Woordelijk verslag besluitronde 17 december 2025

En ik dank bij deze de ombudsman, de Rekenkamer en ook de heer Kersis voor hun kritische bevindingen ten aanzien van de rechtsbescherming van cliënten en de toegang tot onze zorg. Wat GroenLinks betreft is een aantal zaken nodig om de rechtsbescherming voor cliënten juist in de beweging naar de sociale basis te borgen. Dat begint voor ons bij menselijke hulp en ondersteuning bij de aanvraag. Wij vinden het inhoudelijk een goede zaak dat er in Nijmegen wordt gekeken naar de hulpvraag bij mensen, dat vanuit daaruit onderzoek wordt gedaan en dat dan passende hulp wordt geboden. Tegelijkertijd zien en horen we dat het in de uitvoering niet altijd goed gaat. En dat zijn geen uitzonderingen. Maar dat is het gevolg van een ingewikkeld stelsel wat we hebben gecreëerd. De cliënt, ondersteuners en vertrouwenspersonen hebben hier een belangrijke rol in. Zij kunnen mensen helpen om de weg door alle ingewikkelde procedures beter te vinden. We zien nu echter dat een zeer groot deel van de cliënten überhaupt niet bekend is met hun beschikbaarheid. Met een motie, een nieuwe norm voor cliëntondersteuning en vertrouwenspersonen, dienen we samen met de PvdA, SP en CDA in. Maken we actieve aanbieding de norm. En dan voorzitter, de klachtenregeling en monitoring als de uitvoering niet goed aansluit op het beleid, zijn juist deze zaken cruciaal.

Wij willen een gemeente zien die naast mensen gaat staan die twijfels hebben over de zorgverlening, of die vastlopen. Door de gemeente een centrale rol te geven. Laten we laten pakken in het of in de afhandeling van klachten. Zorgen we ervoor dat inwoners zonder de afhankelijkheid van een zorgverlener in het achterhoofd, klachten kunnen indienen. Als gemeente houden we een zo een totaaloverzicht. Zoals een goede toezichthouder ook hoort te doen. Daarnaast vind ik dat we het de cliënt ervaring dat we in de cliënt ervaringsonderzoek dat het geen toereikende monitor is voor de grote verantwoordelijkheid die we lokaal hebben om een goed en betrouwbaar zorgsysteem in te richten. Door te werken aan een integrale manier van monitoren, zorgen we ervoor dat er ook mensen die geen voorziening kunnen krijgen, hun mening kunnen geven over de hulp die is geboden. Pas dan kunnen we als gemeente en de uitvoering ook echt leren van de fouten die worden gemaakt. Om dit te regelen dien ik bij deze wederom mede namens de PvdA, de SP en het CDA de motie een gemeente die naast je staat in. Afsluitend voorzitter. De beweging naar de sociale basis gaat spannend worden. Maar het is wel deze verandering die ervoor gaat zorgen dat we de stad met zorgzame gemeenschappen die wij voor ons zien bouwen.

Met de moties die vandaag worden aangenomen en ingediend, er komen er zometeen nog meer aan, heb ik er vertrouwen in dat we ervoor kunnen zorgen dat iedereen deze beweging kan meemaken? Dank u wel, voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Mevrouw Mijling. Naam spreker 8: mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Ja, dank u wel, voorzitter. Persoonlijk ben ik al tien jaar bezig met zorg en welzijn, heb ik die als portefeuille. En als CDA stonden we ook aan de wieg van het hele buurtteam. We hebben destijds echt gekeken naar goh, wat is nou de beste oplossing? De problemen die bij sociaal wijkteams waren. Hoe kunnen we die een oplossing kunnen naar de zorg bieden in de breedste zin van het van het woord. De discussie destijds ging met name over gaan we dat nou aanbesteden of aanbesteden? En ik heb het met wethouder Visser laatst ook nog even besproken van goh, waar hadden we dan gemist dat het misschien niet juridisch haalbaar zou zijn wat we met elkaar hadden afgesproken? Maar dat stond eigenlijk helemaal niet ter discussie. En dat staat op dit moment natuurlijk voor wat de wijziging voorstelt in deze verordening ook niet ter discussie. Het is wel belangrijk om naar de na te blijven kijken en te beoordelen of we het met elkaar goed doen. Waar we ook als CDA de afgelopen jaren al aandacht voor hebben gevraagd, is die onafhankelijke cliëntondersteuner.

Het is ontzettend belangrijk dat mensen weten wie kan ik met me meenemen om mij te adviseren of te helpen bij toch wel soms moeilijke gesprekken die gevoerd moeten worden om te krijgen waar je recht op hebt of waar je behoefte aan hebt. Maar het blijft belangrijk. De buurtteams doen ontzettend goed werk. Het is in de breedste zin van het woord. Er wordt gekeken naar niet alleen het kind, er wordt ook gevraagd aan de ouders hoe gaat het met u? En dat is heel belangrijk, want vaak zie je dat

binnen een gezin er misschien wel met één aspect naar het buurtteam gegaan wordt, maar dat er toch meer schuilgaat achter de voordeur. Die onafhankelijkheid ondersteunen. Daar moet meer aandacht voor komen. En daarvoor dienen we ook de motie die daarover gaat mede in. En daarnaast hebben we als CDA al vaker aangegeven dat je werkt met een piepsysteem, dus dat mensen zich maar moeten melden op het moment dat het niet goed gaat. Dat vinden we niet zo goed. Wij vinden dat de gemeente duidelijk daar de regie op moet willen voeren. En dat er meer aandacht moet zijn voor de manier waarop je je klacht of je bezwaar kan indienen. Dus dat we daarover een ja, liever een andere werkwijze zien en dat er nu meer klachten naar voren komen, nu we een, de ombudsfunctie hebben. Dat was voor ons eigenlijk geen verrassing. Dus die communicatie met betrekking van, hoe krijg ik waar ik recht op heb. Hoe kan ik het anders doen op het moment dat ik niet tevreden ben? Dat is ontzettend belangrijk. En als je dat gewoon aan de voorkant meegeeft, dan ben je er. Dus dat daar een motie wordt ingediend, die steunen we dan ook van harte. En verder denk ik dat we nog steeds een hele goede nou ja, procedures zijn ingegaan met het buurtteam. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Mevrouw Janssen. Naam spreker 21: Mevrouw Janssen (Raadslid D66) Dank u wel, voorzitter.

De verordening die we nu bespreken is ontzettend belangrijk, omdat het niet alleen opschrijft welke regels er gelden, maar vooral laat zien hoe wij in Nijmegen naar zorg kijken. Niet vanuit formulieren, maar vanuit de vraag wat heeft onze inwoner nodig? En dat is een beweging in het sociaal domein die onze zorg toekomstbestendig maakt. En daar ben ik ongelooflijk trots op. D66 vindt het dan ook heel sterk dat deze koers in onze verordening bevestigd wordt. We kiezen in Nijmegen bewust voor toegankelijke, snel en laagdrempelige zorg, met vertrouwen in professionals en ruimte om mensen te helpen zonder dat alles direct formeel vastgelegd hoeft te worden. Juist zo bereiken we ook inwoners die niet precies kunnen verwoorden wat ze nodig hebben, maar wel vastlopen. En dat is de kracht van dit systeem. En tegelijkertijd vraagt deze manier van werken om veel zorgvuldigheid. Als we kiezen voor laagdrempeligheid, moeten we ervoor zorgen dat het proces voor inwoners navolgbaar blijft. Dat mensen weten wat er gebeurt, welke keuzes ze hebben en waar ze terecht kunnen als ze het ergens niet mee eens zijn. Laagdrempelige zorg en rechtsbescherming hoeven wat ons betreft daarom geen tegenpolen te zijn. Sterker nog, ze versterken elkaar. En als mensen weten waar ze aan toe zijn, ontstaat er rust en vertrouwen.

