Woordelijk verslag besluitronde 27 maart 2024

Woordelijk Verslag Nijmegen Besluitronde (raadsvergadering) 27 Maart 2024 Datum Tijd Locatie Voorzitter Griffier Aanwezigen

Afwezig

27-03-2024 19:30 - 22:25 Stadhuis - Raadzaal H. Bruls S. Ruta Jasmijn de Vries Kraaijeveld, Maarten Bakker, Cees de Beer, Eric Bender , Diede Beumer, Charlotte Brand, Sanne Buursink - de Graaf, Gerry van Campen, Paul Eigenhuijsen, Jeanette Exel, Adam Galijasevic, Sander van der Goes, Frank de Gram, Wendy Grutters, Abdulahi Hussen, Léonie Janssen, Mika Kraft, Niek Kraut, Eline Lauret, Quirijn Lokker, Delano van Luik, Maartje Maas, Biljana Markovic, Marjolijn Mijling, Sophie den Ouden, Bart Salemans, Ruud Sewpersad, Marieke Smit, Marijke Synhaeve (vanaf 19.40 uur), Ayse Terzi, Rosalie Thomassen, Louisa Tumiwa, Michelle van Doorn, Toon van Gent, Hans van Hooft en Erik Verschuren Noël Vergunst, Cilia Daemen, Grete Visser, Jean-Paul Broeren, Tobias van Elferen, John Brom Jeannette Geers, Michiel van Hoof en April Ranshuijsen

Omnummer

21

1 Opening en mededelingen Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Beste mensen, ik stel voor dat we langzaam gaan beginnen. Al zie ik nog een paar plaatsen onbezet, maar open toch bij deze de vergadering van onze gemeenteraad. Welkom één ieder. We hebben een aantal afmeldingen. Mevrouw Ranshuijsen, mevrouw Geers en de heer van Hoof zijn afwezig. Zijn er verder nog afmeldingen? Niet, hè. 2 Agendavaststelling inclusief de orde van de vergadering Ja, dan zijn we zo compleet als we kunnen zijn. Dat brengt me bij agendapunt 2. De agenda vaststelling inclusief de orde van de vergadering. Toegevoegd zijn in ieder geval het raadsvoorstel toelaten van het raadslid namens D66. Agendapunt 5.1; Het raadsvoorstel voor benoeming van fractievolger de SP. Dat is agendapunt 5.2. En ik heb begrepen dat de heer de Gram nog een ordevoorstel wilde doen. Naam spreker 2: meneer de Gram (Raadslid Partij voor de Dieren) Dank u wel, voorzitter. Dat klopt. Wij zouden graag van punt 4.5, agendapunt 4.5 een stemstuk maken in plaats van een hamerstuk. Wij zouden daar graag nog een stemverklaring bij willen afgeven. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Ja, dat is uiteraard mogelijk, prima. Dus dan wordt dat een stemstuk. En vanwege de debatstukken wordt er vandaag gewerkt met spreektijd vanaf het eerste debatstuk.

De volgende punten, die zijn niet in de raadskamer behandeld, voorgesteld om deze als een hamerstuk te behandelen. Gaat over 4.1 tot met 4.4, 4.6 en 4.7. Kun je met al deze voorstellen instemmen? Ik neem aan van wel, ja, dat is dan mooi. 3 Besluitvorming behandeladviezen van de gespreksrondes

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dat brengt mij dan ook als vanzelf bij agendapunt 3, de besluitvorming over de behandeladviezen van de gespreksrondes van 13 maart jongstleden. Dat zijn er drie en alle drie juist debatstukken: het raadsvoorstel, Koers voor de Binnenstad, veiligheidsbrief 2024 en het debatstuk de Nijmeegse Straathulp Coaches die gaan we vanavond verder bespreken. 4 HAMERSTUKKEN Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) En onder punt 4 de hamerstukken voor de punten 4.1 tot en met 4.4, 4.6 en 4.7. Daar is geen spreektijd gevraagd en daarom is ook ingestemd met die voorstellen. Neem aan dat u daar ook mee kunnen instemmen? Ja, mevrouw Grutters knikt ook, ja. 5 BENOEMINGEN Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Nou, dat brengt ons bij de benoemingen en allereerst betreft het toelaten van een raadslid van D66. Dat is een bekend iemand, mevrouw Synhaeve, die in de tijdelijke vacature van mevrouw Bouwmans zal toetreden. Maar voordat we daartoe overgaan, ga ik het woord geven aan de heer van Luik, heb ik begrepen namens de commissie geloofsbrieven. Naam spreker 3: meneer van Luik (Raadslid CDA) Dank u wel, voorzitter. De commissie voor de geloofsbrieven uit de Raad van de gemeente Nijmegen, in wier handen werden gesteld, de geloofsbrieven en verder bij de Kieswet gevorderde stukken, ingezonden door mevrouw Marijke Synhaeve.

En op 27 maart 2024 benoemd tot lid van de Raad van de gemeente Nijmegen, rapporteert de Raad van de gemeente Nijmegen dat zij bovengenoemde bescheiden heeft onderzocht en in orde bevonden. Gebleken is dat de boven dat de benoemde, aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen voldoet. De commissie adviseert tot haar toelating als lid van de Raad van de gemeente Nijmegen en wenst haar ook van harte welkom terug. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Is er nog iemand die hierover het woord wilt voeren? Ik neem aan van niet. Nou, dan verzoek ik om mevrouw Synhaeve tot raadslid toe te laten en iedereen te gaan staan voor de belofte. Zo kijk, we hebben een microfoontje hier staan, want het werkt even niet vandaag. U heeft ervoor gekozen om de belofte af te leggen. Ik zal de tekst voordragen en u weet het antwoord. Ik verklaar dat ik, om tot lid van de Raad benoemd te worden, rechtstreeks, nog middelijk onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks nog middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de Raad naar eer en geweten zal vervullen. Dank u wel. En dan mag ik u wederom van harte feliciteren met uw toetreden.

En u krijgt natuurlijk een mooi bosje bloemen Terwijl, mevrouw Synhaeve naar haar plaats loopt, gaan we verder met onder 5.2, een benoeming van een fractievolger namens de SP-fractie mevrouw Suleha Esen. En ook hier geef ik weer het woord aan de heer van Luik namens commissie geloofsbrieven.

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Naam spreker 3: meneer van Luik (Raadslid CDA) Dank u wel, voorzitter. De commissie voor de geloofsbrieven heeft het druk gehad deze middag. De commissie voor de geloofsbrieven heeft de geloofsbrieven onderzocht van degene die is voorgedragen door de SP als lid en niet zijnde raadslid van de raadscommissie. De commissie heeft het onderzoek beperkt tot de voorwaarde, zoals verwoord in het reglement van orde voor de vergadering en andere werkzaamheden van de Raad en de relevante artikelen van de Gemeentewet zijn namelijk ook van overeenkomstige toepassing op fractievolgers. De commissie heeft overgelegde stukken onderzocht en oordeel bevonden van mevrouw Esen namens de fractie van de SP. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Ik neem niet aan dat niemand nog stemming over het voorstel wil? Nee, dan is het voorstel aangenomen en kan ik mevrouw Esen ook feliciteren met haar benoeming. 6 Vragen van raadsleden aan het college Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Punt 6. Vragen van raadsleden aan het college. Er zijn geen vragen aangekondigd. 7 DEBATSTUKKEN Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dus met een kleine hink stap sprong komen we bij het eerste van de debatstukken vanavond, onder 7.1 het raadsvoorstel Koers voor de Binnenstad. Wie mag ik het woord geven? Mevrouw Grutters.

