Woordelijk verslag Besluitronde 20 Oktober 2021

Page 20 of 120

zijn, zal ik niet aarzelen om ook die instrumenten in te zetten. En dat geldt ook voor andere instrumenten, zoals bijvoorbeeld het preventief fouilleren wat naar aanleiding van de vraag van mevrouw Lauret naar voren kwam. Dank u wel, voorzitter. Sprekernaam 11: De heer Buck (Raadslid CDA & Voorzitter) Bedankt. Daarmee zijn we aan het einde van dit agendapunt en geef ik het stokje over.

13 Raadsvoorstel (DEBATSTUK)

Stadsbegroting

2022-2025

(95/2021)

Sprekernaam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Dank u wel, meneer Buck, dan gaan we uiteraard nu over naar wat eigenlijk de hoofdschoten voor vandaag zou moeten behoren te zijn: het raadsvoorstel voor de stadsbegroting 2022-2025 te doen. Gebruikelijk doen we dat uiteraard ook weer met bekende volgorde van sprekers. Mevrouw van Dijk zit al voor de laatste keer in de aanslag om als eerste het woord te nemen. Dan doen we om een om de fracties aan het woord. Gezien het tijdstip nu, dat is tien over vijf, zie ik, kan ik me voorstellen als we rekening houden met de tijd die een fatsoenlijk debat ook nodig heeft, dat we dan onderbreken om nog iets te kunnen nuttigen, zodat we ook gesterkt vanavond verder kunnen gaan en zal na de dinerpauze van ongeveer een uur het college in haar eerste termijn reageren. Dan is het woord aan mevrouw van Dijk, namens de VVD-fractie. Sprekernaam 15: Mevrouw van Dijk (Raadslid VVD) Ja, dank u wel. Daar zijn we weer met zijn allen. Ik vind het heel fijn om weer met zijn allen hier in de zaal te zitten, maar ik moet zeggen dat men ook wel een beetje beklemd, moet ik eerlijk zeggen en ik geloof dat ik veel andere dat ook een beetje heb gehoord. Maar wel fijn dat het weer kan. En laten we hopen dat het heel erg lang kan, want het is toch wel prettiger om op deze manier bij elkaar te komen. Goed, voorzitter.

Ik kijk elk jaar uit naar deze begrotingsbehandeling. Ik heb sinds 2014 elk jaar een alternatieve begroting ook aan deze raad mogen voorleggen namens de VVD Nijmegen en die presenteer ik altijd met heel erg veel trots. U moet namelijk weten in het opstellen van zo een alternatieve begroting zit heel veel bloed en tranen. Dat is niet eenvoudig, maar het is heel mooi en het is ook heel dankbaar werk. We tonen daarmee namelijk als VVD aan deze raad en aan de stad, welke keuzes er ook gemaakt hadden kunnen worden, we tonen aan dat er keuzes gemaakt kunnen worden. Voor al onze voorstellen weten we elk jaar weer een passende dekking te vinden. Waar een wil is, is een weg. Onze alternatieve begroting heeft helaas nog nooit op een meerderheid in deze raad kunnen rekenen. Uiteraard onbegrijpelijk, als u dat mij vraagt. Het zijn fantastische voorstellen. Maar het zijn ook altijd traditionele VVD voorstellen: meer geld naar veiligheid, meer geld naar economie, meer geld voor een beter bereikbare stad, maar wel, als het u mij vraagt, stuk voor stuk pareltjes die keihard nodig zijn. We ontvangen elk jaar veel complimenten vanuit de raad, vanuit de stad en ook vanuit het college voor onze tegenbegroting en het vele werk dat we erin steken. Maar, CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 21 of 120

voorzitter, dit jaar breekt de VVD met deze mooie traditie. Er is geen alternatieve begroting, namens de VVD, Nijmegen. Ik hoor hier a naast me inderdaad, we hebben daar ook heel erg hard over na moeten denken. Maar de reden daarvoor dat hij er niet is, is eigenlijk gewoon ronduit triest. En ik begrijp dat iemand zijn telefoon even moeten opnemen. De reden is dus ronduit triest. Ik neem u allen even een stukje mee in de techniek achter het opstellen van een alternatieve begroting en hoe je een goede en degelijke dekking vindt. Wie weet, voorzitter, inspireer ik wel op deze manier mensen om hun voorstellen die eventueel komen, om die dan nog snel aan te passen voordat we deze avond/ middag worden ingediend. Voor ons als VVD is helder om Nijmegen als fijne plek om te wonen, werken en verblijven in stand te houden. Voor nu en in de toekomst moeten we extra investeren in leefbaarheid, veiligheid en bereikbaarheid. De ideeën die we daarvoor hebben, kosten allemaal stuk voor stuk geldt voor niets gaat de zon op en als gemeente hebben we elk jaar beschikking over een pot met geld en dat geld wordt voor een groot deel opgebracht door onze inwoners. Door u, door mij, door alle ondernemers in deze stad, groot en klein, door mensen die hier wonen, werken en verblijven. En dat geld, voorzitter, groeit nou eenmaal niet aan de bomen.

Het is onze taak als raad om hier zorgvuldig mee om te gaan en dat betekent dat we keuzes moeten maken. Als oppositiepartij hebben wij voor het opstellen van een alternatieve begroting geen ambtenarenapparaat achter ontstaan. Wij zijn voor de duiding van heel veel financiële gegevens afhankelijk van hetgeen het college ons aan informatie geeft en dat, voorzitter, is dit jaar niet gebeurd. We hebben simpelweg niet de informatie gekregen op basis waarvan wij een goede en gedegen alternatieve begroting hadden kunnen maken. Er zijn ons geen mogelijkheden en opties voorgelegd. Het college heeft eigenlijk ons als oppositie vleugel lamp gemaakt en we hebben uiteraard aan het college gevraagd waarom we de financiële gegevens. Sprekernaam 6: De heer van Hooft (Raadslid SP) Voorzitter. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Meneer van Hooft. Sprekernaam 6: De heer van Hooft (Raadslid SP) Ja, u zegt dat het college u vleugellam heeft gemaakt. Ik mijn partij heeft ook geregeld in het verleden in de oppositie gezeten en toen kwamen er ook geen allerlei ambtelijke lijstjes, maar konden wij ook gewoon een alternatieve begroting maken.

Omdat we een politieke visie hebben, is het probleem dat u geen politieke visie heeft, een ambtelijke lijstjes nodig heeft om uiteindelijk tegenbegroting te kunnen maken? Sprekernaam 15: Mevrouw van Dijk (Raadslid VVD) Dus ik ben heel blij dat u deze vraag stelt, is de eerste vraag als interruptie die ik krijg in vier jaar tijd, dus ik ben heel blij dat dat eindelijk gebeurt. Dank daarvoor. U weet dat wij al jarenlang een visie neerleggen. Die visie is helder. Investeren in een leefbare Nijmegen, in bereikbaarheid van onze stad,

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 22 of 120

in de veiligheid, in de economie van onze stad, dat mensen aan het werk kunnen en kunnen genieten van al het moois dat onze stad te vinden heeft. Die visie is helder, die visie is hartstikke duidelijk en al tien jaar lang op een rij dienen wij die tegenbegroting in met alternatieve dekkingen. Dekkingen die wij vinden in de begroting en elk jaar krijgen wij een lijst van het college met mogelijke opties en wij zoeken daarnaast ook naar andere mogelijkheden. Dit jaar is willens en wetens die lijst niet aan ons verschaft en wel omdat het college aangaf dat er een overschot was op de begroting en dat vind ik geen redenen om zo een lijst niet aan te leveren... Sprekernaam 16: De heer van Elferen (Raadslid D66) Voorzitter. Sprekernaam 15: Mevrouw van Dijk (Raadslid VVD) Want iedereen gaat namelijk putten uit, zo een overschot, waardoor hetgeen goede dekking meer is. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Ik dacht de heer van Elferen. Ja, zeker de heer van de Elferen.

