Woordelijk verslag 28 februari 2024

Woordelijk verslag Besluitronde (raadsvergadering) 28 februari 2024 Datum Tijd Locatie Voorzitter Griffier Aanwezigen

Afwezig

28-02-2024 19:30 - 23:15 Stadhuis - Raadzaal H. Bruls S. Ruta Jasmijn de Vries Kraaijeveld, Maarten Bakker, Cees de Beer, Eric Bender , Diede Beumer, Lusanne Bouwmans, Charlotte Brand, Sanne Buursink - de Graaf, Gerry van Campen, Paul Eigenhuijsen, Jeanette Exel, Adam Galijasevic, Jeannette Geers, Sander van der Goes, Frank de Gram, Wendy Grutters, Michiel van Hoof, Abdulahi Hussen, Léonie Janssen, Mika Kraft, Niek Kraut, Eline Lauret, Quirijn Lokker, Delano van Luik, Biljana Markovic, Marjolijn Mijling, Sophie den Ouden, Bart Salemans, Ruud Sewpersad, Marieke Smit, Ayse Terzi, Rosalie Thomassen, Louisa Tumiwa, Michelle van Doorn, Toon van Gent, Hans van Hooft en Erik Verschuren Noël Vergunst, Grete Visser, Cilia Daemen, Tobias van Elferen, John Brom, Jean-Paul Broeren Maartje Maas en April Ranshuijsen Omnummer 20

1 Opening en mededelingen Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) Goeie avond eenieder, ik open de vergadering van onze gemeenteraad en van harte welkom. Ik heb afmeldingen doorgekregen van mevrouw Ranshuijsen en mevrouw Maas. En verder zijn we volgens mij wel compleet, hè? Ja, dat is zo. Ik kijk nog even naar de griffier of er nog andere mededeling bij de start van onze vergadering zijn? Dat is niet het geval. 2 Agendavaststelling inclusief de orde van de vergadering Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) Dat brengt me bij agendapunt 2, de agenda vaststelling inclusief de orde van de vergadering. Toegevoegd zijn in ieder geval het raadsvoorstel Ontheffing ingezetenen plicht als hamerstuk, het raadsvoorstel Besluit op bezwaar Aanpassing grens bebouwde kom is ook een hamerstuk en een raadsvoorstel voor de Benoeming van lid voor de Raadscommissie Grondexploitatie grote binnenstedelijke projecten. De fractie van GroenLinks heeft vragen aangekondigd of verdwijnen van de lift aan de Marikenstraat en vanaf het eerste debat stuk zijn er spreektijden gezien een aantal debat stukken. Ik kijk even rond of er nog aanvullend orde voorstellen van uw zijde wellicht zijn. Nee, dat is niet het geval. De volgende punten zijn niet in de raadkamers behandeld en voorgesteld wordt om die als hamerstuk te behandelen. Dat gaat over 4.1 tot met 4.6.

Ik neem aan dat u daar ook mee kunt instemmen? Hartstikke mooi. 3 Besluitvorming behandeladviezen van de gespreksrondes Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) Kom ik bij agendapunt 3, de Besluitvorming over de behandeladviezen van de gespreksrondes van zeven februari en 21 februari jongstleden. Dat zijn er vijf in getal, het raadsvoorstel Vaststelling visie en koers voor participatie en democratische vernieuwing als een debat stuk vanavond. Zo ook het raadsvoorstel Zienswijze Meerjarenstrategie 2024-2027 van de GGD Gelderland-Zuid overigens, dus ook debat stuk. Dan de brief Rekenkamer inzake de informatiehuishouding toegang tot de Wmo en de reactie van het college ook als debat

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

stuk. De Notitie leegstand staat als debat stuk voor vanavond genoteerd en zo ook het thema verkeersproblematiek en luchtkwaliteit Lindenholt dus als debat. 4 HAMERSTUKKEN Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) En onder punt 4 kunnen we dan vervolgens als hamerstuk concluderen dat voor de punten 4.1 tot en met 4.6 geen spreektijd gevraagd is. En daarmee is ook ingestemd met de voorstellen. 5 BENOEMINGEN Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) Onder de benoemingen: ik ben nu bij agendapunt 5, zal u zijn op gevallen, hebben we één benoeming. Dat gaat over de benoeming van lid van de raadscommissie Grondexploitatie grote binnenstedelijke projecten, op voorhand van de fractie van de PvdA, de heer J. van den Esschert te benoemen als lid hiervan. En daar kunnen we gelijk over stemmen, maar ik kan me zo voorstellen dat we dat niet doen, dat u er gewoon mee kan instemmen? Dat is het geval? Ja, goed. Nou, dat is ook aangenomen. Kan ik de heer van den Esschert ook gelijk feliciteren zo. Er is niemand die er iets van vindt? Aarzelend? Hij zou nog gaan twijfelen of het wel zal doorgaan, hè, dus maar het is gelukt, het komt helemaal goed.

6 Vragen van raadsleden aan het college Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) Beste mensen, dames en heren, ben ik bij punt 6, vragen van raadsleden aan het college en zoals al aangekondigd is er van de zijde van GroenLinks een aantal vragen over het verdwijnen van de lift aan de Marikenstraat aangekondigd. Ik dacht mevrouw Terzi de vragen ging stellen. Ja, dan geef ik haar het woord. Naam spreker 2: mevrouw Terzi (Raadslid GroenLinks) Ja, klopt, voorzitter. Dank. In De Gelderlander van 20 februari 2024 is te lezen dat de lift aan het einde van de Marikenstraat binnenkort door de eigenaar SRE Groep gesloopt zal worden. Dit zorgt ervoor dat een deel van de binnenstad blijvend slecht of zelfs onbereikbaar is voor mensen voor wie traplopen niet kan. Ik denk aan mensen in een rolstoel, met een kinderwagen of mensen die slecht ter been zijn. De eigenaar van de lift geeft in de krant aan dat de reden voor de sloop de vergroening van de binnenstad is. Groenlinks, Nijmegen vindt dit zorgelijk. Ook inwoners met een fysieke beperking moeten zich op een gelijkwaardige manier in onze binnenstad kunnen verplaatsen en dit brengt ons bij de volgende vragen aan het college.

Vraag één: deelt het college onze zorgen dat het verdwijnen van deze lift onze binnenstad minder toegankelijk maakt voor een groep kwetsbare Nijmegenaren en dat dit niet past in onze visie van een inclusieve stad? Vraag twee: was het college op de hoogte van de plannen van SRE Groep, de eigenaar van de lift, om de lift te laten slopen en wat vindt het college hiervan? Vraag drie: de eigenaar SRE Groep geeft aan in het eerder aangehaalde artikel dat de vergroening plannen de reden zijn voor het laten slopen van de lift. Kan het college uitleggen of dit inderdaad de reden is of kan zijn en wat kan hieraan gedaan worden, in dat geval? De laatste vraag: is het college bereid om in gesprek te gaan met SRE Groep en zich in te zetten voor het behoud van deze bestaande lift, die heel belangrijk is voor de toegankelijkheid van onze binnenstad, voor een grote groep inwoners en de SRE Groep te wijzen op het VN-verdrag Handicap en de gedeelde verantwoordelijkheid van zowel gemeente, ondernemers en vastgoedeigenaren om de binnenstad bereikbaar en prettig te houden voor ons allemaal? Dank. Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Dan geef ik het woord voor de beantwoording aan wethouder Daemen. Naam spreker 3: mevrouw Daemen (Wethouder)

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Dank voor het woord. Wij hebben natuurlijk als college het motto ons Nijmegen stad van iedereen, dus we vinden zeker heel belangrijk dat onze openbare ruimte goed toegankelijk is. En het klopt dat als deze grote lift zou verdwijnen, dat dat de binnenstad minder toegankelijk maakt. En dat is naast de groepen die u al noemde zijn natuurlijk ook mensen met bijvoorbeeld veel bagage of kinderwagens die daar gebruik van maken, is dan wel verderop in de straat een kleinere lift. Mensen kunnen met een omweg op een gewenste plek komen, maar het is een uit achteruitgang in de toegankelijkheid van onze stad en specifiek van de Marikenstraat. Wij wisten niet dat de lift of dat voornemen er is om de lift te slopen. Er is wel een tijd geleden zijn er gesprekken geweest over de herinrichting van de hele Mariken- straat en toen heeft de eigenaar destijds aangegeven wellicht de lift te willen verwijderen. Toen hebben wij aangegeven: dat wil, dat willen wij niet, hè, dat zouden we zeker af afraden in verband met de toegankelijkheid van ons centrum. Maar wij zijn geen eigenaar van deze lift. En we doen ook niet het beheer of het onderhoud van deze lift.