Naam spreker 4: mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, voorzitter, dank je wel. Even wat ruimte maken dat ik ook kan blijven lezen. Voorzitter, denk groot, maar begin klein. Voor ons ligt een super ambitieus plan dat doet wat het moet doen. Bedenkt groot en het denkt groot over een superbelangrijk onderwerp. De toekomst van onze binnenstad, waar we nog meer leven, ontmoetingen en gezelligheid willen zien, een soort routekaart voor de binnenstad van de toekomst, waar veel facetten samenkomen. Een plan dat een binnenstad creëert die duurzaam, dynamisch en gewoon super leefbaar is, een binnenstad die past bij onze groeiende stad en alle verschillende dingen die de mensen nodig hebben. Allereerst wil ik de positieve punten van die grootsheid benoemen. Het ademt vernieuwing en belooft een binnenstad waar iedereen zich thuis voelt, waar groen en gezelligheid hand in hand gaan, waar je van alles kunt doen, van wonen tot werken tot winkelen en van eten tot cultuursnuiven. Een groot plan dat de historische waarde van de binnenstad versterkt met meer groenvoorzieningen en verbeterde omstandigheden, leefomstandigheden voor zowel bewoners als bezoekers. Duurzaamheid staat centraal met maatregelen tegen klimaatverandering en bevordering van hernieuwbare energiebronnen. Kortom, een plan dat groter denkt en veel voorbeeld delen biedt voor onze binnenstad.

Maar laten we ook eerlijk zijn: geen enkel plan is perfect. We zien ook haken en ogen en voor ons zijn dat dan de drie belangrijkste, ga ze niet allemaal noemen, dat we ons allereerst wat zorgen maken over de lange looptijd van het plan tot 2034, want het is van cruciaal belang dat de gemeenteraad gedurende deze periode de mogelijkheid heeft om bij te sturen. En daarom dienen we straks ook een amendement in om dit recht te waarborgen. Ten tweede is dit plan ook een beetje te

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

groot wat betreft het geografische gebied, en het behelst nu ook woonwijken rondom de stadskern. Onze Stadspartij focus ligt op het kern winkel, horecagebied. Allereerst binnen de road barriers en daarna kunnen we eens kijken hoe we uitbreiden naar andere gebieden die binnen dit winkel, horecagebied vallen om zo stap voor stap onze doelen te bereiken. Ook hier groot kunnen denken, maar klein kunnen, beginnen. Beginnen met fase één betekent vooralsnog ook nog maar een claim van 150 parkeerplaatsen in plaats van de gelezen grotere aantallen. Tot slot, maken we ons ook zorgen over de bereikbaarheid van de binnenstad. Onze herberekening van de nog overgebleven parkeerplaatsen voor bezoekers laten een groter tekort zien in de nabijheid van de binnenstad. En dat vaart, dat baart vele ondernemers, maar ook de Stadspartij grote zorgen. Het moet beter onderzocht worden en we moeten ervoor zorgen dat er genoeg gelijkwaardige alternatieven zijn voor bewoners, ondernemers en bezoekers zowel voor kort als voor lang bezoek, voor jonge, gezonde fietsers als ouderen die niet meer zo goed ter been zijn. Het is essentieel dat iedereen welkom blijft in onze binnenstad, ongeacht het doel van hun bezoek. Daarom moeten we slimme, haalbare stappen nemen om deze bereikbaarheid te waarborgen.

Om al die aandachtspunten te ondervangen dien ik bij deze namens Stadspartij en het CDA de motie in balans houden voor een bereikbare stad. Deze motie roept het college op tot rapportage van één genoemde bereikbaarheids balans, die heb ik zelf maar even bezonnen voor het gemak. Maar goed, en die bereikbaarheids balans is om te kijken hoe het gaat met al die veranderingen in de binnenstad. We willen weten of autoluw maken echt werkt en we willen weten of er ook genoeg andere manieren bij zijn gekomen om dat op te vangen. En belangrijk, we willen dat dit jaarlijks gebeurt, zodat we kunnen bijsturen als dat nodig is. Daarom vragen we het college om aan de slag te gaan met zo een balans, en we vragen het college om daarbij alle info die het al verzameld en nodig heeft, dat vaak dus al beschikbaar is, te combineren en samen te voegen tot een duidelijk rapport, zodat we een integraal beeld krijgen. Dus dat we de situatie weten en dat we ook goed met elkaar kunnen besluiten wat de volgende stappen zouden moeten zijn. Ook namens de Stadspartij dien ik samen met P van de A, CDA en SP het amendement "koers houden naar een bloeiende binnenstad met de Raad als navigator" in. Dit amendement heeft als doel om groot te denken, maar ook weer klein te beginnen met de Raad aan het stuur. We willen ons eerst focussen op het gebied binnen de road barriers, zoals genoemd in fase één.

Dit begint met kern, winkel en horecagebieden door later andere straten. Het college zal dan stapsgewijs de volgende fases presenteren. Inclusief onderzoeken, zoals zo een integraal onderzoek, een bereikbaarheids balans, wat ik net al benoemde. Hierbij wordt iedereen betrokken, inclusief lessen uit eerdere fases en financiële aspecten. Met speciale aandacht voor het behoud van die bereikbaarheid. We streven ernaar om de binnen binnenstad minder auto gericht te maken, terwijl het nog steeds toegankelijk blijft voor iedereen. En voorzitter, als je groot denkt en klein begint, dan hou je dus ook als raad vinger aan de pols, kun je bijsturen, kun je ook successen tonen en kun je draagvlak creëren. En daarom, voorzitter, eerst even pas op de plaats. Laten we gaan voor die stip op de horizon, dat zeker, maar die deze koers ons biedt. Maar laten we er ook voor zorgen dat onze binnenstad een bruisende leefbare plek blijft voor iedereen, maar dat we die stappen zorgvuldig met elkaar maken. Voorzitter, denk groot, maar begin klein. Tot zover. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank voor het advies. Ja, mevrouw Buursink, vervolgens. Naam spreker 5: mevrouw Buursink-de Graaf (Raadslid VVD) Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de binnenstad gaat zo naar de klote. Dat zijn niet mijn woorden, maar de woorden van ondernemers die wij spreken in de stad.

Het kan niemand ontgaan zijn dat de Nijmeegse VVD extreem kritisch is over het stuk dat nu voorligt. Dat gaat niet over de autoluwe binnenstad en niet over het groen

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

en niet over de leefbaarheid. Waar het misgaat is het is in dit stuk een visie. Is de visie ook al een koers uitzet en ik sta hier dus niet alleen. De grootste misser is de koers die het college van Stadspartij, GroenLinks en D66 op het gebied van bereikbaarheid en het auto parkeren uitzet. Dat komt echt omdat de auto bezoeker toch de stad uit wordt gejaagd. Vanmorgen las ik in het FD dat onze zeer gewaardeerde burgemeester heeft aangekondigd dat er geen woningen meer worden gebouwd tot de bereikbaarheid op orde is, want het is belachelijk om mensen in een file te laten staan om bij hun nieuwe woning te komen. Tegen dit college zeg ik: datzelfde zou moeten gelden voor de binnenstad. Het is belachelijk dat klanten van onze binnenstad wel in de file zouden moeten staan en geen parkeerplek hebben. En dat is precies wat er nu al gebeurt en wat nog veel erger gaat worden. Als deze koers wordt goedgekeurd is de beweging die Nijmegen moet gaan maken, namelijk platgeslagen het volgende: bewoners van de binnenstad gaan gefaseerd parkeren in de huidige bezoekers garage en moeten hier straks waarschijnlijk 40 euro per maand voor gaan betalen. Op die manier maakt het college ruimte voor groen. We gaan steeds meer woningen in het centrum bouwen met steeds meer bewoners. Het Molenpoortdak gaat verdwijnen en mogelijk op termijn ook de Mariënburg garage.

De bezoekers aan de stad hebben straks minder parkeerplaatsen, zij moeten op de transferia parkeren. Het college gaat deze transferia aan de randen van de stad aanleggen en dat gaat heel veel geld kosten voor aanleg en voor onderhoud. Transferia zijn nooit kostendekkend en het is ook helemaal niet onderzocht of de auto bezoeker wel naar die transferia wil. Ja, GroenLinks gaat ervan uit dat als er geen parkeergarages meer zijn en bij het bij het centrum alle mensen braaf gaan doen wat GroenLinks wil en aan de rand van de stad gaan parkeren. Dit is dus weer een nieuw hoofdstuk in het knijp beleid. De werkelijkheid is dat je ook prima kunt winkelen in de omliggende dorpskernen, dat Arnhem en Den Bosch vlakbij zijn en dat je in alle andere steden gewoon tegen het centrum aan voldoende parkeerplekken hebt van waaruit je zo de stad in loopt. Om die transferia te kunnen ontsluiten moeten gekort worden op het fijnmazige ov-netwerk in de eigen wijken. Onze eigen bewoners kunnen straks minder vaak met de bus naar de stad. Verder lopen de inkomsten uit bezoekersparkeren fors terug. Hoeveel precies weten we nog niet, maar het gaat over miljoenen op jaarbasis waarvoor door we minder geld in de algemene middelen en saldiserve reserve kunnen stoppen.