Sprekernaam 16: De heer van Elferen (Raadslid D66) Voorzitter, ik stel vast dat mevrouw van Dijk heeft een begroting gekregen. Daarin zit een doelenboom, dus dat is heel duidelijk beschreven wat we doen, voor welk geld. Dus, al zij een dekking zocht, niet zijnde het batig saldo van de begroting had ze alleen maar hoeven zeggen wat we hadden op kunnen houden te doen en dat ze een dekking gehad voor al haar plannen. Ik vind het prima dat ze niet met een tegenbegroting komt. Maar, kan ze mij nog één keer uitleggen waarom ze dat niet gedaan heeft? Sprekernaam 15: Mevrouw van Dijk (Raadslid VVD) Omdat de informatie die we alle jaren hiervoor hebben gekregen op het niveau van begroting, we dit jaar niet hebt gekregen. Die hebben we gewoon simpelweg niet gekregen. Ik heb de begroting drie keer op de kop gezet, ik heb vragen gesteld en bij via de griffie, ik heb vragen gesteld ook op andere manieren, en ik kreeg de informatie niet. Het enige antwoord wat ik kreeg, was er is een overschot. Kijk u op pagina negen van de begroting. En aangezien dat antwoord naar iedereen ging in deze raad en ik ook alle kamerronde heb beluisterd van twee weken geleden, was mijn voorspelling dat overschot, wat op pagina negen staat vermeld, wordt helemaal leeg getrokken vanavond en is daarmee geen deugdelijke financiële dekking voor de plannen die je hebt.

Sprekernaam 16: De heer van Elferen (Raadslid D66) Ja, één vervolgvraag, want mevrouw van Dijk, gaat het nu trekt een hele grote broek aan. En zegt: ik krijg iets al jaar en ik krijg het niet. Nou volgens mij heeft ze het alleen vorig jaar gehad en het jaar daarvoor en daarvoor was dat er überhaupt nooit. Maar goed, dat zal allemaal wel, u hebt een begroting gehad waarin staat wat we doen en voor hoeveel en met welk doel. Dat is, wat een begroting is, die CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 23 of 120

heeft u dit jaar ook gehad, u had gewoon op basis van die begroting een tegenbegroting kunnen maken. Doet u niet, is uw keuze. Neem ik u niet eens kwalijk, maar kom dan niet mee aan dat het aan die begroting ligt. Sprekernaam 15: Mevrouw van Dijk (Raadslid VVD) Ja, voorzitter, we hebben dat wel elk jaar gewoon gehad. Dat meneer van Elferen misschien niet om gevraagd heeft, dat is aan hem, maar we hebben daar elk jaar om gevraagd, we hebben hem ook altijd gekregen en op basis daarvan konden wij goede financiële keuzes maken, die ook altijd helemaal klopte, want dat vind ik ook heel belangrijk. Het moet ook altijd kloppen. Tot op de punt en de komma en die informatie hebben we simpelweg niet gehad deze keer. Voorzitter, over het overschot en pagina negen heb ik het al gehad, dus dat hoef ik niet te herhalen. We hebben nu komen er een heel aantal voorstellen, althans dat weten we nog niet, maar daar ga ik dan maar even van uit en ik moet zeggen: ik krijg daar wel een beetje buikpijn van, maar daar kom ik hopelijk misschien. We gaan zien wat ervan komt, wat er gaat ingediend worden, kom ik in mijn tweede termijn op terug. Voorzitter, Nijmegen staat voor enorme opgaves. Ik heb Nijmegen de afgelopen tien jaar drastisch zien veranderen en er komen ook in de komende tien jaar heel veel veranderingen bij. We bouwen hele nieuwe wijken in noord.

Er komt een grote metamorfose van het stationsgebied waar wonen, werken, recreëren allemaal samen komt. Er komen woningen en voorzieningen in Dukenburg bij, hebben we vandaag gehoord en bij al deze projecten lopen we als stad natuurlijk enorme financiële risico's. We staan voor grote uitdagingen op het gebied van leefbaarheid, veiligheid en bereikbaarheid onze stad barst een beetje uit zijn voegen en dat beetje kunt u weglaten. Daar zouden we ons druk over moeten maken en daarnaast zien we meer en meer mensen in de knel komen door het zogeheten post-corona effect, maar ook vanwege stijgende energie en voedselprijzen. Volgens mij was het ons allen bekende Rob Jaspers die dat vorige week ook nog in een kolom schreef. Zoals gezegd dit jaar vanuit de VVD dus geen alternatieve begroting. Wij willen graag keuzes maken en duidelijk en degelijke keuzes maken, die ook tot op de punten en de komma kloppen, keuzes die de stad voor nu en voor in de toekomst op koers houden, geld dat nu over lijkt, uitgeven aan prestigeprojecten en allerlei pretmotie met dank aan de heer El Hafi voor de voorzet. Hij kwam met deze voorzet in de Kamerronde, dat vinden wij als VVD op dit moment niet verantwoord. Het is ons als VVD nagenoeg onmogelijk gemaakt om echt een hele goede alternatieve begroting te maken en daar baal ik gewoon heel erg van, voorzitter.

Ik ben heel erg benieuwd hoe de rest van deze raad omgaat met deze begroting. Ik hou mijn hart dus wel een beetje vast voor wat er eventueel nog gaat komen en ik ga graag mijn tweede termijn in op de voorstellen die er wel en niet worden neergelegd. Dank u wel. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Ik dank u. Dan geef ik het woord aan de heer Lokker namens de GroenLinksfractie. Sprekernaam 17 De heer Lokker (Raadslid GroenLinks) Ja, daar laat ik het briefje gewoon liggen. Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, het is nu iets meer dan anderhalf jaar geleden dat we te maken kregen met corona. Een pandemie die zich in rap tempo over de hele wereldverspreide. Een virus dat zich, in tegenstelling tot zoveel andere zaken, niks leek aan te CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 24 of 120

trekken van landsgrenzen, inkomens verschillenen wie we als individuele mensen zijn. Die universele kwetsbaarheid, die deed ons allemaal wat. We hadden het over corona als de grote gelijkmaker. De onderlinge solidariteit, de empathie en het gevoel dat dit ons allemaal zou raken, leek de weg vrij te maken naar een betere wereld, na corona. En voorzitter, misschien was het naïef, maar GroenLinks hoopt dat het echt zo zou gaan. Dat we in onze gedeelde kwetsbaarheid voor het virus zouden beseffen dat we allemaal kwetsbaar zijn en dat we elkaars andere kwetsbaarheiden heden daardoor beter zouden zien, beter zouden begrijpen en zouden beseffen dat we elkaar nodig hebben en dat we elkaar moeten helpen. Maar corona bleek geen gelijkmaker. Natuurlijk hadden we allemaal met corona te maken, maar we hadden er niet allemaal evenveel last van. De systeemverandering, waar wij en zoveel andere op hoopte blijft vooralsnog uit. De ongelijkheid is wereldwijd, maar ook in Nederland alleen nog maar toegenomen. Het IPCC liet voor de zoveelste keer weten dat het qua klimaatverandering ondertussen al heel lang 12 uur is geweest. Maar die urgentie lijkt niet te leiden tot extra stappen of extra actie.

Terwijl in Nederland nu bijna 90 procent van de mensen is gevaccineerd, zijn er nog heel veel landen in de wereld waar de eerste plek nog gezet moeten worden, waarbij de simpelweg nog geen vaccin voor zijn. Toch is ook dit weer niet het hele verhaal, want hoewel het systeem niet veranderd is, voorzitter, zijn veel mensen dat gelukkig wel. Nijmegenaren ondersteunde elkaar tijdens de verschillende lockdowns, met bezoekjes, met boodschappen doen voor elkaar, met het ondersteunen van de winkels en de cafés, waar ze normaalgesproken ook altijd al kwamen. Veel mensen spraken zich uit tegen het systeem en tegen de status-quo, tegen institutioneel racisme en discriminatie, tegen het huidige woonbeleid en tegen het niet aanpakken van klimaatverandering. Ook in Nijmegen liet deze beweging zich niet. Ook Nijmegen liet zich in deze beweging niet onbetuigd. Wij bleven investeren in onze stad en in onze mensen. We investeerden als stad in de culturele sector toen deze door het Rijk in de steek werd gelaten. We hielpen kleine ondernemers en andere organisaties in de stad, met ruimere betalingstermijnen, met grotere terrassen en andere steunmaatregelen. En we blijven investeren in de andere grote crisis van deze tijd, zoals het wonen en het klimaat. En voorzitter, wat GroenLinks betreft, blijven we dat doen.