Dus we vinden ja, we roepen de eigenaar in die zin op om nog even te heroverwegen vanuit het perspectief van toegankelijkheid en ook de economische waarde van deze straat en voor de winkeliers is de impact er ook als er een toegangspunt verdwijnt. En wij hebben die koppeling met vergroening niet gelegd. We hebben wel een keer gesproken over vergroenen van deze straat, maar dan zou dat dat hand in hand moeten gaan met een toegankelijke Marikenstraat. Dus dat is niet de aanleiding of ja, dat het is niet aan de hand. We hebben wel naar aanleiding van het artikel weer contact gezocht met de eigenaar en nog een keer doorgevraagd en blijkt toch ook meer dat het niet veel gebruik van de lift en dat die vervuild is en dat er alternatieven zijn, dat dat de afwegingen zijn bij deze eigenaar en niet het vergroenen. En wij gaan dus uiteindelijk niet over het besluit. Maar we weten dat de Zelfregie Centrum, met wie we nog gesprekken hebben gehad, wel de petitie actief gaat aanbieden aan de eigenaar en in die zin vervullen zij dan ook de rol van de spiegel die ze ook aan ons als gemeente voorhouden om dat ook aan andere partijen in onze stad te doen. Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) Zijn er nog aanvullende vragen één uwer op dit moment? Ja, dat is het geval. Mevrouw Markovic. Naam spreker 4: mevrouw Markovic (Raadslid SP) Dank u wel, voorzitter. Een vraag aan wethouder.

De lift, daar zijn we geen eigenaar van en in hoeverre zijn is er ook gesproken over het kopen van deze lift, aangezien het gesloopt wordt, lijkt het mij dat het voor een redelijke lage prijs gekocht zou kunnen worden? Naam spreker 3: mevrouw Daemen (Wethouder) Nee, we vinden het heel belangrijk dat we de verantwoordelijkheid ook even houden op de plek waar die hoort en dat eigenaren in onze stad in het algemeen van panden ook een verantwoordelijkheid nemen in toegankelijkheid en dat in hun overwegingen meenemen. Maar we willen niet hier een lift gaan overnemen. Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) Mevrouw Terzi, een aanvullende vraag zie ik, ja. Naam spreker 2: mevrouw Terzi (Raadslid GroenLinks) Eigenlijk het vragen om in gesprek te gaan met SRE Groep en ze echt te wijzen op ook hun verantwoordelijkheid en/of het college dat nogmaals gaat doen. Naam spreker 3: mevrouw Daemen (Wethouder) We hebben ambtelijk al gesprekken gehad, dus dat is weer op gang gekomen en dat zal dus ook zo in de toekomst blijven. Ja, zeker, goed om met hen actief hier weer opnieuw over te spreken. Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) De heer Bender. Naam spreker 5: meneer Bender (Raadslid Stadspartij Nijmegen)

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Ja, dank je wel voorzitter. Is er misschien ook een mogelijkheid dat we in gesprek kunnen gaan met de met de winkeliers, wat die ervan vinden, voorzitter? Naam spreker 3: mevrouw Daemen (Wethouder) Dat doen wij ook en daarom haalde ik net al even kort aan dat het voor de winkeliers, die eerder met deze groep al contact hebben gezocht en daar nog allang geen antwoord op kregen, dat zij het ook als een enorm nadeel ervaren als die lift zou verdwijnen. Dus ook de winkeliers spreken weer de SRE Groep hier direct op aan. En ja, wij zijn ook zelf als gemeente met die winkeliers in gesprek. Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) Ja, de heer Salemans. Naam spreker 6: meneer Salemans (Raadslid Partij voor de Dieren) Ja, ik wil één zaak toch even scherp hebben. Even, is het college het er inderdaad mee eens dat het vergroenen van een binnenstad, een inclusieve binnenstad helemaal niet in de weg hoeft te staan? Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) Ik kijk even of er nog andere aanvullende vragen ter afronding zijn, voordat iedereen het rondje heeft gemaakt? Nee, dus de laatste vraag. De wethouder dan. Naam spreker 3: mevrouw Daemen (Wethouder) Zeker, ik heb net aangegeven dat vergroenen van onze binnenstad altijd hand in hand zal gaan met ook de toegankelijkheid daarvan waarborgen, maar vergroenen niet ineens nu op pauze komt te staan. We kunnen dat allebei doen.

7.1 Raadsvoorstel Vaststelling visie en koers voor participatie en democratische vernieuwing (Ons samenwerken met de stad) (116/2023) Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) Heel goed, daarmee is deze set vragen tot een einde vandaag gekomen en stappen we over naar het eerstvolgende debat. Het eerste debat voor vanavond, dat is het raadsvoorstel Vaststelling, visie en koers voor participatie en democratische vernieuwing. En mevrouw Brand neemt even de voorzittershamer over. Dat is geen verrassing, gelukkig. Dus daar kunnen we die ja, nee, ja. Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Goed, dan gaan we inderdaad over naar het raadsvoorstel Vaststelling visie en koers voor participatie en democratische vernieuwing. Wie kan ik daarover het woord geven? Mevrouw van Doorn, fractie ODV. Naam spreker 8: mevrouw van Doorn (Raadslid ODV) Ja, dank u wel, voorzitter. Veranderende tijden vragen ook om reflectie op besluitvorming in het openbaar bestuur. Het is aan het openbaar bestuur om daar behoedzaam vorm aan te geven. En voor de goede orde: het stadsbestuur, dat zijn wij, college en raad. In het raadsvoorstel lezen we dat de Raad deels wordt betrokken bij de ontwikkeling van een uitvoeringsagenda, maar dat zou voor alle onderdelen, wij zouden voor alle onderdelen moeten worden betrokken.

De Raad is immers de gekozen volksvertegenwoordiging, is het hoogste orgaan van de gemeente en staat in relatie tot alle onderdelen van burgerparticipatie. De Raad zou in ieder geval zeggenschap moeten hebben over welke instrumenten we gaan implementeren en welke kaders we daaraan willen verbinden. Om dat meer te concretiseren dien ik het amendement: Komt tijd komt raad, in. Het stuk de visie, het visiedocument is meer een analyse en een verkenning van het begrip participatie, met daarbij een inventarisatie van een instrumentarium en kansen en bedreigingen. Ik mis hierbij een stap daaraan voorafgaand, namelijk een meer filosofische beschouwing op de inbedding van burgerparticipatie in onze democratie. Want we hebben natuurlijk al een democratie en een

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

vertegenwoordigende democratie met evenredige vertegenwoordiging en die is mij in ieder geval een lief ding waard om dat te behouden, dat het versterkt kan worden, daar kunnen we dan een gesprek over voeren en waarschijnlijk zijn er ook een heleboel kansen, maar dat moeten we dan wel behoedzaam doen, zoals ik in het begin zei. Wat voor een democratie willen we zijn? Hoe willen we die verder vormgeven? Welke rol vinden we dat we daarbij moeten aannemen en welke kansen en valkuilen zien we bij de ontwikkeling van nieuwe vormen van bestuurlijke vernieuwing? Dat zou onderdeel moeten zijn van het formuleren van een gezamenlijke visie. En een gesprek daarover voor het vaststellen van een uitvoeringsagenda zou, wat mij betreft, een heel goed idee zijn en ik hoop dat de Raad dat dat dat met mij deelt en daarom leg ik jullie het amendement voor en dan, even kijken hoe ik hem ook alweer genoemd had, Mag het een onsje meer zijn, en dat onsje dat slaat natuurlijk op de naam van het document zelf, maar ook op het coalitieakkoord, maar dat had u vast al wel begrepen. Tot zover, dank u. Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Dank u wel. Wie kan ik vervolgens het woord geven? Dat is mevrouw Thomassen van Stadspartij Nijmegen. Naam spreker 9: mevrouw Thomassen (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, dank u, voorzitter.

