Woordelijk verslag besluitronde 18 juni 2025

Woordelijk Verslag Nijmegen Besluitronde (Raadsvergadering) 18 juni 2025 Datum Tijd Locatie Voorzitter Griffier Aanwezigen

18-06-2025 19:30 - 23:00 Stadhuis - Raadzaal Hubert Bruls Sandra Ruta Jasmijn de Vries Kraaijeveld, Maarten Bakker, Cees de Beer, Eric Bender , Diede Beumer, Joep Bos-Coenraad, Lusanne Bouwmans, Charlotte Brand, Sanne Buursink - de Graaf, Gerry van Campen, Paul Eigenhuijsen, Jeanette Exel, Adam Galijasevic, Jeannette Geers, Sander van der Goes, Frank de Gram, Wendy Grutters, Michiel van Hoof, Abdulahi Hussen, Léonie Janssen, Mika Kraft, Niek Kraut, Eline Lauret, Quirijn Lokker, Delano van Luik, Maartje Maas, Biljana Markovic, Sophie den Ouden, Bart Salemans, Ruud Sewpersad, Marieke Smit, Ayse Terzi, Rosalie Thomassen, Louisa Tumiwa, Michelle van Doorn, Toon van Gent, Erik Verschuren, Yurre Wieken, Grete Visser, Tobias van Elferen, Noël Vergunst, Cilia Daemen, John Brom, Jean-Paul Broeren

1 Opening en mededelingen Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Goed, goedenavond eenieder. Terwijl iedereen de plaats inneemt, open ik de raadsvergadering van de gemeente Nijmegen met een hartelijk welkom aan één ieder. Zowel in de Raadzaal zelf en op de tribune en uiteraard ook de mensen die gekluisterd aan de buis of aan het scherm hangen. Mevrouw Mijling moet ik als afwezig melden. Verder zijn we zo compleet. Ja, als we verder kunnen zijn er geen verdere afmeldingen geloof ik. Kijk even naar de griffier of die nog mededelingen heeft en ik kan melden dat we hier beschuit met muisjes hebben liggen. Het is allemaal buitengewoon traditioneel en dat spreekt me ook aan wel bij de heer De Beer, want hij doet dat als kersverse vader namens. Mag ik de namen ook noemen, meneer De Beer of niet? In het kader van privacy moet ik ermee opletten natuurlijk. Als u het uit kan spreken. Maar ook als het niet zo is, gaat toch gebeuren. <Pawi was geland. De>. Ja. Nou. Er zitten heel veel verschillende talen in en dat is wel mooi. Ja, Gilan is ook al moeilijk. Dat is dus niet Ghislaine, maar Gilan. Zo zeg je dat toch of niet. Naam spreker 2: De heer De Beer (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Gislaine. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Nee, nee. Ja. Dan kom ik op bezoek bij u en dan ga ik u dat uitleggen, want dan had er geen. Want er staat hier GH, dat kan niet dan ja.

Hoe dan ook, <alleen> maar dat ze de eerste namens< Pari was>toch? Nou, van harte gefeliciteerd en smakelijk voor eenieder. Nou, na deze taalkundige opening gaan we over naar agendapunt 2. 2 Agendavaststelling inclusief de orde van de vergadering Dat gaat over de agenda vaststelling inclusief de orde van de vergadering. De fractie van de VVD heeft actuele vragen aangekondigd over de markt sluiting tijdens de Vierdaagsefeesten. En daar beginnen we ermee. Als u dat goed vindt en het voorstel is om de agendapunten 7.4.1 Dat gaat over het raadsvoorstel invoering betaald parkeren rondom de Campus Heyendaal en 7.4.2 debat op Vernieuwingsgolf Kannuniken- en rechtersbuurt die

Companywebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

gevoeg te behandelen. De fractie van de VVD heeft ook een motie buiten de orde aangekondigd met als titel met de taxi veilig weg. Mijn voorstel is om die als agendapunt 7.5 toe te voegen. En het voorstel is ook een agendapunt 7.1 dat is het raadsvoorstel periodiek terugkerende raadsvoorstellen met een overzicht van de uitvoering van aanvaarde raadsmoties om die door te schuiven naar het besluit ronde van twee juli. Een aantal fracties moeten nog een reactie geven en de griffier heeft vanmiddag een indringend en emotioneel verzoek daartoe gedaan. Dus u heeft nog twee weken om dat rond te krijgen. Er wordt vanaf vandaag of vanaf vandaag wordt vandaag gewerkt met spreektijd vanaf het eerste debat stuk. Ik ga ervan uit dat hier met al deze voorstellen al kunt instemmen. Dat is het geval. De volgende punten zijn niet in de gespreksrondes behandeld en voorgesteld worden deze als een hamerstuk te behandelen. Dat gaat over 4.1 tot en met 4.6. Kunt u daar ook mee instemmen? Dat is het geval. Dank u zeer. Punt drie. De besluitvorming van behandeladviezen van de gespreksronde van vier juni jongstleden. Het raadsvoorstel Opening grondexploitatie Woonwagen standplaats Teersdijk, een hamerstuk vandaag. 3 Besluitvorming behandeladviezen van de gespreksrondes Het raadsvoorstel eerste voortgangsmonitor komt als debat stuk terug.

Het raadsvoorstel Randvoorwaarden inwonersberaad Nijmegen Schone Stad. Ook een debatstuk vanavond. Zo ook het raadsvoorstel Economische visie 2.0, debatstuk. Het raadsvoorstel Invoering betaald parkeren en het debatstuk Vernieuwing Schoof. Ik heb net al genoemd, dat komt ook in het debatstuk terug, komen, ook als debatstukken terug. Dan het raadsvoorstel Realisatie Warmtenet Dukenburg. Dat is een stemstuk vanavond en zo ook de wensen en bedenkingen voor deelname publiek integraal warmte bedrijf komt als een, die komen als een stemstuk vandaag een terug. 4 HAMERSTUKKEN Punt vier, de hamerstukken. Voor de punten 4.1 tot en met 4.7 is geen spreektijd gevraagd en daarmee is ook ingestemd met de voorstellen. En dat is ook het geval. We hebben onder punt vijf vanavond geen benoemingen. 6 Vragen van raadsleden aan het college Dat dat is op zich jammer, maar het geeft ook wat rust, want daardoor komen we snel bij agendapunt 6. Vragen van raadsleden College. En ik had al gezegd dat er van de zijde van de VVD vragen zijn over de markt sluiting tijdens Vierdaagsefeesten. Ik begreep dat mevrouw Buursink-de Graaf die vragen zal stellen aan haar het woord. Naam spreker 3: Mevrouw Buursink (Raadslid VVD) Ja, dank u wel, voorzitter. Uit de pers en contacten met de markt hebben wij begrepen dat de warenmarkt vanaf dit jaar 2025 op de zaterdag na de Vierdaagsefeesten volledig wordt afgelast.

In reactie op het toenemend tekort aan ruimte als gevolg van de herinrichting en de vergroening van de binnenstad, in combinatie met de risico's die samenhangen met het afvoeren van de installaties op zaterdag direct na de intocht. En ten tweede dat begrepen hebben dat de markt vanaf 2026 daarnaast op de zaterdag en de maandag tijdens de Vierdaagsefeesten wordt afgelast vanwege een toenemend tekort aan ruimte door de herinrichting en de vergroening van de binnenstad. Gedurende de Vierdaagsefeesten heeft de Stichting Vierdaagsefeesten de openbare ruimte in het centrum in gebruik als festivalterrein. De markt vindt plaats in de openbare ruimte. Vanzelfsprekend zijn de Vierdaagsefeesten een belangrijk icoon voor onze stad en is het passen en meten met ruimte, terwijl ook veiligheidsaspecten en belangen van ondernemers en bewoners in het oog moeten worden gehouden. De Nijmeegse VVD heeft de volgende vragen. Één, als reden voor het vanaf dit jaar aflassen van de warenmarkt op zaterdag na de Vierdaagsefeesten wordt vanuit de gemeente vooral aangegeven dat de veiligheid in het gedrang is. Welke afweging heeft er plaatsgevonden? De markt ondernemers geven aan de onveiligheid niet te herkennen.

Companywebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

Is onderzocht of het inderdaad onveilig is en of er andere mogelijkheden zijn om de veiligheid te vergroten. Bijvoorbeeld door het instellen van andere aanvoerroutes of door wat te schuiven met aanvang of afvoer tijden. Kan dit onderzoek met de markt commissie en de Raad gedeeld worden? De tweede vraag. Wij begrijpen dat het voor wat betreft de sluiting van de twee warenmarkt in de Vierdaagsefeesten vanaf 2026 aan de orde is. Dat er een gebrek aan ruimte is en dat de markt commissie markt ondernemers is aangeboden om de markt elders plaats te laten vinden en zelf met alternatieve locaties te komen. Kan het college aangeven welke alternatieve locaties tegen of in het centrum het college zelf in gedachte heeft? Waar de markt wat het college betreft zou plaats kunnen vinden? En drie, kan het college reflecteren op de samenwerking tussen de gemeente en de markt commissie in het algemeen. Verloopt dit prettig en is er sprake van een goede samenwerking? Dank u wel, voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Dan is het woord aan wethouder Brom namens het college. Naam spreker 4: De heer Brom (Wethouder) Dank u wel, voorzitter. Vraag één. Voorgaande jaren was de warenmarkt Kelfkensbos al afgelast op de zaterdag na de Vierdaagse.

In voorgaande jaren speelde er ook al problemen rondom het gelijktijdig plaatsvinden van de markt en de afbouw van de Vierdaagsefeesten. Afgelopen jaar hebben we dat intensiever gemonitord. Op alle marktdagen is gemonitord hoe de warenmarkt gedurende Vierdaagse is gelopen. Er is fotomateriaal. Er is fotomateriaal en in de veiligheidsoverleggen die de Vierdaagse week dagelijks plaatsvinden, is geconcludeerd dat de combinatie van afbouw van het evenement, de warenmarkt, veel bezoekers en de stad en veel verkeersbewegingen gevaarlijke situaties opleveren voor bezoekers en ondernemers. Ook de calamiteiten route zijn niet altijd vrij. Door de markt commissie is inmiddels een bezwaarschrift ingediend tegen het besluit. Het bezwaar wordt conform de algemene wet bestuursrecht behandeld door de afdeling Juridische Zaken. De relevante stukken zijn aan het de behandelend ambtenaren overhandigd voor de beoordeling. In het kader van de bezwaarprocedure vindt een hoorzitting plaats waarbij de markt commissie haar standpunt mondeling kan toelichten. Het college zal binnen de wettelijke termijn een gemotiveerde beslissing op het bezwaar nemen, waarbij één volledige heroverweging van het oorspronkelijke besluit plaatsvindt. Voor vraag twee. Dit is besproken met de markt commissie.

Er is aangegeven dat er geen alternatieve locaties in het centrum mogelijk is vanwege de drukte tijdens de Vierdaagsefeesten. Door de marktcommissie is aangegeven. Is aangegeven dat het vinden van een alternatieve locatie buiten het centrum wat hun betreft geen optie is. Het college staat echter nog steeds open voor alternatieve locaties. Voor alternatieve locaties en we willen natuurlijk graag ook nog in gesprek gaan. Dan over vraag drie. Er wordt tijd en energie ingestoken om de leden van de Markt commissie tijdig te informeren en waar van toepassing het te betrekken in de besluitvorming. Op 22 januari van dit jaar is er een overleg met de afvaardiging met de afvaardiging van de markt ondernemers geweest. Zij zijn geïnformeerd over het voornemen van het college. Zij voelden zich overvallen door de mededeling en hebben daarom bepleit om de warenmarkt tijdens de Vierdaagse van 2025 en in ieder geval doorgang te laten vinden. De markt commissie is een afvaardiging van enkele markt ondernemers en weerspiegelt niet de mening van alle ondernemers. Om iedereen dezelfde informatie te geven is dezelfde avond nog een mail gezonden naar alle ondernemers. Er is gemeld wat er is besproken. Gemeld dat de warenmarkt in ieder geval vanaf 2026 niet in het centrum kan plaatsvinden en toegelicht dat het college werd voorgelegd het besluit voor de Vierdaagse 2025 te herzien.

Vervolgens heeft het college de sluiting van de waarden waar warenmarkt voor dit jaar herzien. Na kritiek van de markt commercie vanwege reeds geplande activiteiten, vakanties en inhuur van personeel. Er is geen misverstand gelaten over 2026 en verder. Besloten is wel dat de zaterdagmarkt na de Vierdaagse van het centrum af te gelasten. De commissie is op zes februari telefonisch hierover geïnformeerd. Dit is ook per mail aan alle ondernemers gemeld. Er is nooit

Companywebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

aangegeven dat in samenspraak naar de situatie voor volgend jaar gekeken zou worden. Wel is toegezegd dat we willen meedenken over een eventuele vervangende locatie gelegen buiten het centrum. Er is regelmatig overleg, maar uiteraard zijn er soms tegenstrijdige belangen. Tot zover voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Mevrouw Buursink, wellicht een aanvullende vraag. Naam spreker 3: Mevrouw Buursink (Raadslid VVD) Ja, ik heb eigenlijk wel een aanvullende vraag, want ik hoor dat er een afwijking is gemaakt op basis voornamelijk van veiligheid natuurlijk superbelangrijk is. Maar is er ook gekeken of er andere opties waren om die veiligheid te gaan waarborgen? Dat is één en twee, is er in de analyse die gemaakt is over de te nemen maatregel ook meegewogen wat dit aan omzetverlies tot gevolg heeft? Want ik spreek ondernemers die het echt hebben over tienduizenden euro's omzetverlies als het gaat over drie dagen markt omzet. En dat lijkt mij wel van belang om daar ook naar te kijken. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Wethouder Brom. Naam spreker 4: De heer Brom (Wethouder) Ja, we hebben gekeken naar andere opties of er mogelijkheden waren. Bijvoorbeeld het inrichten, indikken van de markt of daar mogelijkheden in zitten. Een andere locatie bijvoorbeeld ook een naar een locatie ergens anders in het centrum. Maar alles is dicht.

In ieder geval vanwege de vierdaagse, dus daar zat geen optie. En er bleef nog. De optie bleef nog over de Wedren. Ja, wij weten heel goed en we beseffen ons ook heel goed dat het veel omzet gaat kosten. En dat is ook de reden waarom we hebben gezegd voor 2025 laten we het nog doorgaan, want wij hebben ook bijvoorbeeld te horen gekregen dat er al inkopen waren gedaan dat soort dingen meer. Dat is één van de overwegingen geweest om daar stappen op te zetten om 2025 nog door te laten gaan. Alleen de zaterdag van de 2025 na de Vierdaagse, die gaf zoveel veiligheidsrisico's dat we dat risico niet aandurfden. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Goed. Ik kijk even rondvraag. Andere aanvullende vragen zijn. Ja, dat is geval. Mevrouw Geers. Naam spreker 5: Mevrouw Geers (Raadslid SP) Ja, dank u wel, voorzitter. Ik kan me voorstellen dat gezien de Vierdaagsefeesten en hoe het groeit, meer ook in podia en dergelijke, dat er een moment komt waarop er geen plek meer is voor een markt. De vraag is of dat wenselijk is en of dat is wat wij als gemeente willen. Tot nu toe kon dat blijkbaar wel in combinatie. Nu is het misschien wat ingewikkelder op het Valkhof plein om met afbreken en dergelijke. Dat dat dan één keer niet doorgaat. Maar ik snap dan toch nog steeds niet zo goed waarom dat dan voor 2026 sowieso niet kan.

Omdat ik denk ja, het is natuurlijk mooi dat we Vierdaagsefeesten hebben, maar we hebben ook al de discussie natuurlijk gevoerd over hoe groot moet het worden en hoe? Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Wat is uw vraag nu? Dit is geen debat, hè. Naam spreker 5: Mevrouw Geers (Raadslid SP) Er komt de vraag. Dus mijn vraag is waarom al voor 2026 en meerdere jaren dan toch het besluit nemen om die markt helemaal te gaan weren?

Companywebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Zijn nog andere aanvullende vragen voor ik de wethouder. Zeker, de heer De Gram. Naam spreker 6: De heer De Gram (Raadslid Partij voor de Dieren) Ja, dan heb ik toch ook al daarop aanvullend een vraag die misschien wat scherper is of nog scherper aan zet. Is dat moeten we niet in plaats van de markt weg houden de groei van de Vierdaagse een keer stoppen, want het wordt wel heel groot. Helemaal als we kijken naar de groene ruimte die we willen realiseren. Wat vindt het college daarvan? Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Verder nog aanvullende vragen? Dat is niet het geval. Wethouder Brom. Naam spreker 4: De heer Brom (Wethouder) Eerst even naar de scherpe vraag, zoals meneer De Gram van Partij van de Dieren heeft gevraagd. De groei van de Vierdaagse of die niet of die niet geremd moet worden. Eerder hebben we met zijn allen al besloten dat de Vierdaagse niet verder gaat groeien, want de Vierdaagse zit gewoon strak in zijn jasje, daar is geen ruimte meer voor. En waarom nu wel in 2026? Dat is uw vraag, mevrouw Geers. In 2026 gaan we Valkhofplein gaan verbouwen. Maar we gaan ook. We gaan ook vergroenen en de Burchtstraat, daar gaan we ook een aanvang mee maken.

Die ruimte wordt dus krapper en daardoor kunnen de veiligheid kan de veiligheid niet meer gewaarborgd worden en wordt het lastig om alles gewoon goed in elkaar te schuiven. En dan wil ik nog even meegeven en dat had ik eerder in de beantwoording ook meegegeven. Eerder was het ook zo dat markten afgezegd werden door de Vierdaagse. Het is alleen opnieuw geprobeerd en dat is niet helemaal goed bevallen. En we lopen er nu tegenaan dat we ook een verbouwing van de binnenstad krijgen dat we stevige aanpassingen moeten doen en daar moeten we ons op instellen. Tot zover voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ja, nog één keer dan mevrouw Geers een vraag en graag. Naam spreker 5: Mevrouw Geers (Raadslid SP) Vervolg. Dus u zegt eigenlijk ook door de vergroening van de stad is er sowieso geen ruimte meer voor de markt zoals die er was. Klopt dat? Naam spreker 4: De heer Brom (Wethouder) Even aanvullend. Voor de markt is er zeker ruimte. Alleen niet tijdens de Vierdaagse, want daar gingen deze vragen over. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Juist dan stel ik voor dat daar ook bij. Ja, nou gaan heleboel mensen af. Ik heb net gevraagd aanvullende vragen en het is niet de bedoeling dat u weer aanvullende vragen omdat iemand een vraag heeft gesteld. Maar waarom heeft u dan niet net gereageerd meneer Galijasevic? Was dat nog vanwege. Ja, goeie vraag.

Nee, maar daar sta ik bekend omdat ik die wel stel. Maar goed, het is nog vroeg, dus u mag een vraag stellen. Naam spreker 7: De heer Galijasevic (Raadslid PvdA) Dank u wel, voorzitter. Ik ben heel blij dat u goede vragen stelt. Nou ja, de wethouder die gaf net aan dat het laatste gesprek met de commissie 22 januari is geweest en toen gaf de wethouder aan dat de commissie geen behoefte had aan een alternatieve plek tegen de binnenstad of ergens anders in de stad. Er is een half jaar geleden. Volgend jaar is er anderhalf jaar voorbijgegaan. Is de wethouder wel nog van plan om met de markt

Companywebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

commissie en misschien nog wat andere partijen in gesprek te blijven over eventueel andere alternatieven als daar de wens naar verandert? Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Wethouder Brom. Naam spreker 4: De heer Brom (Wethouder) Ik heb vrij recentelijk nog gesproken met de markt commissie. Twee ondernemers heb ik vrij recentelijk nog gesproken. Hebben we deze casus hebben we ook besproken. Ze wilden kijken of er toch nog ergens ruimte was en of er toch nog. Het zijn ook handelaren en dat is ook begrijpelijk. En iedereen komt voor zijn boterham op. Ze probeerden nog wat ruimte te scheppen, alleen die hebben we niet kunnen geven omdat we geen mogelijkheden zien. Vandaar. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Dan concludeer ik dat we dit vragenrondje kunnen afsluiten. Met dank voor een ieders inbreng. En dat brengt ons bij punt 7. De debatstukken van vanavond. Allereerst of onder hoofdstuk zeven moet ik zeggen. Allereerst onder 7.1 het 1e Voortgangsmonitor 2025. De heer Bakker. Naam spreker 8: De heer Bakker (Raadslid VVD) Zo, dat kraakt. Dank voorzitter. Voorzitter het is bekend dat de VVD. Al afgelopen jaren strijdt tegen steeds, maar uitdijende betaald parkeren en het weghalen van parkeerplaatsen in Nijmegen.

We strijden samen met wijkbewoners eerder met de benedenstad, op dit moment samen met de bewoners van Brakkenstein en we grijpen elke strohalm aan om dit onzalige beleid tegen te gaan. En daarom dienen wij bij de eerste voortgangsmonitor het amendement met automatisch pech niet langs de weg in. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Wie kan ik voorts het woord geven? Dan geef ik het woord aan wethouder Van Elferen voor een reactie op het amendement. Naam spreker 10: De heer Van Elferen (Wethouder) Ja, voorzitter. Vorig jaar heeft de spelregels voor de invoering van betaald parkeren vastgesteld. 7.1 Raadsvoorstel 1e Voortgangsmonitor 2025 (58/2025) Deze wijziging in de investeringsagenda is daar een voortvloeisel uit om dat beleid uit te kunnen voeren. En het college ontraad daarom dit amendement. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ik kijk naar overige meldingen. De heer Bakker vindt dat een prima antwoord, zo te zien. Prima, maar ik begrijp. Nou, technisch gezien bedoelde ik meneer Bakker. Nee, daar gaan we in alle ernst gaan we stemmen. Het amendement met de automaat pech niet langs de weg is dan in stemming. Met zeven stemmen voor en 31 tegen is het amendement. Gezondheid. Verworpen en het raadsvoorstel in haar geheel over de voortgangsmonitor Uw stemmen graag. Met 38 stemmen voor is dat unaniem aanvaard.

Dat brengt ons 7.2 Raadsvoorstel Randvoorwaarden inwonersberaad Nijmegen schone stad (44/2025)

Companywebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

bij agendapunt 7.2, het raadsvoorstel met randvoorwaarden van inwonersberaad van Nijmegen Schone Stad, Wie kan ik daar het woord geven terwijl wethouder Broeren aanschuift? De heer Kraft? Naam spreker 11: De heer Kraft (Raadslid PvdA) Ja, dank u wel, voorzitter. De PvdA is groot voorstander van inwonersberaad. Op deze manier kunnen we grote onderwerpen en thema's voorleggen aan de stad en op deze manier als inwoners gezamenlijk betrokken worden bij de keuzes voor de toekomst. We maken ons echter zorgen over het huidige plan voor het inwonersberaad. Wanneer we de uitgangspunten en randvoorwaarden uit het stuk vergelijken met de vraagstelling en planning in het voorstel waar we nu over beslissen, vrezen we dat het plan niet realistisch is. Allereerst op de planning. Er moeten in de zomerperiode op zeer korte termijn honderd deelnemers worden gevonden die de stad goed vertegenwoordigen. Maar veel mensen zijn tijdens de zomer afwezig of hebben andere bezigheden. En begin september start het inwonersberaad al. De legitimiteit komt in het geding als de representativiteit ontbreekt. Daarnaast is de planning van het inwonersberaad zelf ook krap vanwege de verkiezingen die in maart volgend jaar plaatsvinden voor de gemeenteraad. Alles moet daarvoor afgerond zijn.