Dit gaat allemaal voor, dit voorzitter, gebeurt allemaal omdat GroenLinks, D66 en de Stadspartij geen alternatieve parkeer gaatjes tegen het centrum aan willen. In elke andere stad zijn er drie niveaus van parkeren: in het centrum, tegen het centrum aan en op transferia. Met de inkomsten uit het parkeren in het centrum en tegen het centrum aan worden de kosten gedekt voor de transferia. Elke stad in Nederland regelt dit zo. Op elke plattegrond van elke vergelijkbare stad zie je dit, maar niet in Nijmegen. En daarom dienen wij de motie; "hub naar de binnenstad" in, samen met het ODV, het CDA en Gewoon Nijmegen. Kortom als deze koers vandaag wordt goedgekeurd, gaan we op weg met een hele hoop onzekerheden allemaal mensen en of het kan wat het kost en wie het gaat betalen. Joost mag het weten. En zo heet mijn man en die is best bij de pinken, maar die kreeg ik dit vandaag op geen enkele manier uitgelegd. En ik vermoed dat dat ook voor de meeste mensen in Nijmegen geld, inclusief ik zelf. Wat we wel weten, het aantal parkeerplekken voor bezoekers neemt met deze koers in Nijmegen af met 1100 parkeerplaatsen. Dat is een shocking aantal. Tijdens de politieke avond werd ik hierop aangesproken door mijn geachte collega, de heer Lokker van GroenLinks. Hij trok de 11 duizend in twijfel en verweet ons dat wij een frame zouden verspreiden dat niet klopte.

Ik ben daar daartoe niet op gereageerd, omdat ik van het soort ben dat dat eerst opnieuw wil uitzoeken voor ik weer wat roep. Meneer Lokker, ik kan u geruststellen. Op basis van de technische vragen klopt het als een bus. Om precies te zijn na fase twee verdwijnen 1128 bezoekers parkeerplaatsen in het centrum. Naam spreker 6: meneer Lokker (Raadslid GroenLinks)

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Voorzitter? Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) De heer Lokker, bij interruptie. Naam spreker 6: meneer Lokker (Raadslid GroenLinks) Ja, ik werd dan toch aangesproken. En daar voordat ik de vraag wil stellen die ik aan mevrouw Buursink wil zeggen, wil ik ook van harte uitnodigen. Ik wil haar man best een keer uitleggen hoe de koers van de binnenstad wel gaat werken. Want is mevrouw Buursink het met mij eens dat die 1100 plekken, die in de binnenstad dus verdwijnen en dat dat u heeft op mij ook weleens gezegd, autoluw maken van de binnenstad, staat zelfs in uw verkiezingsprogramma, dat dat inderdaad zowel zijn dat die van straat zullen verdwijnen en dat er een aantal parkeergarages, zoals de Molenpoort verdwijnen, maar dat er natuurlijk ook meer dan 1250 parkeerplaatsen bijkomen op transferia aan de rand van de stad. Dus als u zegt dat er 1100 parkeerplaatsen verdwijnen, dat dat natuurlijk bij lange na niet het hele verhaal is. Naam spreker 5: mevrouw Buursink-de Graaf (Raadslid VVD) De parkeergarage, u weet niet of de bezoekers die nu in de parkeergarage staan, ook naar het transferium toe willen, en daar zit precies het probleem, zoals ik in het betoog ook al aangaf. Naam spreker 6: meneer Lokker (Raadslid GroenLinks) Voorzitter. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Heer Lokker.

Naam spreker 6: meneer Lokker (Raadslid GroenLinks) Dan is mijn vraag aan mevrouw Buursink-de Graaf: weet u dat dan wel? Naam spreker 5: mevrouw Buursink-de Graaf (Raadslid VVD) Nee, en daarom dien ik daar ook een motie voor in zo meteen. Even kijken. Ook het college laat mij in de beantwoording van schriftelijke vragen doodleuk weten dat er geen parkeerplaatsen voor het bezoekers verdwijnen. Bezoekers moeten alleen anders parkeren. Dat soort woordspelletjes daar krijg ik grote jeuk van. Het zou het college sieren als mij niet zoveel moeite zou kosten om gewoon een helder antwoord te krijgen op de vraag: hoeveel bezoekers parkeerplaatsen we in het centrum kwijtraken? Want dat anders parkeren is dus, en meneer Lokker gaf het al aan, aan de randen van de stad. En of de bezoekers dat ook gaan doen, dat weten we helemaal niet en daarom dienen we dus de motie: "vraag het eerst even aan de bezoeker van de binnenstad" in, samen met het CDA, het ODV en Gewoon Nijmegen. Wat we wel weten, is dat de auto bezoeker voor onze stad en voor onze ondernemers van vitaal van vitaal belang zijn. De binnenstad is voor 35 tot 50 procent van haar inkomsten van bezoekers die met de auto komen afhankelijk. Wat we ook weten is het volgende: in Nijmegen-Noord ligt zo een transferium. Dat kost onze stad jaarlijks ruim een ton.

70 procent van de bezoekers die daar gebruik van maakt, gebruikt die locatie als een parkeerplek om recht voor de deur te kunnen parkeren bij de grote bioscoop, de daar gelegen horeca en de Lentse Plas. Een deel van de over 30 bezoekers gebruikt het als een ontmoetingsplek om vandaar af samen verder te rijden en een klein deel gaat van daaruit naar het centrum. Dat zijn de dagjesmensen die de wachttijd op de Ovatonde en het heen

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

en weer gereis met de bus voor lief nemen. Uit ons bezoeken weten we dat de meeste bezoekers, ook zij die per auto komen, minder dan twee uur in het centrum zijn. Voor hen is een transferium aan de rand van de stad waarschijnlijk geen alternatief. Over de P+R bij Lindenholt hoeven we het al helemaal niet te hebben, want dat is gewoon een leslocatie voor motorrijders. Er moet dus nog heel, heel, heel erg veel gebeuren en geïnvesteerd worden voor er goedwerkende transferia zijn, en we weten dus niet eens of bezoekers die wel willen. Maar ondertussen starten we wel met een koers en het stapsgewijs terugbrengen van het aantal bezoekers parkeerplaatsen. Terwijl er in Nijmegen in vergelijking met andere steden al absurd weinig parkeerplaatsen zijn. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Ik geloof dat er interruptie is van mevrouw Grutters, niet. Ja. Ik zat die zat zo naar mij te doen. Ik denk, ja, dat is een teken. Naam spreker 4: mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Nou, ik, ik wilde, ik wilde beschaafdheid, ik wil ik wilde mevrouw Buursink-de Graaf uit laten praten. Dat probeerde ik u met handgebaren duidelijk. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Ik zal het onthouden voor de volgende keer, ja, maar wil je nu een interruptie, want anders geef ik mevrouw Buursink weer het woord. Als mevrouw ik, ik kom met de interruptie als mevrouw Buursink klaar is.

