Woordelijk Verslag 24 april 2024

Voorzitter, we hebben ook altijd gezegd dat de Ombudsman niet alleen een oplossing voor individuele klachten moet zijn. De Ombudsman is er ook om ons als organisatie een spiegel voor te kunnen houden. De rode draad uit klachten te halen en patronen te herkennen. Zo kan de Ombudsman ons voorzien van gevraagd en ongevraagd advies. Wij zijn dus blij met het voorstel dat vandaag voorligt en wij zullen volmondig instemmen, daar wil ik het voor nu bij laten. Dank u wel. Sprekernaam 7: mevrouw Brand (fractievoorzitter PvdA + Plaatsvervangend voorzitter) Dank u wel, dan kijk ik voor de eerste termijn naar de Raad. Dat is mevrouw Exel van de Stadspartij Nijmegen. Sprekernaam 26: mevrouw Exel (raadslid Stadspartij Nijmegen) Dank u wel, voorzitter. Ik citeer iets uit ons verkiezingsprogramma: Nijmegen krijgt een Ombudsman of Ombudsvrouw om daarmee de kloof tussen de overheid en burger te helpen dichten. Stadspartij vindt dat het Stadhuis in verbinding moet staan met alle Nijmegenaren. Einde citaat. Er komt een onafhankelijke en laagdrempelige ombudsfunctie. Deze is ten eerste bedoeld voor zorg, welzijn en uitkeringen, maar we kennen ook of inwoners ook voor andere onderwerpen bij de ombudsfunctie terecht kunnen. Ook zorgt de ombudsfunctie voor een jaarlijks overzicht van klachten bij partners en de gemeente.

Eén keer per jaar schrijft de ombudsfunctie een jaarverslag met aanbevelingen naar de gemeenteraad. Voor Stadspartij Nijmegen is de Ombudsfunctionaris iemand waar inwoners bij terecht kunnen wanneer zij niet tevreden zijn over de afhandeling van de klacht of communicatie met zorginstellingen in de gemeente. De insteek is dat uitvoerende organisaties klachten zelf oplossen. Maar als een inwoner er niet uit kom, maar als inwoners er niet uitkomen met de organisatie, dat ze dan terecht kunnen bij de ombudsfunctie van de gemeente, in dat geval kan de Ombudsman of vrouw bemiddelen. En als het nodig is, een zwaarwegend advies geven om het probleem tussen beide partijen op te lossen. Dank u wel, voorzitter. Sprekernaam 7: mevrouw Brand (fractievoorzitter PvdA + Plaatsvervangend voorzitter)

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Dank u wel. En dan kijk ik even rond of er nog een behoefte is aan een eerste termijn van uw raad. Dat is niet het geval. Ik constateer dat u wel een aantal vragen heeft gesteld, ook aan het college, en naast mij zit inderdaad de portefeuille houdt, nou ja, eigenlijk ook niet, hè, gewoon nou, u zit wel, u bent wel, burgerlijk u bent. Nou, dat ja, ik zeg dan toch: de Raad is het hoogste orgaan. Maar. Nee, u bent niet, nee, dat klopt. Maar goed, laten we laten we dit gesprek op een ander moment doen, wat ik wilde zeggen. Sprekernaam 3: meneer van Hooft (raadslid SP) Kunt u via de microfoon spreken. Sprekernaam 7: mevrouw Brand (fractievoorzitter PvdA + Plaatsvervangend voorzitter) Ja, en dat dat dan kunt u er ook van meegenieten bedoelt u, meneer van Hooft, ja, dat zou ik ook weleens willen. Als u dat ook deed, dan kan ik ook horen wat u allemaal zegt. Hè, tijdens het debat. Goed, maar laten we even in alle ernst het volgt. U heeft een aantal vragen gesteld aan de burgemeester in dit geval, u gaat zelf natuurlijk ook over de financiën, hè, daar heeft u ook iets over gezegd, kunt u op doen bij het koersbeeld hebben, bij de begroting en het is ook echt een voorstel van uw raad. Dus daar wil ik u toch even meegeven dat heb ik eerder bij de gespreksronde ook gedaan. Maar ik ga toch nog even voor een eerste termijn naar het college en dan ga ik naar burgemeester Bruls.

Nee, ik ga niet naar het college, ik ga naar burgemeester Bruls. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dat heeft veel voordelen, want er is geen spreektijd voor opgenomen. Best beste raadsleden. Ik zal me kort vooral op de drie amendementen richten en de financiële budget zal uiteraard via gebruikelijk weg de op uw pad komen. Dan kunnen we dat ook met mekaar bediscussiëren dan is er ook wel wellicht al meer inzicht, wat de werkzaamheden van de Ombudsman die we tenslotte moeten gaan werven, echt zullen gaan maken. Eén zin vooraf voor ik reageer op de drie amendementen. Ik hoor toch sommige van u weer spreken over een Ombudsman als mensen een klacht hebben of een zorginstelling. Ja, dat zal dus niet het geval zijn, hè, als je het goed leest. Het is een Ombudsman van de gemeente Nijmegen. De Ombudsman kan wel indirect over procedures iets vinden, maar als iemand invult een probleem met de zorginstelling heeft en daar bij de klachtenbehandeling niet uit de voeten komt, zal die zorginstelling, zoals alle instellingen in dit land, ook een secundaire klachtenbehandeling hebben. Dat kan de nationale Ombudsman, maar het kan ook een eigen Ombudsfunctionaris zijn. En ik weet dat er een paar jaar geleden een andere wens was. Maar dit is zoals de wet de Gemeentewet aan ons voorschrijft en daar kunt u niet van afwijken.

Dus ga alsjeblieft nou niet naar vandaag tegen burgers zeggen: de Ombudsman gaat al uw klachten over elke instelling in deze stad behandelen. Quod non. De heer van Luik zal de vertaling van dat Latijn geven. Dan de amendementen. Het eerste amendement van de SP, met wat mij betreft nu een geweldige titel, advies. Zie ik vooral als een toespitsing en lijkt mij een prima toespitsing. Het tweede amendement, sommige vroegen er ook naar over die signaleringsfunctie. Ik denk inderdaad dat dat wel een hele gedetailleerder uitwerking, wat eigenlijk al in de verordening zit en ook een samenhang met het amendement van de PvdA. Kijk, we moeten de Ombudsman, ik ga nu maar even als beschermengel van de Ombudsman optreden. We moeten die wel ook de kans geven, juist vanuit de autonomie en de onafhankelijkheid waar we met zijn allen aan hechten, om een eigen werkplan te gaan maken. Dan een aantal dingen. Die verordening, die omschrijf je, maar je houdt ook een aan aantal dingen bewust over. Ik bedoel waar een Ombudsman mee gaat praten. Dat vind ik echt, eerlijk gezegd aan de Ombudsman zelf. Dat is best wel wat curieus als je dat als raad gaat voorschrijven waarbij ik me trouwens niet kan voorstellen dat een beetje Ombudsman in een splended isolation in een kamer hier in het Stadhuis zo gaat zitten.

Dus ik begrijp de behoefte die uit beide amendementen spreekt, maar ik denk wel dat ze erg gedetailleerd zijn. En zeker het tweede amendement, die vind ik al is verwerkt in de verordening en die zijn ook niet echt nodig. Tot zover, mevrouw de voorzitter.

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Sprekernaam 7: mevrouw Brand (fractievoorzitter PvdA + Plaatsvervangend voorzitter) Dank u wel. Ik kijk even of er een behoefte is aan het tweede termijn van de kant van uw raad. Dat is niet het geval. Dan gaan we over tot stemmen over de amendementen. En dan beginnen we met het amendement van de SP genaamd, advies. Uw stemmen, alstublieft. Met 37 stemmen voor dus unaniem is dit amendement aanvaard. Dan gaan we door naar het tweede amendement van de SP. Signaleren is de eerste stap naar voorkomen. Uw stem alstublieft. En dat amendement is met drie stemmen voor en 34 stemmen tegen verworpen. Dan gaan we naar het laatste amendement bij dit raadsvoorstel en dat heet ombudsfunctie. Uw stem alstublieft. Dat betekent dat met 18 stemmen voor en 19 stemmen tegen dit amendement is verworpen. En dan graag uw stemmen over het raadsvoorstel. U stemt voor het voor raadsvoorstel. Heeft u allen gestemd? Ja, met 33 stemmen voor en vier tegen is het raadsvoorstel aanvaard. En waar u misschien denkt, we waren net met 38 en nu met 37, is het volgende geval dat mevrouw Tumiwa de raadsvergadering heeft verlaten en we nu dus met 37 raadsleden op dit moment zijn. En daarmee is dit debatstuk beëindigd. Ik geef ik weer het woord terug aan de voorzitter. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Goed, dank u wel, wederom mevrouw Brand, en ook dank voor de klasse en de spreektijd.