Goede participatie lijkt wel een beetje op goed voetbal en daar heeft deze stad best wel verstand van, hebben we gister gezien, hè. We zijn nog een beetje in de winning mood, hè, met zijn allen. Participatie is een samenspel van verbindingen leggen op de juiste momenten met de juiste mensen met de juiste houding. Eigenlijk net zoiets als een goed elftal op het veld zetten, en dat klinkt makkelijk: gewoon doen, toch? Maar als je bedenkt om hoeveel verbindingen, processen, spelers en betrokkenen het hier in deze gemeente gaat, dan ging er misschien wel te vaak mis door gewoon maar wat te doen, dan krijg je een soort effe voetbal, allemaal lekker achter de bal aanrennen en dat werkt niet. Een goede visie en cultuur is essentieel. En daarom ligt er hier nu een visie en een koers en wat ons betreft een fundament dat tot nog toe ontbrak. Een onmisbare stap door de eerste Nijmeegse wethouder Participatie en daar zijn als Stadspartij best wel een beetje trots op. Vorige week was er nog een inspreker van de Werkgroep Burgerparticipatie, binnenkort over gaat in de Stichting Participatie Inwoners Nijmegen met een mooie toepasselijke naam: SPIN, die ons een goede spiegel voorhield. En ik wilde eigenlijk een opmerking van haar hier ook in het debat inbrengen.

Ze riep op aan alle hoofdrolspelers in dit huis om er een samenspel van te maken, een samenspel dus van college, ambtenaren en raad, en dit proces vanuit vertrouwen en openheid in te zetten. En dat die opmerking maakte zij, nadat ze dit samenspel en dat vertrouwen miste tijdens het aanschouwen van de eerste gespreksronde. En ik herkende me eerlijk gezegd wel in dat stevig sterke signaal. Eén van de aanwezige raadsleden in die gespreksronde noemde de tijd die het college nam om tot deze visie en koers te komen als bewijs dat dit college helemaal geen participatie wil. Nou, ik vind dat nogal een uitspraak. Ik vind het ook eigenlijk een schoffering van de vele inwoners die betrokken zijn bij al die participatietrajecten, die wel goed lopen en die heel veel opleveren, waar vele medewerkers en college en soms ook raad nauw bij betrokken zijn. Goede participatie is niet gebaat bij raadsleden die achteroverleunen en een beetje 'boe' roepen als een soort woeste vader aan de zijlijn die naar de Effies loopt te schreeuwen. Dat is demotiverend en dat is geen begin van werken aan vertrouwen en het leggen van een goed fundament. De Raad is geen toeschouwer. We zijn gewoon onderdeel van het samenspel en we staan gewoon op het veld. En dat brengt ons ook op de amendementen van ODV. Ik dacht dat ik een interruptie dan wacht ik even. Komt tijd, komt raad.

Ik vind het ook natuurlijk prima suggesties, die eigenlijk ook wel ingaan op mijn beroep om de Raad ook juist op dat speelveld stevig in positie te brengen en ik zie daarin ook een oproep, maar ook de houding en het gedrag van de Raad goed te bespiegelen. En dus ik vind het prima om het college op te roepen de Raad daar goed bij te betrekken, maar ik vind het ook een verantwoordelijkheid van de Raad zelf om dat ook gewoon zelf met mekaar te bespreken. Dus dat wilde ik nog toevoegen. Mag het een onsje meer zijn, vind ik ook een prima amendement. Wel een vraag aan de wethouder of de timing, het gesprek aangaan nog voor het verschijnen van het actieprogramma geen vertraging oplevert of dat het gesprek misschien ook onderdeel kan zijn van het actieprogramma, want dan zou ik dan eerder de voorkeur geven aan het tweede, dus dat even als voorbehoud.

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Dank u wel, dan kijk ik verder even rond. Mevrouw Markovic van de fractie van de SP. Naam spreker 4: mevrouw Markovic (Raadslid SP) Dank u wel, voorzitter. Voor ons ligt een raadsvoorstel over ons samenwerken met de stad, een visie en koers voor participatie en democratische vernieuwing. Voor de SP-fractie is democratie en burgerparticipatie onlosmakelijk verbonden met wat wij hier allen tezamen doen. Wij allemaal hier in de zaal zijn voorstander van burgerparticipatie. Burgerparticipatie in de breedste zin des woords. In ons samenwerken met de stad geven we aan de verbinding met de Nijmeegse burger te willen verstevigen. Dat kan met nieuwe instrumenten, maar bovenal kunnen we dit ook doen met de bestaande instrumenten, zoals het referendum. Echter, hebben we recentelijk of in ieder geval hebben we als gemeenteraad laten zien wat wij met onze bevoegdheden kunnen doen om burgerparticipatie te bemoeilijken. Sterker nog, deze niet serieus te nemen. Op 31 januari jongstleden stemde de Raad het referendumverzoek dat burgers over de gascentrale van ENGIE weg. Onbegrijpelijk voor de SP-fractie, want volgens de onafhankelijke Referendumcommissie voldeed het referendum- verzoek aan de voorwaarden. De politiek heeft het weggestemd, behalve de SP, de Partij voor de Dieren en de Partij van de Arbeid, om die toch maar even te noemen.

De SP-fractie ziet in de toekomst... Naam spreker 10: meneer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.Nu) Voorzitter? Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Ik zie een interruptie van de heer Eigenhuijsen van GewoonNijmegen.Nu. Naam spreker 10: meneer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.Nu) Meer een verduidelijkende vraag, voorzitter. Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Mag ook, meneer Eigenhuijsen. Naam spreker 10: meneer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.Nu) Er is ooit een referendumverzoek geweest voor woningbouw op Veur-Lent. Heeft de SP toen tegengestemd. Kunt u me nog uitleggen waarom dat toen was? Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Mevrouw Markovic. Naam spreker 4: mevrouw Markovic (Raadslid SP) Wat ik er in ieder geval van begrijp, is dat nooit een officieel referendumverzoek geweest. Naam spreker 10: meneer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.Nu) Voorzitter? Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Meneer Eigenhuijsen. U heeft nog een verduidelijkende vraag? Naam spreker 10: meneer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.Nu) Ja, want dat was namelijk exact hetzelfde verzoek als wat twee weken geleden voorlag of een maand geleden voorlag waar uw fractievoorzitter vol door het vuur ging om dat voorstel van ons af te wijzen, roept u nu precies het tegenovergestelde. Kunt u me nou dat uitleggen?

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Mevrouw Markovic. Naam spreker 4: mevrouw Markovic (Raadslid SP) Nou, volgens mij was het voorstel van u. Naam spreker 10: meneer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.Nu) Iets anders was gebeurd. Waar u tegen was. Naam spreker 4: mevrouw Markovic (Raadslid SP) Dat klopt. Dat is waar. Dat was hem. Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Mevrouw Markovic, vervolgt u uw betoog. Naam spreker 4: mevrouw Markovic (Raadslid SP) Dank u wel, voorzitter. Ik was even afgeleid. De SP-fractie ziet in de toekomst graag dat er een nieuw referendumverordening komt, waarbij de gemeenteraad een geldig referendumverzoek niet meer kan verwerpen of bemoeilijken zoals we dat gezien hebben. Een dergelijke blokkade mag niet meer voorkomen, want we hebben tenslotte een onafhankelijke Referendumcommissie die reeds een verzoek toetst aan de formele voorwaarden. En op het moment dat men aan de voorwaarde voordoet dan is het advies aan ons, de gemeenteraad, om deze over te nemen. En wij, de gemeenteraad, moeten ons dan niet nog eens op de inhoud gaan bemoeien en daarmee... Naam spreker 11: mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Voorzitter? Naam spreker 4: mevrouw Markovic (Raadslid SP) Als het uitkomt het referendumverzoek van burgers de nek omdraaien.

Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Mevrouw Mijling, fractie van het CDA, u heeft een vraag of een interruptie voor mevrouw Markovic. Gaat uw gang. Naam spreker 11: mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Ja, ik had een vraag, want op het moment dat uw voorstel zou worden aangenomen en eigenlijk altijd een referendumverzoek, nou, er doorheen komt op het moment dat de commissie dat vindt, vindt u het dan eerlijk naar inwoners toe, dat op het moment dat deze raad al denkt: goh, de uitspraak die waarschijnlijk omdat het geen goede vraag zou zijn, die voorgelegd wordt in het referendum, als het antwoord dan toch al is dat de Raad het niet overneemt. Vindt u dat dan geen schijn nou voorstelling eigenlijk richting inwoners? Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Mevrouw Markovic. Naam spreker 4: mevrouw Markovic (Raadslid SP) Dank wel. Nou ja, wat we vooral gewoon vinden is als er, nou ja, in dit geval, zeg maar, raadgevend referendum initiatief van de bewoners voldoet aan de voorwaarden, dat we die niet moeten doorkruisen. Ik denk namelijk dat het gewoon belangrijk is dat we juist het vertrouwen van de burgers en de participatie, hè hè, in de

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

democratie zoals we die hebben, dat we die gewoon kunnen waarborgen. Dus in ons geval zouden we zeggen van op het moment dat van de burger komt, hè, als het volk spreekt, dan moeten we dat laten doorgaan. Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Mevrouw Mijling, u had nog een aanvullende vraag. Naam spreker 11: mevrouw Mijling (Raadslid CDA) En u vindt het niet zorgelijk dan dat inwoners waarschijnlijk denken dat op moment dat een referendumverzoek wordt goedgekeurd, dat dan de uitspraak van het referendum dan ook daadwerkelijk overgenomen wordt door een gemeenteraad, dat als dan de gemeenteraad zegt: nou, we doen er niks mee dat dan inwoners extra teleurgesteld zijn? Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Mevrouw Markovic. Naam spreker 4: mevrouw Markovic (Raadslid SP) Nou ja, ik kan me voorstellen dat je dan extra teleurgesteld bent, maar ik vind wel dat als een dergelijk verzoek er is, dat we ongeacht de uitkomst, dat wij die ook moeten respecteren. Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Mevrouw Markovic, u was al klaar met uw eerst termijn of? Naam spreker 4: mevrouw Markovic (Raadslid SP) Nee, ik wilde nog even de motie indienen. Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Dat zou ik zeker doen, gaat uw gang. Naam spreker 4: mevrouw Markovic (Raadslid SP) Ik dien namens de SP-fractie de motie Referendumverzoek door burgers ga door naar ja, in.

Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Goed, dan kijk ik even verder rond voor de eerste termijn. Dat is mevrouw Janssen voor de fractie van D66. Naam spreker 12: mevrouw Janssen (Raadslid D66) Mijn pas ermee door. Dank u wel, voorzitter. Participatie en democratische vernieuwing zitten in de vezels van mijn partij. Al 2019 nam de Raad ons initiatiefvoorstel inwonersparticipatie aan, een voorstel van mijn inmiddels ex-collega Marijke Synhaeve. De visie die nu hier voorligt, zien we als een vervolg hierop. Daarom is mijn fractie blij met de visie. Had het wat sneller gemogen? Zeker. Had het wat concreter gemogen? Ja, dat ook. Dus willen wij het college oproepen om vaart te maken met het actieprogramma en hier een duidelijke koppeling aan te brengen tussen de instrumenten, de doelen en de resultaten die we ook daarmee beogen. We gaan ervan uit dat het college aandacht blijft hebben voor betrekken van uitdagende doelgroepen en het inzetten van lage, laagdrempelige digitale middelen. Volgens mijn fractie weten mensen zelf wat ze het beste nodig hebben om een goed leven te kunnen leiden. Daar moeten we hen in vertrouwen. In het verleden heeft de overheid hen dat vertrouwen niet altijd gegeven en dat is één van de oorzaken dat mensen het vertrouwen in de overheid verloren zijn.

Dat vertrouwen moeten we terugwinnen en wat mijn fractie betreft halen we daarvoor alles uit de kast. Het beter betrekken en informeren van burgers is daarbij een belangrijke en noodzakelijke sleutel. Deze visie is daarbij een belangrijk vertrekpunt om daarmee onze inwoners daadwerkelijk meer invloed te geven op hun leefomgeving. Dat is essentieel om het vertrouwen van de

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

inwoner in de overheid te herstellen en polarisatie in te dammen. Wij kijken dan ook vol verwachting uit naar het opleveren van het actieprogramma voor de zomer. Dank u wel. Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Dank u wel. Dan zie ik mevrouw Lauret van de Partij voor de Dieren. Naam spreker 13: mevrouw Lauret (Raadslid Partij voor de Dieren) Dank u wel, voorzitter. Ja, de Partij voor de Dieren vindt democratie, participatie en directe invloed van inwoners belangrijk. En we zijn in dat licht zijn we blij met deze visie en koers voor participatie en democratische vernieuwing. We hebben er vertrouwen in dat er heel goed over is nagedacht. Er is ook al heel wat jaren over gesproken door zowel de Raad als het college als ongetwijfeld achter de schermen. En ja, we zijn gewoon blij dat dat dat dit nu hier zo ligt in een visie en we zijn zien heel erg uit naar de verdere uitwerking. We zijn daarnaast vooral ook blij dat in de gespreksronde het college heeft toegezegd dat ze bereid zijn te onderzoeken hoe de belangen van natuur en niet wenselijke dieren kunnen worden vertegenwoordigd in onze stad. We hebben in de gespreksronde al een suggestie gedaan om bijvoorbeeld een voogd aan te stellen voor de natuur, zoals dat al gedaan is in Eijsden-Margraten. En we zijn zeer bereid hier hierover verder mee te denken en eventueel informatie aan te leveren.

De Partij voor de Dieren vindt het verder belangrijk dat inwoners directe invloed kunnen uitoefenen op hun directe leefomgeving en is daarom ook voorstander van wijk referenda specifiek voor raadsbesluiten die niet de hele stad aangaan en enkel betrekking hebben op bepaalde wijken of buurten. En daarnaast vinden we dat niet alleen de Raad meer keuze referenda zou moeten kunnen organiseren, wat nu het geval is, maar ook inwoners hierom moeten kunnen vragen. Dat had een hoop ellendige gescheeld bij de keuze voor wel of niet een referendum over het bestemmingsplan rond de ENGIE en de gascentrale. Naam spreker 10: meneer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.Nu) Voorzitter? Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) De heer Eigenhuijsen. Naam spreker 10: meneer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.Nu) Een verduidelijkende vraag, voorzitter. Ik voel met u mee, hè. Volgens mij is dat best een mooi instrument wat we hebben, maar ik zie een simpele beperking. Hoe gaat u afbakenen wie u gaat vragen voor dat referendum? Als er een speeltuin moet komen in de Meijhorst op de rand met Lankforst gaat u dan, of de rand van Tolhuis gaat u dan Meijhorst en Tolhuis of hoe gaat u dat afbakenen? Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Mevrouw Lauret. Naam spreker 13: mevrouw Lauret (Raadslid Partij voor de Dieren) Dat hoef ik niet af te bakenen.

Het lijkt me dat daar een voorstel moet komen voor moet komen vanuit het college, omdat dat gaat over uitvoering en daar is denk ik een goed, daar is best iets goeds over te ontwikkelen. Naam spreker 10: meneer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.Nu) Maar, voorzitter, zou het dan niet meer passen dat dat mevrouw Lauret een initiatiefvoorstel schrijft of een debat stuk schrijft, dat we daar als raad over kunnen praten in plaats van nu simpel een motie in te dienen met best verstrekkende gevolgen en best moeilijke complicaties? Zou dat niet meer in de lijn liggen? Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Mevrouw Lauret.

