Woordelijk verslag besluitronde 12 november 2025

Woordelijk Verslag Nijmegen Besluitronde (Raadsvergadering 12 november 2025

Datum Tijd Locatie Voorzitter Griffier Aanwezigen

Afwezigen Toelichting

12-11-2025 14:00 - 20:55 Stadhuis - Raadzaal Hubert Bruls Sandra Ruta Maarten Bakker (vanaf 15.00 uur), Cees de Beer, Eric Bender, Diede Beumer, Joep BosCoenraad (vanaf 14.15 uur), Lusanne Bouwmans, Charlotte Brand, Sanne Buursink - de Graaf, Gerry van Campen, Paul Eigenhuijsen, Jeanette Exel, Adam Galijasevic, Jeannette Geers, Sander van der Goes, Frank de Gram, Wendy Grutters, Michiel van Hoof, Abdulahi Hussen, Léonie Janssen, Paul van 't Klooster, Mika Kraft, Niek Kraut, Eline Lauret, Quirijn Lokker, Delano van Luik, Biljana Markovic, Marjolijn Mijling, Sophie den Ouden, April Ranshuijsen, Bart Salemans, Marieke Smit, Rosalie Thomassen, Louisa Tumiwa (vanaf 18.30 uur), Michelle van Doorn, Toon van Gent, Erik Verschuren, en Yurre Wieken Jasmijn de Vries Kraaijeveld, Ruud Sewpersad Omnummer 28

1 Opening en mededelingen Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Zo, mag ik iedereen verzoeken naar zijn of haar plaats te gaan. Dan gaan we zo aanstonds beginnen. Een opening hierbij de gemeenteraad van onze gemeenteraad. Goedemiddag, allemaal en welkom. Uiteraard hebben we de vergadering vooral in het in het licht in dienst staan van de stadsbegroting. Maar er zijn ook een aantal andere punten. Ik kan melden dat mevrouw De Vries Kraaijeveld afwezig is. De heer Sewpersad is er ook niet, maar wordt misschien nog opgeroepen of niet. Ik zal niet te komen. Ik dacht mevrouw Grutters als u gaat er nog eens even goed achteraan. Maar dat is dan anders. En ik weet dat de mevrouw Tumiwa, de heer Bakker iets later zullen komen, dus die verwachten we nog later vandaag. Verder heb ik geen afmelding gehad. Ik kijk even rond. Dat is correct. Dan kan ik melden dat de heer Abdulahi Hussen vader is geworden van dochter Isra. En daar staat een traktatie voor. Dus van harte gefeliciteerd. En de heer Van Gent kon toen niet achterblijven. Of dacht kom, ik doe ook nog een leuke traktatie vanwege het heugelijk nieuws van al enige weken geleden mag ik wil wel zeggen. Dus we hebben twee traktaties hier staan. Dus ook nog gefeliciteerd! Ja, in verband met de geboorte van Lena, omdat nog ik weet dat mensen dat allemaal bijhouden zo wat er allemaal zo een lief en leed plaatsvindt. Hartstikke mooi.

Ik kijk even naar de griffier of er nog andere mededelingen zijn. Dat is niet het geval. 2 Agendavaststelling inclusief de orde van de vergadering Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dan gaan we naar punt twee. De agenda vaststelling, inclusief de orde van de vergadering. Toegevoegd zijn in ieder geval twee raadsvoorstellen over bezwaren tegen invoering beslissing betaald parkeren Campus Heijendaal. Dat worden de agendapunten 4.7 en 4.8. Het raadsvoorstel strekkende toelating van een raadslid namens GroenLinks. Agendapunt 5.1 gaat dat worden. Benoeming van een lid van de auditcommissie als agendapunt 5.2 en de benoeming van plaatsvervangend griffier. Griffiers moet ik zo zeggen als agendapunt 5.3.

CompanyWebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

En een raadsvoorstel voor benoeming van een fractievoorzitter namens de SP-fractie. Een agendapunt als agendapunt 5.4. Dan zijn er twee sets met actuele vragen aangekondigd. Enerzijds over de plannen van de Carolus. Voormalige Carolus bioscoop en anderzijds over de herinrichting Willemsweg. Dus die komen zo aanstonds. De eerste termijn voor de begroting zal natuurlijk na behandeling van al deze reguliere agendapunten, als ik het zo mag uitdrukken, plaatsvinden. En afhankelijk hoe laat dat precies is, zal er een maaltijd gepresenteerd worden in het restaurant. Dus dat komt hartstikke goed. En na de schorsing gaan we dan verder met de eerste termijn van het college. Dus dat moet allemaal goed komen. Dat is de volgorde zoals we die al jaren praktiseren, toch? Ik zie mevrouw Bouwmans heel verbaasd kijken of ik hier volstrekt nieuwe ordevoorstel aan het bedenken ben, maar dat wil ik best doen, maar gaan we niet doen. De heer Kraut toch hierover? Naam spreker 2: De heer Kraut (Raadslid VVD) Ja, over de agenda. De twee toegevoegde hamerstukken zouden wij graag als stemstukken zien. Over Brakkenstein. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Die ja, oké, dat dat kan. Dan gebeurt er aan het eind van de vergadering samen met de andere stemstukken wat we nog hebben staan. Ja, dan worden die voorstellen als stemstuk toegevoegd.

Als er verder geen ordevoorstellen zijn, dan ga ik naar de constatering dat een aantal punten natuurlijk niet in de raadskamers behandeld en die worden daar ook als hamerstuk behandeld. Dat gaat over 4.1 tot en met 4.6, want 4.7 en 4.8 gaan we straks wel over stemmen. Dus 4.1 tot en met 4.6 en dan als hamerstuk geacht te zijn. Ja, daar kunnen wij allemaal mee instemmen. Hartstikke mooi. Agendapunt 3, besluitvorming naar aanleiding van de behandeladviezen van de gespreksrondes van 22 en 29 oktober jongstleden. 3 Besluitvorming behandeladviezen van de gespreksrondes Dat is zeer overzichtelijk natuurlijk. Dat gaat natuurlijk over het raadsvoorstel staatsbegroting komt zo meteen uitgebreid aan bod als debatstuk en de wensen bedenkingen naar aanleiding van het programma Water en riolering komt als stemstuk straks terug. Ja, dat brengt dus bij punt vier de hamerstukken. Voor de punt 4.1 tot en met 4.6 is geen spreektijd gevraagd. En daarom is dus ook ingestemd met die voorstellen. En om dat zo is het bij het blokje vijf. Dat zijn de benoemingen. Allereerst een raadsvoorstel strekkende toelaten van de ons welbekende heer Bos-Coenraad als raadslid in het kader van de tijdelijk vrijgevallen vacature van mevrouw Terzi. Mevrouw Bouwmans, namens de commissie Geloofsbrieven ga ik u het woord geven. Naam spreker 3: Mevrouw Bouwmans (Raadslid D66) Dank u wel, voorzitter.

Ja, want vandaag, op 12 november, ligt inderdaad een voorstel voor om Joep BosCoenraad toe te laten als lid van de gemeenteraad van Nijmegen. De commissie voor de Geloofsbrieven heeft onderzocht of de geloofsbrieven en de andere door de Kieswet verplicht gestelde stukken die zij hebben aangeleverd, in orde zijn. De commissie rapporteert de Raad van de gemeente Nijmegen dat zij bovengenoemde documenten heeft onderzocht en in orde bevonden. Gebleken is dat de benoemden aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen voldoen, en daarom adviseert de Commissie ook tot toelating van de heer Bos-Coenraad als lid van de gemeente gemeenteraad van de gemeente Nijmegen. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Ik kijk even rond of iemand het woord over wensen voor voeren. Dat is niet het geval. Dan zou ik willen verzoeken de heer Bos-Coenraad tot de raadszaal toe te laten en iedereen te gaan staan. Goedendag, meneer Bos-Coenraad, het wordt steeds mooier. Volgende keer nog een stropdas erbij en het wordt helemaal wat. Ja, ja,

CompanyWebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

durft te dromen. Dank u zeer. U heeft voor gekozen om de belofte af te leggen. U kent de tekst die u straks mag uitspreken. Ik verklaar het ik om tot lid van de Raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtsreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn in de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de Raad naar eer en geweten zal vervullen. Uw reactie graag. Naam spreker 4: De heer Bos-Coenraad (Raadslid GroenLinks) Dat verklaar en beloof ik. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Dan bent u bij dezen benoemd tot lid van de Raad en veel succes. Terwijl de heer Bos-Coenraad naar zijn plaats loopt, ga ik over met uw welnemen naar het raadsvoorstel om te komen tot de benoeming van een lid van een auditcommissie, mevrouw Beumer, is voorgedragen ter vervanging van mevrouw Terzi. Ik kan me voorstellen dat er verder niemand het woord over wenst te voeren. Zo niet ja, dan is het voorstel aangenomen. Mevrouw Beumer, kan ik u ook feliciteren met uw benoeming? En dan, het is bekend dat we vandaag afscheid nemen van één van de leden van de van de griffie.