Nu de onderhandelingen in Den Haag ook wijzen op weer Wederom vier jaar hetzelfde en waar ook het demissionaire kabinet pappen en nathouden tot een kunstvorm heeft verheven, moeten we juist als Nijmegen blijven investeren in de crisis van onze tijd en in de mensen die in het huidige systeem buiten de bootvallen. In de maand dat het demissionaire kabinet aangeeft een schamele honderd miljoen per jaar te gaan investeren in de wooncrisis in ons hele land, investeren we in Nijmegen over de komende jaren 80 miljoen in de woningbouw en winkel steeg, omdat dat nodig is om het woningtekort in onze stad op te lossen. Het IPCC geeft in haar laatste rapport aan dat opwarming sneller gaat, dan verwacht. In 2030 al anderhalve graad en de gemiddelde temperatuur op de aarde daarna nog verder zal stijgen. Vandaag lazen we dat het klimaatakkoord van Parijs niet wordt nageleefd en niet wordt gehaald, want er wordt nog steeds te veel geïnvesteerd in het delven van fossiele brandstoffen. De urgentie wordt zowel landelijk als internationaal niet gevoeld en dat zie je ook in het beleid. De urgentie moet gevoerd worden, er moet beleid komen en er moet actie komen. Daarom dienen wij samen met de partij voor de dieren de motie noodtoestand voor het klimaat in. Maar, voorzitter, we roepen niet alleen hier vanuit Nijmegen, we doen het ook.

We zijn heel blij dat het college het CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 25 of 120

bomenplan, een initiatief van onze fractie, gaat uitvoeren. Het planten van bomen draagt namelijk bij aan klimaatadaptatie en een fijne groene leefomgeving en aan het tegengaan van klimaatverandering. Fossiele brandstoffen zijn echt op hun einde. Ondanks het nieuws van vandaag dat de investeringen dus alleen nog maar groeien, moeten we in Nijmegen aan de slag gaan en blijven en we zijn erg blij dat het college1,1 miljoen per jaar gaat investeren om ook niet-rendabele investeringen in zonnepanelen te doen. Daarnaast heeft GroenLinks een initiatiefvoorstel geschreven, dat wij samen hebben ingediend met heel veel andere fracties hier in de zaal, om zoveel mogelijk daken te vullen die niet van ons zijn. De juiste mensen bij elkaar zetten en mensen informeren over hoe die zonnepanelen op hun dak kunnen krijgen, kost gelden daarom dienen we het amendement over de zon-op het dak in. Daarnaast een ander initiatiefvoorstel van onze partij over natuur inclusieve stadslandbouw. Klimaat heeft namelijk ook op korte afstand van ons hulp nodig. Stadslandbouw en natuur inclusieve landbouw zorgt ervoor dat de afstand tussen producent en consument kort is. Dat zorgt ervoor dat we daar dus ook bijdragen aan het tegengaan van klimaatverandering en natuur inclusiviteit. Voorzitter, ook de ongelijkheid in Nederland neemt de laatste jaren toe en ook tijdens corona.

Gemiddeld zijn Nederlanders de vierde op de lijst van de rijkste mensen van de wereld, maar dat is alleen gemiddeld. De rijke zijn het afgelopen jaar door de goede stand van de beurzen en investeringen in de economie alleen maar rijker geworden en de armen zijn zoals altijd weer armer geworden. Wat GroenLinks betreft, is dat beschamend. Het minimumloon moet omhoog, er zijn mensen die fulltime werken, maar niet of nauwelijks rond kunnen komen. Armoedeproblematiek vraagt natuurlijk om een landelijke systeemverandering en oplossing, maar we kunnen het ons lokaal niet veroorloven om specifieke gevolgen van armoede te laten voortbestaan en dat doen we al niet en we zetten daar gelukkig op deze begroting ook weer op in. Eén van de dingen die wij daaraan willen toevoegen is dat wij dankzij onderzoek van plan Nederland en de bovengrondse het onderzoek bloedserieus zien, dat we in Nederland een op de tien vrouwen weleens te weinig geld heeft om menstruatie producten te kopen. Dat beperkt deze mensen in het dagelijks leven. Met het amendement en de motie bijdrage, titel bloedserieus die ik bij deze indien, kunnen we ervoor zorgen dat elke Nijmegen naar op verschillende plekken menstruatie producten kan halen en op die manier volwaardig kan meedoen aan de samenleving. Sprekernaam 4: De heer Eigenhuijsen (Raadslid VoorNijmegen.NU) Voorzitter.

Sprekernaam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Vraag van de heer Eigenhuijsen. Sprekernaam 4: De heer Eigenhuijsen (Raadslid VoorNijmegen.NU) Ik heb daar even een vraag over. Ja, dank u wel. Welke producten moeten er in het pakket van de voedselbank? Die of die? Sprekernaam 17 De heer Lokker (Raadslid GroenLinks)

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 26 of 120

Nou, dat is het mooie, met het amendement. Als u dat ook even gezien, werken we samen. Vragen we het college om samen te werken met het armoedefonds die een aanpak van heeft gemaakt, die ze ook in Den Haag bijvoorbeeld uit te spreiden en die dus in verschillende uitgiftepunten kunnen mensen dan die producten krijgen die zij zelf het liefst zouden willen gebruiken.

Sprekernaam 4: De heer Eigenhuijsen (Raadslid VoorNijmegen.NU) Dus u stelt voor dat meisje van 16, waarvan de ouders bij de voedselbank lopen, naar Jan van den Helder, van de voedselbank gaan en zeggen: goh wilt u van mij menstruatie producten in mijn pakket doen? En dan ook voor haar moeder. En ook voor haar zusje, dat stelt u voor. Sprekernaam 17 De heer Lokker (Raadslid GroenLinks) Voorzitter, dat stel ik niet voor, dat is een vraag van de voedselbank. De voedselbank krijgt heel veel vragen van Nijmegenaren over menstruatie producten en geven ook aan ons aan, ook toen wij de Nijmegen naar hebben gevraagd aan het begin van het jaar om de voedselbank daarbij te ondersteunen, om zoveel mogelijk een menstruatie producten naar hun te brengen, zodat zij kunnen verspreiden over de mensen die aan de voedselbank komen. Waar was ik gebleven? Ja, voorzitter, onze stad moet een vrije en veilige stad zijn waarin je mag zijn wie je bent. Dat betekent ook dat je 's avonds op straat, in het uitgaansleven, maar ook op je werk en op de sportclub niet lastiggevallen wordt. GroenLinks diende samen met de PvdA al eerder het actieplan in met een aanpak tegen intimidatie en seksueel overschrijdend gedrag dat hier breed in de raad en in de stad werd omarmd. Helaas laten veel te veel ervaringen van vrouwen in Nijmegen zien dat nog niet altijd veilig is om over straat te gaan.

