Woordelijk verslag 8 maart 2023

Woordelijk verslag Nijmegen Besluitronde (raadsvergadering)

Datum Tijd Locatie Voorzitter Griffier Aanwezigen

08-03-2023 19:30 - 23:25 Stadhuis - Raadzaal H. Bruls S. Ruta Maarten Bakker, Cees de Beer, Eric Bender , Diede Beumer, Lusanne Bouwmans, Charlotte Brand, Sanne Buursink - de Graaf, Gerry van Campen, Paul Eigenhuijsen, Jeanette Exel, Adam Galijasevic, Jeannette Geers, Sander van der Goes, Frank de Gram, Wendy Grutters, Michiel van Hoof, Abdulahi Hussen, Léonie Janssen, Jasmijn Kraaijeveld, Mika Kraft (vanaf 20.15 uur), Niek Kraut, Eline Lauret, Quirijn Lokker, Delano van Luik, Maartje Maas, Biljana Markovic, Marjolijn Mijling, Sophie den Ouden, Bart Salemans, Ammar Selman (tot 20.15 uur) Marieke Smit, Marijke Synhaeve, Ayse Terzi, Rosalie Thomassen, Louisa Tumiwa, Michelle van Doorn, Toon van Gent en Hans van Hooft Grete Visser, Cilia Daemen, Tobias van Elferen, Jean-Paul Broeren, John Brom Omnummer 14

1 Opening en mededelingen Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Goeie avond, één ieder. Ik hoop dat we zo compleet kunnen zijn als we zijn. Ik verwacht nog de heer Hooft, in ieder geval. Maar goed, ik open de vergadering van onze gemeenteraad. En de hamer is inmiddels hier verdwenen. Gelukkig is dat geen vormvereisten, dus ik doe het maar even zo. Welkom, één ieder. Ik heb in ieder geval afmelding ontvangen van mevrouw Ranshuijsen en zojuist nog van de heer Sewpersad. En ja, zoals gezegd, de heer van Hooft. Er wordt daar ook voor <...>. Die zal zo wel komen dan, neem ik aan, zoals ik hem eerder vanavond nog gezien. Verder heb ik geen afmeldingen mogen ontvangen. Wat zegt u, meneer? Naam spreker 2: Onbekend <...> Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Oh. oh, nu al? Nou, kijk aan, en nou, we hebben een mooi gevuld programma en ook een mooie tribune, vol. In het bijzonder heet iedereen van het Bestuurssecretariaat van het college van B&W welkom. Die zitten allemaal op de achterste rij, dus al uw klachten, noden kunt u bij hen terecht. Ik zie dat secretariaat van burgemeester niet compleet is, maar ze zijn vergeven. Goed. Hans, welkom. Daar gaan we nu...

Ja, daar komen ze morgen op terug, natuurlijk, hè, zo van, wat is dit voor een lelijke streek? 2 Agendavaststelling inclusief de orde van de vergadering Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Goed, dan gaan we maar beginnen om allereerst met agendapunt 2, natuurlijk, verder te gaan; de agendavaststelling, inclusief de orde van de vergadering. Toegevoegd is in ieder geval als correctie, zoals u hebt kunnen lezen. Dan het Raadsvoorstel Wijziging Reglement. Dat een correctie, zoals u hebt kunnen lezen. Dan het Raadsvoorstel Wijziging Reglement van Orde en verordening Gespreksrondes 2019 en de Raadscommissie grondexploitaties grote binnenstedelijke projecten in verband met de wijziging van de Gemeentewet, het Raadsvoorstel Geheimhouding, business-case warmtenet Dukenburg, het Raadsvoorstel Bekrachtiging geheimhouding voorbereidingsbesluit en daarnaast is ook het Raadsvoorstel voor toelaten van een Raadslid van de P van de A toegevoegd aan de benoemingen. Daar komen we zo op. De fracties van Stadspartij Nijmegen, D66 en GroenLinks die hebben verzocht om het Raadsvoorstel Criteria zonne-energie op monumenten en in beschermde stadsgezichten, om dat niet als een hamerstuk vanavond te behandelen,

maar door te schuiven naar een volgende gespreksronde. En er zijn een drietal actuele vragen aangekondigd door de fractie van GroenLinks over de maandelijkse controle op het station, de fractie van de SP over de OV staking tijdens verkiezingen en de fractie van de VVD over parkeervergunningen voor de toekomstige bewoners van de Hollandse tuinen, de hof van Holland. En dan, bijzonder aandacht vraag ik u even voor het volgende, het Raadsvoorstel over aardgasvrij Dukenburg. Daar zitten een aantal geheime bijlagen bij, dat zal u hebben gezien. Later deze avond staat het voorstel als debatstuk op de agenda. Als u gebruik wilt maken van de geheime informatie, die dus in die bijlage zit, ja, dan vergt dat wel een orde besluit om de beraadslagingen in beslotenheid voort te zetten. Ik zeg u dat nu alvast, in zoverre u er nog niet over heeft nagedacht, niet de hele middag al druk mee bent geweest, heeft u nog een, nou, wat zal ik zeggen, een uur of wat, misschien wel anderhalf uur om alsnog te kunnen bepalen of u dat wel of niet wil. Ik zal uiteraard bij de aanvang van het agendapunt dat wederom memoreren, want nogmaals, al is er maar één iemand die het wil, dan zullen we in beslotenheid over het geheel moeten gaan beraadslagen. Er wordt gewerkt met spreektijd vanaf het eerste debatstuk. De volgende punten zijn, als u het... Nee.

Eerst even checken of dit allemaal correct is, dat u hiermee kunt instemmen met deze voorstellen, toevoeging, afwegingen. Ja? De volgende punten zijn niet in de Raadskamers behandeld en voorgesteld wordt om deze als hamerstuk te behandelen. Dat gaat over 4.1 tot en met 4.6, 4.8 tot en met 4.11 en 4.14 tot en met 4.16. Kunt u hiermee ook instemmen? Dat is het geval. Brengt ons bij agendapunt 3, de besluitvormende behandeladviezen van de gespreksrondes van acht februari en 15 februari, jongstleden. Allereerst, het raadsvoorstel woondeel 2.0 als hamerstuk vanavond. Dat komt ook goed uit, want die is vanmiddag getekend, die woondeel. Het initiatiefvoorstel Rekenkamer onderzoek informatieveiligheid ook als hamerstuk vanavond. Het Raadsvoorstel Afronding verkenning Proeftuin aardgasvrije Dukenburg en vervolg, een debatstuk voor vanavond. Het raadsvoorstel Nota van Uitgangspunten deel twee, omgevingsplan Nijmegen, ook als debatstuk vanavond. Zo ook het raadsvoorstel Herziening gebiedsexploitatie Winkelsteeg en investeringsbesluit eerste deelgebieden, het debatstuk dus. Ter opiniëring is het debatstuk van D66 over de preventie en overig aangeboden. Dat is dan ook een debat stuk vanavond. De brief, Voortgang Economische visie staat ook als debatstuk te boek.

De wensen en bedenkingen Waalfront Grex 2023 zal als stemstuk aan de orde komen en zo ook eerder is aangekondigd dat het raadsvoorstel Voortgangsrapportage grote projecten 2023 wordt doorgeschoven naar een volgende politieke avond. Dat brengt me bij punt 4. Wat we dan nog wel aan hamerstukken hebben, dat zijn dus de punten 4.1 tot en met 4.6 en 4.8. tot en met 16, want daar is geen spreektijd voor gevraagd en daarom is ook ingestemd met de voorstellen, zoals gezegd, het voorstel 4.7, de Criteria zonne-energie is doorgeschoven naar volgende gespreksronde. Dat brengt ons bij de benoemingen en in bijzonder een benoeming, omdat één van uwen afscheid gaan nemen vandaag en dat is de heer Selman. En ik ga even bij het spreekgestoelte staan, om een paar woorden tot hem richten en daarna zullen nog een aantal mensen overigens de heer Selman, uiteraard, ook nog zelf de gelegenheid, tot u te spreken. Oh, sorry. Ja, ik dacht ik... Ja, ik dacht dat je me ging assisteren of zo. Dat kan ook. <...> Naam spreker 3: Onbekend <...> Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Oh, oké, dank u wel, stel ik ook op prijs. Ja, Ammar, voordat we überhaupt kunnen stilstaan bij het benoemen en het installeren van je opvolger, uiteraard, staan we ook stil bij jouw afscheid.

