Woordelijk verslag besluitronde 16 december 2020

Het collectief referendum mag niet volgens de Nederlandse wet, dus het moest wel uit onze verordening en tegelijkertijd burgerinitiatieven en alles wat daarbij hoort. En dat is een goed afgestemd geheel en dat zou ik u echt van harte willen aanbevelen, dus dat amendement zal ik u zeker niet aanraden om aan te nemen.

Verslag van de Besluitronde Politieke Avond d.d. 16 december 2020

17

‘No referendation without representation’, u hoort het, dat is geen enkel probleem. Het is de meest wanstaltige titel ‘ever’. Ik sta niet te boek als de meest verklaarde voorstander van een referendum, maar wat ik er wel van weet is: een referendum is juist een aanvulling op het systeem van representatie. Het kan nooit de onderbouwing zijn, afgezien van dat het steenkolenengels gruwelijk is om tot je te moeten nemen. Dat laat onverlet, nou ga ik naar de inhoud, u gunt mij even deze cri de coeur over de titel, u snapt: die gaat het vanavond niet helemaal halen. Maar wie weet wat er wel voor goed nieuws is, mijnheer Bos-Coenraad. Wie zal het zeggen. Maar qua inhoud kunnen wij ons goed voorstellen wat hier wordt voorgesteld, waarbij je inderdaad wel in het oog moet houden dat er uitzonderingen kunnen zijn waarbij toch een apart referendum moet plaatsvinden. Nou ja, daar hebt u ook ruimte aan gegeven in het amendement, dus dat kan het college ook wel goed volgen. En ten slotte de motie ‘Een bord voor je referendum’. De heer Wieken blijft de borden volhangen en ik vind wel dat hij vanavond iets belangrijks zegt, want ik had haar eerlijk gezegd ook iets anders gelezen, van: we gaan weer naar die klassieke borden her en der, die voor politieke partijen zijn bestemd. Kijk, twee dingen daarover.

Houd wel in de gaten: borden, daar is gewoon genoeg wetenschappelijk onderzoek naar gedaan, bereiken ontzettend weinig kiezers. Zelfs kiezers die geen gebruik maken van de digitale middelen bereik je beter door folders, door persoonlijk langs de deuren te gaan. Borden, ik heb zelf ook in een grijs verleden, u kunt het zich niet voorstellen, graag meegewerkt aan de borden, en ze zijn heel belangrijk soms voor de partijcultuur. De heer Vintges als erkend ex-actievoerder kan zich daar ook alles bij voorstellen. Maar het bereik is echt heel minimaal. En het antwoord op de vraag van mevrouw Synhaeve: ja, als je hier gelden aan uitgeeft, het gaat altijd om enkele duizenden euro’s en meer, leert de ervaring, dan gaat het wel ten koste van het andere deel van je budget. Wat mevrouw Thomassen zegt spreekt mij dan ook meer aan. Je moet ook heel goed kijken wat er aan de hand is bij een referendum. Kijk, als we reguliere verkiezingen hebben, is het goed op te lossen want dan plaatsen we toch al borden. Dus wat dat betreft zou de combinatie met het amendement van de heer Bos-Coenraad wel goed uitkomen. Maar goed, als u het uitspreekt, spreekt u het uit, maar ik geef u wel die waarschuwing mee: het gaat is wel ten koste van andere delen van het budget.

En wat wij juist voorstellen in deze referendumverordening, en dan sluit ik af voorzitter, is om ook mensen die zich groeperen of organiseren, die zich willen profileren in de strijd een budget te geven om hun eigen reclame ter verzorgen. En dat lijkt ons veel effectiever dan een bord. Want wat staat daar dan op? Ja en nee. Ja, dan weet je veel hè, als je als kiezer langs komt fietsen. Voorzitter. De plv voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even of er behoefte is aan een tweede termijn van de zijde van de raad. De heer Wieken, namens de SP. De heer Wieken: Ja, dank u wel voorzitter. Ja, ik moet helaas wel enige koudwatervrees constateren als het gaat om referenda. Wat volgens mij onnodig is, want volgens mij sluiten een referendum over een raadsbesluit of volksinitiatief of burgerinitiatief elkaar helemaal niet uit en kunnen die prima naast elkaar bestaan. Het gaat er ook niet om, zoals ik het college hoor zeggen, dat er nu onderwerpen zijn die zonder volksinitiatief niet behandeld zouden kunnen worden, maar dat het dus eerst op een raadsbesluitenlijst gestaan moet hebben en dat dit ons toch iets te omslachtig is. Wat ons betreft is het referendum en dus ook het volksinitiatief een verrijking voor onze democratie en dat moeten we ook zeker zo houden. En de raad zal het altijd behandelen, want ieder referendumverzoek wordt behandeld door de in te stellen referendumcommissie.

Goed, als ik zie hoe de hazen lopen, dan wordt het volksinitiatief vanavond wel de nek omgedraaid in deze raad en dat is toch wel behoorlijk triest. Kijk, een aantal partijen is gewoon helder. VVD, CDA, 50Plus zijn gewoon tegen referenda en die zeggen dat ook. Agree to disagree, om toch maar even bij het Engels te blijven. Maar ik vind het wel jammer dat er ook partijen zijn die overlopen van lovende woorden over burgerparticipatie, dan heb ik het over GroenLinks en D66, denk aan de G1000, het Democratiefestival en noem maar op. Dan begrijp ik dat toch een stuk minder en dat is toch wel erg jammer. Dan nog even over de kosten van de borden. Ik begrijp dat zo’n bord niet gratis is. Maar mijn voorstel

Verslag van de Besluitronde Politieke Avond d.d. 16 december 2020

18

is ook om het college een afweging te laten maken in hoeveel er dan moeten komen. Het uitgangspunt is: er komen en in ieder geval een paar borden. En hoeveel, dat laat ik volledig in het midden. Ik laat het aan het college om daar een verstandig voorstel en een goede afweging op te maken. En tot slot, want ik had nog niet gereageerd op het amendement van de heer Bos-Coenraad, dat het referendum in beginsel tegelijkertijd moet worden gehouden met een reeds geplande verkiezing. Dat kunnen wij steunen omdat dit, zoals we bij eerdere referenda hebben gezien, toch wel goed is voor de opkomst. Maar inderdaad als er een jaar zonder verkiezing is, is dat een reden dat een referendum wel apart gehouden wordt. Maar dat wordt volgens mij ook wel gedekt door de tekst van het amendement. De plv voorzitter: De heer Bos-Coenraad. De heer Bos-Coenraad: Dank u, voorzitter. Ik zou even willen reageren op mijn collega van zojuist. Goede participatie is niet afhankelijk van het aantal manieren waarop je dat kunt doen, maar van een aantal goede manieren waarop het kan gebeuren. We hebben een set manieren waarmee mensen zaken kunnen agenderen en waarmee er ook referenda kunnen worden georganiseerd. Laten we inzetten op het goed gebruik van die dingen en niet allemaal zaken maar gaan optuigen, zodat er meerdere routes zijn. Dat zorgt alleen maar voor cynisme.

Laten we zorgen dat we op een zorgvuldige manier aan de gang gaan om onze plannen voor te leggen aan de stad en om de mensen uit de stad erbij te betrekken. En dat kan op deze manier. Dank u wel. De plv voorzitter: Dank. Anderen nog? Dat is niet het geval. College ook niet? Dan kunnen we overgaan tot stemming. De heer Eigenhuijsen: Voorzitter? De plv voorzitter: De heer Eigenhuijsen, namens VoorNijmegen.Nu. De heer Eigenhuijsen: Zou ik achteraf een stemverklaring mogen afleggen? De plv voorzitter: Achteraf? Jazeker. Ik moet eigenlijk niet vragen of anderen dat ook zouden willen. Goed. De heer Wieken voelt zich toch aangespoord. De heer Wieken: Ik zou ook graag een stemverklaring afleggen. De plv voorzitter: Goed. Dan gaan we over tot stemming. Te beginnen met de motie van de zijde van de SP, gesteund door de PvdA, ‘Een bord voor je referendum’. Wie is daarvoor? Motie Een bord voor je referendum Indiener: Yurre Wieken (SP) De gemeenteraad van Nijmegen, in vergadering bijeen op 16 december 2020; Constaterende, dat: 1. Het bij reguliere verkiezingen gebruikelijk is dat deze gepromoot worden door middel van (onder andere) verkiezingsborden); 2. Dit voor referenda niet vanzelfsprekend is, blijkens het ontbreken van verkiezingsborden bij het Wiv-referendum van maart 2018; Overwegende dat: 1. Er steeds meer online campagne wordt gevoerd, maar niet iedere kiezer daar even actief is;

