Woordelijk verslag Besluitronde 28 April 2021

Woordelijk Verslag

WOORDELIJK VERSLAG BESLUITRONDE 28 APRIL 2021 Datum Tijd Locatie Voorzitter Griffier Aanwezigen

28-04-2021 19:30 - 22:45 SH - Raadzaal H. Bruls S. Ruta Maarten Bakker (VVD), Huub Bellemakers, Joep Bos-Coenraad (GroenLinks), Lusanne Bouwmans (D66), Charlotte Brand (PvdA), Jean-Paul Broeren (Stadspartij Nijmegen), Mark Buck (CDA), Nick de Graaf (VVD), Cherelle de Leeuw (GroenLinks), Paul Eigenhuijsen (VoorNijmegen.Nu), Rachid El Hafi (D66), Marij Feddema (SP), Miranda Florussen (GroenLinks), Wendy Grutters (Stadspartij Nijmegen), Frank Jasper (Gewoon Nijmegen), Jasper Konijnenbelt (PvdA), Eline Lauret (Partij voor de Dieren), Quirijn Lokker (GroenLinks), Biljana Markovic (SP), Marjolijn Mijling (CDA), Jouke Osinga (GroenLinks), April Ranshuijsen (GroenLinks), Marieke Smit (GroenLinks), Maarten Sweep (SP), Marijke Synhaeve (D66), Rosalie Thomassen (Stadspartij Nijmegen), D. Toonen, Inge van Dijk (VVD), Michelle van Doorn (Partij voor de Dieren), Tobias van Elferen (D66), Toon van Gent (D66), Hans van Hooft (SP), Pieter van Megen (D66), Erik van Zanten (VVD), Volkert Vintges (GroenLinks), Yurre Wieken (SP) en Faysal Zouay (GroenLinks) B. Velthuis, H. Tiemens, N.P. Vergunst, P.J. Molenaar, G. Visser

1 OPENING EN MEDEDELINGEN Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Goed. Dames en heren. Als iedereen zijn of haarplaats inneemt dan open ik bij dezen de vergadering van onze gemeenteraad van harte welkom, ook voor de mensen die het via de camera thuis volgen, fijn dat u ingeschakeld bent, de heer van Deurzen en Moerkerk die zijn afwezig gemeld. Verder heb ik geen afmeldingen gehad, nee, maar niemand voelt zich ook weer groepen. En wat moois om te melden is dat afgelopen zondag is Cilia Daemen bevallen van een dochter geheten Tinka. Tien april is de dochter van Bastiaan Veringa geboren. Die is Zowe geheten, allebei natuurlijk van harte gefeliciteerd, hartstikke mooi. En als ik zeg allebei heb ik het over die kinderen, maar dat geldt natuurlijk ook voor de ouders en iedereen die zich daarbij betrokken voelt. Goed, de griffier of andere mededeling zijn, is niet het geval. Dan komen we al bij de agenda vaststelling, inclusief de orde van de vergadering. Even kijken. De fractie van Stadspartij Nijmegen heeft vragen aangekondigd over het bos gebouwd, b west gebouwd en tolhuis en aan de agenda is toegevoegd: het raadsvoorstel voor benoeming van de fractie volger van VoorNijmegen.Nu, dat is agendapunt 20 en er zijn een viertalmoties buiten de orde aangekondigd. Allereerst door de fractie VoorNijmegen.Nu en D66, de motie los van je partner.

Dat zou agendapunt 22 worden, is het voorstel. De fractie van PVV en VVD hebben de motie stoot je hoofd niet langer onder de oversteek ingediend en daarvoor zou agendapunt 23 het nummerkunnen zijn. En de fractie van SP en na hebben de motie beloond. Bijverdiensten bijstand, behoorlijk, dat zou agendapunt24 woorden en de fractie van VVD, PVV, CDA, D66, GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, Voor Nijmegen.Nu hebben de motie een vliegende doorstart ingediend en dat zou dan agendapunt25 woorden. Nou, het voorstel is dan om de, zoals te doen gebruikelijk, te beginnen met de benoeming en dan de debatstuk en tenslotte het stemstuk het een stemstuk wat we vanavond hebben en ja, gegeven de hoeveelheid debatstuk zeker, nu die motie erbij, wijzen we uiteraard weer de mooie spreektijden vanaf het eerste debatstuk. Ja kunt u mee uit de voeten, allemaal, maar dat is al heel goed. CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 2 of 57

2 AGENDAVASTSTELLING INCLUSIEF DE ORDE VAN DE VERGADERING Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) De volgende punten zijn niet in de raadskamers behandeld. En voorgesteld wordt deze als hamerstuk te behandelen. Dat gaat over drie, vier en 15 tot en met 18. Kunt u met al deze voorstellen instemmen? Dat is het geval. Eenmaal andermaal dan gaan we naar agendapunt vijf.

5 Besluitvorming behandeladviezen van de Gespreksrondes Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) De besluitvorming, behandel adviezen van de gespreksrondes van zeven april en 14 april jongstleden. Allereerst het raadsvoorstel gewijzigd vest, vaststelling, bestemmingsplan Nijmegen midden 2015 als hamerstuk vandaag. Het raadsvoorstel-vaststellen paraplubestemmingsplan dijkversterking Wolferensprok, dat is een stemstuk vandaag. Geagendeerd is de brief ombudsfunctie sociaal domein. Dat is een debat stuk dan vandaag. Het raadsvoorstel-vaststellen erfgoedverordening Nijmegen is ook een debat stuk. Het raadsvoorstel gewijzigde vaststelling, bestemmingsplan, Waalfront 50 Ulpia en Fabrica ook als debat stuk en dat geldt ook voor het raadsvoorstel gezondheidsagenda 21. 24. Nee, dat zeg ik fout. Er is een hamerstuk vandaag en het raadsvoorstel regionale energiestrategie Arnhem-Nijmegen. De RES als debat stuk vandaag. En het raadsvoorstel nota, binnensportaccommodatie beleid Nijmegen ook als debat stuk vandaag, zo ook het digitaal informatiebeleid 2021-25. Dat is op verzoek geagendeerd als debat stuk. Zijn we daar goed van op de hoogte en bij punt zes van de agenda, het vaststellen van de voorstellen waarover geen spreektijd gevraagd is. Voor de punten drie, vier, negen, 12 en 15 tot en met 18 is geenspreektijd gevraagd en daarom is ook ingestemd met de voorstellen.

Dat is hartstikke mooi en dat brengt ons bij het ingelast agendapunt 20, het raadsvoorstelbenoeming fractievolger het gaat om de heer van Hintum is het of mevrouw van Hintum? Mevrouw Als voor fractie voor in ieder geval Voor Nijmegen.NU en alvorens tot benoeming over te gaan, geef ik graag het woord. Ik begrijp deze keer aan de heer Wieken namens de commissie geloof ik.

6 VASTSTELLEN VAN DE VOORSTELLEN WAAROVER GEEN SPREEKTIJD GEVRAAGD IS Spreker naam 2: De heer Wieken (Raadslid SP) Dank u wel, voorzitter, de commissie geloofsbrieven heeft de geloofsbrieven ontvangen van mevrouw Jessica van Hintum, zij is voorgedragen door de fractie van Voor Nijmegen.Nu als lid van de raadscommissie niet zijnde raadslid, beter bekend als fractievolger en we hebben vastgesteld dat mevrouw van Hintum woonachtig is in de gemeente Nijmegen en geen functies bekleedt die strijdig zijn met de positie van fractievolger, dus wij adviseren om haar toe te laten als fractie volger. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Dat is hartstikke goed, waarvoor dank. Ik neem aan dat niemand stemming over wil hebben. Neen, dan is het voorstel aangenomen en kan ik mevrouw van Hintum feliciteren met de benoeming. Dank u wel.