Het college gaf in een reactie aan eerst onderzoek te willen doen naar de situatie en wat ons betreft en wat de P van de A betreft, vinden we dat een onlogische stap en zouden we eerst actie moeten ondernemen om te voorkomen dat nog meer vrouwen slachtoffer worden. We zullen later als raad over dit onderwerp verder praten, maar we willen het college nu vragen om direct te beginnen met een preventiecampagne, zoals deze ook in andere steden wordt uitgevoerd. Daarom dienen wij bij deze het amendement in geen tijd te verliezen voor Nijmeegse vrouwen en meisjes. Stop intimidatie nu. Voorzitter, ik rond af. De plannen uit deze begroting van het college en de aanvullende plannen die we als GroenLinks hebben ingediend of die we zullen gaan steunen, passen wat ons betreft in een heldere visie voor onze stad. In Nijmegen voelen we ons verantwoordelijk voor elkaar, leven we niet naast elkaar, maar samen, zijn we goed voor elkaar en voor de natuur. Die solidariteit en die empathie die zorgen voor het gelijkmaken. Dank u wel. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mevrouw Grutters namens de Stadspartij Nijmegen. Sprekernaam 18: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij)

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 27 of 120

Ja, voorzitter, dank, dank voor het woord. De stadsbegroting financieel ziet het er op de eerste ook goed uit. We krijgen meer uit Den Haag en Nijmegen is een groeistad en dat betekent dat de nieuwe, noodzakelijke in grote investeringen aankomen als de Winkelsteeg en stationsgebied. Investeringen waarvan de kapitaallasten flink gaan drukken en waar ook de nodige risico's aan verbonden zijn. Dat hadden we jaren geleden, ook toen bij aanvang van de Waalsprong. Laten we zorgen dat daaruit in ieder geval lessen zijn geleerd. En laten we voorzichtig zijn en laten we er ook voor waken dat we bouwen met een goede bereikbaarheid, want we bouwen niet alleen voor fitte mensen die kunnen fietsen. Voorzitter, de stadsbegroting wijst ons de weg naar die mooie stad, waar die mooie stad naar toegaat, voor de komende vier jaren houden we vast aan wat Nijmegen zo sterk maakt? Dat mooie dorp in die stad of beter op zijn Nimweegs gezegd, voorzitter < wer gaat het hin> met onze stad en vergeten we niet waar we vandaan komen. En als Stadspartij zeggen we dan in alles: het mot in ieder geval ook Nimweegs <bliven>. Nijmegen als groeistad, een groeibriljant zelfs, waar nieuwe gebouwen, wegen, mensen, culturen zich mixen op die oude Romeinse grond, rond de Sint Stevens in en rond het Nijmeegse wijken, van noord tot Dukenburg <...>. Het moet Nijmeegs blijven.

Als Stadspartij zien we onszelf ook als de hoeder voor dat Nimweegs. We hebben een slogan in het Nimweegs probeer ik dat even te zeggen: Old City, jong vibe. Old City, jong, vibe. Old City, voorzitter, onze oude stad. En die oude, mooie oude stad heeft haar eigen iconen, eigen geschiedenis, een mooie geschiedenis van erfgoed, groot en klein, prachtige organisaties en de honderden, zo niet duizenden vrijwilligers die dat uitdragen. Koesteren we dat stukje Nijmegen genoeg? Nee, we geven miljoen de steun uit aan cultuursubsidies, maar veel te weinig aan de heer erfgoed subsidies. Daarom plakken we ieder jaar pleisters voor een Stevenskerk voor een Bastei of zoals dit jaar waarschijnlijk voor de Stichting Maal Wel van Limburg. Voorzitter, het wordt tijd dat we structurele steunen dus continuïteit gaan bieden aan dat erfgoed. Daarom dien ik samen met de P van de A en het CDA de motie of sorry het amendement gelijke kansen voor ons erfgoed in. Voor structureel budget, voor ons erfgoed, want dat moeten we koesteren en natuurlijk koesteren we daarbij ook stichting Maal Waal, nu nog met een pleister, maar juist met een erfgoed subsidieregeling houden we ons erfgoed en ook de gebroeders van Limburg vitaal. We steunen ons erfgoed te weinig. Onze volkscultuur steunen wij helemaal niet. Voorzitter, <waar gaat dat heen> met onze stad als we die Nijmeegse volkscultuur niet koesteren.

Volkscultuur is wat voortkomt uit de mensen, wat leeft onder de mensen, bij een groep die we niet zien in onze filmhuizen of theaterzalen, maar mensen die net zoals iedereen de verbindende waarde van cultuur willen voelen. En volkscultuur is juist dat typisch Nimweegse waar ook nieuwe Nijmegenaren zich mee kunnen identificeren. Komt er ooit nog een nieuwe gardes of een <buurtbreed> festival? Mogen onze scholen en zieken nog steeds genieten van de carnavals hof raad of visite, we hebben het, maar het blijft niet vanzelf. Koester die volkscultuur en zorg dat ook zij op onze steun mogen rekenen. Daarom dien ik samen met P van de A, CDA het amendement volkscultuur verbindt in. Voorzitter, waar gaat het heen met onze mooie stad? Old City Young vibe, Old City, Young, vibe, wat u wil. Het Engels. Voor oude stad, jonge kriebels. Mogen we een beetje trotser zijn op ons Nijmegen? Stadspartij Nijmegen vindt van wel. We mogen Nijmegen heus wat steviger in de etalage zetten. Dat doen we ook door de vlag uit te hangen. Dat doen we met <a brief met muppis > met city dressing en nog veel meer mooie Nederlandse woorden. Maar wat we nu hebben is een ratjetoe aan de uitingen, CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 28 of 120

waar onze culturele instellingen de hoofdprijs voor betalen, om erop te mogen hangen. Waar we niet eens eenheid in kunnen krijgen. Als we dat bijvoorbeeld belangrijk vinden om in de hele stad af te tellen naar de terugkeer van de van het carnaval of de vierdaagse. Voorzitter, de Stadspartij zou graag in al die uiting in één eenduidig beeld en bijvoorbeeld ook voor iedereen die Nijmegen binnenkomt bijvoorbeeld een LED boord willen zien met een aftelklok naar die vitaalste, daarom dien ik samen met het CDA de motie lokale grip op buitenreclame in, wat u wat ons betreft mag lezen als startdocument, als startpunt van waaruit we kunnen gaan bouwen en die eenduidige communicatie als gastvrije stad. En als we het dan toch over feestjes hebben voorzitter, Nijmegen staat sterk als het gaat om festivals. Het college doet een voorstel om jaarlijks het Democratie festival te financieren van 150 duizend euro per jaar. En de Stadspartij wil graag dat, als we dat we, als dat juist die dingen inzetten die ons sterk maken, de oudste stad, Nijmeegse vierdaagse, evenementen, sociaal beleid, duurzaamheid, stad in die mooie groene omgeving. Er zijn zoveel mooie festivals die een bijdrage leveren aan dat profiel, maar dat het Democratie festival daar met hoofd aan schouders bovenuit steekt. Nou, nee, wij zien dit niet.

Past dat bij onze no-nonsense stad, waar we veel duivels hebben, maar ook zat trotse ambassadeur die onze steun verdienen? Nee, voorzitter, wel 150 duizend euro voor een democratie festival en volks, cultuur en erfgoed laat stikken, terwijl daar met dat geld duizend dingen voor worden kunnen worden gedaan. Doe maar niet. Daarom dien ik hierbij samen met de SP het motie duur feestje doen, maar niet in. Waarmee we de bijdrage en het Democratie festival willen schrappen. Sprekernaam 15: Mevrouw van Dijk (Raadslid VVD) Voorzitter. Sprekernaam 18: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij) Voorzitter, ik denk dat ik een vraag heb. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Mevrouw van Dijk. Sprekernaam 15: Mevrouw van Dijk (Raadslid VVD) Ja, dank u wel. Mevrouw Grutters u geeft een heel betoog over het Democratie festival en dat we dat geld anders zouden kunnen besteden. U dient ook een aantal amendementen in, waarom gebruikt u dat geld niet voor een dekking in één van uw amendementen, bijvoorbeeld voor die volkscultuur, bijvoorbeeld voor die carnaval. Sprekernaam 18: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij) Nou, dat kan ik u vertellen, dat hoeft niet. Het ene amendement hoeft niet met andere te maken te hebben. Ik zie niet in waarom we geen gebruik zouden kunnen maken van het overschot op de begroting. Ik ben zelfs zo precies geweest.

Wat dat betreft is het de mini tegenbegroting dat ik een lijstje gemaakt met al onze amendementen die we indienen in de plus en min en waar we mee-indienen en wij kunnen ons prima in vinden. Volgens mijn lijstje zou mijn telefoon erbij moeten pakken, ik weet niet uit mijn hoofd blijft er nog voldoende over en we zullen ook wel naar dat lijstje stemmen. CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 29 of 120

Sprekernaam 15: Mevrouw van Dijk (Raadslid VVD) Dus als ik u goed begrijp, als uw amendement aan de orde komt en zeg maar het overschot is leeg, dan trekt u uw amendement in zoals het nu voorligt. Sprekernaam 18: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij) Dat moet u even uitleggen. Sprekernaam 15: Mevrouw van Dijk (Raadslid VVD) Er zijn al wat amendementen aangekondigd. Die kosten allemaal geld, komen allemaal uit dezelfde dekking, namelijk dat overschot. Dus als uw amendement aan de beurt is en er zit geen geld meer in dat overschot, trekt u uw amendement in?