Je bent op dit moment één van de langstzittende raadsleden ons midden vanaf 2014 om precies te zijn, in mei 2014, naar de verkiezingen, toen begon je als raadslid voor de Partij van de Arbeid. Je hebt je al heel snel ontwikkeld tot een raadslid met zeer veel kennis van zaken en ook een groot net werk en vooral de Nijmegenaren met wie het minder goed ging, in de volle breedte van de zin, die voor jou aan zijn of haar zijde. Een warm pleit voor de zorgen voor ieder die in onze stad, die afhankelijk was van bijvoorbeeld toegankelijke en goede zorg. Sociale wijkteams hadden je warme belangstelling, het wegwerken van taal en ontwikkelingsachterstanden bij kinderen en ook de ombudsfunctie voor mensen konden jouw warme belangstelling delen. Ik denk echt ook dat je, als je over de jaar kijkt, nu toch zo een negen jaar, bijna negen jaar, is het onderwerp 'Veilig thuis', eentje waar jouw naam toch wel, denk ik, lang aan zou worden gerelateerd. Je zou kunnen zeggen, dat was een soort proeve van

bekwaamheid van jou als raadslid. Nou kan ik het woord proeve van bekwaamheid in relatie tot Ammar Selman en Veilig thuis op vele manieren uit te leggen. Dat ga ik maar niet doen, want het blijft een leuke en feestelijke avond, al met al. Nee, maar met alle ernst. Je bent daar bijzonder kritisch op geweest. Je kunt je soms afvragen: ging het niet teveel om detail, maar wat van belang is, en dat kenmerkt wel een goed raadslid, daarmee is er een onderwerp op de agenda gezet, gebleven en het heeft ook geleid tot een aantal verbeteringen, bijvoorbeeld via een Rekenkameronderzoek, hè, wat mede door jou aanhouden, er uiteindelijk kwam en, uiteraard, de Rekenkamer is autonoom, hoor ik ze alweer denken, maar gelukkig luisteren ze ook wat er zo gebeurt en de samenleving en in de Raad en plegen ze af en toe een onderzoek. Maar wat nog misschien veel belangrijker is dan een Rekenkameronderzoek en de aanbevelingen die dat heeft gegeven voor college en Raad, er zijn ook echt een aantal verbeteringen in preventie en hulp aan slachtoffers van huiselijk geweld gekomen, want daar gaat het om. Het gaat natuurlijk nooit om het instituut 'Veilig thuis' of het instituut gemeente. Het gaat om wat je maatschappelijk voor elkaar kunt krijgen.

En een mooi bijeffect van jou inzet op dit thema is dat eigenlijk ook meer in zijn algemeenheid de sturing van de Raad, de aandacht voor de Raad, voor de gemeenschappelijke regelingen, onze samenwerkingsverbanden op een andere manier is opgepakt. We hebben een aantal instrumenten in gang gezet, waardoor we het tijdiger bij de begrotingsvoorbereiding van de gemeenschappelijke regelingen betrokken zijn en we doen het ook veel meer regionaal. Eigenlijk hartstikke voor de hand liggend, maar meeste gemeenten bekeken dat echt strikt vanuit de gemeentelijke optiek, wat natuurlijk heel typisch is voor iets wat je per definitie juist met zijn allen doet. En dat is zeker mede jouw verdienste, zeg maar. Je bent aantal jaren ook fractievoorzitter van de P van de A, een hele bijzondere rol.

En wat bijzondere figuur, altijd in een gemeenteraad, ik wil niet zeggen sneu figuur, hè, dat is wat vervelend voor aanwezige fractie voor voorzitters, maar het is wel een bijzondere rol waarin het niet alleen gaat om jou mening, maar ook die van de fractie als geheel en dat is natuurlijk allemaal prachtig , als iedereen altijd op één lijn zit, maar soms, komt in de beste politieke families voor, zit men niet altijd op één lijn en dan moet je als fractievoorzitter daar toch voor gaan staan en dat heb je altijd gedaan, niet alleen als fractievoorzitter, maar ook op al die andere onderwerpen waarvan ik er een paar heb genoemd. Soms wat temperamentvol, vind ik eigenlijk best een net woord, als ik dat zo uitspreek, maar veel belangrijker, vanuit oprechte betrokkenheid, want die was echt voelbaar en proefballon bij jou, Ammar. En ik heb ook gezien hoe jouw stijl zich ontwikkeld heeft naar misschien wel als iets van een professionele, zeer betrokken politicus. Ik ben altijd benieuwd of je je daarin herkent, maar dat scherp daar heb je gelukkig niet verloren. Je was ook zeer sportief en op deze plek wil ik het niet hebben over jouw boxkwaliteit, want die zijn er ook. Ja, niet in de Raad, hè, maar wel bij het voetbalteam van de, van de Raad. In Arnhem heb jij een hele goede naam, want het was eind 2021 dat het Raadsteam van Nijmegen de Arnhemse collega's met dubbele cijfers versloeg.

Voor de niet voetballiefhebbers, dat zijn dus meer dan tien doelpunten, hè. Ja, ik heb laatst gemerkt dat je soms als je over voetbal praat of iedereen het snapt, maar dat is niet zo. En daar is nooit een <...> opgekomen. Die zal er met jou bij ook nooit komen. Dus dat kun je tot het einde van je dagen volhouden van, ik speelde in dat roemruchte team eind 21, wat jullie helemaal verpletterd heeft. En als er ooit een gevolg komt, kun je het als toeschouwer aanschouwen. Veel ernstiger is jouw vertrek. Door recente wijzigingen in de Gemeentewet, ja, werd het gewoon moeilijker om het Raadswerk wat je zo veel aanging, om dat te combineren met jouw baan bij het werkbedrijf. Die hebben duidelijk de keuze gemaakt, in belangen ook van jezelf en van je werkgever om dan als raadslid te stoppen. Te respecteren, maar tegelijkertijd ook wel een beetje te betreuren op deze plaats. Het goede nieuws is dat je in ieder geval voor je werk ook betrokken blijft bij een heleboel zaken, waar je ook als raadslid erbij betrokken blijft, zeker ook voor een doelgroep, ja, die niet vanzelf altijd de gang op de arbeidsmarkt vindt. Het meest was ik, misschien wel onder de indruk, Ammar, van wat je in je afscheidsbrief heb opgeschreven. Met name één alinea heeft me zeer getroffen.

Daarin beschrijft namelijk hoe het raadslidmaatschap veel meer voor jou betekent, dan het ambt, wat op zich al zeer betekenisvol is. Je beschrijft hoe je drieëntwintig jaar geleden als vluchtelingen vanuit Irak naar Nederland kwam, opzoek naar vrijheid en democratie. Hoe mooi het dan vervolgens is, dat je jaren later, in tweeduizendveertien, gekozen werd als raadslid hier in het huis van de democratie, in je eigen Nijmegen. Ik kan me voorstellen, ik kan alleen maar proberen voor te stellen wat van emoties dat bij jou moet hebben gebracht, en misschien ook wel op dit moment. Daarmee ben je ook ongewild, ongezocht, maar toch wel ook wel een voorbeeld voor hopelijk ook veel anderen die hun toevlucht hebben gezocht, om wat voor reden dan ook in deze stad. Dat hoeft niet perse

te zijn als vluchtelingen weg <...>. Het kan ook gewoon zijn, omdat je je als vreemdeling hier voelt in deze stad. En dan is het mooi dat we die verscheidenheid ook hier in de volksvertegenwoordiging kunnen zien. Een afscheid, wat eens eigenlijk voor jou te vroeg komt. Maar namens de gehele gemeenteraad wil ik je heel veel dank uitspreken voor je inzet hier in de Raad, namens jouw fractie, maar voor alle burgers van deze stap en ik wens je uiteraard alle goeds in de toekomst. Het gaat je goed. Heel veel dank aan Ammar. Mag ik je even naar voren roepen, want uiteraard krijg je, hoelang je ook in deze Raad zit, zeg ik ook maar richting de nieuwelingen in de Raad, krijg je altijd hetzelfde geschenk. De bos bloemen, die er weer fantastisch uit zien. Sander en ik zijn er weer de hele middag mee bezig geweest, om dat te doen. Maar je krijgt ook in deze doos een toepasselijkere op wereldvrouwendag de meest bekende Nijmeegse, die nooit geleefd heeft, de enige echte Marieke in beeldvorm, weliswaar en die zit in deze doos. Geef haar een mooie plaats. Zij staat eigenlijk ook een beetje symbool voor het vreemde in de samenleving, wat dan toch een plek moet gaan krijgen, net zo goed als jij daar een voorvechter van bent geweest. Dank je wel, nogmaals, Ammar. We moeten even vrolijk lachen. <...>.