Precies daarom dienen wij samen met de Stadspartij, het CDA, PvdA voor de Dieren en de SP, de motie duidelijkheid vanaf de start in. Om dit systeem te versterken en te zorgen dat toegankelijkheid en rechtsbescherming in Nijmegen hand in hand kunnen blijven gaan. Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u. Ik kijk even verder, mevrouw Exel. Dank u wel. Naam spreker 22: Mevrouw Exel (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Voorzitter, als Stadspartij Nijmegen staan we dicht bij de inwoners van onze stad. Wij zien dagelijks hoe mensen met een hulpvraag soms verdwalen in de processen, loketten en ingewikkelde regels. Juist daar waar het gaat om zorg en ondersteuning moet de gemeente niet tegenover de inwoners staan, maar naast hen. Daarom dienen wij samen met D66 de motie duidelijkheid vanaf de start in. Want het kan niet zo zijn dat inwoners pas halverwege ontdekken wat hun rechten zijn. Vanaf het eerste contactmoment moet helder zijn wat er. Wat gebeurt er na een melding? Wanneer kun je nee zeggen? Hoe vaak je onafhankelijk ondersteuning en wat kun je doen als het. En wat kun je doen als je het ergens niet mee eens bent? Dat is geen bureaucratie. Dat is vertrouwen geven. Daarnaast zullen wij de andere motie steunen. Of het nu gaat om het versterken van juridische basis, het verbeteren van klachtenafhandeling of het stevig neerzetten van cliëntondersteuning.

Allemaal dragen ze bij aan een gemeente die inwoners serieus neemt en de rechtszekerheid koppelt aan

menselijkheid. De motie van de Partij van de Arbeid. De fundering op orde. De zorgen van de ombudsman en deskundigen nemen wij serieus. Maar omdat deze motie vraagt om een diep, diep juridisch onderzoek naar de aanvraagprocedure en de ANWB conformiteit, willen we eerst het antwoord van het college afwachten. Voorzitter, onze inzet is simpel. Inwoners moeten niet afhankelijk zijn van de mondigheid of juridische kennis. Zij moeten kunnen rekenen op een gemeente die duidelijk, betrouwbaar en menselijke menselijk handelt. Want rechtszekerheid en menselijkheid zijn geen tegenpolen. Ze vormen samen de basis van een gemeente die naast haar inwoners staat. Dank u. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Goed. Jazeker. De heer Salemans. Naam spreker 15: De heer Salemans (Raadslid Partij voor de Dieren) Dank u wel, voorzitter. Als het gaat om de WMO en jeugdhulp hebben we het over kwetsbare inwoners. Of beter gezegd inwoners die hulp nodig hebben om in hun kracht te worden gezet. Daar zijn wij ons allen denk ik wel van bewust. En juist daar moeten wij als gemeente niet alleen toegankelijk, benaderbaar en efficiënt zijn, maar zijn duidelijkheid en voorspelbaarheid van essentieel belang. En laat ik duidelijk stellen dat wij het eens zijn met de verbeteringen die zijn voorgelegd in de verordening. En daar zijn wij het college ook erkentelijk voor.

Wat dat betreft is deze verordening in het kader in dat kader duidelijk een verbetering waar we mee kunnen instemmen. En ik sluit mij aan bij veel van de woorden die al gezegd zijn, en die ga ik niet herhalen. En daarbij stemmen wij voor alle moties die zijn ingediend, omdat die voorzien in een al dan niet aanzienlijke verbetering en aanscherping in wat er nu voorligt, en daarvan dienen wij de motie de fundering op orde van de PvdA en de motie duidelijkheid vanaf de start van D66 ook mede in. Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ik dank u. Wie kan ik dan nog het woord geven? Ik kijk even rond, mevrouw Geers. Naam spreker 23: Mevrouw Geers (Raadslid SP) Ja, dank u wel, voorzitter. De SP stemt, heeft alle moties op de verordening mee ingediend. En dat doen we niet voor niets, want de fundering moet gewoon in orde zijn voor deze verordening. En dat is het blijkbaar gezien ook de behoefte aan vele bijeenkomsten die nog extra georganiseerd zijn en de reacties van het college hierop nog niet helemaal zoals het zou moeten zijn. We zijn het aan onszelf verplicht. En daarbij verwijst de SP ook naar de visie op de dienstverlening en de menselijke maat om het goed te regelen. Daarbij heb ik nog een extra vraag voor de wethouder en het werken met buurtteams en de WMO. Wij zien dat we ook bij de bijeenkomst horen we het wel. Het is succesvol.

Het werkt, maar er zijn nog wel wat haken en ogen, ook qua bezetting en achterstanden. Is het college ook van plan om wat meer te kijken naar hoe we structureel deze personele bezetting kunnen oplossen? Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Ik heb nog even verder geen woord meldingen. Dan ga ik het woord geven aan wethouder Visser namens het college. Naam spreker 5: Mevrouw Visser (Wethouder) Ja, dank u wel, voorzitter. En ik zit eigenlijk wel heel tevreden te luisteren naar al uw bijdragen. De meeste dingen die u zegt, die heb ik hier ook voor me. Ik ga wel even aan mijn tekst houden om het niet heel erg uit te laten lopen. Maar ik dank u ook voor de voor de complimenten. Ik ben namelijk trots op de verordening WMO en Jeugdhulp die voorligt. Hij is leesbaar, leesbaarder dan een jaar geleden, met precies erin dat erin wat inwoners nodig hebben. Ondersteuning, goed, snel, dichtbij en wanneer er meer nodig is, kijk je samen met de inwoner wat meer

nodig is. Dat leg je vast en het werkt. CDA zegt al met de komst van de buurtteams dat is één juli precies vijf jaar geleden hebben we een omslag gemaakt. Dat was precies de reden waarom ik na 30 jaar in de gezondheidszorg gewerkt te hebben, dacht ik wil wethouder worden. Ik wil namelijk uitgaan van de veerkracht van inwoners, vertrouwen geven aan de professionals, vertrouwen op hun deskundigheid, hun integriteit, hun sensitiviteit. Zo min mogelijk papierwerk en ondersteuning zo normaal mogelijk, zo dichtbij mogelijk, zo kort mogelijk, zo goed mogelijk. En daarom ben ik dus heel trots op de prestaties van de buurtteams. En ja, elke bewoner moet natuurlijk weten waar hij zij hen terecht kan als hij het niet eens is met de manier waarop hij behandeld of bediend wordt. Daar kunnen we en dan moeten we beter voor zorgen en dat hoor ik u ook eigenlijk allemaal zeggen. En dat brengt mij bij de moties. De motie met de titel, duidelijkheid vanaf de start. Nieuwe norm, cliëntondersteuning. Een gemeente die naast je staat en op één lijn beginnen. Dat zijn de vier van de vijf. Die hebben allemaal goede suggesties wat mij betreft. Wat het college betreft ter verbetering van de cliëntondersteuning en de informatievoorziening. Dus die nemen wij graag ter harte. Dat brengt me bij de laatste motie de fundering op orde. En die moet het college ontraden.

Want zoals u in onze reactie naar de ombudsman heeft kunnen lezen, houden wij op het gebied van de rechtspositie, de landelijke ontwikkelingen en de jurisprudentie nauwlettend in de gaten. En er speelt heel veel. En daar toetsen wij onze werkwijze doorlopend aan. Het Rijk heeft toegezegd met het wetsvoorstel Reikwijdte Jeugdwet en het convenant sterke lokale teams om die beweging naar vrij toegankelijke basis hulp om dat te stimuleren. Dus dat is de beweging waar het land naartoe gaat. Het zou gek zijn, maar dat hoor ik u ook zeggen hoor, om stappen terug te gaan zetten. Dus wij moeten toetsen dat we die rechtspositie continu goed in de gaten houden en borgen. Maar het zou gek zijn om stappen terug te gaan zetten. We zijn al vijf jaar hartstikke goed bezig om transities naar een sterke sociale basis, vorm en inhoud te geven. En we zijn ervan overtuigd dat het niet op gespannen voet hoeft te staan met de rechtszekerheid voor inwoners. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Vraag van de heer Kraft. Naam spreker 20: De heer Kraft (Raadslid PvdA) Dank u wel, voorzitter. Het college geeft aan van wij willen geen stap terugzetten en daarom ontraden we deze motie. Maar juist die juridische juistheid en ook het verlagen van het doen vermogen is toch in lijn met die ambitie. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) De wethouder.