7.6 Brief Contouren omgevingsvisie Dat brengt ons bij 7.6, de brief contouren omgevingsvisie. Wie mag ik daar allereerst het woord over geven? De heer van Luik. Sprekernaam 16: meneer van Luik (raadslid CDA) Ja, dank u wel, voorzitter. Ik heb zitten popelen om hier over het woord te mogen voeren. Het nee, het zijn twee punten die ik hier heel graag aan zou willen stippen. Het eerste punt gaat over het inbreiden de keuze voor het inbreiden in deze stad en de andere gaat over het vastleggen van de van de leefbaarheid ten aanzien van lucht en geluid. Ten aanzien van de keuze voor inbreiden maak ik mij eigenlijk wel zorgen over de koers die wij ingaan, namelijk het feit dat het college hier de keuze eigenlijk voorlegt of de gemaakte keuze voorlegt om te kiezen voor inbreiden, maar niet onderbouwt hoe dat dan, wat de gevolgen daarvan zijn. En dat lijkt mij, dat is namelijk een onderzoek in de stukken die waarin gepeild wordt hoe mensen aankijken tegen de groei van de bestaande stad, maar niet wat daadwerkelijk de gevolgen zijn, de mogelijkheden en onmogelijkheden om te gaan met een dergelijke keuze, want we hebben te maken met een grote uitbreidingsbehoefte in deze stad. We hebben op dit moment omgevingsvisie die ruimte maken van tienduizend woningen.

Maar we hebben een groeiende uitbreidingsbehoefte en we zien ook dat de prognose in ieder geval dat we steeds niet genoeg kavels uit kunnen geven om het bij te benen. En we zien ook dat in de bestaande stad bouwen, complex is en tegen grenzen aanloopt. En we missen daarom eigenlijk wel gewoon een goed onderzoek, wat aantoont wat wel en wat niet mogelijk is in deze stad. Daarom dienen wij ook samen met de VVD een motie in om te onderzoeken wat de mogelijkheden en onmogelijkheden zijn van het bouwen in de bestaande stad, zodat wij ook met die gegevens in de hand het goeie debat erover kunnen voeren om die keuze scherp te kunnen voeren bij de omgevingsvisie zelf. Het andere punt, voorzitter, dat gaat over het geluid en schone lucht. We hebben namelijk als de gemeente Nijmegen het Schone Lucht Akkoord ondertekent waarin we ons committeren om te streven naar advies waar die hoger liggen dan de wet. Maar de schone Luchtakkoord is niet verankerd in de huidige omgevingsvisie. We hadden gehoopt dat het college de toe zou zeggen in één van de kamerrondes, maar dat is niet gebeurd. Dus we komen met een motie en wij willen eigenlijk heel graag. Nou ja, op dit moment voorkomt eigenlijk de omgevingsvisie dat we ambitieuzere doelen daadwerkelijk in de praktijk toepassen dan de wettelijke normen. En nou ja, zonder het

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

verankeren van ambities uit het akkoord wordt het behalen van de ambities onmogelijk. En nou ja, goed, ik wil ook heel erg de dank uitspreken aan de heer Wieken die geholpen heeft met het maken van deze motie, maar ook aan de actiegroepen Neerbosscheweg, Heseveld en Hees die met 16 mensen op de tribune zitten. Het waren er 16. Ik denk dat inmiddels 13 geworden zijn, omdat het nogal een lange vergadering geweest is, maar die maken zich terecht zorgen over het geluid en lucht ten aanzien van het verkeer vanuit de Winkelsteeg. En wij hopen in ieder geval dat met deze motie, die we samen met de SP indienen in ieder geval de ambities vast kunnen leggen in de omgevingsvisie, dat we hier kunnen sturen op het behoud van leefbaarheid en toewerken naar verbetering. Bewust niet met het doel om ontwikkelingen stil te leggen, maar wel echt om die verbetering te bewerkstelligen en daarbij ook te sturen op metingen en we hopen daarom ook dat we adviseren ook van harte de motie van de partij van de van de Dieren, brede bescherming in plaats van maximale verslechtering, die wij ook mede-indienen. Want die nog ingediend zal gaan worden. Maar ik kan me voorstellen dat die nog gaat komen, maar ik kan die van harte aanbevelen, want het is heel belangrijk om proactief maatregelen te nemen en die sluit daar heel goed op aan. Dank u wel, voorzitter.

Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Wie kan ik dan het woord geven? De heer van Hooft. Sprekernaam 3: meneer van Hooft (raadslid SP) Ja, dank u wel. Ja, de schone lucht die we samen met CDA indienen waar de heer Wieken ook hard aan gewerkt heeft, hopen we echt dat dat het gaat halen, dus dat we lucht alleen nog maar schoner krijgen en niet zeggen van: nou, ja, wordt het hier wat beter, maar wordt het daar weer wat slechter, en dan verschuiven we er wat mee. Lucht moet gewoon schoner worden. Dat zou al een mooi streven zijn. Ik ben vandaag getuige geweest van iets heel bijzonders, namelijk dat een groot deel van deze gemeenteraad vindt dat tien procent van de mensen, dat dat een soort democratisch legitiem aantal is, en dat is heel gek. Vervolgens wordt dat vertaald als: ja, nee als tien procent van de mensen klaagt dan moeten we ze serieus nemen. Als we dat als leidraad gaan nemen, dan heb ik er eentje hier voor jullie. Dus vanaf nu gaan we die mensen serieus nemen. In dit deze stad hebben wij een probleem van woningnood, niet alleen in deze stad. Dat is speelt op veel plaatsen, maar dat speelt in deze stad zeker. Mensen die zich ingeschreven hebben voor een woning, hebben gemiddeld zo een 20 jaar inschrijftijd alvorens zij voor een sociale huurwoning in aanmerking komen oftewel je schrijft je op je achttiende in.

Je mag blij zijn als je op de achtendertigste een woning hebt. Dat is de werkelijkheid. Dat is natuurlijk een grote schande. Ik denk dat meer dan tien procent van de mensen die zich ingeschreven heeft, dat die daar wel een klacht over heeft, dat ie dat wel vervelend vindt, dat die zo lang moet wachten op een woning. Maar ik heb vanavond gehoord dat een groot deel van de Raad dat nou eens eindelijk serieus gaat nemen. En dat is heel erg mooi, want dat betekent dus dat wij vanaf nu de woningnood serieus gaan oplossen. We hebben op dit moment 39 procent van ons totale woningbestand zijn sociale huurwoningen, maar wij bouwen slechts van alle nieuwbouw 30 procent sociale huurwoningen. Dat betekent dat wij relatief in sociale huurwoningen steeds verder achteruitgaan. Wij zijn dus bewust bezig de woningnood onder mensen met de sociale die op zoek zijn naar sociale huurwoning groter te maken. Wij gaan zorgen dat die mensen nog langer moeten wachten. Daar bent u allemaal voor verantwoordelijk. Maar dat gaan we nou niet meer doen na vanavond, want als tien procent van de mensen dat een heel vervelend beleid vindt, gaan we daar wat aan veranderen.

Daarom hebben wij hier een amendement liggen om vanaf nu niet 30 procent sociale woningen bij te bouwen voor de nieuwbouw, maar 50 procent sociale huurwoningen bij te bouwen, zodat we de achterstanden die er zijn voor sociale woningnood, dat we die kunnen oplossen. En wij nemen al die mensen die daarover klagen heel erg serieus toch, hè, GroenLinks, hè D66, hè Stadspartij. Dus ik wil u verzoeken om dit voorstel nu eens een keer te gaan steunen, om nou eens eindelijk de woningnood echt aan te pakken en te zorgen dat er meer sociale huur wordt gebouwd.