Mevrouw Buursink. Naam spreker 5: mevrouw Buursink-de Graaf (Raadslid VVD) Nou, dat vraag dank u. Voorzitter, het college van Stadspartij, GroenLinks en D66 jaagt de auto bezoeker naar transferia zonder dat ze weten of ze dat ook willen en of ze dat gaan doen, en of ze Nijmegen dan niet straks gewoon links laten liggen. Deze koers op parkeren is een grote zorg voor de binnenstad en wat elke wethouder of raadslid hier ook gaat zeggen of van gaat vinden, hartstikke mooi. Maar vragen de ondernemers en de bezoekers op straat. De bereikbaarheid en het parkeerbeleid van het college is voor iedereen echt een hele grote zorg. Het is een reden voor ondernemers om zich hardop af te vragen: wil ik wel in Nijmegen blijven? Kan ik mijn kledingzaak niet beter gaan runnen in Elst of Malden of in Wijchen. Dat is de reden voor bezoekers om nu al uit te werken naar omliggende dorpskernen en als je kijkt naar de reacties op artikelen in de Gelderlander en je gewone gezonde boerenverstand gebruikt, meer en meer bezoekers zullen ook uit gaan wijken naar die plekken. Via het huis voor de binnenstad, maar ook individueel en als je ze spreekt, uit de ondernemers deze grote zorgen. En in tegenstelling tot dat wethouder Brom van de Stadspartij optimistisch blijft bezweren over de leegstand en het vestig vestigingsklimaat, deze ondernemers zien en voelen dat het niet goed gaat met de stad.

Zij benoemen de toon dat de toenemende leegstand een gevolg is van de wijze waarop bereikbaarheid en parkeerbeleid vorm krijgt. Zij weten hoe hoog de huren zijn en de OZB en wat er nodig is om hun zaak verantwoord te kunnen blijven runnen. En als ondernemers er de brui aan gaan geven, staat de werkgelegenheid van heel veel Nijmegenaren onder druk. En dan de bewoners. Er wordt al veel geklaagd over verloedering en dan rond het centrum. Mensen die veel extra zorg nodig hebben, zijn in toenemende mate aanwezig in het straatbeeld en overal neemt het gevoel van oog, veiligheid in en rond het centrum toe. Als steeds meer winkels gaan verdwijnen, gaat ook dit toenemen. Wij vrezen forensen binnensteden met her en der horeca, een leuk groen pleintje en een enkele winkel en verder veel leegstand. Gelukkig heeft GroenLinks daar al een plan voor bedacht, wat we in de vorige raad hebben, wat in de vorige raad een meerderheid heeft gekregen, namelijk dat we in de leegstaande winkels dak en thuisloos gaan huisvestigen. De Nijmeegse VVD wil dit allemaal niet voor onze binnenstad. Wij zijn gek op Nijmegen, wij willen

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

dat Nijmegen groeit, maar dat vraagt wel om realisme. Een stad runnen op basis van wensdenken gaat meestal niet goed. Voorzitter, ik snap dat GroenLinks hartstikke gelukkig is met deze koers. Van deze partij is al jaren bekend dat zij willen dat er geen auto's rijden in Nijmegen en dat zij door steeds minder ruimte en knijp beleid en het wegjagen van auto's inzetten, opdat iedereen straks met de auto aan de rand van de stad moet parkeren en vervolgens met de fiets of het openbaar vervoer de stad in moet. Dit wensdenken regeert al jaren onze stad. Het negeert volkomen dat veel mensen voor hun werk afhankelijk zijn van de auto, dat de bevolking steeds ouder wordt en dat er ook steeds meer mensen komen. Het negeert dat Nijmegen een uitgaande forensenstad is en dat de verbindingen per trein suboptimaal zijn, terwijl we rondom alle stationslocaties grootschalige woningbouw gaan plegen waarin mensen van ditzelfde college geen auto mogen hebben. Het GroenLinks denken negeert ook volkomen dat het autobezit steeds verder toeneemt. Dat al die auto's niet ongebreideld overal kunnen komen en kunnen parkeren op straat dat snapt elke kleuter, maar dat er geen goede en voldoende parkeer locaties komen op die plekken waar ze wel nodig zijn. Dat snapt niemand, want tussen overal auto's in de stad en nergens meer auto's in de stad zit een hele wereld, en die wereld heeft de realiteit.

Ook de ouder wordende GroenLinkser en ook het winkelende GroenLinkser die met zijn drie kinderen op zaterdag naar het centrum wil om even te schoppen en pannenkoeken te eten, zit echt niet te wachten om eerst naar een transferium aan de rand van de stad te moeten om met het hele gezin te wachten op een busje onder een afdakje voor ze die pannenkoek kunnen bereiken. Dan gaan ze wel naar Berg en Dal. De afgelopen twee jaar hebben we gezien dat de Stadspartij hierin veel meegaat. Het plan van de versnelling van de mobiliteitstransitie door de partij, die in mijn ogen op zou moeten komen voor het gewone, echte, niet elitaire Nijmegen, warm omarmd. Tot onze grote verbazing. Hierin zat natuurlijk namelijk al de basis voor wat we nu in de Koers voor de Binnenstad tot uiting zien komen. De hoop van heel realistisch Nijmegen was in de afgelopen verkiezingen gericht op de Stadspartij en nu het erop aankomt echt om gaat spannen, verwachten zij, en eerlijk gezegd ik ook, dat de Stadspartij thuis geeft. Hoe kan het zijn dat er uit een college waar de Stadspartij in zitten, koers komt die zo onrealistisch is op het gebied van bereikbaarheid en parkeren? Ik ben erg benieuwd hoe de Stadspartij zo meteen op onze moties gaat reageren.

Maar wat ik zie is dat raadsleden van de Stadspartij opnieuw de ambulance optuigen, het verband rommeltje uit de kast halen om zoveel mogelijk pleistertjes te plakken, maar ondertussen de echte ontsteking negeren en dat achteraf proberen bij te sturen. Daar baal ik van. De belangrijkste werklocatie van ons, de binnenstad, de ondernemers, de werknemers en de bewoners verdienen een goede visie en een degelijk onderzochte en onderbouwde koersafwijking weging. Niet één, we plakken een "fix it" pleistertje en gaan aan de gang. Ik heb verder overigens geen vragen. De coalitie heeft ongetwijfeld haar geledingen gesloten. De Stadspartij heeft haar verbandtrommel al klaar, maar tegen het college en de raadsleden met name GroenLinks, Stadspartij en D66 zeg ik: doe dit de stad niet op deze manier aan en doe dit het centrum niet op deze manier aan. Laten we voorkomen dat we over tien jaar het gesprek moeten voeren met een lege, dooie binnenstad zonder bezoeker. Luister naar de ondernemers, luister naar de stad en voer geen struisvogelpolitiek. Dank u wel, voorzitter. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Een interruptie van mevrouw Grutters. Naam spreker 4: mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik hoor ik denk dat het goed is dat mevrouw Buursink graag wat uitleg krijgt over dualisme over een tijdje.

Misschien dat dat dat dat hadden op een ander moment kunnen doen. Ik hoor de VVD zeggen: we hebben grote zorgen. Stadspartij deelt die zorgen, heeft u mij net horen zeggen. Ook wij zien grote zeven mijlse stap. U zegt, Stadspartij komt met een verbandtrommeltje, volgens mij. Ik zou graag de reflectie van

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

de VVD hebben op het feit dat je uiteindelijk ook wel een lange termijnvisie moet hebben voor zo een binnenstad en dat er in dit stuk ook veel meer staat dan alleen mobiliteit. Hè, u richt zich op, nu op de mobiliteit. Ik zou graag uw reflectie willen op al die andere dingen en ik zou u willen vragen: wat vindt u dan van het voorstel van ons dat wij zeggen van; Goh, doe nou eerst een fase één en laten we dan met elkaar kijken, hoe we verder doen, dat we bijsturen wil de VVD dat niet? Wil de VVD niet bijsturen, hoe ziet de VVD dat dan? Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Mevrouw Buursink. Naam spreker 5: mevrouw Buursink-de Graaf (Raadslid VVD) Nou, ik denk dat de VVD liever vooraf wil sturen, want bijsturen is altijd dat je ergens achteraanrent. Dat is het eerste wat ik denk ook al aangaf. Het tweede, wat denk ik heel belangrijk is, wat ik ook aan heb gegeven, is dat het prima is, dat we vergroenen en dat de stad autoluw wordt. Wat niet prima is, is dat de randvoorwaarden onvoldoende zijn ingericht en dat zit echt zuiver en alleen op dat parkeren aan de rand van het centrum. Dus vandaar dat ik echt hoop dat jullie de motie hub naar de binnenstad ook steunen.