Is dat voor de Arnhemse voetballers? Ik geef vervolgens het woord aan de nestor van de Raad, de heer Hans van Hooft. Naam Spreker 4: Meneer van Hooft (Raadslid SP) De burgemeester maakt het mij altijd erg moeilijk, omdat die ongeveer driekwart van het gras voor mijn voeten wegmaait, maar toch ga ik even proberen nog een mooi afscheidswoordje voor Ammar hier te toe te spreken. Ammar, je loopt al een tijdje mee. Ik heb al meegemaakt in coalitie, ik heb al meegemaakt als oppositie, tegen de coalitie, waar ikzelf in zat en ik heb je meegemaakt samen in de oppositie, dus in die zin hebben we drie verschillende rollen met elkaar, in verschillende varianten met elkaar meegemaakt. Ik weet in ieder geval uit voorgaande periodes dat, Maarten Sweep was eigenlijk altijd wel een beetje een maatje van je. Althans, ik kreeg bij mij in de fractie altijd te horen, 'oh, die Ammar, die deugt wel, die is wel goed. Een beetje, dat is wel een goede links jongen'. En dat was ook zo. Toen wij in die coalitie met de P van de A en GroenLinks zaten en dat was toen al de tweede of derde coalitie, toen was hij toch wel een beetje de, ja, toch wel de linkse sociale jonge van de P van de A.

Ik weet wel dat dat toen bijvoorbeeld de bedoeling was om de OZB voor bedrijven, om die van een gebruikersheffing naar een eigenarenheffing te maken, en dat geldt, voor 80 procent gaat dat dan over eigenlijk, of 80 procent van de bedrijven zit gehuurd, dus dat zijn, in grote mate zijn dat dus, ja, verhuur/vastgoedeigenaren en je fractiegenoot Rutger Zwart, die vond dat eigenlijk helemaal niet zo een goed idee. Ik snap dat er toen helemaal niks van. Ik dacht echt, zit ik hier nou met de VVD aan tafel, als ik met Ammar aan tafel had gezeten was dat binnen een zucht en een wip gebeurt. Maar met Rutger Zwart was dat een zwaar gevecht, wat daar toen gevoerd moest worden. Het grappige was, toen vier jaar later de P van de A in de oppositie belandde en toen kwam er een belastingverlaging voor bedrijven aan, op instigatie van D66 was dat gebeurt, dat jij daar de aller allergrootste tegenstander van was. En natuurlijk was ik het inhoudelijk heel erg met je eens. Maar ja, zo gaat dat met coalitieafspraken, daar heb ik me dan ook aan te houden, dus ik vond dat nooit leuk, als je daarover begon, maar ik legde dan ook wel altijd braaf uit. Ja, dat komt uit D66 en die, ja, dan hadden jullie eigenlijk maar meer zetels moeten halen, dan hadden we deze, had D66, niet in de coalitie gezeten, hadden jullie daarin gezeten, maar goed. Dus daar was wel duidelijk uit dat jij aan de linkerkant zat.

Beetje pain in the ass was toen ook wel dat jij altijd begon over de bezuinigingen op de collectief aanvullende ziektekostenverzekering. Dat viel mij, want ik was het ook daar inhoudelijk heel erg met je eens dat dat een slechte bezuiniging was, die teruggedraaid moest worden. Alleen, het was een tijd van veel moeilijker bezuinigingen en uiteindelijk hebben we als SP hard moeten vechten in de coalitie toen, omdat uiteindelijk teruggedraaid te krijgen en dat is ook gelukt. Daar ben ik je nog steeds dankbaar voor, want ik kon jou altijd zeggen van, ja, ik heb zo veel last van Ammar, dat moet een keer opgelost worden. Dus ik ben je nog steeds dankbaar voor die oppositierol, want alleen kreeg ik het vrij moeilijk voor elkaar toen in die coalitie. Maar je bent, ja, wat dat betreft, eigenlijk, ja, toch altijd een hele linkse jonge binnen de P van de A geweest. Er is één dingetje en dat heb ik nooit echt goed begrepen. En achteraf valt de schade reuze mee, hoor, maar dat was de draaien rondom de Graafseweg. Want dat zou vierbaans worden en daar vond de P van de A ook, dat dat zou vierbaans blijven. Dat vond de P van de A ook, maar op één of andere manier, ik heb daar toen nog zelfs, geloof ik een avondje met <...> aan besteed om het met haar te bespreken en een vorkje te prikken. Maar ja, ze kreeg mij toch niet om.

Ik vermoed dat ze hetzelfde met jou heeft gedaan en dat ze je wel heeft omgekregen, want uiteindelijk was de P van de A om van vier naar twee banen. Achteraf gezien hadden de

verkeersdeskundige, denk ik, niet helemaal ongelijk, in die zin, het is nou niet zo dat mensen uit Dukenburg nou niet meer in de stad kunnen komen of dat daar nou iedere dag file is. De doorstroming is nog steeds vrij redelijk, dus de rampzalige gevolgen, die zijn niet heel erg groot, dat moet ik erbij zeggen. Ja, goed. Laten we eerlijk zijn. Ja, kijk, feiten gaan altijd boven meningen en dit is gewoon een feit, dus... Maar ik kon me toch niet aan de indruk onttrekken dat die draai toch eigenlijk was bedoeld om voor te sorteren op een coalitiedeelname in een volgend college. Nou ja, en dat is dan weer jammerlijk genoeg niet gelukt. Overigens in die tijd, toen dat allemaal aan de orde was, trok Ammar steeds aan mijn schouders, zei: 'Hans, wij moeten samen optrekken en samen kijken of we in die coalitie kunnen komen'. Maar ja, die waren al lang met hun eigen dingen bezig. Dus wij konden wel elkaar schouders trekken, maar dan, je doet helemaal niks, hè, Ammar. Ja, het is zoals het is. Ja, het is jammer dat je moet vertrekken, omdat de wetgeving verandert, ja, je eigenlijk niet anders kan, of je moet je hele werk gaan omgooien en iets totaal anders gaan doen op je werk. Het wordt je, wat dat betreft, erg lastig gemaakt. Ik ga in ieder geval heel erg missen.

Ik heb volgens mij in alle varianten altijd heel prettig met je samengewerkt en ik hoop daar ooit nog een keer een biertje gaan doen. Dankjewel. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dank u wel, meneer van Hooft voor dit interessant <...> over feiten en meningen. Meer zeg ik daar uiteraard niet over. We krijgen nu een, ja, een niet al te dagelijkse spreker, althans, Charlotte Brand spreekt wel vaker naar ons, maar niet nu bij het afscheid nemen van een fractiegenoot. Mevrouw Brand, het woord is aan u. Naam Spreker 5: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Ik zet hem even aan. We weten het altijd en nu, ja, toch iemand weggaat, ben ik het even kwijt. Ammar, waarom staan wij hier bij de Waal? Deze vraag stelde ik je op een koude ochtend in februari 2018. We waren bezig met een campagnefilmpje in aanloop naar de verkiezingen van dat jaar en, onze helaas te jong ontvallen, partijgenoot, Ruud Linssen, die was erbij om de film te regisseren. Niet dat we al te veel naar hem luisterde, maar ach, dat vond Ruud ook helemaal niet zo erg, want hij zei: 'zo zijn politici' en ik kon er ook wel om lachen dat wij ons eigen pad kozen. Hij vond het mooi dat wij daar als twee-eenheid stonden. Belangrijker was de plek waar we stonden. Want dat was geen toeval. Dat was heel bewust gekozen. Vlak voor de Spoorbrug op de Waalkade. Daar stonden we verstopt in dikke jassen met sjaals en handschoenen.