Verslag van de Besluitronde Politieke Avond d.d. 16 december 2020

19

2. Verkiezingsborden een eenvoudig middel zijn om mensen in de openbare ruime te informeren over een aankomend referendum; 3. Verkiezingsborden het ook makkelijker maken voor initiatiefnemers van referenda en voor- en tegenstanders om de kiezer te informeren over hun standpunten, daar zij niet altijd over hetzelfde promotieapparaat beschikken als politieke partijen; Roept het college op: 1. Wanneer er een referendum gehouden wordt, dit te promoten via borden; 2. Dit standaard mee te nemen in de conceptbegroting voor een te houden referendum; 26 stemmen voor: GroenLinks, D66, SP, PvdA, 50Plus, VoorNijmegen.Nu 11 stemmen tegen: VVD, Stadspartij Nijmegen, CDA, Partij voor de Dieren Motie aanvaard De plv voorzitter: Een meerderheid van 26 raadsleden is daarvoor. Daarmee is de motie aanvaard. Dan kom ik bij het amendement van de SP, Stadspartij Nijmegen en VoorNijmegen.Nu ‘Ook het volk bepaalt de agenda’. Wie is daarvoor? Amendement Ook het volk bepaalt de agenda Indieners: Yurre Wieken (SP), Rosalie Thomassen (Stadspartij Nijmegen) en Paul Eigenhuijsen (VoorNijmegen.Nu) De gemeenteraad van Nijmegen, in vergadering bijeen op 16 december 2020; Constaterende, dat: 1. 2. 3. 4. 5.

Het college een nieuwe referendumverordening heeft voorgelegd; In deze referendumverordening geen volksinitiatief is opgenomen; In de Verordening referendum Nijmegen (2005) wel een volksinitiatief is opgenomen; Het meest recente referendum in Nijmegen een volksinitiatief was; Dit betekent dat er alleen referenda kunnen worden aangevraagd over onderwerpen op de raadsbesluitenlijst;

Overwegende, dat: 1. Het college in de gespreksronde van 11 november 2020 reeds aangaf geen principieel bezwaar tegen te hebben tegen een volksinitiatief; 2. Indieners in dit voorstel alleen referendumvoorstellen kunnen doen over onderwerpen die op een raadsbesluitenlijst hebben gestaan een onnodige beperking is; Wijzigt de concept- Referendumverordening 2021 als volgt: 1. Artikel 1b wordt gewijzigd in: ‘Consultatief referendum of volksinitiatief’ 2. Er wordt een nieuw artikel 1c toegevoegd: ‘Consultatief referendum: volksraadpleging waarbij de kiesgerechtigden zich uitspreken over een ontwe1p-raadsbesluit’; 3. Er wordt een nieuw artikel 1d ingevoegd: ‘Volksinitiatief: volksraadpleging waarbij de kiesgerechtigden zich uitspreken over een door kiesgerechtigden voorgedragen onderwerp volgens een door kiesgerechtigden voorgedragen vraagstelling; 4. De inleiding van artikel 2 wordt gewijzigd in: ‘Een referendum kan niet worden gehouden over de volgende onderwe1pen en besluiten’; 5. Lid 1c wordt omgenummerd naar 1e;

Verslag van de Besluitronde Politieke Avond d.d. 16 december 2020

20

6. Artikel 2.2 wordt gewijzigd in: ‘Een referendum kan niet worden gehouden over de volgende onderwerpen en besluiten’; 7. Artikel 5.2 wordt gewijzigd in: ‘Een inleidend verzoek wordt schriftelijk ingediend bij de voorzitter van de raad. In geval van een consultatief referendum moet het inleidende verzoek uiterlijk zeven dagen voor de raadsvergadering waarin het ontwerp raadsbesluit wordt besproken, worden ingediend’; 8. Artikel 5.4 wordt gewijzigd in: ‘Ondersteuningsverklaringen worden geplaatst op een daartoe door de voorzitter van de raad verstrekt formulier.’; (‘waarop de titel van het ontwerp-raadsbesluit is opgenomen’, is geschrapt); 9. Artikel 5.9 wordt gewijzigd in: ‘Als het verzoek in geval van een consultatief referendum wordt ingewilligd, behandelt de raad het ontwerp raadsbesluit waarop het verzoek zich richt. Het ontwerp raadsbesluit zoals dat luidt na verwerking van eventuele aangenomen amendementen, wordt vervolgens aangehouden tot de eerstvolgende vergadering na de dag -waarop de uitslag van het referendum wordt bekendgemaakt, tenzij eerder negatief over de ontvankelijkheid van het referendumverzoek wordt beslist.’; 10. Artikel 6.4 wordt gewijzigd in: ‘Ondersteuningsverklaringen worden geplaatst op een daartoe door de voorzitter van de raad verstrekt formulier.

In aanvulling hierop voorziet de gemeentelijke website in de mogelijkheid om digitale ondersteuningsverklaringen in te dienen. Deze digitale mogelijkheid komt zoveel mogelijk overeen met het papieren formulier voor de ondersteuningsverklaringen’; (geschrapt: ‘waarop de titel van het ontwerp-raadsbesluit is opgenomen); 11. Artikel 7.1 wordt gewijzigd in: ‘De raad kan besluiten tot het houden van een consultatief referendum’; 12. Artikel 7.2 wordt gewijzigd in: ‘Zo spoedig mogelijk nadat dit besluit is genomen, behandelt de raad het ontwerp raadsbesluit waarover het consultatief referendum zal worden gehouden. Het ontwerp raadsbesluit zoals dat luidt na verwerking van eventuele aangenomen amendementen, wordt vei-volgens aangehouden totdat de uitslag van het consultatief referendum bekend is gemaakt.’; 13. Artikel 9.2 wordt gewijzigd in: ‘Bij een consultatief referendum op initiatief van de kiesgerechtigden wordt aan de kiesgerechtigden de vraag voorgelegd of zij vóór of tegen het ontwerp raadsbesluit zijn. Deze vraag kan geen betrekking hebben op afzonderlijke onderdelen van het ontwerp raadsbesluit. Bij een consultatief referendum op initiatief van de raad wordt aan de kiesgerechtigden de vraag voorgelegd of zij vóór of tegen het ontwerp raadsbesluit zijn en/of kan de vraag bestaan uit verschillende antwoordcategorieën of oplossingsrichtingen’. 14.

Artikel 10.2, lid a wordt gewijzigd in: ‘de kiesgerechtigden te laten stemmen voor het ontwerp raadsbesluit of voor het volksinitiatief’; 15. Artikel 10.2, lid b wordt gewijzigd in: ‘de kiesgerechtigden te laten stemmen tegen het ontwerp raadsbesluit of tegen het volksinitiatief; 16. Artikel 10.3, lid c wordt gewijzigd in: ‘het debat over het ontwerp raadsbesluit of het volksinitiatief op neutrale wijze te bevorderen’; 17. Artikel 12. 1, lid a wordt gewijzigd in ‘de aarden inhoud van de activiteit en of deze in de zin van artikel 10, lid 2, voor of tegen het ontwerp raadsbesluit of volksinitiatief is, dan wel neutraal is; (rest geschrapt); 18. Artikel 14.1 wordt gewijzigd in ‘Het centraal stembureau berekent de uitslag van het referendum en geeft aan hoeveel stemmen voor en tegen het ontwerp raadsbesluit of het volksinitiatief zijn uitgebracht alsmede het aantal blanco en ongeldige stemmen en het aantal stemmen bij volmacht. Het centraal stembureau stelt vast of een meerderheid voor dan wei tegen het ontwerp raadsbesluit of volksinitiatief heeft gestemd waarbij blanco en ongeldige stemmen buiten beschouwing worden gelaten;

Verslag van de Besluitronde Politieke Avond d.d. 16 december 2020

21

19. Artikel 14.3 wordt gewijzigd in ‘In geval van een consultatief meerkeuze referendum op initiatief van de raad wordt de keuzemogelijkheid die de meeste stemmen heeft gekregen als referendum uitspraak vastgesteld en bekendgemaakt op een algemeen toegankelijke wijze’.; 20. De toelichting van de verordening wordt waar nodig aangepast om ook naar het volksinitiatief te verwijzen; Toelichting: wanneer het geen geheel nieuw artikel betreft, is de wijziging van het bestaande artikel onderstreept. Er is op basis van ambtelijk juridisch advies voor de term ‘consultatief’ in plaats van ‘correctief’. Dit om verwarring te voorkomen met het bindend correctief referendum, waarover momenteel een wetsvoorstel aanhangig is in de Eerste Kamer. 9 stemmen voor: SP, Stadspartij Nijmegen, VoorNijmegen.Nu 28 stemmen tegen: GroenLinks, D66, VVD, PvdA, CDA, Partij voor de Dieren, 50Plus Amendement verworpen De plv voorzitter: Met 9 stemmen voor is dat amendementen verworpen. Dan kan we bij het andere amendement van SP, Stadspartij Nijmegen en VoorNijmegen.Nu, ‘Houd referenda laagdrempelig’. Wie is daarvoor? Amendement Houd referenda laagdrempelig Indieners: Yurre Wieken (SP), Rosalie Thomassen (Stadspartij Nijmegen) en Paul Eigenhuijsen (VoorNijmegen.Nu) De gemeenteraad van Nijmegen, in vergadering bijeen op 16 december 2020; Constaterende, dat: 1.