Sprekernaam 18: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij) Nee, wat ik ga doen is niet mee-indienen en niet voorstemmen op amendementen waarvan wij denkend at die daaroverheen gaan. Sprekernaam 15: Mevrouw van Dijk (Raadslid VVD) Maar dan heeft u dus nog steeds geen goede dekking. Dan kunt u tot betere democratie festival wat u toch niet wil, als dekking gebruiken, want dat is dan een goede dekking. Sprekernaam 18: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij) Voor één ding wel, maar niet voor alles. Sprekernaam 15: Mevrouw van Dijk (Raadslid VVD) Daarom stel ik voor: gebruik die dekking voor carnaval en volkscultuur heeft u daar een goede dekking voor. Sprekernaam 18: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij) Voorzitter. Ik beëindig dit. De dekking is uit het financiële begrotingsoverschot. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Gaat u beëindigen als ik vragen mag? Sprekernaam 18: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij) Het heen en weer vragen met mevrouw van Dijk. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Dat is nou jammer. Het is het enige wat u niet kunnen beëindigen. Sprekernaam 18: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij) CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 30 of 120

Ik kan toch gerust stoppen met praten. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Zijn er verder geen vragen? Mevrouw van Dijk nog één keer dan? Sprekernaam 15: Mevrouw van Dijk (Raadslid VVD) Even denken, nee, laat maar gaan. Dan beëindigen ik het ook, mevrouw Grutters. Sprekernaam 18: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij) Voorzitter, ik ga verder: waar gaat het hen met onze stad? Als het om verkeer gaat voorzitter, met de auto? U raadt het al, daar gaat het nergens heen. Een dichtgeslibde stad waar je, als men dit college ligt, alleen maar vrij bent als je fit genoeg bent om alles op de fiets te doen. We kunnen niet veroorloven alleen maar te bouwen voor de eeuwige fietsers. Het is kortzichtig en asociaal om wegen te knijpen en busvervoer naar wijken en de stadskern te beperken, zonder te zorgen voor goede alternatieven en zonder te zorgen voor begaanbare wegen in de winter. Daarom wil de Stadspartij de bezuiniging op de gladheidsbestrijding terugdraaien. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Ja, mevrouw Grutters heeft wel gelijk. Er is nogal wat rumoer af en toe inderdaad en dat is wel hinderlijk als je probeert te spreken en ook als je wil luisteren. Mevrouw Grutters.

Sprekernaam 18: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij) Zijn we wel die Green Capital? Of zijn we vooral goed doen in groen praten, dat mooie groene eiland bijna gaven we het op voorhand al weg aan Gijs, fietsstad. Maar intussen loopt de stad vol files en fiets je voorbij de fijnstof oppokende opstoppingen. In de bus houdt het verkeer erachter op. En komt die bus al sowieso op minder plekken. We zeggen het nog maar een keer. Niet iedereen wil op de fiets. In ieder geval gaan we steeds meer elektrische auto's zien in onze stad. En dat moet worden gefaciliteerd, juist voor die inwoner die geen eigen oprit heeft en zoals wij als Stadspartij graag doen, praktisch via de lantaarnpalen en is het kan ook nog een aansluiting voor de elektrische fiets erbij. Daarom dien ik samen met CDA en P van de A de motie laat de laadpalen in, waarin we het college vragen om een pilot voor te stellen aan de raad en daarbij gelijke en onderzoek in te stellen, zodat we op tijd klaar zijn om ons elektra niet geschikt te maken voor al die mooie groene autostad.

Voorzitter, waar gaan we heen met onze stad? Zijn we een stad waar die ene werkgever straks soms zonder personeel blijft zitten? Koesteren wij het kapitaal waar ieder mens voorstaat? Wat hebben we geleerd van de coronacrisis, over het belang van al die mensen die onze samenleving draaiend houden? Dat zijn niet alleen onze knappe koppen, de hightech, talent, om maar eens even goed Nederlands woord weer te gebruiken. Juist die praktische en technisch opgeleiden, die handjes die gaan we nog heel hard nodig hebben. Hoe gaat het straks met die handjes die nu een baan hebben op de Winkelsteeg of West? Hoe vinden die het dat de gemeenteraad in emotie oproept, dat het handig is om zware industrie naar China te exporteren? Is dat gewoon praten of gewoon doen?

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 31 of 120

Die mismatch voor die handjes op de arbeidsmarkt is zorgwekkend. Daarom dienen we samen met het CDA de motie in: we kunnen niet zonder de handjes, zodat we als gemeenteraad grip krijgen en ervoor zorgen dat iedereen, van praktisch tot theoretisch opgeleid, zicht huis kan blijven voelen in onze mooie stad. Voorzitter, waar gaat het heen, met onze stad? En als Stadspartij zeggen we dan in alles, het moet in ieder geval ook <Nimweegs bliiven>, dank voor het woord. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Dank u wel. Dan gaan we verder met de volgende spreker, de heer van Elferen, namens de D66 fractie. Sprekernaam 16: De heer van Elferen (Raadslid D66) Voorzitter. Ik heb het op deze plek vaker gezegd: voor D66 is er geen belangrijkere rechtvaardigheid dan gelijkwaardig. We kunnen oeverloos praat over meer of minder overheid, we kunnen praten over markt of mensen onderling en we kunnen praten over wat mensen zelf kunnen of waarvoor we een overheid moeten hebben. Maar we kunnen het ook eens zijn over iets. Het is dat als een overheid iets doet, dat we ook moeten kunnen uitleggen dat iedereen een gelijke kans van het handelen van de overheid gelijke kans heeft om van het handelen van de overheid te profiteren.

Als er een maatschappelijke kans ontstaat, bijvoorbeeld door economische groei of doordat mensen graag in je stad verblijven, dan moet iedereen daar een gelijkmatige gelijkelijk kans hebben om daarvan mee te kunnen profiteren. Maar dat verhaal van ons is niet nieuw voor u. Dat verhaal hebben we niet alleen jaarlijks herhaald in het kader van de begroting, maar ook uitgewerkt in drie notities kansengelijkheid. Kansengelijkheid, is en blijft the name of te game. Dat moet leiden tot rechtvaardig beleid. Maar er is ook een andere kant aan. Sinds de toeslagencrisis in de Tweede Kamer, maar ook rondom de recente gebeurtenissen rondom de APN hier groeit er een Kloof. Niet de oeverloos besproken kloof tussen burger en politiek, maar veel meer de kloof tussen de gewone man en het gevoel dat hij heft en ook mag hebben dat de overheid zich rechtvaardig, transparant en zonder aanziens des persoons opstelt. En dat terwijl de Nederlandse inwoner tegelijkertijd relatief tevreden is over zijn land en leven en zijn mede-inwoners bovengemiddeld vertrouwt. Kansengelijkheid is een enorm belangrijk element in. Het gevoel dat de overheid ook voor jou werkt is cruciaal. De nobelprijs winnende politiek economen Elinor Oostrom legt er al uit, dat mensen zeer bereid zijn bij te dragen aan problemen die ontstaan vanuit maatschappelijke schaarste.