En jouw antwoord op mijn vraag was dat je gelijkenissen zag tussen de Waal in Nijmegen en de Tigris in Bagdad, de rivier in Irak, het land waar oorspronkelijk vandaan komt. En het bracht herinneringen bij je terug over avonden met familie en vrienden bij het water. Het gaf je een warm gevoel. In de Waal zag je overeenkomsten met de Tigris, dezelfde bochten, dezelfde liefde voor een stad. Liefde voor Bagdad dat en ook voor Nijmegen. En je zei dat je voor je stad wilden zorgen, omdat je je er zo thuis voelde. Toen je drieëntwintig jaar geleden naar Nederland kwam, had je, volgens mij, nooit gedacht dat je je jaren later zal inzetten voor Nijmegen in de gemeenteraad. En tegelijkertijd nu ik dit zo stel, vraag ik me af: 'is dat wel zo?'. Want het opkomen voor een ander, het zoeken naar verbindingen en het smeden van meerderheden zit echt in jou DNA. Je begon in 2013 als fractievolger bij de Partij van de Arbeid en een jaar later werd je raadslid, om vervolgens lijsttrekker en fractievoorzitter te worden. En je kwam, zoals je schrijft in je afscheidsbrief, naar Nederland op zoek naar vrijheid en democratie, maar nog specialer is dat jij zelf onderdeel werd van de Nederlandse democratie en de Nijmeegse in het bijzonder.

Je zette je vooral in voor het thema Zorg en Welzijn en Inclusie en kwam daarmee op voor de mensen die dat, die niet altijd gehoord worden, mensen die niet altijd vanzelfsprekend kunnen opkomen voor hun eigen rechten. Jij gaf de zeg, zachte stemmen meer klank. En jou inzet was altijd gemeend, ging gepaard met emotie en temperament, het kwam recht uit je hart. En nu ga je ons verlaten. Ik, en met mij de hele fractie, gaat je missen. Je vertrouwen en gezelligheid, je woordgrapjes en uitdrukkingen, het samen met jou kunnen huilen van het lachen en aan enkele blik genoeg hebben. En met jouw vertrek gaat er ook historisch geheugen en ervaring weg en dat doet mij als politiek historicus extra pijn, want juist die ervaring op vaak ingewikkelde dossiers, het weten hoe en wanneer je welke instrumenten moet inzetten en het doorzien van de dynamiek tussen Raad en college is van belang voor een goed draaiend lekenbestuur. Lieve Ammar, ik zeg ik nog eens, ik ga je missen als ervaren collega, maar ik weet zeker dat ik blijf zien en dat we nog vaak koffie zullen drinken en het wel en wee in de Nijmeegse politiek en daarbuiten zullen bespreken. En Jan, Ezra, Moussa, dank jullie wel dat wij als Raad, als fractie en de stad Nijmegen als geheel bijna tien jaar lang jullie man en vader hebben mogen lenen. De stad is een stukje mooier op geworden. Ammar, bedankt voor alles en het gaat je goed.

Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dank u wel, mevrouw Brand. En we kwamen elkaar ook tegen bij het bloemen bezoeken, zie ik. Dan is, ja, toch ten slotte, Ammar, het moment aangebroken. Ik geef jou het woord voor het allerlaatst, althans, allerlaatst, you never know. Aan u, meneer Selman. Naam Spreker 6: Meneer Selman (Raadslid PvdA) Dank, voorzitter. Dank voor de vele mooie woorden. Ik heb mijn best gedaan om toch wel even de tranen binnen te houden, dus neem me niet kwalijk, als het misschien toch wel gaat gebeuren. Ik raakte gewoon stil van wat, al die woorden die ik heb gehoord. Ik heb het, de afgelopen periode mijn werk als Raadslid naar eer en geweten gedaan en het is toch wel mooi dat toch de meeste voorstanders van de versmalling van de Graafseweg achteraf zeggen, 'Nou, je hebt toch wel een beetje gelijk gekregen, je hebt toch wel een visie gekregen. Het valt toch wel mee'. En, voorzitter, volgens mij heb ik geen spreektijd vandaag, toch? Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Mij valt op, de mensen die dat vragen, dan word ik wakker. Ga door. Naam Spreker 6: Meneer Selman (Raadslid PvdA) Ik zal u ook beloven dat ik het record van de heer Veldhuis niet zal breken vandaag. Dank, nogmaals, voor de mooie woorden. Deze woorden maken mij trots en nederig. Met datzelfde gevoel ben ik begonnen als gemeenteraadslid.

Een eervol ambt dat veel verantwoordelijkheid met zich meebracht. Bij mij heeft het Raadslidmaatschap, zoals jullie hebben verwoord, extra dimensie. Als kind, misschien is het antwoord van Charlotte, wilde ik heel graag de politieke in, in mijn geboorteland, Irak. Dat was helaas niet mogelijk onder dictatuur van het regime van toen. Jaren later, toen ik negentiende, als negentienjarigen ben ik gevlucht, inderdaad, uit Irak en op mijn, op vijf oktober ben ik hier beland in Nederland. In 2014 ben ik gekozen als volksvertegenwoordiger hierin dit huis. Mooier kan het niet zijn, dan heb ik veel verwoord, maar dan ga ik toch nog een keer zeggen, van een vluchteling die op zoek is naar vrijheid en democratie naar volksvertegenwoordiger in dit huis voor democratie. Toen ik hier stond om eed af te leggen, moest ik denken aan mijn, aan drieëntwintig jaar terug, mijn eerste dag in Nederland, toen ik in Utrecht aankwam en twee politieagenten heb gezien. En ik liep op ze af en ik vroeg in het Engels toen dat ik vluchtelingen ben en graag een asiel wil aanvragen. En ik dacht, ik ga zeker nu meteen bij de kraag worden gevat en in de boeien worden geslagen, ik ben een de politie staat gewend, maar toch eerste wat zij vroegen: 'hoe gaat het met u?'. En ik keek om me heen en ik dacht, 'ik word hier echt in de maling genomen. Waar is de verborgen camera?'.

Toen even het gesprek op gang kwam en ze zagen behoorlijk dat ik, nou ja, zenuwachtig was, bang, ze hebben mij gerustgesteld en de weg naar het politiebureau gewezen. Ik ging daar, vroeg in de ochtend, had me aangemeld en ik ging zitten om te wachten of ik geholpen kan worden. Uren later, zat ik daar en word ik niet geholpen, maar ik zag steeds mensen die binnenkwamen voor een paal staan, iets uit de paal trekken en dan komt de nummer en dan gingen ze toch, gingen ze bij het loket staan en toch geholpen worden om verder te gaan, dus ik dacht, ik ga hetzelfde doen, kijken of ik toch wel geholpen kan worden en heb ik hetzelfde gedaan en, ja, hoor, ik werd geholpen. Voor mij, jaren later, tot de dag op van vandaag is soort echt leidraad is geworden voor mijn leven. Nederland is een prachtig land, maar vraag voor iedereen om mee te draaien. Als je niet mee kan, dan heb je de overheid die voor je is. En als je niet het initiatief neemt, dan kan je wachten, totdat je een ons weegt, zoals ik urenlang zat te wachten toen.

Voorzitter, met volle overtuiging, toewijding en verantwoordelijkheidsbesef heb ik de handschoen opgepakt, samen met mijn fractie om een Nijmegen mooier te maken, als ik terug kijk op die periode, dan denk ik aan onderwerpen die op mijn, onder mijn verantwoordelijkheid binnen de fractie valt, zoals de Raad, die die behoorlijk bezighouden, zoals de transitie in het sociaal domein, de opvang van vluchtelingen op Heumensoord, aan Veilig Thuis inderdaad en de, aan de grepende situatie van de cliënten van de groep, en ik kan zo doorgaan. Ik heb in de afgelopen periode vier voorstellen gedaan om bij te dragen aan het sociaal en inclusief Nijmegen. Ik ga natuurlijk niet alle voorstellen benoemen, maar ik zal drie voorstellen benoemen, want die zijn ook genoemd. De meedoenregeling, de ondergrens is verhoogd naar 130 procent, met dank aan de huidige coalitie, we hebben goed geluisterd. De om ombudsman is, komt, binnenkort hebben we het al operationeel en kijk ik naar Grete. Dat is heel mooi, maar één voorstel bleef toch wel hangen in de lucht. Het is wel uitgevoerd, maar een beetje halfbakken en dat is trouwens een compliment, want dat was juist bedoeld om meer aandacht te creëren voor inclusief sport. En

ik begrijp uitgereikt één keer, maar ik heb het never nooit begrepen waarom is geen aandacht meer aan besteed. Dus ik vraag jullie als Raad, als college, om de komende periode er duidelijk uit en met veel publiciteit uit te, uit te reiken om de regenbooggemeenschap een veilig sportklimaat mede mogelijk te maken. In de afgelopen periode heb ik met veel plezier en met alle 39 collega's hier in verschillende samenstelling gewerkt en ik heb deze collega, collega's keihard zien werken om onze stad beter en mooier te maken. Want wat ons verbindt is, wat ons verbindt is de liefde voor onze stad Nijmegen. En ja, voorzitter, ook al ben ik geboren in het buitenland, Nijmegen is mijn de stad. Ik wil iedereen bedanken, voorzitter, die mooie woorden je hebt uitgesproken. Ik wel heel veel contacten, vrienden, kennissen in het veld waar de afgelopen periode mee samengewerkt, bedanken. De griffier voor enorme inzet voor ons als Raad. Alle griffie leden, Renée, Inge, Coen, George en jij als leidinggevende, Sandra, ik heb met veel plezier van jullie kennis gebruik mogen maken en natuurlijk alle medewerkers die hier ons werk mogelijk te maken, als het gaat om beveiliging, verzorging, maar als laatste zeker dank voor mijn vrouw, die, en mijn kinderen, dat ze in de afgelopen periode mij hebben gesteund om mijn werk goed te kunnen doen. Het was een enorme eer om hier te mogen staan als Raadslid.

