, ODV, gewoon Nijmegen.Nu, de SP en Partij voor de Dieren over het uitsluiten van de stadsbeeldobjecten niet. Ik heb zojuist gehoord dat we dat het voor onze inwoners makkelijker maken wanneer de stadsbeeldobjecten niet mee worden genomen in deze regeling. Maar er is een aanname klopt niet. Ik wil het graag illustreren aan de hand van een voorbeeld. Stel: we nemen het amendement van Partij voor de Dieren aan en ik woon in zo een stadsbeeld object, waar het dak van vervangen moet worden.

Dan moet ik, omdat ik in de stadsbeeldobjecten woon een vergunningaanvragen om nieuwe dakpannen te mogen leggen. Maar als ik dat dan voor kies om zone zeil dakpannen te leggen, dan kan het weer vergunningsvrij. Spreker naam 25: Mevrouw Lauret (Raadslid PvdD) Voorzitter. Spreker naam 27: Mevrouw Janssen (Raadslid D66) Zit er dus geen controle op. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Een vraag. Spreker naam 25: Mevrouw Lauret (Raadslid PvdD) Ik denk dat u niet de laatste versie van het amendement heeft, want het blijft nog steeds. Een vergunning blijft noodzakelijk ook bij het vervangen door zonne, dakpannen. Spreker naam 27: Mevrouw Janssen (Raadslid D66) Dat klopt, maar als we het amendement van VVD en GroenLinks en ode van ODV van de hele wet aannemen, dan wordt dat stukje op de stadsbeeld objecten wel vergunningsvrij. Mocht ik die we willen leggen, dan zit er ook geen controle op. En dat is geen eenduidig beleid. Dat vind ik ook heel moeilijk uit te leggen. Het amendement

CompanyWebcast @2023/ Woordelijke verslagen-Nijmegen

zorg er dus niet voordat het simpeler wordt. Sterker nog, het creëert voor bewoners van stadsbeeldobjecten onnodige onduidelijkheid. Mocht je dit zou al willen aanpassen, dan moet je volgens mij de hele erfgoed verordening bespreken en dit integraal meewegen, want dan kunnen we wel kijken waar er meer onduidelijkheden ontstaan en kunnen we die aanpakken. Er moeten we dus niet hier met dit amendement willen regelen en ik zou de indieners van het amendement ook willen vragen om het amendement aan te houden en binnenkort het erfgoed beoordeeld verordening integraal te bespreken en dan kunnen we dit soort problemen helemaal trekken. Tot slot zullen wij ook het amendement van GroenLinks, Partij van de Arbeid en de VVD niet steunen. We hebben inderdaad signalen gekregen van inwoners van Nijmegen dat het lastig is om aan rode zonnepanelen te komen en dat als leveranciers ze al hebben, de inkoopprijs hoger is. Dit hebben wij daarom afgelopen kamerrond ook aangekaart waarop de wethouder heeft toegezegd dat rode zonnepanelen collectief ingekocht kunnen worden, zodat iedereen die dat wil via de gemeente gemakkelijk en goedkoper aan rode zonnepanelen kan komen. Dat is een veel betere oplossing dan toestaan dan het toestaan van zwarte zonnepanelen op rode daken, want op deze manier kunnen we en aandacht hebben voor verduurzaming en voor de geschiedenis van onze mooie stad.

Tot slot wil ik nogmaals benadrukken wat voor mooie plan hier vanavond voorligt. Nijmegen blijft hiermee niet alleen zichtbaar de oudste stad van Nederland, maar ook koploper op duurzaamheid en daarmee een voorbeeld van Nederland. D66 stemt daarom vol overtuiging hiermee in. Dank u wel. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) Dank u wel. Ik kijk nog even rond. Ik zie geen woordmeldingen dan ga ik het woord geven aan wethouder van Elferen, namens het college. Spreker naam 28: De heer Elferen (Wethouder) Dank u wel, voorzitter, ja, die is ook een hele opgewekte wethouder. Ik heb ontzettend uitgezien naar naar vanavond, ontzettend uitgezien naar dit debat. Ik wist natuurlijk dat u nog aanscherping had, maar u deelt allemaal eigenlijk het idee van we kunnen, als we goed kijken, ons beleid beter maken en zowel erfgoed, belangen dienen als duurzaamheidsbelangen en dat is natuurlijk politiek voor is. Meerdere belangen afwegen en dan een weg daarin vinden. Dat we daar misschien op sommige punten nog van mening verschillen. Dat zal zo zijn, maar de winst vanavond is er zowel voor ons erfgoed als voor onze planeet en daar kunnen we met elkaar trots op zijn. Er is ook, conform de motie die volgens mij raadsbreed of in ieder geval heel ruimhartig vorig jaar op dit thema aan nam. Daken dus toevoegen aan ruimte voor zonnepanelen en daarmee komen dus die twee werelden samen.