Naam spreker 4: mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Nou is het nog even aanvullend, dan graag de reflectie gaat de VVD dan mee om te zeggen: oké, fase één, en bij fase twee gaan ook wij VVD ons hard maken voor die aantrekkelijke binnenstad in al die facetten? Naam spreker 5: mevrouw Buursink-de Graaf (Raadslid VVD) De sorry, even, u bedoelt uw amendement of we dat gaan steunen? Dat is een concrete vraag. Naam spreker 4: mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Concreet is de vraag u, uw hele pleidooi gaat over het feit zoals het voorstel er nu ligt. Wij komen eigenlijk met wat u een pleister noemt. Ik vind het, ik vind het een goed voorstel. Toevallig komt die van mijn hand, maar het is een prima voorstel, want zeggen: oké, doe stap één en die latere stappen, daar wachten we even mee. Gaan we eerst even met elkaar over praten. Is de VVD bereid om dat gesprek te voeren, mee te denken? Naam spreker 5: mevrouw Buursink-de Graaf (Raadslid VVD) Wij zijn altijd bereid om mee te denken. Maar nogmaals, bereikbaarheid is voor ons het alle allerbelangrijkste en het autoparkeren dat is gewoon een realisme wat we met elkaar moeten hebben. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Goed, dank u wel. Naam spreker 6: meneer Lokker (Raadslid GroenLinks) Voorzitter. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dan nog een interruptie van de heer Lokker.

Naam spreker 6: meneer Lokker (Raadslid GroenLinks)

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Ja, voorzitter, ik heb met stijgende verbazing toch eigenlijk wel zitten luisteren hoe mevrouw Buursink- de Graaf, telkens en laat ik het zo zeggen, in het Nijmegen van mevrouw Buursink-de Graaf, heeft GroenLinks alle zetels in deze gemeenteraad. Dat heeft in mijn dromen ook. Maar volgens mij zit hier ook nog heel veel andere partijen die ook meebeslissen over waar onze stad naartoe gaat. En ik moet eerlijk zeggen dat ik het ook wel ergens toch ook wel, nou lichtelijk bizar begint te vinden dat het dan gaat over wat GroenLinks zou willen en dat dat de reden is dat we dingen doen in de stad, omdat ik dat graag wil, of dat meneer van der Goes dat graag wil, terwijl het natuurlijk gaat over wat inwoners in onze stad belangrijk vinden. En ik was wel benieuwd, want u geeft ons de schuld van allerlei dingen, dat we niet zouden luisteren naar mensen als het gaat over de auto. Maar ik ben wel benieuwd of u zich kan herinneren wat uw collega, de heer Kraut, zei op de oprechte zorgen van de bewoners van de Lindenholt van de overlast die zij ervaren van auto's in hun buurt. Kunt u zich dat herinneren? Naam spreker 5: mevrouw Buursink-de Graaf (Raadslid VVD) Ik weet niet, nee, ik geef u, zult het mij ongetwijfeld gaan vertellen.

Naam spreker 6: meneer Lokker (Raadslid GroenLinks) Ja, want toen was de tot grote verbazing van mij en volgens mij ook van de bewoners, was het enige advies en het enige antwoord wat de fractie van de VVD had op deze oprechte zorgen over de auto's van deze bewoners was: doe niet aan symptoombestrijding, ga niet zitten treiteren aan de verkeerslichten en het advies aan de bewoners van de Lindenholt is dan de volgende keer niet op GroenLinks te stemmen. Dat is het advies van de VVD aan mensen in onze stad die overlast ervaren van auto's en nu gaat u hier namens de VVD een groot verhaal ophangen over hoe mensen door GroenLinks gepest zouden worden. Ja, dan moet u toch echt gaan afvragen waar uw prioriteit was. Ik zou zeggen. Ik zou willen vragen of, mevrouw Buursink-de Graaf in de toekomst misschien de prioriteit ergens anders zou willen leggen. Naam spreker 5: mevrouw Buursink-de Graaf (Raadslid VVD) Volgens mij ligt onze prioriteit heel helder. Wij willen een goed bereikbare stad met een goede doorstroming en als je op allerlei plekken gaat drukken, creëer je een waterbedeffect en daar hebben de mensen in Lindenholt en allerlei andere wijken heel veel last van. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Goed, dan ga ik voor naar de volgende spreker, de heer van Luik. Naam spreker 3: meneer van Luik (Raadslid CDA) Ja, dank u wel, voorzitter.

Nou, ik denk, er zijn twee punten die ik graag aan zou willen stippen ten aanzien van de Koers voor de Binnenstad. Het eerste gaat over parkeren, wat vooral een zorgpunt is voor ondernemers. Het andere punt gaat over de inwoners in de stad, in de binnenstad. Ten aanzien van het parkeren, nou goed, heb mevrouw Buursink-de Graaf, maar ook mevrouw Grutters heel duidelijk geschetst waar ondernemers behoefte aan hebben, namelijk ook die behoefte aan perspectief, perspectief dat zowel hun klanten nog wel hun winkels kunnen blijven vinden en, want die ondernemers maken ook uiteindelijk onze binnenstad. En om dat te kunnen realiseren hebben wij in ieder val ook en aantal motie, amendementen gesteund om de plannen voor het parkeren te faseren om het parkeren rond de Singels weer mogelijk te maken en ook die bereikbaarheid balans onderzoeken, dat alle modaliteiten onderzocht kunnen worden in die fasering. Maar, voorzitter, er is nog een andere groep waar ik mij zorgen over maak, namelijk de inwoners van de binnenstad en juist ook in het debat in de kamerronde en maar ook in het stuk zelf, blijft er een onderbelicht punt waarin toch de binnenstad voor een

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

groot deel gezien wordt als de grote feest en economische centrum. Maar het is ook wel belangrijk om te benadrukken dat het ook een nou ja, een woonwijk is voor mensen. En vaak wordt gezegd van inwoners in de binnenstad, nou ja, daar kiezen ze ook zelf voor om te gaan wonen. Maar het is wel goed om te benadrukken dat het niet overal het geval is, namelijk niet overal in de binnenstad was 20 of 30 jaar geleden een festivalterrein of waar er horecagebieden te vinden. En nou ja, om toch even het beeld te schetsen ook van waarom ik dit punt maakt: stel u woont aan de rand van de binnenstad, rustig, weinig horeca, veel bewoners, maar dan komt er een gymzaal in de buurt. Nou hartstikke leuk, na één jaar uitbreiden komt er een licht horeca bij, een koffiebarretje erbij. Maar ja, dat is succesvol. Na een jaartje komt er nog een klein terras bij, het is helemaal booming en na twee jaar komt er misschien nog zelfs nog wel een uitbreidingsvraag voor de horeca. En zo een succes heeft natuurlijk ook een aanzuigende werking. Want er komt natuurlijk ook steeds meer vragen naar ondersteunende horeca en omdat wij in deze stad ook geen visie daarop hebben, is er ook geen belemmering. En de koers voor de Binnenstad staat groei van licht horeca ongehinderd toe. En ook de gemeente denkt natuurlijk van harte mee met ondernemers die graag hun horeca aanbod willen uitbreiden.

En dat is logisch, want de gemeenteraad heeft ook geen regels of visie vastgesteld hoe ze kijken naar die leefbaarheid of dat dat ook samen met die onder omwonenden opgepakt moet worden. En om dat te kunnen bewerkstelligen heb ik een samen met Gewoon Nijmegen en nu en met de Partij voor de Dieren dienen wij een amendement in: maak van onze place to be geen place to flee, om ervoor te zorgen dat de groei van lichte horeca wel mogelijk blijft, maar ook de leefbaarheid voor omwonenden en de gevolgen daarvoor meegenomen moeten worden. Uiteindelijk geeft deze visie de randvoorwaarden voor het toekomstige beleid, waaronder ook de terrastegels en ook de definitie van lichte horeca, en wij hopen ook dat daarmee ook onze binnenstad ook een heel geschikte plek blijft, ook voor senioren om te kunnen blijven wonen. Dank u wel. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Ja, ik dank u. Ja, de heer de Gram, kan ik vervolgens het woord geven. Aan hem het woord. Naam spreker 2: meneer de Gram (Raadslid Partij voor de Dieren) Dank u wel, voorzitter. Wij zijn blij met de richting die onze stad inslaat zoals vastlegt in de Koers voor de Binnenstad. Dit document bevestigt dat onze visie op groen, klimaat en mobiliteit gedeeld wordt. Wij waarderen de erkenning van onze binnenstad als niet alleen het centrum van commercie en ontmoeting, maar ook als een groene plek voor onze inwoners.