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Naam spreker 13: mevrouw Lauret (Raadslid Partij voor de Dieren) Volgens mij moet u het niet moeilijker maken dan het is. Dus als mensen te maken hebben met een speeltuin op de grens van twee wijken, dan kun je de inwoners in bepaalde straal, waarvan de kinderen daar spelen, die kunnen daarover benaderd worden of gevraagd worden van: joh, wat vinden jullie daarvan? En... Naam spreker 10: meneer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.Nu) Voorzitter? Naam spreker 13: mevrouw Lauret (Raadslid Partij voor de Dieren) Ik heb alle vertrouwen in het ambtelijk apparaat en het college dat zij daar zelf ook een goede, een goed voorstel voor kunnen doen. We gaan ook, wij gaan over de kaders. Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Meneer Eigenhuijsen, u heeft nog een verduidelijkende vraag, denk ik? Naam spreker 10: meneer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.Nu) Ja, ik was even, maar past dat niet meer in de lijn om een initiatiefvoorstel te maken of een debatstuk dat we daar met zijn allel over kunnen praten? Dat was eigenlijk mijn vraag in plaats van een simpele motie. Naam spreker 13: mevrouw Lauret (Raadslid Partij voor de Dieren) Dat had gekund, maar daar is in dit geval niet voor gekozen.

Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Mevrouw Mijling, u heeft ook een vraag voor mevrouw Lauret? Naam spreker 11: mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Ja, dank u wel, want als u het zo omschrijft, mevrouw Lauret dan ik ben er geen voorstander van, maar volgens mij is het er al. Dat heet Mijn Wijkplan en daar kunnen initiatieven worden ingediend door wijkbewoners en dan kan de groep die erover, die er direct bij betrokken is, kan erop stemmen, een soort referendum, ja of nee zeggen aan de hand van likes. Maar ik ben het inderdaad wel eens met de heer Eigenhuijsen. We hadden daar graag langer over willen doorpraten maar nou ja. Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Mevrouw Lauret. Naam spreker 13: mevrouw Lauret (Raadslid Partij voor de Dieren) Als reactie, Mijn Wijkplan is volgens mij iets heel anders. Daar kunnen een aantal bewoners kunnen een plan indienen maar daar kunnen niet alle mensen die daar effecten van gaan ondervinden iets over zeggen en dat kan je met een referendum wel. En bovendien kunnen ze met een referendum ook iets zeggen over bijvoorbeeld een raadsbesluit dat alleen hun wijk aangaat en dat kan met Mijn Wijkplan niet. Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) U was aan het einde gekomen van uw termijn, mevrouw Lauret of nee. Nou gaat u vooral door. Naam spreker 13: mevrouw Lauret (Raadslid Partij voor de Dieren) Dank u wel, voorzitter.

Ik weet ik weet ook even helemaal niet meer precies waar ik ook weer gebleven was in mijn bijdrage, maar in elk geval, ik help u even nog uw motie indienen. Oh, ja, dat was ik daar gebleven en dan ga ik hem nu indienen. Daarom dien ik namens de Partij voor de Dieren de motie: Directe invloed doet wijkbewoners goed, in. En als we dit goed doen en goed uitvoeren, dan kunnen wijk referenda en meerkeuze

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

referenda bijdragen aan meer vertrouwen in politiek en overheid, en dat lijkt ons in deze tijd van wezenlijk belang. Dank u wel, voorzitter. Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Dank u wel. Naam spreker 8: mevrouw van Doorn (Raadslid ODV) Voorzitter? Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Ja, gaat uw gang, mevrouw van Doorn. Naam spreker 8: mevrouw van Doorn (Raadslid ODV) Een vraagje aan de Partij voor de dieren-fractie. Als nou met het instrument wat u voorstelt een wijk of een buurt besluit het ecologisch maaibeleid naar de prullenbak te verwijzen, zegt u dan bij voorhand: wij doen niks met de uitkomst of omarmt u dat dan ook? Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Mevrouw Lauret. Naam spreker 13: mevrouw Lauret (Raadslid Partij voor de Dieren) Ja, zo een soort vraag konden we natuurlijk verwachten. Ik denk dat we met ons allen moeten realiseren en dat heb ik ook als overweging opgenomen in onze motie dat bij alle raadgevende referenda de Raad uiteindelijk bepaalt of het wel of niet doorgaat, hè, en dat kan je met goede argumenten, kan je zeggen op een gegeven moment van: ja, wij vinden toch gezien toch de uitslag van het referendum, gaan we er wel iets mee doen, maar we voeren het misschien niet volledig uit of wel, maar dat is heel erg afhankelijk van wat er uiteindelijk, wat voor referendum het was en wat de uitkomst is, wat de mogelijkheden zijn.

Dus uiteindelijk gaat de Raad nog steeds, die heeft de finale afweging bij raadgevend referenda en dat geldt dus ook voor wijkreferenda en meerkeuze referenda, zolang ze raadgevend zijn, bindend mogen wij niet als raad op gemeentelijk op gemeentelijk niveau. Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Goed, wie mag ik dan het woord geven voor de eerste termijn? Meneer Galijasevic van de fractie van de PvdA. Naam spreker 14: meneer Galijasevic (Raadslid PvdA) Dank u wel, voorzitter. Een goede visie, die valt of staat bij een goede vertaling naar de uitvoering. De fractie van de PvdA wacht daarom het actieplan van het college af. Hierin hopen we hopen we vooral een uitgebreide gereedschapskist terug te zien met verschillende mogelijkheden tot participatie door inwoners, zowel jong als oud, goed gebekt, maar juist ook het stille midden. Participatie is een belangrijk middel dat we serieus moeten nemen en goed moeten organiseren. Een middel waardoor de stem van de Nijmegenaar goed wordt afgewogen en wordt meegenomen. Het actieplan betreft dan wat ons ook de duidelijkheid over wat er met participatie van de burgers wordt gedaan. Goed verwachtingsmanagement aan de voorkant en goede terugkoppeling later is essentieel voor het vertrouwen, het draagvlak en de bereidheid om te participeren. Daarom kiezen we het plan af te wachten en hopen we daarin deze elementen terug te zien.

Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Dank u wel en dan zie ik mevrouw Tumiwa van de fractie van GroenLinks. Dank u wel, voorzitter. Naam spreker 15: mevrouw Tumiwa (Raadslid GroenLinks) Allereerst wil ik nogmaals benoemen dat we heel blij zijn met de ruime toezeggingen die zijn gedaan en de ruime beantwoordingen van de vragen van afgelopen zes februari. Dit geeft meer richting aan het geheel en

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

laat ook zien waar we naartoe willen met participatie in onze stad. In tijden van verharding zowel in de maatschappij als in de politiek, is het ook belangrijk om te kijken hoe we samen dingen kunnen verbeteren. Voor GroenLinks vinden we daarin het gesprek heel erg belangrijk en dan heb ik het over het gesprek in de Raad, maar ook over het gesprek in de stad. Participatie in de wijken vinden we belangrijk en daar vinden we het vooral belangrijk om daar ook het gesprek aan te gaan met de inwoners. Of dat nou tijdens een georganiseerde wijkbijeenkomst is of door deur aan deur te gaan, zoals wij regelmatig doen, kan je echt luisteren naar wat er speelt in de wijken. Daarom zijn we ook blij dat er gekeken wordt naar vormen zoals Deep Democracy of soortgelijke vormen, waar iedereen zijn mening kan geven en inspraak heeft en iedereen ook gehoord kan worden. Verder vinden we het ook belangrijk dat participatie nooit een vinkje bij het kruisje wordt en dat het dat ook nooit mag zijn. Dus waar we dat, waar we daarin belangrijk vinden, is dat er altijd een terugkoppeling komt naar de inwoners wat er met hun participatie gedaan wordt. En ook dat er vooraf duidelijke kaders moeten zijn over wat er met participatie gedaan wordt, want participatie is niet altijd het voor het zeggen hebben, dus het is belangrijk om vooraf die kaders goed mee te geven.