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Wie kan ik voorts het woord geven? Mevrouw Thomassen. Sprekernaam 15: mevrouw Thomassen (fractievoorzitter Stadspartij Nijmegen) Ja, dank u wel, voorzitter. De omgevingsvisie beschrijft de richting waarin onze stad zich ruimtelijk ontwikkelt en alles wat we aan ruimtelijke veranderingen doen, dat dient uiteraard een doel. Bijvoorbeeld als we bouwen, dan doen we dat niet alleen om de woningnood op te lossen, maar dan doen we dat vooral om mensen een fijne plek te geven om te wonen. En als we werk aan klimaat bestendig maken van onze stad, dan gaat het niet alleen om het afvoeren van regenwater of het omgaan met hitte, maar vooral om het creëren van een leefbare omgeving voor iedereen. Het is dan ook ontzettend goed en logisch dat we gezondheid als leidend principe hanteren als zich dilemma's gaan aandienen. Gezondheid is natuurlijk van onschatbare waarde. Zonder goede gezondheid is en geen welzijn en geen geluk. Het welzijn en geluk van alle Nijmegenaren staat voor Stadspartij en ik denk voor ons allemaal hier in deze zaal ook voorop. Maar laten we niet vergeten dat levensgeluk en een gezond leven niet voor iedereen vanzelfsprekend is. Ook hier in Nijmegen zien we dat sommige mensen meer kansen krijgen dan andere, en er zijn duidelijke scheidslijnen tussen verschillende delen van onze stad, zowel fysiek als sociaal.

Het leven in Nijmegen, Oost, Noord of Midden ziet er vaak heel anders uit dan een leven in die andere helft van Nijmegen. Daarom is het cruciaal dat we niet alleen streven naar een gezond en duurzaam Nijmegen, maar ook naar een Nijmegen dat sociaal rechtvaardig is. We moeten prioriteit geven aan maatregelen die kansenongelijkheid verminderen, inclusie bevorderen en scheidslijnen verkleinen en samen toewerken naar één Nijmegen. Juist met de prioriteren op ruimtelijke ingrepen die daaraan bijdragen, werken we aan, zoals je dat zou kunnen noemen, een ruimtelijke rechtvaardigheid. Het is belangrijk dat mee te nemen in het afwegingskader dat de omgevingsvisie voor ons gaat zijn. Daarom dien ik bij deze de motie, vizier op een ruimtelijk rechtvaardig Nijmegen, in samen met D66, PvdA, SP, GroenLinks en CDA. Dank u wel, voorzitter. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank u. Wie kan ik voorts het woord geven? Mevrouw Lauret allereerst ja. Sprekernaam 2: mevrouw Lauret (raadslid Partij voor de Dieren) Ja, dank u wel, voorzitter. In het licht van de omgevingsvisie de contouren brief en dus onze leefomgeving begin ik met een uitspraak. Rechten voor de natuur overstijgen de politieke waan van de dag. Dat zou een uitspraak van de Partij voor de Dieren kunnen zijn, maar niets is minder waar. Ik zie iemand al lachen daar.

Deze uitspraak is van Jan Pronk, voormalig PvdA-politicus en diplomaat en hij heeft volledig gelijk. Steeds meer mensen in Nederland en wereldwijd zien in dat rechten voor de natuur noodzakelijk zijn om de problemen van deze tijd op te lossen en aan te pakken. Als we de natuur als rechteloos blijven behandelen, dan blijft de biodiversiteit afnemen en zal het klimaat blijven opwarmen en overal begint het besef door te dringen dat we zo niet kunnen doorgaan. Ten slotte zijn wij met mensen onderdeel van die natuur en afhankelijk van die natuur, voor voedsel, voor grondstoffen, maar ook voor ontspanning en voor onze geestelijke gezondheid. We zijn alleen een beetje vergeten hoe belangrijk natuur voor ons is. De natuur moet beschermd worden tegen onverantwoordelijk gedrag van mensen en als we de aarde blijven uithollen komt uiteindelijk ons eigen bestaan zelfs in gevaar. En daarmee doen we onrecht, misschien niet volgens de huidige letter van de wet, maar wel op grond van ethische principes. En laten wij niet wachten op wat andere overheden doen. Laten we als Nijmeegse raad alsjeblieft het voortouw pakken. Laten we om te beginnen in onze omgevingsvisie vastleggen dat we rechten voor de natuur belangrijk vinden, in het belang van ons en toekomstige generaties.

Want ook in onze stad wordt soms onvoldoende rekening gehouden met de belangen van de natuur en komt de natuur soms in de verdrukking en daarom dient

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

de Partij voor de Dieren de motie rechten voor de natuur in. Daarnaast vragen wij het college om ook de dieren niet te vergeten. Op dit moment worden die nog keurig in de omgevingsvisie genoemd, maar in de contouren brief worden dieren niet genoemd en wij hopen dat dieren in de aangepaste omgevingsvisie straks niet buiten de boot vallen, want dan zijn we weer terug bij af en daarom dienen wij de motie ook voor dieren, een aantrekkelijke stad in samen met inderdaad CDA, SP en GroenLinks. Voor de volgens de Omgevingswet dienen wij een goede leefomgeving te creëren voor al onze inwoners, en dat doet Nijmegen steeds beter en daar wil ik het college een compliment voor geven. De stad wordt steeds verder vergroend, her en der zien we dat er bomen worden geplant, er komen groene wadi's er is steeds meer aandacht voor biodiversiteit en er is aandacht voor natuurinclusief bouwen. Dat was zes jaar geleden, toen de Partij voor de Dieren voor het eerst in de Raad kwam, echt wel anders. Kortom er worden echt mooie stappen gezet, maar soms zien we dat door verdichting van de stad door meer mensen, meer woningbouw en meer wegen de leefomgeving van inwoners verslechterd. Verdichting is niet altijd tegen te houden, maar we kunnen wel maatregelen nemen om die verslechtering van de kwaliteit van de leefomgeving zoveel mogelijk te voorkomen.

Denk aan maatregelen om meer geluidsoverlast tegen te gaan of het planten van groen, om wijken te beschermen tegen hittestress en om luchtvervuiling te verminderen. Voor zulke maatregelen moeten we in een vroege staat die ruimte reserveren in plannen, en daarom dienen wij samen met CDA alweer en PvdA brede bescherm de motie, brede bescherming in plaats van maximale verslechtering, in. Dan nog een belangrijk onderwerp dat wij missen in de omgevingsvisie. Het zou goed zijn als het college meer aandacht gaat besteden aan de eiwittransitie, ook bij ruimtelijke en andere ontwikkelingen. Dit is een belangrijk thema bij het tegengaan van onder andere klimaatverandering. We hebben als stad relatief weinig veehouderij, maar we kunnen bijvoorbeeld wel de stad aantrekkelijk maken voor startups die zich bezighouden met de eiwittransitie, of wellicht een voorkeursbeleid instellen voor restaurants die relatieve veel plantaardige opties bieden. We kunnen onderzoeken hoe we de eiwittransitie in de leefomgeving vorm kunnen geven als we dit belangrijk vinden. Dat past bij de economische paragraaf in de omgevingsvisie en vervolgens kunnen we daar als stad beleid op maken. Daarom willen we dit graag terugzien in de omgevingsvisie en trouwens ook in bijvoorbeeld de economische visie die later nog behandeld zal worden, en daar zullen we ongetwijfeld nog op terugkomen.