Het is ook toegezegd door deze wethouder dat ook deze raad nog de adviezen uit de Raad gaat behandelen, wat de planning nog krapper maakt. Dan de inhoud en inwonersberaad is succesvol als er voldoende commitment en mandaat is volgens de uitgangspunten uit het stuk. We bevinden ons echter midden in het beleidsproces van het nieuwe reinigingsbeleid. En het inwonersberaad valt daar nu precies tussen. Recent hebben we bovendien nieuw afvalbeleid vastgesteld waardoor waarbij we voor afvalcontainers hebben gekozen in de toekomst. Dit komt ook niet aan bod in het beraad, terwijl ook huishoudelijk afval bijdraagt aan de vervuiling van de stad. Kijk ook maar eens mee in onze mailbox. Het is voor ons, maar straks ook voor het beraad, onduidelijk waarover nu wel en niet geadviseerd kan worden. En dat maakt juist dat stuk commitment en mandaat lastig. Maar ik hoor sommigen van u denken geef het een kans. Maar als dit inwonersberaad mislukt omdat het vanaf het begin al niet kon slagen, dan voorspel ik dat de bereidheid zowel politiek als maatschappelijk voor een nieuw inwonersberaad helaas gering zal zijn. En er staat veel op het spel. Daarom willen we er voor kiezen om het inwonersberaad niet dit jaar te doen, maar volgend jaar. Zo kan een nieuwe raad na de verkiezingen op een zorgvuldige manier met voldoende tijd en goed proces uitvoeren.

Daarom dienen we het amendement een inwonersberaad met mandaat nu in. Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ik dank u. Ik kijk naar overige woord meldingen. Mevrouw Thomassen. Naam spreker 12: Mevrouw Thomassen (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ik wilde eigenlijk een vraag stellen. U heeft het over dat we midden in het beleidsproces voor het reinigingsbeleid zitten. Wat noemt u dan middenin? Waar zitten we dan precies in het proces volgens u? Dat de Raad dat nog moet behandelen. Maar dan is mijn constatering volgens mij toch juist dat we eenmaal aan het begin zitten van het vormen van nieuw beleid? En dan is het toch een prachtige stap om eerst te beginnen om de inwoners te bevragen van wat vindt u daar nou van en welke ideeën wilt u ons meegeven? Naam spreker 11: De heer Kraft (Raadslid PvdA) Nou ja, het is juist dat dat beleid dus nog niet vaststaat. Dat er nu aan wordt gewerkt wordt ook al heel lang aan gewerkt. Volgens mij is dit college al lang bezig, ook met het afval en reiniging van deze stad in beleid. Nou ja, volgens mij staan we bijna op het punt om dat ook als raad te behandelen en is het dan verwarrend in wanneer er ook een inwonersberaad plaatsvindt. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Wie kan ik voorts het woord geven? Mevrouw Thomassen, u dacht dan ga ik gelijk nu aansluiten. Aan u het woord.

Companywebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

Naam spreker 12: Mevrouw Thomassen (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Precies. Ja, wij staan namelijk te popelen om dit inwonersberaad te houden. We hebben het hier natuurlijk al vaker over gehad met elkaar en het is hartstikke mooi en ook een heel mooi gevonden thema, omdat vervuiling van onze omgeving echt blijkt ergernis nummer één van de Nijmegenaren te zijn. En juist ook een probleem is waar we allemaal een aandeel aan kunnen hebben in het vermijden ervan, maar ook het oplossen ervan en het voorkomen ervan. Het is een prima thema. We hebben volgens mij juist de timing heel zorgvuldig gewogen met elkaar als raad en daar hebben we volgens mij wel een partijtje over moeten stoeien om tot het thema te komen. Maar het reinigingsbeleid staat toch echt helemaal aan het begin en gaan we niet, zoals ik lees in de motie van een of een amendement, zelfs van de PvdA vaststellen gaan het proces van het inwonersberaad. Dus ik vind dat wel een en ik hoop ook dat de wethouder dat nog even kan verduidelijken. Want zoals ik net al zei in de interruptie, het is juist mooi dat we juist nu gaan ophalen welke ideeën er zijn om de stad schoner te houden, zodat we dat die adviezen nog zorgvuldig kunnen wegen en mee kunnen nemen in het vaststellen van het reinigingsbeleid. Niet te verwarren met het grondstoffenbeleid.

Die twee zijn heel verschillende dingen, dus we hebben alle vertrouwen in een proces. Dat staat erg zorgvuldig beschreven. Dus nou, wij kijken dan uit en beginnen maar. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Mevrouw Janssen vervolgens. Naam spreker 13: Mevrouw Janssen (Raadslid D66) Dank u wel, voorzitter. Wat fijn dat er nu zo een concreet voorstel ligt voor het inwonersberaad. We kunnen aan de slag. En dat is belangrijk, want het inwonersberaad is een belangrijk instrument om onze inwoners mee te kunnen laten praten en actief te betrekken bij belangrijke problemen in onze stad. En ik zei het in april al juist dit thema, de schone stad is wat D66 betreft een bijzonder geschikt thema om een inwonersberaad over te organiseren. Een vervuilde omgeving is al jaren één van de grootste ergernissen van onze inwoners. En ik moet ook zeggen van mezelf. En dan is het juist fijn dat we daar mee aan de slag kunnen, want deze inwoners zijn zelf ook de sleutel om het probleem op te lossen. De randvoorwaarden voor het inwonersberaad. Die zijn er wat ons betreft goed uit. Er is heel goed nagedacht over een grote, diverse groep met aandacht voor jongeren. Aandacht voor ondersteuning zoals kinderopvang en tolken en aandacht voor een vergoeding. Dat maakt deelname voor heel veel mensen mogelijk. En dat is precies de bedoeling, want zo krijgen we een gedragen beeld. En voorzitter wat.

Voorzitter, wat ons betreft is de timing juist heel erg goed. Nog voor het nieuwe reinigingsbeleid in de Raad is geweest. En voordat we dat gaan vaststellen. Dit is het moment om onze inwoners aan het woord te laten en hun ideeën mee te nemen in ons, in onze herziening. Zo kunnen we garanderen dat het inwoners beraad ook daadwerkelijk meerwaarde heeft. Voorzitter, dit is de kans om onze inwoners aan het woord te laten en mee te laten denken over de oplossingen voor de nummer één ergernis in onze stad. We kunnen zo beter beleid maken en het vertrouwen in de lokale democratie versterken. Aan de slag zou ik zeggen. Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Vervolgens mevrouw Tumiwa. Interruptie van de heer Kraft. Excuus, die gaat natuurlijk voor. Naam spreker 11: De heer Kraft (Raadslid PvdA) Dank u wel, voorzitter. Ja, nee. Ik, ik, ik hoor mevrouw Janssen ook terecht zeggen dat afval een groot probleem is. Maar gaat het dan niet juist ook heel vaak over afvalzakken en over bijplaatsen? Is dat niet juist wat een heel groot probleem daarin is, ook in uw optiek. Naam spreker 13: Mevrouw Janssen (Raadslid D66)

Companywebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

Ik heb niet voor het zeggen dat het over afval gaat, over de schone stad bijvoorbeeld. Ook over graffiti op mijn rolpoort die regelmatig staat en op heel veel andere manieren hoe de stad vervuild wordt. Dus het gaat niet alleen over afval. Sterker nog, er zijn heel veel manieren waarop we de stad schoner kunnen krijgen. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Nog een vraag van de heer Kraft. Naam spreker 11: De heer Kraft (Raadslid PvdA) Ja, alleen ik denk wel dat als het gaat over een schone stad, dat dan de manier waarop heel veel mensen daar last van hebben daarover moeten mee kunnen praten. En als zij zien dat bijvoorbeeld de afvalzakken te duur zijn, of ze moeten te ver meelopen naar een afvalcontainer waar we net beleid over hebben vaststelt mag dat volgens u wel of niet passen in dit inwonersberaad? Naam spreker 13: Mevrouw Janssen (Raadslid D66) Volgens mij heb je een heel mooi breed thema te pakken en kunnen onze inwoners op heel veel punten met ons meepraten. Dus ik denk dat er voldoende ruimte is om ons adviezen te geven. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dan is het woord aan mevrouw Tumiwa. Naam spreker 14: Mevrouw Tumiwa (Raadslid GroenLinks) Dank, voorzitter. Allereerst wil ik graag onze fractievolger Ine de Wim bedanken voor haar inzet op dit dossier en GroenLinks is heel erg blij dat het raadsvoorstel nu voorligt.