7 VRAGEN VAN RAADSLEDEN AAN HET COLLEGE CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 3 of 57

Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Dat brengt ons bij het vragen van raadsleden aan het college, zoals aangekondigd zijn door de Stadspartij Nijmegen. Vragen inzake twee west gebouw aankondigt begrijp de heer Broeren het woord zal nemen aan hem het woord. Spreker naam 3: De heer Broeren (Raadslid Stadspartij) Ja, dank u wel, voorzitter. De energietransitie is in volle gang en één van de plannen is om een warmtenet naar Dukenburg te leggen. De nieuwbouw van Nijmegen is beoogd om als eerste op het warmtenet te worden aangesloten. Een warme overdracht station is hier één van de benodigdheden voor. Maar tot grote schrik en verbazing van bewoners aan de wijk Tolhuis aan de 22 de straat, ontvingen zij vorige week een brief van Klokbouw waarin en wordt medegedeeld dat er op korte termijn en een WOS gebouw voor hun deur wordt gebouwd. Dit WOS-gebouwen permanent pal voor van de op het plantsoen, naast het WOS gebouw wordt hier ook een tijdelijke noodvoorziening gebouwd. De bewoners zijn volledig overvallen door dit besluit.

Daarbij rijst de vraag waarom deze WOS in een bestaande wijk Tolhuis wordt gebouwd en niet, zoals logischerwijs zal worden verwacht wordt ingepland in de nog te bouwen wijk Hof van Nijmegen, omdat daar de Klok brief blijkt dat de start van de bouw van deze WOS al over twee weken is, brengt dat de Stadspartij tot de volgende actuele vragen, vraag één de bewoners zijn overvallen met dit besluit: hoe is het participatieproces hierin verlopen? Wat is de noodzaak van deze snelle bouw over twee weken ten aanzien van de nog de lange termijn dat het warmtenet in Dukenburg of Hof van Nijmegen in gebruik wordt genomen? Waarom wordt het WOS-gebouw niet gelijk meegenomen in het nieuwbouwproject Hof van Nijmegen? Is er met Klok bouw overleg over om dit bosgebouw op een locatie boven Nijmegen te bouwen? En zo ja, heeft men dan negatief op gereageerd en waarom? En is het college bereid om in gesprek te gaan met bewoners aan het Tolhuis 22e straat en Klokbouw om te zoeken naar een alternatieve locatie bij Hof van Nijmegen of elders, de locatie die niet zo prominent bij bewoners voor de deur is. Dank u wel. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Dank u wel. Dan geef ik voor beantwoording het woord aan wethouder Tiemens. Spreker naam 4: Mevrouw Tiemens (Wethouder) Dank u wel voorzitter.

Ja, heel eerlijk gezegd waren wij ook overvallen en er zijn maar liefst drie wethouders die betrokken zouden kunnen zijn. Ik vanuit de energietransitie vanuit de openbare ruimte, omdat daar ik hoor iets tikken, klopt dat? Vanuit de openbare ruimte is, natuurlijk de vergunning aangevraagd en Hof van Nijmegen is een ontwikkeling waar weer wethouder Vergunst over gaat. Maar we wisten allemaal niet van deze plannen en dus wij zijn ook overvallen. Dus kunnen we ook gewoon zeggen van: ja, het participatieproces is precies verlopen zoals in de brief van de aannemer staat, namelijk dat zij de bewoners hebben geïnformeerd. Er is een vergunning aangevraagd, die is door de omgevingsdienst verleend en dat feit is gecommuniceerd met de bewoners en dat is niet zoals het had moeten zijn. Maar er is wel een noodzaak voor de snelle bouw, omdat het de bedoeling is dat. Ik snap de verwarring van het is nog maar over enkele jaren gaat dat warmtenet er komen. Ik ben een beetje afgeleid van het getik, over enkele jaren wordt het warmtenet er pas aangelegd en dat is nou precies de reden dat dit warmteoverdracht station wordt gemaakt voor de dit project, Hof van Nijmegen, want er zit een hiaat tussen de aanleg van het grote warmtenet en dus de bouw van deze wijk die wel moet worden aangesloten. En waarom dan deze plek en niet een Hof van Nijmegen.

Dat heeft er alles mee te maken dat het warmteoverdracht het soms zo dicht mogelijk bij de beoogde transportleiding moet worden neergelegd en dat is.

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 4 of 57

Spreker naam 5: Onbekend Voorzitter, de microfoon is uit. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) De microfoon is nu helemaal uit. Daar komt al een heel nieuw apparaat. Ja, kijk maar. Spreker naam 4: Mevrouw Tiemens (Wethouder) Hij doet het. Oké. Tot waar heeft u mij gehoord? Helemaal overnieuw. Helemaal aan het eind, oké. Van Schuilenburg, ja, dat daar dus dat overdracht station is gepland. In afwachting op het grote net wat daar komt en dat daar dan een overdracht station komt en inderdaad en is op een gegeven momenttijdelijke voorziening daar weer weg. En ja, die daar is wel haast, want daar wordt nu gebouwd, na de zomermoeten die huizen worden, droog geblazen en er moet dus dat warmte station daar staan, dus daar zit zeker ene haast anders, dan zal de hele bouw worden vertraagd. En dan is de laatste vraag of wij in gesprekwillen gaan met de bewoners. Nou, dat lijkt me wel het minste wat we kunnen doen. Ja, ik wil wel een waarschuwing gegeven, want het is maar de vraag of er een andere plek te vinden is, want er is natuurlijk heel goed naar gezocht. Er waren twee plaatsen daarin de buurt. Voor de ene moest er bomen worden gekapt, blijft deze over wat we natuurlijk altijd willen doen. Dus kijken van hoe we dat zo goed mogelijk kunnen inpassen op die plek. Dank u wel.

Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Wellicht zijn er nog een aanvullende vraag. Ten eerste de heer Broeren blijft dan ook andere. Spreker naam 3: De heer Broeren (Raadslid Stadspartij) Ja aanvullende vraag. Die tijdelijke noodvoorziening die zou sowieso neem ik aan, toch op het eigen terrein bij Hof van Nijmegen gebouwd kunnen worden. En waarom wordt er dan niet-gekozen voor een onderstation, in heel veel andere plaatsen kiezen van onderstation waar het niet prominent in het zicht staat bij mensen voor de deur, dat het gewoon onder het maaiveld wordt gebouwd. Waarom is dat hier niet voor gekozen, dan? Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Kijk ik even verder, want ik zie mevrouw Bouwman van aanvullende vraag. Spreker naam 6: Mevrouw Bouwmans (Raadslid D66) Ja, dank u wel, voorzitter. Ik kan me voorstellen dat dit soortsituaties niet erg bijgedragen aan het draagvlak voor de energietransitie die in sommige gevallen al precair is. Ja en die energietransitie komt alleen maar meer op gang. Dus mijn vraag is eigenlijk: hoe kunnen we deze situaties in de toekomst voorkomen, want dit lijkt me natuurlijk niet echt een handige situatie zo. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) De heer Eigenhuijsen had ik in ieder geval genoteerd.

Spreker naam 7: De heer Eigenhuijsen (Raadslid VoorNijmegen.NU) Ja, dank u wel, voorzitter, ja, daar even aanvullend op mevrouw Bouwmans. Ik was toch in de huidige veronderstelling dat wij als raad nog gingen besluiten over het doortrekken van het warmtenet, maar er wordt dus nu klaarblijkelijk alle infrastructuur aangelegd, vooruitlopend op ons besluit. Dat is ook niet heel erg bevorderlijk voor de participatie, zeg maar. En. Is daar rekening mee gehouden dat Klok, bouw dus ook kan zeggen dat dat ding gaat over een half jaar gewoon weer tegen de grond? Is dat dan niet een beetje kapitaalvernietiging? CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 5 of 57

Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) De heer van Hooft aanvullende vraag. Spreker naam 8: De heer van Hooft (Raadslid SP) Ja, u heeft het over alternatieve locaties en die wellicht minder geschikt zijn. Is hetgeen idee om toch die alternatieve locaties samen met de buurt ook eens tegen het licht te houden, om te kijken of wellicht niet een andere locatie geschikter is? Kijk, ik snap dat er haast, dus ik snap dat ja nu wel iets moet komen. Uit een einduitkomst kan ook zijn dat het toch op deze plek komt. Even voor de duidelijkheid, maar wellicht dat een andere locatie op meer draagvlak kan rekenen. En ja, u zegt, er moet één boom gekapt worden. Kijk als er een heel bos om moet, dan zou ik het welweten, maar voor één boom. Zou ik toch denken: misschien kunnen we die nog een stukje verderop zetten of zo dit is mijn gedachten hoor. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Nou kijken of mevrouw Lauret daar een vraag over heeft. Spreker naam 9: Mevrouw Lauret (Raadslid Partij voor de Dieren) Laat ik daar nog maar even niks over zeggen. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Nee, u mag alleen een vraag stellen aan het college. Spreker naam 9: Mevrouw Lauret (Raadslid Partij voor de Dieren) Precies daarom.