Naam spreker 5: Mevrouw Visser (Wethouder) We volgen wat er landelijk gebeurt. We willen niet op voorhand zeggen. Nou, wat ik ook langs heb zien komen, van iedereen moet een beschikking. Iedereen moet dit, iedereen moet dat. We volgen de vrij toegankelijke basishulp. Tot slot de.... Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Een vraag van mevrouw Geers. Naam spreker 23: Mevrouw Geers (Raadslid SP) Ja, dank u wel, voorzitter. Dat wordt nu zo beantwoord, maar is het niet zo en dat is ook de reden waarom we de ombudsman hebben, de Rekenkamer. We hebben de heer Kersis gehoord dat dat niet zo eenduidig is, noch in de uitleg en hoe dat gehanteerd moet worden en dat het niet zo hoeft te zijn dat dat het elkaar. Dus dat je stappen terug gaat nemen op het moment dat je gewoon zorgt dat het de bescherming van onze mensen en de juridische

bescherming, dat die gewoon op orde is. En dat zou kunnen zijn dat het uiteindelijk inderdaad ook altijd een beschikking is. Dat is eigenlijk ook waar de motie over gaat. Vindt u dat niet ook beter? Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Wethouder. Naam spreker 5: Mevrouw Visser (Wethouder) Ik zeg we volgen. Dank u wel, voorzitter. Ik zeg we volgen de ontwikkelingen, we volgen de rechtszaken die er zijn. We volgen vooral ook wat het Rijk doet om duurzaam en toekomstbestendig een heel gezondheidszorgsysteem in de lucht te houden. En dat volgen we en dat volgen we op de voet. En daar doen we het beste voor onze inwoners. Ik heb eigenlijk nog één slotzin en dan ben ik klaar. Behalve nog de vraag die ik ook zou beantwoorden. De buurtteams geven aan dat ze geholpen zijn met de nieuwe verordening zoals hij nu voorligt. En we zullen in Q1 en dat heb ik u al eerder, toegezegde informatievoorziening via de verschillende kanalen aan onze inwoners ook aanpassen, zodat als. Zodra u de verordening heeft aangenomen. En dan is er een vraag gesteld over is de bezetting en achterstanden zijn daarbij de buurtteams. Nou, ik volg ik. Ik heb twee keer per jaar met beide buurtteams besturen. Gesprekken heb ik toevallig vorige week weer gehad. Het verloop is minder groot, het ziekteverzuim in sommige teams erg, in andere teams niet.

Dat is dan de kracht van een organisatie, de kracht van professionals. Daar wordt stevig op gestuurd en dat laat ik daar. Dan gaan wij structureel niks anders aan doen. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ik dank. Ik kijk naar uw raad van tweede termijn. De heer Van der Goes in ieder geval. Ja. Naam spreker 4: De heer Van der Goes (Raadslid GroenLinks) Ja, dank voorzitter. Heel kort één ding en dan iets langer een ander ding. Het korte ding is ik wil vragen aan de heer Kraft om zijn motie de fundering op. Nee, op één lijn? Nee, wel. De fundering op orde is het. Papierwinkel niet op orde om die te splitsen? Om dictum één en drie apart te houden van de dictum twee. En ik heb het al even over getwijfeld. Maar voorzitter, kijk, dit is het allerbelangrijkste document wat we op zorg en welzijn hebben eigenlijk eens per jaar. En kijk, ik begrijp van eenpitters fracties dat ze spreektijd tekort komen. Maar ik was ook heel benieuwd geweest naar de inbreng van juist de VVD, bijvoorbeeld met drie zetels op dit stuk. Dus ik wil toch even uiten dat ik het jammer vind dat we ook niet met de VVD hebben kunnen spreken over dit belangrijke onderwerp in die transitie naar de sociale basis. Dank u wel, voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Kijk ik even naar de PvdA-fractie of die bereid is die gescheiden in stemming brengen. U doet een duim omhoog.

Dat kan dubbele betekenis hebben. U kunt zeggen. U goed bezig, voorzitter. Ja. Maar ja, dit is vragen om complimenten. Dat moet je nooit doen. Excuses daarvoor. Dus de motie worden beslispunt één en drie gezamenlijk in stemming gebracht en beslispunt twee. Dank u wel. Dan kijk ik verder in tweede termijn naar andere leden van de Raad die nog het woord wenst te voeren. Als dat niet. Er wordt nog beraad gelinkt van mij, meneer Van der Goes, maar ik zie geen teken. Dan is er ook geen vraag meer gesteld. Ja, dan kunnen we gaan stemmen. Goed. Nou, een vijftal moties om mee te beginnen voordat we het raadsvoorstel in stemming brengen. Allereerst de motie op één lijn beginnen. Uw stemming graag. Met 35 stemmen voor vier stemmen tegen is die motie aanvaard. Dat brengt dus bij de motie de fundering op orde. En daar stemmen we dus eerst over de beslispunten één en drie, dus beslispunt één en drie. De fundering op orde. Met 17 stemmen voor een 22 tegen zijn die verworpen. En dan stemmen we over beslispunt twee van dezelfde motie. De fundering op orde. Beslispunt twee. Die dat beslispunt unaniem aanvaard. Dan komen we bij de motie een nieuwe norm voor cliëntondersteuning en vertrouwenspersonen. U stemmen graag. Met 35 stemmen voor een vier tegen is die motie

aanvaard. En dan de motie, een gemeente die naast je staat. Met 35 stemmen voor een vier tegen die motie aanvaard. En dan tenslotte de motie duidelijkheid vanaf de start. Nog één stem. Is die met 35 stemmen voor vier tegen is de motie aanvaard. Dan hebben we het raadsvoorstel Verordening Maatschappelijke Ondersteuning en jeugdhulp. Naam spreker 20: De heer Kraft (Raadslid PvdA) Voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ja, de heer Kraft. Naam spreker 20: De heer Kraft (Raadslid PvdA) Daar een stemverklaring over afgeven? Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dat mag zeker. Verder geen stemverklaring hierbij? Neen. De heer Kraft. Gaat uw gang. Naam spreker 20: De heer Kraft (Raadslid PvdA) Onze fractie deelt de zorgen die er zijn geuit over deze verordening. Tegelijkertijd zien we dat er wel ook stappen in de goede richting worden gedaan ten opzichte verordening die voor lag. Daarom zullen wij wel voor stemmen. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Dan gaan we stemmen over voor de verordening. Het raadsvoorstel. beter gezegd. U stemmen graag. Het raadsvoorstel, unaniem aanvaard. Waarvoor dank. Dat brengt ons bij het volgende agendapunt 7, onder 7.4. Het raadsvoorstel visie financiële bestaanszekerheid Wie mag ik het woord geven? De heer Galijasevic, om te beginnen.

Naam spreker 24: De heer Galijasevic (Raadslid PvdA) Ja, dank u wel, voorzitter. En met deze visie op de financiële bestaanszekerheid en ons initiatiefvoorstel voor een Nijmeegse meedoenbudget zetten we een duidelijke stap. We verbeteren en hervormen uit armoede en daarmee ook het bestaanszekerheidsbeleid in onze stad. Want financiële bestaanszekerheid is geen luxe. Het is een basisvoorwaarde voor een waardig leven. En dat betekent concreet voldoende inkomen, toegang tot zorg, betaalbaar wonen, ruimte om je te ontwikkelen en mee te doen in de stad. Voor iedere Nijmegenaren. En die basis staat onder druk. Steeds meer mensen komen niet meer rond en zonder financiële stabiliteit ontstaat stress, onzekerheid en gedwongen kortetermijndenken. Niet alleen bij de mensen zelf, maar ook in onze samenleving. Het vergroot ongelijkheid, onrust en polarisatie. Daarom investeren wij nu in bestaanszekerheid voor onze Nijmegenaren en voor de veerkracht van onze stad. Om deze visie concreet te maken, nemen we vandaag een aantal gerichte maatregelen. We versimpelen de armoede systeem, zodat mensen sneller en makkelijker krijgen waar ze nodig hebben en waar ze recht op hebben. Daarnaast dienen we de motie hard werken zacht landen in met een viertal partijen. Want het aantal werkenden dat in armoede leeft, is dit jaar opnieuw gestegen tot recordhoogte. En dat is onacceptabel.

