Woordelijk verslag besluitronde 17 december 2025

Woordelijk Verslag Nijmegen Besluitronde (Raadsvergadering) 17 december 2025 Datum Tijd Locatie Voorzitter Griffier Aanwezigen

Afwezigen Toelichting

17-12-2025 14:00 - 17:40 Stadhuis - Raadzaal Hubert Bruls Sandra Ruta Jasmijn de Vries Kraaijeveld, Maarten Bakker, Cees de Beer, Eric Bender , Diede Beumer, Joep Bos-Coenraad, Lusanne Bouwmans, Charlotte Brand, Sanne Buursink - de Graaf, Gerry van Campen, Paul Eigenhuijsen, Jeanette Exel, Adam Galijasevic, Jeannette Geers, Sander van der Goes, Frank de Gram, Wendy Grutters, Michiel van Hoof, Abdulahi Hussen, Léonie Janssen, Paul van 't Klooster, Mika Kraft, Niek Kraut, Eline Lauret, Quirijn Lokker, Delano van Luik - Klein Douwel, Biljana Markovic, Marjolijn Mijling, Sophie den Ouden, April Ranshuijsen, Bart Salemans, Ruud Sewpersad, Marieke Smit, Rosalie Thomassen, Louisa Tumiwa, Peter van Doorn, Toon van Gent, Erik Verschuren en Yurre Wieken Jean-Paul Broeren, John Brom, Cilia Daemen, Tobias van Elferen, Noël Vergunst en Grete Visser Omnummer 28

1 Opening en mededelingen Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dames en heren, mag ik u verzoeken. Uw plaats in te nemen? Terwijl er enkele kerstgasten binnen schuiven, zie ik. Ik open hierbij de vergadering van de gemeenteraad van de gemeente Nijmegen. Welkom aan iedereen. Ik heb geen afmelding, behalve dat ik begrijp dat de heer Bakker iets later is, omdat zijn fiets een lekke band had. Nou ja, ik wilde de heer Kraut de gelegenheid geven om te kunnen zeggen dat hij in de file staat, dus vandaar. Goed, hebben we dat ook alweer gehad. Even kijken, maar verder zijn we compleet. En uiteraard hopen dat de heer Bakker aanstonds binnen komt. Goed. Nou, dan gaan we beginnen met de agenda vaststelling uiteraard. Inclusief de orde van de vergadering. Allereerst het in behandeling nemen van een burgerinitiatief. Een stem voor de natuur op Veur-Lent. Dat is als hamerstuk toevoegen aan de agenda. Dat is agendapunt 4.14 dan. Dan zijn actuele vragen aangekondigd over communicatie naar PGB-houders door de fractie van GroenLinks, PvdA, Stadspartij, D66, SP, CDA, VVD en ODV. Dus die kunnen dan zo aanstond. Er zijn in ieder geval al drie moties buiten de orde aangekondigd. Alle drie door de VVD heb ik hier staan. Laten ondernemers niet tijdens werktijden trainen voor de Vierdaagse? Dat wordt een agendapunt 7.7. Vervolgens de. Er is nu al een vraag. Over de motie.

Naam spreker 2: De heer Lokker (Raadslid GroenLinks) Nee, u had het over moties bij de orde en ik wilde daar graag een ordevoorstel over doen. Ik weet niet of dat nu handig is of zo meteen. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) U wilde een ordevoorstel doen over dat het fenomeen van moties buiten de orde of.

Naam spreker 2: De heer Lokker (Raadslid GroenLinks) Nee, ik wilde daar graag nog een motie aan toevoegen. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ja, dat komen we dan zo meteen aan toe. Dus eerst lees ik even wat namelijk is aangekondigd en ook toegelaten. De tweede dus is ongepast past prima, heet de tekst. Dat wordt in agendapunt 7.8 en de derde motie, zoals door de fractie van de VVD althans ingebracht is let's get digital. Gratis blauw is beter voor Willemsweg. En dat zou agendapunt 7.9 worden. Meneer Lokker. Naam spreker 2: De heer Lokker (Raadslid GroenLinks) Ja, dank u wel, voorzitter. Wij zouden graag nog een ordevoorstel doen om een andere motie buiten de orde in te dienen. Dat gaat namelijk over de motie Onafgebroken toekomst voor de woonwagencultuur. Naam spreker 3: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Er zijn vragen. Mevrouw Grutters. Ja. Naam spreker 3: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, ook wij zouden een ordevoorstel doen om een actuele motie toe te voegen. Liefst gelijktijdig, de behandeling met de aangekondigde motie van de VVD over de Willemsweg. Die sluit aan bij de actuele zorgen van de bewoners en de ondernemers. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ja, bij beide moties waren al eerder. Want zo gaat dat.

Dat hebben we afspraken over aangekondigd en zijn in beide gevallen afgewezen om hier te agenderen, omdat ze niet paste bij waar dit agendapunt voor is. De eerste met betrekking naar woonwagenbewoners. Heeft het college in de september, dat is drie maanden geleden, een brief over gestuurd. Er was tijd genoeg om die te agenderen en dat zou alsnog kunnen. Dus dat was de reden om te zeggen conform onze eigen spelregels. Dan is een motie buiten de orde nu niet aan de orde, maar het is aan u uiteraard om dat te bepalen en de andere motie kwam op als reactie, omdat de motie over het gratis blauw op de Willemsweg kwam. Dat is eerlijk gezegd ook niet wat het Reglement van Orde als een geldige motivatie ziet om een motie in te dienen. En die kan ook heel goed op een ander moment. Daar zit geen spoedeisend achter. Ik geef u deze overwegingen, maar even mee, want we hebben die spelregels niet voor niets bedacht. Maar kijk even naar uw raad of u de moties toch wel behandelen. Allereerst die met betrekking tot de woonwagenbewoners. Er wordt geknikt van ja. Ja, dan wordt die geagendeerd. En dan de motie over de Willemsweg. Wilde die ook agenderen. Ja, die tweede motie is dat die niet die. Ja, die wordt net aangekondigd door mevrouw Grutters. Naam spreker 3: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Die tekst is er niet.

Die komt nu dan. Ja. Naam spreker 3: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Mede het verzoek om die dan ook gelijktijdig te behandelen.

Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ja, dat begrijp ik. Ja, prima. Ja. Ja, de vraag van mevrouw Lauret kan ik alleen maar door doorwrocht ondersteunen. Ja. Goed, dan hebben we het raadsvoorstel Overzicht uitvoering, aanvaarding, raadsmoties. Het voorstel daarvan om dat door te schuiven naar de volgende avond. Want niet alle reacties vanuit uw raad wat te doen gebruik zijn al ontvangen, dus dat moet nog even verder afgemaakt worden. En dan het raadsvoorstel Stadslied. Het voorstel is om dat een stemstuk toe te voegen aan de agenda. Dat wordt dan agendapunt 8.6. Stadslied. Het wel. Stadslied. Ja, stadslied. Ja, ja, en ik weet hoe hij erop geoefend heeft, dus. Oh, nou, dat is wel. Dat komt goed. Ik zal dat agendapunt tegen die tijd, als u in voortmaakt en u gedraagt. Ik had dat sneller dan gedacht. Dan zal ik dat inleiden. Hoe dan ook dat heeft niets met dat laatste stemstuk te maken. Maar wordt vandaag gewerkt met spreektijd vanaf het eerste debatstuk? Ja, dit waren de ordevoorstellen tot op dit moment in ieder geval. Ja, daar kunnen we allemaal mee instemmen. Mooi. Dan komen we bij de conclusie dat de volgende punten niet in de gespreksrondes behandeld zijn. En daarvan wordt voorgesteld om die als hamerstuk te behandelen. Dat gaat over 4.1 tot en met 4.11 en 4.14. Kunt u daar ook mee instemmen? Dat is geval.