En daarmee is ook een plaatsvervangend griffier benodigd. En nou, dat is eigenlijk één van de mooiste eerbewijzen die iemand kunt bewijzen als er niet één, maar twee voor in de plaats komen. En dat zijn ook hele bekwame mensen. De heer Arentz en de heer Van der Woude, zeg ik enigszins onderkoeld, maar ik kan me voorstellen dat er verder niemand het woord of het voorstel wil voeren. Oh, nou ja, mevrouw Mijling. Ja. Nou, ik ga er maar snel overheen. Het voorstel is aangenomen en gefeliciteerd met deze bloemen waardering. En het afscheid dat hadden we begrepen toen we na afloop van de raadsvergadering hebben. Dan onder 5.4 raadsvoorstellen om te komen tot de benoeming van een fractievoorzitter voor de SP-fractie. En dan ga ik eerst mevrouw Bouwmans weer het woord voor geven namens de Commissie Geloofsbrieven. Naam spreker 3: Mevrouw Bouwmans (Raadslid D66) Ja, dank u wel, voorzitter, want er ligt inderdaad vandaag ook een voorstel voor om Auke van Meer toe te laten als lid, niet zijnde raadslid van de gemeenteraad van Nijmegen. De commissie voor de Geloofsbrieven heeft onderzocht of de geloofsbrieven en de andere door de Kieswet verplichte gestelde stukken die ze hebben aangeleverd, in orde zijn. En de commissie rapporteert de Raad van de gemeente Nijmegen dat zij bovengenoemde documenten heeft onderzocht en in orde bevonden.

Gebleken is dat de benoemde en alle in de Gemeentewet gestelde eisen voldoen. De commissie adviseert tot toelating als fractievolger van de Raad van de gemeente Nijmegen. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Ik ga ervan uit dat ook hier geen stemming over nodig is. Zo niet en het voorstel ook aangenomen, kan ik de heer Van Meer van harte feliciteren. 6 Vragen van raadsleden aan het college Dat brengt ons bij agendapunt 6, vragen van raadsleden aan het college. Zoals gezegd, er zijn twee set vragen aangekondigd. De eerste heeft betrekking op plannen rondom de voormalige Carolus bioscoop. Ik heb begrepen. De heer Wieken de vraag stelt. De heer Wieken heeft het woord. Naam spreker 5: De heer Wieken (Raadslid SP)

CompanyWebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, sinds 2021 staat de Carolus bioscoop op Plein 44 leeg. Afgelopen zomer werd bekend dat de eigenaar voornemens is het pand te verhuren aan een commerciële bolderhal, die voor het college ook een anti-rookovereenkomst afgesloten is en buitenlandse omgevingsactiviteiten in voorbereiding. Nijmeegse culturele organisaties en makers verenigd in het collectief, red Carolus hebben zich uitgesproken voor het behoud van de Carolus bioscoop als culturele broedplaats. Hiervoor is tevens een petitie gestart. Er is hiervoor een gesprek zondag geagendeerd op drie december op initiatief van SP, Partij voor de Dieren en GroenLinks. Waar moet die botpijn procedure zijn bij naar aanloop van deze gespreksronde? Nog wel een aantal vragen aan het college die ik nu gaat stellen. Één, is college bereid om in gesprek te gaan met initiatiefnemers van Red de Rolus over een culturele invulling van de Carolus bioscoop? En twee wat is de stand van zaken van lopende procedures, vergunningen en BoPa en wat kan hieraan nog worden aangepast? En is het college bereid om, als de actualiteit daartoe aanleiding geeft, nog aanpassingen te doen? Tot zover. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Dan voor beantwoording geef ik het woord aan wethouder Vergunst. Naam spreker 6: De heer Vergunst (Wethouder) Ja, dank u wel, voorzitter.

Het college heeft nog niet gesproken met het initiatief Red de Rolus, maar uiteraard zijn wij bereid om met hen in gesprek te gaan als daar behoefte aan is. De gemeentelijke broedplaats makelaar heeft al wel eerder kennis gemaakt bij een informatiebijeenkomst. En wij als gemeente, al dan niet via de broedplaats makelaar. Ja, ondersteunen allerlei culturele initiatieven in het vinden van geschikte locaties. De locatie Carolus is echter niet beschikbaar hiervoor. Even afgezien dat het geen gemeentelijk pand is, heeft de eigenaar ook een huurcontract afgesloten met een andere partij. En de gemeente heeft ook al eerder via het sluiten van een anterieur huurovereenkomst kenbaar gegeven dat wij van plan zijn medewerking te verlenen aan het veranderen van de functie, zodat de voormalige Carolus bioscoop weer in gebruik genomen kan worden. En een alternatieve locatie elders in de stad vinden is overigens ook niet makkelijk. Maar uiteraard zijn we bereid om daaraan mee te werken. Als de initiatiefnemer ook met de locaties, ja, eigenlijk op de proppen komt die wij daarop kunnen beoordelen. En dan is natuurlijk ook te bekijken wat de rol van de gemeente daar precies in is. En de tweede vraag ging over de procedure. De initiatiefnemer eigenaar heeft een vergunningsaanvraag ingediend die wij op dit moment in behandeling hebben.

Het is op dit moment zo dat op basis van de ruimtelijke afweging en zo toetsen wij in een vergunningsaanvraag, wij geen juridische belemmeringen zien om deze vergunningen te verlenen. Dus deze kan eigenlijk op redelijk korte termijn verleend worden. Er is nog één belangrijk aspect waar nog op beoordeeld moet worden en dat is op erfgoed. Dat wordt nog. Wij vragen nog advies. Dat is morgen vindt dat plaats in de Adviescommissie Omgevingskwaliteit op het op het aspect erfgoed. En wij vragen ook, zoals we ook eerder hebben toegezegd, een advies van de Stichting Wederopbouw. Normaal gesproken zouden we dan heel snel een vergunning kunnen verlenen, maar we hebben u eerder toegezegd dat wij u eerst deze adviezen ter beschikking zullen stellen, en ik verwacht dat u dat dan mee zal nemen. Eventuele beraadslagingen. Ik weet niet of dat gaat lukken, overigens voor drie december, maar we proberen zo snel mogelijk u te voorzien van die adviezen. En tot slot, de vraag over of de vergunning aangepast kan worden. Ja, zo werkt het niet. Het is niet aan ons om een vergunning aan te passen. Dus wij verlenen een vergunning of wij verlenen deze vergunning niet. En zoals ik net zei, zien wij geen belemmeringen met het voorbehoud van erfgoed om hieraan mee te werken. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Zijn aanvullende vragen. Ja, heer de Wieken.

CompanyWebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

Naam spreker 5: De heer Wieken (Raadslid SP) Ja, dank, voorzitter. Ja, ik begreep ook dat lopen, het uitzoeken van het hele erfgoedverhaal, er nog geen onomkeerbare stappen werden gezet. Was het college ook bereid is om te wachten met onomkeerbare stappen tot en met Red de Rolus is gesproken, ook omdat ik begrijp dat die aan een businesscase werken die zij nog willen gaan aanbieden op een later moment. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dat is een vraag. Naam spreker 5: De heer Wieken (Raadslid SP) Ja, dat was een vraag, voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ja, ik mis even het. Kijk even nog of andere aanvullende vragen zijn, dan nemen we die gelijk mee. Mevrouw Thomassen. Naam spreker 7: Mevrouw Thomassen (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, dank u wel, voorzitter. Als de wethouder toch bereid is om in gesprek te gaan met die groep Red de Rolus. Zou de gemeente dan ook toe willen zien op de huidige zorgplicht, die misschien de huidige inwoners of de bewoners van het pand ook hebben naar aanleiding van het erfgoed? Ik ben er niet recent binnen geweest. Maar ik hoor wel zorgen van erfgoedspecialisten over de staat van onderhoud en of het erfgoed de erfgoedwaarde op dit moment niet lijden onder de functie. En zou er dan aandacht de vraag kunnen worden naar Red de Rolus zoals wij daar ook aandacht voor willen hebben.

Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Andere aanvullende vragen nog? Zo niet, dan nog één keer naar de wethouder. Naam spreker 6: De heer Vergunst (Wethouder) Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, nogmaals, Red de Rolus heeft geen contact gezocht met het college rechtstreeks. Ze zijn in die zin ook geen gesprekspartner. Dus ook als het gaat over toezien op erfgoed, dan is echt de eigenaar onze gesprekspartner. Zij zijn eigenaar van dat erfgoed. En als dat nodig is, zullen we ook handhaven jegens die die eigenaar. Ja, dus het is voor mij ook wel heel ingewikkeld om terug te komen op de eerste vraag in de tweede termijn, om iets te zeggen over een businesscase en een beoordeling van de businesscase van een partij die ik niet ken. En wij zijn zelf ook geen. We hebben ook geen rol in de hele businesscase. De enige rol die wij hier hebben is het toetsen van een vergunningsaanvraag. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Goed. Daarmee komen we het einde van deze set vragen. Ja, dat is zo. Dat brengt ons bij het volgende onderwerp. En dat zijn vragen naar aanleiding van de herinrichting Willemsweg. Mevrouw Buursink? Ja, mevrouw Buursink. Naam spreker 8: Mevrouw Buursink (Raadslid VVD) Ja, dank u wel, voorzitter. Op woensdag 22 oktober 2025 is er een inspraak geweest van een vertegenwoordiger van de ondernemersvereniging van de Willemsweg.

Tijdens de inspraak zijn alle raadsleden uitgenodigd om op bezoek te komen. Op zaterdag één november hebben vertegenwoordigers van de VVD, CDA en SP een bezoek gebracht aan de Willemsweg en gesproken met een aantal ondernemers en bewoners. Ter plaatse zijn we eerlijk gezegd behoorlijk geschrokken. Ondernemers melden niet op de hoogte te zijn gebracht van de plannen en niet betrokken te zijn geweest bij de plannen. Dit terwijl dat wel de belofte was en de doelstelling van het college, zo

CompanyWebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

blijkt ook uit de eerdere beantwoording van vragen. Er zijn, zo lijkt het voor ondernemers, maar in alle eerlijkheid ook wel een beetje voor ons, nogal random groen stoken geplaatst met nogal onvriendelijke planten met grote doornen. Vlak naast de straat, waardoor uitstappen bij geparkeerde auto's nagenoeg onmogelijk is. Er is daarbij geen rekening gehouden met de doorgang van mensen met rollators, rolstoelen en/of kinderwagens en er is geen rekening gehouden met veilige bevoorrading van winkels en het grootste parkeerpunt van Nijmegen, wat ook in die straat gevestigd is. Daarnaast gaven de ondernemers aan zich grote zorgen te maken over de beperkingen in de mogelijkheid om voor hun winkels uitstallingen neer te zetten, en vooral over het verdwijnen van de blauwe zone achter de Aldi en het parkeerbeleid. En de impact die dat gaat hebben op de omzet en daarmee samenhangend hun bestaansrecht en de kwaliteit van deze toch al kwetsbare straat. We hebben begrepen dat er ambtelijk een gesprek gevoerd gaat worden en dat lijkt ons zeer juist. Vooruitlopend op dit gesprek hebben de Nijmeegse VVD, het CDA en de SP de behoefte aan antwoorden op de volgende vragen van het college.

Één, hoe beoordeelt het college de wijze waarop rekening is gehouden met het Handboek Toegankelijkheid, Design for All? Twee, hoe kijkt het college terug op het overleg met ondernemers over de plannen voor de herinrichting en het parkeren? En hoe zijn ondernemers nu betrokken? Drie, hoe verklaart het college de inspraak en de problemen die ondernemers bij deze bij onze raadsleden hebben gemeld. Vier, is het college bereid de problemen die de ondernemers ervaren als gevolg van de herinrichting, in overleg met hen op te lossen en gehoor te geven aan een oproep de blauwe zone te behouden en op de Willemsweg kort betaald parkeren in te richten. Wij zijn benieuwd naar de antwoorden. Dank u wel, voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel, namens het college-wethouder Daemen. Naam spreker 10: Mevrouw Daemen (Wethouder) Als eerste even waar we van uit zijn begonnen. En waarom zijn we met deze aanpak bezig gegaan? Dat heeft te maken met veiligheid en leefbaarheid problematiek die er was. Dus er was een duidelijke aanleiding waarom wij wilden gaan verbeteren. En heel concreet op uw eerste vraag is er gewoon het Handboek Toegankelijkheid natuurlijk in acht genomen en is er dus één meter 50 tussen de rand van die groene bak en de gevel in de basis moet voldoende zijn.

Dan moet er natuurlijk niet daarna ook nog door bewoners, gebruikers, ondernemers daar geparkeerd worden of een prullenbak of wat dan ook. Dus die ruimte, als die vrijgelaten wordt, dan is die helemaal voldoende. Hoe wij terugkijken op het overleg is dat we goed in overleg zijn in een brede werkgroep Kop van de Willemsweg, met ons wijkteam, met Portaal, met windkracht tien en met bewoners en ondernemers. En dat we daar op een gegeven moment ook in de gesprekken horen dat er in algemeenheid tevredenheid is, maar niet bij iedere individuele ondernemer. En dat we veel gesprekken ook voeren, ook op straat. En dat er is aangegeven, gaan een periode van gewenning doen. En daarna gaan we ook voor een deel zaken handhaven die we afgesproken hebben. En we krijgen ook heel veel gelukkige, positieve reacties op het groen. Dus het is in die zin ook heel veel fijne reacties daarop terug. En er wordt intensieve overleg dus tussen onze verschillende wijkregisseurs en die ondernemers. We hebben toen ook nog een aantal aanpassingen gedaan in de groenvakken, dus er is ook wel degelijk op basis van hun input zijn er wat aanpassingen en ontwerpen gedaan. En naar aanleiding van de inspraak hebben we ook weer contact gezocht. En het ging dan specifiek over deze inspreker wordt de nieuwe afspraak gepland. Is tot op heden nog even niet gelukt door de agenda's, maar er is goed contact.

Dus hoe ik dan die nou ja, die inspraak precies moet duiden. Dat is natuurlijk altijd ook een beetje lastig zo beantwoorden. Het is in ieder geval niet iedere individuele ondernemer is één op één iemand anders blij. Dat kan een reden zijn dat iemand komt, maar wij zien ook dat voor een deel in de praktijk mensen nog de ruimte gebruiken, zoals die ook formeel niet toegestaan is, bijvoorbeeld met laden en lossen. Dat gebeurt op de stoep nog soms. Dat gebeurde hiervoor. Er waren klachten over gebeurt nu nog, maar het mag niet. Dus als wij langskomen met handhaving, dan zijn we daar natuurlijk om hen daar op aan te spreken.

CompanyWebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

Dus dat kan misschien vervelend worden gevonden, maar dat was na die periode van gewenning wel gewoon dat wat we willen doen om het daar leefbaar te hebben. En dan nog even over het thema parkeren. We hebben juist ook op basis van de bewoners die heel veel parkeerdruk ervaren, die 20 procent drempel is in dit deel van het Willemskwartier gehaald. En daarna is dus parkeerdruk meting zo hoog geweest dat we overgaan tot invoer. En dat betekent dat het per één december zo is. En daarbij zit vanuit ons beleid dan dat als er nog een blauwe zone binnen dat betaald parkeren gebied ligt, dat we die dan bij die ingang opheffen. En wat we wel goed gedaan hebben is dat we de vakken eigenlijk dicht bij de winkels. Dat we daar tussen elf en vijf geen vergunning parkeren toestaan. Dus dat maakt juist dat die vakken dichtbij echt voor de bezoekers bedoeld zijn op de tijden dat het meeste winkelbezoek plaatsvindt. Dus dit verandert dus niet de kijk op de blauwe zone. Maar we hebben wel zeker rekening gehouden met bereikbaarheid van de winkels. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. En nog aanvullende vragen? Ja, mevrouw Buursink, allereerst. Naam spreker 8: Mevrouw Buursink (Raadslid VVD) Ja, is de vraag even aan de wethouder. Ik vraag me af of u ook echt zelf daar geweest bent, want ik hoor u redeneren dat er voldoende ruimte is voor rolstoel en doorgang vanuit de winkels.

Maar mijn vraag is ook, heeft u in de gaten dat u niet meer kunt uitstappen? Dus als je met een rollator naar de winkel wil, is het groenvak dermate dicht bij de weg gezet dat je er gewoon helemaal niet uit kunt stappen. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Mevrouw Mijling, nog aanvullende vraag. Dat was dezelfde vraag. Oké, ja, de heer Hussen, nog een aanvullende vraag. Naam spreker 11: De heer Hussen (Raadslid GroenLinks) Ja, voorzitter, dank je wel. Voorzitter, afgelopen voorjaar zijn ik en mijn collega Ruud Sewpersad hebben we hier ook vragen over gesteld van de Stadspartij. Kijk wat ik hier heel veel hoor, is vooral ondernemers. Maar we hebben ook heel veel bewoners die daar wonen. En die geven ook aan van hoe zorgen we nou voor dat we dat die structureel en zichtbaar worden betrokken bij de uitvoering, zodat de Willemsweg echt die levendige straat wordt? Want er zit veel meer in van hoe richt je die straat in, hoe zorg je ervoor dat alle bewoners worden betrokken? En tenslotte wil ik ook graag weten op welke termijn kunnen we ook concrete stappen verwachten? Want het is veel meer dan alleen, maar parkeren of veiligheid zit veel meer in, ook hoe die straat is opgebouwd. Mensen voelen het onveilig qua licht, 's avonds, qua breedte van de weg, qua als fietsers elkaar gaan passeren. Dus dit vraagt om een structureel oplossing.

En als tweede punt wil ik ook weten hoe gaan we daarover als raad worden geïnformeerd? Want we hebben hier al vragen over gesteld een tijdje geleden en het komt toch weer op de één of andere manier weer terug, dus ik ben daar ook wel benieuwd naar. Dank je wel. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Verder geen aanvullende vraag. Jawel. De heer Eigenhuijsen. Naam spreker 12: De heer Eigenhuijsen (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Zeker, voorzitter. Aangezien mijn collega er niet is. Een vliegende kraai vangt altijd wat. Ik sluit me aan bij de heer Hussen. Ons zorgen maken over hoe de bewoners structureel worden betrokken. Maar ook hoe gaan we de ondernemers structureel betrekken bij deze problemen? Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter)

CompanyWebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

Ja, wethouder Daemen, vervolgens. Naam spreker 10: Mevrouw Daemen (Wethouder) Yes. Nou, hoe we mensen structureel betrekken, inwoners en ondernemers. Dat zit dus ook in die werkgroep kop van de Willemsweg. Dus daar is gewoon nu een werkgroep geformeerd. Kunnen mensen zich ook nog bij het wijkteam melden als ze zeggen, ik wil daar graag bij betrokken worden. Ik heb wat foto's nog even gezien over hoe de groenvakken precies zijn. En ik denk ik ben niet vanochtend nog langs gefietst. Kan nou niet precies zeggen, maar in principe uitstappen doe je natuurlijk ook niet op de weg, maar doe je eerst parkeren en dan uitstappen. Volgens mij moet daar ruimte voor zijn, omdat ons Handboek Toegankelijkheid daar natuurlijk rekening mee houdt. Op welke termijn in de inrichting? We gaan deze weg ook nog naar 30 km per uur omzetten halverwege volgend jaar. Dus daar zal met een aantal verkeersveiligheidsmaatregelen. Zo, dat komt dan natuurlijk. Ik denk dat ik u kan toezeggen dat we in het eerste kwartaal volgend jaar wel met een infobrief wat meer stand van zaken melden, maar veel preciezer dan dat kan ik nu niet worden dus. Maar dat lijkt me goed omdat het integrale vraagstukken zijn om daarover bij u terug te komen. Dan heb ik alle aanvullende vragen beantwoord. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ja, waarvoor dank. Goed. Ja, dan ronden we deze set vragen ook af.

Onder dank aan iedereen. Dat brengt ons bij 7.1, het raadsvoorstel over de staatsbegroting 2026-2029. 7.1 Raadsvoorstel Stadsbegroting 2026-2029 (85/2025) Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) En we krijgen eerste termijn van uw raad in de volgorde zoals we die al jaren hanteren. Dat betekent dat ik allereerst het woord ga geven aan mevrouw Brand namens de PvdA-fractie. Naam spreker 13: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Ja, dit is de laatste begroting van deze bestuursperiode. Dus ik vind het ook wel een moment om de balans op te maken. En een groot aantal zaken in deze begroting kan de fractie van de PvdA zich vinden. Maar wij komen vandaag ook met een aantal amendementen en moties, omdat we denken dat het beter kan en de stad hierdoor socialer en eerlijker wordt. En we hopen natuurlijk op steun van de overige fracties en tevens ook dat het college welwillend naar onze voorstellen wil kijken. Ja, ik hoor de burgemeester al heel enthousiast instemmen, dus dat belooft heel veel goeds voor vanmiddag en vanavond. Wat betreft de begroting is mijn verwachting dat we vandaag een heel eind gaan komen. Maar hoewel we onze financiële zaken grotendeels op orde hebben, moet ik helaas ook concluderen dat het met het politieke klimaat de afgelopen jaren minder goed is gegaan. Dat is verhard.

En ook onze raadsleden en bestuurders kregen afgelopen tijd menigmaal te maken met intimidatie en haat, al dan niet online. Vrouwen moeten het bovendien vaker ontgelden in vergelijking met mannen. We moeten wat de PvdA betreft nooit normaliseren, wat niet normaal is. En wij zullen ons dan altijd hiertegen uit blijven spreken van welke politieke kleur de politicus ook is. Want we moeten als politici nog gewoon ons werk kunnen blijven doen. Zonder bang te hoeven zijn voor haatmails of nare berichten op sociale media. En tegen iedereen die zegt ja, maar vrijheid van meningsuiting wil ik eigenlijk het volgende zeggen. Het kan nooit een vrijbrief zijn om mensen te kleineren, te beledigen en te bedreigen. Iedereen in ons land, in onze stad heeft een verantwoordelijkheid en vrijheid komt met die verantwoordelijkheid. En ook, en dat klinkt wellicht wat oubollig, maar is niet minder belangrijk. Het heeft ook simpelweg te maken met fatsoen. En het doet me denken aan de woorden van Dichter der Nederlanden, Babs Gons en ik citeer haar nu. Doe het toch maar ook al moet je nog honderd keer de straat op gaan. Microfoons pakken, aanschuiven aan tafels, steeds weer opnieuw beginnen. Uitleggen wat zo helder lijkt. Doe het toch maar, want je weet ook dat er anders

CompanyWebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

nooit iets zal veranderen. En eigenlijk is dat iets wat volgens mij in ons allemaal zit. Want je kunt als politicus in je eigen gelijk blijven geloven en er misschien zelfs in gaan wonen. Maar daar schiet de gewone Nijmegenaren niets mee op. En als fractie kun je alleen verder komen als je samen werkt, samen met alle partijen, van links tot rechts en ook daartussenin. En ik geloof erin dat dit ook de intrinsieke motivatie is voor elke fractie, voor elke Nijmegenaar die hier zit om raadslid te zijn en om de politiek in te gaan. En ja, we verschillen. Wat we belangrijk vinden en prioriteren. De manier waarop we tot beleid willen komen, de weg ernaartoe en hoe we dit betalen. Maar we zitten hier allemaal niet ter meerdere eer en glorie van onszelf. We zitten hier om het nog beter te maken voor onze geliefde stad. De staatsbegroting is ook het moment om stil te staan bij de stand van de stad. En er gaat veel goed. En de coalitie zal vast beweren dat het enkel aan hen te danken is. Maar ik denk dat het eigenlijk ook aan ons 39 te danken is. Want wij als raad hebben hier allemaal, veelal constructief de afgelopen jaren samengewerkt. Waren we het altijd eens? Nee, zeker niet. Maar het debat ging gingen we de afgelopen jaren aan. Als het beter kon, anders. En mijn fractie vindt het belangrijk om politiek te bedrijven op basis van feiten.