Zoals de woningmarkt en duurzaamheid, omdat ze daarvoor wel vertrouwen moeten hebben in het systeem. Het mes van kansengelijkheid snijdt aan twee kanten. Kansengelijkheid is rechtvaardig. Maar het zorgt er ook voor er inwoner aan de zijde van de gemeente staat, als het gaat om de grote problemen van nu. Ook het college lijkt dat te erkennen. In deze begroting wordt uitgewerkt hoe een stad die opstaat dat een coronacrisis en alsmaar groeit, direct aan de slag mag met de grote uitdagingen die ga die gepaard gaan met die groei, die gepaard gaan met de duurzaamheidsproblemen van nu en met de tweedeling in onze stad. Op al deze onderwerpen is niet alleen rechtvaardig beleid nodig. Maar ook vertrouwen en meedoen. Dat meedoen door onze inwoners is geen gegeven, geen vanzelfsprekendheid, maar het moet verdiend worden. D66 heeft in haar haarvaten meegekregen dat zeggenschap van mensen, macht en tegenmacht en transparantie onderdeel zijn van dat vertrouwen. Zoals u van mij weet we zoals u van mij weet, vind ik dat een politiek gremium af en toe best wel mag botsen. En net zo vind ik dat ons uitvoerend CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 32 of 120

stadsbestuur af en toe best wel wat meer tegenmacht kan gebruiken. Onze raad doet zijn best, maar we blijven zoeken naar manieren om soms ook de diepte in te gaan. Juist het beleidsinhoudelijke Omtzigt stijl doorgraven, dat is iets waardoor we door nevenfuncties en de grote hoeveelheid besluiten die we nemen niet altijd aan toekomen. Daarom stellen wij voor middels een amendement de ondersteuning van fracties op dit punt sterker te verbeteren. Laten we aan de stad laten zien dat ze op de controlerende macht mogen vertrouwen. Sprekernaam 19: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Voorzitter. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) De vraag van mevrouw Brand. Sprekernaam 19: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Ik heb mijn vraag aan de heer van Elferen, want het amendement wat u indient vind ik een heel belangrijk amendement. Ik onderschrijf ook geheel dat extra steun van fracties en ik verwacht eigenlijk dat alle fracties uit de raad wel betreft, dat dat ontzettend belangrijk is. Maar ik vind het ook dusdanig belangrijk thema dat ik daar graag even nog goed in een gespreksronde over door zou willen praten. En in die optiek zou ik u willen vragen: bent u misschien bereid om de dit amendement aan te houden en dat we daar nog eens een keer de diepte in kunnen? Sprekernaam 16: De heer van Elferen (Raadslid D66) Ik snap waarom u het vraagt, hoor, dus dat is dat is prima.

Maar nee, wat dat betreft is dus onze ons voorstel nu wat ons betreft eenvoudig genoeg. Gecompartimenteerd genoeg. Denk ik ook niet dat het nog veel vragen extra oproept. We hebben het ook al een poosje geleden naar u gestuurd om eventuele vragen u het woord te kunnen staan, dus ik houd het wel voor nu aan. Als u erover wil praten, kan dat zeker. Maar laten we vanavond bij de begroting wel het hoop ik breed gedragen voornemen uit te spreken op deze manier aan de slag te gaan. Die beleidsondersteuning van fracties die is wat mij betreft nodig. En vanavond bieden we daar dus ook bij aan om dat mogelijk te maken in de begroting. Sprekernaam 4: De heer Eigenhuijsen (Raadslid VoorNijmegen.NU) Voorzitter. Ja, ik heb ook even een aanvullende vraag. In het stuk staat in de overweging en dat op dit moment elke fractie in Nijmegen een bedrag voor fractieondersteuning per jaar krijgt en voor ieder raadslid van de fractie apart. Dat is in ieder geval niet meer de situatie. Dat is al veranderd in een voorstel, wat ik al eerder heb ingebracht. Ik ben heel blij met dit voorstel, hoor. Maar wat wilt u nu concreet eigenlijk met dit voorstel bereiken? En even heel concreet mijn situatie krijg ik het al 1075 euro per maand bij, of ga ik terug, want ik krijg nu meer als 12 keer 1075 euro.

Sprekernaam 16: De heer van Elferen (Raadslid D66)

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 33 of 120

Krijgt erbij. Voor beleidsondersteuning. Dat is het verhaal. Hé, dus wij stellen voor ome en extra ondersteuning toe te voegen voor iedere fractie, in de vorm van beleidsondersteuning conform de tabel die u vindt in het stuk. Dat is dat bevat dus een vast bedrag per fractie en een staffel per raadslid. Dus dat ziet dus dat staatje wat u ziet dat gaat over ons voorstel, nu. Sprekernaam 4: De heer Eigenhuijsen (Raadslid VoorNijmegen.NU) Dus even voor mijn beeld. De grootste en de kleinste. Ik krijg ongeveer 11 duizend euro per jaar nu, daar komt 12 duizend euro bij, dus ik krijg het 23 duizend euro zo meteen. GroenLinks krijgt volgens mij nu 32 duizend euro en krijgt daar 12 keer drie duizend 36 duizend, die krijgen dus ongeveer 70 duizend euro per jaar. Dat is uw voorstel. Sprekernaam 16: De heer van Elferen (Raadslid D66) Ja, ik heb de getallen niet zo scherp paraat. Ik heb het in FTE is uitgedrukt in het amendement. Als u daar de bedragen die u daarbij noemt, die zullen dan zullen wel kloppen. In ieder geval gaat het er dus inderdaad, omdat we een hoeveelheid FTE's per fractie hebben en extra FTE per raadslid. En inderdaad, u ziet dat u relatief dicht bij een fractie zit, die 11 keer zo groot is als de uwe, omdat wij menen dat iedere fractie deze beleidsondersteuning verdient.

Sprekernaam 4: De heer Eigenhuijsen (Raadslid VoorNijmegen.NU) Ja, maar voorzitter, dan snap ik oprecht niet. Het is echt een oprechte vraag, want u zegt dat dat GroenLinks 0,75 hoeveelheid formatie moet krijgen. Dat hebben ze nu. Ik heb nu 0,25 formatie, die heb ik nu. Tenminste ik heb de financiële vergoeding daarvoor. Dus wat u wilt is dus dat ik naar de helft ga, een halve formatie. Sprekernaam 16: De heer van Elferen (Raadslid D66) Nee, u krijgt het extra. Ja, ik kan het niet mooier maken dan dit. U krijgt nu iets voor ondersteuning. Ik neem aan dat u die noem ik maar even secretarieel ondersteund inzet of misschien ook wel beleidsinhoudelijk, maar dat is aan u. Feit is dat wij er een stuk aan toevoegen wat helemaal beleidsinhoudelijk besteed moeten worden. Nou, ja we waren dus gebleven bij dat het van belang is dat de inwoner kan vertrouwen op hoe de tegenmacht in deze stad functioneert. Ook als een inwoner van onze stad-in bezwaar gaat tegen gemeentelijk besluit, zien wij echt nog verbeteringsmogelijkheden. We pleiten voor transparantie bij bezwaarschriftenprocedure zoals norm en voor een onafhankelijke bezwaarschriften- commissie, ook daartoe dienen wij een amendement in. Voorzitter, heeft duidelijke aanwijzingen gegeven over hoe we inwoners kunnen betrekken bij de grote opgaven van deze stad.

Kansengelijkheid is daarin niet een soort van meevaller, maar een verplichtende opdracht. En dat geloof ik ook werkelijk. Alleen als je bewoners aan alle kanten van de Waal en het Maas Waal kanaal en alle kanten van de armoedegrens en zowel bij de muzieklessen als bij de voedselbank kunt laten voelen dat de gemeente ervoor hen is, dan zetten we stappen. De begroting van het college spreekt van een brede welvaart

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 34 of 120

voor de groeibriljant. Ik zou liever willen zeggen: laten we samen iets maken van Nijmegen. Iedereen is daarbij nodig, maar we zijn er ook voor iedereen. Dank u wel. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Dank u wel. Er is nog een vraag van mevrouw Grutters nog even wachten, ja, mevrouw Grutters. Sprekernaam 18: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij) Ik kan zo snel in die hele stapel amendementen even de naam niet vinden u noemde net een amendement, die hebben wij vanmiddag pas voor het eerst gezien. Het is een uitgebreide over ja, u noemde net de naam. Ja, drie, vier kantjes.