Het college in het voorstel voor de Referendumverordening 2021 bij het minimale aantal ondersteuningsverklaringen voor een definitief referendumverzoek het getal vijfduizend als grens hanteert; Overwegende, dat: 1. Het vereiste aantal ondersteuningsverklaringen in het verleden gebaseerd was op tweemaal de kiesdeler van de meest recente raadsverkiezingen; 2. Het college in de gespreksronde van 11 november 2020 terecht aankaartte dat deze steeds wisselende grens onduidelijkheid gaf, en één duidelijke grens daarom de voorkeur geniet; 3. De kiesdeler voor de raadsverkiezingen in 2018 en 2014 respectievelijk 2085’ en 19232 was, wat neerkomt op een drempel van rond de vierduizend; 4. Een grens van vijfduizend dus een hogere drempel oplegt dan recente lokale kiesdelers; Wijzigt het raadsvoorstel Referendumverordening Nijmegen 2021 als volgt: Artikel 6.1 wordt veranderd in: Het definitief verzoek om een referendum te houden wordt ondersteund door ten minste vierduizend ondersteuningsverklaringen van personen die kiesgerechtigd zijn op de dag dat de raad heeft besloten dat het inleidend verzoek wordt ingewilligd 29 stemmen voor: GroenLinks, D66, SP, Stadspartij Nijmegen, PvdA, 50Plus, VoorNijmegen.Nu 8 stemmen tegen: VVD, CDA, Partij voor de Dieren Amendement aanvaard

Verslag van de Besluitronde Politieke Avond d.d. 16 december 2020

22

De plv voorzitter: Met 28 stemmen voor is dat amendement aanvaard. En dan komen we bij het reeds veelbesproken amendement van GroenLinks, Partij van de Arbeid, VVD, Partij voor de Dieren en CDA, ‘No referendation without representation’. Die is daarvoor? Amendement No referendation without representation1 Indieners: Joep Bos-Coenraad (GroenLinks), Charlotte Brand (PvdA), Inge van Dijk (VVD), Marjolijn Mijling (CDA), Michelle van Doorn (Partij voor de Dieren) De gemeenteraad van Nijmegen in openbare vergadering bijeen op 16 december 2020, Overwegende dat:       

Referenda een waardevol middel zijn om kwesties aan de inwoners van onze stad voor te leggen. De uitslag van referenda waardevoller is als deelnemers van een referendum een goede representatie van de stad zijn. Een hoge opkomst bij referenda de kans op representatieve deelname vergroot. De deelname aan referenda die worden gecombineerd met reguliere verkiezingen hoger zal zijn dan losstaande referenda. Het combineren van referenda met reguliere verkiezingen daarbij een ongedekte aanslag van zo’n 145 000 euro op de begroting bespaart. De raad bij zwaarwegende argumenten kan beslissen een stemming alsnog eerder te laten plaatsvinden. Het voor Nijmegenaren belangrijk is om te weten in welke volgorde belangen worden afgewogen. Met dit voorstel combineren we referenda in beginsel met reguliere verkiezingen, en kan de raad vervroegen indien daar zwaarwegende argumenten voor zijn. Dit omdraaien (in beginsel snel, tenzij) zou voor verkeerde verwachtingen en tot cynisme bij initiatiefnemers kunnen leiden.

Besluit: In de voorliggende ‘Referendumverordening Nijmegen 2021’ bij hoofdstuk 5 artikel 8 (Datum Stemming) punten 2 en 3 te schrappen, en te vervangen door onderstaande nieuwe punten:    

De stemming wordt in beginsel gecombineerd met de eerstvolgende reguliere verkiezingen. Indien daartoe zwaarwegende argumenten zijn kan de raad beslissen de stemming op een eerder moment te laten plaatsvinden. Aan artikel 4 (Taken en vergaderingen referendumcommissie) wordt een onder punt 1.a (taken referendumcommissie) een nieuwe sub toegevoegd: de vraag of er sprake is van een zwaarwegende argumenten als bedoeld in artikel 8, derde lid

Vrij naar de Amerikaanse slogan ‘No taxation without representation’ uit de Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog (https://nl.wikipedia.org/wiki/No_taxation_without_representation). De referentie is echter vooral fonetisch van aard, omdat tenminste één van de opstellers van dit amendement erg van Dunglish en Bushisms houdt (zie resp. https://en.wikipedia.org/wiki/Dunglish en https://en.wikipedia.org/wiki/Bushism), en alle indieners het belangrijk vinden dat als we referenda organiseren, de uitslag daarvan de stem van de Nijmegenaren in al hun diversiteit zo goed mogelijk representeert. 1

33 stemmen voor: GroenLinks, D66, SP, VVD, PvdA, CDA, Partij voor de Dieren, 50Plus 4 stemmen tegen: Stadspartij Nijmegen, VoorNijmegen.Nu Amendement aanvaard De plv voorzitter: Met 33 stemmen voor is dat amendementen aanvaard. Dan komen we uiteindelijk bij het raadsvoorstel ‘Referendumverordening Nijmegen 2021’. Wie is daarvoor?

Verslag van de Besluitronde Politieke Avond d.d. 16 december 2020

23

Besluit raadsvoorstel Voorstel aanvaard met inachtneming van een stemverklaring van VoorNijmegen.Nu en de SP De plv voorzitter: Daarmee is het raadsvoorstel unaniem aanvaard. Dan geeft het woord aan de heer Eigenhuijsen voor een stemverklaring. De heer Eigenhuijsen: Ja dank u wel, voorzitter. Voorzitter, mijn initiatief voorstel tot het aanpassen van de referendumverordening strekte tot doel om het verzamelen van ondersteuningsverklaringen makkelijker te maken. Simpel een handtekening met de daarbij behorende naam, adres, woonplaats en geboortedatum. Zonder kopielegitimatiebewijs. Dat was ons doel. Ik heb zelfs nog een workshop georganiseerd om aan te tonen dat het redelijk eenvoudig kon. In de kamerbespreking van 27 mei riepen meerdere partijen in dat dit toch wel zeer fraudegevoelig was. Zelfs het college schreef: “Wij menen echter dat vooraanstaande bepaling ruimte laat voor frauduleus handelen. Immers, indien iemand de naam, geboortedatum en adres van een derde weet, kan hij met een vervalste handtekening namens die derde een ondersteuningsverklaring indienen.” Toch is in deze aangenomen referendumverordening precies dat geregeld. Sterker, de eis van adres is zelfs nog vervallen. Zonder enige tegenspraak, motie of amendement. En daar ben ik supertrots op. Dank u wel. De plv voorzitter: Dank.

Ik vermoed zomaar dat we weer eens een debatje in het seniorenberaad gaan hebben over wat een stemverklaring is. Ik weet niet of u daar dan ook zo trots op bent. Maar goed, de heer Wieken namens de SP. De heer Wieken: Dank u wel, voorzitter. Ja, de SP heeft, ondanks dat ons het voor ons zo belangrijke amendement het niet gehaald heeft, voor de referendumverordening gestemd, omdat deze volgens ons wel een aantal belangrijke verbeteringen bevat. Bijvoorbeeld het digitaal kunnen indienen van ondersteuningsverklaringen; ook niet onbelangrijk omdat wij met deze verordening weer voldoen aan de privacywetgeving. En een aantal andere amendementen heeft de verordening ook nog een stuk beter gemaakt. De plv voorzitter: Dank u wel. Voordat ik het woord teruggeef aan de burgemeester, wees een collega er mij zojuist op dat ik niet mijn hand opstak, terwijl mijn partij wel een handtekening onder een amendement had gezet. Er is geen sprake van afsplitsing, maar ik ben toe aan een reces. Uiteraard word ik geacht voor dat amendementen hebben gestemd. Ik geef het woord teruggaan de voorzitter van de raad. De voorzitter: Dank u wel. Ook over deze stemverklaring van de plaatsvervangend voorzitter zullen we het dan in het presidium maar gaan hebben. Nee, daar kunnen we alle begrip voor hebben, uiteraard. Dames en heren, met dank aan de heer Buck. 25.