Want feitenvrije politiek is de hond in de pot vinden. En het is ook aan ons, politici, om eerlijk te zijn tegen inwoners. Immers, je kunt mensen zien en horen, maar je zult ook helder moeten zijn in waar de gemeente wel en ook waar ze niet over gaat. Of waar we als politiek een andere afslag hebben genomen en waarom? Dat is natuurlijk niet altijd even makkelijk, maar alleen zo kom je samen verder. Al lange tijd werd in gemeenteland, en eigenlijk ook daarbuiten, gewaarschuwd voor het zogenaamde ravijn jaar. Vorig jaar was er nog sprake van een groot tekort. Maar in deze begroting houden we fors geld over. En dat maakt het moeilijk om lange termijn beslissingen te maken. Het is natuurlijk enorm lastig als een kabinet wisselvallig is en we niet alle financiën vanuit het Rijk tijdig in beeld hebben. En de PvdA heeft eerder al benadrukt zorg dat we onze financiële positie echt goed in beeld hebben. Want een deel van de problemen komt namelijk voort uit onvoldoende prognoses en het gebrek aan duidelijke prioriteiten. We moeten voorkomen dat we ons het ene jaar arm rekenen en bezuinigen, om vervolgens later met grote overschotten te eindigen. Ik breng maar even in herinnering dat we in de vorige voortgangsmonitor, maar eigenlijk ook in het exemplaar dat gisteren uit het college kwam, enorme plussen van miljoenen euro's zien.

Duidelijkheid en inzicht is wat wij als raadsleden nodig hebben om ons werk goed te kunnen doen. En duidelijkheid is ook wat onze stad nodig heeft. En ja, kijk, het is ook een bijzonder moment, want nu onze partij geschiedenis volgend jaar ter ziele lijkt te gaan, haal ik toch maar eventjes een belangrijke sociaaldemocratische politicus aan. U kent hem allemaal. Dat scheelt. Joop den Uyl, want Joop den Uyl zei ooit, zonder visie komt het volk om. Maar ik zou er nog iets aan toe willen voegen. Zonder inzicht en de juiste informatie komt het volk ook om. Immers, duidelijkheid en inzicht helpt bij het maken van politieke keuzes. Ja, dat Den Haag niet altijd even stabiel is, wil niet zeggen dat wij daarin ook mee moeten. We zijn het aan onze stad verplicht om juist stabiel en evenwichtig beleid te presenteren. En ik refereer maar even aan de bezuinigingen die in eerste instantie op zorg en welzijn, maar ook op werk en inkomen waren ingeboekt, iets waar de PvdA zich altijd tegen heeft verzet. En deze werden met deze begroting grotendeels afgezwakt. En hoewel dit goed nieuws is, is het kwaad dan al deels geschied, want de eerdere plannen hebben toen voor veel onrust bij instellingen en bij bewoners gezorgd en dat was volgens ons niet nodig geweest. De PvdA vindt dat we juist nu moeten investeren op terreinen als werk en inkomen en zorg en welzijn.

We vinden dat we juist nu moeten inzetten, inzetten op een aantal zaken die het eerlijker maken in onze stad. Voor de mensen die in de problemen zitten, of het nou Rikko uit het Waterkwartier is, Faisal uit Hatert of Olga die al maanden met haar kinderen in de gemeentelijke opvang voor de Oekraïners zit. En laat ik beginnen met die ontheemde Oekraïners. Veel van hen hebben het zwaar in Nederland. Ze leven nu al jaren in onzekerheid. Hun mentale gezondheid staat onder druk en de opvang is simpelweg niet altijd een fijne plek om te leven als gezin. Ze hebben bovendien weinig tot geen steun als ze geldproblemen hebben. En in oktober hebben wij als raad een toelichting gekregen door een onderzoeksgroep van de Hogeschool Inholland, die zich bezighoudt met onder andere de geldzorgen van Oekraïners hier in Nederland. En

CompanyWebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

uit dat onderzoek blijkt dat 62 procent onder de bijstandsnorm leeft, waaronder ook werkenden. En bovendien gaat het bovengemiddeld over bepaalde groepen. En dan gaat het over kwetsbare groepen, zoals vrouwen en kinderen. Sinds een jaar betalen werkende ontheemden ook een eigen bijdrage. En een bijdrage vragen daar zijn we niet per se op tegen, maar het is wel van belang dat werk moet lonen. En ontheemden ook genoeg geld overhouden om een normaal leven te kunnen leiden. Waar geld is voor eten, voor kleding, verzorging, participatie en ook misschien gewoon simpelweg wat ruimte om wat te sparen. En dat is nu niet het geval. Werkende ontheemden moeten te snel een te groot deel van hun inkomen inleveren. En dat vinden wij als PvdA niet eerlijk. Deze mensen hebben het al zwaar. Het zijn hun families die vechten voor onze vrijheid aan de rand van ons continent. En nu de oorlog nog langer voortduurt, wordt de mentale druk op hen alleen maar groter. Het minste wat wij kunnen doen is pas een bijdrage vragen als die ook kan. Als dat simpelweg kan, omdat mensen gewoon voldoende inkomsten hebben. Daarom dienen wij de motie. Zoals de waard is, vertrouwt hij zijn gasten in. Samen met GroenLinks, de Stadspartij en de SP. En ook het amendement. Wie goed doet, goed ontmoet. Dat doen wij ook samen met de Stadspartij en de SP.

Zo wordt de eigen bijdrage pas opgelegd als er genoeg geld overblijft om van rond te komen. En krijgen de Oekraïners ook toegang tot de meedoenregeling en het Busvoordeel abonnement, zodat in het weekend met het gezin naar het zwembad gaan geen financiële klap oplevert. En als, al is het maar voor even, er ook gewoon simpelweg wat ruimte is voor ontspanning. Maar niet alleen de Oekraïners hebben moeite om rond te komen in onze stad. Steeds vaker zien we dat Nijmegenaren keihard werken, maar eigenlijk de eindjes niet aan elkaar kunnen knopen. En die groep werkende armen, die groeit ook in Nijmegen. En dat is zeer zorgelijk. En onlangs stelde mijn fractie hier ook al schriftelijke vragen over. We zien bovendien dat er veel mensen aankloppen bij de voedselbank. En zij voorzien ongeveer 19 honderd mensen, waaronder 550 kinderen wekelijks van een voedselpakket. En dat doet de voedselbank via vijf uitgiftepunten en sinds november 2024 ook met een supermarkt in Dukenburg. En deze supermarkt wordt heel positief gewaardeerd door klanten, omdat het bijdraagt aan de verhoging van de eigenwaarde en zijzelf ook keuzes kunnen maken uit het aanbod. Let wel, toen deze supermarkt daar kwam, heeft de voedselbank met name gebruik gemaakt van hun eigen vermogen. En dat begint nu simpelweg te slinken. De donaties en giften drogen op en de kosten voor de inkoop van gezond eten nemen toe.