Bij integraal beleid grijpt immers alles in elkaar. Om deze redenen dienen wij nu bij de omgevingsvisie of bij de contouren brief de motie, geen koeien, wel kansen, in samen met de SP. Houtrook zouden wij ook graag aan de orde stellen, maar we denken dat het beter is om dat apart te agenderen in ronde. Dat daar komt deze week nog een agenderingsverzoek voor. En tenslotte hebben we nog een laatste opmerking. Hoewel in de contouren notitie staat dat gendergelijkheid niet over de omgevingsvisie gaat, is er wel degelijk veel kennis over de gevolgen van het niet meenemen van gender als factor van invloed bij beslissingen over de fysieke leefomgeving en mijn fractie wil dan ook zien dat genderbewustzijn als onderdeel van een intersectioneel benadering wordt geborgd in de omgevingsvisie. En daarom hebben wij een vraag aan het college: ziet het college een intersectionele benadering ook als een belangrijke opgave voor de leefomgeving? En zo ja, is het college bereid om invulling te geven aan zo een intersectionele benadering? En als laatste willen wij, die is volgens mij nog niet ingediend, maar dan begin ik even. Ik laat dit even hierbij, want ik weet even niet meer zeker of die al is ingediend. Dank u wel. Dit was het. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. De heer van Gent dan. Sprekernaam 10: meneer de Gent (fractievoorzitter D66) Dank u wel, voorzitter.

Ja, per één januari is dan eindelijk de Omgevingswet van kracht gegaan en hoewel dit nogal wat voeten in aarde had, heeft ze in Nijmegen voortvarend van slag gegaan. Na de startnotitie spreken we vandaag ook voor de tweede keer over de actualisatie van onze omgevingsvisie en wij zijn als D66 altijd duidelijk geweest over de ambities die wij hebben. Wij willen de tweedelingen in onze stad tegengaan, kansengelijkheid

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

vergroten, de woningbouw versnellen en vol inzetten op verduurzaming. En voor ons is de omgevingsvisie een mooi instrument om met deze ambities aan de slag te gaan. Wij zien de contourennotitie dat college al een goede slag heeft gemaakt. Zo zijn wij erg te spreken over het feit dat brede welvaart en gebruikers voortaan als uitgangspunt worden genomen bij ruimtelijke keuzes die wij maken, verder kijken dan economische groei, verder kijken dan materiële welvaart. Maar wij willen daar nog een stapje bovenop doen. Wat D66 betreft moeten we bij ruimtelijke keuzes die wij gaan maken ook oog hebben voor de aanpak van de tweedeling in onze stad of bij de bestaande kans, gelijk kansenongelijkheid. Daarom dienen wij samen met onder andere Stadspartij de motie vizier op ruimtelijke en rechtvaardig Nijmegen, mee in. Dank u wel. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Wie kan voorts het woord geven? Mevrouw Brand. Sprekernaam 7: mevrouw Brand (fractievoorzitter PvdA + Plaatsvervangend voorzitter) Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, de omgevingsvisie elke gemeente maakt er één en de visie is natuurlijk. Het gaat over de hele fysieke leefomgeving op de lange termijn en dat is wettelijk verplicht en de fysieke leefomgeving betaal bepaald waar die Omgevingswet geldt en dat is eigenlijk een heel breed kader waar het over gaat.

Het gaat over bouwwerken, het gaat over infrastructuur, het gaat over water, het gaat over bodem, het gaat over lucht, het gaat over landschappen, natuur, cultureel erfgoed en werelderfgoed en daar hebben we afgelopen weken natuurlijk veelvuldig met elkaar over gepraat. Maar er is eigenlijk één ding wat niet helder is. Een duidelijke definitie ontbreekt in de wet en een nadere definitie is dus erg van belang en daarom dienen we de motie, vizier op een ruimtelijk rechtvaardig Nijmegen, van de Stadspartij heel graag mee in, want daar moeten we ook heel eerlijk over zijn. Er zijn grote verschillen in onze stad. Het maakt uit waar je huis staat, dus laat die sociale rechtvaardigheid leidend zijn. Dat is waar de PvdA voor staat. Dan de motie, brede bescherming in plaats van verslechtering van de Partij voor de Dieren. Daar gaat het over het beschermen van het welzijn van mens en van dier en het behoud van leefbaarheid en dat is iets waar mensen zich terecht zorgen over maken. Mensen op de tribune die veelvuldig de raad hebben geïnformeerd, die hebben ingesproken en wat zij willen, is eigenlijk heel simpel: een goede leefomgeving, geen luchtvervuiling, geen geluidsbelasting, geen sluipverkeer. Heel simpel iets wat de overheid moet doen, zorgen voor een goede, gezonde leefomgeving en wat de inwoners vragen, is ook eigenlijk helemaal niet zo gek.

Het behoud daarvan of de verbetering van de huidige leefbaarheid en ik hoor daar graag een reflectie op, ook van het college en eigenlijk een toezegging. Dat zou ik nog het mooiste vinden op deze avond dat het college zich daar enorm voor gaat inzetten. Dank u wel. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel, mevrouw Beumer. Sprekernaam 8: mevrouw Beumer (raadslid GroenLinks) Dank u wel, voorzitter. We hebben het vanavond met elkaar over onze visie op de stad in 2050 en wij zien wijken voor ons waar mensen wonen in een groene, betaalbare en gezonde omgeving. We zijn een groeiende stad. Nijmegen neemt gelukkig een actieve rol in het oplossen van het woningtekort. En de nabije stad, hoe we het noemen, gaat wat ons betreft dan ook over het belang van gemeenschap in de stad, waarin mensen elkaar kunnen ontmoeten, ondersteunen en waar mensen zeggenschap hebben over hun leefomgeving. Dit is een stad waar inwoners in een buurt voldoende voorzieningen hebben, zoals groen, cultuur, kunst, sport, onderwijs, zorg en ruimte voor ontmoeten, zodat Nijmegenaren fijn kunnen wonen en in diverse en groene wijk waar een gemeenschap tot bloei kan komen. En daarom dienen wij ook vanavond samen met CDA, Stadspartij, Partij voor de Arbeid en SP de motie, nabijheid in de nabije stad, in. En voorzitter, volle inzet op onze

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

duurzaamheidstransities zijn van levensbelang. Wat GroenLinks betreft, ligt de prioriteit dan ook op het bieden van ruimte aan activiteiten die goed zijn voor onze inwoners en ons klimaat. Als we onze stad niet klimaat bestendig maken in de komende jaren, krijgen we een groot probleem voor de leefbaarheid. In de contourennotitie zien we voor het klimaat bestendig maken van de prioritaire gebieden het streven daarnaar staan, terwijl bij andere beleidsdoelen we het over harde cijfers hebben. Deze ambitie mag wat ons betreft sterker erin staan en wij willen dan ook dat het aanpakken van de prioritaire gebieden voor 2035 geen streven, maar een harde doelstelling wordt. En een groen norm kan hier eventueel aan bijdragen denken wij. Zonder een norm is groen namelijk makkelijk weg te schuiven voor andere prioriteiten die wel normen hebben, zoals bijvoorbeeld parkeernormen. Daarom dienen wij met de Partij voor de Dieren de motie, stevig inzetten voor een klimaatbestendig Nijmegen, in. Dank u wel.

Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel, wie kan ik daar nog het woord geven in eerste termijn? Dat is niemand geval, dan ga ik voor beantwoording en reactie van het college naar wethouder Vergunst. Sprekernaam 4: meneer Vergunst (Wethouder) Ja, dank u wel, voorzitter, ja, wij werken toe naar een actualisatie van de omgevingsvisie die we eind dit jaar aan u willen aanbieden en als tussenstap bieden wij u, ja eigenlijk dit gesprek aan dat we ook in de kamerronde uitgebreid hebben gedaan om het gesprek te voeren over de verschillende aspecten om in 2050 toe te werken naar een gezonde, duurzame en nabije stad. En we hanteren daarbij ook het concept van brede welvaart. Dus we kijken ook veel verder dan economie en materiële welvaart. Daarbij is het wel heel, heel belangrijk om in ogenschouw te nemen dat die omgevingsvisie zoals de Omgevingswet echt gaat over de fysieke leefomgeving en niet gaat over apart sectoraal beleid. En het gaat dus echt om de vertaling van de ambities die wij hebben in sectoraal beleid na die fysieke leefomgeving, maar niet als het gaat om de ambities in dat sectoraal beleid als zodanig en een in de praktijk moeten we ook even zoeken hè, van: ja, waar ligt nou precies die grens? Maar dat is even wel een soort vooraf, een soort winstwaarschuwing als het gaat om de ja, eigenlijk de appreciatie van de verschillende moties die we u heeft ingediend.