En inwonersberaad is één van de mooie ambities uit ons coalitieakkoord. GroenLinks is ook een groot voorstander van het middel inwonersberaad om inwoners te betrekken bij vraagstukken en een vraag over hoe we om moeten gaan met onze gedeelde ruimte en hoe we kunnen zorgen voor een schone stad en natuur leent zich hier goed voor. We zijn content met het feit dat de uitvoering van het inwonersberaad nog in deze periode plaatsvindt. De planning die staat in het raadsvoorstel is wat krap. Wat betekent dat mogelijk de uitkomst aan de volgende raad zal zijn. Wat ons betreft, is dat geen probleem. Dat is waar een inwonersberaad over zou moeten gaan. Inwoners zelf laten nadenken en met een voorstel komen zonder dat de politieke belangen meewegen. We vinden het mooi dat het inwonersberaad laagdrempelig wordt georganiseerd en dat zoveel mogelijk drempels worden weggenomen om deel te nemen. Daarmee kan er vanuit gelijkwaardigheid gewerkt worden aan het vraagstuk door een goede afspiegeling van onze inwoners. We zijn benieuwd naar de uitkomst en we hebben er het volste vertrouwen in dat het beraad met goede ideeën en oplossingen komt voor dit vraagstuk. Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel, mevrouw Lauret vervolgens. Naam spreker 15: Mevrouw Lauret (Raadslid Partij voor de Dieren) Dank u wel, voorzitter.

Ja, een inwonersberaad, dat is een waardevol instrument voor participatie. Maar wat de Partij voor de Dieren betreft, had dit beraad idealiter de vraag behandeld wat gemeente en inwoners nog meer kunnen doen tegen klimaatverandering. De urgentie is daar immers ongelooflijk groot. Extreem weer, natuurbranden en wateroverlast nemen zichtbaar toe. In Nederland en soms ook in Nijmegen. Toch biedt ook het gekozen onderwerp een schonere stad kansen. Het vele zwerfafval op straat, in bermen, in perken, plantsoenen, parken en natuurgebieden is ons al jaren een doorn in het oog en de werkgroep van de Partij voor de Dieren organiseert geregeld zwerfvuil, opruimacties. Maar het blijft dweilen met de kraan open. Daarom hopen we dat

Companywebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

dit inwonersberaad met krachtige adviezen komt om zwerfafval structureel aan te pakken, zodat we het zwerfafval hopelijk voor altijd uit onze stad kunnen bannen. Als dat lukt, kan het hoge bedrag van ruim drie ton voor organisatie en begeleiding van het beraad wellicht een goede investering blijken. Tegelijk vragen we ons wel af of dit niet ook met een beperkter budget had gekund. Zou het college kunnen reflecteren op de vraag waarom dit bedrag zo hoog is? Nog niet zo lang geleden werd er twee ton bezuinigd op klimaatmaatregelen. Een paar jaar geleden dat kon allemaal wel. En nu wordt er drie ton uitgegeven voor een inwonersberaad schone stad. Dank u wel, voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Wie kan ik dat woord geven? Mevrouw Markovic. Naam spreker 16: Mevrouw Markovic (Raadslid SP) Dank u wel, voorzitter. Het inwonersberaad Nijmegen schone stad zal ons adviseren en helpen om besluiten te nemen als het gaat om de vraag wat moet Nijmegen met en voor de Nijmegenaren doen om te zorgen voor een schonere stad en natuur? En hoe vergroten we de betrokkenheid van de Nijmegenaren daarbij? Voor de SP is het van belang dat ook onze inwoners betrokken worden woorden op een andere manier over dit onderwerp en ook nog het nodige erover te kunnen zeggen. Het is tenslotte al jaren een hot topic.

We kunnen dan ook akkoord gaan met de randvoorwaarden die gesteld worden en laten we hier zo snel mogelijk mee begonnen beginnen. Tenslotte de uitvoering van het beraad is haalbaar. Tot zover. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Wie kan ik dan nog het woord geven? Eerste termijn bij dit raadsvoorstel. De heer Van Luik. Naam spreker 17: De heer Van Luik (Raadslid CDA) Dank u wel, voorzitter. En nou goed mijn collega Jonatan Koelewijn heeft ook al toegelicht over wat wij vinden over het op hoofdlijnen van het inwonersberaad. CDA is natuurlijk ook groot voorstander van het van het inwonersberaad en een goede manier om mensen te betrekken. Wij hebben wel nog een zorg inderdaad eerder ook al geuit over de uitvoerbaarheid en de helderheid van de opdracht van goh, waar kunnen we inwoners wel of niet over besluiten. Dus dat is nu al een reële zorg waarvan we hopen dat de wethouder die ook meeneemt. En ten aanzien van het amendement van de PvdA. Wij denken dat het juist essentieel is dat het college ook nu aan de bak gaat. Het staat in het coalitieakkoord dat er een inwonersberaad zou zijn in deze periode. We denken daarom ook dat het belangrijk is om nu ook de uitkomsten voor te krijgen, want het is ook deze raad geweest die enerzijds gevraagd heeft vier jaar geleden om een inwonersberaad en het is ook deze raad die er dan ook een besluit over zou moeten nemen.

Juist ook als het gaat over de integriteit van het raadsvoorstel of tenminste over de integriteit van het instrument inwonersberaad denken we dat essentieel is dat we juist ook in deze raads termijn ook werk zullen maken van de uitkomsten van het inwonersberaad. Omdat we de aan de voorkant ook het commitment heel veel hebben gegeven. Als we dat over de verkiezingen heen zouden tillen, zou dat ook weer gevolgen ook hebben voor een volgende raad en waar daar afspraken over gemaakt zouden moeten worden. Dus wij denken dit coalitieperiode zijn afspraken gemaakt of inwonersberaad. Wat ons betreft pakken we door en zullen we ook deze termijn ook hier de resultaten van krijgen. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Wie dan? Jazeker, de heer Kraft, een interruptie. Naam spreker 11: De heer Kraft (Raadslid PvdA)

Companywebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

Ja, heel kort, voorzitter. Als het CDA ook de zorgen deelt op sommige vlakken over de uitvoerbaarheid, waarom wilt u dan toch nog in dit krappe tijdspad plaatsvinden en niet juist de ruimte en de tijd nemen na die verkiezingen? Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) De heer Van Luik. Naam spreker 17: De heer Van Luik (Raadslid CDA) Nou, onze zorgen zitten vooral in de opdrachtverstrekking en niet zozeer in de uitvoerbaarheid. Wij denken ook dat er in ieder geval een heldere opdracht aan de voorkant moet zijn en ook duidelijk de kaders meegegeven moeten worden van waar de inwoners wel of niet over mee kunnen praten. We vertrouwen op dat wethouder dat ook mee zal nemen in die gesprekken. Dus dat valt wat ons betreft ook. Ja, het de opdracht buiten de scope van het hele traject. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Verder nog woord melding in eerste termijn? Neen, dan geef ik het woord aan wethouder Broeren namens het college. Naam spreker 18: De heer Broeren (Wethouder) Ja, dank u wel, voorzitter. Ik merk wel dat er dat er wat verwarring is over het over reiniging en over wat we hebben vastgesteld. We hebben. Laatst hebben we het over het grondstoffenbeleid en het omgekeerd inzamelen. Daar hebben we het laatst over gehad en zijn die uitgangspunten zijn vastgesteld. En daar is juist waar het inwonersberaad niet over gaat.

Het gaat over reiniging en voor het reinigingsbeleid dat is op dit moment nog geen concrete planning dus. En onder reiniging verstaan wij zwerfafval, dumpingen, graffiti beplakkingen en vervuilingen door natuurlijke afval zoals vallende bladeren en dat soort dingen allemaal. Maar dat heeft niks met loopafstanden te maken naar ondergrondse containers of met vuilniszakken of zo, want daar zijn we al verder mee. Maar reinigingsbeleid daar hebben we nog daar nog niks op. Dus dan is het supermooi als we hier die adviezen op krijgen en er waren nog. Zal even de vraag even krijgen vraag van. Ja, er zijn zorgen voor de uitvoerbaarheid en haalbaarheid. Ja, we hebben ook al aangegeven en in januari wordt het wordt het aangeboden aan de Raad. Dus dat heb ik ook inderdaad toegezegd in de in de kamerronde al dan er vooral de vraag van mevrouw Lauret van de Partij voor de Dieren. We hebben via de griffie hebben we een inzicht gegeven zeg maar wat de wat de kosten zijn aan de ramingen zeg maar van andere gemeentes. En ja, hier komen we gewoon op uit, dus die zijn met u gedeeld via de griffie dus. Dus die moeten we u bekend zijn. Dan ja, dan is er één amendement is daar ingediend en ja, tijdens de raadsvergadering van 16 april heeft de Raad de planning vastgesteld dat die ja, dat we dit inwonersberaad gaan houden.