Kom maar bij agendapunt 3, de besluitvorming behandeladviezen van de gespreksronde van 26 november en drie december jongstleden. Het raadsvoorstel leesverordening. Dat is een hamerstuk. Het raadsvoorstel Buitenplaats Omgevingsplan Activiteit Holtakkerweg numero tien ook als hamerstuk vandaag. Het raadsvoorstel tweede voortgangsmonitor als debatstuk vandaag. Het raadsvoorstel visie op dienstverlening komt ook als debatstuk vandaag. Het raadsvoorstel verordening maatschappelijke ondersteuning Jeugdhulp het herstelbesluit. Ook als debatstuk, vandaag. Het raadsvoorstel Visie Financiële bestaanszekerheid wordt ook een debat stuk. Dan het raadsvoorstel belastingverordening overige heffingen over 2026. Ook een debat stuk vandaag. De brief uitwerking moties reclame regulering van beter klimaat en verken wat telt. Reclame die de toekomst niet smelt. Als debatstuk vandaag. En dan nog een aantal stemstukken. Het raadsvoorstel belastingverordening, rioolheffing et cetera stemstuk, dus. De wensen bedenken op het ontwerp Dienstverleningsovereenkomst van het Werkbedrijf. Stem stuk. Het initiatiefvoorstel Nijmeegse maatschappelijk meedoenbudget. Stemstuk. Wensen en bedenkingen op het ontwerp omgevingsprogramma's stations instructie. Als stem stuk. En dat zijn ze dan. Ik neem aan dat daar verder geen vragen of opmerkingen over zijn. Nee, kom bij agendapunt 4.

Het hamerstuk Voor de punten 4.1 tot en met 4.14 is geen spreektijd gevraagd. En daarmee is dus ook ingestemd met die voorstellen. En onder agendapunt 5, benoeming hebben deze keer geen benoeming, dus we gaan rustig de kerst in. En dat brengt ons al vanzelf bij agendapunt 6, vragen van raadsleden en het college. En zoals aangekondigd hebben een groot aantal fracties vragen over de communicatie naar het PGB-houder aankondigt. Ik begrijp dat de heer Van der Goes het spits afbijten. De heer Van der Goes. Naam spreker 4: De heer Van der Goes (Raadslid GroenLinks) Dank u wel, voorzitter. Geacht college, wij geloven erin dat iedereen op de eigen manier mee moet doen, kunnen mee kunnen doen in de samenleving. Voor sommigen is het PGB hier een belangrijk middel in, omdat ze zo hun eigen regie behouden. Deze maand ontvingen wij verontrustende signalen vanuit inwoners en ook hebben wij een brief van vier december net ingezien, die naar PGB-houders is gestuurd. Door een uitspraak van de rechter en een daaropvolgende wetswijziging hebben PGB-dienstverleners per één januari 2026 recht op een WW- uitkering. Dit betekent effectief dat het uurloon, dat dat uurloon dat PGB-houders kunnen uitbetalen aan dienstverleners, verminderd. Dit legt, in combinatie met de aangepaste tarieven van het informele PGB, druk op de mogelijkheid voor PGBhouders om ondersteuning in te huren.

Zo is het uurtarief dat betaald mag worden aan de WMO ondersteuning met ruim 30 procent verminderd. Wij horen terug dat de brief mensen onduidelijkheid geeft over waar ze aan toe zijn. En ook wordt niet aangegeven hoe we PGB-houders verder kunnen ondersteunen. Uit technische

antwoorden blijkt dat de gemeente de wet niet handhaaft tot mensen hun nieuwe PGB-beschikking hebben gekregen. Ook wordt aangegeven dat mensen die in de problemen komen zich kunnen melden. Maar ook dit is horen wij, niet teruggelegd bij de PGB-houders. Wij vinden het belangrijk dat wij PGB-houders als gemeente goed ondersteunen bij de ingang van nieuwe wet- en regelgeving. En daarom stellen wij u daarbij de volgende vragen. Vraag één; Heeft het college ook signalen ontvangen dat de brief die zij hebben verstuurd, onduidelijkheden en onzekerheid heeft gegeven bij PGB-houders? Hoe kijkt dit college naar de ontstane onrust? Vraag twee; Is het college bereid om PGB-houders op korte termijn vollediger te informeren, en hen ook duidelijk te melden dat zij actief door de gemeente kunnen worden bijgestaan, indien het hen niet lukt om nieuwe afspraken te maken met een aanbieder. En vraag drie. Is het college in het verlengde hiervan bereid om maatwerk te leveren aan PGBhouders, die het niet lukt om op tijd afspraken te maken? En indien de wetswijziging toch niet wordt doorgevoerd in het voordeel van de PGB-houder te handelen. Ik dank u wel, voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Dan geef ik het woord voor een antwoord aan wethouder Visser. Naam spreker 5: Mevrouw Visser (Wethouder) Dank u wel, voorzitter. En dank u wel voor het stellen van deze vragen.

U vraagt als eerste of wij signalen hebben ontvangen dat de brief die verstuurd is, onduidelijkheid geeft. De signalen hebben wij niet ontvangen, maar die begrijpen wij wel. De Rijksoverheid heeft namelijk pas vorige week besloten de werkgeverslasten te gaan innen per één januari, zonder dat de wetswijzigingen door de kamers gegaan zijn. En de verwachting was de week daarvoor nog dat de ingangsdatum van de wet zal worden uitgesteld. En het gaat dan over de regeling dienstverlening aan huis, zoals u weet. En die onduidelijkheid vanuit het Rijk heeft voor ons ook moeilijk gemaakt om duidelijk te zijn richting de PGB-budgethouders. In communicatie richting de inwoners moesten wij ruimte laten voor beide scenario's, ofwel het gaat in per één januari, ofwel we hebben te maken met uitstel, maar het komt er wel aan. De communicatie zelf kon niet langer wachten, omdat inwoners, ongeacht de ingangsdatum van de wet, wel hun afspraken zouden moeten aanpassen. Dat was het antwoord op de eerste vraag en de tweede vraag volgt daaruit van. Zijn wij bereid om op korte termijn volledig te informeren? En actief te informeren? PGB-houders zijn natuurlijk zelf in staat om actief ondersteuning te vragen, dus daar rekenen wij ook op.

En in de brief die wij hebben gestuurd op vier december die u heeft ingezien, zeggen wij ook als het u niet lukt om afspraken aan te passen of als u tekortkomt in uw budget, neem dan alsjeblieft contact op. Die melding hebben wij dus nog niet ontvangen. Wij helpen inwoners die door wijzigingen in de problemen komen, want wij willen ook niet dat zij in de problemen komen. Wij hechten ook zeer aan de PGB-mogelijkheid. De acties zullen passend zijn. Het is anders of je tijdelijk geld nodig hebt, omdat je het tekort komt met de nieuwe wetgeving. Dat is anders, geeft ook een andere actie dan, ik kan de afspraken niet aanpassen. Ik raak mijn hulp kwijt in dat soort dingen. Dus waar nodig verhogen wij de budgetten tijdelijk, zodat budgethouders voorlopig nog het oude loon kunnen betalen en de nieuwe werkgeverslasten ook kunnen betalen die verplicht zijn per één januari 2026. We zullen dat ook op de website duidelijk aanpassen. En dat is eigenlijk ook al het antwoord op drie. Of wij bereid zijn om maatwerk te leveren? Ja, dat zijn wij. We willen net als u dat PGB-houders zo min mogelijk in de problemen komen. En we zullen alles doen wat binnen onze mogelijkheden ligt. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Aanvullende vragen van de heer Van der Goes. Naam spreker 4: De heer Van der Goes (Raadslid GroenLinks)

Ja, dank voorzitter en ook dank. Heldere uitleg van de wethouder wat betreft punt één en fijn dat er later kan worden gegeven. Het antwoord, voorzitter, echter op punt twee dat dat verbaast mij, want ik heb de brief doorgestuurd gekregen van een inwoner en er staat niks over. U kan bij het bij de gemeente terecht als u die niet uitkomt. En ook in de bijlage staat het niet. Dus mijn angst is inderdaad dat inwoners niet volledig zijn geïnformeerd. Ik snap dat u aangeeft ze kunnen actief naar de gemeente toe, maar ik zou het ook heel erg mooi vinden als de gemeente een gebaar kan maken en zegt juist door de ontstane onzekerheid sturen wij misschien een nieuwe brief, brief of anderzijds, waarin u ook expliciet aangeeft, komt u er niet uit, kom naar de gemeente, want mensen hangen echt niet, vallen tussen wal en schip en wij zijn echt bang voor dat we begin dit nieuwe jaar daar heel veel meldingen van gaan krijgen, voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ik kijk even of er nog andere aanvullende vragen zijn, maar dan nemen we die gelijk mee, want anders. Nee, dat is in ieder geval wethouder Visser. Naam spreker 5: Mevrouw Visser (Wethouder) Ik zal het nogmaals checken. En als het niet voldoende is, dan zal ik dat aanpassen. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Goed, dank u wel. Nou komen we het einde van dit deel van de agenda van de vragen half uur. Dank.