Mijn vraag: is eigenlijk wat is de bestemming van de grond? Want volgens mij zit daar een plantsoen en ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat op het moment dat je er iets bouwt, aan dat de bestemming van de grond dan veranderd moet worden en dat het dan langs de raad moet. Klopt dat? Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Nog andere aanvullende vragen? Niet. Ja, dan kijk ik naar wethouder Tiemens. Spreker naam 4: Mevrouw Tiemens (Wethouder) Zoals u heeft gehoord, is zowel ambtelijk als bestuurlijk hier weinig betrokkenheid bij geweest bij dit staatje van het proces. Natuurlijk wel het participatieproces van Hof van Nijmegen, maar dat omgevingsdienst heeft de vergunningverlening, de aannemer die heeft gecommuniceerd en nogmaals, dat is niet zoals het moet zijn. En dit is inderdaad wel even weer een staaltje van. Ja, dan moet je toch ook wel weer processen wat beter op elkaar afstemmen. Mevrouw Bouwman daar ben ik volstrekt met u eens, dat weten we nu van dat bij dit soort dingen, dat er op vergunningverlening achternaam komt, dat je daar heel precieze in moet zijn. En hier zijn foutengemaakt, de overdracht, fouten en dergelijke. En dat is waarom dit dan zo koud op de mat valt bij de bewoners en ons eigenlijk ook koud op het bureau valt. Dus nee, dat dat, dat moet absoluut verbeterd worden. De vragen over het onderstation heb ik zo geen antwoord op.

Daar kom ik dan per mail op terug of wij als college van waarom die niet onder het maaiveld kan. Infra aanleggen vooruitlopend op het besluit, nee we hebben inderdaad nog niet besloten om de doortrekking van het warmtenet. Dat klopt. Maar goed, dat is niet een ongebruikelijke werkwijze. Dat als je denkt dat er iets gaat komen, dat je daar al wel alvast rekening mee houdt dat doen we natuurlijk voortdurend, maar het besluit ligt daar nog niet, daar heeft u helemaal gelijk in. En alternatieve locaties, ja, ik heb toegezegd van we moeten sowieso met die bewoners in gesprek en ik heb ook alleen maar het ambtelijk advies gelezen dat bij de andere locatie boom CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 6 of 57

moesten worden gekapt en dat dat helemaal niet op draagvlak kan rekenen. En voor deze voorziening is geen bestemmingsplanwijziging nodig. Dus dat is natuurlijk ook waarom het zo onder de radar is gebleven. Dus ik kan gewoon ambtelijk worden afgehandeld. Maar dat had niet moeten gebeuren. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Goed. Dat waren de antwoorden op de vragen. Dan sluiten we de vragen kwartiertje noem ik het dan maar even af voor dit moment met dank voor uw bijdrage.

10 RAADSVOORSTEL VASTSTELLEN ERFGOEDVERORDENING NIJMEGEN 2021 (20/2021) Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Dat brengt ons bij het eerste raadsvoorstel wat we vanavond gaan behandelen, dan is het raadsvoorstelvaststellen erfgoedverordening. Wie kan ik allereerst het woord gegeven? De heer Bakker voelt zich geroepen. Spreker naam 10: De heer Bakker (Raadslid VVD) Zo te zien wel, dank u wel, voorzitter. Voor ons ligt een goede basis voor een erfgoedverordening en ik zeg nadrukkelijk: basis, want niet alles is helemaal tot in de puntjesgoed georganiseerd, wat de VVD betreft en voor een stad als Nijmegen met zoveel bijzonder erfgoed, is dat wel nodig. Wat ons opvalt is dat dat er heel goed en precies gekeken wordt naar bijzondere gebouwen. Maar, voorzitter, erfgoed is meer dansteen. Ik heb het natuurlijk over immaterieel erfgoed. Nijmeegse gebruiken, zoals het Nijmegen, dialect, de zomerfeesten, ons carnaval slaan Knodsenburg of de manier waarop je over het Keizer Karelplein rijdt. Ook dat is allemaal onlosmakelijk onderdeel van onze stad en net als gebouwen als Stevens of de Waalbrug onderdeel van de Nijmeegse identiteit en cultuur en dus ons erfgoed. Om dat stukje erfgoed aan de aan de verordening toe te voegen, dienen wij het amendement Nijmeegsheid is hoe je over het Keizer Karelplein rijdt in met een heel aantal andere partijen.

Voorzitter, omdat ook de bevoegdheidsverdeling in deze verordening toch wat vragen vraagtekens oproept en op het oog om op die termijn wel aan het college gegeven, maar nu nog even niet, dienen wij ook het amendement in met de raad aan de teugels kan de erfgoedverordening door de beugel. Met de twee deze twee prachtige amendementen, voorzitter, denken wij dat er een heel mooie erfgoedverordening is. Dank u wel. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Dank u. Wie kan ik voorts het woordgegeven? De heer Bellemakers. Spreker naam 11: De heer Bellemakers (Raadslid GroenLinks) Dank u, voorzitter, GroenLinks vindt erfgoed belangrijk, ons verleden, van de rode zee, door dat het recente verleden moeten we blijven beschermen. Daarom is het goed dat het college is gekomen, maar deze nieuwe erfgoedverordening en dat de gemeente eigenlijk aan de slag kan met de enorme achterstand rondom monumenten. Van ons mag het college die monumenten gewoon aanwijzen, die uitvoeringstaken hoe wij als raad niet te doen, zolang er maar op de hoogte worden gehouden. Wel een hoop ik dat het nu toch echt eens een keer vaart wordt gezet achter het aanwijzen van gemeentelijke monumenten, dat we het niet door een keer enorme achterstanden oplopen. Het voorstel wat later komt van de partij voor de dieren en de VVD om kerkelijke religieuze vervanger lijkt me goed.

Het lijkt me ook dat het maar een klein foutje van het college. Voorzitter. Ik sluit af. Waar we als GroenLinks niet voor zijn <...>Immaterieel CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 7 of 57

erfgoedinstellingen in Nijmegen is daarom niet-wenselijk. Tarief. Tradities moet je als je dat zelf wil omarmen maar je moet niet vastleggen. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Er is een probleem met de microfoon begrijp ik. Spreker naam 11: De heer Bellemakers (Raadslid GroenLinks) Vanaf: waar moet ik opnieuw beginnen? Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Ik zelf was geïnteresseerd toen u het woord foutje ging introduceren, omdat u daarna zelf een foutje ging maken door te verwijzen naar iets wat nog niet is ingediend. Spreker naam 11: De heer Bellemakers (Raadslid GroenLinks) Dat klopt. Dan kan ik nog niks over een onschuldig foutje van het college zeggen. Voorzitter, ik sluit af. Waar we als GroenLinks niet voor zijn, is behoud zucht. Immaterieel erfgoed instellen in Nijmegen is daarom onwenselijk. Tradities, tradities moet je, als je dat zelf wil, vooral omarmen maar dan moet je niet vastleggen, laat staan als dat gekoppeld wordt aan het onaantastbaar maken van een verkeersplein, waar je voor sommige nog gewoon lekker door kan rijden. Dat lijkt ons geen goed plan. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Dank u wel en daar was uw maidenspeech, gefeliciteerd. Spreker naam 10: De heer Bakker (Raadslid VVD) Voorzitter, ondanks dat het een maidenspeech al de vraag je aan heer Bellemakers.

Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Is een goeie. Ja, dat is immaterieel erfgoed in dit land, dat u dan niet interrumpeert en nu u zich heeft bekend dat degenen die daar veel waarde aan hechten. Spreker naam 10: De heer Bakker (Raadslid VVD) Zeer zeker daarom heb ik ook keurig gewacht tot de heer Bellemakers een applaus had gehad. Voorzitter, nee, want het is wel heel belangrijk. Ik hoorde namelijk wat foutjes in de aannames van de heer Bellemakers, dus ik wilde hem even vragen waar hij heeft gelezen dat er een ruimtelijke onaantastbaarheid gaat ontstaan voor het Keizer Karelplein, want dat staat juist expliciet in dat dat niet gaat gebeuren. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) De heer Bellemakers. Spreker naam 11: De heer Bellemakers (Raadslid GroenLinks) Ja, hij doet het. Nou volgens mij met het verlenen van extra status aan het Keizer Karelplein, ga je wel degelijk die kant op en dat er nu dan nog niks staat over wat de precieze inhoud in. Dat ding doet, het gewoon niet. Dan kan ik op het moment dat je dat nu een immateriële status aan geven, waar je zelf al zegt, dat is niks waard. Dan denk ik, meneer de voorzitter, dat dat in de toekomst alleen maar tot problemen kan leiden, dat in de toekomst zomaar zou kunnen leiden tot een, dat er wel degelijk onaantastbaarheid van het Keizer Karelplein waar je lekker kan door klossen.

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 8 of 57

Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Goed. Dank u wel. Wie kan ik vervolgens het woord geven? Ik mag kiezen met de heer Konijnenbelt weer in een zo rondgaan dat komt goed, de heer Konijnenbelt. Spreker naam 12: De heer Konijnenbelt (Raadslid PvdA) Het knopje, ja. Dank u wel, voorzitter. De erfgoedverordening is inderdaad de noodzakelijke update aan de erfgoedwet en belangrijk aanpassing ten opzichte van de vorige versie, is natuurlijk dat het college voorstelt om de bevoegdheid om de gemeentelijke monumenten aan te wijzen overlaatgaan van de raad naar het college. Stel dat het zo snel en monumenten kan aanwijzen en de opgelopen achter standen kan wegwerken. Samengevat kunnen wij die punten van de verordening goedkeuren. Wel is het voor ons van belang dat we hierbij als raad onze controlerende en indien nodig sturende rol voldoende kunnen pakken. We steunen dan ook van harte het amendement van de VVD dat de raad juist in die positie brengt, dank u wel, voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Dank u. Mevrouw Feddema. Spreker naam 13: Mevrouw Feddema (Raadslid SP) Hij was net op groen, maar nu weer. Dank u wel. Dank u wel, voorzitter. Ja, er ligt hier een voorstel waarmee wij akkoord kunnen gaan. Dus goed om erfgoed te beschermen en bijstellen indien nodig. Nou, dat gebeurt nu op dit moment.

Dan het amendement over de over het immaterieel erfgoed van de VVD. We vinden het wel heel bijzonder dat de VVD nog niet zo heel lang geleden met alle machtlijnen wilde trekken op het plein, voor de verkeersveiligheid en nu pleit vooropname van het Keizer Karelplein op de lijst van immaterieel erfgoed. Dan heb je wat mij betreft geen enkel gevoel voor wat echt immaterieel erfgoed is. Een gebruik je dit misschien slechts om dit voorstel aan te laten nemen of voor elkaar te krijgen, want eenmaal op de lijst, dan kan het er niet zomaar meer af. Het is niet zo, als je iets op een erfgoed lijst zet, dat je in dat jaar weer gaat bijstellen en gaat veranderen en dan weer gaat halen. Wat betreft het amendement, ook van de VVD en andere indieners met de raad aan de teugel die zullen we steunen, want wij zijn voorstander van om zaken bij de raad te houden. Dank u wel, voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Mevrouw van Doorn dank u wel, mevrouw van Doorn. Spreker naam 14: Mevrouw van Doorn (Raadslid Partij voor de Dieren) Dank u wel voorzitter, goed dat de erfgoedverordening nu voorgelegd is en dat die dus gemoderniseerd is. En synchroon loopt naar aan de landelijke wet.

Wij hebben geconstateerd dat er gesproken wordt over kerkelijk erfgoed en dergelijke, terwijl er in de volksmond al gelukkig wordt gesproken over religieus erfgoed, maar we zouden dat ook graag veranderd zien inde verordening en er is al op gepreludeerd door de heer Bellemakers, maar dit foutje willen we graag corrigeren met ons amendement erfgoed is van ons allemaal. Dan de motie of de het amendement van de VVD over de raad aan de teugel. Die dienen wij graag mede in, omdat het belangrijk vinden dat de bevoegdheid bij de raad blijft liggen en ik heb ook niet voldoendeargumenten gehoord dat het nou zo noodzakelijk is voor het wegwerken van achterstanden bij het college belegd wordt. Laten we dat in ieder geval op deze manier bij de raad houden, in ieder geval tot we totdat de erfgoedverordening wordt opgenomen in de omgevingsplannen en dan kunnen we op dat moment verder kijken wat wenselijk is, zou ik voorstellen. Dus graag uw voor stem, zou ik zeggen en dan het immaterieel erfgoed van de VVD, gekoppeld aan het idee van het casus Kuin Keizer Karelplein vinden wij heel sympathiek, dus daar zullen we voorstemmen, dank u wel.

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 9 of 57

Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Wie kan ik vervolgens het woord? De heer van Megen. Spreker naam 15: De heer van Megen (Raadslid D66) Dank u wel, voorzitter. Nu alweer, denk ik. Het is voorbereid. Ja, er is al veel gezegd. Goed dat deze verordening er nu ligt. Het was ook nodig om de achterstanden in te lopen. Wij kunnen instemmen met het grootste deel van de van de verordening. Wat meer tijd voor de, voor de amendementen, dus. Het amendement van de Partij van de Dieren en de VVD, zullen wij steunen. Het amendement van de VVD en andere immaterieel erfgoed zullen wij niet steunen. Het Keizer Karelplein heeft terecht al de status van rijksmonument en dat is van meerwaarde dan een symbolische aanwijzing als immaterieel erfgoed. Dat is ook sterk aan verandering onderhevig. Zoals de indieners ook zelf in een toelichting schrijven. Maar voor ons veel belangrijke Nijmegen, gaan ze zelf over een immaterieel erfgoed en mogen er allemaal hun eigen betekenis aangegeven en eigenbelang aan hechten. Dat wilD66 ook zeker zo houden. De erfgoedverordening is niet de plek om dat subjectief en symbolisch vast te leggen. Derde en laatste amendement dan over de aanwijzingsbevoegdheid dat hebben we ook al in de kamerronde besproken. Voor D66 is het zaak dat er vanuit heldere kaders gehandeld wordt met een duidelijke planning.

Notitie over de erfgoed strategie die we al op 14 april ontvingen is voor ons voldoende kader. En we zijn wel heel benieuwd naar de planning en vooral naar de voortgang en planning, of we inderdaad, het college nu, zoals u zelf zegt, vaart gaat maken met het aanwijzen vanachter standen, daarom willen wij graag het college vragen om een toezegging, om die planning bijvoorbeeld twee keer per jaar met ons als raad te delen, zodat wij goed aan de bouw kunnen blijven en kunnen bijsturen als dat nodig is. En dan is wat ons betreft prima als het college die bevoegdheid krijgt. Dank u wel. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Dank u wel. De heer Buck. Spreker naam 16: De heer Buck (Raadslid CDA) Dank u wel, voorzitter, laat ik beginnen met collega Bellemakers feliciteren met zijn maidenspeech. Ik las toevallig twee weken geleden in het onvolprezen blokje volzin een tekst van de hand van zijn vader en uit de tekst sprak engagement en gedrevenheid en ik hoop dat de nu nog korter. Maar wie weet wat er nog allemaal gaat gebeuren, want nu nog korte periode in de gemeenteraad ook gekenmerkt mag worden door een zijn of engagement en gedrevenheid want dat zit volgens mij wel goed. Voorzitter, met de erfgoedverordening zoals die vandaag wordt vastgesteld, hopelijk door de raad. Halen we inderdaad een stuk in en dat is het begin. Veel collega’s hebben dat ook al gemarkeerd.