En ook de vaste lasten die zijn toegenomen. Als wij in meerderheid hier in de Raad vinden dat de voedselbank goed werk doet, en ik weet eigenlijk bijna wel zeker dat er een meerderheid te vinden is, dan moeten we ze ook extra ondersteunen. Juist nu. En daarom dient de PvdA het amendement Help de voedselbank uit de brand samen met de Partij voor de Dieren, de Stadspartij, het CDA en GroenLinks. Zodat zij voor de komende vier jaar boven op hun jaarlijkse subsidie een jaarlijkse bijdrage krijgen van 25 duizend euro. Waar we ook ongelijkheid zien is het busvoordeel abonnement. We kennen al lange tijd in onze stad dit amendement dat minima vanaf 18 jaar de mogelijkheid biedt om voor 15 euro per jaar buiten de spits te reizen. Maar kinderen tussen de vier en 17 jaar zijn uitgesloten van deze regeling. En als het gaat om kansengelijkheid, is openbaar vervoer essentieel voor sociale inclusie om naar school te reizen of deel te nemen aan sport of sociale activiteiten. En we zien helaas in de praktijk dat gezinnen steeds vaker financiële keuzes moeten maken. Zij moeten kiezen tussen geld voor eten en drinken, energie of vervoer. En dan ja, denk ik heel simpel laten we de kinderen hier niet de dupe van worden. Daarom was de PvdA ook samen met de Stadspartij afgelopen maanden bezig met een initiatiefvoorstel rondom dit thema. Het is iets dat we beide partijen al langer speelden.

En tot onze verrassing lazen we in de begroting dat ook het college dit eigenlijk met ons deelt. Nou, dan kun je zeggen wat leuk! Twee zielen, één gedachte. Dat denk ik dan maar even. Maar de dekking ontbrak en daarbij helpen we het college met het amendement dat ik nu indien. Een kaartje richting kansengelijkheid. Dat doet de PvdA met de Stadspartij, zoals ik zojuist zei, maar ook met GroenLinks en het CDA. Dan regelen we dat ook meteen voor de kinderen die dat nodig hebben. Ongelijkheid manifesteert zich echter niet alleen in de portemonnee. We zien ook steeds grotere verschillen op het gebied van zorg en welzijn. En een goede gezondheid is eigenlijk de basis. Maar de gezondheidsverschillen zijn groot, ook in onze stad en hebben we vaker met elkaar over gesproken.

CompanyWebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

Veel jongeren hebben last van hun mentale gezondheid. De stad vergrijst en dat raakt zowel de zorgvraag als de mensen die de zorg leveren. Alleen met een gezonde, maar vooral sociale basis kunnen we daar iets voor doen. En later vanmiddag zullen we met andere partijen hiervoor met een voorstel komen. En in het verlengde daarvan zal de PvdA ook meedoen aan initiatieven om met snelle oplossingen te komen voor de opvang van mensen die nu noodgedwongen dak- en thuislozen zijn. Dan een ander basisprincipe. Wonen in een schone, leefbare stad, in een duurzame wijk. Ja, vraag eens aan een Nijmegenaar wat hij een van de grootste ergernissen vindt. En negen van de tien keer zal hij zeggen zwerfafval. En sommigen zullen zeggen Ja, maar dat nylon, dat hoort er een beetje bij. Dat doen wij Nijmegenaren. Maar als ik kijk naar de afgelopen twee jaar tijd, is het aantal meldingen van afval en vervuiling bijna verdubbeld. Dus het is niet zo gek dat onze inwoners zwerfafval zien als nummer één probleem in hun buurt. Dat het aantal klachten zo snel stijgt, is niet gek, want afval op straat nodigt namelijk uit tot het maken van nog meer rommel. Loopt het eenmaal een beetje uit de hand, dan loopt het snel helemaal mis. En het klinkt heel eenvoudig, maar dat is gewoon simpelweg de praktijk. Afval houdt van afval en schoon houdt van schoon. Gelukkig werkt dit effect ook andersom.

Een schone stad heeft een vliegwieleffect. Bewoners en bezoekers gedragen zich verantwoordelijker in een opgeruimde omgeving en met een schonere buurt, zegt ook de leefbaarheid, de gezondheid en de veiligheid. De PvdA vindt dat Nijmegen haar inwoners en haar bezoekers een schone en veilige stad verdienen. En daarom dient de PvdA samen met de Stadspartij, het CDA en de SP het amendement een extra ronde voor het zwerfafval in. Ga een half jaar in die stadsdelen waar het meeste overlast is. Elke maand een extra ronde houden om het zwerfafval op te ruimen. Als u mij toelaat, dan wil ik even deze zin nog afmaken. Doet u dat. Doet u dat. Wij kiezen dan voor Nijmegen Centrum, Lindenholt, Dukenburg, Nijmegen-Zuid, Nijmegen Oud-West en Nijmegen Nieuw West. We kunnen nu iets doen om op de korte termijn extra schoon, veilig en uitnodigend te zijn. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Vraag van de heer Wieken. Naam spreker 5: De heer Wieken (Raadslid SP) Even punt van orde. Waren die niet mee ingediend? En ik had ook al een vraag over aan mevrouw Brand. Van is het niet logisch om is het inwonersberaad af te wachten over afval wat nu lopende is. spk1 Ja, meneer Wieken. Naam spreker 13: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Ja, kijk ik. U bent een, u zit zo dicht bij ons, dus dan ga ik er automatisch van uit dat u mee indient. Nee, dat is een fout van mij. Het spijt me zeer.

Ik haal u er weer van af. Volgens mij stond u er ook niet op, maar staat u wel in mijn tekst. Dat vooropgesteld. Maar ik kan u misschien overhalen om toch mee te doen, want dan ga ik u vertellen. Ik begrijp het. Inwonersberaad loop nu. En dat gaat ook over afval. Dat klopt, maar ik zou zeggen laten we het allebei doen. Laten we niet het één laten en het andere doen. Want voor dat inwoners beraad is nu nog geen financiële ruimte gereserveerd. En ja, de uitkomsten komen later en zullen in 26 dan ook richting de Raad komen. Die komen nog in de oude raad. Maar waarom zouden we nu niet ons sterk maken om juist het zwerfafval aan te pakken? Juist in die wijken waar de hele tijd geklaagd wordt door inwoners? Waar de hele tijd mensen zeggen hier staat nog afval. Het doet iets met de leefbaarheid. Mensen ergeren zich eraan. Ik zou zeggen dit is echt een SP-thema, dus ik nodig u van harte uit om met ons amendement mee te gaan, maar misschien wilt u daar nog even over nadenken. Goed. Dit jaar is het ook onze gemeente opgeschrikt door verschillende verschrikkelijke incidenten aangaande intimidatie en geweld tegen vrouwen. We hebben hier ook verschillende keren met elkaar over gesproken. En in de loop der tijd zagen we ook het aantal meldingen van huiselijk geweld en stalking toenemen. En ik wil hiervoor vooropgesteld zeggen.

In 2021 heeft GroenLinks samen met de PvdA ook al een aanpak straatintimidatie een plan gemaakt. Ik wil hier ook noemen dat het college, juist ook als het gaat over het veiligheidsbeleid, al heel veel doet. Het is niet zo dat er niks gebeurt vanuit het college, maar wij vinden dat er nog wel iets extra's kan

CompanyWebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

gebeuren en we zien dat ook landelijk, dat daar veel over gesproken wordt op het versterken van juridische, financiële en praktische middelen om de veiligheid van vrouwen te vergroten. Als PvdA vinden het van groot belang dat we extra opvangplekken realiseren voor vrouwen die dat nodig hebben. En tegelijkertijd moeten we ook zorgen dat we laagdrempelige tussen oplossingen bieden voor hen die te maken hebben met huiselijk geweld en stalking. En dat beogen we te doen door op te roepen om meer in te zetten op een slachtoffer device. Ook in onze veiligheidsregio. Daarmee wordt al geëxperimenteerd in andere veiligheidsregio's en ook aanvullende maatregelen daar meer op in te zetten, zoals een lichte maatschappelijke opvang of een scheidingshotel. En dit is ook iets wat wij samen hebben gedaan met GroenLinks en ook met de Stadspartij, ook ondersteund door de SP, de Partij voor de Dieren en het CDA. Maar naast die wat lichtere vorm, zo noem ik het maar even, dat is een beetje een lastige om dit te zeggen in deze problematiek. Maar wil ik ook nog iets zeggen over de zwaardere vorm van opvang. En daarover is er ook overleg geweest met Movira. Met de vier centrumgemeenten in Gelderland kennen we de vrouwenopvang. Die heeft plekken in zowel Nijmegen als, Arnhem, als Apeldoorn.