Dat brengt ons bij het volgende agendapunt. De eerste van een aantal debatstukken die we vandaag, vanmiddag moet ik zeggen, hebben. En dat betreft het raadsvoorstel over de tweede voortgangsmonitor onder agendapunt 7.1. Wie mag ik het woord geven? De heer Wieken, allereerst. Naam spreker 6: De heer Wieken (Raadslid SP) Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de energiecrisis is niet voorbij. Voor wie weinig te besteden heeft, was het al ver voor 2022 energiecrisis en zal het dat ook nog lang blijven, zolang we onze energie uitbesteden aan de vrije markt. En de vrije markt, die pakken een andere keer nogal aan. Maar wat we vandaag kunnen doen is mensen in nood helpen. Huurders met blokverwarming hebben ook dit jaar weer enorme navullen ontvangen tot duizenden euro's. De SP heeft afgelopen maanden met vele huurders gesproken en ook schrijnende verhalen gehoord. Want met één brief zijn huurders die al weinig hebben in onzekerheid gestort. Zij dreigen acuut in de armoede te belanden. En vorig jaar zijn deze mensen gecompenseerd. En dat moeten we dit jaar ook weer doen. Dat is het standpunt van de SP. En we hebben ook geluisterd naar andere partijen in deze raad. Die willen ook een bijdrage van de woningcorporaties. Die zijn ook verwerkt in het amendement wat ik hierbij op wil indienen. Zet huurders met blokverwarming niet voor het blok.

Dat dient de SP in samen met PvdA, GroenLinks, CDA, D66 en de Stadspartij. Tot slot, dit is natuurlijk geen structurele oplossingen. Er moeten meer maatregelen komen voor de langere termijn om dit soort heffing in de toekomst zoveel mogelijk te voorkomen? En dankzij het CDA loopt er al een op een loopt er al een onderzoek naar de oorzaak van naheffingen? Laten we, wanneer de uitkomst zou zijn, meteen doorpakken met gezamenlijk actieplan met de woningcorporaties. Maar laten we vooral vandaag in ieder geval de mensen helpen die in het hier en nu gedupeerd zijn, zodat zij zonder zorgen de kerst in kunnen gaan. Dank u wel, voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Wie kan ik dan antwoord geven, mevrouw Brand. Naam spreker 7: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Ja, op 12 december heeft of hebben eigenlijk de deelnemers aan het inwonersberaad zijn met waardevolle adviezen gekomen om Nijmegen schoner te maken. Er zijn echter geen financiële middelen om uitvoering te

kunnen geven aan deze adviezen. Dit doet wat de PvdA betreft geen recht aan de inzet van de deelnemers en de mate waarin de politiek de burger serieus neemt. Nu we bij deze tweede voortgangsmonitor een positieve afwijking zien, vinden we het ook een goed moment om de dekking daarvoor te regelen. En daarom dienen we met steun van de Stadspartij Nijmegen, Partij voor de Dieren, CDA en SP het amendement poen voor proper afdekken tegen afval in om 150 duizend euro vrij te maken om hier invulling aan te geven. En de heer Wieken zei het al. Voor veel sociale huurders met blokverwarming zijn de hoge naheffingen een enorme klap. We zien bedragen oplopen tot duizenden euro's bij mensen die de financiële schok simpelweg niet kunnen opvangen. Er zijn veel inwoners die 7 DEBATSTUKKEN komen spreken bij de gemeenteraad en ook de PvdA heeft veel inwoners gesproken. En vorig jaar heeft de gemeente laten zien dat we deze huishoudens niet laten vallen. En volgens de PvdA moeten we dat opnieuw nu ook regelen. Het amendement dat net is aangekondigd dat zorgt ook voor gerichte compensatie en zet ook druk op de woningcorporaties, die dan ook zelf hun verantwoordelijkheid moeten nemen. En zo voorkomen we dat mensen dit jaar in onzekerheid blijven leven door een falend energiesysteem. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Wie kan ik dan het woord geven? Mevrouw Mijling.

Naam spreker 8: mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Ja, voorzitter, dank u wel. Ja, het CDA heeft al eerder inderdaad gepleit om te onderzoeken waar deze naheffingen bij blokverwarming vandaan komen. Met een meerderheid van de Raad is dat ook aangenomen. En wij kijken uit naar de uitslag van dat van het onderzoek. Want de vraag is inderdaad wel als er dan bijvoorbeeld al labels zijn die goed zijn, de labels van de van de woningen, waar ligt het dan wel aan? Dus het is ook goed om te kijken van hé, woningcorporatie, wat kun je zelf doen? In het verleden hebben wij de eenmalige steun ook gesteund om mensen dus te helpen die in financiële problemen zouden komen. Dat zullen we dit jaar ook weer doen. Maar nogmaals, wij willen als CDA wel graag dat er gekeken wordt naar een oplossing en of dat ligt bij ons of dat het ligt bij de woningcorporaties. Wij denken het laatste. Dus we gaan ervan uit dat dit de laatste keer is dat de gemeente moet bijspringen en dat de woningcorporaties hun verantwoordelijkheid neemt vanaf komend jaar. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Wie kan ik dan het woord geven? De heer Lokker. Naam spreker 2: De heer Lokker (Raadslid GroenLinks) Ja, dank u wel, voorzitter. Het gaat natuurlijk ook over de tweede voortgangsmonitor, dus ik zag de heer Van Elferen zo sneu zitten. Dus daar ga ik dan toch nog even iets over zeggen.

We hebben veel meer geld uitgegeven dan dat we eigenlijk hebben begroot. Dat vinden GroenLinksers altijd heel fijn. De wethouder Financiën vindt dat wat minder, maar gelukkig is er ook veel meer geld, komt er waarschijnlijk veel meer geld binnen dan dat we hebben. Dus dan komt het dan toch allemaal nog goed. Dan de twee amendementen. We constateren ook hier dat er een hogere naheffing heeft gekomen op de bij de inwoners van verschillende complexen met blokverwarming. En de heer Wieken zei het al, maar het blijkt, maar weer dat we, wanneer we afhankelijk zijn van zijn van de markt voor een basisvoorziening als energie. Dan zijn we er allemaal slecht af. En we denken graag mee met de heer Wieken, omdat al die hele markt maar een keer af te schaffen. En zeker als ik hoor wat voor stress dat heeft opgeleverd bij een aantal van onze inwoners die ook hebben ingesproken een aantal keren, en met wie we ook zelf hebben gesproken, is dat enorm verdrietig, omdat zij zonder duidelijk signaal vooraf van de

woningcorporatie een brief met een naheffing hebben gekregen, terwijl de woningcorporatie had moeten bedenken wat een impact dat op inwoners zou kunnen hebben. We vinden dat onzorgvuldig en dat stelt ons ook wel teleur. Dus we zijn daarom wel blij dat dit amendement niet alleen de verantwoordelijkheid neemt als wij als gemeente, maar dat we daarmee ook de woningcorporatie zeggen het is ook wel echt aan jullie om hierin iets aan te doen. Dus daarom dienen we het van harte mee in. Dan het amendement van de PvdA inwoners beraad. Wij zijn ontzettend blij dat de inwoners beraad is afgerond. Keurig netjes op tijd ook overigens, ondanks dat daar volgens mij nogal wat stress over zou zijn of dat allemaal wel zou lukken voor de verkiezingen. Nou, dat is volgens mij keurig gelukt. We zijn heel erg benieuwd naar het eindrapport. We hebben al wat goede dingen gehoord bij de afgelopen vrijdag. We zijn blij dat er wat geld voor vrijgemaakt wordt volgens mij. Of de vraag is of dat genoeg is. Maar volgens mij is het mooi om dan bij de begroting volgend jaar daar in ieder geval goed over na te denken, hoe we dit ook structureel op kunnen lossen. En we kijken uit naar de inhoudelijk inhoudelijke dingen, maar daar zit in ieder geval geld bij. Dus we zullen ook voor dat amendement stemmen. Dank u wel.

Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Wie kan ik voorts nog het woord geven bij dit agendapunt? De heer De Gram. Naam spreker 10: De heer De Gram (Raadslid Partij voor de Dieren) Dank u wel, voorzitter. Ja, de voortgangsmonitor en de twee amendementen. Om als eerste te beginnen met de voortgangsmonitor. Wat wij ook in de ronde zeiden. Wij vinden het heel erg jammer dat een aantal potjes voor duurzaamheidsdoelen doorgeschoven zijn of zijn afgeschaald, omdat we landelijk geld hebben gekregen. Daar hebben we daar ook al over gezegd. Daar hebben we eigenlijk echt geen tijd voor om daarin om daarin te vertragen. En eigenlijk zien we dat ook bij de blokverwarming terug. En daar sluit ik aan bij mevrouw Mijling. Het is ook aan de woningcorporaties om dan te zorgen dat die energie kosten omlaag gaan. En wat ons betreft vooral door extra hard inzetten op die verduurzaming. Dus daarom dienen wij ook het amendement voor nu graag mee in. Maar wel met de nood dat dat wel echt werk aan de winkel is aan die kant. En hetzelfde geldt voor de motie of het amendement van de Partij van de Arbeid. Ja, als er geen geld is om uit te voeren wat we hebben uit het burgerberaad hebben gehaald, dan hadden we net zo goed geen burgerberaad kunnen doen. Dus wij vinden het een goed idee om dat budget vrij te maken. Dank u wel, voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u.

Ik kijk nog even rond. Mevrouw Grutters. Naam spreker 3: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, voorzitter, dank je wel. Ja, om te beginnen eerst het amendement wat we samen indienen, onder andere met de met de PvdA, het geld voor het bewonersberaad op het lopende inwonersberaad. En voordat ik billenkoek krijg van deze wethouder natuurlijk. Ik weet heel goed dat het niet de manier is waarop het hoort, maar we hebben natuurlijk ook bij de staatsbegroting geld vrijgemaakt voor een grote schoonmaakactie in de stad. En het mag natuurlijk niet zo zijn dat het bedrag wat daar naartoe gaat er toe leidt dat er straks voor het inwonersberaad niet voldoende geld is. Daar moeten we voor zorgen en dit amendement corrigeert dat en daarom dienen we dat meer in. Voor wat betreft de blokverwarming. Ik sluit me eigenlijk helemaal aan bij de woorden van mevrouw Mijling van het CDA. Zo zit de Stadspartij er ook in. Natuurlijk, we moeten deze mensen hebben helpen, maar we kunnen dit niet blijven doen. Dus het is vooral ook zaak dat die corporaties een trigger krijgen en gaan zorgen dat dit never niet meer voorkomt hierna. Bij deze.

Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Goed, ik kijk even of er andere woordmeldingen nog zijn. Moet even over. Jazeker, mevrouw Bouwmans. Naam spreker 11: Mevrouw Bouwmans (Raadslid D66) Dank u wel, voorzitter. Ja, een paar weken geleden zei ik tijdens de Kamerronde al dat de tweede voortgangsmonitor mijn lievelings debat van de avond was. En dat was natuurlijk een heel slecht grapje. Dus ik vond het ook niet heel per se nodig om het er vanavond weer over te hebben. Maar ja, die blokverwarming. Ja, daar moeten we wel iets mee, want die blokverwarming begint letterlijk bijna een blok aan ons been te worden als we niet als we niet gaan uitkijken. En ja, die bewoners moeten gecompenseerd worden. Hier moeten we iets mee. En we dienen het amendement van de heer Wieken dan ook graag mede in. En je kunt je natuurlijk afvragen of het de meest koninklijke weg is. Dat denk ik niet. En of het op welke manier dan ook een langetermijnoplossing is, denken wij ook niet. Want als er niets gebeurt, dan kun je natuurlijk voorspellen dat dit volgend jaar weer zal gaan spelen. En hoe ziet het college dat? En hoe ziet het college ook de rol van de woningcorporaties in deze kwestie. Want nou ja, wij hebben daar onze vragen over en we hopen ook dat het college daar stevig over in gesprek zal willen.

Verder is er al veel gezegd over de blokverwarming, dus wat dat betreft, zal ik niet in herhaling treden en wacht ik graag even met de termijn van het college af. Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Verder geen woord melding in de eerste termijn? Nee, dan ga ik het woord geven aan het college. Allereerst wethouder Van Elferen. Naam spreker 12: De heer Van Elferen (Wethouder) Ja, dank u wel, voorzitter. We bespreken naast de tweede voortgangsmonitor en sommigen van u hoorde ik al een reserve van maken, over of dat wel het goede moment was om naar een dekking uit zo een voortgangsmonitor te grijpen. Het was wat het college betreft niet het is een beetje als het in de zestigste minuut bij NEC met twee één voorstaat. Dan ga je ook niet naar huis omdat je al gewonnen hebt. Dat is een beetje vroeg. We weten nog niet dat resultaat dit jaar wordt van onze gemeentefinanciën. En u geeft het geld al uit, omdat u ergens een plus ziet staan. En dat vindt het college niet verstandig ten aanzien van amendementen. Het amendement van de PvdA. Het college deelt volledig de grote waardering voor het voor het voor het inwonersberaad. Een prachtig proces waar waarschijnlijk ook mooie uitkomsten uit komen en binnenkort bespreekt u ook die uitkomsten en ook wat het kost. En het budgetrecht in deze stad ligt voor altijd bij u en bij niemand anders.

Dus het is overbodig en ook erg onlogisch om nu al een bedrag waarvan u nog niet weet of het nodig is, of het te weinig is, of teveel is, of het structureel of structureel moet zijn, omdat nu al uit de algemene middelen te halen. Dus we ontraden het amendement en voor het amendement geef ik het woord aan de voorzitter, maar die wil het misschien aan mijn collega Brom geven. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Zo is het. Wethouder Brom. Naam spreker 13: De heer Brom (Wethouder) Dank u wel, voorzitter. De pijn die blok verwarming heet. Daar gaan we het over hebben. Daar hebben we het eerder al over gehad, ook tijdens een kamerronde. We hebben in eerdere instanties hebben we inderdaad zijn wij gul en ruim zijn wij bijgesprongen om te zorgen dat dat de energie dat dat niet de strop wordt van de van de bewoners. En de laatste keer dat wij gesproken hebben, hebben we ook een. Is er ook een motie is er aangenomen om eerst eens te gaan onderzoeken van waar komt het vandaan? We lopen hier tegen bepaalde grillig heden aan die niet goed te verklaren zijn. Hele grote verschillen in afrekeningen. Het is niet te verklaren of wanneer het een

hoekpand is of wanneer het er tussen pand is. En dat moet eerst nader onderzocht worden. Dus daarin roep ik u toch op om eerst dat onderzoek af te wachten. Het tweede is, u roept ons op en die begrijp ik heel goed om dringend te zijn, misschien wel een beetje dwingend te zijn naar de woningcorporaties. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Een vraag van de heer Wieken. Naam spreker 6: De heer Wieken (Raadslid SP) Ja, het college zegt wacht dat onderzoek af, maar dat doen wij ook. In dit voorstel wordt gezegd, op basis van de uitkomsten van dat onderzoek, ook meteen een plan te maken met de corporaties. Dus volgens mij wachten wij het keurig af en is het daarom ook juist goed om nu al wel af te spreken dat we ook wat gaan doen met wat er uit komt. Is het college dat met mij eens? Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Wethouder Brom. Naam spreker 13: De heer Brom (Wethouder) Nou, we weten nog niet wat er uit komt. Laten we dat even voorop stellen, want anders hadden we geen onderzoek nodig gehad. Alleen de grilligheid die we zien bij betalingen tussen de zeg even tussen de 500 en de vijfduizend euro, dat zegt wel iets. Dat dat betekent, iets dat er ergens iets niet goed zit. En waar zit het nou precies? En dat willen we ook bij dat onderzoeken wilden we dat nader onderzoeken.