Dat is het begin van een nog betere manier om met ons erfgoed om te gaan in deze stad. Daar is in zichzelf niets mis mee. Ik denk wel. Dat in ieder geval collega Bakker zijn best heeft gedaan om die verordening op twee punten nog aan te scherpen, enerzijds gaat het over de bevoegdheid van de raad. Ik kan op zich meekomen in het feit dat je zegt: ja, op enig moment moet dat bij. Het college liggen maar in de fase waarin we nu zitten en dat deel ik met Bakker, zou het op zich heel goed heel veel mogelijk zijn om dat nu bij de raad te leggen en te zeggen: laten we op een later moment op we staan nu als raad ook aan de vooravond van grote denk. Ik denk dat er grote, grote dingen gebeuren. Om daar later op terug te komen. En dan eerlijk gezegd, dat idee over het immaterieel erfgoed. Ik begrijp dat ik heb dat sommige collega's daar niet verder komen dan de titel. Maar die verontwaardiging hoe we het nooit als UNESCO immaterieel erfgoed uitroept, dan staan volgens mij sommige zogenaamd cultuur minnende partijen voorop om te klappen, of het nou gaat om het immaterieel erfgoed van de molenaar of allerlei andere mooie tradities.

En het is hartstikke mooi als je als raad zegt: wij gaan mee met een wereldwijde culturele trend om te zeggen ons erfgoed zitten niet alleen maar in gebouwen, ons erfgoed zit ook in bepaalde tradities, in bepaalde ambacht, CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 10 of 57

in bepaalde handelingen. En wij als Nijmeegse raad willen daar ook een aantal dingen uitlichten en dan kun je vervolgens een Democratisch proces, dat ook met elkaar over spreken. En dan kun je inhoudelijke argumentatie voeren over wel dit of niet dat. Maar blijkbaar, voorzitter, is het ook erfgoed dat, als dat er ergens Keizer Karelplein een titel staat, dat we dat niet verder komen, om inhoudelijke, overigens een voorstel te praten, want we moeten hebben over lijntjes of hoe zo een Keizer Karelplein er uitziet, elke keer een les. Als het gaat om de motie Partij voor de Dieren, VVD. Laat ik zeggen dat ik de frase foutje daarin in ieder geval niet deel. Ik denk dat er hele goede redenen zijn om te spreken over kerkelijk erfgoed, maar ja, verzet zich in onze fractie niet tegen om dat te veranderen in een religieus erfgoed. Dus prima om ook dat amendement te aanvaarden en hopelijk betrekking tot onze stadsdichter als raad in het ook werkelijk spreken over hoe we dan ook werk gaan maken van ons erfgoed, want dat is een, daarover zijn we het geloof ik eens broodnodig. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Dank u wel, mevrouw Grutters. Spreker naam 17: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij) Ja, voorzitter, ben ik te verstaan. Voorzitter, dank je wel, ja, de erfgoedverordening. Meneer Bakker van de VVD zei al, het is een mooie basis.

Volgens mij is de wet de basis en is de verordening de aanvulling voor ons als gemeente. We hebben in het vorige debat college gevraagd om duidelijkheid hoe men omgaat met de vervallen motie Hillen, hoe die wordt opgevangen. De schriftelijke antwoorden die we hebben gehad, die die waren zeer volledig mogelijkheid voor gemeentelijke archeologische monumenten aan te wijzenmiddels een nieuwe archeologische beleidskaart, dat de eerste. De tweede, de toevoeging van een aanleg, vergunningstelsel in de nieuwe bestemming, bestemmingsplan voor archeologie. En daar komt dan ook nog bij dat we een protocol toeval vondsten gaat komen en dat is ons allemaal beloofd dat dit college nog dit jaar voorzitter, ik kan u zeggen, als vertegenwoordiger van de Stadspartij kan mijn Nijmeegse archeologische hart alleen maar een sprongetje maken met alle voornemen van het college als het gaat om deze motie Hillen, zoals wij dat destijds noemde. En we kijken daarnaar uit en we danken de wethouder, maar zeker ook de ambtenaar voor het uitgebreide antwoord. Dan even over de amendementen. Erfgoed is van ons allemaal. Uiteraard steun, prima, correctie om in de tekst kerkelijk te vervangen, voor religieus. We hebben meer religieuze gebouwen, kerken, u noemt zelf moskeeën maar we hebben ook nog synagogen en wie weet wat nog meer. Dan het amendement van de VVD.

Met de raad en de teugel kan de erfgoedverordening door de beugel. Ja. Wij, willen die eventueel graag steunen, want het zou wel onze voorkeur hebben. We willen toch wel graag van de wethouder weten of dat dus echt ook niet die snelheid eruit haalt. Als laatste het amendement neem is het is hoe je over het Keizer Karelplein rijdt. Dat dienen we graag mee. Stadspartij Nijmegen heeft het veel over Nijmeegse immateriële erfgoed, zoals de volkscultuur en wat ons betreft ik hoor hier heel veel mensen zeggen: het Keizer Karelplein, volgens mij is het nog niet zo ver. Is dit een voorzet om dit in de toekomst te doen en is het Keizer Karelplein een heel mooi goed voorbeeld. Tot zover dank u, voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Ik dank u. Verder geen woordmeldingen geloof ik. Nee, dan geef ik voor een reactie van het college het woord wethouder Vergunst. Spreker naam 18: De heer Vergunst (Wethouder) Ja, dank u wel, voorzitter. Ja en ook bedankt voor de diverse complimenten, bijvoorbeeld als het gaat om de eigenlijk het waarborgen van de archeologie en hoe we dat gaan regelen. Daar komen natuurlijk ook later bij u op terug. Maar even de erfgoedverordening zelf. De aanleiding is de erfgoedwet dus de verwijzen wil er CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 11 of 57

erfgoedwet moet u goed, we hebben straks te maken met deinvoering van de omgevingswet ergens zitten, ook voor volgend jaar, waar we ook goed op voorbereid moeten zijn. Nou volgens mij wordt dat allemaal breed gedeeld. Dan gaat de discussie niet over wat wel heel cruciaal is, dat wij een achterstand hebben als het gaat om aanwijzen van gemeentelijke monumenten. We hebben een lijst met plusminus 600 objecten. Twee weken geleden hebben u ook geïnformeerd. Toen het ging over de uitwerking van de erfgoed strategie, wat prioriteit heeft. Dus dan kunt u bijvoorbeeld denken aan kinderdorp <...> Bos en het seinhuisje, de spoorkelder, dat zullen de eersten zijn, maar we hebben we misschien wel jaar of tien nodig om deze 600 objecten ook daadwerkelijk aan te wijzen als gemeentelijk monument. Dus dat heeft de hoogste prioriteit. Ja, en die aanpassing. Dan begin ik even met amendement. Erfgoed is van ons allemaal. We hebben ons inderdaad gericht op de erfgoedwet. Daar wordt gesproken over de kerken, het kerkelijk erfgoed. Wij spreken hier in Nijmegen altijd over religieuze erfgoed, maar in de toelichting van de erfgoed verordening heeft u kunnen lezen dat bijvoorbeeld ook synagogen en moskeeën kunnen staan worden hieronder. Maar als u zegt: nee, dat moet ook in de artikelenzelf aangepast worden, dan zullen we dat gewoon verwerken.

