Woordelijk verslag 19 juni 2024

Nee, voorzitter die essentie, die is toch echt gewoon de wachttijd, want die heb je nodig om überhaupt van in weg te komen voor een woning. Dat, dat is de realiteit van woningzoekende op de woningmarkt. Die schrijft zichzelf nu al in om over tien jaar hoop ik een keer een woning te kunnen krijgen, want ze weten dat ze anders, als ze het zich later inschrijven never nooit een kans zullen maken. Ik, ik heb nu net elf jaar in de schrijftijd ik ga nu eens en keer gaan kijken of dat werkelijk kans zou maken. Ik toch heel erg gelukkig met mijn huidige woning. Maar voorzitter de realiteit van woningzoekende die GroenLinks ontkent, is dat je heel ver vooruit moet plannen, wil je behoudt kans maken op een woning en dan kan GroenLinks blijven hameren op die zoektijd maar, voorzitter, dat dat is in de realiteit van de woningnood is dat een fictieve werkelijkheid. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Ik stel voor dat u uw betoog vervolgt, want we zitten nu echt in herhaling fase. Ik kan het debat in het vervolg al met mezelf voeren. Naam spreker 3: De heer Wieken ( Raadslid SP) Ja. Dat moeten we niet hebben voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Dat ik, dat dacht ik, ja. Ik dacht, ik zal u helpen. Ga verder.

Naam spreker 3: De heer Wieken ( Raadslid SP) Nou, ik was ook bijna aan het einde, voorzitter, want kijk, als de Raad iets wegstemt is het probleem natuurlijk niet weg en we zullen de komende jaren de ambitie voor sociale huur echt moeten verhogen, want en dit gaat de heer Lokker wel leuk vinden als sommige partijen in deze raad zich net zo boos zouden maken over dakloosheid en woningnood als over krakers, was de woningnood allang opgelost.

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Dank je wel. <Mag je best wel>? Ja, hij gaat vanzelf uit. Nou, kijk. Ja, maar dat. Ik zie dat mevrouw Grutters namens Stadspartij naar voren komt en die is behendig genoeg om dat apparaat te bedienen. <Nee>. Kijk aan. Naam spreker 11: Mevrouw Grutters ( Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, voorzitter, dank. Ik zeg net, meneer Wieken denkt dat die veel groter is, dat die in werkelijkheid is. Voorzitter, we hebben het al een paar keer gehoord, men weet het onderhand al, maar ik zeg het ook nog een keer. Vandaag bespreken we de koers van onze stad Nijmegen. Is het een vooruitblik die is zonder zorgen? Voorzitter, nee, dat is die niet en zijn er grote uitdagingen? Ja, die zijn er zeker wel. We zullen op zoek moeten naar slimme oplossingen voor moeilijke keuzes. Het college heeft een lijn uitgezet om die moeilijke keuzes te beantwoorden in de stadsbegroting vragen wij ons af en dan is het antwoord: ja, daar ligt hier wel een globale koers vooruit en dat moet ook. In goed Nimweegs, we moetn altied veuruit. Bij de pak en neer gaan zitten, dat past niet bij deze stad van een beetje <huilen>, maar dan altijd weer opstaan en doorgaan. We steunen de koers van het college voor een sluitende begroting, zelfs bij tekorten in de jeugdzorg. Wij noemen dit overigens wel grond bezuinigingen bij de Stadspartij.

Bezuinigingen in dit sociaal domein bewaar baren ons wel zorgen, maar zijn nodig. We moeten efficiënt werken en dat is onvermijdelijk. Deze pijn komt ook door het beleid in Den Haag en moeten ook daar worden opgelost. We zien in deze koers een lijn van doorpakken. We kijken uit naar de doorvertaling in de stadsbegroting, welke nadere invulling er komt voor moeilijke keuzes die antwoord moeten zijn op grote zorgen, zoals netcongestie Ruimtegebrek, personeelstekort, geldtekort en de nodige efficiëntie slagen in het sociaal domein. En het antwoord moet zijn op grote uitdagingen zoals verduurzaming, stadsontwikkeling en kansengelijkheid en in dat rijtje, voorzitter, missen we twee zorgen die Stadspartij Nijmegen wil meegeven in die zoektocht van het college naar slimme oplossingen. Één van onze grote zorgen, namelijk is, is de leefbaarheid. Een term die helaas niet letterlijk terugkomt in de koers, maar wel belangrijk is voor zoveel Nijmegenaren. Zo blijkt uit de stad en wijk monitor 2024 dat zwerfafval en rommel in de openbare ruimte de meest genoemde bron van zorg en ergernis is van onze inwoners. In het stadscentrum en diverse wijken, zoals die in Dukenburg, Lindenholt en Neerbosch-Oost en in Hatert zien bewoners hun buurt achteruitgaan door troep en vervuiling. En dit, voorzitter, vraagt om verantwoordelijkheid nemen met elkaar, niet alleen met extra handhaving.