Dan begin ik met de motie, bouwen voor de toekomst. Ja, dat doen we zeker. Sterker nog, dat hartstikke gaat hartstikke goed. De afgelopen vier jaar hebben we meer gebouwd in de stad dan afgesproken in de woondeal. Dus ja, we liggen eigenlijk voor op schema. En eigenlijk de onderliggende vraag van deze motie, die is ja, volkomen terecht en begrijpelijk gezien de ambities die we hebben, namelijk 16 en een half duizend woningen toevoegen tot 2040, hebben we daar wel voldoende ruimte voor? Hebben daar voldoende we locaties voor in de stad? Of moeten we niet op zoeken naar locaties buiten de stad? Het antwoord is eigenlijk heel, heel simpel: we hebben voldoende locaties in de stad. Dat hebben we al onderzocht en we hebben ook onderzocht ja, hoe we dat op een op een leefbare manier kunnen doen in de bouwsteen binnenstedelijk bouwen. Dus in die zin ontraden wij deze motie, omdat wij de onderzoeken al hebben gedaan en nog geen aanleiding zien om nog locaties buiten de stad te zoeken, ook ter geruststelling van onze buurgemeenten die niet per se zitten te wachten op een herindeling, zoals we dat 25 jaar geleden voor de Waalsprong hebben gedaan. De motie van de SP, sociale woonambities.

Nou, in die zin kan ik de SP ook gedeeltelijk geruststellen van de afgelopen vier jaar hebben we niet alleen meer woningen gebouwd dan gepland, maar in plaats van de 30 procent sociale huur is 40 procent van de woningen is sociale huur die de afgelopen vier jaar zijn toegevoegd. En als het gaat om ja, wat voor type ja, woningen moeten we nou bouwen? Ja, dat bepalen we niet hier in de omgevingsvisie. Dat bepaalt u straks in de woonagenda. We hebben woonbehoefte onderzoek

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

gedaan en daar is ook heel precies uitgerekend: ja, wat voor type woning hebben mensen behoefte? Dus we hebben, zonder dat hier tien of 20 procent zich heeft gemeld, sorry gemeld met een met een probleem doe onderzoek. Eigenlijk op voorhand doen we iedere drie jaar dat onderzoek en het is echt niet zo dat iedereen terecht kan of terecht wil in een sociale huurwoning, maar wel een aanzienlijk deel. Dus ons voorstel is: voer dat gesprek met ons aan de hand van de woonagenda. Het college ziet ook erg uit naar de bespreking met u als raad. Sprekernaam 3: meneer van Hooft (raadslid SP) Voorzitter. Ja, kijk bij die 40 procent, dat telt u niet alleen sociale huurwoningen van corporaties mee, maar ook van private partijen, en daar weten wij nooit hoe dat er straks uitziet na verloop van tijd, dat is één. Twee, met 40 procent zitten we nog maar steeds op hetzelfde niveau, want we hebben nu 39 procent sociale huur en wordt ondertussen ook nog een deel verkocht door woningcorporaties, zitten we nog steeds op hetzelfde niveau als nu betekent dat de woningnood niet kleiner wordt, maar hetzelfde blijft en dat blijkt ook iedere keer uit de cijfers. We zitten al heel lang op die 20 jaar en mijn vraag is dus: wanneer gaan wij nou eens inlopen? Dat kan alleen als we op 50 procent sociale huur gaan zitten.

Dan gaan we die achterstanden inlopen en het probleem is: zolang wij niet voldoende woningen hebben, kunnen rechtse partijen heel makkelijk zeggen: kijk, u moet 20 jaar wachten en kijk eens die asielzoekers, die komen hier zo binnen, krijgen zo voorrang. Feitelijk faciliteert u dat verhaal door niet te zorgen dat er genoeg woningen worden gebouwd. Er moet gewoon meer worden gebouwd. Als u ook rechts wind uit de zeilen wilt halen en dat is ook een verantwoordelijkheid van u en daar wil ik u ook op aanspreken en dus met die woonvisie zou ik zeggen: bekijk het even, zorg dat er meer woningen bij komen, veel meer. Wanneer gaat u dat nou eens doen?

Sprekernaam 4: meneer Vergunst (Wethouder) Nou, het lijkt mij een uitstekend idee om de woonagenda met elkaar te bespreken. Die hebben we aangeboden en we wachten op agendering, we kijken er dan naar uit en dan kunnen we het met elkaar bepalen: ja, wat zijn nou eigenlijk de precieze doelstellingen die we met elkaar afspreken? Dan ga ik naar de motie, vizier op een ruimtelijk rechtvaardige Nijmegen. Ja, het college begrijpt ja eigenlijk de aanscherping die u behoeft als het gaat om de definitie wat we eigenlijk bedoelen hè ook met ruimtelijke rechtvaardigheid en sociale rechtvaardigheid. Dus dat is verder prima om dat uit te voeren, zoals deze motie dat vraagt. Het derde beslispunt daar zijn we wat voorzichtiger mee, vinden we toch best wel negatief ingestoken. Wij zullen bij de gebiedsuitwerkingen die de komende maanden gemaakt worden, ook actieve participatie hebben met alle stadsdelen dus wij zouden juist de hele stad bij dat gesprek willen betrekken en niet per se uitgaan van scheidslijn of een tweedeling. Dus een gesprek over de stad hoort ook met de hele stad, niet alleen met een aantal stadsdelen. Dan de motie van de Partij voor de Dieren, recht voor de natuur. Ja, deze is natuurlijk heel erg interessant, omdat het natuurlijk gaat over de discussie om rechten toe te kennen aan de natuur.

Nou, dat gaan wij niet doen via een omgevingsvisie, want een omgevingsvisie is alleen maar bindend voor de gemeente en niet voor externe, dus ook niet voor de natuur. Dus in die zin is, is deze motie niet uitvoerbaar. Het is wel zo dat wij natuur als intrinsieke waarde heel erg belangrijk vinden en ook een belangrijke plaats krijgt in die omgevingsvisie. Dus de intentie van de motie die ondersteunen we. Maar het specifieke punt om rechten te geven naar natuur, die verwerpen wij en daarom ook deze motie. Dan de motie ook voor dieren aantrekkelijke stad. Ja, hier geldt dus ook voor dat biodiversiteit en natuur juist een hele belangrijke plek krijgt in de omgevingsvisie, heeft het overigens ook al en ook in de gebiedsuitwerkingen. Maar dierenwelzijn valt niet onder de scoop van de Omgevingswet dus in die zin is deze motie ook niet uitvoerbaar. Dan de motie, brede bescherming in plaats van maximale verslechtering. Ja, wij zijn toch wel eigenlijk teleurgesteld, een hele negatieve toonzetting van deze motie, alsof wij erop uit zijn om ja, maximale verslechtering te realiseren. Dus alleen al om deze reden zouden we het zeer betreuren als deze motie

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

wordt aangenomen en mijn collega van Elferen zal straks toch nog wat preciezer ingaan op hoe wij normen hanteren met betrekking tot luchtkwaliteit. Sprekernaam 7: mevrouw Brand (fractievoorzitter PvdA + Plaatsvervangend voorzitter) Voorzitter. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Een vraag van mevrouw Brand. Sprekernaam 7: mevrouw Brand (fractievoorzitter PvdA + Plaatsvervangend voorzitter) Ja, het kan zijn dat ik het niet helemaal gehoord, goed gehoord heb. Maar zegt de wethouder nou eigenlijk ja, de titel staat me niet zo aan? En het gaat er over de inhoud van de motie en volgens mij is dat een heel helder betoog. Dus ik zou daar graag een reactie op willen, want ja, daar, dat is het allerbelangrijkste. Sprekernaam 4: meneer Vergunst (Wethouder) Nee, daar ben ik het niet met mevrouw Brand eens, voorzitter, want het is gewoon eigenlijk een hele onduidelijke zin die hier staat. Het is totaal niet helder wat wij hiermee gaan bereiken als wij deze zin toevoegen aan de omgevingsvisie en de zin zelf is inderdaad ook heel erg negatief geformuleerd, alsof wij zouden koersen op maximale verslechtering en ja, dat heb ik u net ook uitgelegd. Wij streven in deze omgevingsvisie naar een gezonde en duurzame leefomgeving dus dat staat wel in die omgevingsvisie. Dan de motie, geen koeien, maar wel kansen.