Al met al vinden wij het stuk samengevoegd met alle toezeggingen die zijn gedaan, een richtinggevend document. Wij willen graag als raad op de hoogte gehouden worden en betrokken worden bij het vervolg. Daarom dienen wij ook: Komt tijd, komt raad van ODV mede in. Daarnaast vinden we het ook belangrijk dat inwoners breed betrokken worden bij de bij het vormgeven van het actieprogramma. Maar als het goed is, heeft het college al gezegd dat ze dat gaan doen. Ik wilde nog wel even checken of daar al antwoord op gegeven was, of dat het college daar zo nog even antwoord op wil geven. Tot slot, wij zien uit naar het actieprogramma en verheugen ons ook op het goede gesprek. Dank u wel. Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Dan kijk ik nog voor de eerste termijn, mevrouw Mijling van de fractie van het CDA. Naam spreker 11: mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Ja, dank u wel, voorzitter. Voor het CDA is democratie en participatie ontzettend belangrijk. Wij kijken ontzettend uit naar het actieprogramma wat er gaat komen, omdat we ervan uitgaan dat dan alle punten die u heeft toegezegd en alles wat u aan goede bedoelingen heeft, daar goed in verwoord wordt. Ik heb mij uitgelaten in de gespreksronde kritisch over de termijn en ook over nou wat dit stuk nou eigenlijk betekent.

Daar ga ik vanavond niks over zeggen, want dat heb ik al gezegd en we gaan niet herhalen wat we in de gespreksronde al gedaan hebben. Wat ik nog wel wil aanhalen is ons eigen idee, wat we hadden gelanceerd. Dat was de jurydienst. Dat heeft u ook opgenomen in de toezeggingen die u gedaan heeft in de mail. Dat kon ik eigenlijk niet zo heel erg toelichten in de eerste gespreksronde die we gedaan hebben met elkaar. Jurydienst zou betekenen dat we kijken naar de groep mensen die wij op dit moment niet bereiken om te kijken hoe we die kunnen toevoegen aan het participatieproces en we zouden er wel, we zouden het goed vinden als er gekeken wordt naar de groep mensen die we nu inderdaad niet bereiken, omdat we eigenlijk wel bij elke participatie onder de usual suspects eigenlijk, nou ja, zien verschijnen. We vinden het fijn dat het college daarnaar wil kijken of dat in die toolbox, ik weet niet precies hoe het heet, maar wordt opgenomen, dus daar kijken we naar uit en voor de rest wensen we u heel veel succes en we wachten op het actieprogramma. Dank u wel. Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Ik zie dat er een vraag is van mevrouw Thomassen van Staatspartij Nijmegen. Naam spreker 9: mevrouw Thomassen (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, dat klopt.

Ik heb als ik de inspreker goed begrepen heb, vond uw opmerking nogal lastig over dat we wijkraden als niet representatief beschouwen of als usual suspects. Hoe ziet u dan voor zich dat die jurydienst zich verhoudt tot wijkraden die u toch hopelijk ook wel echt van waarde vindt en die we ook wel moeten blijven koesteren? Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA)

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Mevrouw Mijling. Naam spreker 11: mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Maar u was volgens mij bij de eerste gespreksronde was u zelf aanwezig, toen heeft u mijn betoog ook gehoord over de wijkraden, hè, hoe belangrijk wij die vinden en dat juist die ook beschermd moeten worden, omdat ze heel vaak het goede willen doen voor hun wijk, maar bijvoorbeeld ook bij het Maasplein hebben gezien dat op het moment dat zij iets besloten hadden als wijkraad, er op de dag dat de schop in de grond ging, de bewoners van het Maasplein aan kwamen lopen en zeiden: goh, dat gaan we niet doen wat u nu van plan bent. En daar is dan het idee van de jurydienst en nogmaals het is echt bedoeld als een gedachte, hè, van hoe kunnen we nou de mensen die we niet bereiken meenemen? De mensen die wellicht van het Maasplein die er toch wat van vonden, dat we die hadden kunnen uitnodigen in dat proces van: goh, denk daarover mee, in combinatie met die wijkraad. En nogmaals voor het CDA, we hebben niet voor niks in ons verkiezingsprogramma ongeveer één hele pagina opgenomen over participatie en wijkraden, juist de mensen die zich ontzettend hard inzetten voor onze stad, voor hun wijk en voor de bewoners. Die moeten we juist koesteren en daarom moeten hun ideeën juist gedragen worden. Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Goed, dan kijk ik even of er nog behoefte is aan een eerste termijn van de Raad.

Dat is niet het geval. Dan gaan we over naar de beantwoording en reactie op de motie, amendementen naar het college en naast mij zijn aanschoven de wethouder Broeren en burgemeester Bruls en ik heb zomaar het vermoeden dat wanneer het gaat over het referendum, dat de burgemeester daarop zal reageren en de overige vragen en amendementen dat die voor wethouder Broeren. Wethouder Broeren aan u het woord. ) Naam spreker 16: meneer Broeren (Wethouder) Ja, dank u wel, voorzitter. Dat participatie hè, dat is een belangrijk thema voor college en raad, hè. We hebben natuurlijk wel gemerkt in de afgelopen twee kamer rondes die we hebben gehad voor de afgelopen periode. We hebben veel input opgehaald en wat ons door het college meegenomen gaat worden in het uitvoeringskader, waarvoor ik jullie echt allemaal wil bedanken, hè, van samen gaan we er toch echt wel een mooi programma van maken. Dan ga ik even over tot de toezegging die ik in de kamerronde heb gedaan. Daar kunt u gewoon vanuit gaan, dat wij die gewoon, dat wij die gewoon volgen, dus die hoef ik hier nu niet te gaan herhalen halen, maar die daar kunt u dus gewoon vanuit gaan op mijn woord. Dan ga ik over op de twee amendementen van ODV eerst Komt tijd, komt raad. Die kunnen we omarmen als college, omdat het aansluit bij het bij de insteek voor het actieprogramma.

Sowieso het afstemmen met het Frapper Toujours Programma, dat is inderdaad heel belangrijk. Nieuwe demo democratische instrumenten. Die moeten we inderdaad in het hele bestuurlijke stelsel goed passen en daar zetten we met dit voorstel ook op in. Dus die kunnen we dus omarmen en dan het ''Mag het een onsje meer zijn,'' die kunnen we ook omarmen. Die sluit ook aan bij de insteek van het actieprogramma. We kunnen hier als college en ambtelijke kunnen we hier snel tijd voor maken en we zien het gesprek ook als een verdieping van ons eerdere prettige gesprek, wat we april vorig jaar hebben gehad met de raad en het college. Dus, wij juichen dat echt toe en het kan, het kan passen. Maar dan moet het wel snel ingepast gaan worden en volgens mij worden die gesprekken volgens mij vrij snel, kunnen die opgepakt worden en want het moet gewoon een document van ons allen worden, hè, dus het is echt prettig om daar samen op te trekken en dat dat juichen we enorm toe. Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Dan ga ik naar burgemeester Bruls voor een vervolgen. Ja, en het is best wel zeldzaam, want eigenlijk reageer ik nu meer als burgemeester dan namens het college. Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) Dus ik zal het maar kort houden om de rest van het college niet van te veel tijd te beroven of krijg ik eigen spreektijd mevrouw de voorzitter? Nee, nee.