Nijmegen is mijne stad. Dank, voorzitter. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Ja, dank u wel voor deze mooie en deels ook indrukwekkende woorden tot ons. Die zijn de moeite waard, voor meerdere om te horen, dus wie weet. Ja, dat is triest, maar dan moet je gelijk plaats maken. Nou, goed. Dat is, ja. Zeker. Zoek even een goede plek elders in de, in de zaal. Oh, gelukkig. Kijk, mevrouw Grutters komt ook nog, maar niet dezelfde bloemen, zie ik. Nee, nee. Diversiteit is goed. 3 Besluitvorming behandeladviezen van de gespreksrondes Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dames en heren, dan is het nu tijd om de heer Kraft toe te laten als Raadslid in de vrijgevallen vacature van de heer Selman. Even nog wat handen geschud. Maar alvorens dat gaat gebeuren, geef ik uiteraard eerst het woord aan de commissie Geloofsbrieven. Vanavond zal dat bij monde van mevrouw Beumer gebeuren. Naam Spreker 7: Mevrouw Beumer (Raadslid GroenLinks) Yes. Dank u, voorzitter. Wanneer de laatste nog even afscheid nemen, gaan we door, want de commissie voor de Geloofsbrieven uit de Raad van de gemeente Nijmegen heeft de geloofsbrieven en verdere bij kieswet gevorderde stukken bekeken, ingezonden door de heer Kraft. Deze wordt op acht maart 2023 benoemd tot lid van de Raad van de gemeente Nijmegen.

De commissie rapporteert de Raad dat zij de bovengenoemde bescheiden heeft onderzocht en in orde bevonden. Gebleken is dat de benoemde aan alle in de gemeentewet gestelde eisen voldoet en daarom adviseert de commissie tot zijn toelating als lid van de Raad van de gemeente Nijmegen. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dank u wel, mevrouw Beumer. Ik ga ervan uit dat niemand verder over dit voorstel het woord wil. Nee, dan verzoek ik de griffier om de heer Kraft toe te laten we de Raad en vraag ik aan u allen om te gaan staan. Ja, ik heb toevallig sinds dit weekend een nieuwe bril, dus ik zie u gelukkig. Goed. Ja, hij lijkt heel erg op de oude bril, want die vond ik wel leuk. Welkom, meneer Kraft. U heeft aangegeven de verklaring en belofte te willen doen. Ik zal de bijbehorende tekst voordragen en dan is het aan u om dat verklaar en beloof ik u uit te spreken en vanaf dat moment bent u lid van onze mooie gemeenteraad. Let op. Ik verklaar dat ik, om tot lid van de Raad benoemd te worden, rechtstreeks, noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks, noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen.

Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de Raad naar eer en geweten zal vervullen. Naam Spreker 8: Meneer Kraft (Nieuw Raadslid) Dat verklaar en beloof ik. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter)

Dank u wel. Dan mag ik u feliciteren met uw lidmaatschap van de gemeenteraad van Nijmegen. En heel veel succes. Een applaus voor de heer Kraft. Terwijl de heer Kraft zijn plaats heeft kunnen innemen. 5.2 Raadsvoorstel Benoeming fractievolger D66 (13/2023) Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Beste mensen, we gaan nog er niet aan het eind van de benoemingen, want we hebben vanavond ook een benoeming onder 5.2 van de fractievolger voor de D66-fractie. Dat gaat over en M. Cornelissen, om het heel correct te zeggen. En ik geef u wederom het woord aan mevrouw Beumer, namens de commissie Geloofsbrieven. Naam Spreker 7: Mevrouw Beumer (Raadslid GroenLinks) Dank u wel. De commissie voor de Geloofsbrieven heeft de geloofsbrieven onderzocht van de persoon, meneer Cornelissen, die is voorgedragen door de D66-fractie als lid, niet zijnde Raadslid voor een van een Raadscommissie. De commissie heeft de relevante artikelen van de Gemeentewet die van toepassing zijn op fractievolgers bekeken en de commissie heeft de overlegde stukken onderzocht en in orde bevonden. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Hartstikke goed. Ik denk niet dat er iemand stemming wil over het voorstel, hè? Nee. Nou, dan is het voorstel aangenomen en kan ik u ook feliciteren met uw benoeming. Goed. 6 Vragen van raadsleden aan het college Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Beste dames en heren.

Beste mensen, we zijn bij punt 6, zoals aangekondigd, een drietal vragen set van Raadsleden in het college. Ik lees, omdat een aantal vragen ook door mij beantwoord zullen worden. Zou ik mevrouw Brand even willen vragen bij de eerste twee set vragen de voorzittershamer, die er nog steeds niet is te we willen hanteren. Maar daar zal ze wel raad mee weten. Naam Spreker 5: Mevrouw Brand (Plaatsvervangend voorzitter) Goed. Ook al is er geen hamer gaan wij gewoon rustig verder met de vragen van Raadsleden aan het college. Er zijn drie sets vragen inderdaad aangekondigd en dan beginnen we met de vragen die aangekondigd zijn door GroenLinks en ik heb begrepen dat de heer van der Goes die zal stellen namens zijn fractie. Aan u het woord. Naam Spreker 9: Meneer van der Goes (Raadslid GroenLinks) Ja, dank je wel voorzitter. Geacht college, op 23 februari, jongstleden vond erop en rond het station een grote controle tegen overlast en overtredingen plaats. Voor GroenLinks is het belangrijk dat we de openbare plekken, zoals het stationsgebied veilig houden voor iedereen, voor reizigers, maar ook voor bijvoorbeeld daken thuislozen en andere mensen die vanwege uiteenlopende redenen verblijven in de buurt van het station.

Van verschillende kanten hebben wij vernomen dat de grootschalige controle met veel mensen in uniform juist tot schrik heeft geleid bij mensen; het tegenovergestelde van wat het doel is. Daarom willen wij de volgende vragen stellen aan het college. Vraag één: wat is uw concrete aanleiding van de actie? Heeft het college bijvoorbeeld cijfers die de noodzaak tot een dergelijke actie onderbouwen en welke resultaten heeft de actie gehad? Vraag twee, in het verlengde hiervan: op welke manier is de proportionaliteit meegewogen in het besluit om over te gaan tot deze actie? Vraag drie: uit het persbericht lezen we dat daar, dat deze actie maandelijks wordt gedaan. Welk beleid ligt ten grondslag aan de maandelijks herhaling van deze actie en op welke manier wordt de Raad hierbij betrokken, als het gaat om structureel beleid? Vraag vier, de laatste vraag. Wij horen dat er zorgen zijn over de positie van dak- en thuislozen tijdens deze acties. In hoeverre worden zij tijdens deze acties actief weggestuurd? Dank u wel, voorzitter. Naam Spreker 5: Mevrouw Brand (Plaatsvervangend voorzitter) Dank u wel, meneer van der Goes. En dan ga ik voor de beantwoording van deze vragen naar het college en naast mij zit portefeuillehouder, de heer Bruls. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (Portefeuillehouder)

Ja, dank u wel. Dank voor uw vragen, een vijf, een viertal vragen, maar een aantal vragen daarin. We hebben elke dag handhavingsacties in deze stad, de meeste hoorde u niks van en dat is maar goed ook, want als we elke dag zouden horen wat handhaving oplevert, dan zou ik me echt grote zorgen maken over de veiligheid in onze mooie stad. Specifiek rondom het station is er al langer sprake en dat is ook eigen aan stations. Dat zie je in heel de wereld, dat er allerlei mensen samenkomen, is een drukke plaatsen en er gebeurt ook nogal wat, zowel onder reizigers, variërend van zwart rijden tot ook fysiek of verbaal geweld in en rond de treinen, maar ook voor het station gebeurt er nogal wat. Dat is in ieder geval aanleiding geweest en daar kwam het initiatief ook vandaan van de NS en de politie om de handen wat meer in elkaar te slaan en ook andere partijen uit te nodigen bijvoorbeeld dus ook de gemeente met onze handhavers, omdat wat blijkt, er gebeuren een heleboel dingen. Als je dat maar in één dienst doet, dan heb je toch een minder goed effect en je straalt als overheid ook uit van, precies zoals u zegt, meneer van der Goes, ook het station en omgeving moet een veilige omgeving zijn en dat mag je als overheid ook laten zien, ook in uniform. Zijn ook een aantal resultaten, daar vroeg ook naar, geweest, een 49-tal.