Hiervoor geldt dat de eiwittransitie als zodanig een heel belangrijke, belangrijke doelstelling is, zeker ook in ons sector sectoraal beleid. Maar het past wat ons betreft niet in deze omgevingsvisie om twee redenen. In algemene zin is de landbouw en veeteelt in deze gemeente redelijk beperkt. De stadslandbouw die we hebben is voornamelijk op plantaardige basis en de voorbeelden die in de motie worden genoemd, die die die passen juist bij uitstek bij de economische visie die later dit jaar naar u toe gaat. Volgens mij heeft u heeft u dat zelf ook daarnaar verwezen in uw eigen bijdrage, dus ook deze motie dus kunnen wij, daar kunnen wij niet enthousiast op reageren. Dan de motie nabijheid in de nabije stad. Ja, het de, de definitie die hier voorgesteld wordt in de motie, die past helemaal bij de intentie van zoals we die hebben geformuleerd in de contourennotitie dus is prima. Het tweede beslispunt hebben we wat meer moeite mee, want dit is nou typisch een aspect van sectoraal beleid.

Een actieve rol nemen, de bouw van gemeenschappen waarbij je zelfs nog de vraag kunt stellen: in hoeverre kun je dat als overheid een actieve rol nemen? Is dat nou juist niet iets voor de samenleving? Dus het tweede beslispunt zullen wij ontraden en het eerste beslispunt kunnen we wel mee uit de voeten en dan geef ik vervolgens voor de laatste twee moties het woord aan mijn collega's van Elferen en Daemen. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Die dat dan straks zullen moeten doen zich even nog een agendapunt, maar er is nog een hele korte. Sprekernaam 6: meneer Bakker (fractievoorzitter VVD) Korte. Korte vraag aan de wethouder, want hij ontraadt bij een aantal moties alleen een paar beslispunten terwijl die sommige beslispunten dan omarmt. Ik vind dat een beetje verwarrend, want het is dat is een beetje ongebruikelijk. Kunnen we gewoon concluderen dat de motie, nabijheid in de nabije stad, en de motie, vizier op een ruimtelijk rechtvaardig Nijmegen, gewoon ontraden worden door het college, want anders zou ik graag per beslispunt van elke motie een appreciatie van de wethouder willen. Sprekernaam 4: meneer Vergunst (Wethouder)

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Nou, het college heeft juist zo genuanceerd mogelijk gereageerd op de moties. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Het gebeurt vaker, meneer Bakker, dus dat kan ik helaas zien voordat. Ik ga, nu ik ga, het woord geven aan wethouder van Elferen. Sprekernaam 27: meneer van Elferen (Wethouder) Ja, voorzitter, zo ook nu ook ik ga dat doen bij de motie, geluid is gewoon lucht met ambitie, zoals ingediend door de fractie van het CDA. Schone lucht heeft voortdurend de aandacht van dit college. We doen daar ook heel veel op binnen het Schone Lucht Akkoord. U weet dat, u roept volgens mij ook op om dat erin te verwerken. Dat is prima. Dus één, beslispunt één, drie en vier zijn door daardoor goed uit uitvoerbaar. Het is wel zo natuurlijk dat wij in deze stad doordat we gaan er steeds schonere lucht hè, ook binnen nieuwe ruimtelijke plannen toetsen we aan of het niet onredelijk veel verzwarend is. Nou, daar zijn allemaal rijksregels voor waar we ons keurig gaan houden. We zijn altijd strenger dan de wet voor onszelf zoals dat gaat en ook bij de toepassing hiervan verkleinen we weer de milieuruimte in de toekomst. Dus volgens mij geheel in uw in uw lijn kunnen wij beslispunten omarmen behalve twee, daar spreekt die van de standstill-principe. Ja, in een snel veranderende stad is dat te stevig aangezet. Wij maken gebruik van een ander kader.

Dat noemen wij het zogenaamde komt die niet in betekende mate criterium. Op die manier geeft wij de invulling aan, maar niet op de manier die u beschrijft. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Goed, ik begrijp dat er nog één motie één motie toegelicht worden. Wethouder Daemen, ik schuif het even aan. Sprekernaam 19: mevrouw Daemen (Wethouder) Dat gaat over de motie, stevig inzetten voor een klimaat bestendig Nijmegen, en daar kunnen we aangeven dat we daar waar het kan, het maximale willen doen en dat er een verschil was toen we het moment van die klimaatadaptatiestrategie 31 oktober vorig jaar en straks die actualisatie van de visie zelf, dan hebben we wat dingen beter in beeld gebracht. Dus dan zult u masterplan prioritaire gebieden krijgen en maatregelen voor wateroverlast komen, straks in water en riolerings programma en over de groennorm dat zullen we ook onderzoeken en dan zullen we die bij u terugbrengen. Want uiteindelijk is het aan de Raad om een afweging van al die thema's te maken, of u het één boven het ander wilt stellen op het moment van de echte actualisatie. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel, maar dan wel heel kort, wethouder, als u iets vergeten bent.

Sprekernaam 4: meneer Vergunst (Wethouder) Er was nog een vraag gesteld over de intersectioneel sectionele benadering, onderdeel zouden uitmaken van de omgevingsvisie en het antwoord daarop is: ja, met de beperking weer tot de fysieke leefomgeving en niet sectoraal beleid. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Juist, dank u wel dan. Ja, alles is fysiek, hè, meneer van der Goes vanavond. Ja, er is nog een vraag van mevrouw Brand. Sprekernaam 7: mevrouw Brand (fractievoorzitter PvdA + Plaatsvervangend voorzitter) Ja, voorzitter, dat mag nog, hè, we hebben nog spreektijd. Ik zit even nog over die die leefomgeving en ook over bewoners die daar zorgen over hebben en ik zit even naar die zin te kijken uit de motie van de Partij voor de Dieren

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

die wij omarmen en het college zegt: ja, dat negatieve gedeelte, dat vind ik een beetje negatief. Nou vooruit, hè, zou ik dan willen zeggen, maar het gaat om het doel en het doel is volgens mij dat we zorgen dat die zorgen serieus worden genomen, dat het college toezegt zich daarvoor in te zetten. Stel we dat het stukje vanaf in plaats van tot normen eruit gehaald wordt, kan het college het dan wel omarmen of misschien gewoon toezeggen? Dat is eigenlijk mijn vraag. Ik denk dat we dan heel veel opgelost hebben. Sprekernaam 4: meneer Vergunst (Wethouder) Ja, wij kunnen toezeggen dat wij ons ruimtelijk beleid, dat moet bijdragen aan het welzijn van mens en dier, en we kiezen bij de ruimtelijke ontwikkelingen voor breed beschermende maatregelen gericht op het behoud van leefbaarheid, punt. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Goed, dat is dan gezegd. Ik kijk even of er verder nog woordmeldingen zijn in eventueel tweede termijn. Ja, mevrouw Thomassen. Sprekernaam 15: mevrouw Thomassen (fractievoorzitter Stadspartij Nijmegen) Ja, dank u, ik wil graag nog wel een verduidelijking geven op beslispunten drie uit onze motie, vizier op een ruimtelijke, rechtvaardig Nijmegen. Ik verzin het niet zelf, hè, ik citeer daarin eigenlijk letterlijk de notitie contouren waarin geconstateerd wordt dat die fysieke scheidslijn er ook wel is.

Ik heb ook gesproken met inwoners uit die stadsdelen van hoe ervaren jullie dat? Nou? Hè, wat zouden jullie nou willen? Ja, ik kom gewoon een keertje met ons praten, want we ervaren echt wel dat nou voorbij de Graafseweg, zeg maar, hè, dat je daarin ineens een ander soort Nijmegen in gaat of dat we bij sommige ingrepen weleens vergeten worden. Nou, dat kan een perceptie zijn. Het is goed, denk ik, om daar het gesprek over aan te gaan, dus ik wil het niet negatiever maken dan het dan het klinkt, maar ga gewoon eens vragen hoe zij dat ervaren. Die constatering heeft het college zelf ook opgeschreven en ik roep ook juist op om tweedeling wel onderwerp te laten zijn van alle gesprekken die nog volgen. Dus zeker niet alleen in deze stadsdelen, maar ze hebben wel een ander perspectief. Hè, dat constateert het college zelf ook. Dus zo is die bedoeld. Dus ik wil die wel graag handhaven.

Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Goed, zijn er andere woordmeldingen in tweede termijn? De heer van Gent. Sprekernaam 10: meneer de Gent (fractievoorzitter D66) Dank u wel, voorzitter. Ja, verzoek aan het CDA om gescheiden in stemming te brengen en dan punt één, drie en vier. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Wilt u de titel van de motie even noemen, maar dan kunnen we het allemaal volgen? Sprekernaam 10: meneer de Gent (fractievoorzitter D66) Ja. Dan kijk ik heel even, schone lucht met ambitie, en dat is volgens mij aangepast met schone lucht en geluid met ambitie. Als ik het goed heb. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Wat wil u precies?

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Sprekernaam 10: meneer de Gent (fractievoorzitter D66) Gescheiden in stemming Punt twee apart van de rest van de beslispunten. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Oké dus één, drie en vier, en dan, ik kijk even naar. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dat is wat ik zei. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Daar wordt instemmend geknikt dus dan worden die gescheiden in stemming gebracht. Dank u wel. Zijn er andere woordmeldingen nog? Mevrouw Lauret. Sprekernaam 2: mevrouw Lauret (raadslid Partij voor de Dieren) Ja, dank u wel, voorzitter. Naar aanleiding van de toezegging zonet van de wethouder hebben wij besloten in overleg om de motie over die brede bescherming in te trekken. We gaan ervanuit dat met dat daar opvolging aan wordt gegeven. Ja, voor een, voor een deel hè van het laatste deel van de zin verdwijnt dan. Verder willen wij de motie, rechten voor de natuur aanhouden. Wij stellen voor om op een later moment met een initiatiefvoorstel te komen en daar met de rest van de Raad over te praten en met het college en tenslotte de motie, geen koeien, wel kansen, die willen wij graag doorschuiven naar de economische visie, naar aanleiding van de appreciatie van het college. Dank u wel. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dat was toch wel jammer voor de koeien. Verheugd van zo een mooie titel. Mevrouw Beumer tweede termijn.

Sprekernaam 8: mevrouw Beumer (raadslid GroenLinks) Het werd het werd me even niet helemaal duidelijk. Wordt de hele motie nou ingetrokken of trekken jullie die zin in van de motie, mevrouw Lauret? Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Welke motie, mevrouw Beumer? De motie die net waar mevrouw Lauret net over had over de brede maatregelen voor luchtkwaliteit. Sprekernaam 2: mevrouw Lauret (raadslid Partij voor de Dieren) Motie wordt ingetrokken. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Oké. Zijn er andere melding voor het tweede termijn? Nee, dat is zo, meneer Bakker. We gaan dan over tot de stemming in alle ernst, beste mensen, even kijken, een aantal moties even aan de kant leggen. Goed, drie moties zijn dus afgevoerd van de afhankelijke 11 en die wel in stemming komen zijn allereerst is allereerst de motie, bouwen voor de toekomst, bouwen voor de toekomst. Uw stemmen graag. Met negen stemmen voor, 28 tegen is die motie echt verworpen. Dat brengt me bij de motie, geluid en schone lucht met ambitie. En dan gaan we eerst stemmen over één, drie en vier. Mevrouw Lauret. Sprekernaam 2: mevrouw Lauret (raadslid Partij voor de Dieren) Wij willen daar graag een stemverklaring indienen.

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Oh nou, laat me horen! Sprekernaam 2: mevrouw Lauret (raadslid Partij voor de Dieren) Ja, wij hadden liever de WAO normen 2021 in de norm gezien, maar de motie betekent verbetering ten opzichte van de huidige. Ik weet niet waarom stemtijd doorloop van de stemverklaring is dat niet zo. Maar nou. Sprekernaam 15: mevrouw Thomassen (raadslid Stadspartij Nijmegen) Voorzitter. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Ik weet niet hoe je met die tijd bezig is, maar een stemverklaring verklaring is, maar goed. De tijd loopt altijd door? Ja, altijd, ik kan niet anders helpen. Griffier corrigeert mij. Ja, nee, maar weet u, u moet de stemverklaringen ook niet houden en anders heel kort. Dat is motto. Mevrouw Lauret ja, we gaan nu stemmen, in alle ernst. Of nog een stemverklaring? Sprekernaam 15: mevrouw Thomassen (raadslid Stadspartij Nijmegen) Nee, in alle consternatie ben ik heb ik nu vergeten welke bus beslispunten in de eerste stemming komen. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Ja, ik had dat al aankondigen, ik moet er ook wat strenger op zijn. Als er stemmen worden aangekondigd kun je ook geen stemverklaring meer vragen. Dat moet je van tevoren vragen. Maar dat lag aan mij omdat ik misschien wat snel ging. Eén, drie en vier gaan we de eerste over stemmen.

Met 33 stemmen voor en vier tegen zijn die aanvaardt en dan hebben we beslispunt twee. Met 12 stemmen voor en 25 tegen is die verworpen. Dat brengt dus bij de motie, sociale woonambities. Uw stemmen graag. Met drie stemmen voor en 34 tegen is die motie verworpen. Dat brengt dus bij de motie, vizier op een ruimtelijk rechtvaardig Nijmegen, uw stemmen graag. Met 33 stemmen voor en vier tegen is die aanvaard. Dat we brengt dus bij de motie, ook voor dieren een aantrekkelijke stad, uw stemmen graag. Met 20 stemmen voor en 17 tegen is die motie aanvaard. Dat brengt dus bij de motie, nabijheid in de nabije stad. Met 27 stemmen voor en tien tegen is die motie aanvaard. En tenslotte hebben we dan de motie, stevig inzetten voor een klimaatbestendig Nijmegen. Uw stemmen graag. Met 20 stemmen voor en 17 tegen is die motie aanvaard. Dank u wel.

7.7 Brief Aanpak gezonde jeugd en jongeren (op verzoek van GroenLinks, D66, Partij voor de Dieren) Dat brengt ons bij het laatste debatstuk voor vanavond. Brief aanpak gezonde jeugd en jongeren. Wie kan ik daarover het woord geven? De heer van der Goes allereerst. Sprekernaam 28: meneer van der Goes (raadslid GroenLinks) Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, voor GroenLinks is gezondheid integraal verbonden met armoedebestrijding en de rest van het sociaal domein. Dat is ons standpunt nu en dat is ons standpunt altijd geweest. We zijn ontzettend blij met de stappen die dit college zet om de gezondheid van jongeren en kinderen te verbeteren en

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

we weten dat er nog veel andere goede plannen gaan komen. Maar ook in dit plan willen wij juist die koppeling met het sociaal domein verbeteren. Omdat, voorzitter, als je alleen maar focust op kleine deelgebieden de hele tijd ben je alleen maar bezig met pleisters plakken, terwijl wij vinden dat je moet naar de structurele oorzaak van die ongelijkheid waaruit de gezondheid uit voortkomt en. Ik zie dat de nieuwe ICT nog even wennen is voor deze raad, voorzitter. Voorzitter, en om juist de koppeling met sociaal domein beter te maken breder te betrekken, dien ik hierbij de motie, op een ongelijk fundament kan gezondheid alleen scheef gebouwd worden, in en deze motie is mede-ingediend met namens de Partij voor de Dieren, de PvdA en de SP en dan hou ik het bij, voorzitter. Dank u wel. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Wie kan ik voorts het woord geven? De heer Verschuren. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank, voorzitter. Ja, voorzitter, 82 pro procent van de Nederlanders vindt gezondheid de belangrijkste voorwaarde voor een goed leven. Zo ook voor onze kinderen natuurlijk. En voor D66 is gezondheid ook een kwestie van kansengelijkheid en vorig jaar en in het vorige ter termijn van deze raad, hebben we ook hier een debat notitie over ingediend om hier aandacht voor te vragen.