We zien ook dat we ons steeds meer realiseren dat we als bewoners van Nijmegen onderdeel zijn van iets groters. Een ecosysteem waarin mens, dier en natuur onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en soms wereldwijd verbonden ecosysteem dat onder druk staat. Vogelgriep heeft bijvoorbeeld vanuit onze legbatterijen Antarctica bereikt en bedreigt daar de keizerspinguïn met uitsterven. De insectenpopulaties kelderen zoals vandaag bleek uit het nieuwsbericht dat er in 2023 veel minder vlinders te zien waren. De stad Nijmegen en de binnenstad in het bijzonder, heeft in deze eco systemen een unieke plaats. Dit verdient erkenning. Het biedt niet alleen een plaats aan ons als menselijke dieren, maar ook aan planten, insecten en andere soorten. Onze binnenstad vertegenwoordigt een ecosysteem op zich als een van de meest versteende gebieden in onze stad. Hij kan zich meten aan rots landschappen zoals we die zien in de Alpen. We zijn we zien hier een kans om ook de binnenstad om te vormen tot een rots in de branding voor de biodiversiteit door het concept van de stad als rots ecosysteem te omarmen. Zo bekijken we de mens en haar activiteit als integraal onderdeel van een groter geheel. Daarom dienen wij de motie in: Nijmegen, de binnenstad van Nijmegen, rots in de branding.

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Dat is ook de reden waarom Veur-Lent als een van de weinige natuurgebieden binnen onze gemeentegrens onze onverdeelde aandacht en bescherming verdient. Het is ons standpunt dat de druk op van evenementen op deze natuurgebieden niet ten koste mag gaan van hun ecologische waarde. Het wordt steeds duidelijker hoeveel druk recreatie legt op deze gebieden. Daarom pleiten wij met onze motie: laat Veur-Lent niet het kind van de rekening worden voor bescherming boven vertier. Laten we onze groene parels koesteren en onze evenementen plannen op plekken die minder impact hebben op natuur en groen. Onze stad is voortdurend in ontwikkeling en in deze transitie mogen we niet vergeten dat een duurzame en groene aanpak ook de economie van de toekomst ten goede komt. Een onderzoek naar bestedingen in de binnenstad geeft een interessant beeld. Slechts 35 procent van de bezoekers komt met de auto en deze groep besteedt minder dan fietsers. Dit kunnen we verbeteren en versterken als de binnenstad een echt toegankelijke plek wordt voor alle soorten fietsen. Daarom dienen wij de motie de heilige fiets in, waarin we pleiten voor meer ruimte en faciliteiten voor bakfietsen en transportfietsen in onze stad. En die dienen ze in samen met GroenLinks. Door echt ruimte te maken voor. Nee, sorry.

Jawel moet ik wel zeggen nu, ik was het even vergeten, ik wil echt ruimte maken met de wensen van bedrijven en consumenten. Met transport fietsen stimuleren we mensen om ook voor de grotere en zwaardere inkopen naar de stad te komen, met de fiets. Een must voor een transitie van auto naar andere vormen van vervoer. Tenslotte het is al veel gegaan over parkeren in de binnenstad en dat is niet het enige waar onze stad over gaat, zoals al werd gezegd door mevrouw Grutters. De binnenstad is veel meer, maar wij willen toch nog heel even kort iets zeggen over de parkeren. Wij hebben eerder al een parkeervisie vastgesteld van de binnenstad en wij zien daarin geen belemmering en we zien ook geen vreemde dingen in deze nieuwe Koers voor de Binnenstad, die we nog niet gezien hebben. Dus wij zien daarom ook geen belemmering om onze stad transformeren naar een plek waar mobiliteit duurzaam en gevarieerd is. Minder auto's en meer levenskwaliteit, een principe waar we volledig achter kunnen staan. De binnenstad is meer dan een parkeerprobleem. Samengevat, voorzitter, de Partij voor de Dieren ziet een toekomst voor Nijmegen, waarin we als gemeenschap de waarde van elk levend wezen erkennen en beschermen. Laten we niet vergeten dat verandering bij onszelf begint.

Door samen te werken, moedige keuzes te maken, zoals een autoluwe binnenstad en ons te richten op een integrale kijk op de rol van de mens in ecosystemen en realistisch te zijn, een ander soort realistisch dan onze collega's van VVD voorzien, over de toekomst die voor ons ligt met klimaatverandering en verandering in biodiversiteit. We kunnen een binnenstad bouwen die niet alleen vandaag bloeit, maar ook veerkracht en leefbaarheid biedt voor de generaties na ons, want daar doen we het uiteindelijk voor. Daarom steunen we deze visie die een koers vaart naar een groener en inclusiever en duurzamer Nijmegen. Dank u wel, voorzitter. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel, een interruptie mevrouw den Ouden, of nou, dan geef ik u het woord, Mevrouw den Ouden. Naam spreker 7: mevrouw den Ouden (Raadslid D66) Dank u wel, voorzitter. Ten eerste wil ik mijn collega Michiel van Hoof bedanken voor zijn harde werk op dit thema. Hij is vandaag helaas ziek, dus ik neem het over. Voorzitter, de binnenstad is een plek waar heel Nijmegen samenkomt. De plek waar ondernemers, bewoners en bezoekers identiteit geven aan onze stad. Die binnenstad is continu in beweging en is eigenlijk nooit af. Voor D66 moet de binnenstad veel meer een verblijfplaats worden, een plek om te ontmoeten, werken, wonen, winkelen, eten, drinken, feesten voor jong en oud. Dit vraagt om verandering.

Daarom werken we toe naar een autoluwe binnenstad met meer ruimte voor voetgangers, groen, nieuwe initiatieven en activiteiten. Voorzitter, Nijmegen blijft groeien en de druk op de ruimte in de binnenstad is

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

groot. Het is daarom van belang dat we kijken naar creatieve manieren om de ruimte in onze stad beter te benutten. Oh, nee, om meer ruimte te creëren. Sorry. Door meerdere functies te mengen in één gebouw maken we beter gebruik van de beperkte ruimte die we hebben, zorgen we voor meer economische dynamiek en maatschappelijke waarde. Daarom dien ik samen met het CDA de motie de verticale stad in om meervoudig ruimtegebruik verder te stimuleren in de binnenstad. Daarnaast wil ik nog een tweede motie indienen, namelijk de motie nieuwe initiatieven, die er goed bij aansluit. Met deze motie, die we ook samen met het CDA indienen, vragen we om meer inzet om nieuwe initiatieven naar onze binnenstad te halen en hierbij verder te kijken dan slechts horeca, retail en wonen. Zo laten we ons stadscentrum steeds meer en meer bruisen. Voorzitter, tot slot, ik noemde het aan het begin al even: om de leefbaarheid, aantrekkelijkheid en verkeersveiligheid in de binnenstad te verbeteren, moet de auto ruimte gaan maken. Andere steden, zoals Groningen, Den Bosch en Leiden gingen ons al lang geleden voor en dit werkt er al meerdere jaren zijn vruchten af. Nijmegen kan niet achterblijven en D66 is blij dat we met deze visie concrete stappen in de goede richting zetten.