Mountainbike trail door Westermeerwijk en leefgebied vliegend hert (o.v.v. Partij voor de Dieren en VoorNijmegen.NU) De voorzitter: Dat brengt ons bij, even kijken, onder agendapunt 25, de mountainbiketrail door Westermeerwijk en leefgebied vliegend hert. Wie kan ik het woord geven, allereerst? Mevrouw Mijling? Dan mevrouw Mijling. Mevrouw Mijling: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik had het zelf ook niet verwacht, maar ja, het einde van het jaar. Ja, we hebben twee weken geleden gesproken in de gespreksronde met betrekking tot deze mountainbiketrail, die op de agenda werd gezet door de Partij voor de Dieren en VoorNijmegen.Nu. En ik ging eigenlijk daar vrij neutraal in. Ik dacht, ik ga eens even kijken wat daar gebeurt. En eigenlijk werd het vrij snel een vrij harde kamerronde. En dat zat hem met name in de beantwoording van het college. Er waren namelijk bijna geen antwoorden. Er was geen voorbereiding op de vraag over de

Verslag van de Besluitronde Politieke Avond d.d. 16 december 2020

24

kosten die er in het verleden zijn geweest en over het verleggen van de route. De eigen bijdrage van het college was dat we rollators ook zouden willen weren. Dit leverde op dat de raad zich ging verharden en dat er eigenlijk geen goede gespreksronde kon plaatsvinden. En dat vind ik zonde want het heeft eigenlijk ook heel veel invloed gehad op wat er daarna in de krant is gebeurd. Het spiegelt niet goed af op ons als college en raad, hoe wij met elkaar omgaan en hoe serieus we het nemen om in gesprek te gaan met elkaar. Ik vind dan ook dat deze wethouder zich in het vervolg beter moet voorbereiden op dit soort kamerrondes. Hij neemt ons als raad dan niet serieus. Ik zou willen verzoeken om daar in het vervolg echt meer aandacht aan te besteden, want de fundamentele vraag over wat iets gekost heeft, moet toch beantwoord kunnen worden. Nu ga ik door over de mountainbiketrail zelf. Vijf jaar heeft men een gedegen proces afgelegd. En dan in een keer kon daar het vliegend hert voorbij. Nou, dan vraag je je toch af hoe gedegen het proces is geweest. Maar goed, het vliegend hert mag natuurlijk niet in gevaar gebracht worden. Maar mountainbikers helemaal weren, dat vinden wij ook te ver gaan. Beter onderzoek en het verleggen van het pad zijn dan onzes inziens ook het gevolg. Spijtig dat dit dan weer extra kosten met zich meebrengt. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Ik dank u.

Wie kan ik vervolgens het woord geven? Mevrouw Lauret. Mevrouw Lauret: Ja dank u wel, voorzitter. Ben ik te horen? Wat een dossier is dit! Mijn collegaraadslid van het CDA heeft daar al een en ander over gezegd en dat zal ik niet herhalen. Maar bij bijna elk antwoord van het college op vragen die wij als Partij voor de Dieren hebben gesteld, vielen we van de ene verbazing in de andere. Het is namelijk heel simpel. Er zijn nationale en internationale natuurbeschermingswetten. De overheid hoort die wetten te handhaven. En dat is precies wat in Westermeerwijk niet is gebeurd. Sterker nog, wetten zijn overtreden en het college verschuilt zich achter het bevoegd gezag, terwijl gemeentelijke overheden een eigen verantwoordelijkheid hebben. Zo blijkt ook uit jurisprudentie. Een door velen getekende petitie doet hier niets aan af. Het is geen welles-nietes. We hebben met zijn allen democratisch wetten afgesproken. De petitie had kunnen vragen die wetten, die democratisch tot stand zijn gekomen, te veranderen. Maar nu roept deze petitie feitelijk op tot blijvend overtreden van wetgeving. Doordat deze wethouder geen wet heeft gehouden en nog steeds niet wil houden, blijkens zijn antwoorden in de kamerronde, zijn illegale mountainbiketrails aangelegd in Westermeerwijk.

Op basis van een volstrekt onvoldoende natuuronderzoek door een bureau dat al door de rechter in het Netwerk Groene Bureaus op de vingers is getikt. Er zijn mede daardoor geen benodigde ontheffingen aangevraagd en in de gespreksronde heeft de wethouder aangegeven geen problemen te zien in deze gang van zaken. De procedure was zelfs naar wens verlopen! Hoe is dit mogelijk? Ik vraag het me af en ik kom er niet uit. In Europa gaat de biodiversiteit sterk achteruit. Ik benadruk het nog een keer. Dat geldt ook voor Nederland en dat geldt ook voor het Rijk van Nijmegen. Mensen hebben de mond vol over biodiversiteit, echter kennelijk niet als het gaat over Westermeerwijk. Hoe raar is dat? Onderdeel van het Gelders Natuurnetwerk. Sterker nog, de belangen van mountainbikers die zich daar regelmatig als testosteronbommen gedragen, niet allemaal, heus niet, lijken in dit gebied voorop te staan. Terwijl de natuur hier het primaat zou moeten hebben. Overigens kent het gebied ook een grote erfgoedhistorie en daar hebben we het nog niet eens over gehad als raad. Daar is nog helemaal niet naar gekeken, ook niet door de gemeente. In het gebied bevinden zich veel beschermde diersoorten, waaronder het vliegend hert. De meeste mensen hebben deze bijzondere kever nog nooit gezien. Ik dacht, laat ik maar een tattoo aanbrengen, zodat mensen een beetje een idee hebben hoe hij eruitziet.

De eerste dode kevers zijn trouwens al gevonden. En als de nieuwe trails blijven liggen kan het zijn dat dit dier in Westermeerwijk straks uitsterft en dat we er nooit meer eentje zien daar. Graag wil ik de wethouder een papieren exemplaar in een modieus kleurtje aanbieden. Dan heeft hij een beetje een idee van hoe zo’n kever eruitziet. De kleur is anders, maar nou goed, hopelijk herinnert die kever hem eraan dat hij als wethouder de wet dient te houden en zich hard dient te maken voor wetgeving en voor

Verslag van de Besluitronde Politieke Avond d.d. 16 december 2020

25

beschermde natuur. En nou weet ik niet of er iemand is of dat ik zelf naar de wethouder mag lopen? Wie kan voor mij de kever overnemen? Kan een bode dat daarheen brengen of kan dat ook niet? De voorzitter: Nee, dat wordt zo geregeld. Maar gaat u verder met uw betoog, ondertussen. Mevrouw Lauret: Ja, dank. Wij dienen in ieder geval nu een viertal moties in. ‘Trail & error in Westermeerwijk’, die gaat over het verwijderen van de nieuwe mountainbiketrails, niet over de oude. Dan ‘Wet houden is wet handhaven’, een oproep om de wet te gaan handhaven daar, in overleg met de gemeente Berg en Dal. Dan de derde motie ‘Natuurlijk! Ook goed natuuronderzoek gaat volgens de regels’. Die roept op tot beter natuuronderzoek in deze gemeente als het gaat om bijvoorbeeld het aanpassen van bestemmingsplannen en andere plannen waar natuur bij betrokken is. En ten slotte dienen wij nog een motie in ‘Nimweegs hert feur ut vliegend hert’ en die roept op tot een onderzoek naar het vliegend hert in Westermeerwijk en uitbreiding van zijn leefgebied. De motie van GroenLinks, D66 en Partij van de Arbeid zullen wij niet steunen, omdat die motie onder andere oproept tot minder promotie en/of gebruik van de routes ook de mogelijkheid tot het verleggen openhoudt. In ieder geval het komende jaar lijkt het daar nog op.