En dan krijg je bijvoorbeeld ook de vraag hoe zit het met de voorschotbedragen? Heeft een voorschotbedrag, want ik ben ook bij bewoners geweest en bij bewoners geweest die zeggen wel, wij hebben ons voorschotbedrag hebben verhoogd en wij worden niet ondersteund. Dus dan gaat het over eerlijkheid, rechtvaardigheid, dat soort dingen meer. En ik begrijp heel goed dat de dat dat er ernst en ondersteuning nodig is. Die begrijpen we heel goed. En dan komen we terug bij de woningcorporaties. U roept ons op om stevig in gesprek te gaan met de woningcorporaties. En natuurlijk willen we stevig in gesprek gaan. Alleen de woningcorporaties moeten dan ook wel met ons in gesprek willen. We proberen het we zullen daar ook best wel ons best voor doen, maar het is in eerste instantie is het tussen huurder en de woningcorporaties om daar goede afspraken te maken. Daarnaast, bij het verwarmen van de woningen is natuurlijk de ook de is van de huurder en tussen de huurder en de verhuurder wil ik ook nog even meegeven dat wij ook energiecoaches hebben die wij graag willen inzetten. En de verduurzaming van woningen, dat we die ook wel stevig willen stimuleren. Dus al met al, tot zover. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. U raad ik ook even in het tweede termijn of er behoefte is om te reageren. De heer Wieken niet. Die gaat op een smartphone verder. Zijn er anderen? Toch wel.

De heer Wieken. Naam spreker 6: De heer Wieken (Raadslid SP) Ja, dank, voorzitter. Ik wil om te beginnen alle partijen bedanken die met de SP hebben meegedacht over dit amendement. En ik wil ook vooral de huurders bedanken voor de moed waarmee zij hun verhalen hebben gedeeld. We hebben het college nog willen meegeven. Ik snap al, ik snap de argumenten van het college voor. Die snap ik wel hoor, maar ik wil ook het college even meegeven als het om blokverwarming gaat. De helft van de kosten van blokverwarming zit niet in het eigen stookgedrag. Die zit gewoon in de verwarming van de gezamenlijke ruimte, onderhoud van de leidingen et cetera. En dat zijn kosten waar huurders geen enkele controle over hebben. Dus als het gaat om rechtvaardigheid, zou ik dan dit zeker ook meenemen. En ik wil nog even kort iets zeggen over een ander amendement. Want wij dienen het amendement van de PvdA van harte

mede in over het inwonersberaad. Het is goed dat inwoners beraad er is. Nu toch moeten we ook zorgen dat er geld is voor de uitvoering van die adviezen. Dus daarom dienen wij dat mee in. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u. Mevrouw Brand, vervolgens. Naam spreker 7: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Ja, ik wil eigenlijk nog iets toevoegen aan het verhaal van de heer Wieken, als het gaat over die blokverwarming. Ja, we kunnen niet gaan wachten. We kunnen mensen niet op kosten gaan jagen en zo ken ik deze wethouder echt, echt oprecht niet. En daar schrik ik dan wel van als hij zegt jij moet het onderzoek afwachten. Nee, dat gaan we niet doen. Daar kunnen we gewoon niet mee akkoord gaan. Die mensen kunnen toch niet op, op de dat zij gewoon zoveel moeten betalen. En dan tegen mensen zeggen ja, u wacht maar even op dat onderzoek. Ik vind dat echt geen antwoord geven op vragen en daarom denk ik dat we dit juist nu moeten regelen. En ja, is de Koninklijke weg. Uiteindelijk gaat de Raad er ook over. Zullen we zien of de Raad in meerderheid hier voor stemt? Het geldt voor hetzelfde voor het amendement over het afval of inwonersberaad. Wij denken dat het wel gewoon kan. En ja, ik zou zeggen ook de partijen die zich nog niet hebben gehoord. Stem gewoon voor deze twee voorstellen, want dan maken we de stad echt beter.

Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ander woord melding op een tweede termijn? Kijk even rond. Speed, speed. Nee, dat is niet het geval. Ik kijk nog even naar het college of er behoefte is. Niet hè? Nee, dan gaan we stemmen. Ja, allereerst over de amendementen. Het amendement wat eerste zin dient, had de titel, zet huurders met blokverwarming niet voor het blok. U stemmen graag. Met 35 stemmen voor en vier tegen is dat amendement aanvaard. En dan het amendement poen voor proper, aftikken tegen afval. U stemde graag. Met 34 voor, vijf tegen is ook dat amendement aanvaard. En dan het raadsvoorstel over de tweede voortgangsmonitor. U stemmen daarover graag. Dat voorstel is unaniem aanvaard. Dank u wel. Dan voor het volgende agendapunt zou ik mevrouw Brand even willen vragen de voorzittershamer over te nemen. Naam spreker 7: Mevrouw Brand (Plaatsvervangend voorzitter) Ik schrok er zelf van. U zag het ook, hè? Ik wist ik wist helemaal niet dat dit kon. Maar nu ik dit weet. Naam spreker 1: De heer Bruls (Burgemeester) Apparaat. Het apparaat is ook maar één voorzitter ingesteld. Dat zal zijn. Naam spreker 7: Mevrouw Brand (Plaatsvervangend voorzitter) Nou, dat dat zal het vast zijn. Maar nu zit er een andere voorzitter. Goed, we gaan door naar agendapunt 7.2 raadsvoorstel Visie op de dienstverlening. Wie mag ik daarover het woord geven? Dat is de heer Verschuren.

Naam spreker 14: De heer Verschuren (Raadslid D66) Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, nu ik een aantal jaren rondloop in deze stad. In deze raad overheerst bij mij vooral één gevoel. Dat is trots. Trots op wat wij als gemeente doen en trots op de stad waar ik in woon. Dag in, dag uit maken we voor een heleboel Nijmegenaren een groot verschil. Bij iets eenvoudigs als een paspoort, maar ook wanneer iemand vastloopt in schulden, zorg nodig heeft of ondersteuning nodig heeft bij werk en inkomen. En voorzitter, laat ik daarom met een compliment komen aan het college en de ambtelijke organisatie voor de visie die we hier bespreken. Het is helder, doordacht en zet de Nijmegenaren centraal. Juist dat is belangrijk omdat wij als overheid een bijzondere positie hebben. Mensen kunnen niet kiezen met welke gemeente ze te maken hebben. Wij hebben een monopolie positie en dat vraagt van ons extra zorgvuldigheid en menselijkheid.

Bovendien vraagt dat van ons dat wij niet alleen het goede doen, maar ook zorgen dat mensen met wie wij contact hebben, zich gehoord en gezien voelen. En voorzitter, precies daarom dien ik vandaag met een heleboel andere partijen samen het amendement in. Uitgangspunten voor de menselijke maat in. Het sluit aan bij de visie en maakt expliciet wat wij onder de menselijke maat verstaan. Vanuit het perspectief van de inwoner. Dat medewerkers zich betrokken tonen. Dat er tijd is om te luisteren. Dat er niet steeds opnieuw het verhaal opnieuw verteld hoeft te worden. En dat er ruimte is om samen te zoeken naar wat passend is, wanneer de regels knellen. En voorzitter, we voegen geen extra regels toe, maar we geven richting. We geven hiermee het signaal aan de inwoners die nu net weglopen overigens. Maar dat hun persoonlijke situatie er echt toe doet. Sorry, maar dat is een persoonlijke situatie er toe doet en dat dat het vertrekpunt is in het contact met de gemeente. En we geven het signaal aan de medewerkers in de uitvoering, zodat zij nog meer ruimte voelen en vertrouwen voelen om vanuit hun vakmanschap te gaan werken. Voorzitter, de lokale overheid houdt in de ogen van onze inwoners niet op bij de gemeentelijke organisatie. Ook organisaties als Windkracht tien Sterk en woningcorporaties spelen een belangrijke rol in het contact met onze inwoners.