Het kan niet zo zijn dat mensen die keihard werken in de rij staan bij de voedselbank. En dat is geen uitzondering meer. Maar dat is een systeemfout. Want onze voorstellen zorgen ervoor dat werkenden die ondanks hun harde inzet niet rondkomen, daadwerkelijk worden geholpen. Snel en samen met D66 dienen we de motie in. En gaan we de motie indienen, moet ik zeggen. Die ervoor zorgt dat mensen die de stap naar werk zetten er echt financieel op vooruitgaan. En dat is waar deze visie over gaat zekerheid, rechtvaardigheid en perspectief voor mensen en voor Nijmegen.

Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Vervolgens de heer Hussen. Naam spreker 25: De heer Hussen (Raadslid GroenLinks) Dank je wel, voorzitter. Voorzitter, geschiedenis wordt niet alleen geschreven in boeken. Ze wordt geschreven in besluiten die bepalen of mensen kunnen meedoen of juist bij buitenspel blijven staan. We kunnen hier in deze zaal veel ambities opschrijven, maar de echte toets ligt buiten in het dagelijks leven van mensen. Kunnen zij rondkomen? Kunnen zij vooruitkomen en kunnen zij meedoen? Voor veel Nijmegenaren is het antwoord daarop nog steeds, nee. Armoede staat dat in de weg. En dat is geen individueel probleem, maar juist een maatschappelijk probleem dat ons allemaal raakt. In Nijmegen zien we dat vooral eenoudergezinnen het zwaar hebben. Ongeveer 30 procent leeft met een laag inkomen. Dat is geen persoonlijke falen. Het is een systeem dat te vaak vraagt om bewijs in plaats van ondersteuning bieden. Eén systeem dat wantrouwen organiseert waar vertrouwen nodig is. En precies daar raakt armoede aan de politiek. Daarom dienen wij vandaag samen met de PvdA en de SP de motie Steun voor wie alles alleen doet in. Met deze motie zorgen we dat bestaanszekerheid ook werkt voor eenoudergezinnen in Nijmegen. Maar voorzitter, vandaag doen we meer dan dat. Vandaag stemmen we over het initiatiefvoorstel Maatschappelijk meedoenbudget.

Stelt u zich voor Nijmegen als stad waar mensen niet telkens opnieuw hoeven te bewijzen dat ze bestaanszekerheid verdienen. Waar ondersteuning voorspelbaar en toegankelijk is. Waar niet regels, maar rust, waardigheid en perspectief het uitgangspunt vormen. Dat is geen kleine beleidswijziging, dat is een andere manier van kijken, denken en doen. In de geschiedenis van deze stad zijn er vaker momenten geweest waarop we besloten dat meedoen geen gunst is, maar recht. Dit is weer zo een moment. Voorzitter, met initiatiefvoorstel Maatschappelijk Meedoenbudget leggen we vandaag een fundament niet voor, noch een regeling, maar voor vertrouwen. Voor ruimte en voor echte deelname. Soms maakt een raad beleid, maar soms schrijft de Raad geschiedenis. Laten we vandaag dat laatste doen. Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. De heer Verschuren, vervolgens. Naam spreker 14: De heer Verschuren (Raadslid D66) Dank je wel, voorzitter. Bestaanszekerheid gaat over meer dan geld alleen. Het gaat over rust, gezondheid, meedoen en ik heb al heel vaak gezegd Perspectief. In Nijmegen goed, één op de zes kinderen op in een gezin met een laag inkomen. En steeds vaker zien we ook dat mensen die werken moeite hebben om rond te komen. Dat maakt pijnlijk duidelijk, voorzitter. Ons huidige systeem biedt onvoldoende zekerheid.

En D66 is heel positief over de visie die hier nu voorligt en het voorstel om tot een grote verbouwing van ons stelsel voor inkomensondersteuning te komen. Dat stelsel is nu te complex en leidt te vaak tot onzekerheid. Regeling op regeling harde grenzen, waardoor werken soms voelt als een risico in plaats als een stap vooruit. Het moet anders. En met de Nijmeegse Maatschappelijk meedoenbudget werken we toe naar een eenvoudige, toegankelijke en eerlijke systeem. Een systeem dat uitgaat van de leefwereld van onze Nijmegenaren en dat meebeweegt met hun situatie. Een belangrijk uitgangspunt in dat nieuwe systeem is wat D66 betreft heel helder. Werken moet lonen. Niet alleen in theorie, maar ook in de praktijk. Want zolang de stap vanuit de bijstand naar werk gepaard gaat met inkomensschommelingen, terugvorderingen en het verlies van ondersteuning, blijft werken voor heel veel mensen een financieel risico. En dat ondergraaft precies het perspectief dat we met deze visie willen bieden. En daarom dienen we vandaag met een brede raad vertegenwoordiging de motie Werken laten lonen in. Als de noodzakelijke bouwsteen onder deze visie. Met de motie vragen we het college om binnen het uitvoeringsplan concreet uit te werken hoe we mensen die meer gaan werken of die gaan werken vanuit de bijstand, hoe we die zekerheid kunnen bieden.

Bijvoorbeeld door inkomensschokken op te vangen, door maatwerk te bieden en door

te onderzoeken of een uitstroompremie kan bijdragen aan een stabiele overgang naar werk. Dat zijn maatregelen die morgen al een verschil maken en die ook passen in ons toekomstbeeld dat we met een maatschappelijk meedoen budget hebben. Voorzitter, deze visie zet een hele mooie stip op de horizon. En met onze motie zorgen we ervoor dat de Nijmegen onderweg daarheen niet vastlopen, maar juist een stap durven zetten. Want werken moet geen gok zijn, maar een springplank naar een beter bestaan. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Een vraag van de heer Salemans. Nee. O, ja, ik zou het zo zeggen. Dan komt hij van links. De heer, ik moet ook even weer schakelen zo. Naam spreker 26: De heer Van Doorn (Raadslid ODV) Zo is dat, voorzitter. Biologie laat zich niet verloochenen. Maar ik heb een vraag aan de heer Verschuren van D66. Die een hele sympathieke motie heeft ingediend en die ik in de basis ook heel goed kan steunen. Ik heb wel een vraag over de onderzoeken waar hij naar vraagt, met name over die uitstroom regeling. Nou weet ik uit mijn werkzame verleden iets van dit beleidsterrein. En daar is door andere gemeenten al vaker onderzoeken gedaan naar dit soort zaken om te kijken wat er mogelijk is. Het onderzoek zelf is niet altijd heel goed uit te voeren, omdat het mede om doelgroepen gaan die je niet als gemeente niet meer in beeld hebt.

Mensen die dus uitgestroomd zijn en die hebben begrijpelijkerwijs vaak helemaal geen trek meer om de gemeente van wie ze afhankelijk zijn geweest, te laten potten kijken in hun financiële situatie en hoe dat dan gaat na de bijstand. En dat betekent ook iets voor de opbrengst van zo een onderzoek. Maar als het college zegt, dat zo een onderzoek willen we toch graag proberen in Nijmegen, hebben ze mijn zegen. Maar zou de heer Verschuren en de mede-indieners van deze motie, waar ik zelf niet toe behoor, maar ik ga hem wel steunen, afhankelijk van de antwoorden. Wel accepteren dat als de uitkomsten niet je van het zijn, of het niet mogelijk is, dat we daar dan ook niet een heel groot theater van gaan maken. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) De heer Verschuren. Ja. Naam spreker 14: De heer Verschuren (Raadslid D66) Ja, zoals de heer Van Doorn weet, hou ik niet zo van dit theatermaker in de Raadzaal. Voor mij gaat het erom dat we het financieel voor voordelig maken, dat mensen er financieel op vooruit gaan als ze gaan werken. En misschien dat een uitstroompremie, zoals in sommige steden nu al gebeurt, daar een rol in kan spelen. As we speak is er een groot onderzoek in geloof de Hogeschool van Amsterdam. Maar dat moeten we me schuldig blijven. Gaande over de uitstroompremie en het effect daarvan. En ik wacht heel graag het onderzoek af van het college daarin.