Overleg met partijen is mooi, dat had al veel eerder moeten gebeuren, maar draagvlak mag ook hier niet de doorslag geven; is het er wel of is het er niet, of meeste stemmen voor, meeste stemmen tegen. Het blijft simpelweg zo dat de wet moet worden nageleefd, wat allerlei mountainbikers of andere recreanten daar dan ook van vinden. En toen begaf mijn computer het, dus het enige wat mij nu nog rest is de wethouder te vragen: staat hij er nog steeds hetzelfde in als in de gespreksronde? Daar zou ik graag een antwoord op hebben. En daar laat ik het voor nu even bij. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u. De heer met zijn prachtige NEC-trui, ik word helemaal afgeleid Jean-Paul, ga je gang. De heer Broeren: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik ben zo’n testosteronbom die daar fietst, dus dan weten jullie dat in ieder geval. Ik had mijn helm in ieder geval meegenomen als steunbetuiging aan iedereen die de petitie heeft getekend. Die 16.000 mensen. Ik heb heel veel mails gekregen van mensen die voorstander zijn van het openhouden, maar één man heeft het geroepen, het komt op de agenda van de gemeenteraad en binnen twee weken tekenen 16.000 mensen een petitie tegen sluiting. Dat zegt natuurlijk ook genoeg. Moeten we nu weer een lijstje gaan opnoemen wat hier in Nijmegen alweer verboden moet worden? Het wordt er voor zoveel mensen al niet leuker op in deze mooiste stad van de wereld.

Het groene hert, het vliegend hert, ja zo vliegt het geld inderdaad hert hier de deur uut. We begrijpen dat de Partij voor de Dieren hier de roep van haar achterban wil laten horen, maar we willen ook de stem van de voorstanders laten horen. Dat de mountainbiketrail een stuk verplaatst moet worden, bijvoorbeeld 30 m verder, daar kunnen wij rustig mee leven. Maar resoluut sluiten, nee dat is kolder, omdat zoveel mensen hier plezier aan beleven. Dat er in het vervolg een goed onderzoek moet komen, is natuurlijk logisch. Maar er zijn jaren voorbereidingen, honderden uren vrijwilligerswerk, duizenden euro’s in geïnvesteerd, dus laat deze mensen ook gewoon het bos gebruiken. De Stadspartij ziet mountainbiken ook als een volwaardige sport en wij vinden breedtesport gewoon belangrijk. Heel belangrijk om iedere Nijmegenaar de kans te geven laagdrempelig aan sport te doen en mountainbiken is daar een mooi voorbeeld van. Het is nu eenmaal druk in het bos door corona. Mensen willen eruit. Een uitlaatklep hebben en sporten. Als ze niet over de trail rijden, dan rijdt iedereen kriskras door het bos en dat moet je ook niet willen. Dus mooi dat het nu gereguleerd wordt. En als het druk is, ja dan kun je elkaar tegenkomen in het bos. En dan een oproep om overlast te melden, ja dan weet ik al wat er gaat gebeuren. Dat is zo voorspelbaar. En weer komt handhaven ter sprake.

Wie dan? Wie gaat er dan handhaven? Het advies van de Stadspartij is: mensen verdraog elkaar een bietje. Geef elkaar de ruumte zodat iedereen met plezier het bos in kan gaan en zijn eigen ding kan doen. Dank je wel.

Verslag van de Besluitronde Politieke Avond d.d. 16 december 2020

26

De voorzitter: Dank u wel, Mijnheer Broeren. Wie kan ik vervolgens het woord geven? De heer Vintges. De heer Vintges: Dank u, voorzitter. Ja, vanochtend heb ik de route ook gefietst. Ik ben fanatiek fietser, maar geen mountainbiker. De route was inderdaad spectaculair, dat kan ik u zeggen. En onder leiding van de olympisch kampioen vond ik het ook een hele eer. De Westermeerwijk is een van de weinige plekken in Nederland waar een vliegend hert voorkomt. Deze spectaculaire keversoort, de grootste in Europa, wordt met uitsterven bedreigd. Westermeerwijk is een heel mooi en on-Hollands bosgebied. Het is goed dat veel mensen kunnen genieten van dit prachtige stukje Rijk van Nijmegen, maar het is ook kwetsbaar en dus moet de eigenaar van het bos, de gemeente Nijmegen, het bos de bescherming geven die het verdient. De nieuwe mountainbikeroute waar veelvuldig gebruik van wordt gemaakt, mogelijkerwijze ook vanwege corona, brengt het leefgebied van het vliegend hert in gevaar, maar ook de belangen van wandelaars die van de rust willen genieten. Mevrouw Lauret: Voorzitter? De voorzitter: Mevrouw Lauret. Mevrouw Lauret: Ja, ik hoor al een paar van mijn collega’s zeggen dat het door corona vooral heel druk is, maar is de heer Vintges ook op de hoogte van het feit dat in 2018 de route al extreem druk bezocht was? Er staat een kaartje in een onderzoeksrapport van Soven.

En dat daarna deze route vooral heel erg gepromoot is en dat er enorm veel reclame is gemaakt, her en der in den lande, waardoor uit heel Nederland en zelfs uit het buitenland fietsers nu naar deze trails komen? De heer Vintges: Ja voorzitter, dat klopt, omdat het een nieuwe route is die stevig gepromoot is. Maar corona heeft zeker een bijdrage. De Stichting Mountainbikeroutenetwerken Rijk van Nijmegen heeft naar onze mening haar werk zorgvuldig gedaan en treft ook geen blaam. Dat geldt niet voor de diverse overheden, die volgens ons hebben zitten slapen. Daarom roepen GroenLinks, D66 en PvdA door middel van een motie het college op om de fouten te herstellen en zo snel mogelijk maatregelen te treffen. Zo moet de gemeente op korte termijn en in ieder geval voor 1 mei 2021 maatregelen nemen waarbij het verleggen of sluiten van een deel van het parcours ook tot de mogelijkheden behoort. Dus om uit te sluiten dat de Wet natuurbescherming wordt overtreden. De heer Eigenhuijsen: Voorzitter? De voorzitter: Er is een interruptie van de heer Eigenhuijsen. De heer Eigenhuijsen: Even een inhoudelijke vraag over de motie, voorzitter. Ik wil het nu doen, mag ook na afloop van uw termijn hoor, maar het gaat me even om beslispunt 2, waarin u oproept dat “voor 1 mei maatregelen moeten worden genomen, waarbij het ook echt(!) uitgesloten is dat de Wet natuurbescherming wordt overtreden”.

Als ik de brief van de Provincie lees die bij de stukken zit, staat daar dat zij “met de vergunninghouder in contact zal treden om de mountainbikeroutes de Westermeerwijk zodanig te gaan verleggen dat eventuele overtredingen op de Wet natuurbescherming uitgesloten zijn. Dit dient in ieder geval gerealiseerd te worden voor 1 mei 2021.” Wat voegt uw beslispunt 2 aan dit stukje van het bevoegd gezag toe? De heer Vintges: Nou, eigenlijk willen wij dit benadrukken. Dus u hebt helemaal gelijk, het is gewoon de juridische gang, maar er zijn diverse juridische mogelijkheden om het een beetje voor de bühne mooi te maken, maar we vinden ook dat de gemeente daar serieus naar moet kijken en dat het dus echt uitgesloten moet zijn. De voorzitter: Nog een vraag van de heer Eigenhuijsen op dit punt.

Verslag van de Besluitronde Politieke Avond d.d. 16 december 2020

27

De heer Eigenhuijsen: Nou, nog een vraag, ik zocht het woordje ’voor de bühne’, maar ik ben blij dat de heer Vintges het zelf zegt. Dank u wel. De heer Vintges: En de gemeente kan dit doen, omdat in de gebruikersovereenkomst met de stichting MTB Routenetwerk Rijk van Nijmegen is opgenomen dat de gemeente Nijmegen bevoegd is om, als natuurbelang dat vergt, de route te verleggen. Daarmee geef ik ook iets nieuws mee. Ook vragen wij aan het college … De voorzitter: De heer Eigenhuijsen, wederom. De heer Eigenhuijsen: Ja voorzitter, het gaat in ieder geval niet van mijn spreektijd af. Tenminste, er gaat sowieso … Maar daar hebben we het later wel over. In het stukje van de Provincie staat ook dat dit hele stukje gebied het leefgebied is van het vliegend hert. Weet u, wat mij betreft schrappen we dat, maar volgens mij hebben we gewoon in dit land regels en als er een leefgebied is van een beschermde diersoort, moet je er niet doorheen gaan fietsen. Wat vindt GroenLinks daarvan? De heer Vintges: Wij laten het aan de deskundigen over om daar een oordeel over te vellen. Leefgebied ja, alles kan leefgebied zijn, maar het gaat erom dat het uitgesloten is dat het wordt beschadigd. En dat hoeft niet per se, dus dan wachten we op de echte deskundige, en dat ben ik niet, daar op af. De heer Eigenhuijsen: Voorzitter? De voorzitter: Het gaat echt van uw spreektijd af.