De koers mot veuruit, want Nijmegen kan dit echt beter. Het wordt tijd om die verloedering te doorbreken. Voorzitter, het college heeft aangegeven de komende jaren heft vier komma, 5, 4 extra Boa’s toe te voegen en daarna 2026 nog eens zeven FTE extra. En dat vinden wij goed nieuws, want meer Boa’s zijn nodig. Maar alleen handhaving is niet genoeg om die verloederding aan te pakken. Een bredere, meer vernieuwende aanpak is nodig, die ook een beroep doet op de verantwoordelijkheid van die betrok en betrokkenheid van de hele stad. En daarom dien ik samen met GroenLinks en als dat er meer zijn, moet die nu de vingers opsteken, de motie in van rommel naar parel, de koers naar een schoon Nijmegen. Wij willen stads conciërge die actief afval en verloedering aanpakken en vervuilers aanspreken zonder meteen te beboeten. Deze stad conciërge kunnen we mogelijk via maatwerk banen betrekken en de stads conciërge past voor ons in het beeld van die betere dienstverlening die wij voor ogen hebben. Wij zijn de vriendelijke ogen en oren van de stad, een benaderbare vertegenwoordiging van de gemeente, gastvrij en dicht bij. Wij zien ze signaleren, mensen aanspreken en wij zien ze oplossen. We zien ze ondersteunend zijn aan handhaven en ondersteunend zijn aan het goede werk van de dag.

We zien ze ondersteunend zijn aan mensen met een sociaal gezicht die ook initiatieven zoals stichting, dagloon en de wijk helden helpen versterken. Zo maken we, voorzitter van Nijmegen weer een parel aan de Waal, sociaal, schoon, trots en leefbaar. En ja, voorzitter, laten we eerlijk zijn, het begint allemaal bij ons, bij onszelf bij de Nijmegenaar zelf, en daarom roept deze motie ook op tot een krachtige campagne om iedereen bewust te maken van hun verantwoordelijkheid voor die schone stad. Hoe belangrijk het is je te melden en hoe makkelijk het is om één maal

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

per jaar gratis je goul gewoon lekker thuis te laten ophalen. Voorzitter, onze vergrijzende bevolking vraagt om aandacht. In 2035 is één op de vier Nijmegenaar een senior en voorzitter, voor ons gaat het nog heel lang duren. We gaan 43 duizend, we gaan naar 43 duizend 65-plussers in Nijmegen en deze groep wordt steeds ouder en steeds meer zorgbehoevend, terwijl het aantal potentieel jongere mantelzorgers juist gehalveerd wordt. En dat legt een enorme druk op zorg, huisvesting en voorzieningen. We mogen als dat niet accepteren dat we door morele ondergrens zakken waarin onze senioren op hun oude dag aan hun lot worden overgelaten. We moeten alles op alles zetten om die enorme opgave om een sociale, zorgzame en seniorvriendelijke stad te blijven, te gaan invullen. En Stadspartij Nijmegen pleit allang voor meer prioriteit naar welzijn van ouderen en nu is dat meer dan ooit nodig. Er gaat al veel aandacht naar uit, naar ouderen, bijvoorbeeld in de woonagenda in het integraal zorgakkoord maar het wordt tijd om dit samen te gaan brengen en een integraal ouderbeleid want juist in die samenhang vinden we de efficiëntieslag die brood nodig gaat zijn om als dat een senior vriendelijk beleid te kunnen blijven voeren. Ook onze eigen seniorenraad vraagt ons al langer om zo een integraal ouderenbeleid.