En daarom zouden we graag zien dat we kijken hoe we richting kunnen geven aan deze visie en hoe we dat kunnen verbreden naar de semipublieke organisaties. Daarom dienen wij wederom samen met een groot aantal andere partijen de motie, samen Samenwerken aan mensgerichte dienstverlening in. En voorzitter, tot slot. Ik voel me trots op wij hier hoe wij hier de laatste jaren aandacht hebben gegeven en aandacht gevraagd hebben voor de menselijke maat. In debatten, in technische sessies, maar ook in de verrassend mooie werkvormen de laatste weken met een waarderend die dialoog en met een interactief stadsgesprek steeds met dezelfde kern. Wil je de systeemwereld van beleid en regels samenbrengen met de leefwereld van een van onze inwoners, dan zul je oog moeten hebben voor hun perspectief. Dank je wel, voorzitter. Naam spreker 7: Mevrouw Brand (Plaatsvervangend voorzitter) Dank u wel. Wie mag ik vervolgens het woord geven? Aan u. Aan u het woord. Naam spreker 15: De heer Salemans (Raadslid Partij voor de Dieren) Dank u wel, voorzitter. Voor ons is een goede dienstverlening geen extraatje, maar een basiskwestie van rechtvaardigheid en vertrouwen in de gemeente. De Nijmegenaren centraal. Betrouwbaarheid, inclusiviteit en toekomstzekerheid zijn daarin de menselijke maat. Eén punt ligt ik er even tussenuit.

Inwoners moeten zelf kunnen kiezen hoe zij contact hebben met de gemeente, digitaal en analoog, zonder dat digitaal, tenzij de norm wordt. Juist voor mensen met beperkte digitale vaardigheden. Stress door schulden. Mensen die de Nederlandse taal in mindere mate of niet vaardig zijn, of voor mensen met een beperking, is een balie, telefoon of hulp in de wijk geen luxe, maar een basisrecht en zelfs een noodzaak. Dit is een juiste uitgangspunt. Kortom, deze visie zet wat ons betreft in op de juiste koers en daarbij steunen wij de motie van D66. We zijn nog wel benieuwd naar de reactie van het college op het amendement van D66, maar ook daar zien wij een positieve noot in om dit te verankeren in de visie. En daarbij zijn wij behalve het college, ook de heer Verschuren van de fractie van D66, ook erkentelijk voor het verrichte proactieve werk met betrekking tot dit dossier. Dank u wel. Naam spreker 7: Mevrouw Brand (Plaatsvervangend voorzitter) Dank u wel, meneer Salemans. En wie mag ik het woord geven? De heer Van Luik. Naam spreker 16: De heer Van Luik (Raadslid CDA) Ja, dank u wel, voorzitter. En ik ben ook bijzonder content als CDA met samenwerking met de heer Verschuren hebben gehad vanuit D66 om ook te komen tot deze uitgangspunten.

Want ja, het is heel moeilijk om ook als gemeenteraad nou te sturen op de manier waarop de ambtelijke organisatie invulling geeft aan de kaders die wij als gemeenteraad meegeven. En dat is altijd een ja, een spanningsveld zeg maar. Het college is er uiteraard voor

verantwoordelijk, voor de dienstverlening. En als gemeenteraad vinden wij ook wel iets namens onze inwoners van hoe de gemeente met ze omgaat. En dat is altijd een spanningsveld om daar goed op te kunnen sturen. We denken dat hier met deze het plan wat voorligt vanuit de gemeente, dat daar een heel prachtig voorstel zit wat het college gedaan heeft om die dienstverlening te verbeteren. En we zijn ook heel blij dat het aandachtspunt van het verschil tussen ruimtelijke dienstverlening en de sociale dienstverlening in onze stad, dat het college daar ook mee in ieder geval aan de slag zou gaan om dat ook wat meer gelijk te trekken. En we zijn ook heel blij met het amendement, ook van de heer Verschuren. Wat we uiteindelijk samen hebben kunnen schrijven om juist een aantal aandachtspunten, een aantal ja, richting mee te geven als gemeenteraad juist. Het is namelijk heel erg belangrijk dat wij richting de ambtelijke organisatie als gemeenteraad, laten zien hoe belangrijk wij het vinden dat die dienstverlening, ja, de mens weer centraal stelt. We minder vanuit de regeltjes gaan nadenken, vanuit die ambtelijke en beleidstechnische regels die we maken, maar juist de mens centraal gaan stellen. Gaan vragen naar wat de problemen van die mensen zijn en proberen die problemen op te lossen en dat als prioriteit te gaan zien.

En dat is ontzettend belangrijk dat je ook de ambtelijke oriëntatie weet, dat de gemeenteraad achter de mensen staat, achter de medewerkers staat en dat wij hen daar ook een enigszins rugdekking in kunnen bieden. We hopen dat dit stuk daaraan bijdraagt. We hopen dat het amendement daaraan bijdraagt dat wij als gemeenteraad dit onderstrepen. En daarom zijn wij als CDA ontzettend enthousiast over het voorliggende stuk. Dank u wel. Naam spreker 7: Mevrouw Brand (Plaatsvervangend voorzitter) Dank u wel. Wie mag ik dan het woord geven? De heer Lokker. Naam spreker 2: De heer Lokker (Raadslid GroenLinks) Ja, dank u wel, voorzitter. De gemeente is er voor de Nijmegenaren, zoals dat zo mooi in deze visie staat. En dat zou natuurlijk vanzelfsprekend moeten zijn. En daarom is het ook zo goed dat we als gemeente blijven zoeken naar hoe we dat in onze dienstverlening echt kunnen verankeren. Met deze visie gebeurt dat. En daar zijn we als GroenLinks dan ook heel blij mee. Zo zetten we als voorbeeld bijvoorbeeld in het gemak om zaken digitaal dingen te regelen voor mensen die dat fijn vinden. Maar houden we in die visie ook expliciet aandacht voor mensen die bijvoorbeeld digitaal minder vaardig zijn of om andere redenen vastlopen? En zo zorgen we dat er altijd een analoog alternatief wordt geboden. Dat is maar één voorbeeld, maar anders zitten we hier nog heel erg lang.

Natuurlijk is een visie altijd nog wat minder concreet. We kijken uit naar de uitvoeringsagenda en als reactie op de voorstellen van D66. Meer aandacht voor de menselijke maat zit al heel erg in het stuk, maar hoe meer aandacht we daar voor kunnen hebben, hoe beter. Daarom zullen we dan ook voor de voorstellen van D66 stemmen. En ook vol enthousiasme voor de visie. Dank u wel Naam spreker 7: Mevrouw Brand (Plaatsvervangend voorzitter) Dank u wel. Wie kan ik verder het woord geven? De heer Eigenhuijsen. Naam spreker 17: De heer Eigenhuijsen (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Nou, Stadspartij voorzitter. Dank u wel, voorzitter. Vandaag mag ik uw visie bespreken die in de Kamer ronde door een fractie van de Stadspartij is besproken. Dank voor het voorwerk, mevrouw Eigenhuijsen. Voorzitter, vandaag ligt er een visie voor die een duidelijke koers staat voor onze gemeente, de Nijmegenaren centraal. Waarom is dit zo belangrijk? Omdat onze samenleving steeds complexer wordt en het vertrouwen in de overheid onder druk staat. Nijmegenaren hebben vaak geen keuze. Voor veel zaken moeten ze bij ons zijn. Dat maakt het onze verantwoordelijkheid om onze dienstverlening niet alleen goed, maar uitstekend te organiseren. Wat maakt deze visie sterk? Allereerst de harde kern. De heldere kern. We zetten de Nijmegenaren centraal. Niet de regels, niet de systemen, maar de mens. Dat betekent eenvoud,

duidelijkheid en menselijke maat. Maar wat zijn de uitgangspunten voor die menselijke maat? Dat leggen we vast met het amendement dat D66 zojuist heeft ingediend. En met de motie vragen we onze partners in de stad om dat ook te doen. Die nemen we dan ook heel graag mee in. Daarnaast zijn er vier krachtige waarden die richting geven aan deze visie. Betrouwbaar, inclusief Nijmegenaren, gedreven en toekomstgericht. Kortom, met deze visie staat er een grote trap. Grote stap naar een gemeente die betrouwbaar, inclusief en toekomstgericht is. Een gemeente die niet alleen regels uitvoert, maar ook oog heeft voor de mens achter die regels. Dank u wel. Naam spreker 7: Mevrouw Brand (Plaatsvervangend voorzitter) Dank u wel. Dan kijk ik even verder rond. De heer Van 't Klooster. Naam spreker 18: De heer Van ’t Klooster (Raadslid PvdA) Dank u wel, voorzitter. Ja, de samenleving wordt complexer en inwoners voelen een steeds grotere kloof met de politiek. De PvdA-fractie is dan ook blij dat het college met deze nieuwe visie op de dienstverlening komt, omdat we van inwoners horen dat zij nog steeds te vaak van loket naar loket worden gestuurd. Er wordt nog vaak onvoldoende gedacht vanuit de inwoner en te veel vanuit het systeem van de gemeente. Dat moet veranderen. Aan mooie woorden ontbreekt het in de nieuwe visie niet. Maar met mooie woorden alleen is de Nijmegenaren nog niet geholpen.