Dus dit amendement moet ik echt ontraden, maar ook met de argumenten die ik heb gegeven. We gaan het grondstoffen beleid is dus vastgesteld, maar qua reiniging nog helemaal niks. Dus we staan mooi aan het begin van een mooi inwonersberaad en ik hoop dat we snel aan de slag kunnen. Dat we een mooie uitkomst van een stad en een mooi plan kunnen verwerken. Dank u wel. . Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Ik kijk even of er behoefte is aan tweede termijn. De heer Kraft, aan u het woord. Naam spreker 11: De heer Kraft (Raadslid PvdA) Ja, voorzitter, heel kort. Mijn fractie constateert dat we net nieuwe afval grondstoffen beleid hebben vastgesteld. Er moet nog reinigingsbeleid komen. Daartussendoor komt nu in inwonersberaad en wat met stoom en kokend

Companywebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

water moet worden uitgevoerd. Ik hoop, we hopen enorm dat dit succesvol is, maar vinden het wel een risico. Dus daarom hanteren we onze amendementen en hopen op steun. Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u. Ander woord meldingen nog? Mevrouw Lauret. Naam spreker 15: Mevrouw Lauret (Raadslid Partij voor de Dieren) Ja, ik wil toch nog even terugkomen op wat de wethouder net zei. Dat we inzicht hebben gekregen via de griffie. Dat klopt wel, maar dan nog steeds blijft de vraag had dat nou echt niet goedkoper gekund? Je kunt natuurlijk van allerlei dingen uitzoeken, maar 50 duizend euro per gespreksronde met honderd inwoners dat komt uit op 500 euro per inwoner die deelneemt aan zo een aan zo een aan zo een beraad op dat moment. Dat blijft heel veel geld. Bent u dat met me eens? Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ik kijk even of er nog andere. Ja, mevrouw Thomassen, tweede termijn. Naam spreker 12: Mevrouw Thomassen (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, ik wil dan toch nog even reageren op deze opmerkingen. Onder stoom en kokend water. Ik vind dat echt een opmerking. Volgens mij hebben we als raad echt best wel een lang traject doorlopen om heel zorgvuldig dit vorm te geven. We doen het allemaal voor het eerst, dus dat herken ik echt absoluut niet.

En de kosten, ik vind het ook een beetje een makkelijke opmerking, want we hebben volgens mij allemaal gezien hoe zorgvuldig zo een proces wordt doorlopen. Hoe zorgvuldig die weging gaat, hoe goed begeleid dat moet worden van inwonersberaad, zodat die mensen ook echt op vlieghoogte zijn qua kennis die ze moeten hebben van wat is er allemaal aan beleid, wat is er aan mogelijkheden? En ja, dat mag wat kosten wat ons betreft. Dus omdat dat nou te zeggen van dat is drie ton. Dat klinkt dan heel veel, maar volgens mij is iedere gespreksronde ook ontzettend duur en hebben we het ook nooit over. Het is gewoon ontzettend belangrijk dat onze democratie gewoon zijn gang mag hebben. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ik wil dat best wel eens inzichtelijk voor maken hoeveel het kost, al die gespreksrondes. Wie weet. Nog even anders een goede tip. Dank u wel, mevrouw Thomassen. Ik kijk voor iemand anders voor de tweede termijn. Dan nog heel kort wethouder Broeren namens het college. Naam spreker 18: De heer Broeren (Wethouder) Ja, het is het is inderdaad heel veel geld. En maar ja, het is dit het is zoals het is. En als je iets goed wil doen, ja, dan het kost wat, maar dan krijg je ook wat. Dat beloof ik u. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Goed, ik denk dat we over kunnen gaan naar de stemming, over het amendement. En het raadsvoorstel.

Allereerst natuurlijk het amendement en inwonersberaad met mandaat. U stemmen graag. Met vijf stemmen voor en 33 tegen is dat verworpen? En dan het raadsvoorstel zelf of het inwonersberaad Nijmegen schone stad. Uw stemmen graag. Met 30 stemmen voor en acht tegen zijn het raadsvoorstel aanvaard. Dank u wel. Dat brengt ons bij de twee agendapunten. Nee, dat zeg ik niet. Ja, dat zit wel goed. Eerst economische visie. Komt eerst met excuus. Onder 7.3 het raadsvoorstel Economische visie 2.0. Ik had al een pagina overgeslagen. Wie kan ik het woord geven allereerst. De heer Galijasevic. Of je moet erbij. Ja, oké. Nee, ik kreeg een goeie hint. Dank u wel. Maar nu ga ik kijken of iemand ook het woord wil voeren, want anders loopt de heer Galijasevic voor niks naar buiten. Dat is ook weer zoiets. Mevrouw Terzi. Allereerst.

Companywebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

Naam spreker 19: Mevrouw Terzi (Raadslid GroenLinks) Ja, dank, voorzitter. Voorzitter, een Nijmeegse economie die de gemeenschap dient. Een economie met een lokale duidelijke lokale verankering en daarmee ook lokale binding. Om het wat concreter te maken een economie die bestaat uit collectieven, uit coöperaties, uit lokale ondernemers die niet enkel gaan voor winstmaximalisatie, maar juist een waardevolle bijdrage leveren aan onze stad. Dat is wat mijn fractie wil, waar een economie uit bestaat. En dat is ook wat wij terug willen zien in die economische visie waar we nu over gaan stemmen. We vinden het mooi dat we in de nieuwe visie, de geüpdatete visie, om even zo te noemen, wat proactiever gaan inzetten op het versterken van de clusters. Want we moeten de ontwikkelingen niet op ons laten afkomen, maar juist richting geven aan de economie. Dat maakt ook dat wij de motie willen indienen. Houd de regie op bedrijventerreinen samen met de Partij voor de Dieren en de SP. Waarin we oproepen om een uitgebreid onderzoek naar de financiële gevolgen en de mogelijkheden om gronden die we nu in het bezit hebben als gemeente. De op de bedrijventerreinen uiteraard om die in erfpacht uit te geven, zodat we ook middels dat instrument richting kunnen geven aan de economische bedrijvigheid in onze stad.

Daarnaast vinden we ook dat er te weinig aandacht is in deze visie voor de lokale kleine ondernemer, voor de coöperaties, voor de collectieve, voor de sociaal ondernemer en vooral de behoefte die zij hebben. Dit zijn belangrijke partijen voor onze stad en dat betekent zij zijn voor ons hier. Ze zijn er voor onze stad en dat wij er ook als gemeente voor hen moeten zijn. En daarmee wil ik onze tweede motie aankondigen. Die hebben wij samen ingediend met de Partij voor de Dieren, het CDA en de PvdA. De motie, een lokale economie maak je samen. Waarin we oproepen om duidelijk de ondersteuningsbehoeften van deze partijen in kaart te brengen. En dat ook in de economische visie met de uitwerking en de start van de economische visie ook duidelijk mee te nemen. En daar wil ik het even bij houden. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Wie kan ik dan het woord geven? De heer Van Hoof. Naam spreker 20: De heer Van Hoof (Raadslid D66) Dank u wel, voorzitter. De Nijmeegse economie staat er goed voor. De werkloosheid is laag en het aantal banen groeit. Iets om blij mee te zijn. Maar dit is geen reden om nu achterover te leunen. Want wie dieper kijkt, ziet dat de basis van onze economie in beweging is. Ondernemers maakt zich zorgen over de beperkte uitbreidingsruimte. Net congestie en er zijn tal van internationale onzekerheden.