Als u dit amendement aanneemt, dat het in die zin uitvoerbaar dan het amendement die dat gaat, over de bevoegdheden, omdat bij de raad te houden dat kan, als u dat wenst. Wij vinden het een principale ja, toch eigenlijk een uitvoeringskwestie zeker als het gaat om individuele gebouwen. Dus wij vinden dat een bevoegdheid van het college. U stelt als raad de kaders vast, wat we in ieder geval doen. Dat is even de vraag van de fractie van D66. U vraagt houdt ons regelmatig op de hoogte over de voortgang, twee keer per jaar. Het moet zeker gaan lukken en volgens mij kunnen wij daarmee voldoende tegemoetkomen aan het informeren van u als raad. Maar als je per se vasthoudt aan die bevoegdheid, dan zullen we dat ook dan kunnen wij daar ook wel mee uit de voeten. Tot slot. Het immaterieel erfgoed, ja, even heel specifiek toch het Keizer Karelplein dat is een 1990, door u als gemeenteraadaangewezen als gemeentelijk monument dat is in 2000, dus als onderdeel van het beschermd stadsgezicht. In 2013 is het door het Rijk beschermt. Dus in die zin geenreden om het materiële kant van het Keizer Karelplein te beschermen. Dat is wel gebeurd, maar het gaat hier om de immateriële kant. De vraag is dan: wat is dat dan precies? De immateriële kant. Wij zijn als college er geen voorstander van om apart immaterieel erfgoed aan te wijzen als gemeente.

Daar hebben we in Nederland een kenniscentrum voor en zoals u wellicht weet, zijn is die vierdaagse en de Sunset markt is al aangewezen door het kenniscentrum als immaterieel erfgoed. Dus wij in die zin ontraden wij dit amendement. Spreker naam 10: De heer Bakker (Raadslid VVD) Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Een vraag van de heer Bakker. Spreker naam 10: De heer Bakker (Raadslid VVD) Ja, dank u wel, voorzitter, ja, ik heb natuurlijk ook kennisgenomen van dat kenniscentrum de vraag aan de wethouder is of hij de werkwijze van het kenniscentrum ook van toepassing vindt op het Nijmeegse erfgoed. Spreker naam 18: De heer Vergunst (Wethouder) Ik denk dat als u, als raad of als individu Keizer Karelplein het voorstel als immaterieel erfgoed, dan zal dat door hun beoordeeld worden. Zoals dat ook gebeurd is bij de vierdaagse en de Sunset markt. Volgens mij de uitgangspunten van UNESCO is dat zoveel mogelijk immaterieel erfgoed ook als zodanig herkent gaat worden. Dat is het uitgangspunt, ook voor uw kenniscentrum dus ja dat kan.

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 12 of 57

Spreker naam 10: De heer Bakker (Raadslid VVD) Een vervolgvraagvoorzitter, ja, want ik heb namelijk van het kenniscentrum heb ik daar kennis van kunnen nemen, dat het knakworst terreinen in Beugen in Brabant, dat dat onderdeel is van het Nijmeegs erfgoed. Ik voel me wat fantastisch naast de fantastische erfgoed Sesamstraat kijken, aangedragen door Jeffrey van IJsbergen. Ik denk, als ik kijk naar ons Nijmegen erfgoed, dat het toch wel redelijk treurig is als dat in dat illuster rijtje met dit soort voorbeelden terecht komt. Wat vindt u daarvan? Spreker naam 18: De heer Vergunst (Wethouder) Nogmaals, Keizer Karelplein past volgens mij prima in de reeds die ik netnoemde vierdaagse en Sunset markt. Dat is ook erfgoed dat zich bevindt op grondgebied van de gemeente Nijmegen. De voorbeelden die u noemt hebben niks te maken specifiek met Nijmegen. Spreker naam 10: De heer Bakker (Raadslid VVD) Ja, voorzitter, nog een keer alstublieft. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Ja, maar dan wel heel kort. Spreker naam 10: De heer Bakker (Raadslid VVD) Graag. Ja, ik zal het heel kort houden. Voordat we Madurodam gaan verkennen.

Nee, maar wellicht kunnen kan de wethouder dan met mij mee concluderen dat als het kenniscentrum knakworst terreinen in Beugen en Sesamstraat kijken, als Nijmeegse cultureel erfgoed ziet dat er toch wel goed is, als wij zelf ons cultureel erfgoed wel echt serieus nemen en waarborgen. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Die vraag blijft van de lucht hangen. Blijft in de lucht hangen. Is een retorische vraag, dus is aan de wethouder. Ik kijk voor u of er nog een tweede termijn behoefte is om te spreken. Ja, de heer Bakker heeft dat. Spreker naam 10: De heer Bakker (Raadslid VVD) Ja, dank u wel, voorzitter, ik had eigenlijk nog één vraag niet helemaal goed scherp gekregen van de wethouder, dus misschien dat hij daar in zijn tweede termijn nog even kort op terug kan komen, heb ik juist geconcludeerd dat de snelheid van de aanwijzing niet in het geding komt als de raadsbevoegdheid of als de bevoegdheid bij de raad blijft liggen, want hij heeft niet expliciet beantwoord en dat was volgens mij in de gespreksronde wel heel expliciet. Maar ik zou dat graag nog heel expliciet horen.

Want als dat het geval is, namelijk, dan kan ik concluderen dat in ieder geval GroenLinks geen enkele reden heeft om het argument niet te steunen, want het ging namelijk over de ruimtelijke bescherming, wat niet van toepassing is, dat staat letterlijk in het amendement en over de snelheid die in het geding zou komen. Dus dat zou dat zou heel mooi zijn. En nou ja, goed, ik denk dat ons erfgoed het verdient om een eigen goede maniererkenning te krijgen en niet in een vlut lijst met Sesamstraat aan knakworst in Beugen thuishoort, dank u wel. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Zijn er andere mensen die, jazeker mevrouw van Doorn. Spreker naam 14: Mevrouw van Doorn (Raadslid Partij voor de Dieren) Ja, dank u, dank aan de wethouder voor de antwoorden en dan geen enkele opmerking over het foutje. Het foutje betreft dan het niet erg op inclusieve wijze opnemen van bewoordingen in de tekst. Geen zins om iets af CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 13 of 57

te doen aan welke kerkelijk erfgoed dan ook. Dat wou ik even gezegd, dat van een atheïst voorzitter, tel uit je winst. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Ja, dat doen we het dan. De heer Bellemakers. Spreker naam 11: De heer Bellemakers (Raadslid GroenLinks) Oei de techniek. Voorzitter, dank u wel, dank u wel, wethouder, voor beantwoording van de vragen. Ik kom er even terug op het amendement van die ik steun ik graag en ik ga ervan uit dat een foutje van het college was, omdat niet zo op te nemen. Ik heb nog een vraag aan de heer Bakker. Ik vraag u vast niet zo, voorzitter, ik wil er even op wijzen. Het is niet alleen dat er, dat het Keizer Karelplein geengeen immaterieel erfgoed moet worden, maar volgens mij is het geen goede zaak als je als gemeente voor de toevallige hobby die dan voorbijkomt van de raadsleden op daar immaterieel erfgoed van te maken. Ik denk dat wij, wij Nijmegen, veel beter in staat zijn om gewoon als de stad.

Spreker naam 5: Onbekend Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Hij is. Hij is weer uitgevallen de microfoon, begrijp ik. Ik zou wel de leden van de griffie willen vragen om dan even via de griffier te spelen, want voor mij is niet duidelijk of u een toeval krijgt of dat er iets anders aan de hand is. Als je begrijp wat ik, bedoel dus wat rumoerig eigenlijk. Daardoor. Lukt het nu met de microfoon, meneer Bellemakers of niet. Ja, ik kon u wel goed verstaan met de achterin zal niet lukken, zit daar. Hier is het hoofdapparaat. Nog eens een keer proberen, denk ik. Spreker naam 11: De heer Bellemakers (Raadslid GroenLinks) Test, voorzitter. Voorzitter, test. Oké, ik zal het laatste stukje even over nu doen, voorzitter. Ik wil zeggende het immaterieel erfgoed volgens mij is het geen goed plan om daar als raad dingen over op te gaan nemen in deze verordening. Het lijkt me niet goed om in Nijmegen iedere hobby van elke voorbijkomend raadslid als immaterieel erfgoed op te nemen. Dat kunnen Nijmegenaren veel beter zelf. Gewoon iedere dag op de manier waarop ze die tradities vormgeven, dank u wel. Spreker naam 10: De heer Bakker (Raadslid VVD) Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Dank u wel, meneer Bakker.