Dat debat hebben we een uur eerder gehad. Maar gaat uw gang. De heer Eigenhuijsen: Dat vind ik helemaal niet erg. Ik heb nog 7 minuten en ik had volgens mij nog 1 minuut, omdat ik net … Nou ja. Maar dat betekent dus dat u nu eigenlijk heel simpel zegt dat als het pad er nu ligt, bevoegd gezag mag ingrijpen en dan gaat het door het leefgebied heen. En als het 30 m verplaatst wordt, is het wat u betreft geen probleem? Of gaan we er deskundigen naar laten kijken? De heer Vintges: Ik heb het niet over 30 m, dat lijkt me een beetje weinig. Maar deskundigen ja, die zijn er in Nederland en dat ben ik niet en u ook niet. De heer Eigenhuijsen: Ja maar u stelt in uw motie, voorzitter, dat u dat wel bent, want u vindt dat hij 30 m verplaatst kan worden. De heer Vintges: Er staat toch nergens 30 m? Sorry, voorzitter. De voorzitter: Nee dat is helder, dat schiet lekker op. De heer Eigenhuijsen: Voorzitter, een heel simpele vraag. In totaal ligt er 59,6 km mountainbiketrail in de regio Nijmegen. Als wij bij Hotel Erica afknippen, dan halen we er 2,5 km vanaf. Dat verandert niets aan het startpunt, dat verandert niets aan het eindpunt, dat verandert niets aan de totale route. Ja, er gaat 2,5 km vanaf. Maar het stukje in dat bos kunnen we dan gewoon schrappen.

Waarom is GroenLinks daar niet voor? De heer Vintges: Ja voorzitter, wij zijn er niet automatisch voor dat het geschrapt wordt, want wij vinden het heel belangrijk dat mensen kunnen genieten van het bos. Dat geldt ook voor mountainbikers. Die genieten ervan en ik vind ook dat ze daar zorgvuldig in hebben gehandeld ten aanzien van deze route en ze doen dat nog steeds. Dus ik vind niet automatisch dat het daarom

Verslag van de Besluitronde Politieke Avond d.d. 16 december 2020

28

geschrapt moet worden. En de wetenschappers laat ik dus vertellen of dat moet, ja of nee. En dat ben ik niet en dat bent u ook niet. De voorzitter: Een interruptie van mevrouw Lauret. Mevrouw Lauret: Is de heer Vintges zich ervan bewust, hij zegt dat mensen moeten kunnen genieten van dit stukje bos, van Westermeerwijk, dat op dit moment vooral mountainbikers ervan genieten en de wandelaars en ruiters een stuk minder, doordat ze van de sokken worden gereden en doordat mensen van paarden worden gegooid, paarden op hol slaan, al dat soort zaken? Ik hoor graag uw reactie. De heer Vintges: Nou, vanochtend was het niet druk. Ook niet met wandelaars. Wat mij wel opviel, was dat er veel wandelaars liepen met loslopende honden, en u weet net zo goed als ik, dat is echt een ramp voor de natuur. Dus ook dat punt zou ik dan een keer aan de orde willen stellen. Dus er zijn meer dingen dan alleen aan mountainbikers. Mevrouw Lauret: Voorzitter? De voorzitter: Nog even heel kort, want dan ga ik de heer Vintges vragen om zijn betoog te vervolgen. Mevrouw Lauret. Mevrouw Lauret: Dat lijkt mij een kleine afleidingsmanoeuvre. Tegen elke recreant die zich misdraagt in het bos zou iets gedaan moeten worden, maar het gaat nu even specifiek over de mountainbiketrails en dat zou denk ik toch hier het onderwerp moeten zijn.

Bent u dat met mij eens? De heer Vintges: Het gaat hier over de handhaving van het vliegend hert en daar speelt wellicht een hond ook een belangrijke rol in. De voorzitter: Mijnheer Vintges, gaat u verder met uw betoog, voordat wij de hele dierenwereld hier onder de loep gaan nemen. De heer Vintges: Ook vragen wij het college om samen met andere gemeenten in de regio van het Rijk van Nijmegen een actieplan op te stellen om dit grootste Europese insect te beschermen en moet de schade aan het leefgebied van het vliegend hert zo snel mogelijk worden hersteld. Ten slotte moeten de belangen van andere gebruikers zoals wandelaars serieus genomen worden. Daarom moeten de gemeenten op afzienbare termijn in overleg treden met vertegenwoordigers van het MTB-routenetwerk maar ook met omwonenden en gebruikers, natuurorganisaties en andere betrokken partijen om tot een breed gedragen afspraak te komen over duurzaam gebruik van de Westermeerwijk. Bescherming van de kwetsbare natuur staat daarbij centraal, waarbij ook andere verstoring van de natuur, zoals loslopende honden, aan de orde mag komen. We hopen dat dit tot een gedragen afspraak leidt. Lukt dit niet, dan is de gemeente volgens de gebruikersovereenkomst gerechtigd de overeenkomst op te zeggen per 2 april 2022. Dat is zorgvuldig handelen, voorzitter.

Wat betreft de moties van de Partij voor de Dieren: de motie ‘Trail & error’ zullen wij daarom niet steunen. De motie ‘Natuurlijk, ook goed natuuronderzoek’ hebben wij mede ingediend. Dat komt omdat ik weet, vanuit mijn verleden, dat er veel onvrede is over de onderzoeken van dit onderzoekbureau en dat dit vaak zijn oren laat hangen naar wat de opdrachtgever vraagt. Dus een zeer terechte motie die wij graag mee willen indienen. Van de motie ‘Wethouden is wet handhaven’ willen we graag vragen om gescheiden in stemming te brengen, punt 3 apart en punt 1 en 2 gezamenlijk want wij zijn voor handhaving, maar niet alleen voor mountainbikers. We zijn voor handhaving in de breedte, dus ook van loslopende honden die illegaal rondlopen. En de laatste motie, daarover wachten we even de reactie van de wethouder af.

Verslag van de Besluitronde Politieke Avond d.d. 16 december 2020

29

De voorzitter: Dan kijk ik nog even naar mevrouw Lauret, of ze akkoord is met het verzoek van de heer Vintges over het gescheiden in stemming brengen. Mevrouw Lauret: Akkoord. De voorzitter: Akkoord. Dat is kort maar krachtig. De heer Eigenhuijsen geef ik vervolgens het woord. De heer Eigenhuijsen: Ja dank u wel, voorzitter. Voorzitter, er zijn weinig onderwerpen in deze raad die zoveel emotie oproepen als dit onderwerp. Emoties binnen en buiten onze gemeente. Er is een column in De Gelderlander aan gewijd, we zijn overstelpt met mailtjes en Facebookberichten en er is een petitie opgestart die inmiddels ruim 16.000 keer is ondertekend. Ik geloof niet dat ik meer drek over me heen heb gekregen als bij dit onderwerp. De petitie roept op om mountainbiken te combineren met andere recreanten, maar het mountainbiken in Westermeerwijk kun je met goed fatsoen geen recreëren meer noemen. Dat is sport. En dat is prima. Sport is gezond en sporten moet. Maar sporten met een dermate hoge snelheid in een gebied waar gerecreëerd wordt, is alsof je motorcrossers toestaat bij de Vierdaagse. Daarnaast is het ook enorm druk geworden. Sinds het pad open is zijn er geen momenten geweest dat er geen mountainbikers aan het crossen waren. De MTBclub heeft zelf in november al opgeroepen om niet meer in het weekend te komen mountainbiken, maar te kiezen voor een doordeweekse dag.

Jazeker, daar zal ook corona schuld aan hebben, maar de belangrijkste oorzaak is toch echt de aantrekkelijkheid van de route. En voorzitter, die is verschrikkelijk aantrekkelijk. Ik kan het me zo verschrikkelijk goed voorstellen dat het heerlijk is om met je fiets door dit bos te raggen. Online kun je filmpjes zien waarin heel goed de hoogteverschillen en de uitdagingen van het bos worden blootgelegd. Daar zou ik ook voor in de auto springen vanuit de andere kant van het land, als fietsen mijn hobby zou zijn. Voorzitter, maar stel dat we gehoor geven aan deze petitie. Inmiddels heeft de Provincie, bevoegd gezag in dezen, al verordend dat het pad voor 1 mei verlegd moet worden. Maar waar moet het pad naar toe verlegd worden? Ik zie het niet. Ik zie het echt niet. Ik zie niet hoe we dit pad kunnen verleggen, zodat het leefgebied van het vliegend hert niet doorkruist wordt en tegelijk de stromen recreanten en sporters naast elkaar kunnen bestaan. Ik zie het niet. Daarnaast, als je dit pad weghaalt, blijven er nog zo verschrikkelijk veel mooie paden over voor deze grote groep mountainbikers. In Nijmegen 14,3 km, in Groesbeek 17,5 km in Mook 17,8 km, in Malden 10 km. In totaal 59,6 km mountainbiketrail. De voorzitter: U stopt vanzelf? Dat geeft mij de gelegenheid om de heer Vintges het woord geven voor een interruptie.