Het is een middel om het doel, namelijk het creëren van een leefbare verblijfsvriendelijke binnenstad, te bereiken en daar zijn wij in ieder geval heel blij mee. Dank u wel. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank u. De heer Galijasevic vervolgens. Naam spreker 8: meneer Galijasevic (Raadslid PvdA) Dank u wel, voorzitter. De binnenstad speelt een belangrijke rol in het leven van tienduizenden Nijmegenaren en bezoekers. Mensen komen hier om te winkelen, te werken, mensen wonen hier, ze komen hier om te recreëren, culturele evenementen bij te wonen of als er bijvoorbeeld een paspoort bij de gemeente moeten aanvragen. Kortom veel behoeftes veel functies in een klein gebied in een steeds groter wordende stad. De druk neemt toe en dat vereist een degelijke belangenafweging met een goede visie voor de toekomst en een van de keuzes die gemaakt wordt, is een autoluwe binnenstad. De PvdA staat achter een autoluwe binnenstad, maar de transitie naar een volledig autoluwe binnenstad, die kan niet zonder dat de randvoorwaarden op orde zijn. En dan denkt de PvdA aan voldoende betaalbare alternatieven om heen en weer naar het centrum te reizen, zoals bijvoorbeeld frequente en goede busverbindingen in de stad en bij de transferia en aan voldoende betaalbare deelmobiliteit. Daarnaast is het belangrijk dat de stad toegankelijk blijft voor iedereen.

Daarom is het ook belangrijk om bepaalde parkeer uitzonderingen te maken voor mensen die noodzakelijkerwijze in de stad moeten zijn, maar niet in staat zijn om lange afstanden te leggen, af te leggen. Denk aan mensen met een handicap. De inspreker van het Zelfregiecentrum verwoorde het treffend: niet iedereen is in staat om meer dan 100 meter extra te lopen. Maar denk ook bijvoorbeeld aan waterpomp installateurs die aan de slag in het centrum gaan. Zoals we zeggen de PvdA vindt het belangrijk dat de stad en de binnenstad toegankelijk blijft en bereikbaar voor iedereen. Daarom dienen we de motie houdt ruimte voor noodzakelijke parkeerplekken in een binnenstad samen met de SP en CDA in. En daarnaast dienen we samen met Stadspartij amendement eerder aangekondigde amendement in. Ook zien we dat keuzes worden gemaakt in het evenementenbeleid, de evenementen in het Valkhofpark worden verminderd, zodat wij onze Nijmeegse cultuurhistorie beter kunnen bewaken, en die afweging snappen wij en steunen wij ook. Maar tegelijkertijd vinden wij het belangrijk dat er voldoende ruimte blijft voor evenementen in onze bruisende stad. De festivals Dag van het Levenslied en Iconic hebben een mooie plek en bieden duizenden mensen een gratis festival aan, en dat is niet vanzelfsprekend in deze tijd, wanneer niet iedereen een portemonnee heeft om naar een festival te gaan. Dus dat moeten we koesteren.

Deze festivals die zullen op zoek moeten gaan naar een andere,

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

geschikte alternatieve plek. Wij vinden het belangrijk dat zij een geschikte alternatieve locatie krijgen en dat zij zekerheid krijgen op deze locatie en dat ze daar mogen blijven tot dat renovatie van Valkhofpark ook daadwerkelijk gaat beginnen. Daarom dienen wij samen met de VVD, de Stadspartij, GroenLinks, SP, CDA de motie in: zeg geen dag tegen het Levenslied. Amendement is het trouwens, we hebben een amendement ingediend, geen motie, correctie. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank je wel, scherp. Dat was gelijk de coda begrijp ik, ja, mevrouw Markovic vervolgens. Naam spreker 9: mevrouw Markovic (Raadslid SP) Dank u wel voor. Dank wel, voorzitter. Was minder scherp deze. Het zal u en de gemeenteraad niet verbazen als de SP-fractie zich in dit debat weer op opwerpt als de verdediger, de beschermer van het openbaar vervoer. De SP-fractie wil het openbaar vervoer in Nijmegen behouden, uitbreiden en zelfs 's nachts weer laten rijden. We zijn dan ook geen voorstander van het schrappen of het verminderen van buslijnen van en naar de Waalkade. Er zijn in het verleden genoeg buslijnen gesneuveld en al onze wijken, dus ook de beneden stad moet bereikbaar blijven. Dat we in de toekomst naar een verblijfs vriendelijke binnenstad gaan met meer ruimte voor de voetganger, groen verblijven et cetera veel is er al over gezegd, omarmen wij.

Maar de stad dient wel, en niet alleen de binnenstad, goed bereikbaar te zijn met openbaar vervoer, regulier openbaar vervoer en niet met alternatieven zoals de Stadshopper dat klauwen vol geld kost, minder mensen mee kan nemen en niet eens toegankelijk is voor mensen die gehandicapt zijn of minder goed ter been, ook niet echt inclusief als u het mij vraagt. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Mevrouw Grutters in interruptie. Naam spreker 4: mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Vraag aan mevrouw Markovic. U heeft het over de Stadshopper. Bent u op de hoogte dat de Stadshopper zoals die nu rijdt, geen alter niet bedoeld is als een alternatief, maar bedoeld is als een pilot om inzichtelijk te maken waar men behoefte aan heeft, wanneer men er behoefte aan heeft en welke behoefte men heeft? Naam spreker 9: mevrouw Markovic (Raadslid SP) Voorzitter, ja, mevrouw Grutters daar ben ik van op de hoogte, maar ik wil hier alleen maar aanduiden dat een dergelijk Stadshopper, dus ook al zou de na de pilot doorgaan, is het niet een volwaardig alternatief. Dus fijn dat de pilot draait, maar als het aan de SP-fractie ligt, is dat gewoon geen alternatieve openbaar vervoer. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Gaat u verder, ja. Naam spreker 9: mevrouw Markovic (Raadslid SP) Ik ga verder, voorzitter.

Namens de SP dien ik dan ook het amendement duaal het mooist vanuit de bus in, waarin ik het college oproep de zinsnede pagina 36, alles staat in het amendement, in ieder geval te wijzigen in: we behouden de bus over de Waalkade en zorgen dat de binnenstad ook vanuit de wijken goed bereikbaar blijft met de bus. En dan, voorzitter, even een warm pleidooi voor de fietser. Het college wil de fietser verleiden niet langer dwars door de stad te fietsen, maar om te rijden of gebruik te maken van fietsstallingen. Straten zoals Ziekerstraat, Burchtstraat en op bepaalde tijden zelfs de Molenstraat worden, nou ja, we noemen het maar even

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

fietsluw of zelfs geweerd vanwege overlast voor de voetgangers. En die overlast begrijpt de SP heel goed, want fietsen, elektrische fietsen, fatbike kunnen steeds harder rijden en de kans op ongelukken neemt toe. Maar de oplossing is niet om dan alleen fietsers te weren. We moeten de ruimte met elkaar delen, zoals ook in het voorstel staat. Voetgangers, fietsers en vaak is niet altijd duidelijk wie waar mag rijden, wie waar wel of geen voorrang heeft. En wat mijn SP-fractie betreft kunnen we beter kijken naar het scheiden van fietsers en voetgangers en gaan we weer fiets markeringen aanbrengen. Dan is het duidelijk waar de fietsers voorrang hebben, waar de voetgangers voor voorgang hebben en daartoe niet, dien ik de motie in met de titel sturen op de fiets in, waarin we vragen de plannen voor het verder fietsluw maken van de binnenstad te schrappen en in plaats daarvan te onderzoeken hoe fietsers en voetpadgangers gescheiden kunnen worden door middel van wegmarkeringen. En tot slot, voorzitter, moeten we iets doen aan die maximumsnelheid van de fietsers. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) De heer Lokker een vraag. Naam spreker 6: meneer Lokker (Raadslid GroenLinks) Ja, met name over de tweede punt van de motie van mevrouw Markovic, want volgens mij is natuurlijk helemaal geen sprake van het feit dat onze binnenstad fietsluw gemaakt zou worden.