Uiteindelijk is het de kunst om de mooie woorden te vertalen naar goede daden die daadwerkelijk verandering brengen. En toegankelijk een toegankelijke gemeente die naast haar inwoners staat. De menselijke maat weer de standaard. De menselijke maat houdt in dat de gemeente naast de Nijmegenaar staat en luistert in plaats van iemand beoordeeld aan de hand van een formulier. Om het belang van deze menselijke maat expliciet te maken, dienen wij samen met D66, de Stadspartij en de SP het amendement over dit onderwerp in. Voorzitter, zoals aangegeven valt of staat de dienstverlening met de uitvoering. Een goede uitvoering kan alleen tot stand komen als we luisteren naar mensen uit de dagelijkse praktijk van die dienstverlening. Zij weten waar nu de knelpunten en de kansen liggen. Ik heb dan ook een vraag aan de burgemeester of hij hier of hij dit herkent. Dat de expertise uit de ambtelijke organisatie kan helpen om de visie op de dienstverlening nog beter te maken. En of de burgemeester bereid is om hier gebruik van te maken? Dank u wel. Naam spreker 7: Mevrouw Brand (Plaatsvervangend voorzitter) Dank u wel, meneer Van 't Klooster. En mag ik u vanaf deze plek feliciteren met uw maidenspeech in deze zaal. Goed, dan gaan we verder. Zijn er nog woordmeldingen in de eerste termijn? Dat is niet het geval. Dan gaan we voor de eerste termijn naar het college.

Naam spreker 1: De heer Bruls (Burgemeester) Ja, dank u wel. Ik heb zo nog wel even een verduidelijkende vraag aan de heer Van 't Klooster op een vraag die hij stelde. Maar dat kan ook wel zo meteen. Laat ik beginnen met de hoofdmoot. Dank voor uw inbreng. Ik hoor zelfs een paar keer het woord enthousiasme hier spreken. Daar moet ik mee opletten, want u weet dat ik dat allemaal onthoud. Maar dank daarvoor. Vooral ook degene die natuurlijk bij het hele voortraject zijn betrokken. Maar dank ook aan uw inbreng. En ook bijzonder de heer Verschuren, die er heel veel tijd in heeft gestopt en dat heeft onder andere uit geleid tot dit hoogtepunt, namelijk amendement en motie. Maar misschien zeg ik ook richting de heer Verschuur en anderen. Is het traject wat de afgelopen jaar op verschillende punten heeft plaatsgevonden, begint ook met een rekenkameronderzoek op zich al een mooie reden om dit het jaar van de dienstverlening te noemen. Niet omdat er jaren zijn waarin we zonder dienstverlening leven. Want dat dat er wel beleidsmatig in mijn herinnering nog niet zoveel aandacht aan het thema dienstverlening is geweest. Dus dank daarvoor. Voorzitter, voor het overige kan ik het vrij kort houden. Het college vindt het een hele goede oproep, die in de motie staat om ook met andere partijen te kijken of je zoveel mogelijk vanuit dezelfde principes dienstverlening kunt hanteren.

We hebben uiteraard voortdurend gesprekken met andere partijen en

zeker als verbonden partijen zijn, maar dat is zeker goed om dat nog eens expliciet vast te leggen met betrekking tot het amendement. Ik heb dat de heer Verschuren voor kunnen leggen, maar als ik heel flauw zijn, zou ik zeggen. Het is eigenlijk bijna overbodig, want het is zo verankerd in deze dienstverleningsvisie. Maar toch heeft het college na amper beraad gezegd. Nou, wij vinden dit meer dan een amendement wat overbodig is. Dit is een heel belangrijk teken. De heer Verschuren gaf het zelf aan. Ik hoop dat hij dat ook deelt. Die woorden van de heren Verschuren, namelijk. Het is een signaal naar inwoners. Dat is evident. Als je kiest voor de menselijke maat, zeg je iets hoe je inwoners wil behandelen. Nijmegenaren, het hoeft ook niet inwoners te zijn die hier langs komen, maar ook naar medewerkers en via medewerkers zeg ik ook naar allerlei andere instanties. Want daarmee zegt u wel iets op de immer nimmer stoppende discussie tussen alles protocolleren en regels maken om daarmee rechtvaardigheid voor iedereen mogelijk te maken. En aan de andere kant nul regels en maximale menselijke maat alleen maar individueel afdoen. Kiest u wel voor een stipje meer naar die kant? En het college is het daar van harte mee eens. Laat iedereen buiten deze zaal die daar ook mee te maken heeft. Ik ga geen beroepsgroepen functies noemen.

Ook tot bezinning komen de eerstvolgende keer als er weer een advies wordt neergelegd om meer regels te gaan opleggen. Want dat is niet per se tegemoetkomend aan meer menselijke maat. En meneer Van Luik, de ambtelijke organisatie kunt u niet aansturen, maar u heeft gelukkig van doen met een immer gevolatiel en wendbare en tot was kneedbare burgemeester. Dus er komt altijd goed. Ja, die had ik nog tegoed. Ik had nog een vraag van de heer Van 't Klooster. Hij vroeg aan mij of ik het me in wilde zetten voor meer expertise uit de ambtelijke organisatie. Of bedoel hij expertise juist van buiten de gemeente? Want het eerste ben ik het uiteraard mee eens. Naam spreker 7: Mevrouw Brand (Plaatsvervangend voorzitter) Dat wacht even, meneer Van 't Klooster. Ik wil heel even kijken of het college hier nog verder op wil reageren, want dan kunt u in tweede termijn, meneer Van 't Klooster hier nog op reageren. Maar dan ga ik even inventariseren of er nog in tweede termijn of daar een behoefte aan is bij uw raad. Ja, maar dan ga ik eerst even binnen, meneer Van 't Klooster, om antwoord te geven op de vraag En dan kom ik dan bij u, meneer Bakker. Meneer van 't Klooster. Naam spreker 18: De heer Van ’t Klooster (Raadslid PvdA) Ja, dank u wel. Hierbij gaat het echt aan de mensen die uiteindelijk het moeten gaan uitvoeren. Dus aan het loket zitten ook binnen de gemeente inderdaad.

Naam spreker 7: Mevrouw Brand (Plaatsvervangend voorzitter) Goed. En dan komt daar misschien zo nog een reactie op. Dan kijk ik naar meneer Bakker. Naam spreker 19: De heer Bakker (Raadslid VVD) Dank, voorzitter. En VVD-fractie wil het college graag bedanken voor het mooie voorstel en de fractie van D66 voor de amendementen en motie, die wij allen van harte zullen steunen. Naam spreker 7: Mevrouw Brand (Plaatsvervangend voorzitter) Dan kijk ik nog even of er behoefte is aan een ander woord melding. Dat is niet het geval. Dan gaan we nog één keer terug naar het college. Burgemeester Bruls. Naam spreker 1: De heer Bruls (Burgemeester) Nee, in het antwoord op de vraag op de vraag van de heer Van 't Klooster dank voor de duiding. Het antwoord is volmondig ja. Dit hele stuk is ook al daarop opgesteld, maar het geldt ook en vandaar mijn vraag voor expertise waar we graag gebruiken voor mensen van buiten. Dat kunnen mensen zijn die in contact treden met de gemeente, maar ook die soms expertise op andere terreinen of andere organisaties hebben opgebouwd.