Dat zit er niet in, dat dacht ik al. Twee moties die raken aan een eventuele verandering van de Referendumverordening. Allereerst, de motie zoals ingediend door mevrouw

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Markovic. Daar, dat zou ik u echt wel willen ontraden. Kijk, de Referendumverordening is een paar jaar geleden opnieuw herzien en zal altijd een balans proberen te beogen tussen de vormen van representatieve democratie, wat toch de basis is van ons democratisch stelsel, we zitten en vormen van directe democratie, waar het referendum een voorbeeld van is. Maar je moet wel willen, denk ik, dat de gemeenteraad, die het geheel overziet die alle appels en peren kan vergelijken en dat is nou eenmaal de prachtige taak die u heeft, het laatste woord heeft, ook of een referendum wel op zijn plaats is. De tweede motie van de Partij voor de Dieren. Ik voelde me wel enigszins gesteund. Ik had niet afgesproken met wat de linkerzijde van mij is gezegd over hier zitten wel wat meer haken en ogen aan, temeer omdat die ook verwijst naar andere plaatsen waar het al zou functioneren. Ik ben daar wel nieuwsgierig, ja, is dat echt zo? Functioneert het daar echt, waarbij met name de meer mogelijkheden optie, hè, daar zou je echt nog eens naar moeten kijken, dat we rijen moeten zetten en bij wijk referenda lijkt het mij nog best wel lastig om dat goed afgebakend voor mekaar te gaan krijgen en ik zou dan als argument willen voeren. Nogmaals, dat zou je ze op een rij moeten zetten. Er zijn heel veel goede alternatieven om mensen in een wijk hun inspraak te leveren. Dat doen we nu ook.

Denk bijvoorbeeld aan stemmen over parkeer- zonering. Daar heb je niet per se referenda voor nodig om dat voor elkaar te krijgen. Tot zover, mevrouw de voorzitter. Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Dank u wel. Dan kijk ik of er behoefte is aan een tweede termijn van de Raad? Dat is niet het geval. Dan gaan we stemmen over allereerst de moties en dan beginnen we met de motie van de SP: Referendumverzoek door burgers ga door naar 'ja'. Uw stemmen alstublieft. Dan is de motie met zes stemmen voor en 31 stemmen tegen, verworpen. Dan gaan we door naar de motie van de Partij voor de Dieren: Directe invloed doet wijkbewoners goed. Uw stemming graag. Dan is de motie met zes stemmen voor en 31 stemmen tegen, verworpen. Dan gaan we door naar het amendement van ODV: Komt tijd, komt raad. Dit amendement is met 36 stemmen voor en één stem tegen aangenomen. En dan hebben we nog het andere. Ja, ja, het leven is hard, mevrouw Buursink-de Graaf. Ja, nee, ja, de stemverhouding is zoals die is. We gaan door naar het amendement van ODV: Mag het een onsje meer zijn. Uw stem alsjeblieft. Met 37 stemmen voor en nul tegen, is dit amendement aanvaard? Dank u wel. Dan geef ik weer het woord over aan de voorzitter van de Raad. Naam spreker 17: meneer Bakker (Raadslid VVD) Voorzitter? Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Meneer Bakker.

Naam spreker 17: meneer Bakker (Raadslid VVD) Ja, wij hebben zojuist bij de het amendement: 'Mag het een onsje meer zijn', meen ik, per ongeluk één keer tegengestemd maar we hadden voor willen stemmen. Het was bij Komt tijd, komt raad. Maar daar hadden wij voor willen stemmen. Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Oké, dank u wel, meneer Bakker, voor deze toevoeging. De griffie zal er een aantekening van maken. Dank u wel. Naam spreker 18: mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Voorzitter, hoeven wij niet te stemmen op het raadsvoorstel? Naam spreker 7: mevrouw Brand (Raadslid PvdA) We gaan nu nog stemmen over het raadsvoorstel, daar heeft u helemaal gelijk in, mevrouw Grutters. Daarvoor zitten we hier ook natuurlijk vanavond. Dus heel wijs dat u dat tegen mij zegt. We gaan ook nog even stemmen over het raadsvoorstel. Lijkt me belangrijk. Het raadsvoorstel Vaststelling visie en koers voor participatie en

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

democratische vernieuwingen. Uw stem alstublieft. En daarmee is het raadsvoorstel met 37 stemmen voor en nul stemmen tegen aanvaard. Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) Ja, dank u wel, mevrouw Brand, dan ook voor uw mildheid richting de heer Bakker, die volkomen buiten de orde nog een stemverklaring uitsprak. Wie weet hoeveel mildheid er nog gaat volgen. 7.2 Raadsvoorstel Zienswijze Meerjarenstrategie 2024-2027 Gelderland Zuid (01/2024) Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) Allereerst gaan we echter naar het volgende debatstuk onder 7.2 raadsvoorstel Zienswijze Meerjarenstrategie 2024-2027 Gelderland-Zuid staat er dan, maar dat moet natuurlijk de GGD Gelderland-Zuid zijn om misverstand te voorkomen. Wie kan ik het woord geven? Mevrouw Janssen. Naam spreker 12: mevrouw Janssen (Raadslid D66) Dank je wel, voorzitter. De Meerjarenstrategie van de GGD bevat veel grote ambities en dit stuk leest in de basis als in een stuk waar we niet mee oneens kunnen zijn. Het bevat veel mooie woorden, waarbij ik me tegelijkertijd wel afvraag wat betekent dit concreet. Mijn fractie is heel erg blij met de aandacht voor informatie gestuurd werken. Dit is de manier om nog meer werk te maken van preventie en zo kunnen we op basis van risicoprofielen gaan interveniëren.

Maar dat kan je alleen doen als je dat super zorgvuldig doet, want alle privacy gronden moeten daarbij wel ge gewaarborgd zijn en ook de ethische aspecten moeten worden meegenomen en wij blijven hier dan dus ook aandacht voor vragen. Toch ontbreekt er voor mijn fractie ook nog een belangrijk onderdeel in de Meerjarenstrategie, namelijk: hoe ziet de dienstverlening van de toekomst eruit? We zien enerzijds grote personeelstekorten in de zorg en anderzijds enorme mogelijkheden voor digitalisering. Het op de juiste manier inzetten van technologie helpt bij het Voorafgaand aan zo een test wordt er mondeling een vragenlijst afgenomen en die duurt zo om en nabij 20 minuten. Dat kost geld, wordt ook ervaren als betuttelend en juist deze vragenlijst leent zich bij uitstek voor digitalisering. Zeker wanneer de doelgroepen zich vaker laten testen. Volgens mij kan dit anders... Voorzitter? En kunnen we... Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) De heer Lokker bij interruptie.

Naam spreker 19: meneer Lokker (Raadslid GroenLinks) Ja, een verduidelijkende vraag aan mevrouw Janssen, omdat ik snap dat dat sommige mensen het betuttelend kunnen ervaren, maar voor de mensen die in de zaal weleens bij de GGD zijn geweest bij zo een gesprek, is natuurlijk ook de taak van de GGD om te zorgen dat de volksgezondheid en juist bij risicogroepen als het over soa-testen gaat, een goed gesprek met de met die patiënt gaat, waardoor juist dat gesprek zo van waarde is. Dus is mevrouw Janssen niet samen met mij bang dat wanneer we dat soort gesprekken met risicogroepen op het gebied van soa's digitaal gaan doen, dat de GGD dan de grip verliest en dat de zorg voor deze risicogroepen daarmee ook verminderd wordt? Naam spreker 12: mevrouw Janssen (Raadslid D66) Dank u wel. Ik ben het daar niet helemaal mee eens, want ik zie dat veel van de andere organisaties die testen aanbieden, ook preventieve testen aanbieden, die vragenlijsten wel al gedigitaliseerd hebben, bijvoorbeeld op de Radboud Universiteit. Het kan wel en ook zij zijn natuurlijk verantwoordelijk voor die hele volksgezondheid, maar daarbij denk ik dat het goed is om de GGD daarbij ook de afweging te laten maken wanneer... Naam spreker 19: meneer Lokker (Raadslid GroenLinks) Voorzitter?