Het gaat er alleen over dat het college zegt: Goh, misschien is het slim om dat niet allemaal tegelijkertijd te doen. Maar in de Koers staat al dat er door middel van slimme inrichting en een handhavingsgebied en de inrichting van de straten duidelijk moet zijn wat een fietsroute is en wat een wandelroute is. Wat beoogt het tweede beslispunt van de motie van mevrouw Markovic dan boven daarbovenop? Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Ik. Ik hoor buiten de microfoon om dat u zich zorgen over mijn welbevinden maakt. Nou, het gaat hartstikke, het gaat nog prima hoor, ik hou het dan wel vol. Ja, ja, mevrouw Markovic. Naam spreker 9: mevrouw Markovic (Raadslid SP) Meneer Lokker, voorzitter, ja, inderdaad, dat dat staat ook in de visie. Ik denk wel dat het gewoon goed is om het te onderzoeken en desnoods dit gewoon wel meteen in te zetten, omdat we op die manier toch gewoon kunnen voorkomen dat. Nou ja, dat dat zeg maar wat ik zelf heb ervaren, dat we een bijna-ongeluk tijdens het afnemen van wat interviews in de stad, dat die voorkomen kunnen worden daarmee. Dus, ja, dat staat wel in. Maar ik zou wel willen zien dat dat gewoon nou ja, op een wat actievere en snellere manier zou plaatsvinden. Voorzitter, ik wilde toch nog iets zeggen over dat hard rijden, want ik noemde net even een hard rijdende fatbike, ik lag er bijna onder ernstig.

Dat de snelheid in de binnenstad aan in ieder geval aangepast zou worden, zou mijn fractie in ieder geval wel zeer wensen. Alleen ik heb begrepen dat de Verkeerswet daardoor aangepast zou moeten worden en wat ik eigenlijk wel wil, is dat ik het college wil aansporen om hier actief op in te zetten. Want naast dat de snelheid een probleem is. En het feit dat er dus extra handhaving daarvoor nodig is, is het ook nog eens zo dat jammer genoeg ook fietsers zijn die in het voetgangersgebied plaats vinden. Dus het zou mooi zijn als er daar in ieder geval extra aandacht voor is. En ik heb heel veel moties, amendementen heb ik in mede gediend. Ik wil er een aantal nog even aanstippen. De motie van de Partij voor de Dieren, laat Veur-Lent niet het kind van de rekening worden. Die steunen we van harte, want laten wij in ieder geval de groene redder zijn van Veur-Lent en laat het vooral groen blijven. Als het gaat om de motie van de VVD: vraag het eerst aan de bezoeker. Die zullen we zeker ook steunen, want daar begint het in ieder geval mee. En tot slot de pas op de plaats met het amendement van de Stadspartij die hebben we mede-

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

ingediend omdat ik zeker en mijn fractie ook van overtuigd is dat we de stap voor stap moeten doen. Tot zover, voorzitter. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Wie kan ik voorts het woord geven? De heer Lokker. Naam spreker 6: meneer Lokker (Raadslid GroenLinks) Ja, dank u wel, voorzitter. Voor wie en van wie is onze binnenstad? Dat is de vraag die vanavond centraal staat. In de Koers voor de Binnenstad beantwoorden we deze vraag en beantwoorden die op de manier zoals die als GroenLinks samen met de Stadspartij en D66 aan het begin van deze coalitieperiode voor ons zagen. En we kunnen er nu voor kiezen, natuurlijk om mensen bang te maken door zorgen te vergroten met allerlei voorgespiegelde nachtmerries zonder ook maar één oplossing aan te dragen. Maar daar kiezen we als GroenLinks niet voor. We hebben het over de binnenstad van onze dromen, een binnenstad die er is voor haar bewoners, zowel in de beneden stad als in de rest van het gebied, voor de ondernemers en voor de bezoekers die bij hen winkelen, voor de mensen die onze stad bezoeken, voor het erfgoed en voor het voor de historie en voor al die mensen die in onze stad komen eten of naar het café gaan. En om dat allemaal mogelijk te maken moeten we op zoek naar een nieuwe balans in onze binnenstad.

Hoe gaan we die beperkte ruimte zo inrichten dat we er allemaal op zo een goed mogelijke manier gebruik van kunnen maken? En voor een goeie balans moeten we dus naar een verblijfs vriendelijke gebied. We gaan voor een binnenstad die klaar is voor de toekomst. We gaan echt aan de slag met vergroening en daar beginnen we mee in de Burchtstraat. De hittestress zoals we allemaal weten, is onze stad enorm op de warme zomerdagen en we hebben ook in de binnenstad problemen met wateroverlast als het te veel regent. En zoals ik tijdens de kamerronde al zei, het oog wil ook wat, het loopt, het winkelt en het zit op een terras toch echt veel fijner als je uitkijkt op groen, bomen en struiken. Voorzitter, dan het wandelen, het fietsen en natuurlijk ook het parkeren in deze binnenstad van onze dromen. Onze stad groeit, het aantal bezoekers van het centrum loopt op en we moeten dat kleine stukje stad met zijn allen blijven delen. En dan moeten we keuzes maken. En wat GroenLinks betreft zijn die keuzes duidelijk. Onze binnenstad kent nu nog te veel ruimte voor parkeren op zowel parkeerdekken als in de ringstraten en ook nog zelfs binnen het al bestaande road barrier gebied. Dat moeten we anders gaan realiseren. Transferia met goeie, comfortabele en snelle manieren om naar de binnenstad te komen.

En als we dat goed doen, zoals het college dat nu voorstelt en ook wel onderzoeken, dan hoeven, hoeven al die mensen helemaal niet meer naar de binnenstad te komen. Dan parkeren ze op het transferia en reizen ze comfortabel verder. En al die parkeerplekken in de binnenstad, die kunnen dan omgevormd worden tot terrassen, tot ruimte voor groen en tot fijne plekken om te verblijven. En verdwijnt een grote plak asfalt op de Molenpoort, daar komen prachtige betaalbare woningen voor terug en ook nog eens veel nieuwe openbare ruimte. En deze nieuwe balans, waar ik al eerder over sprak, die kan alleen als we in deze binnenstad meer autoluw maken. Daar moeten we, net zoals zoveel andere steden al hebben gedaan, onze binnenstad echt minder extra auto's op straat laten parkeren, en daar maken we met deze visie werk van. GroenLinks is erg enthousiast en blij dat we nu gelijk werk gaan maken van het gebied binnen de road barriers. Maar we zijn ook erg enthousiast over de volgende stappen en willen dan ook zo snel mogelijk aan de slag met die stappen. De ondernemers en de bewoners in de ringstraten zoals de van Welderen straat en verder, maar ook de Bloemenstraat en de Smedenstraat die verdienen fijne straten, waar niet alleen maar gescheurd wordt door auto's die rondjes rijden.

We zijn dan ook blij met het amendement van mevrouw Grutters van de Stadspartij waarin eigenlijk de volgende fase, deze straten al worden aangehaald en waar we ook zeggen: we wachten niet tot fase één klaar is, maar we gaan nu al nadenken over die

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

volgende. Dat brengt me dan ook gelijk bij de vraag: zijn we dan nu al op het einde met deze koers? Zijn alle problemen en zorgen van mensen in de binnenstad en ondernemers uit de wereld? Nee, maar dat hoeft ook niet, want we weten waar we naartoe willen en we weten wat we daarvoor moeten doen en we gaan samen kijken hoe we dat moeten doen en daar zullen we in de komende jaren nog veelvuldig hier, maar ook met de binnenstad, mensen in onze stad veelvuldig over spreken. Die volgende stappen zien wij met veel vertrouwen tegemoet. We zijn als GroenLinks erg enthousiast over de koers. We gaan voor een binnenstad die klaar is voor de toekomst, die graag bezocht wordt door Nijmegenaren en door mensen uit de verre omgeving, een stad waar je fijn kan komen, hoe je hier ook wil komen en dan ook nog eens fijn kan verblijven. Voorzitter, GroenLinks kan niet wachten. Naam spreker 3: meneer van Luik (Raadslid CDA) Voorzitter. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Een interruptie van de heer van Luik. Naam spreker 3: meneer van Luik (Raadslid CDA) Dank u wel, voorzitter. Ik was het wachten tot meneer Lokker over een ander punt begon, dat parkeren. Maar goed, ik snap het dat GroenLinks parkeren en mobiliteit in de binnenstad heel belangrijk vindt. Maar ik hoor meneer Lokker zeggen over dat GroenLinks uitkijkt naar een binnenstad om van te dromen.