Beleid dat rekening houdt met de diverse behoeften van ouderen, waarin we rollen van alle betrokkenen helder samenbrengen. Een instrument om samen meer grip te krijgen. Want de koers mot veuruit, ook voor de ouderen van nu en die ouderen van later, want dat zijn we toch sneller dan dat we zelf denken. Daarom dien ik namens de Stadspartij samen met GroenLinks, D66 en het CDA de motie in: samen sterk voor een seniorvriendelijke Nijmegen. Laten we beginnen met een stevig actieprogramma seniorvriendelijke Nijmegen door de huidige actiepunten samen te pakken en kansen voor samenhang en efficiëntie te benoemen. Daarmee maken we snel slagen in een enorm grote opgave. Voorzitter, ik rond af, wij volgen het college in hun aanbevelingen en wij zijn blij dat dit college, ondanks de moeilijkheden die op ons pad komen, toch een dergelijke koers, degelijke koers hebben uitgezet. Maar ik wil benadrukken dat we druk moeten blijven uitoefenen op het Rijk voor voldoende middelen en ondersteuning, want dan kunnen we ervoor zorgen dat Nijmegen een stad blijft waar iedereen, ongeacht leeftijd, fijn kan wonen. De koers mot veuruit. Dank voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Dank u. Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Interessante zinswending. De heer Eigenhuijsen, bij interruptie.

Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Ja, voorzitter, ja, ik ga toch de vraag ook maar aan mevrouw Grutters stellen over de lokale lasten. Het college heft ervoor gekozen om nou ja, geen enkele maatregelen a priori uit te sluiten qua verhoging van de lokale lasten. Dat is de eerste vraag voorzitter. Geldt dat ook voor mevrouw Grutters? Naam spreker 11: Mevrouw Grutters ( Raadslid Stadspartij Nijmegen) Nou, wij draaien het om. Stadspartij zou de lokale lasten eigenlijk pas willen verhogen als het echt niet anders kan. Dus we zijn daar eigenlijk niet zo een voorstander van. Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) En dat geldt dan, daar ben ik natuurlijk uiteraard ontzettend blij mee, maar dat geldt dan voor alle lokale lasten? Naam spreker 11: Mevrouw Grutters ( Raadslid Stadspartij Nijmegen)

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

Dat geldt voor alle lokale lasten. Die hebben we hebben natuurlijk geen rode. We hebben natuurlijk geen glazen bol, hè. Ten tijde van de bespreking met coalitieakkoord wisten we ook niet dat de jaren toen we dachten, toen ook de <slimme>. We keken in de schatkist en we dachten nou, dat komt helemaal goed, er gebeurt heel veel dingen in de wereld, dus ook in Nijmegen, waardoor we nu staan waar we staan. Dus je weet het nooit, maar lokale lasten verhogen is allerlaatste wat we zouden willen. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Dank u wel, mevrouw Grutters. Ja zeker, daarom ga ik weer rustiger weer zitten, komt helemaal goed. Dan is het woord aan de heer Bakker namens de VVD-fractie. Naam spreker 12: De heer Bakker ( Raadslid VVD ) Zo uw guur rechtse geluid van de avond, als ik u allen mag geloven. En om maar eens te beginnen, ik denk dat het echt een spetterend betoog gaat worden, dit. Hou je vast.

Ik ga u eerst even meenemen in iets heel procedureels want ik heb, zoals al eerder door verschillende partijen gememoreerd is, vandaag best wel geworsteld met het koersdocument en het kiezen van koers en wat er dan daadwerkelijk voor een document ligt en in mijn onderzoek en alle kijkers thuis, sorry dat ik jullie helemaal mee terugneemt naar april 2023 en senioren beraad en u nou denkt: wat is dat? Dat is een moment dat alle fractievoorzitters bij mekaar zitten om te gaan kijken wat we nou eigenlijk gaan doen. Kwam in dat gesprek tussen die fractievoorzitters naar voren dat er eigenlijk best wel wat fractievoorzitters helemaal niet op zo een koersdocument zat te wachten en eigenlijk ook de vorm waarin het besproken werd helemaal niet zo heel geschikt vonden en uit de notulen kon ik halen dat eigenlijk alleen GroenLinks en graag wilde dat er een koersdocument was in de huidige vorm. De rest zei niks of was het er niet mee eens. Dus ik denk van, nou, staat je dan netjes dan sta ik met zo een koersdocument waar ik eigenlijk al niet op zat te wachten en daar moet ik er ook nog een hele beschouwing over gaan uitlaten en ik heb dat wel geprobeerd en het is inderdaad 26 pagina's contouren.