Naam spreker 7: Mevrouw Brand (Plaatsvervangend voorzitter) Goed, dan gaan we stemmen en dan beginnen we met stemmen over de motie Samenwerken aan mensgerichte dienstverlening. Uw stem alstublieft. Deze motie is met 35 stemmen voor en vier tegen aangenomen. Dan gaan we naar het amendement, uitgangspunten voor de menselijke maat. En dit amendement is unaniem aangenomen. Dan gaan we nog stemmen over het raadsvoorstel. Ook uw stemmen alstublieft. En ook het raadsvoorstel is hiermee unaniem aangenomen. En dan geef ik het woord weer terug aan u voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel, mevrouw Brand. Op mij laat agendapunt, inderdaad. We zijn nu eerst met agendapunt onder 7.3. Het raadsvoorstel verordening Maatschappelijke Ondersteuning en jeugdhulp. Wie mag ik allereerst het woord geven? Dat is de heer Kraft. Naam spreker 20: De heer Kraft (Raadslid PvdA) Dank u wel, voorzitter. Voor veel Nijmegenaren, jongeren, ouderen, gezinnen die afhankelijk zijn van ondersteuning in de WMO of Jeugdwet is deze verordening letterlijk van levensbelang. Maar er zit ook een risico. Want juist door die afhankelijkheid bellen mensen vaak met voorzichtigheid naar de gemeente. Bang om iets verkeerd te zeggen of niet de juiste papieren te hebben, waardoor hun situatie misschien niet goed wordt begrepen.

De afgelopen dagen stroomde mijn inbox vol met verhalen van mensen die dit gevoel onderstrepen. En die verhalen staan haaks op de ambities en de uitgangspunten die we hier vaak uitspreken met elkaar. We willen een vorm, vrije melding en meedenken met inwoners. Maar mensen vertellen dat ze met serieuze beperkingen toch als zelfredzaam en mobiel worden beoordeeld. We zeggen dat we passende hulp willen bieden, zodat mensen soms pas het juiste hulpmiddel kunnen krijgen als ze met hun eigen geld het persoonsgebonden budget aanvullen. En er zijn inwoners die zeggen dat zij met mensen om hem heen, de gemeente niet durven tegen te spreken, uit angst gekort te worden op hun beschikking. En ondanks het grote belang van dit onderwerp, wordt het dan ook vaak getekend door de grote hoeveelheid stilte. En dit beeld is niet nieuw in eerdere debatten in het onderzoek van de heer Bas Kersies van de Han en in de presentatie die hij ons gaf, worden hoge drempels beschreven, waarbij mondigheid en juridisch doen vermogen bepalen of iemand zijn recht weet te halen. De Rekenkamer en de Nijmeegse ombudsman hebben bovendien stevige zorgen geuit over de rechtsbescherming en de juridische juistheid van de verordening die nu voorligt. Het gaat dus niet alleen om losse incidenten, maar om structurele kwetsbaarheden in hoe wij de meldingsprocedure hebben ingericht.

Op veel fronten doet deze verordening een stap in de goede richting, maar de uitdaging zit dieper. Wat staat ons nu dan te doen? Allereerst het probleem erkennen. Dit raakt de verordening en de menselijke maat in onze dienstverlening, waar het net ook over ging. We moeten een nieuwe norm zetten waarin we echt naast inwoners staan, Helder zijn over wat wel en niet kan, welke alternatieven er zijn en wel, en welke rechten er gelden. En waarin we niet uitgaan van wie het hardst kan praten, maar van een gelijk vertrekpunt voor iedereen. Vandaag doet de PvdA dan ook twee voorstellen. Ten eerste mensen moeten beter worden meegenomen bij de uitkomst van de onderzoeksfase en aanmeldingsprocedure. Onder het motto een goed begin is het halve werk. Willen we dat duidelijker op papier komt wat er wat er is besproken. Welke doelen zijn daar zijn uitgekomen en welke ondersteuning daaraan bijdraagt. Dat versterkt de rechtsbescherming, geeft een gedeelde basis voor de samenwerking en maakt het makkelijker om afspraken bij te stellen. Daarom dienen we samen met GroenLinks, SP en CDA de motie op één lijn beginnen in. En ten tweede moeten we vooruitkijken. Juridische zorg van de ombudsman en de signalen uit de recente rechtspraak verdienen serieuze opvolging.

We moeten beter in beeld krijgen waar de meldingsprocedure nu hoge eisen stelt aan de mondigheid en het juridisch doen vermogen, en hoe we die hobbels ook weg kunnen nemen. Dat kunnen we niet vandaag in één keer oplossen. Maar we kunnen wel vragen om een grondig uitzoekwerk in aanloop naar de volgende verordening. Het is immers de fundering

waar alles op staat en daarom dienen we de motie, de fundering op orde in, samen met de SP, CDA en Partij voor de Dieren. Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Wie kan ik dan het woord geven? De heer Van der Goes. Naam spreker 4: De heer Van der Goes (Raadslid GroenLinks) Voorzitter, ik heb een interruptie. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Een interruptie. De heer Van der Goes. Naam spreker 4: De heer Van der Goes (Raadslid GroenLinks) Ja, dank, voorzitter. En in het kader van de laatste motie die is aangekondigd net. Kijk wat mijn fractie vindt van de beweging naar de voorkant en dat zal ik straks vertellen. Maar begrijp ik het wel goed dat de Partij van de Arbeid zegt wij steunen die beweging naar de voorkant. Wij steunen de lijn die is ingezet in het Uitvoeringsagenda Duurzame Jeugdhulp WMO. En wij willen daar ook voor blijven gaan. Maar er moeten gewoon wel vangrails zitten in die beweging. Klopt dat? Naam spreker 20: De heer Kraft (Raadslid PvdA) Voorzitter, ja, dank voor de vraag van de heer Van der Goes. En daar zegt hij wel iets heel belangrijk. Wij zijn een bepaalde route ingegaan. Daarin willen we ook echt die beweging steunen. Maar er wordt soms ook gesproken alsof het een of is. Dat het of weer terug is naar de oude weg en de loketten van vroeger of wat we nu doen.

Wij geloven erin dat we daar juist ook met behoud van die rechtsbescherming, juist ook met de juridische kloppend heid, maar dat dat echt niet ten koste hoeft te gaan van dat maatwerk en die menselijke maat, waar het net ook over ging. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Voorts, wie kan ik dan het woord geven? De heer Van der Goes. Naam spreker 4: De heer Van der Goes (Raadslid GroenLinks) Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, als GroenLinks naar de samenleving van de toekomst kijkt, zien we diverse en zorgzame gemeenschappen in groene en levendige wijken. Wijken waar jongeren zonder mentale problemen kunnen opgroeien, de eenzaamheid hebben verbannen en mensen van alle diversiteit met elkaar verbinden. En deze verordening is daar een belangrijke basis in. Het regelt op welke manier we zorg voor jong en ouder inrichten. Ik ben er dan ook blij mee dat we juist hierover een zeer politiek debat hebben gevoerd de afgelopen weken. Wat mij betreft moet als gemeenteraad veel vaker in debat gaan met elkaar over de politieke kant van de zorg. Want voorzitter, hoe we de zorg inrichten is uiteindelijk een politieke keuze en geen vanzelfsprekendheid. En als GroenLinks kiezen we voor een beweging naar de voorkant, het zoveel mogelijk uitbannen van de marktwerking en van een overheid die naast mensen staat. En in Nijmegen zijn we goed op weg.

Door zorg zoveel mogelijk laagdrempelig te organiseren, zorgen we ervoor dat mensen snel kunnen worden geholpen. En met de Uitvoeringsagenda Duurzame Jeugdhulp en WMO kiezen we er duidelijk voor om lichte zorgvragen uit de markt te halen. En uiteindelijk moeten we zorg zoveel mogelijk voorkomen. We zijn blij met de beweging naar de sociale basis en kijken uit naar het subsidiekader welzijn wat eraan komt. Maar voorzitter, bij grote beweging horen ook grote uitdagingen. Wij willen dat elke inwoner, ongeacht portemonnee of netwerk, dezelfde toegang heeft tot zorg. En het is pijnlijk om te constateren dat er nog steeds mensen zijn die vastlopen in ons systeem.