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Naam spreker 12: mevrouw Janssen (Raadslid D66) Sorry mag ik even afmaken? Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) Even afmaken, jazeker. Naam spreker 12: mevrouw Janssen (Raadslid D66) Top. En wanneer is dit wel toepasselijk en wanneer niet? Ik kan me voorstellen dat je de eerste, de tweede keer wel doet en dat je bij het sekswerkers bijvoorbeeld ook doet. Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) Goed. De heer Lokker. Naam spreker 19: meneer Lokker (Raadslid GroenLinks) Ja, voorzitter, ik vind het toch, kijk, ik denk dat het heel belangrijk is en dit gesprek hebben we ook vaker gehad als het over zorgverleners gaat, dat we de uitvoering van de zorg, het vertrouwen houden in de zorgverleners. En ik denk dat het heel belangrijk is dat als de GGD het gevoel zou hebben en de soa-verpleegkundigen en de artsen die over seksuele gezondheid gaan bij de GGD het gevoel hadden dat het veilig zou kunnen om die gesprekken niet meer te voeren en de mondelinge gesprekken aan te gaan, dat zij daar allang voor gekozen hadden om dat op een andere manier te organiseren. En ik denk dat het daarom niet aan ons is als gemeenteraad van Nijmegen om in hun op de stoel te gaan zitten en te zeggen: nou, volgens mij zijn dat betuttelende gesprekken en dat moeten we niet meer doen.

De GGD is in onze naam, voor onze inwoners verantwoordelijk voor de volksgezondheid en ik vind het heel belangrijk dat we die daar ook laten. Dus ik zou u toch willen vragen, ik snap heel goed, volgens mij, wat u bedoelt met uw amendement, maar volgens mij moeten we daar niet op deze plek ook die invulling aan geven. Bent u dat niet met mij eens? Zo. Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) Mevrouw Janssen. Naam spreker 12: mevrouw Janssen (Raadslid D66) Nee, daar ben ik niet met u eens, want anders zou ik het nu niet indienen. Ik denk dat de afweging steeds gemaakt moet worden door de GGD en in mijn amendement roep ik daartoe ook op dat de GGD die afweging kan maken en niet zozeer dat wij die hier dus maken. Dit is slechts een voorbeeld dat illustratief kan zijn, maar waar ook bij de GGD bij zou kunnen zeggen, ook naar aanleiding van dit amendement dat dat niet toe toereikend is, toepasselijk is. Dus daarbij wil ik toch de verantwoordelijkheid bij de GGD laten en tegelijkertijd vind ik wel dat wij als raad kunnen blijven oproepen om die digitaliseringsslag wel in gang te zetten. Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) Nog een vraag van mevrouw Geers geloof ik? Naam spreker 20: mevrouw Geers (Raadslid SP) Ja. Ja, dank u wel voorzitter.

Als u een voorbeeld gaat noemen mevrouw Janssen als zijn van de sekswerkers die regelmatig moeten komen, dat kan wel gedigitaliseerd. Dan is vervolgens natuurlijk de reactie wel te verwachten: we zijn, we kunnen niet op de stoel gaan zitten van de dokter of van de GGD in dit geval. Dat moeten we daar ook laten en het is, is het ook niet zo dat mevrouw Janssen dat misschien zijn de vragen wel steeds hetzelfde en lijkt het steeds hetzelfde riedeltje, van de andere kant in de loop van de tijd kan er wel het een en ander veranderen, zeker bij sekswerkers en de risico's van dat werk. Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) Wat is uw vraag nu?

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Naam spreker 20: mevrouw Geers (Raadslid SP) Vindt u niet ook? Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) Oh. Ja, dat is, Mevrouw Janssen.

Naam spreker 12: mevrouw Janssen (Raadslid D66) Ik heb het ook in mijn voorbeeld niet gehad over sekswerkers. Goed, het is aan u om antwoord te geven of niet. Gaat u verder met uw betoog. Als mevrouw Janssen, als u verder wil gaan met uw betoog? Ik ben eerlijk gezegd een beetje kwijt waar ik was, maar het komt erop neer dat dit volgens mij anders kan en anders moet. En hierbij zou het motto moeten luiden en volgens mij beantwoord ik daarbij ook uw vragen: digitale waar het kan, maar persoonlijk waar het moet, en daarbij zou de GGD in de lead moeten zijn. Het inzetten van technologie helpt bij het verlichten van de werkdruk en kan het kosten reduceren zonder dat het persoonlijk contact per se verloren gaat. We zien graag dat er meer aandacht komt in de zienswijze voor dit issue en daarom dienen we het amendement in: Dienstverlening van de toekomst. Dank u wel, voorzitter. Naam spreker 10: meneer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.Nu) Voorzitter? Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) De heer Eigenhuijsen bij interruptie. Naam spreker 10: meneer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.Nu) Ja, dan nog even een vraag aansluitend op de heer Lokker.

U denkt dus oprecht door dit amendement in te dienen dat de GGD dit nog niet doet, dat de GGD denkt: nou, we gaan gewoon gesprekken voeren, we gaan kosten, we gaan kosten maken terwijl het digitalisering gedigitaliseerd zou kunnen worden, maar dat doen we gewoon niet. We wachten tot mevrouw Janssen van D66 een amendement indient? Naam spreker 12: mevrouw Janssen (Raadslid D66) Nou, ik heb deze vraag ook gesteld bij de behandeling van de begroting en dit is ik denk dat hier daadwerkelijk nog een slag te winnen is. Anders zou ik dit amendement niet indienen, want er wordt nu een digitale infrastructuur nieuw aangeschaft en volgens mij zou het goed zijn als we daarin ook meenemen dat die dienstverlening ook waar kan, gedigitaliseerd gaat worden, en dat is mijn oproep bij deze, met dit amendement. Naam spreker 10: meneer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.Nu) Voorzitter? Dit is geen oproep, hè. Een motie is een oproep, dit is een amendement, dus u stelt voor om iets te wijzigen, daarmee impliceert u dus dat het dus nog niet gebeurt en ik vind dat nogal ver gaand, dat inderdaad, dat je op de stoel van de dokter gaat zitten van: nou, wij weten het wel beter. Bent u dat met mij eens? Naam spreker 12: mevrouw Janssen (Raadslid D66) Nee, want dat is ook niet wat ik doe met dit amendement.

Met dit amendement amendeer ik de zienswijze waarbij wij vragen om daar aandacht voor te houden. Naam spreker 10: meneer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.Nu) Voorzitter? Ja, echt de laatste keer. Maar als u er gewoon een motie van maakt, dan kan ik hem voor u steunen. Dan kan het college bepalen of ze het gaan doen. Maar amendement dan bepaalt u dat het veranderd moet worden. Als een motie van maakt, dan denk ik dat u meer steun heeft als een amendement.

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Naam spreker 12: mevrouw Janssen (Raadslid D66) Nou, dan vind ik dat ik meer op de stoel van de GGD ga zitten, want nu kan de GGD met dit amendement bepalen hoe zij invulling gaan geven aan die zienswijze, dus ik hou toch bij een amendement. Naam spreker 1: burgemeester Bruls (Voorzitter) Helder, ik kijk even naar andere woord meldingen op dit onderwerp en dit agendapunt? Dat is niet het geval. Dan is er nog alleen voor een korte reactie namens het college, wethouder Daemen. Naam spreker 3: mevrouw Daemen (Wethouder) Korte reactie, inderdaad, het is de zienswijze van de Raad, helemaal correct, dus U stelt daarvoor om een punt extra aan toe te voegen en vanuit het college zeggen wij nou dat dat is prima om even aandacht te vestigen op de digitalisering daar, als de meerderheid van de Raad zegt: ja, dat laten we meegeven als extra punt. Het is niet dat het op dit moment niet gebeurt. U benadrukt volgens mij vooral dat u tempo hoger wil en dat u het goed op de agenda wil krijgen. En we weten dat de GGD met een aantal zaken bezig is en daarbij juist dat aspect wat net in het korte debat ook voorbijkwam over kijk naar de die cliënt en wanneer kan je dit inzetten en wanneer niet. Dat wordt goed afgewogen en volgens mij ondersteunt deze oproep gewoon die vraag en de GGD blijft daar maximaal op inzetten de komende tijd.