We hebben keuringen uitgeschreven voor reizigers zonder geldig vervoersbewijs, drie vervoersbewijs ook ingenomen, omdat die door iemand anders dan eigenaar werden gebruikt. Dat natuurlijk vooral iets wat de NS heeft gedaan, maar ook 20 bekeuringen, waarschuwingen voor onder meer het onder invloed van verdovende middelen, verstoren van de openbare orde, alcoholgebruik, roken in de trein, op het, erom, rijden op de busbaan en de politie heeft ook nog een 50-tal personen gecontroleerd die geen ID-bewijzen bij zich hadden en een drietal voor winkels diefstal geprepareerde tassen zijn ingenomen bij controles en dat doen we daar ook specifiek, omdat we al sinds jaren weten dat er nogal wat mensen via het station of het, nou, trein of het busstation in de stad in komen om tot winkeldiefstal over te gaan. Uiteraard hebben degenen die daarmee betrapt zijn ook een bekeuringen gegeven en we hebben ook nog een zogeheten balletjes pistool aangetroffen. Dat is eigenlijk voor een actie van een paar weken, een paar uur op een midweekse daar best een behoorlijke score en tegen die achtergrond moet u ook zien, dan komen we bij uw tweede vraag dat het inderdaad wel voor de hand ligt om met die integrale acties ook nog even een tijdje door te gaan; in ieder geval elke maand even laten zien. De Amerikanen hebben daar zo een mooi woord voor.

Het zal u niet aanspreken, maar het zegt wel wat om raad, showing the force. Je moet als overheid ook af en toe laten zien dat het niet allemaal kan. Niet iedereen zal dat fijn vinden om zoveel uniforme te zien, maar degenen die zich niet bij u hebben gemeld, maar misschien wel bij mij, die het wel fijn vinden, die zijn er natuurlijk ook. Dat is geen beleidsmatige of structureel beleidsmatige actie waar u als Raad een uitspraak over moet doen. Dit zijn gewoon handhavingsacties die we doen. U heeft nooit vragen gesteld bij de periodieke om de zoveel maanden plaatsvindende controles op onze bedrijventerreinen. Die vinden elke paar maanden plaats om te kijken of daar qua drugshandel en andere malafide activiteiten wat aan de hand is. Specifiek de laatste vraag dan, mevrouw de voorzitter, de positie van dak en thuislozen. Die woorden op dezelfde manier behandeld als iedereen die daar is. Ze worden niet zomaar weggestuurd, behalve als ze aantoonbaar overlast pleegde. Ook bij deze actie was er sprake van behoorlijk wat verbaal geweld, als ik zo mag uit uitdrukken, overlast gevend gedrag, wat echt heel erg vervelend was voor andere reizigers of zelfs voor de ordehandhavers. Ja, en dan wordt in een enkel geval, wordt je dan tijdens zo een actie een weg zoekt.

Overigens ook niets nieuws, want ook op andere momenten van het jaar in die 365 dagen wordt af en toe weleens iemand weggestuurd, als die op een bepaalde plaats te veel overlast veroorzaken. En dat is aan de aanwezige toezichthouder of agent om te bepalen of dat in verhouding is tot de situatie, maar ze worden niet anders behandeld dan andere. Tot zover. Dank u wel. Naam Spreker 5: Mevrouw Brand (Plaatsvervangend Voorzitter) En dan kijk ik eerst of er nog aanvullende vragen zijn bij de heer van der Goes en dan kijk ik even rond of er ook bij andere fracties vragen zijn. Dat is elk geval er bij de fractie van de VVD. Anderszins nog? Nee, dan begin ik bij de heer van der Goes met zijn aanvullende vraag. Naam Spreker 9: Meneer van der Goes (Raadslid GroenLinks) Ja, dank, voorzitter, ik heb twee aanvullende vragen, denk ik. De eerste om in te grijpen op het laatste punt. Kijk, ik begrijp, hè, dat volg, dat volg ik uit de APV bij overlast gevend gedrag worden mensen weggestuurd, er wordt op gehandhaafd, dat begrijp ik. Alleen, ik kan er zeker in een situatie van dak- en thuislozen, die wellicht ook minder weerbaar zijn of ik wat kwetsbaarder zijn ook het voorstellen dat zij ook heel erg schrikken, als zij

een politiemacht op de been zien staan, dat het ook wat met mensen doet. Dus dan de vraag aan de burgemeester: hoe worden deze mensen geholpen op het moment dat zij daar zitten, overlast veroorzaken? Of worden ze alleen weggestuurd? Want ik geloof niet dat dat een, nou ja, helemaal menselijke oplossing is voor wat er dan daar gebeurt daar. En de tweede vraag die ik heb, voorzitter, dat gaat over die 'show of force'. Maar wat ik proef in het antwoord van de burgemeester, is dat het dus wel degelijk gaat om iets, om beleid. Hij geeft daar, nou, eigenlijk is het preventief. Het station is een gebied met veel mensen. Dat is ook zo. En los van wat we dan precies vinden van die acties, daarmee zegt de burgemeester, dus er is preventief, het is beleid en ik vind het belangrijk dat wij als Raad dan wel over kunnen spreken. Dus is de burgemeester bereid om toch dat gesprek met ons aan te gaan in een gespreksronde op een later moment? Naam Spreker 5: Mevrouw Brand (Plaatsvervangend voorzitter) Dank u wel, meneer van der Goes. Dan ga ik even naar de heer Kraut van de fractie van de VVD. Naam Spreker 10: Meneer Kraut (Raadslid VVD) Ja, voorzitter, dank u wel. En de VVD is erg blij met de veiligheidscontrole op het station, zoals deze in februari heeft plaatsgevonden en het is jammer dat GroenLinks kennelijk meteen weer op de rem wil trappen.

Het is goed dat op een kwetsbare plek, zoals het station, dat de nodige overlast en dergelijke op controle plaatsvindt. Kan de portefeuille aan, de portefeuillehouder bij aangeven of een dergelijke gezamenlijke controle, ook op andere kwetsbare plaatsen, zoals plein 44 of het Koninklijk park kan worden gehouden? Iets wat de VVD erg zal toejuichen. Naam Spreker 5: Mevrouw Brand (Plaatsvervangend voorzitter) Goed, ik kijk even rond of er nog vragen zijn voor de portefeuillehouder. Dat is niet het geval. Dan ga ik weer voor de beantwoording van deze vragen naar burgemeester Bruls. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (Portefeuillehouder) Ja, dank u wel. Nou, de vraag van de heer Kraut kan ik combineren met de tweede vraag van de heer van der Goes. Er zullen altijd afweging gemaakt worden om handhavingsactie te laten plaatsvinden en be my guest. Ik praat met u graag over van alles en nog wat, maar mij lijkt het niet zinvol om over de volle 365 dagen van dit jaar praten over de handhavingsacties van de brandweer, want dan wil ik die ook graag met u bespreken. Die doen soms ook controles bij mensen, van de ODRN, van onze BOA's, van de politie, van de marechaussee, de spoorwegpolitie, de IND komt soms ook op bezoek bij mensen in deze stad.