Het gaat in totaal om 69 beveiligde plekken en er is eigenlijk al lange tijd vraag naar 12 extra opvangplekken in Nijmegen. Daar is ook actie voor gevoerd. Door verschillende groepen. En wat nou eigenlijk heel mooi zou zijn als we dat zouden kunnen doen volgens een beproefde systematiek het Oranjehuis. Dat is een manier van opvang voor slachtoffers van huiselijk geweld en hun kinderen in een open maar veilige setting, met systeemgerichte hulp aan het hele gezin. En deze systematiek is gericht op het duurzaam stoppen van huiselijk geweld en het bevorderen van herstel van de gevolgen ervan. Ik denk dat dit een heel belangrijk initiatief is in deze tijden, maar het is niet zomaar gerealiseerd. En met het amendement Een Oranjehuis in Nijmegen stellen wij met GroenLinks, de Stadspartij, Partij voor de Dieren en de SP voor om een investerings en voorbereidingsbudget ter beschikking te stellen om een start te maken met het Oranjehuis. En ook vragen wij de gemeente om met Movira te zoeken naar een geschikte locatie. Naast Oranjevragen we ook meer aandacht voor andere kleuren van de Regenboog. En Nijmegen is een trotse regenboogstad met een actieve en kleurrijke gemeenschap en een rijke geschiedenis van emancipatie. Ook buiten Nijmegen was het onze Ien Dales die het kabinet met de Wet Gelijke behandeling, het verbod op discriminatie in de Grondwet uitwerkte.

De regenboogroutes die we onlangs ook als raad hebben gevolgd, wordt de emancipatie geschiedenis goed zichtbaar. Maar de inclusie, acceptatie en vrijheid van deze groep staat ook onder druk. De regenboogagenda loopt af en daarmee ook veel van de financiële middelen die de gemeente hiervoor beschikbaar heeft. Wij vinden dat we nu juist daadkrachtig moeten blijven investeren in de regenboogstad. En daarom voegen we met het amendement dat we mede indienen met GroenLinks, de Stadspartij, D66, de Partij voor de Dieren, de SP en het CDA. Na regen verschijnt de Regenboog per jaar meer geld toe om zo de bestaande middelen op peil te houden. Voorzitter, het betoog wat ik zojuist heb gevoerd, komt recht uit het hart. En hoewel digitale middelen ons steeds meer mogelijkheden bieden. Ja, komt hij ook nog uit een eigen pen. We gaan echt weer een toekomst tegemoet waarin er wellicht steeds meer door AI wordt geschreven. En ook over die gevoelige thema's die ik tot nu toe heb gehad. En helaas hebben we hier in de Raad ook nog te weinig over dit thema gesproken. Als het gaat om digitalisering, informatiebeleid, een AI-beleid, staan politici meestal niet vooraan. Of dat nou in Den Haag is of in de gemeente. Mensen vinden het ingewikkeld, zeggen; het is uitvoering. Maar ik vind dat het wel degelijk belangrijke thema's zijn in de politiek. Ook in de gemeentelijke.

Je kunt niet afwachten totdat het je overkomt, maar je moet juist aan de voorkant goede afspraken maken. En van belang is de manier waarop de gemeente gebruik maakt van AI. Het is van belang om duidelijk te zijn hoe transparant en transparant te zijn wat je doet, zodat de gemeente verantwoording kan afleggen over hoe ze van deze mogelijkheden gebruik maakt. Je wilt als gemeente dat gevoelige informatie niet in handen valt van Big Tech. Dus zorg dat je gebruik maakt van gemeentelijke services van open source modellen. Volg daarbij ook de richtlijnen van het ministerie van BZK. Je kunt AI-gebruik gebruiken, maar doe dat dan verantwoord en zorg ook dat je je medewerkers schoolt. En daarom dient de PvdA met GroenLinks, de SP en het CDA. De motie stelt paal en perk aan de AI-proeftuin in. Voorzitter, ik sluit mijn inbreng bij de laatste

CompanyWebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

begrotingsbehandeling van onze raad met de woorden af van Floor Wibaut. Een sociaaldemocraat met een groot hart. Er is maar één land onze aarde. Er is maar één volk, de mensheid. Er is maar één geloof de liefde. Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Dat brengt mij bij de volgende spreker en dat zal de heer Lokker namens de GroenLinks-fractie zijn. Naam spreker 14: De heer Lokker (GroenLinks) Dank u wel, voorzitter. Ik zag dat de eerste mensen al wegliepen van de publieke tribune, op het moment dat ik hier kom staan. Dus dat is altijd een fijn begin. Voorzitter, dit is alweer de laatste begrotingsbehandeling van deze raadsperiode. Terugkijkend op de laatste vier jaar sinds 2022, geeft het als GroenLinks een dubbel gevoel. Sinds het begin van deze raadsperiode is de ellende in ons land en in de wereld alleen maar toegenomen. De wereld en ons land zijn nog verder naar rechts en extreemrechts opgeschoven. En daar betalen we als mensen een hoge prijs voor. We zien dat op de wereld waar de aarde onverminderd wordt uitgebuit door de allerrijksten. Terwijl klimaatverandering onze toekomst bedreigt. Waar er onder onze ogen en genocide wordt gepleegd op het Palestijnse volk en op de Soedanezen, terwijl onze regering onverschillig toekijkt.

En we zien dat in Nederland, waar vluchtelingen en migranten tijdens de verkiezingsdebatten weer de schuld kregen van alle problemen die door rechts zelf zijn veroorzaakt. Waren de regeringen door onderling geruzie overigens alleen maar meer ellende wordt veroorzaakt dan dat er wordt opgelost. En dat merken we ook in onze stad. We zien het in het onderzoek onder de Nijmeegse Regenboog gemeenschap, die voor het eerst in decennia negatiever oordeelt over de LHBTIQ+ acceptatie in onze stad. We zien het in hoe toenemend individualisme de solidariteit in onze stad aantast. En we zien hoe het steeds meer mensen in onze stad, dak- en thuislozen maakt. Heel eerlijk, voorzitter. Het was de afgelopen jaren soms om moedeloos van te worden, maar dat past niet bij Nijmegen. Nijmegenaren zetten de schouders eronder, op hun eigen manier als mantelzorger of door het ondersteunen van ongedocumenteerde vluchtelingen bij Stichting Gast. Of als vrijwilliger bij de voedselbank. Of door al 17 weken lang elke donderdagavond in weer en wind op het Stationsplein te demonstreren tegen de genocide in Gaza. Of zoals wij hier als raadslid in de gemeenteraad van Nijmegen. In Nijmegen kijken we namelijk niet onverschillig toe als mensen zo door het systeem worden vermalen, dat ze uiteindelijk op straat terechtkomen, zonder dak en zonder thuis.

In Nijmegen wachten we niet af tot ook het volgende rechtse kabinet weer helemaal niks gaat doen om dak en thuisloze mensen te helpen. In Nijmegen nemen we zelf verantwoordelijkheid. In Nijmegen halen we iedereen van straat en is er niemand dakloos. Namens en samen met de Stadspartij, D66, CDA. Partij van de Arbeid, Partij voor de Dieren en de SP dien ik bij deze het amendement iedereen van straat, niemand dakloos in. Met dit plan maken we gelijk zes miljoen vrij om een zo kort mogelijke termijn, creatieve en tijdelijke opvangplekken te creëren, zodat we dak en thuisloze mensen een veilige plek bieden en dat ze die ook krijgen. We doen dit met de kennis, de ervaring en de expertise van ons als gemeente en van de mensen in onze stad die ze hebben opgedaan met de opvangplekken voor vluchtelingen uit Ter Apel, zoals onder andere in de Winkelsteeg en op Koude Hoek. Door mensen zo snel mogelijk van straat te halen, beschermen we de kwetsbare dak en thuisloze inwoners van onze stad. Onderzoek laat zien. Onderzoek laat zien dat mensen iedereen, mensen zoals u en ik, na een week op straat en situatie zo achteruitgaan dat je niet meer zonder ondersteuning terug kan naar je oude leven. Dit moeten, maar kunnen we ook voorkomen. Daarom focussen ze ons met deze aanpak onder andere op mensen die net op straat terechtkomen, of op mensen die balanceren op het randje van dakloosheid.