En ook over de financiële implicaties voor ons als we dat gaan doen. Want voorop moet staan dat het voor dat er dat mensen die gaan werken vanuit de bijstand, er financieel op vooruitgaan. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ja, dank u wel. Dan is het woord aan de heer Salemans. Naam spreker 15: De heer Salemans (Raadslid Partij voor de Dieren) Dank u wel, voorzitter. Financiële bestaanszekerheid gaat over meedoen, perspectief en gezondheid. Want voorzitter, geldzorgen zijn niet alleen een portemonnee probleem, maar vooral ook een aanjager van bijvoorbeeld hogere mate van stress, een slechtere gezondheid en zelfs uitsluiting en isolatie. Daarbij is het zo dat kinderen die precies daarmee te maken krijgen vanaf de start van hun leven, vervolgens levenslang de gevolgen daarvan kunnen dragen. En de bekende cijfers hierover onderstrepen de urgentie om werk te blijven maken van

financiële bestaanszekerheid. Wij steunen daarom de koers in deze visie en zijn voornemens voor het raadsvoorstel te stemmen. En we waarderen vooral dat de visie voorziet in vereenvoudiging en vertrouwen en toegankelijke ondersteuning dichtbij. En hierbij dienen wij ook de motie van PvdA, hard werken zacht landen mede in. Want bij deze motie zijn wat ons betreft ook werkende armen gemoeid, waarbij ook dieren onder één en hetzelfde dak kunnen wonen van mensen die minder financiële bestaanszekerheid ervaren. Dat heeft ook eigenlijk betrekking op de visie zelf. Ook de bestaanszekerheid van dieren is hiermee gemoeid. Wilde ik nog even gezegd hebben. Dank u wel, voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u. De heer Van Luik. Ja. Naam spreker 16: De heer Van Luik (Raadslid CDA) Dank u wel, voorzitter. En het is in ieder geval ook al een tijdje dat we met dit stuk bezig zijn, of niet met dit dossier. Het was in september van 2023 dat we met de heer Galijasevic en mevrouw Buursink- De Graaf ook een al begonnen zijn met een debat stuk om dit thema aan te snijden en ook met een raadsbrede motie hier een aanzet toe hebben kunnen geven. Dus ontzettend fijn om te zien dat dit proces toch flinke stappen maakt, want het is een gigantische wijziging van het sociaal domein en het beleid dat we daaromheen voeren, waarbij we de mensen meer centraal stellen.

En dat is ontzettend fijn, dat we ook deze stappen mee kunnen maken. En ja, toch ook deze raadstermijn met dit cadeautje aan de volgende raad mee kunnen geven. Waarbij we in december ook weer de intentie gehad hebben. En nou ook een van 24 en nu dus ook uiteindelijk het beleidsstuk licht dat de visie geeft op de financiële bestaanszekerheid. En voor het CDA is hier vooral belangrijk in dat wij eigenlijk, ja, heel kort gezegd, de lessen uit de doorbraakaanpak leren en die implementeren ook in de reguliere werkwijze van deze gemeente, zodat wij meer de inwoner centraal stellen in plaats van de regelwerkelijkheid. Dat we werk en inkomen en zorg en welzijn overkoepelend samen gaan pakken. En daarmee dus ook als doel hebben om de mensen echt uit de problemen te helpen. En deze visie op financiële bestaanszekerheid biedt daar een heel goede aanzet toe. We zijn natuurlijk wel heel benieuwd en vinden het ook spannend hoe het hier verder mee gaat. Want gecombineerd ook met die visie op de dienstverlening, gecombineerd met wat we met de WMO en doen zijn en de sociale basis. Er staat hier een flinke verandering op de noemer voor hoe wij onze uitvoering in het sociaal domein gaan vormgeven. We denken dat het grote impact gaat hebben, ook in ieder geval de organisatie zelf, maar ook op de inwoners.

Wanneer gaan ze inwoners wat merken, wat gaan ze merken en hoe gaan ze merken dat de gemeente anders werkt? Dat zijn zaken die we natuurlijk van het college te horen moeten krijgen bij de uitvoeringsagenda waar we als CDA ook wel smachtend naar uitkijken. Maar we nemen natuurlijk weten ook dat dat nog wel even op zich laten wachten. Want het zijn zaken die we goed moeten voorbereiden en goed in de toekomst weg moeten zetten. Juist ook omdat het de zaak moet blijven draaien. Juist ook omdat de gemeente. De dienstverlening moet blijven aanbieden voor het sociaal domein. En juist omdat je wil voorkomen dat de gemeente dat de inwoners daar de dupe van zijn. Want het gaat wel echt om werk en inkomen, om basale bestaanszekerheid, om het hoofd boven water te houden. Voorzitter, wij dienen daarom ook graag de motie van de PvdA, hard werken en zacht landen. En de motie van D66 werken moet lonen mede in, want wij denken dat die combinatie met werken doen. Het stuk perspectief bieden is een speerpunt ook wat uit deze visie naar voren komt. Juist ook de stap te kunnen maken naar werk om mensen perspectief te kunnen bieden. Om mensen ook te kunnen laten participeren in de samenleving. We denken ook dat in ieder geval de combinatie van werkgevers maken voor de doelgroep van werkenden en juist ook de drempel moeten verlagen om mensen die nog niet werken naar werken te kunnen helpen.

Dat we daar nog wat meer aandacht aan besteden. Daarom dienen we deze moties van harte mede in. Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter)

Dank u wel. Ik kijk even verder dan het woordmeldingen zijn. De heer Van Doorn. Naam spreker 26: De heer Van Doorn (Raadslid ODV) Dank u wel, voorzitter. En ik kan er verder vrij kort over zijn, want mijn fractie en die van de Nijmeegse VVD, die zullen het raadsvoorstel steunen. Daarbij zullen wij ook de, als tenminste het antwoord van wat waar ik was tevreden over het antwoord van de heer Verschuren. Maar als de wethouder daar geen. Niet heel veel van afwijkt, dan kunnen wij de motie van D66 ook van harte steunen. En dat geldt ook voor de motie van de heer Galijasevic, die we zelf hebben mede ingediend, meneer Galijasevic. Dus, en die gaan allebei over één doelgroep die al wel wordt bediend, maar die vaak ondergesneeuwd raakt. We hebben vaak de neiging om met zijn allen te focussen op de mensen die de hulp en ondersteuning het hardste nodig hebben. De mensen die al enigszins zelfredzaam zijn, namelijk mensen die al een baan hebben, maar toch dreigen door de mand te vallen, worden daarbij een beetje vergeten. En daarom zijn deze twee moties daar helpend bij. Want het laatste wat je wil om collectief het effect van zoveel mogelijk mensen aan het werk te bereiken, is natuurlijk dat de groep die al een baan heeft terugzakt naar de bijstand. Dus in die zin steunen we van harte deze twee moties. Dat geldt niet voor de motie van GroenLinks.

Dat lijkt te veel op, ja, het woord willekeur is misschien wat zwaar, maar het is wel echt weer een focus op één doelgroep uit het hele stuk. Wat mij betreft hebben alle mensen recht op bestaanszekerheid. Dat geldt natuurlijk ook voor alleenstaanden, die volgens mij al worden bediend in het raadsvoorstel. Daarmee is die motie volgens mij enigszins overbodig. Blij dat we uiteindelijk met zijn allen breed gedragen hebben gekozen voor een stelselwijziging. Dat is niet niks. Dat heeft veel tijd gekost en het is fijn dat het op de valreep van deze bestuurstermijn, zowel voor ons als voor deze wethouder en het college, dan eindelijk besproken kan worden en vastgesteld, naar ik aanneem. Ik wil mensen dan wel op het hart drukken: we moeten de broedende kip ook even laten broeden. Ik bedoel daarmee niet de wethouder persoonlijk, dat weet hij, maar zijn beleidsafdeling en de uitvoeringsafdelingen hebben hier straks een flinke kluif aan. Ook wij stappen, net zoals andere gemeenten, in een pionierende rol in dit land. We moeten van elkaar leren, daar ben ik het met u eens. Maar we moeten ook onze besluiten en kaders die we vandaag meegeven, de mensen op de afdelingen de tijd geven om het te laten uitkristalliseren.