Ja, ik wil er niet badinerend over doen, maar ik ben echt oprecht nou op zoek waar u het dan eigenlijk over willen hebben? Tenzij u, maar dat kan ik niet voorstellen, dat dat de heer Kraut gelijk in <...> dat u dit niet wil. Dat kan ik me niet voorstellen dat dat uw statement is. We hebben handhavers helaas nodig in onze samenleving. En ja, die houden soms handhavingsacties en dat doen ze op het moment, meneer Kraut, dat er ook echt een reden toe is, dus dat dan ook op andere locaties plaatsvinden. Daar heeft u gelijk in. Ten aanzien van de dak- en thuislozen dan nog. Let op. Dit was een handhavingsactie om te zorgen dat daar waar mensen regels overtreden of de openbare orde aantasten, dat daar wordt opgetreden. Natuurlijk hebben we heleboel andere mogelijkheden om daken thuislozen zorg te bieden, maar dat was deze, tijdens deze paar uur niet aan de orde. En als we willen dat mensen gelijk behandeld worden, dan kunt u niet vragen van de BOA of een politieagent dat die met dak- en thuislozen dan net even een andere afweging maakt, terwijl die hard zit te schreeuwen en ander zit op de jagen, terwijl iemand die dan niet een dak- en thuislozen zou zijn en precies hetzelfde gedrag zou veroorzaken, die zouden wel moeten aanpakken. Dat is volgens mij niet wat rechtvaardigheid in de samenleving moet zijn.

U heer, hoort, heeft zich aan de regels te houden, of u een dak boven je hoofd heeft of niet. En natuurlijk hebben we heel veel andere instrumenten en mogelijkheden om mensen zorg te bieden, die dat nodig hebben, maar dat was niet deze actie. Naam Spreker 5: Mevrouw Brand (Plaatsvervangend voorzitter) Goed, dank u wel voor de beantwoording van deze aanvullende vragen, en dan komen we aan het einde van de beantwoording van de vragen uit deze set. Maar er zijn nog meer vragen gesteld en dan gaan we daartoe over en dat zijn actuele vragen, inzake de ov-staking tijdens verkiezingen. En dan zou ik graag de heer van Hooft van de fractie van SP daarvoor het woord willen geven.

Naam Spreker 4: Meneer van Hooft (Raadslid SP) Ja, dank u wel. Momenteel staken de buschauffeurs voor betere arbeidsvoorwaarden en dat doen ze op wisselende data in de periode van 28 februari tot zeven april, en één van de stakingsdagen is woensdag 15 maart tijdens de verkiezingen voor Provinciale Staten. Mensen die afhankelijk zijn van het openbaar vervoer, bijvoorbeeld vanwege een handicap, melden ons dat zij het hierdoor bemoeilijkt wordt om hun stemrecht uit te oefenen. En dat brengt ons tot de volgende vragen. Is het college het met de SP eens dat stembureaus te allen tijde bereikbaar en toegankelijk moeten zijn voor iedereen? Vraag twee. Deelt het college de zorgen van de SP over de toegankelijkheid van de Statenverkiezingen wanneer er op 15 maart geen bussen rijden? Dat geldt natuurlijk niet over duizenden mensen, maar misschien in Nijmegen wel over enkele honderden mensen. Verder, is het college bereid om stem taxi's, daar staat in de vraag gemeente taxi's, maar ik zou zeggen stem taxi's in te zetten om kiezers naar de dichtstbijzijnde stembureau te brengen? En de laatste vraag. Is het college bereid om extra mobiele stembureaus in te zetten op plekken waar kiezers vanwege de afwezigheid van busvervoer niet naar een stembureau kunnen komen? Dat waren de vragen. Naam Spreker 5: Mevrouw Brand (Plaatsvervangend voorzitter) Dank u wel, meneer van Hooft.

En dan ga ik voor de beantwoording van deze vragen opnieuw naar burgemeester Bruls. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (Portefuillehouder) Dank u wel. Ja, ik, om gelijk maar met de eerste vraag te beginnen, ook het college maakt zich wel wat zorgen over de eventuele gevolgen, hè. Het is natuurlijk een vrij unieke situatie die we niet eerder zo hebben meegemaakt, van het samenvallen van een al of niet uitgebreide staking en de verkiezingen. We weten op dit moment zelfs niet eens zeker of de staking op die dag wel doorgaat, hè, dus we moeten het ook niet groter maken. Kijk, we hebben niet voor niets 84 stembureaus die volgende week woensdag over gaan. Dus in principe is het verstandig om zonder de bus, maar te voet of met de fiets naar het stembureau te gaan, want ik vermoed dat u met de bus er langer over doet om bij uw stembureau in de buurt te komen, dan zonder. U snapt wel waar ik op doel. Ik zeg dat niet, omdat voor sommige mensen zal inderdaad wel een probleem zijn, want, nogmaals, om te gaan stemmen heb je de bus als zodanig niet nodig. Kijk, en ik snap dat mensen die bijvoorbeeld naar werk of studie gaan en op het station komen of op het Radboud-ziekenhuis, waar ook grote stembureaus zijn, voor mensen die daar werken of heen moeten. Maar ja, als u niet naar uw werk kunt met het openbaar vervoer, kunt u natuurlijk beter thuisblijven.

En ja, daar hebben we het stembureau in de buurt. Dus ik wil het wel enigszins relativeren. Wat gaan we er dan wel doen, los van feit dat wij natuurlijk nauw contact onderhouden met het ministerie, maar ook met Connexxion, want heel bepalend is, hoeveel bussen rijden er nog wel, hè? Het hoeft niet per se te zijn dat niets rijdt. Wij waren sowieso al van plan om een gemeente taxi in te zetten voor minder die, mensen die mindervalide waren, hè, zodat ze toch aan een stembureau kunnen komen, want niet iedereen kan te voet of met de fiets komen of heeft geen auto of een ander gemotoriseerd voertuig ter beschikking, komt dus nu goed uit. Wij denken dat met de inschatting waar we het over moeten hebben, want dat is inderdaad puur een inschatting dat dat al meer dan voldoende moet zijn en we kunnen, we kunnen wel de dagen van tevoren natuurlijk wel horen, want mensen melden zich meestal, als ze al aankondigt moeilijk is, of, omdat ze niet in staat zijn geweest om toch een volmacht aan iemand te geven, kunnen we dat natuurlijk ook nog opschalen. Eerlijk gezegd maken we ons op dit moment nog meer zorgen over de stembureauleden, want die zijn niet per se aan de buurt gebonden, hè.

Je zit niet per se op een stembureau bij jou in de, in de buurt en stelt dat er echt een grote staking is op die dag en je kunt, je hebt geen vervoersmogelijkheid, behalve de benenwagen en je woont kilometers verder. Ja, dat is natuurlijk ondoenlijk, dus daar houden we nu een inventarisatie om te zorgen dat daar bijvoorbeeld met een busje iedereen naar de bestemde plaats kan komen of door uitruil, hè, dat iemand kan gaan zitten op een stembureau dichter in de buurt en iemand anders dan ergens anders. En we doen natuurlijk ook een beroep aan stembureauleden onderling van, hè, pik je mede stembureau gewoon op, als het even niet moeilijk is. Daar zijn we nu vooral accuraat op, want dat zou natuurlijk helemaal erg zijn, dat stembureaus niet of maar gedeeltelijk open zouden kunnen gaan, omdat we onvoldoende bemensing daar hebben. We hebben trouwens ook nog gevraagd aan de regiotaxi of zij een rol kunnen spelen. Die is er natuurlijk, maar die hebben aangegeven dat zij op deze korte termijn niet meer, vanwege personeelstekorten, extra taxi's in de vaart kunnen brengen. Ten slotte, mevrouw

de voorzitter, extra mobiele stembureaus. Ja, los van feit of dat zou helpen, maar dat is juridisch niet meer mogelijk, want stembureaus moeten veertien dagen, uiterlijk veertien dagen voor de stem stemming zijn aangewezen, dus daar zitten we binnen, dus dat kan gewoon wettelijk. Dank u wel. Naam Spreker 5: Mevrouw Brand (Plaatsvervangend voorzitter) Ik kijk even naar de heer van Hooft en dan, u heeft aanvullende vragen. Aan u het woord. Naam Spreker 4: Meneer van Hooft (Raadslid SP) Nou, eigenlijk maar eentje. U zegt: ja, we zetten een gemeente taxi in. Kijk, ik verwacht ook niet dat er duizenden mensen zullen reageren. Ik denk eerder honderd of tweehonderd, maar dan houdt het toch echt wel helemaal op en misschien zijn het nog wel een stuk minder. Want ik geloof dat meneer Eigenhuijsen ooit een keer met een bus is rondgereden en die bleef helemaal leeg. Maar goed. Oh, nee. Dat was even de introductie voor de vraag, hè, om het leuk te houden. Maar u zegt: wij zetten een gemeente taxi in.