Spreker naam 10: De heer Bakker (Raadslid VVD) Dan heb ik toch nog een vraag aan de heer Bellemakers, want heeft hij het amendement überhaupt gelezen? Er komt namelijk een commissie die nagaat kijken en het is niet dat jij met twee vrienden bier drinken in Kronenburg park, dat dat gelijk cultureel of immaterieel erfgoed is. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Dat is in ieder geval wel een boete, dus dat kan ik u in ieder geval melden. Drie keer 95 euro.

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 14 of 57

Spreker naam 10: De heer Bakker (Raadslid VVD) Ik was ook niet van plan. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Nee, nee u sprak ook fictief dat begrijp ik, dat begrijp ik heb ik de heer Bellemakers. Spreker naam 11: De heer Bellemakers (Raadslid GroenLinks) Nou, voorzitter, ik denk dat het op zich goed is voor de gemeentebegroting dit op te nemen, maar ik denk dat we nee maar dan nog steeds blijft, ook als er een commissie komt. Het is niet nodig om tradities en cultuur in Nijmegen via een gemeentelijke verordening voor immaterieel erfgoed op te nemen. Wat u bij de UNESCO doen, dan gaan wij niet over, maar ik vind het niet. Voor grond is het niet nodig, want de Nijmegen de Nijmegenaren prima zelf vorm kunnen geven aan hun tradities en hun en hun en hun eigen erfgoed. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Dank u wel, wie kan ik voorts het woord geven in tweede termijn de heer Buck. Spreker naam 16: De heer Buck (Raadslid CDA) Ja, voorzitter, ik heb getwijfeld maar ik heb. Ik zou graag nog even de twee amendementen die wij zullen steunen. Om daar de argumentatie iets scherper te krijgen. Ik begrijp dat we normaal wat eerder begonnen met de raadsvergaderingen, maar we moeten echt scherp blijven over het immateriële erfgoed.

Vind het echt in alle eerlijkheid een beetje jammer om te zeggen: ja, maar ja, er is landelijk al een commissie, dan zullen we het zo, maar wordt dan altijd zeggen: er is landelijk. Ook iemand wordt bepaald wat een rijksmonument is, dus waarom zouden we als gemeente op gemeentelijke monumenten aanwijzen? Ja, kijk, als dat de argumentatieve lijn is die we hier gaan hanteren, dan wordt er natuurlijk wel heel smal. Iets anders is als je zegt: ja in het in immaterieel erfgoed en dat is wat ik langzaam Bellemakers begrijp. Ja, dat is iets, dat moet je in je eigen hartje bepalen, enzovoorts nou, als, dat kan een argument zijn, maar ik denk nog steeds serieus. De het amendement van Bakker serieus gelezen hebbend dat een verrijking zou zijn voor onze erfgoedverordening, die er ook toe zou kunnen leiden dat er over tien jaar maar twee of drie dingen op die immateriële lijst zijn opgenomen, maar ook toe kan leiden dat je daar als stad en met elkaar het gesprek over gevoerd en dat heeft niks te maken met goedkope identiteitspolitiek denk ik, maar met nadenken over wat het karakter van je stad voelt. En dan, misschien is dat wat flauw.

Maar toen de huidige wethouder en ik nog collega-raadsleden waren, hebben volgens mij in die vorige periode een aantal kwesties aan de hand gehad op ruimtelijk gebied, waarbij we met elkaar zeiden: goh, hadden we daar als raad niet een wat verdediger door een rol in moeten spelen. Dus op zich kan volgens mij wel betoogd worden dat de raad nog even aan het stuur blijven als het gaat over dat soort zaken, dat dat op termijn, omdat een uitvoeringskwestie is, ook overgegaan naar het college. Nogmaals, daar ben ik niet tegen, maar dat is ook waarom wij dit amendement zullen steunen. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Dank u wel, dat is relevant voor de tweede termijn. Ja, de heer van Megen. Spreker naam 15: De heer van Megen (Raadslid D66) Ja, heel kort, voorzitter, ik ben blij met de toezegging van de wethouder om ons twee keer per jaar op de hoogte te houden, is wat ons betreft is dat betekent dat de steun van het amendement niet is. Dus wij gaan tegen dat amendement stemmen. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 15 of 57

Voorts nog het woord gegeven. Ik weet niet of de wethouder nog wil reageren als een vraag nog. Spreker naam 18: De heer Vergunst (Wethouder) Er was nog een vraag gesteld over de snelheid. Het duurt wat langer om het inderdaad verwerkt in een raadsvoorstel, maar dat is niet de principiële kwestie. Dus het gaat ten koste van de snelheid. Dat is veel belangrijker. Vindt u het echt horen bij de taken van de raad, van het college? En als u zegt: als we willen dat echt zelf in ieder geval voor de eerste twee jaar in eigen hand houden, dan zullen we dat uitvoeren. Spreker naam 10: De heer Bakker (Raadslid VVD) Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Dank u wel. Ja? Spreker naam 10: De heer Bakker (Raadslid VVD) Eén één korte verduidelijkende vraag, want in een gespreksronde had ik begrepen dat het niet uitmaakt of de ambtenaren een stuk voorbereiden voor de raad of het college. Wat is precies dan waarom het langer duurt? Spreker naam 18: De heer Vergunst (Wethouder) Het college vergadert iedere week in de raad, drie keer per jaar. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Wel wat tempo verschil in. Ja, dat is maar goed. We gaan over naar de stemming stel ik voor. Allereerst uiteraard amendementen het eerste amendement is Nijmeegsheid, is hoe je over het Keizer Karelplein rijdt. Ja.

Wie is er voor het amendement? Daar zou ik graag de handen van willen zien? Met 30 stemmen voor is dat amendement verworpen. Het tweede amendement heeft de titel: met de raad aan de teugels kan de erfgoedverordening door de Beugel, ingediend door een groot aantal partijen. Dat blijkt ook meegeteld 20, 21 zelf. Dan is dat nog duidelijker meerderheid dan 20 alvast. Daarmee is dat amendement aanvaard en dan tenslotte het amendement erfgoed is van ons allemaal, zoals ingediend door Partij voor de Dieren, VVD, erfgoed, het voor ons allemaal, dat was volgens mij ook een vrij. Dat zeg ik unaniem gesteund. Iemand tegen. Unaniem steunt dus aanvaard en ik neem aan dat raadsvoorstel dat iedereen dat steunt, meent dat u verklaringen te horen dat iedereen daar wel achter stond, dus daar hoeven we niet over te stemmen. Dan is dat unaniem aanvaard. Dank u wel. Goed. Dan gaan we naar het volgende voorstel. Dat is het raadsvoorstel gewijzigde vaststelling, bestemmingsplan, Waalfrontvijf Ulpia en Fabrica. Wie mag ik allereerst het woord geef, de heer El Hafi, geef ik eerst het woord.

11 RAADSVOORSTEL GEWIJZIGDE VASTSTELLING BESTEMMINGSPLAN WAALFRONT 5 (ULPIA EN FABRICA) (29/2021) Spreker naam 19: De heer El Hafi (Raadslid D66) Dank u wel. Voorzitter, we gaan de vijfde fase van het Waalfront en afgelopen jaren is er flink gesloopt en gebouwd in het gebied met de oplevering van de handelskade als eerste hoogtepunt en dit gebied, waar vroeger veel voor onze bewoners en arbeidsvreugde vonden bij iconische werkgevers, zoals de Honig en het Slachthuis is nu een plek aan het worden bij onze bewoners en vree vreugde kunnen sporten, wonen en ontmoeten en met de komst van misschien wel duizend woningen in dit gebied zetten we weer een extra stap om de woningnood aan te pakken, betaalbare woningen te bouwen en meer cultuur en sportvoorzieningen te creëren. En daarbij wordt ook meer groen toegevoegd. CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 16 of 57

En er is ook voor de cultuurhistorische waarden in dit gebied. Kortom mijnfractie staat zeer positief tegenover het voorstel. Maar voorzitter, de komst van misschien wel duizend woningen. Siri debatteert ondertussen mee. De komst van misschien wel duizendwoningen en bijbehorende voorzieningen brengt reuring met zich mee en met reuring is op zich niks mis, immers niet saaier, dan is dat niet stilstaat maar die reuring brengt ook uitdagingen zich mee. Denk bijvoorbeeld aan meer bewegingen van fietsers, voetgangers en auto's. In dit voorstel staat bijvoorbeeld dat als parkeernorm het zogeheten centrum nul wordt aangehouden, wat mijns inziens logisch is. Gezien het hoge stedelijk karakter. En de Kamerronde hebben wij onze zorgen over geuit en waren ook heel blij dat de wethouder zorg ook direct heeft weggenomen. En hetzelfde geldt ook over het betrekken van bewoners en ondernemers in dit gebied. Ook zij hebben hun zorg geuit als het gaat over participatie en in de Kamerronde heeft ook de wethouder deze zorg weggenomen kortom voorzitter, er gebeurde hier al mooie dingen en er gaan nog mooiere dingen gebeuren. Dank je wel. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Dank u wel, mevrouw Thomassen. Spreker naam 20: Mevrouw Thomassen (Raadslid Stadpartij) Dank u wel voorzitter. We schrijven hier vandaag zelf een stukje geschiedenis.