De checks and balances wat gaat goed, wat gaat niet goed, wat kan beter en waar moeten we bijsturen moeten worden geïnventariseerd, zodat we op een later moment gezamenlijk en integraler een vervolg kunnen geven, mocht dat nodig zijn. Dat is wat ik jullie hierbij op het hart wil drukken. Verder zijn wij heel blij en spreken wij steun uit voor dit raadsvoorstel. Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ik dank u. Ja, de heer Eigenhuijsen dan? Naam spreker 17: De heer Eigenhuijsen (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ook hier is weer een fractievolger geweest die het voorwerk heeft gedaan. Dank, mevrouw Krol. Voorzitter, vandaag ligt er een visie voor die niet zomaar een beleidsstuk is, maar een gigantische prestatie van de ambtenaren, onze wethouder, het college en de voltallige raad. Waarom? Omdat deze visie niet alleen voortbouwt op wat we al deden, maar een fundamentele koerswijziging inzet: van losse regelingen en pleisters naar een integraal systeem dat bestaanszekerheid centraal stelt. We weten allemaal hoe complex het huidige stelsel is. Regelingen op regelingen, uitkeringen op uitkeringen. Voor inwoners is het vaak een doolhof. Deze visie doorbreekt dat patroon. Zij kiest voor eenvoud, menselijke maat en vertrouwen. Dat is ambitieus en dat verdient erkenning.

Want het is niet eenvoudig om in een tijd van stijgende kosten, onzekerheid en druk op gemeentelijke middelen zo’n duidelijke stip op de horizon te zetten. De kracht van deze visie is dat zij de blik verbreedt. Niet alleen armoedebestrijding, maar volledige financiële bestaanszekerheid. Slechts vier heldere speerpunten worden vastgesteld. En ze durft te zeggen: we gaan naar het Nijmeegse maatschappelijk meedoenbudget.

Geïnspireerd door Wageningen, maar passend bij onze stad. Dat is een enorme stap. Het vraagt lef om niet te blijven hangen in kleine verbeteringen, maar te kiezen voor een systeemwijziging die echt verschil maakt. Maar laten we ook realistisch zijn. De uitdagingen zijn groot. De complexiteit van de uitvoering: Wageningen deed er vijf jaar over en liep tegen knelpunten aan. Wij moeten leren van die ervaringen. De financiële impact: de kosten voor voorbereiding en invoering zijn nog niet volledig in beeld. Dat vraagt om scherpe keuzes en een solide dekking. De organisatorische veranderingen: dit raakt processen, functies en samenwerking in het hele sociale domein. En het verwachtingsmanagement: inwoners moeten weten wat ze kunnen verwachten. Voorzitter, daarom zal de Stadspartij ook geen moties steunen. Elke motie die is ingediend legt op voorhand een claim op de uitvoeringsagenda en dat willen wij niet. Wij willen dat het college tempo kan maken waar het kan, maar niet ten koste van kwaliteit. Wij gaan er ook van uit dat deze wethouder elke suggestie die in de moties wordt gedaan meeneemt, standaard, en dat die in de uitvoeringsagenda terugkomt met uitleg. Het is dan aan ons als Raad om dat te agenderen en te bespreken. Maar het is vooral nu het college dat aan zet is. Voorzitter, deze visie is een mijlpaal.

Een gigantische prestatie van de wethouder, het college en onze raad, maar ook een uitnodiging aan ons allen om samen te werken aan een Nijmegen waar iedereen kan rondkomen en meedoen. Laten we die uitdaging met vertrouwen aangaan. Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Ik kijk even verder of er woordmeldingen. Mevrouw Geers. Naam spreker 23: Mevrouw Geers (Raadslid SP) Ja, dank u wel, voorzitter. Ook de SP omarmt de visie en waar we naartoe willen. En ja, dat gaat heel veel tijd kosten. Maar zoals het nu is: een te laag bestaansminimum, een sociale zekerheid die tekortschiet, werk dat te weinig loont, ook in 2026, terwijl de kosten van levensonderhoud stijgen. Den Haag faalt. En ja, dan moeten we het ook als gemeente zelf doen. En als gemeente kunnen wij dat ook. Er zijn ook gemeenten die dat niet kunnen. Ziedaar weer een nieuwe ongelijkheid. Nijmegen kiest voor maatwerk, vertrouwen en menselijkheid. Dit betekent dat we een andere richting ingaan en dat vraagt tijd en zorgvuldigheid. We gaan van losse regelingen en potjesvergoedingen naar één bedrag. Hoe hoog dat is, is een politieke keuze van de gemeente. Het Nibud geeft een inschatting, maar daarmee is rondkomen nog steeds lastig. Wat de SP betreft mag daar nog wel een schepje bovenop: meer lucht voor de mensen. Maar we kunnen nu al verder vooroplopen als we dat willen.

Door bijvoorbeeld jongeren al te helpen die bij het aanvragen van een bijstandsuitkering nog een maand wachttijd hebben. Zo komen ze direct op achterstand. Het college wil een motie van GroenLinks daarover uit 2023 nog steeds niet uitvoeren. De SP wil het college daar nog een keer toe oproepen. En anders komen we met een voorstel bij de uitvoeringsagenda. Tot slot de eenoudergezinnen. Bijna 90 procent van de eenoudergezinnen bestaat uit vrouwen die aan het roer staan en de touwtjes aan elkaar moeten knopen. En dat doen ze vaak bewonderingswaardig goed. Maar dat is niet wat we moeten willen: deze kwetsbaarheid in bestaan, deze bestaanszekerheid. Daarom verdienen zij specifieke aandacht in het uitvoeringsplan. En ja, je kan je nog steeds afvragen, en dat zien we vaker terug: zijn toch de mannen wel de lusten en niet de lasten. Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Daar schrikken sommige vrouwen van, zie ik. Dus let op: woorden doen ertoe. Zijn er nog andere woordmeldingen? Niet? Dan geef ik het woord aan wethouder Brom namens het college. Naam spreker 13: De heer Brom (Wethouder) Dank u wel, voorzitter. Twee jaar geleden hebben we de koppen bij elkaar gestoken en toen hebben we gedacht: we gaan het anders doen. Een jaar geleden hebben we een startnotitie neergezet en hebben we heel veel punten

met elkaar opgehaald. Dit is bijna de vervolmaking van datgene wat u als raad wilt, wat wij als college willen en hoe wij het samen kunnen uitvoeren, natuurlijk ook met het ambtelijk apparaat. Want het proces is nog niet voorbij. We hebben nu een visie. We hebben de vier punten waar we op gaan werken en we gaan nu de uitvoeringsagenda in. Daar zullen we nog heel veel met elkaar moeten samenwerken om te zorgen dat iedereen krijgt wat nodig is voor een fatsoenlijk bestaan. Heel bewust hebben wij het systeem even aan de kant geschoven en eerst gekeken naar de mens: wat is nodig voor de mens? Dit hebben wij ook laten landen. En zoals meneer Hussen ook heeft gezegd: wij zijn best wel geschiedenis hier aan het schrijven. Het vergt lef om dit te doen. En we gaan het doen, we gaan het met elkaar uitvoeren, en we gaan het met zijn allen ook in de volgende raadsronde. We gaan hier een succes van maken. De voorzitter, die hoor ik een klein zuchtje geven omdat die bang is dat ik heel lang kan spreken. Voorzitter, ik ga het. Ik ga, hoezo precies hoe zou het komen? Ik roep af en toe ook wat over mezelf af en vooral daar waar mijn hart ligt. Maar ik heb een paar weken geleden mijn hart heel goed kunnen luchten hoe ik erover dacht tijdens een kamerronde. Dus dat hoef ik niet overnieuw te doen. Ik ga direct beginnen met de moties, voorzitter. We hebben een motie werken laten lonen.