Ik mocht zelf ook de afgelopen maanden duiken in de wondere wereld die het gekleurde panelen. Nou, ik kan u vertellen, die innovaties gaan keihard. Je hebt inmiddels panelen waarop ze kunnen printen, dus dan kun je gewoon een leisteen het dak na maken naar wat er allemaal nog niet in gestopt. Maar de toekomst wordt alleen nog maar interessant als het gaat om duurzame verduurzaming en erfgoed, verbinden en ik zou er wel van willen zeggen, we komen natuurlijk ook binnenkort een met nog veel meer ideeën over hoe we erfgoed kunnen verduurzamen naar u toe. Dit is daar pas een eerste stuk van, maar wel een mooi stuk. Ik hoor, ik luister naar uw inbreng, u bent in het algemeen heel positief, maar u wilt nog wat aanscherpen en daar zal ik ook even op reageren. Er is dat de kritiek vanuit de VVD over duidelijkheid. Dat heb ik in de kamerronde niet zo gehoord van de VVD. Ik denk ook omdat we daar ook de nadruk extra hebben gelegd op de duurzaamheidsadviseur die we extra hebben aangenomen als gemeente om mensen kosteloos te adviseren op het gebied van het verduurzamen van hun, van hun monumenten. En ook het nou ja, daar is natuurlijk uitgebreid het leg plan aan de orde gekomen. Tegen de tegen de heer van Hooft van de SP zou ik willen zeggen: het terugverdienen kan echt nog prima en inderdaad als saneringsregeling verdwijnt, zal het moeilijker worden.

Maar de percentages die u noemt, die herken ik niet. Dan even de amendementen. Ik doe even een omgekeerde volgorde. Het amendement van de Partij voor Dieren is denk ik wel heel moeilijk uit te voeren, omdat je dus moet gaan toetsen of die die panelen die er wel of pardon, die dakbedekking die er dan af wordt gehaald of die wel goed wordt opgeslagen. Ja, hoe gaan we dat dan organiseren? Ik zie wel het amendement oproept om dat dan even te regelen en de erfgoedverordening maar ja, ik weet niet zo goed hoe we dan een soort van dakpan controle-instantie moeten gaan oprichten als gemeente,

CompanyWebcast @2023/ Woordelijke verslagen-Nijmegen

maar in algemene zin sta ik achter uw idee, maar ik, zoals het hier opgeschreven kan ik er kunnen wij dat niet goed bewerkstelligen. Wat betreft het amendement van mevrouw Brummel van GroenLinks, u wilt verder gaan dan het college wat betreft kleur. Zoveel is, is duidelijk. Wij kiezen er echt voor om te zeggen: je erfgoed maximaal door de achterliggende kleur van de dakpannen ook de eisen voor de, voor de, voor de zonnepanelen die er voorliggen. Hebben we ook in de in de kamerronde hebt ook aangegeven: ze zijn goed beschikbaar. Ik heb de toezegging graag ook collectief in gaan kopen en wij vinden ook echt wel dat, dat wij als overheid ook de rol hebben onder standaard aan de markt op te leggen. Dus wij weten dat die panelen er zijn. Wij gaan zeggen dit eisen wij voor onze inwoners en de markt gaat daarop reageren, in plaats van de individuele inwoner als norm te nemen, zeggen wij liever als overheid, we willen ook onze marktmacht, onze inkoopmacht als overheid hier centraal stellen, dus wij gaan er niet in mee. Ik begrijp uw amendement overigens wel goed, maar ik zou u afraden om die hele, het hele stuk eruit te halen het gaat over kleur, want dan is er geen bepalingen over kleur en vallen we dus valt degene die de die de vergunning beoordeeld, valt terug op geen bepaling over kleur en kan dan dus eigenlijk iedere keer afkeuren of goedkeuren binnen erfgoed afwegingen.