Maar is het dan niet handig om misschien te kijken of er een paar achter de hand kunnen houden voor het geval het toch wat drukker wordt? Of is dat eigenlijk wat u ook bedoelt met uw antwoord? Naam Spreker 5: Mevrouw Brand (Plaatsvervangend voorzitter) We zullen zo zien wat de portefeuillehouder bedoelde met zijn antwoord, maar ik kijk even rond of er op dit thema nog aanvullende vragen zijn voor door de Raadsleden. Dat is niet het geval. Dan ga ik voor de laatste keer naar de burgemeester voor wat antwoord. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (Portefuillehouder) Ik doelde op het fenomeen, gemeentetaxi. Het zijn er een numeriek aantal, meerdere dan één, dus in die zin. En ik heb begrepen dat ik nog een Raadslid kan bellen, mocht het echt uit de hand gaan lopen voor een schappelijke prijs. Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Ja, dank u wel, mevrouw Brand. We hebben nog een set vragen, mondelinge vragen. En die komen van de zijde van de VVD. Ik heb hier staan de heer Bakker. Ja, de heer Bakker. Naam Spreker 11: Meneer Bakker (Raadslid VVD) Ja, dat klopt, als een bus, voorzitter. Als een bus, nou. Maar daarbij moet gezegd worden dat deze vragen opgesteld zijn door mijn collega Dennis Walraven. Die kan ze helaas alleen niet te stellen hier, dus doe ik dat eventjes.

Recentelijk hebben de toekomstige bewoners van de 31 grondgebonden woningen van de wijk Hollandse tuinen in Hof van Holland contact met ons opgenomen en tot hun en onze verbazing mogen zij van de gemeente geen bewoners parkeervergunning aanvragen voor de openbare parkeerplaats voor hun huizen. En dit terwijl daar voldoende capaciteit voor is. Zij geven ons aan dat de gemeente zegt dat zij op eigen terrein moeten parkeren en wijzen naar de projectontwikkelaar. Parkeren op eigen terrein is echter niet mogelijk en het alternatief dat de gemeente biedt, is een bewonersparkeervergunning voor de Keizer Karel parkeergarage, en dat is toch wel enigszins ver weg. Als je hard doorfietst, kost je dat een kwartier. Wij zijn van mening dat dit niet gaat werken en daarnaast zal volgens het parkeerbeleid van de gemeente het mogelijk moeten zijn om een parkeervergunning te krijgen. Ze beschikken immers niet over een parkeergelegenheid op eigen terrein en daarom hebben wij de volgende vragen aan het college. Is het college bereid om het eigen huidige parkeerbeleid te volgen en deze Nijmegenaren alsnog de mogelijkheid te geven om een parkeervergunning aan te vragen? En vraag twee, en zo niet, welke realistisch alternatief is het college bereid te bieden? Hartelijk dank. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Ja, dank u wel. Dan geef ik, voor het antwoord, het woord aan wethouder Damen.

Naam Spreker 12: Mevrouw Daemen (Wethouder) Dank voor het woord. Er is hier een administratieve fout gemaakt. Per abuis zijn deze adressen op de Keizershof niet goed in het systeem maar terechtgekomen, maar dat is inmiddels opgelost. Het kwam inderdaad balletje aan het rollen door twee inwoners die hun navraag hadden ingediend en dus nee teruggekregen. Deze inwoners zijn vanmiddag gemaild dat zij vanaf morgen het systeem gewoon op groen

staat en deze adressen waar zij inderdaad recht op hebben op een bewoners en bezoekersvergunning dat ze die kunnen aanvragen conform ons beleid. Dus daarmee volgt ook op uw tweede vraag het antwoord dat zij inderdaad concreet in vergunning gebied Z recht op een vergunning en dat die vanaf morgen het systeem aangevraagd kan worden en er niet gezocht hoeft te worden naar een alternatief. Ik hoop dat u daarmee helemaal tevreden bent. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Ja, opgelost, lijkt me. De heer Bakker. Naam Spreker 11: Meneer Bakker (Raadslid VVD) Ja, korte vervolgvraag, dan. Bent u het vast met ons eens dat wij geen motie buiten de orde hiervoor hoefde in te dienen en dat Dennis uitermate goed werk heeft geleverd? Naam Spreker 12: Mevrouw Daemen (Wethouder) Er is geen motie inderdaad nodig, want het is al inmiddels opgelost. Goed. En bewoners hebben ook zelf iets kunnen doen, heb ik geconcurreerd, meneer Bakker. Naam Spreker 11: Meneer Bakker (Raadslid VVD) Ja, ja, ja. Naam Spreker 13: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Voorzitter. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Goed. Er is nog een aanvullende vraag. Naam Spreker 12: Mevrouw Daemen (Wethouder) Ja, zeker. Mevrouw. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Wethouder, even wachten. Mevrouw Grutters.

Naam Spreker 13: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Eén aanvullende vraag aan het college. Op de website van de gemeente, u heeft het al over vergunning gebied zes wordt nergens gerept over, Z. Sorry. Wordt nergens gerept over plekken waar helemaal geen bewonersvergunning mogelijk is. Is dat juist? Hebben we in Nijmegen dus ook geen plekken waar er geen bewonersvergunningen meer mogelijk zijn? Daar hoor ik graag het antwoord op. Naam Spreker 12: Mevrouw Daemen (Wethouder) We hebben inmiddels verschillende, ook autoloze complexen waar uw laatst ook nog een besluit over heeft voorbij zien komen, dus er zijn inmiddels ook plekken waar u geen vergunning kunnen aanvragen en omdat we dat ook in ons parkeerbeleid zo hebben geregeld. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Andere aanvullende vragen zijn er niet. Nee? Dan gaan we verder met de agenda voor vanavond. 7.1 Raadsvoorstel Afronding verkenning Proeftuin aardgasvrij Dukenburg en vervolg (11/2023) Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dat brengt ons bij het eerste debatstuk onder 7.1, het raadsvoorstel Afronding verkenning Proeftuin aardgasvrij Dukenburg en vervolg. Dat was het. Wie kan ik het eerst het woord. Oh, ja. Ik moet hier inderdaad nog even terugkomen voor het van start gaan, want dat had ik u aangekondigd.

Er zijn dus een aantal bijlagen met geheime informatie bij dit voorstel toegestuurd op 28 februari. Als u van die informatie gebruik wil maken bij inbreng, dat mag op zich, dan vergt het echter eerst een ordebesluit om de beraadslaging beslotenheid voort te zetten. Is er iemand die hiervan gebruik wil maken? Dat is niet het geval, constateer ik zeer expliciet. Dan is er dus geen aanleiding om in beslotenheid verder te gaan en dan kan ik vervolgens mevrouw Janssen namens D66 allereerst het woord geven.

Naam Spreker 14: Mevrouw Janssen (Raadslid D66) Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter voor D66 staat de ambitie om in 2045 een energie neutrale stad te zijn, als een huis. Maar met de ambities alleen uitspreken, kom je er niet. Zonder daden blijven ambities lege woorden. Onze fractie is daarom blij met het ambitieuze voorstel dat vanavond voorligt en we willen het college hier dan ook voor complimenteren. Na een proces van jaren vindt D66 dat het nu tijd is om een principebesluit te nemen en het warmtenet in Dukenburg verder uit te breiden. Het college kan dan ook op enthousiaste steun van D66 rekenen. We vragen wel aandacht voor het, voor een groot risico dat wij zien, het vollooprisico of in andere woorden zullen we genoeg woningen kunnen vinden die aangesloten worden en daarmee de businesscase rond krijgen? Die vraag: 'krijgen we een sluitende businesscase', gaat wat ons betreft niet zozeer over geld, maar vooral over mensen. Het betekent namelijk simpelweg dat de inwoners in Lankforst Noord en in Zwanenveld in groten getale moeten, hebben, grote getale vertrouwen moeten hebben om mee te doen met het warmtenet. En om dit vertrouwen te winnen en te behouden is volgens ons participatie cruciaal.