Kijken we naar de indicatoren voor een goede gezondheid, dan verdelen die zich langs de lijn van de sociaaleconomische verschillen in onze stad. Bijvoorbeeld bewegen kinderen minder in wijken waar erin er ook veel meer schulden en een lage inkomens zijn. Wat ons betreft gaat de discussie over een gezonde leefstijl en ge gezondheid veel te vaak over een individu, individuele ve verantwoordelijkheid en nou en dat betekent dat mensen die moeite hebben om hun hoofd boven water te houden, ook moeite hebben om de gezonde keuzes te kunnen maken. En ondertussen is die omgeving waarin mensen opgroeien ook steeds ongezonder ge geworden. Wat ons betreft is er dus een gezamenlijke, vooral verantwoordelijkheid en moeten we, zoals meneer van der Goes kijken of, zoals meneer van der Goes zegt, kijken naar structurele oplossingen. Wat ons betreft hebben we daar als overheid ook een taak, gezamenlijk met andere partijen, scholen, commerciële instellingen en natuurlijk ook ouders, want ouders die zijn verantwoordelijk voor het aanwenden en het stimuleren van de van de gezonde keuzes. Maar de overheid, die is verantwoordelijk voor het mogelijk maken en het en het aanbod van die gezonde keuzes en een en een omgeving waarin het makkelijker is om die gezonde keuzes te kunnen maken.

Wat ons betreft is het kunnen maken van de gezonde keuze het uitgangspunt voor hoe we onze omgeving inrichten en als de gemeente moeten we daarin het goeie voorbeeld geven. Daarom dienen wij samen met groen, GroenLinks de motie, altijd een gezonde optie, in. Voorzitter, vandaag bespreken we de Nijmeegse aanpak voor gezonde jeugd en jongeren. Een aanpak waar al heel veel goeie, goeie dingen in staan, maar waarvan de doelstelling en het tijdpad nog steeds niet concreet zijn. Wat ons betreft is de routekaart waarbij de route nog ontbreekt. En met de motie met een concreet doel proberen we die doelstellingen beter te maken en suggesties doen we hiervoor aanscherpingen die het concreter maken, beter meetbaar en beter gefaseerd. En die motie dienen we in samen met de Partij van de Dieren en het CDA. Voorzitter, we willen hiermee juist meer keuzevrijheid. Een frietje of een biertje aanbieden kan, dat is prima, maar zet er wel voldoende gezonde opties naast. We denken dat met onze voorstellen die we daar doen daarmee een stap in de goeie richting zetten. Dank u wel. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Wie kan ook voor het woord geven? De heer Salemans. Sprekernaam 24: meneer Salemans (raadslid Partij voor de Dieren)

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Dank u wel, voorzitter. Partij voor de Dieren hecht bijzonder veel waarde aan de gezondheid en het welzijn van al onze inwoners en zeker ook aan de gezondheid en het welzijn van onze toekomst, waar de jeugd en jongeren van Nijmegen deel van uitmaken en we staan hierin voor grote uitdagingen. Veel kinderen kampen met overgewicht, hebben een beperkte toegankelijkheid tot gezonde voeding en er is in verschillende mate sprake van onvoldoende beweging. Dit vraagt om een stevige aanpak, een aanpak waarin gezondheid, gezondheidsbevordering en toegankelijke gezondheid centraal staan. En, voorzitter, laat ik ook helder stellen dat wij blij zijn dat het college dit ook ziet en hier ook actief op inzet. De Nijmeegse aanpak gezonde jeugd en jongeren biedt een hè, een raamwerk en kaders voor de toekomst, maar vereist wat ons betreft een stevige toewijding en aandacht en meer monitoring. Daarom dienen wij de motie met een concreet doel graag mede in en dat geldt ook voor de motie, op een ongelijk fundament kan gezondheid alleen scheef gebouwd worden. Dit laatste omdat het bestrijden van ongelijkheid en een ongelijke toegankelijkheid tot gezondheid bij jeugd en jongeren met prioriteit moet worden bestreden. De motie, altijd een gezonde optie, kunnen wij met overtuiging steunen. Er staan goeie dingen in.

Wij zijn, wij zien bijvoorbeeld het realiseren van zilveren kantines voor publieke plekken waar kinderen komen die de gemeente in beheer heeft als een flinke staf, stap of althans een oproep daartoe in de juiste richting. Maar wat betreft Partij voor de Dieren, nog heel eventjes, wat betreft Partij voor de Dieren kan het op den duur nog gezonder en nog plantaardiger, want, voorzitter, Partij voor de Dieren is ervan overtuigd dat gezonde voeding en de toegankelijkheid daartoe voor huidige en toekomstige generaties en een gezonde leefomgeving die hierin voorziet onlosmakelijk verbonden zijn, is het vergroenen van de stad, het bevorderen van. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Heer Salemans. Sprekernaam 24: meneer Salemans (raadslid Partij voor de Dieren) Ook tegengaan van klimaatverandering. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dit kan niet. Kijk, ik snap dat u een spreektekst heeft voorbereid, maar ik verwacht ook enige flexibiliteit als u een bepaalde spreektijd heeft. Dat is ook solidariteit naar de collega's die nu niets meer kunnen zeggen omdat ze geen spreektijd hebben. Dan moet u ook vaardig zijn. U had tenminste 15 duizend punten in uw betoog kunnen hebben, met dezelfde strekking. Dus dat jammer. Ik kijk even wie er verder nog het woord wenst. Mevrouw Geers.

Sprekernaam 30: mevrouw Geers (raadslid SP) Dank u wel, voorzitter. Ik zal snel zijn, we steunen de D66 moties beide, dat doen we graag. En inderdaad, we moeten een stappenplan maken en tijdig kunnen bijsturen dus dat kan niet 20 jaar later en daarnaast is het natuurlijk ook een kwestie van de gezonde voeding en we kunnen daar een voorbeeld in ja, in geven plus bij aanbestedingen kunnen wij ook wat meer voorwaarden stellen, hè, van dat we willen dat er inderdaad gezond wordt gegeten. Bij GroenLinks, dat hebben we mede-ingediend en daarbij is het ook belangrijk dat we, hebben heel veel pleisters aan zijn we aan het plakken en zo een regisseur kan ervoor zorgen dat die pleisters misschien tot één geheel komen, dat ze gaan samenwerking en dat dan uiteindelijk de effectiviteit groter wordt. Onderliggend, daar zijn we hier niet voor, maar we kunnen daar wel op landelijk wat doen. Er is armoede, er zijn mensen met geldproblemen en laten we daar ook nog de aandacht aan besteden en niet alleen maar pleisters plakken. Dank u wel, voorzitter.

CompanyWebcast @2024 Woordelijk Verslagen-Nijmegen

Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Mevrouw Exel. Sprekernaam 26: mevrouw Exel (raadslid Stadspartij Nijmegen) Dank u wel voorzitter, opgroeien in goede gezondheid, dat begint bij een gezonde opvoeding. Van daaruit kun je talenten ontwikkelen en dromen van de toekomst. Het is belangrijk om de balans te vinden tussen het stimuleren van gezonde keuzes en het behouden van individuele keuzevrijheid. Haal niet alle ogenschijnlijke ongezonde stimulansen weg, maar leer kinderen ook om zelf een gezonde en de juiste keuze hierin te maken. Maar laat ze ook weten dat je af en toe iets mag vieren met iets lekkers zoals een frietje. Als Stadspartij geloven wij er heilig in dat iedereen zijn eigen keuze zou moeten maken wat betreft snacks en gezondheid en het vinden van een balans hierin. De pilot die eerder gedraaid is, is niet gelukt of tenminste er werd weinig gebruik van gemaakt van de gezonde snacks binnen deze pilot. Wij als Stadspartij willen graag bijvoorbeeld sportkantines en. Sprekernaam 1: meneer Bruls (Voorzitter) Mevrouw Exel. Ik wil u op attenderen uw tijd al een aantal seconden geleden geëxpireerd is. Sprekernaam 26: mevrouw Exel (raadslid Stadspartij Nijmegen) Nou, dan moet ik het hier.