Sprekernaam 16: De heer van Elferen (Raadslid D66) Hij heet de commissie bezwaarschriften: onafhankelijk en openbaarheid. <...>. Gister hij is gister ingediend, voor het complete beeld. Sprekernaam 18: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij) Oké, daar heb ik eigenlijk dezelfde vragen overals die mevrouw Brand u stelde over die beleidsmedewerker, wij zouden het hier graag een keer over willen hebben en u wij worden verrast met een vrij grote stuk, wat ik met alle plezier wil lezen, maar nu niet kan en dat zou er eigenlijk toe moeten leiden dat we bij onbekendheid tegen moeten stemmen. Stemmen misschien tegen iets wat we niet willen. Dus de vraag is: bent u toch nu ook bereid om dat gewoon vast te houden, even te laat liggen en eerst te bespreken. Sprekernaam 16: De heer van Elferen (Raadslid D66) Ja, volgens mij hebben wij tot ons toch aan de regels de kunst gehouden. We hebben het aangekondigd in de kamer stad rondes over dit onderwerp. We hebben gister tijdig ingediend. Ik stel het op prijs, hé? Dat u er met mij over door wil praten. Alleen, het ligt wel echt vanavond op tafel, wat mij betreft. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Goed, ja, dat was hem? Dan. Dank ik de heer van Elferen, dan geef ik het woord aan de geloof mevrouw Brand, namens de PvdA. Sprekernaam 19: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Ja, dank u wel voorzitter.

De stadsbegroting bevat allerlei cijfers, maar eigenlijk gaat het simpelweg om keuzes maken. Keuzes voor onze door iedereen geliefde stad. En de P van de A kiest voor een sociale stad, waar we om kijken naar mensen die dat nodig hebben, waar we inzetten op een ongedeelde en inclusieve stad. Een stad waar we keuzes durven te maken. En laat ik beginnen met een kritische noot: ja, er is een overschot en ja, dat wordt ruim ingezet om andere zaken te regelen voor onze stad. Maar laten we ook stilstaan bij de risico's voor de komende jaren. Twee grote grondexploitaties staan op stapel, stationsgebied en Winkelsteeg kanaal zone. Met een groot risico van in zijn totaliteit 85 miljoen euro. We spreken hier binnenkort over, maar ik wil het hier CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 35 of 120

ook genoemd hebben. Dat is een risico. Laat ik verdergaan met wat wij goed vinden, maar wat er misschien beter kan. Nijmegen is een sociale stad en daar is de PvdA trots op. De sociale impact van meedoen door werk kan nauwelijks onderschat worden. En goed ook dat er een sterke ambitie in deze begroting zit om alle Nijmegenaren te kunnen laten meedoen, bij voorkeur door werk. Er zijn in de begroting veel initiatieven beschreven om de match tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt vlot te trekken, en dat is wat de P van de A betreft precies waar we op moeten inzetten, ook gezien de motie die we vorig jaar indiende om vooral in te zetten op scholing van mensen die hun baan verliezen, in het door corona getroffen sectoren, naar een duurzame baan, in een kans beroep. En dan is er een tweede en belangrijk probleem dat we moeten tackelen en dat is het spook van een leven in armoede. Corona heeft ook in Nijmegen mensen richting en over die afgerond geduwd en hulde voor alle initiatieven van vroeg signalering en hulp aan hen die het in een vroeg stadium nodig hebben. Een sterk sociaal vangnet blijft echter nodig. EN meedoen is hier ook hierin het sleutelwoord. Daarom heeft de P van de Aal jaren ingezet op het verhogen van de ondergrens van de meedoen regeling naar 130 procent. Meer meedoen, dus. Meedoen van mensen met een kleine portemonnee.

We deden de dat voorstel hier eerder in de raad en toen stemde de meeste partijen tegen. We dienen vanavond wederom die motie in. Ik verwacht dat die motie wordt ingediend. Zo meteen. En die kans acht ik zeer grote, voorzitter. Nou, daar, daar ging net goed, ik zie de heer, ik zag u een beetje moeilijk kijken. Ik ga gewoon vrolijk verder. We zijn blij te zien dat zich na het zich laat aanzien is, vanmiddag wel een meerderheid voor is en we hadden liever gezien dat er structureel was. Maar wat dat betreft, laten we dat nu op deze manier doen en dan zien we later wel hoe we dat verder kunnen doen. En het is belangrijk, zodat mensen met een kleine beurs, maar ook mensen die werken, gewoon kunnen sporten, een voorstelling kunnen bezoeken of een cursus kunnen volgen. En daarnaast dienen we het amendement de Ombudsman in, juist omdat sommige mensen hulp nodig hebben om aangehaakt te blijven. En wij hebben hier als P van de A in ruime meerderheid in de raad ook al eerder voor gepleit en laten we dan juist nu bij de begroting boter bij de vis doen. Op het gebied van zorg en welzijn ziet. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Interruptie van mevrouw Grutters. Sprekernaam 18: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij) Ja, vragen aan mevrouw Brand rond die dat amendement van de Ombudsman. Heeft u. We hebben al de nationale Ombudsman.

Heeft u met dit bedrag rekening gehouden, dat dat bedrag dan af kan en. Bent u eventueel bereid om in de toekomst ook eens te kijken of we dit met een gemeenschappelijke regeling zouden kunnen oplossen samen met om richting de gemeente. U wilt u daar nog over door praten? Sprekernaam 19: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Ja, dank u wel, mevrouw Grutters. Op dit moment ligt het amendement voor om nu in Nijmegen echt op deze manier te regelen, hé. Dat is ook in lijn met de motie die eerder in meerderheid door de raad is aangenomen en laten we dat dan nu bij de begroting regelen. Dus, hetgeen wat er nu ligt, dat is wat CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 36 of 120

wij voorstellen, niet omdat in een gemeenschappelijke regeling te doen, daar ga ik zo meteen nog iets over zeggen, maar het voorstel is dat nu om in Nijmegen te regelen. Op het gebied van zorg en welzijn ziet pa P van de A ook grote uitdagingen voorde komende periode. De buurtteams gaan van start en op het gebied van jeugd en zorg zijn er veel knelpunten en voor de PvdA is eigenlijk heel eenvoudig. De zorg en ondersteuning die nodig is, moet er gewoon komen. En we accepteren geen lange wachtlijsten en geen kostenbesparingen ten koste van mensen die hulp nodig hebben. Bij de start van de buurtteams zagen we al aan de voorkant van een bezuiniging geboekt was van 15 procent en dat werd verkocht als een efficiency slag. En met lede ogen zien we ook dat een organisatie die helemaal geen binding heeft met Nijmegen via de aanbestedende dienst gaat uitmaken hier. En we zien dat er een te kort wordt op wijkregisseurs zijn en er efficiënter gewerkt worden om de wijken beter te ondersteuning. Veranderingen bovendien die onvoldoende gecommuniceerd zijn met de inwoners van onze stad, die hierdoor overvallen zijn. En het zal u niet verbazen, dat zullen wij dus ook kritisch blijven volgen. Zorg is immers geen verdien modellen vaak worden bezuinigingen verkocht als efficiency.

Al eerder spraken we in deze raad over het actieplan aanpak seksuele intimidatie en seksueel grensoverschrijdend gedrag tegen vrouwen en meisjes in Nijmegen. Dat zette de PvdA samen met GroenLinks op de agenda en het college heeft daar inmiddels ook schriftelijk op gereageerd en stelt voor om een onderzoek te doen naar deze problematiek. En dat duurt wat betreft de P van de A te lang. Deze problematiek is aanwezig in de stad en actie is nu nodig. Dat is ook iets dat duidelijk uit de gesprekken met de instellingen en organisaties kwam, die wij hadden. En je hoeft qua aanpak helemaal niet opnieuw het wiel uit te vinden. Het ministerie van OCW heeft een mooi programma, veilige steden voor vrouwen en meisjes, waar tal van gemeentes bij zijn aangesloten. En nou ja, ik heb ze maar eens gebeld. Ik hoor mevrouw Grutters net zeggen: wij zijn heel praktisch, soms ben ik dat ook en dan heb ik gewoon toch maar even die organisatie gebeld en ik vraag: kunnen wij als Nijmegen wellicht ook aansluiten? En het antwoord was ja. Dus in deze motie roepen wij ook samen met GroenLinks op om dat te doen, zodat we ook gebruik kunnen maken van de kennis en kunde die daar is. En mogelijk zijn er ook nog financiële mogelijkheden in de zin van cofinanciering.