Dit is ook terug te zien in ondernemersklimaat monitor. Tussen 20 en 24 zijn alle indicatoren gedaald. Voor D66 is het helder we moeten nu aan de slag om onze economische toekomstbestendigheid te behouden en welvaart te behouden. Daarom is het goed dat de nieuwe visie een nieuwe versie van de visie ligt. We hebben twee voorstellen om deze visie nog beter te maken. Allereerst de motie herstructurering komt niet uit de lucht vallen. We constateren dat uitbreiding ruimte een steeds grotere bottleneck vormt voor bedrijven in onze stad. Nijmegen kan vast gaan lopen, want we weten nu al dat de uitbreiding van bedrijventerreinen in de toekomst niet meer mogelijk is. In het RPW hebben we daarom afgesproken dat we 20 procent van de benodigde ruimte gaan realiseren via herstructurering en intensivering. En dat is dan ook geen vrijblijvende ambitie. Dit is noodzakelijk, want zonder ruimte geen groei, geen nieuwe banen en geen vestiging van nieuwe innovatieve bedrijven. Op dit moment is wat ons betreft nog te onduidelijk hoe we die herstructurering en intensivering gaan realiseren. Daarom roepen we het college op om in kaart te brengen wel welke maatregelen nodig zijn om de herstructurering nu echt goed van de grond te krijgen. En we vragen dit voor 2026 te vertalen in een concrete aanpak.

De tweede motie, een intelligente visie, heeft aandacht voor kunstmatige intelligentie, richt zich op de inhoudelijke koers van onze economie. Want terwijl de fysieke ruimte onder druk staat, biedt de digitale economie nieuwe goede mogelijkheden en is deze ook minder ruimte intensief. AI en cybersecurity zijn de sectoren waar de komende decennia de grootste economische groei wordt verwacht. Nijmegen heeft hier een voorsprong. We hebben een bloeiende ICT-sector en de Radboud Universiteit is landelijk toonaangevend op dit

Companywebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

gebied. Toch komt dit nauwelijks terug in de huidige economische visie. Dat is wat ons betreft dan ook een gemiste kans. Daarom vragen wij het college om deze kansen 7.3 Raadsvoorstel Economische Visie 2.0 (35/2025) mee te nemen bij de uitvoering van die visie en hierop samen te werken met de kennisinstellingen. Voorzitter, de economische visies spreken over het belang van high tech en held van scale ups en circulaire industrie. Dat ondersteunen wij echt van harte. Maar we missen deze twee cruciale schakels. De ruimte om bedrijven daadwerkelijk te laten groeien en aandacht voor de digitale innovaties die onze economie verder kunnen ondersteunen. Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u. Wie vervolgens? Mevrouw De Vries-Kraaijeveld. Naam spreker 21: Mevrouw De Vries-Kraaijeveld (Raadslid Lijst De Vries-Kraaijeveld) Ik had eigenlijk een vraag aan meneer Van Hoof. Ja. Kijk, AI ontwikkelt zich natuurlijk steeds sneller. Dat brengt risico's, maar ook kansen. Ik vroeg me af wat u precies verstaat onder cybersecurity. Want als het gaat om AI. Kijk, AI wordt vooral getraind, zoals u waarschijnlijk weet, op witte mannen, met alle gevolgen van dien. Een bekend voorbeeld is de zelfrijdende auto die een zwart persoon niet herkent of vrouwen minder goed herkent. Ik vraag me af of meneer Van Hoof zich bewust is van deze risico's en hoe hij hierop reflecteert.

Dank u wel. Naam spreker 20: De heer Van Hoof (Raadslid D66) Ik heb volgens mij wordt AI voor veel meer dingen gebruikt en ik weet dat er ook risico's in zitten. Daarom staat in of in de duidelijk in de motie ook meer weer weergegeven dat we rekening houden met de ethische kwesties rond deze twee onderwerpen. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Wie vervolgens kan ik het woord geven. Ik zie mevrouw Buursink in ieder geval. Ja. Naam spreker 3: Mevrouw Buursink (Raadslid VVD) Ja, dank u wel, voorzitter. Ondernemers, bedrijven en het verdienen als een vermogen van Nijmegen zijn van groot belang omdat onze stad groeit en de werkgelegenheid mee moet groeien. Voor iedereen willen we graag werk. In de update voor de economische visie staan hartstikke goede dingen, maar er zijn ook een aantal essentiële verbeterpunten waarvoor wij graag drie moties indienen. De eerste motie is maak werk van het vestigingsklimaat. Die dien ik in samen met de PvdA. ODF, CDA en Lijst Kraaijeveld. Het cijfer dat ondernemers nu geven aan het Nijmeegse vestigingsklimaat is gedaald van 6,8 naar 6,2. Daar zijn hele examenklassen vast hartstikke tevreden mee, maar ik leg de lat iets hoger. We horen graag hoe het college dat ziet.

Daarnaast zien we graag dat de huidige cijfers uit de monitor ook op werklocatie niveau worden uitgewerkt en dat samen met ondernemers een haalbaar actieplan wordt opgesteld om op die werklocaties het vestigingsklimaat te verbeteren of te behouden. Op de tweede plaats de motie mist de boot niet. Keep Knocking on Havens door. Met de Stadspartij. Met speciale dank aan Jelle de Poorter. Niet alleen voor die hartstikke leuke subtitel, maar ook voor de inhoudelijke bijdrage. Deze is bedoeld om de haven als belangrijke groei diamant voor onze voor onze stad de wind in de zeilen te geven. En de rol die ze kunnen spelen die ze kunnen spelen bij de duurzame energietransitie en de duurzame mobiliteit transitie. En op de derde plaats samen met het CDA en het ODV. De motie zicht op economische kansen en bedreigingen. Met deze motie vraag ik de Raad een onderzoek uit te laten voeren naar de kansen en bedreigingen voor onze lokale economie. Dit past ook prima in de trend studies die we vier jaarlijks uit laten voeren en daarom met dank aan de griffie in dit geval een verzoek om dit mogelijk te

Companywebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

maken vanuit ons raadsbudget. Voorzitter, ik rond af met een hartenkreet. Brede welvaart is net als veiligheid al lang geen gegeven meer. De wereld verandert in rap tempo. Slapende tijgers en reuzen worden niet meer wakker. Ze zijn al springlevend en brede welvaart wordt op andere plaatsen in de wereld ook nagestreefd. En dat is logisch. Het vraagt van ons alertheid, de kunst om te schakelen en ons aan te passen. Ook onze Nijmeegse ondernemers en bedrijven nemen hierin een front positie in. Zij zetten vaak de eerste stappen op weg naar een nieuwe wegen en nieuwe mogelijkheden. De Nijmeegse VVD ziet graag dat we daar als stad niet alleen trots op zijn en dat we het koesteren, maar vooral dat we het verder brengen. Dank u wel, voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ik dank u. De heer Kraft. Ja. Naam spreker 11: De heer Kraft (Raadslid PvdA) Dank u wel, voorzitter. De PvdA gelooft in een economie die wel brede welvaart als doel heeft. Brede welvaart betekent dat onze economie bijdraagt aan een gezonde stad waar je werk bijdraagt aan je ontwikkeling en je bestaanszekerheid. Een eerlijke stad waar iedereen werk kan vinden dat past en zinvol is en je niet afhankelijk maakt van pendelen of voor naar je werk om hier te kunnen wonen. En een schone stad waarbij economische ontwikkeling bijdraagt aan de kwaliteit van de leefomgeving en de circulaire opgaven.