Volgens mij wilt u nou juist mogelijk maken dat grijze en zwarte panelen ook worden toegestaan. Dus ik zou u willen adviseren om gewoon in de originele tekst van het voorstel het woordje anders te verwijderen bij die bij die bullet waar u naar verwijst. Dat op die manier is geregeld. In pak hem er eventjes bij. Op die manier regelt u dat er staat regels voor zonnepanelen zichtbaar vanaf de openbare weg en dan zou dan worden bij schuine daken dient de kleur van de voorzieningen in overeenstemming met het achterliggende dakvlak of in zwart antraciet of donkergrijs uitgevoerd te worden. Dus dat lijkt me dan, dat lijkt me beter bewerkstelligen wat u wilt, maar ik wil graag van u of u hem wilt aanpassen. Dan is in ieder geval, denk ik, meer in lijn met wat u wilt. Als college zeggen we echter: kiest u alstublieft voor het panelen in de kleur van het achtervlak. Dan het derde amendement. Ik kan niet ontkennen dat ik er best wel van geschrokken ben om de, omdat ik echt het gevoel hebt dat u hier verdergaat in wat u besluit dan u bedoelt.

Ik wil u echt wat dat betreft proberen te behoeden en ik weet niet welke wisseling zeg ik dan maar even tegen de heer van Hooft hij dit weekend heeft gehad per e-mail, maar ik denk dat we echt het verkeerde aan het doen zijn, want wat u doet, is u gaat eigenlijk een definitie uit deze verordening slopen en tegelijkertijd doet hij dat ook uit de erfgoedverordening met andere woorden, u gaat op twee plekken de beschermwaardigheid van daken gaat u weghalen ten aanzien van zonnepanelen. Maar omdat u dat ook doet aan in de oorspronkelijke verordening, geldt dat dan dus voor alle beeldbepalende objecten. En daar even één beeld over beeld of uit de wereld halen. Dat is niet een laagste versie van bescherming, dat wil zeggen dat wij voor dat gemeentelijk monument zeggen dat alleen de straatkant aan de buitenkant beschermd is. Daar is die status voor bedoeld. Dat is niet minder beschermenswaardig dat is alleen aan de buitenkant beschermenswaardige aan de straatkant precies waar deze zonnepaneel regels ook op zien, want die heb je immers buiten. Dan even een een, een aantal andere aspecten. De omkeerbaarheid die u in de motie aanvankelijk juist als voorwaarde stelde, waarmee u het college ook de opdracht heeft gegeven, die is dan ook weg. We kunnen geen voorwaarden meer stellen.

U zegt het woord vergunningvrij zou kunnen geen voorwaarden stellen aan zonnepanelen op het stadsbeeld bepalen objecten. Dat betekent dus ook dat die omkeerbaarheid geen voorwaarden meer is. Stelt u zich voor de ligging van die kleine lei steentjes op het dak. Als hij daar een zonnepaneel oplegt dan gaan je door die door die lei steentjes heen. Als je een rieten dak hebt je je gemaakt het riet kapot. Je kunt het dan niet meer omkeren dus je hebt, kunt u geen voorwaarden stellen, want het is vergunningvrij. Spreker naam 24: De heer Kraut (Raadslid VVD) Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (voorzitter) De heer Kraut. Spreker naam 24: De heer Kraut (Raadslid VVD)

CompanyWebcast @2023/ Woordelijke verslagen-Nijmegen

Ja, dank u wel. Bent u met mij eens dat er altijd ook het bouwbesluit geldt, met andere woorden de veiligheid, dus een zonnepaneel op een rieten dak eigenlijk gewoon een theoretisch is, omdat dat nooit kan gebeuren, al is maar omdat je de verzekering niet rond krijg. Spreker naam 28: De heer Elferen (Wethouder) Nee, want er komen er vanzelf een keer zonnepanelen voor, rieten daken ik heb die innovatie gezien, die gaat echt elke week vooruit. Een ander aspect waarom u dit denk ik, niet gewild hebt, is dat u er maar één uittrekt. U trekt het stadsbeeld objecten eruit. Ik zei net al: het is geen minder bescherming en ik snap ook niet zo goed waar deze categorie nou precies vandaan kan. Deze gaat over de voorkant, deze gaat over precies waar die zonnepanelen voor bedoeld zijn. En ja, tot slot, ik wil u toch twee woningen schetsen er staat bijvoorbeeld een woning die is door estourgie ontworpen die kent, mevrouw, ach ben ik uw naam vergeten, Lauret zeker. Die zo essentieel ontworpen in 1914, zat aan de <.> straat, liggen van die hele kleine leitjes op. Op dit moment zouden we lijstje op zijn, allemaal van die torentjes op. En dan zou je dus overal in alle richtingen panelen op kunnen gaan leggen, zodat is die hele toren indeling verdwijnt. Je verliest een van de mooiste woningen die we hebben aan de <.> straat, verliest je eigenlijk als gevolg van deze bepaling.