En start ook alvast met een preventiecampagne en daarvoor dienen we samen met GroenLinks een amendement in en dat wordt gesteund door een groot aantal fracties in deze raad. We hebben vanavond nog uitgebreid gesproken over het totale disfunctioneren van de omgevingsdienst. In plaats van inwoners om controles te beschermen tegen vervuiling, de uitstoot op zoek gaat naar loop holes in de wet om bovenwettelijke uitstoot toe te staan en onlangs trok de commissie van Artsen al een vernietigend conclusie over het functioneren van en de democratische controle op onze omgevingsdiensten. De omgevingsdiensten zijn landelijk geregeld. Daar richten wij ons vandaag op de vraag wat wij als raad kunnen doen, om meer grip en de nodige controle te krijgen op de ODRN en daarom dienen wij met de VVD een motie in om te zorgen dat we het bestuur beter kunnen controleren. Door een onafhankelijk bestuurslid toe te voegen, de methode die ook eerder werd gehanteerd bij de GGD. Na een falend bestuur en ook door onze eigen rekenkamer als goede oplossing werd voorgesteld. Zijn we dan klaar met de ODRN? Hoor ik u ook vragen: nee, zeker, niet. De onderste steen moet en zal daarboven komen, en wel zo snel mogelijk. Dit is een eerste stap en die is hard nodig. Ik wil nog even stilstaan bij cultuur. Want. Natuurlijk, de ambitie om cultuur voor

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 37 of 120

zoveel mogelijk mensen toegankelijk te maken en het aanbod te versterken en te vernieuwen is ontzettend goed. En vooral de inzet van het college op het gebied van cultuureducatie kan onze goedkeuring wegdragen. Maar als we kijken naar de makers, dan zien we natuurlijk een groep die het enorm zwaar heeft. In alle facetten van het culturele leven heeft de coronacrisis vooral daar keihard toe verslagen en het college stelt: om de top te bereiken blijft een goede basis noodzakelijk. Maar die basis heeft ook de ruimte nodig en aan betaalbare atelierruimte blijft een tekort. Stichting Slak telt een wachtlijst van 14 honderd wachtlijst voor onze regio. En we volgen de stappen van het college nauwlettend als het gaat om het realiseren van voldoende betaalbare atelierruimte en vestigingsruimte voor creatieve. Bij ons erfgoed zien we mooie ontwikkelingen in het toegankelijk maken van ons erfgoed. En wel vinden we dat er meer gedaan kan worden in het tastbaar maken van onze geschiedenis. En dat brengt ons bij de gebroeders van Limburg, het huis en het festival. De stichting Maal Wel van Limburg beheert beide en maakt daarbij onze geschieden is tastbaar voor een breed publiek door educatie en een prachtig jaarlijks festival, dat mede mogelijk gemaakt wordt door ruim 140 vrijwilligers. Het festival vrees door het wegvallen van subsidies voor het voortbestaan.

En de organisatie stelt geholpen zijn als er twee jaar bijgesprongen door de gemeente. En we stellen voor hen die hulp te bieden en dienen daarvoor de motie geef leven aan het verleden van de gebroeders van Lymborch in, zodat de gebroeders van Lymborch de steun en status bereiken die ze toekomen namelijk die van absolute iconen van de stad. De Jeroen bossen en Picasso’s van Nijmegen en kunnen uitgroeien tot een even groot cultureel uithangbord als onze vertrouwde Mariken. Veel gaat er goed in onze stad, maar er is ook nog veel te doen. En politiek is keuzes maken en dat doen we vandaag om de stad mooier te maken. En voorts is de P van de A van mening dat de OZB-verlaging voor commerciële pand eigenaren van tafel moet. Want zeg nou zelf, die ruime twee miljoen jaar in jaar-uit kunnen we toch beter inzetten, om onze mooie stad nog mooier te maken? Dank u wel. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Ik dank u. Verder geen vragen meer. Dan geef ik het woord aan de heer van Hooft namens de SP-fractie. Sprekernaam 6: De heer van Hooft (Raadslid SP) Ik heb vandaag dus geen lang verhaal voorbereid en ook heel kortverhaal. Er is eigenlijk geen verhaal. Dat is een mooi begin, hé? Sprekernaam 1: De heer Bruls (Voorzitter & Burgemeester) Het geeft mij de gelegenheid om u te attenderen dat u 27.5 minuten...

Sprekernaam 6: De heer van Hooft (Raadslid SP) Ik kan 27.5 minuut gewoon los free fighten. Ja, dat gaan we doen. Er is een mooie begroting, we zitten redelijk ruim in de slappe was. We hebben twee jaar geleden zo een tien miljoen moesten bezuinigen. Hebben we nou onderhand 20 miljoen om weer extra uit te geven. En dat maakt het allemaal wel een stukje makkelijker. Als we nou nog een keer tien miljoen moeten bezuinigen, dan hadden we hier rollebollend over straat gelegen. En hoe gaan we gewoon heel op een leuke manier deze rit met dit

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 38 of 120

college helemaal uitzitten, gaat helemaal goed, zo. Ik heb de wethouder nog van de week vorige week een goed complimenteert zo dus echt ja, dus vier jaar zit er goed in. Dat gaat allemaal prima. Ik heb een aantal voorstellen. Die ga ik eerst maar eens eventjes voorleggen en die wil ik gelijk ook daarmee indienen. Dat is een voorstel over de buurt, als het gaat over bussen. Als dienstregelingen worden veranderd, vragen wij dat nooit aan de bewoners, maar vragen wij dat aan de reizigers, het reizigersoverleg. Dat is een interessant instituut, maar dat zijn niet de bewoners en bewonersorganisaties die daar rechtstreeks mee te maken hebben. En ons verzoek is eigenlijk heel simpel: hou nou eens gewoon een avond met de bewoners en bewonersorganisaties over zo een aangepaste dienstregeling, zodat die mensen daar ook iets over kunnen zeggen en zodat wij ook op een goede manier de bewoners kunnen vertegenwoordiger naar de provincie toe, want er gaat er weleens iets mis, dat bewoners achteraf zeggen: he, dat je zo niet moeten doen, dat je beter zou kunnen doen. Dus. Dat is een motie die wij in ieder geval willen indienen. Een andere motie die wij willen indienen. Dat is een. Voorstel om een Urban skatepark te gaan organiseren. En dat is volgens mij heel erg mooi. Goed voor de jongeren, die hebben we al, die hebben zeg maar anderhalf- twee slechte jaren achter de rug, met corona.

Daar is veel vraag naar, kost een paar centen. Dat gaan we dus ook niet nou in deze begroting regelen. Maar het is wel de bedoeling om straks om een onderzoek te doen met de jongeren, samen skaters en andere Urban sporter som tafel te gaan, een goede plek te vinden en te kijken wat het kost en vervolgens in het voorjaar bij het koersdocument eigenlijk daar dan een concreet voorstel voor een neer te leggen. Dat voorstel willen we ook indienen. Een ander voorstel, belofte maakt schuld is het eigenlijk. Het is het verruimen van de openingstijden van het steunpunt van de stadswinkel toen die tien miljoen bezuinigingen er waren, was dit één van die toch wel pijnlijke bezuinigingen en ook vrij kleintje eigenlijk 37 duizend euro. Waarvan we toen zei daarna, als het straks weer beter gaat, dan gaan we dat toch wel weer herstellen. Nou, dat gaan we doen door nou dat amendement in te dienen, de stadswinkel van twee naar drie dagen open te hebben. En dan nog twee voorstellen rondom, minimarkt. En met name mensen met een laag inkomen. Dat is één het verhogen van de meedoen regeling van 110 naar 130 procent van het minimum. Dat willen we doen, omdat dit zijn mensen die werken. Werkende mensen, die zo weinig inkomen hebben dat ze niet eens boven 30 procent van het minimumloon uitkomen. Dan moet het minimumloon sowieso al naar 14 euro per uur. Dat is al 30 procent meer.