Waar meneer Van Doorn een vraag over had over het onderzoek. Zoals ik deze zie, wij gaan een uitvoeringsagenda gaan we maken en dan moeten we ook ergens ook het één en ander gaan onderzoeken. En dat wil ik eigenlijk in elkaar vouwen, zodat zowel de fractie van D66 of de indieners van deze moties geholpen zijn. Maar ook dat wij niet te veel gaan doen, maar precies dat doen wat nodig is. Dus hier kunnen wij echt mee uit de voeten. En het wil niet zeggen dat wij alles tot op de letter gaan uitvoeren, want het zijn moties en we zoeken overal de ruimte. En dat hebben we trouwens ook in de visie gedaan. Zo hebben we ook uw hele raad hebben meegenomen. Hetzelfde geldt ook, ook al lijkt die overbodig voor de alleenstaande ouders. Die willen wij ook meenemen. Maar ook in het visiestuk staat. We hebben meerdere huishoudtypes. Dat staat ook in bijvoorbeeld een Nibud. En dat we hier nog even een paar zinnen daaraan toevoegen om daar extra aandacht aan te geven. Daar kunnen we ook in de uitvoeringsagenda kunnen we daar mee gaan werken. En dan krijgen we nog, hard werken, zacht landen. En ook dit zien wij als een ondersteuning naar onze uitvoeringsagenda, zodat we ook gas kunnen geven op die uitvoeringsagenda. Want dat heeft een paar weken geleden heeft u dat heeft u daar ook om geroepen. Waarbij ik iedere keer wel weer heb gezegd en ik ga het nog één keer herhalen.

Wij doen zaken hier goed. Wij doen het niet snel, maar wel zoveel mogelijk in de perfectie want het gaat hier over mensen. Het gaat hier over inkomen van mensen en we laten er niemand tussenuit vallen. En ik krijg weer een knikje van de voorzitter. Dus durf ik. Dat was hem voorzitter. Naam spreker 17: De heer Eigenhuijsen (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Maar er komt nog een vraag van de heer Eigenhuijsen. Naam spreker 17: De heer Eigenhuijsen (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, een verduidelijkende vraag, voorzitter. Hoor ik nou de wethouder gewoon hier zeggen dat hij die drie moties als toezegging nu al sowieso meeneemt in de uitvoeringsagenda? Is dat. Ik ken deze wethouder niet van iemand die snel toezeggingen doet, hoor, maar. Zegt hij nou toe dat hij deze drie moties meeneemt in de uitvoeringsagenda? Naam spreker 13: De heer Brom (Wethouder) Inderdaad, die willen we meenemen. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Goed, helder. Dan kijk ik naar uw raad voor de tweede termijn, eventueel. De heer Verschuren in ieder geval.

Naam spreker 14: De heer Verschuren (Raadslid D66) Ja, mag ik inderdaad de vraag aan de Stadspartij voorzitter ook beschouwen dat zijn. Dat die ervan uitgaat dat de dat het college de moties meeneemt, ook beschouwen als steun voor alle moties die nu zijn ingediend. Of ze nou voor of tegen stemmen en het college, u mag ervan uitgaan dat wij door onze motie die we hebben opgesteld, gewoon indienen voor stemming. Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ja, u kunt zo de tweede termijn aan het woord komen. En die is nu dus, meneer Eigenhuijsen. Naam spreker 17: De heer Eigenhuijsen (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, voorzitter. Ja, de wethouder hoorde zijn alle moties heeft de wethouder toegezegd om ze te gaan uitvoeren. En volgens mij is het gebruikelijk in deze raad al wel eens van de toezegging hebben dat we de motie niet meer in stemming brengen. Dus ik vind het fantastisch van deze wethouder en wat ons betreft alle steun voor de uitvoering, zoals de wethouder hem wil gaan uitvoeren. Dank u wel.

Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ja, ja, en ik merk dat u ook nog moet wennen. Wethouder college, hè? Ja, ik kijk even voor tweede termijn verder. Ja, ja. Niemand voor de tweede termijn. Nee. Nou ja, goed, dan gaan we stemmen. Ik heb niemand een motie horen intrekken, dus daar gaan we ze gewoon in stemming brengen. Om te beginnen de motie hard werken zacht landen. Ja. Met 31 stemmen voor een acht tegen is die motie aanvaard. Dan komen we bij de motie steun voor wie voor wie alles alleen doet. U stemmen graag. Met 27 stemmen voor een 12 tegen die motie aanvaard. En dan de motie werken laten lonen. Met 31 stemmen voor een acht tegen is die motie aanvaard. En dan hebben we het raadsvoorstel Visie Financiële bestaanszekerheid. U stemmen graag. Naam spreker 17: De heer Eigenhuijsen (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Voorzitter, wil ik graag een stemverklaring bij afleggen. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Een stemverklaring. Even kijken of anderen niet. Ja, aan u het woord, meneer Eigenhuijsen. Naam spreker 17: De heer Eigenhuijsen (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, voorzitter, zoals dat de wethouder heeft toegezegd, neemt hij alle moties mee. Met dat in het achterhoofd zullen wij uiteraard voor dit fantastische voorstel stemmen. Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Nou, kijk eens aan. U stemmen graag.

Het raadsvoorstel is unaniem aanvaard, waarvoor dank. Dat brengt ons bij onder 7.5, het raadsvoorstel Belastingverordeningen overige heffingen. Komt goed meneer Van der Goes. Eerst dit raadsvoorstel. Wie kan ik het? Nee, we gaan eerst dit raadsvoorstel afhandelen. Daarna is er een korte schorsing. Ja. Ja, ja, ja, ja. Nee, u weet het ongeveer twee uur blok moet u zeker kunnen vertragen om een goed en bekwamen raadslid te kunnen zijn. Als u bestuurder wilt worden wethouder wordt die tijd nog hoger en u snapt al als burgemeester dat de marathon. Ja, en dan op mijn tempo marathon. Ik neem, daar kunt u van aangaan dat het heel lang. Maar nu. Ik ga het niet moeilijker maken. Raadsvoorstel belasting verordening overige heffing. Wie kan ik het woord geven? De heer De Gram. Naam spreker 10: De heer De Gram (Raadslid Partij voor de Dieren) Dank u wel, voorzitter. Ja, en wij willen het binnen die overige heffingen hebben over de precario. Want Nijmegen staat bekend als een hele gezellige stad met veel horeca, veel terrassen en heel erg levendig. En daar mogen we ook wel trots op zijn. We hebben de hoogste terrasdichtheid van Nederland en een groot deel van die terrassen wordt wel in de koudere maanden verwarmd, vaak met elektrische of gasgestookte terrasverwarmers.

Het lijkt misschien een druppel op een gloeiende plaat, maar verwarmen van de buitenlucht noemde mijn oma altijd stoken voor de mussen en dan zou zeggen daar zijn wij voor. Maar mussen houden helemaal niet van die warmte. Het toonbeeld van overbodig Energieverbruik, iets waar wij in onze stad juist beleid tegen vormen. En voor veel inwoners is dit een demotiverend doorn in het oog. Centraal laat zien dat vijf terrasverwarmers zes maanden per jaar, vier uur per dag evenveel CO2-uitstoot als een gemiddeld huishouden in één jaar. En dat geldt zowel voor elektrische als gasgestookte verwarmers. Tegelijkertijd weten we dat het anders kan. In Frankrijk zijn terrasverwarmers om die reden al verboden. En ook in Nederland zien we gemeenten die sturen op gedrag, bijvoorbeeld door lagere tarieven te hanteren voor terrassen zonder verwarming. Voorzitter, daarom dienen wij de motie, warme terrassen warme lasten in, samen met GroenLinks. En deze motie is een vertaling wat ons betreft van de term, de vervuiler betaalt niet om het volledig te verbieden. Op dit moment betalen ondernemers zonder terrasverwarming namelijk evenveel precariobelasting als ondernemers die wel verwarmen, terwijl de eersten minder uitstoten, minder energie verbruiken en dus een duurzamere keuze maken. Dat vinden wij moeilijk uit te leggen. Deze motie draait daarom met perspectief om. Ondernemers die ervoor