De heer Vintges: Is de heer Eigenhuijsen ervan op de hoogte dat in het hele Rijk van Nijmegen het vliegend hert zit? En dat dit probleem dus niet alleen speelt in Westermeerwijk, maar op veel meer plekken en dat de consequentie dus zou zijn dat misschien wel alle routes zouden moeten worden opgeheven? En niet alleen de verantwoordelijkheid nemen voor het kleine stukje in Nijmegen. De heer Eigenhuijsen: Nee, daar ben ik niet van op de hoogte en dat vind ik ook niet zo heel relevant in de gemeenteraad van Nijmegen. Volgens mij praten wij hier over waar ik over ga. En wij gaan over dit kleine stukje. Daarnaast, mijnheer Vintges, als u heel diep in mijn hart kijkt, maakt het mij niet zo heel veel uit, dat vliegend hert. Maar we hebben met elkaar in dit land regels afgesproken. We hebben met elkaar afgesproken dat, als er ergens een beschermde diersoort zit, we daar rekening mee moeten houden. En ik vind een partij als GroenLinks, die daar geen rekening mee houdt, van de zotte. In totaal 59,6 km, voorzitter. Daar halen we, als we dit stukje afsluiten, 2,5 km weg. In het bos bij Hotel Erica wordt de route doorgeknipt. Het verandert niets aan het startpunt, het verandert niets aan het eindpunt. Dat ontbreekt de totale route niet, het kan makkelijk. Wat is het probleem? Dank u wel. De voorzitter: Graag gedaan. Mevrouw Bouwmans.

Verslag van de Besluitronde Politieke Avond d.d. 16 december 2020

30

Mevrouw Bouwmans: Dank u wel, voorzitter. Voor D66 is een ding heel belangrijk, namelijk de gemeente dient zich, net zoals ieder ander, aan de wet te houden. Dit lijkt allemaal vanzelfsprekend, maar toch ziet het ernaar uit dat er in de Westermeerwijk bij de aanleg van de mountainbikeroute niet volgens de Wet natuurbescherming is gehandeld. Dat er onterecht een vergunning is afgegeven en dat er daardoor nu een route loopt, dwars door het leefgebied van het ernstig bedreigde vliegend hert. Mijn fractie vindt dat kwalijk. Niet in de laatste plaats omdat men van een overheid mag verwachten het goede voorbeeld te geven en rechtmatige besluiten te nemen. Daar moeten ook de vele mensen die daar nu mountainbiken op kunnen vertrouwen. Zij volgen dit debat in de volle overtuiging dat ze op de goede manier gebruik maken van het bos. En dat zij nu door een enkeling worden afgeschilderd als testosteronbommen, schreeuwende vandalen die moedwillig de natuur komen verstoren, vind ik dan ook niet terecht. Zeker niet omdat het de gemeente zelf is die de route heeft gefaciliteerd. En dat daar dan nu, om welke reden dan ook, veelvuldig gebruik van wordt gemaakt, ja daar kun je natuurlijk geen enkele mountainbiker voor terechtwijzen. Dat de gemeente zich aan de wet houdt, dat lijkt ons evident. Hoe de gemeente dat doet, daar kunnen we volgens mijn fractie wel degelijk richting aan meegeven.

Samen met de PvdA en GroenLinks dienen wij daarom een motie in die ervoor moet zorgen dat er in de toekomst zorgvuldiger wordt omgegaan met onze kwetsbare natuur, waarbij er nauwkeurig onderzoek wordt gedaan naar bedreigde plant- en diersoorten. Daarbij roepen we de gemeente op om samen met natuurorganisaties, recreanten en bewoners tot een hopelijk breed gedragen oplossing te komen. Daar wilde ik het voor nu bij laten. Dank u wel. De heer Eigenhuijsen: Voorzitter? De voorzitter: Een vraag van de heer Eigenhuijsen. De heer Eigenhuijsen: Ja, ik stel dan toch aan mevrouw Bouwmans even dezelfde vraag als die ik aan de heer Vintges heb gesteld. Ik meen het oprecht, weet u, voor mij mogen ze daar echt blijven fietsen, alleen: ik zie het niet. Ik zie niet in dat kleine stukje bos hoe we hem kunnen verleggen, zodat we naast elkaar kunnen recreëren en het vliegend hert er geen last van heeft. Ik zie het niet. Hoe ziet u dat dan? Mevrouw Bouwmans: Volgens mij ligt er een heel heldere uitspraak van de Provincie. De route die er ligt, mag hier zo niet liggen. En de gemeente krijgt samen met alle betrokken partijen tot 1 mei de kans om daar iets aan te doen, zodat ze wel voldoet aan die Wet natuurbescherming. Kijk, hoe ze dat doet interesseert mij niet, als ze zich maar aan de wet houdt.

De heer Eigenhuijsen: Voorzitter? De voorzitter: Ja, mijnheer Eigenhuijsen? De heer Eigenhuijsen: Dat betekent dus eigenlijk dat u gewoon nu geen besluit durft te nemen en dat u zegt: Provincie, doe het maar. En als het 1 mei niet is, dan nemen we dan het besluit. Dan is het toch veel eerlijker om nu te zeggen: luister, wij hebben de regels, we houden ons eraan? Mevrouw Bouwmans: Volgens mij zeg ik dat niet. Volgens mij zeg ik dat D66 vindt dat we ons aan de wet moeten houden. En als dat betekent dat het parcours daar weg moet, omdat anders het leefgebied van het vliegend hert dusdanig in het geding komt, dan is dat zo. Mevrouw Lauret: Voorzitter? De voorzitter: Dan gaat het over en weer. Het wordt steeds gezelliger. Want het was een interruptie van de heer Eigenhuijsen op mevrouw Bouwmans. Hebt u ook nog een interruptie, mevrouw Lauret?

Verslag van de Besluitronde Politieke Avond d.d. 16 december 2020

31

Mevrouw Lauret: Ja, ik vroeg me af of D66 zich ervan bewust is dat er veel meer beschermde en bedreigde diersoorten daar in het bos zitten dan alleen het vliegend hert. En dat, als er een oplossing moet komen voor 1 mei, dit ten ene male onmogelijk is, omdat het nooit mogelijk is om al deze soorten voor 1 mei te inventariseren. Dat betekent dus dat, als tot die tijd het mountainbiken in dat gebied doorgaat, wetgeving gewoon keer op keer, elke dag wordt overtreden, dat dieren daar worden doodgereden, dat dieren het gebied ontvluchten, in paniek elders worden aangetroffen. Hoe kijkt u daarnaar? De voorzitter: Mevrouw Bouwmans. Mevrouw Bouwmans: Ja voorzitter, ik hoor het mevrouw Lauret zeggen. En ik zal het van haar moeten aannemen, want mijn kennis reikt zover niet. Nogmaals, mijn fractie pleit ervoor dat wij ons in ieder geval aan de wet houden en als blijkt dat er meerdere beschermde diersoorten ernstig worden bedreigd, waardoor welk pad dan ook daar niet mag liggen, dan mag dat zo daar niet liggen. Kijk, simpeler dan dit kan ik het volgens mij niet maken en ik ben volgens mij ook best duidelijk. De voorzitter: Gaat u gerust verder. Mevrouw Bouwmans: Nee, ik was al aan het einde van mijn betoog. De voorzitter: Oh, dat is helemaal mooi. Dank u wel. De heer Selman. De heer Selman: Ja dank, voorzitter.

Het onderwerp heeft niets overgelaten van de liefde aan het begin van de vergadering. Maar we hebben allemaal liefde voor de natuur. Ik geloof niet dat iemand in deze zaal zegt: ik houd niet van de natuur. Ook de wandelaars, mountainbikers, kevers die daar in het gebied leven, andere beestjes, allemaal willen ze een plekje in het mooie bos in Westermeerwijk. De mountainbikeroute door dit stukje natuur zorgt inmiddels voor de nodige kopzorgen. Insprekers eisen naleving van de Wet natuurbescherming, fietsers willen blijven fietsen, wandelaars willen blijven wandelen, het beschermde vliegend hert denkt er het zijne van. Inmiddels is het duidelijk dat de gemeente een steek heeft laten vallen in het proces in de richting en aanleg van de route. De provincie heeft de gemeente opdracht gegeven om de route te verleggen voor 1 mei. Voorzitter, de vereniging van mountainbikers heeft zich behulpzaam en coöperatief opgesteld in de aanloop naar de realisatie van deze route. Het gerommel is vooral te wijten aan de betrokken bestuurlijke partijen. Het is daarom dat wij samen met GroenLinks en D66 een motie indienen om de route voor het verleggen van de route, zodat het gebied van het beschermde dier overeind blijft.