Als leek raakte ik al in2004 geïnteresseerd in dit dossier. Het heette toen nog het plan koers west. Een aantal van u zal dat misschien nog herinneren. Dat plan was toen al doorspekt van cultuurhistorische ambities en dan is mijn interesse al gauw gewekt. Een compleet Car te Rome men zou hier verschijnen, er kwam een bankencrisis achteraan aan het hele plan, koers west verdween in de prullenbaken de Carte Rome ook. Organisch ontwikkelen. Dat was toen het devies de haast was er af en zou de vlek voor vlek gaan ontwikkelen. Er kan me publiek opgravingen en we gaan kijken of archeologie en ontwikkelen misschien samen konden gaan, want nooit meer een herhaling van een Romeinse muur zoals die onder het casino vandaan is gehaald. Maar goed, ook die crisisging weer voorbij, zoals alle crisissen gelukkig voorbijgaan. En tempo kwam er weer in. En zie je hier, we staan op het punt een populaire wijk te gaan afronden. Hartstikke mooi op een prachtige plek om, dat zagen de romeinen al, want hier lag Ulpia Noviomares, een bijzondere nalatenschap, een uniek verhaal, want en steden hebben een hippe industriële wijk. Maar er is maar één stad in Nederland die dit Romeinse verhaal erbij cadeau krijgt.

Een opgave waar Nijmegen ook allang mee stoeit, want heel veel geslaagde Romeinse visualisaties hebben we deze stap niet en bouwen op superrijke archeologische grond maakt de opgave ook extra complex. En juist op deze twee aspecten, het visualiseren en het omgaan met archeologie, zien wij nog kansen voor verbeteringen leven er ook zorg. Ten eerste, het Carte Rome werd uiteindelijk het badhuisplein en naast en er ligt inmiddels ook een inrichtingsplan daar komen we volgende maand over te praten. Daarin zien we nog wat kleine verwijzing en grip met lampjes en de korte staal stadsgrens. Is dat straks samen met het badhuisplein het enige wat er in het Waalfront moet herinneren aan op en over maken is Ulpia novio mares. Ulpia novio mares was een, machtiggrote stad, waarvan velen de proporties onderschatten. Een badhuisplein, waar straks een markering en het plein te zien is met wat fonteintjes. Doet dat recht aan de wens die de gemeenteraad al sinds 2004 blijft uitspreken en de wens die de raad ook nog eens in 2018 hier heeft neergelegd, om een gedegen plan voor visualisatie van het badhuis te realiseren. Wat ons betreft niet. Met dit plan wordt straks aan de passanten niet duidelijk genoeg gemaakt hoe Ulpia Novio mares is, hoe belangrijk het was, een, hoe groot het was. De visualisatie moet er niet alleen een, de stoep te beleven zijn. Het badhuisplein moet meedoen.

De plein en de gebouwen erin eraan horen één verhaal te vertellen. En daarom dient Stadspartij Nijmegen een amendement in. Samen met CDA, P van de A en Partij voor de Dieren met de titel maxima Coum Laude. Met enkele minimale aanpassingen in het beeldkwaliteitsplan proberen wij te realiseren dat de ontwerpopgave voor het plein en de gebouwen een opgave wordt. Het college heeft dat nu opgevat als twee aparte ontwerpopgaven, wij vinden dat een gemiste kans. We denken dat de visualisatie op het plein CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 17 of 57

sterker van wordt als je die ook door vertaald in het in het gebouw en er worden wel wat aanzetten gedaan in het beeldkwaliteitsplan maar beperkt zich dan eigenlijk tot wat arcades zijn bogen met zuilen, die de auteur van het plan heeft opgeschreven. Wij denken dat die twee ontwerpopgave eigenlijk een zouden moeten zijn op dat front en wij het amendement aangepast en hebben gelijk vrij toestaan. Een paar lelijk taalfoutje is eruit Halen die ziet u inmiddels ook in het amendement terug. Ik komt niet nalaten, sorry. Een tweede zorg komt voort uit een motie die Stadspartij in 2016 en al indiende met de titel in dubio apps die nee. Bij twijfel onthoudt men zich zal vertalen. Tijdens de eerste ontwikkeling in het Waalfront ontdekten wij dat er heipalen dwars door archeologische grondwet geslagen. Zolang die maar niet meer dan twee procent verstoren, mag dit gewoon zonder onderzoek. En mogelijk slaan we hier dus gaat en waardevolle schatten, iets waar we dus heel erg terughoudend zou moeten zijn. En er was de raad het ook mee eens dat.

De raad heeft toen een motie unaniem aangenomen en gezorgd dat de archeologievriendelijke bouwplanontwikkeld moeten worden voor de rest van het Waalfront, dat zien we ook terug in het archeologie selectiebesluit en dat is kort samengevat betekent dat als het kan funderen we zonder palen en zo niet, dan kiest bepalen die zo minmogelijk schade toebrengen. Nu werden wij vorige week onaangenaam verrast toen iemand ons de verslagen notulen soms van het waterschaprivierenland, daarin lezen wij dat er ook een ondergrondse waterkering aangebracht moet worden met een voorzien van een piping scherm. Dat is een soortondergrondse kwelwater wat. U moet het zo zien. Als we palen slaan, dan plaats we speldenprikjes en Rembrandt. Maar we hebben het nu over een, want dat betekent dat dat je met een flinterdun stanleymes eigenlijk een soort krása trek in een kunstwerk waarvan je niet eens weet wat je dan beschadigd. Wij missen die ingreep in het archeologie selectiebesluit en ook die zou eigenlijk langs de maatlat gelegd moeten worden van archeologievriendelijk bouwen. En vandaar dat wij een motie indienen met in dubio absoluut deel twee. We hebben toen ooit meegedongen naar de titel voor de bodem, de mooiste titel. Die wonnen we toen.

Ik doe bij dezen die nog een poging, maar ik vond het een mooie titel om nog een keer te her halen ligt en dat ik in het verlengde van die motie van toen? We dienen die samen in met P van de A, Partij voor de Dieren en voor Nijmegen.Nu en we hopen dat alsnog aan de raad inzichtelijk gemaakt kan worden hoe dit deel van het bouwplanarcheologievriendelijk kan zijn. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Dank u wel, mevrouw Brand. Spreker naam 21: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Dank u wel voorzitter, ik begin met een citaat. De romeinen bouwden er een stad. Vestiging bouwen, Krayenhof legt er eeuwen later zijn voor het neer, daarna nam de industrie stuk hierover en in de komende decennia moet er een stevige stadswijk ontstaan. Hiermee begonnen een artikel uit de Gelderlander uit zes oktober 2005 en nu, bijna 16 jaar later, bespreken we het sluitstuk van de ontwikkeling van het Waalfront en ik heb het eerder gezegd, het belooft een waar huzarenstukje te worden met vele woningen, maar ook ruimte voor onder meer horeca, kantoren en sport. Functiemenging dus, waarbij bestaande bouw in stand wordt gehouden en ook de iconische toren van de Honig blijft. Maar als P van de A missen wij een concrete uitwerking van de kaders van de visualisatie van het Romeinse verleden.