Deze visie is een eerste stap in de richting van die brede welvaart. Maar liever hadden we gezien dat brede welvaart als uitgangspunt voor. Werd genomen waar deze visie dan uit voortvloeit. Een visie zet een koers uit waar we met zijn allen naartoe kunnen werken. Dit stuk leest voor ons nog te veel als een actieagenda. Één zorg die de PvdA al langer heeft, is de blijvende beschikbaarheid van werk voor praktisch opgeleiden. We zien dat werkgelegenheid voor specifieke MBO geschoolden onder druk staat. En dat terwijl er een enorme vraag is naar hun vaardigheden en vakmanschap. We hebben allemaal gehoord dat de productiefaciliteit van NXP op den duur de stad uit kan gaan en dat we er ook daardoor honderden banen, met name voor deze doelgroep, dreigt te verliezen. Daarom dienen wij ook een motie in, samen met, ik ben even kwijt wie hem allemaal hebben mede ingediend. In ieder geval VVD en volgens mij ook nog een paar anderen. Maar excuseer mij. Om heel veel mensen, maar in ieder geval juist toe te werken voor die werkgelegenheid voor praktisch opgeleiden. En volgens mij voel ik dat deze raad dat heel belangrijk vindt. Excuseer. De aandacht die. Oh ja, en dit was ook naar aanleiding van de motie cluster wel pap van die eerder daarvoor was aangehouden. Dank u wel. Voorzitter, Nijmegen wordt steeds drukker en daarom hebben we zien we ook te weinig ruimte voor nieuw initiatief.

Terwijl deze tijden juist vragen om innovatieve en ook kleine gemeenschappelijke initiatieven zoals coöperaties. En dat zien we goed terug in de motie van mevrouw Terzi. En daarom dienen we die ook graag mede in. En tot slot het is belangrijk dat we in een stad ook voldoende bedrijvigheid blijven stimuleren. Want we moeten een stad zijn waar je goed in kan wonen, maar ook werken. En daarom dienen we de motie. Maak het werk van het vestigingsklimaat ook mede in. En tot slot ik onderschrijf ook een deel van het pleidooi van meneer Van Hoof en daarom wil ik ook echt wat toevoegen. AI is een ontwikkeling die we niet kunnen stoppen, maar we wel met zijn allen invloed op hoe dat een plek krijgt in onze economie. En juist om te sturen op die verantwoordelijke en ook ethische vormen van AI kunnen we daar erg ondersteunen. Dus daar wou ik u nu van u bij laten. Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. De heer De Gram vervolgens. Naam spreker 6: De heer De Gram (Raadslid Partij voor de Dieren) Dank u wel, voorzitter. De economische visie die voor ons voorligt van Nijmegen zit zitten wat ons betreft goede elementen in en we zijn positief over de aandacht voor de brede welvaart, de duurzaamheid en impact ondernemerschap. We zien een verschuiving van enkel economische groei naar veel welzijn indicatoren en dat is

Companywebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

wat ons betreft een goede stap in de een stap in de goede richting. Ook de inzet op nabijheid van werk en bereikbaarheid en een sterk ondernemersnetwerk zien we als belang. Bereikbaarheid van werk, daarvan bedoelen we daarmee. We zijn uiteraard ook heel blij dat de eiwittransitie een plek heeft gekregen in deze economische visie. Een kans voor ons, voor onze economie waarin we voorloper kunnen zijn voor een toekomst met technieken zoals precisie fermentatie en productie van duurzame vervangers van dierlijke eiwitten die passen in onze duurzame doelen als dat. Maar voorzitter, we missen in deze visie wel een verregaande fundamentele keuzes. Keuzes die durven erkennen dat de ecologische grenzen van onze aarde ook lokaal voelbaar zijn. Er is sprake van een sterke focus, nog steeds op economische versterking en innovatie, vooral in de tech en health sector. Maar zonder een kritische reflectie op de keerzijde de uitputting van grondstoffen en de druk op ruimte, met het risico dat vergroening vooral een economisch ruimtelijk instrument blijft in plaats van een doel op zich. De Partij voor de Dieren wil een economie waarin alles wat we doen wat doen, wat nodig is om de klimaatdoelen te halen en de biodiversiteit te herstellen. Of deze economie dan ook groeit, is een uitkomst, geen doel. Dat zien we wel tegen de tijd dat klimaat en biodiversiteit zijn gered.

Stimuleren van lokale sociale economie in onze stad is daar ook een belangrijk onderdeel van. En daarom dienen wij de motie een lokale munt voor een sterke lokale economie in die oproept tot het onderzoeken van een lokale munt, een lokale munt die kan bijdragen aan een veerkrachtige, circulaire verbonden lokale economie en het versterkt de koopkracht binnen de eigen stad, stimuleert lokaal ondernemerschap en houdt geldstromen dichtbij in plaats van dat het naar multinationals stroomt. We vragen het college om samen met partners de haalbaarheid en randvoorwaarden van zo een munt in kaart te brengen. Zoals de mogelijkheden om gemeenten, bijvoorbeeld gemeentelijke belastingen ook met een dergelijke munt te kunnen betalen. En daarbij past ook een eerlijke verdeling van zeggenschap. En we lezen veel over samenwerking met bedrijven en kennisinstellingen, maar nauwelijks over directe democratische betrokkenheid van inwoners bij economische koersvorming. Daarom dienen we ook de twee moties van GroenLinks ene over erfpacht, waarin we meer de zeggenschap over de grond bij onze gemeenschap houden en bij de gemeente en de coöperatieve ondernemers vormen mede in. Voorzitter, wij willen dat het bereiken van onze klimaat en biodiversiteit doelen niet alleen betekent doorgroeien met een groen sausje, maar ook afbouwen waar nodig.

Denk aan milieubelastende bedrijvigheid of sectoren die zwaar drukken op onze stikstof ruimte. En bijvoorbeeld juist bij de productie van chips wordt PFAS gebruikt, waarvan de uitstoot pas sinds 2023 is gereguleerd. Stimulans van sectoren in Nijmegen zou niet voor extra uitstoot of vervuiling moeten zorgen. Voorzitter, als we echt inzetten op brede welvaart, laten we dan ook durven kiezen voor een economie die welzijn boven winst plaats en die structureel recht doet aan planeet, dier en mens. We stemmen voor de visie omdat er stappen in de goede richting worden gezet met de hoop dat dit doel snel wordt behaald. Dank u wel, voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ik dank u. De heer Sewpersad. Naam spreker 22: De heer Sewpersad (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Dank u wel, voorzitter. Voor ons Ligt de economische visie 2.0. Een solide en realistisch stuk dat laat zien waar Nijmegen economisch voor staat en waar we naartoe willen. Stadspartij Nijmegen spreekt haar waardering uit voor het zorgvuldig doorlopen proces en in het bijzonder wil ik wethouder Brom complimenteren voor de open en betrokken manier waarop ondernemers, kennisinstellingen en wij als raad zijn meegenomen. Zo hoort participatie te zijn. De visie bouwt voort op wat er staat en actualiseert waar nodig. Dit is precies wat onze stad nodig heeft. Nijmegen is en blijft een woon en werkstad.

We hebben meer banen dan beroepsbevolking en dat betekent dat we keuzes moeten maken om aantrekkelijk te blijven voor gevestigde bedrijven en voor talent. Naast gevestigde bedrijven zijn ook onze startups essentieel voor een gezonde economie. Beste veel voorbeeld hierin is

Companywebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

Startup Nijmegen, waar we bedrijven zien ontstaan die ooit in hun eentje begonnen en nu werkgelegenheid creëren voor anderen. Dat soort groeikracht, daar moeten we ruimte en vertrouwen voor blijven geven. Wat ons aanspreekt in deze visie is ook de aandacht voor de toekomst van de binnenstad als werklocatie. Met ruim tienduizend banen is dat niet alleen een plek van ontmoeting en beleving, maar ook een serieuze economische waarde. Sorry, van serieuze economische waarde. Door ruimte te maken voor circulaire ondernemers, kleinschalige productie en creatieve bedrijvigheid versterken we niet alleen onze economie, maar ook de levendigheid en duurzaamheid van het van het centrum. Voorzitter wat ook opvalt, opvalt vandaag is de toon van de moties. Er ligt geen frontale kritiek, geen twijfel aan de richting. Integendeel, de moties zijn die zijn ingediend getuigen van vertrouwen in de wethouder en in de koers. Zij willen deze visie verdiepen, versterken, concreter maken. Maar daarmee, laten we eerlijk zijn, stijgt ook de uitvoeringslast. Veel moties vragen om extra inzet op human capital, op monitoring, op specifieke sectoren en op en/of doelgroepen. Het is belangrijk en waardevol dat het dat het onderstreept, maar het onderstreept ook een punt dat wij willen meegeven. Uitvoering kost mensen tijd en geld.