Voorzitter, we willen met onze motie de mensen die willen recreëren die mogelijkheden blijven bieden, natuurlijk helemaal in deze situatie waar we in zitten, zodat wandelaars, bikers en beestjes vreedzaam met elkaar in dit stuk bos samen kunnen leven en recreëren. Dank, voorzitter. Mevrouw Lauret: Voorzitter? De voorzitter: Een vraag van mevrouw Lauret. Mevrouw Lauret: Dank u wel, voorzitter. Realiseert de heer Selman zich dat verleggen voor 1 mei per definitie betekent dat dan wetgeving wordt overtreden? Dank u wel. De voorzitter: De heer Selman. De heer Selman: Voorzitter, de Provincie, het bestuursorgaan, heeft die opdracht gegeven aan de gemeente, dus ik snap de vraag niet, eigenlijk. Wat bedoelt u hiermee? Mevrouw Lauret: Wat ik bedoel is dat er dan nog steeds geen onderzoek is gedaan of kan worden gedaan, want het vliegend hert is er pas in juni, juli, augustus. Dus voor 1 mei kan nooit worden

Verslag van de Besluitronde Politieke Avond d.d. 16 december 2020

32

bepaald waar ze allemaal zitten in Westermeerwijk. Op het moment dat er voor die tijd wordt verlegd, is er een grote kans dat in ieder geval het vliegend hert wordt aangetast in zijn voortbestaan en waarschijnlijk ook andere dieren die ook vaak pas op latere momenten te inventariseren zijn. Voor het vliegend hert is bovendien langjarig aantalsonderzoek nodig. Ook dat is nog niet gebeurd. Sterker nog, zowel de gemeente als de Provincie … De voorzitter: Maar wat is uw interruptie nu? Want dit is weer een nieuw betoog. Mevrouw Lauret: Maar ja, ik gaf een antwoord op de vraag van de heer Selman. De voorzitter: En dat is helder. Dank u zeer. De heer Selman, of was u aan het eind van uw betoog? Dank u zeer. Wie kan ik voorts het woord geven? De heer De Graaf. De heer De Graaf: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, sporten in de natuur is gezond en leuk en zorgt er juist voor dat mensen de natuur beter leren waarderen. Sterker nog, ik denk dat dit een van de voornaamste reden is waarom mensen überhaupt willen sporten in de natuur. Voorzitter, het aangelegde mountainbikepad helpt de sporters om zich aan de regels te houden. Waar nodig kan het pad ook eventueel aangepast of verlegd worden. Daarom steunen wij de motie met de bijpassende titel ‘Mountainbiken met oog voor natuur en wandelaars’.

En als laatste wil ik nog meedelen dat de edelachtbare heer Bakker niet zal meestemmen met alle moties over dit onderwerp. Dank u wel. De voorzitter: Ik ben zeer benieuwd welke functie de heer Bakker dan inmiddels heeft ingenomen, vanwege deze aanspreektitel. Ja, dat zou u willen. Maar goed. Nee dat was mij ook duidelijk, de heer Bakker zal zich onthouden. Dat is helder. Wie kan ik voorts het woord geven? Mevrouw Markovic. Mevrouw Markovic: Dank u wel, voorzitter. We zullen er niet omheen draaien: de SP-fractie vindt dat het bos voor iedereen toegankelijk moet zijn en dat wij, de gebruikers van het bos, rekening moeten houden met elkaar, mens en dier. De motie ‘Mountainbiken met oog voor natuur en wandelaars’: toen ik die onder ogen kreeg verbaasde ze mij. Vooral omdat in eerdere gespreksronden de stellingname door de indieners, een aantal daarvan, sterk was: de mountainbikeroute moet dicht. Ik ben blij met de draai, want wat betreft de SP is sluiting van het gehele bos of het opheffen van de mountainbikeroute niet aan de orde. Niemand heeft het alleenrecht op het bos. Sterker nog, en een aantal van jullie refereerde daar al aan: er zijn ruim 16.000 mountainbikers, wandelaars, ruiters, de Stichting MTB routenet van Rijk van Nijmegen en andere recreanten die aangeven graag in de natuur te zijn, de natuur respectvol met elkaar te willen delen en elkaar wat te gunnen.

En dat laatste is cruciaal in dit debat. De voorzitter: Mevrouw Lauret. Mevrouw Lauret: Voorzitter, er is een telling gedaan. Bent u ervan op de hoogte dat slechts 10% van de stemmen die uit zijn gebracht, uit het Rijk van Nijmegen komt? En dat de helft daarvan anoniem is ingevuld, dus dat dit weinig zegt over de mensen uit Nijmegen, waar het bos van oudsher voor was bedoeld om daar te recreëren? En dat juist die mensen uit het bos worden weggejaagd ten gunste van mensen die uit het hele land komen? De voorzitter: Mevrouw Markovic. Mevrouw Markovic: Mijnheer de voorzitter, mevrouw Lauret, dit aantal geeft gewoon aan dat je deze groep niet kunt uitsluiten. Ook dat is in de gespreksronde genoemd en daar staan we in ieder geval niet voor. Mevrouw Lauret: Voorzitter?

Verslag van de Besluitronde Politieke Avond d.d. 16 december 2020

33

De voorzitter: Nee, ik laat nou mevrouw Markovic haar betoog verder vervolgen, mevrouw Lauret. Mevrouw Markovic: Dank u wel, voorzitter. Er liggen nu prachtige uitdagende mountainbikeroutes die met veel zorg en aandacht zijn aangelegd met als doel de natuur te beschermen en een scheidslijn te creëren tussen de paden en de vele diverse gebruikers. En dat zijn wij, onder andere. Want juist door het reguleren van deze verschillende fiets-, ruiter- en wandelpaden voorkom je dat het bos en alles wat daar groeit en bloeit verstoord wordt. Juist door het te reguleren bied je een uitkomst, ook aan deze groep sporters. De heer Eigenhuijsen: Voorzitter? De voorzitter: De heer Eigenhuijsen. De heer Eigenhuijsen: Ja, dan toch even, hoor. Ik heb echt het idee dat we in twee verschillende bossen rondlopen. Als ik toch in dat stuk bos kom en ik zie daar mountainbikers, dan zie ik ze niet genieten. Ik zie ze niet denken: goh wat de natuur, goh wat een mooie beestjes, wat een struiken. Dan razen ze naar beneden. Dat is toch gewoon sport? Dat is toch geen recreëren? Mevrouw Markovic: Mijnheer de voorzitter, mijnheer Eigenhuijsen, ik kan u vertellen dat heel veel mountainbikers juist wel degelijk ook genieten. Uiteraard heb je de racers maar ook zij genieten van alles wat zij daar kunnen doen in dat bos.

En laat in ieder geval duidelijk zijn dat het ook van belang is dat de gebruikers van het bos ook in het belang van de dieren en de biodiversiteit de natuur niet verstoren. En zeker niet als dit de natuurlijke leefgebieden betreft van onder andere het vliegend hert. En dan is er ook nog de Wet natuurbescherming. Daar hebben we ook al het nodige over gehoord. En als het zo is dat er maatregelen getroffen moeten worden, door bijvoorbeeld het verleggen van de mountainbikeroute, dan is dat niet anders. Maar laten we gezamenlijk kijken hoe we de natuur beschermen en ruimte geven zonder dat we allerlei rigoureuze maatregelen moeten nemen. In de motie ‘Mountainbiken met oog voor natuur en wandelaars’ wordt de oproep gedaan om in gesprek te gaan. En de SP-fractie staat daar zeker voor. Het is goed om in gesprek te gaan met elkaar, maar ik wil daar toch een kanttekening bij plaatsen. Want de oproep geeft aan gesprek te gaan met alle betrokken organisaties, dat zijn er in ieder geval meer dan tien, zoals ik ze nu even snel tel, om te komen tot een breed gedragen afspraak over de definitieve route, voor de MTB’ers en de andere gebruikers. De vraag is echter of het ook daadwerkelijk gedragen wordt, als ook in al die partijen die met elkaar in overleg gaan, ook veel tegenstanders zitten.