Op dit moment heeft niet iedereen en de huidige wet en regelgeving recht op een plek op de opvang. Dat zijn bijvoorbeeld mensen die nog net een dak boven het hoofd hebben of dakloze arbeidsmigranten. Nood breekt wet en daarom omzeilen we de regels als gemeente, als dat nodig is, om juist ook deze mensen op te vangen en een dak boven het hoofd te bieden. GroenLinks is ontzettend blij dat ons college de urgentie voor dit probleem ook voelt. Er zijn begin deze maand, dankzij de inspanning van de gemeente, al meer dan 50 plekken vrijgekomen voor mensen bijgekomen. Excuus voor mensen die een zwaardere zorgvraag hebben terwijl ze op straat leven. Bovendien stelt het college in deze

CompanyWebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

begroting voor om 2,5 miljoen structureel, dus ieder jaar vrij te maken om samen met de regio en lokaal plannen te maken om samen te werken, om dak en thuisloze mensen structureel te helpen en te ondersteunen en aan onderdak te helpen. Met het plan niemand dakloos. En door de Raad geïnitieerd, kunnen we ervoor zorgen dat de aanpak van het college beter landt en beter kan starten, en zorgen we ervoor dat mensen die niet direct door dat plan geholpen worden en niet eerst nog verder achteruit op kunnen gaan. We kijken ernaar uit om samen met het college dakloosheid blijvend te bestrijden in onze stad. En daarom willen we al een aantal ideeën van de samenwerkende fracties voor dit plan meegeven. En daarom dien ik bij dezen de motie in. Een versnelling voor het Regionaal Actieplan Dakloosheid, zodat deze direct meegenomen kan worden op het moment dat we hier met de Raad en het college over gaan spreken. Voorzitter, dit plan uit de gemeenteraad is slechts het nieuwste voorbeeld van hoe we in Nijmegen blijven werken aan het oplossen van de problemen van onze tijd, voortkomend uit waarden van solidariteit, empathie en rechtvaardigheid. Waar rechts beleid ervoor zorgt dat de markt de volkshuisvesting om zeep heeft geholpen, pakken we in Nijmegen de wooncrisis aan. We zetten door met de grote ontwikkelingen in onze stad door het bijbouwen van de duizenden broodnodige betaalbare huizen.

En we doen daarbij ook de investeringen in de voorzieningen en de openbare ruimte die daarbij nodig zijn. We zetten door met de mobiliteitstransitie. Voor een fijnere plek om te leven brengen we eindelijk een balans in onze straten, zodat voetgangers, fietsers, groen en openbaar vervoer niet altijd maar ruimte moeten blijven afstaan aan personenauto's. Daarnaast investeren we wat nodig is om klimaatverandering tegen te gaan, en maken we in de komende jaren meer dan 20 miljoen vrij om onze stad te vergroenen en buurten en inwoners te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. In Nijmegen pakken we ongelijkheid bij de wortel aan. Naam spreker 2: De heer Kraut (Raadslid VVD) Voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls (Voorzitter) De heer Kraut, bij interruptie. Naam spreker 2: De heer Kraut (Raadslid VVD) Ja, voorzitter, dank u wel. Want, ik probeer het echt, voorzitter, te begrijpen. Maar we zijn aan het groeien als stad. Ik begrijp dat we naar 200 duizend inwoners gaan en dan zou je een discussie kunnen voeren. Kunnen we ervoor zorgen dat de groei van de auto's niet naar rato meegaat? Ik bedoel, die discussie zou je nog kunnen voeren, maar in plaats daarvan stelt het college voor en ik hoor de heer Lokker dat hier ook verdedigen. Nee, we gaan groeien als stad, dus ik wil niet eens dat de groei van de auto's niet meegroeit. Nee, ik wil dat er minder auto's komt.

En nu mag iedereen dromen en wensen hebben, maar heeft u. En dus een oprechte vraag. Heeft u werkelijk het idee dat dit een reële doelstelling is? Dat het echt mogelijk is om tegen bestaande mensen die een auto hebben te zeggen. U moet hem wegdoen, want er komen nieuwe mensen bij. Hoe ziet u zich dat voor? Naam spreker 14: De heer Lokker (GroenLinks) Ja, voorzitter. En dat is nou zo een mooi verschil tussen het landelijk beleid van onder andere de VVD van de afgelopen jaren en het beleid van GroenLinks in Nijmegen van de afgelopen 24 jaar. Als je idealen hebt en je doet je best, ja, dan lukken deze dingen niet omdat je mensen hun auto afpakt. Zoals de heer Kraut altijd insinueert dat we aan het doen zijn, maar om te laten zien wat je ervoor terugkrijgt. Je krijgt straten waar je in kan fietsen, waar je je kinderen kan laten spelen. Je krijgt straten met groen, je krijgt straten die niet 40 graden zijn als het zonnetje in de lente voor het eerst een keer zich laat zien. Je krijgt straten waar je kan leven, waar je gezonder van wordt. En dat is het Nijmegen waar wij voor staan. En jazeker is dat haalbaar? Gelukkig wel.

CompanyWebcast@2025 Woordelijk Verslag Gemeente Nijmegen

Naam spreker 2: De heer Kraut (Raadslid VVD) Ja, voorzitter, dank u wel. En de heer Lokker gaat samenwerken met de sociaaldemocraten, die volgens mij de uitdrukking in gelul kun je niet wonen hebben. Maar in gelul kun je ook geen autorijden. Dus hartstikke mooi dat u hier die Utopia schetst, maar ik heb nog niet gehoord hoe gaat u ervoor zorgen dat de bestaande bewegingen ondanks de groei zelfs naar beneden toe gaan? Want ik hoor alleen maar maatregelen waarbij u probeert mensen de auto uit te pesten. Nou ja, u weet dat wij er anders over denken, maar ik hoor eigenlijk geen concrete maatregelen die daar op die manier een alternatief voor zijn. Hoe kunnen mensen die gezinslogistiek hebben, die op woensdagmiddag van de muziekles naar een speelafspraak naar de sportclub moeten rijden? Hoe gaat u die faciliteren? Met welke bus gaat daar tussendoor rijden? Hoe gaat u mensen die om vijf uur 's ochtends een Bijster huis op het industrieterrein moeten zijn om in de ploegendienst te beginnen? Hoe gaat u die mensen helpen? Hoe gaat u ervoor zorgen dat mensen die mantelzorg leveren geholpen worden? Maar ook voorzitter, het voorbeeld wat we allemaal in de mailbox hebben gehad.

Mensen die bij de Griftdijk wonen, die naar het Radboudziekenhuis toe moeten, die gewoon aangeven dat door de maatregelen van GroenLinks het in deze stad niet meer mogelijk is een ziekenhuis te bezoeken binnen een redelijke tijd. U heeft de mail ook gelezen, Althans, ik hoop dat u uw mailbox leest. Dus ik vraag u nog een keer, hoe gaat u deze dromen echt verwezenlijken? Want ik hoor alleen maar ontmoedigingsbeleid wat niet werkt, maar wel frustreert. Naam spreker 14: De heer Lokker (GroenLinks) Ja, voorzitter, dit is altijd typisch als er een mobiliteitsdebat is, dan hoor je de VVD altijd zeggen hoe onze wethouder en het college en mijn partij alles er al in zorg dat je met de auto nu al nergens kan komen. En als het dan bij de begroting gaat, dan gaat vervolgens de VVD zeggen dat het nog niet is gelukt, maar dat en hoe het dan gaat lukken. Volgens mij hebben we prachtige voorbeelden laten zien waarop je bereikbaarheid in de stad heel belangrijk vindt. En wat wij voor inzetten is zorgen dat mensen op een fijne plek van A naar B kunnen komen. Op een veilige plek, op een veilige manier van A naar B. Door straten die fijn zijn om aan te wonen. Waar niet alleen maar de auto's doorheen razen. En in tegenstelling tot wat de VVD altijd denkt, zijn er heel veel manieren om je te verplaatsen die niet met de personenauto zijn.