kiezen hun terras niet te verwarmen, krijgen een substantiële korting op de precariobelasting in de maanden waarin terrasverwarming gebruikelijk is. Daarmee belonen we het gedrag in plaats van dat we de vervuiling stilzwijgend subsidiëren. En laten we ook eerlijk zijn, voorzitter, terrasverwarming is geen basisvoorzieningen. Het is een manier om het seizoen te verlengen en extra omzet te draaien. Dat is begrijpelijk vanuit ondernemersperspectief, maar daar mag ook een eerlijke prijskaartje aan hangen als je uit duurzaamheidsoverwegingen kiest voor het weglaten van deze verwarming. En belangrijk is ook. Er zijn alternatieven. De warmtekussens bijvoorbeeld, waarvoor de gemeente een subsidieregeling heeft die een stuk goedkoper energiezuiniger zijn en veel gerichter de warmte afgeven. Voorzitter, voor deze. Voor ons is deze motie een manier om waardering uit te spreken voor de mensen, de ondernemers die hun best doen om onze stad een stuk duurzamer te maken. Dank u wel, voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Ik kijk even of er nog andere woordmeldingen zijn bij dit agendapunt. De heer Bakker. Naam spreker 19: De heer Bakker (Raadslid VVD) Dank, voorzitter. En wel leuk om te vermelden. Wij zijn tekeer, bijna geheel, maar eigenlijk in de geest geheel met Partij voor de Dieren eens.

Wij zullen voor deze motie stemmen, maar zullen het college niet aanrekenen als zij voor een ander percentage kiezen in de uitvoering van de motie. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. De heer Bender. Naam spreker 27: De heer Bender (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Dank je wel, voorzitter. Ja, ik kom ook komend op de motie Stadspartij mist, dat we niet een goed overleg hebben gehad met de horecaondernemers. We gaan binnenkort een jaar lang overleggen met die horecaondernemers, dus ik heb een vraag aan de heer De Gram. Of dat die misschien beter om deze motie aan te houden. Dan kun je die in de horeca visie meenemen. Dan gaan we daar in ieder geval deze bespreken, of in ieder geval in de horeca. Laat ik het zo zeggen, voorzitter. Dus ik heb graag dat de meneer De Gram om deze motie aanhoudt, dat we die later bespreken in de horeca visie. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dat horen we dan wellicht zo dat het antwoordt. Maar eerst even mevrouw Beumer. Naam spreker 28: Mevrouw Beumer (Raadslid GroenLinks) Ja, dank u wel, voorzitter. Want op het terras zitten is natuurlijk kei gezellig. Maar het verwarmen van dat soort terrassen in de van de lucht van dat soort terrassen is vooral heel erg energieverspillend. En wat GroenLinks betreft houden we onze terrassen warm met warmtekussens dekentjes, en elkaar.

Dus wij zullen dan ook instemmen met het voorstel van de Partij voor de Dieren. Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Interessant dat elkaar. Maar goed ik. Andere woord meldingen? Dan geef ik het woord aan wethouder Van Elferen namens het college voor een reactie. Naam spreker 12: De heer Van Elferen (Wethouder) Het college was enigszins verrast door deze motie. We maken de begroting en daarna brengen wij de belastingverordeningen in overeenstemming met wat we bij de begroting hebben besloten. En daar is het helemaal niet aan de orde geweest. En ook in de kamerronde hebben we het hier niet over gehad. Desalniettemin

even op de inhoud. We raden u ook aan om dit te bespreken bij de horeca verordening, die u al binnen een maand bespreekt. Dat is een logischer moment dan nu. Omdat immers de impact van deze motie ook moeilijk te overzien is. Het college kan zich heel goed voorstellen dat hij het hierover wil hebben, maar dan wilt u misschien ook de juridische ins en outs verkennen. Dat Middelburg dit al doet, wil niet zeggen dat het zomaar mag. Meer precies de wetgever is buitengewoon streng voor gemeenten in waar ze wel en niet haar belasting op mag baseren. En wij voor ons is nog niet scherp of dit wel mag. Dus eigenlijk verzoeken om hem aan te houden. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Goed, nou dat is dan van twee kanten. Dus dat verzoek in tweede termijn. En misschien dat de heer De Gram daar ook op in kan gaan. Ja. Naam spreker 10: De heer De Gram (Raadslid Partij voor de Dieren) Jazeker, voorzitter, dank u wel. Nou, om in te gaan op de vraag van de Stadspartij en eigenlijk ook van het college. Wij vinden eigenlijk dat dit een goed moment is omdat we de precario bespreken. We roepen op om het uit te werken richting de begroting en het mee te nemen. We leggen na een deel wel al wat kaders op, maar ook niet heel strikt. Dus ik denk juist dat het heel mooi is dat we dat dan straks, als we de horeca visie of de horeca.

Ik weet even niet wat het document is, gaan bespreken, dat wij dan al duidelijk hebben wat daarvan de uitwerking gaat worden. Dus wat ons betreft dienen we hem gewoon in en vinden wij het juist een heel goed moment om het nu in te dienen. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Het betreft Startnotitie horeca, om misverstand te voorkomen. Ja, mevrouw Brand. Naam spreker 7: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Ja, ik vind het idee echt super sympathiek en ik denk ook dat het mooi is om dat uit te zoeken. Maar ik deel in deze wel hetgeen ook het college zegt. Doe het dan bij het goede stuk. En dat lijkt me de startnotitie die we in januari bespreken met elkaar. Plus dat dan ook uitgezocht kan worden wat de financiële gevolgen zijn. En dan kunnen we daar ook goed het moment hebben om met elkaar van gedachten te wisselen. Dan is onze fractie zeer bereid om hem te steunen, maar op dit moment niet. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Andere meldingen? Ja, mevrouw Bouwmans. Naam spreker 11: Mevrouw Bouwmans (Raadslid D66) Ja, ik twijfelde heel even, voorzitter, of ik een stemverklaring wilde afgeven achteraf. Of nou ja, iedereen doet het nu vooraf. Maar ik ben het helemaal eens met mevrouw Brand. Zoals de Partij voor de Dieren ook weten vindt, vinden zij aan mij altijd een zeer duurzame vriendin.

Maar in dit geval ben ik het ook heel erg met het college eens en zou ik ook graag de startnotitie horeca willen afwachten en daar met elkaar ook van gedachten wisselen, wat de implicaties zijn, zowel financieel als juridisch en op uitvoerbaarheid. Dus vandaar dat wij ook tegen de motie zullen stemmen. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) De heer Bender. Naam spreker 27: De heer Bender (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, wij zijn het ook eens met de met de woordsoorten, het college, de te omvatten zo en wij zullen ook tegen deze motie stemmen.

Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Mevrouw Mijling. Naam spreker 8: mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, inderdaad heel sympathiek. Het idee van het geven van een korting kwam van ons af, dus dat heeft de Partij voor de Dieren goed overgenomen. Maar wij hadden ook gezegd, geef gewoon aan dat je dit wil. En zorg dat je daarna goed uitzoekt voor de volgende begroting. En dat is dan helaas niet helemaal gelukt en daarom de dekking die er nu in staat. Die vinden we dan weer niet goed en daarom zullen we tegenstemmen. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Verder geen woord meldingen. De heer Wieken, u wenkt alleen naar mij. Ja, Oké. Nee, goed. Daar is verder geen reactie van het college nodig? Geen vraag gesteld. Nou, dan gaan we gaan we stemmen. Allereerst over de ingediende. De heer De Gram, wat. Een ordevoorstel. Dat kan. Naam spreker 10: De heer De Gram (Raadslid Partij voor de Dieren) Ja, misschien één of twee minuten om heel even te overleggen, ook met andere partijen om of we toch misschien aanhouden. Is dat goed? Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Nou, één minuut, want dat hoeft toch echt niet moeilijk te zijn. Naam spreker 10: De heer De Gram (Raadslid Partij voor de Dieren) Ja, ik moet wel even alle berichten die ik krijgen doornemen. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Kan zelfs hier plenair hoor.