Is het een echte koers? Nee, zitten er echte keuzes in? Nee, zitten er meer diepgaande dingetjes in op sommige abstractieniveaus? Ja, en kun je dan integraal een koers bepalen? De VVD vraagt het zich af. Dus wij zitten met een koers vanuit een coalitieakkoord waar wij niet achter staan. En ons is nu de vraag voorgelegd: nou, met de kennis van nu, die koers die je toch al niet wilde, wil je nog wat beschouwingen geven op die koers? Nou, ik heb in een, in een, in een soort van grappig moment in mijn bevlogenheid bedacht, zal ik dan een amendement indienen met ons verkiezingsprogramma. Ik denk van nou, ja, goed, goed, grapje, maar dat gaat natuurlijk niet halen. En dan ja, wat hebben we dan? Dus maar goed, het geeft wel de worsteling heel goed weer, hè, want dat is wel op hoofdlijnen de koers waar de VVD voor staat. En moet ik dan nu elementen uit een koersdocument gaan halen en dan toch weer elementen van ons infietsen gaat of dat ergens brengen? Ik denk het niet, en dan kijk je dus naar de, naar de inhoud van het koersdocument en zitten daar dan uitgangspunten in waar je echt een strijd op wil voeren of waar je volledig achter kan staan. En dan komt precies het probleem. Soms wel, maar niet altijd, en op verschillende abstractieniveaus en dan kom ik even terug bij dat beraad waar ik het begin over had.

In dat seniorenraad is afgesproken, we gaan op hoofdlijnen sturen, dus niet op programmaniveau dat was vroeger wel het geval, is nu niet meer het geval en dat mag dan ook zonder financiële dekking, want het is immers op hoofdlijn en dan komt er vanochtend in je postvakje een pakket moties waar je u tegen zegt, waar negen van de tien moties op programmaniveau of zelfs echt op Taakniveau zijn. En dan vraag ik me wel echt af. Wat zijn we hier dan aan het doen? En toen ik net naar dit spreekgestoelte liep, toen dacht ik bij mezelf: wat hebben eigenlijk die vorige sprekers allemaal gezegd? En ik wil de mensen thuis vragen: wat is nou eigenlijk precies gezegd, heb je het onthouden? Of was het eigenlijk heel veel abstract gepraat met heel weinig concrete inhoud? Nou, ik trok die conclusie dat dat het geval was. Met dit koersdocument zijn dingen waar ik het mee eens ben, hè, daar zin ook heelveel moties waar ik het mee eens ben. Maar kun je niet echt kiezen wat voor koers je de stad op wil sturen? Kortom gewoon simpelweg omdat er te weinig echt concrete, integrale keuzes al gemaakt worden waarop voorgesorteerd wat waar je het debat over kan

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

voeren. Welke lastenverlichting hebben we of welke lastenverzwaring hebben we precies over? Geef een scenario en zeg: hier staan wij voor, dan kun je het debat voeren. Dat vind ik een goeie of dat vind ik geen goede keuze. Ik ga dat dus verder ook niet doen, voorzitter, en onze fractie gaat ook bijna tegen alle tot nu toe ingediende moties en waarschijnlijk ook nog in te dienen moties stemmen, niet zozeer omdat we er inhoudelijk tegen zijn, maar omdat we vinden dat ze ofwel horen bij een integrale afweging in de begroting waar je boter bij de vis levert en niet nu een voorschotje neemt op een begroting die nog gemaakt moet worden, of we vinden dat die beter thuis hoort in een ander debat, wanneer je het hebt over een omgevingsvisie wanneer je het hebt over de cultuurvisie et cetera. Dus tot zover mijn spetterende guur rechtse bijdrage voorzitter, ik hoop dat u niet teleurgesteld heeft, maar wat de VVD betreft is het een ja, is deze exercitie met dit koersdocument eigenlijk niet wat wij, waar wij voor staan? Wij hebben liever een echt debat op hoofdlijnen met daarbij ook op hoofdlijnen de cijfers van zo gaan we het dan in invullen zonder die taken, of we hebben het gewoon het liefste op Taakniveau waarbij je echt kan kiezen. Dit wel, dat niet, en dat zien we anders, maar dit is vlees, nog vis. Dus wij gaan tegen het koersdocument stemmen en tegen bijna alle ingediende moties.

Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Ja, dank u wel. Naam spreker 7: Mevrouw Synhaeve( Raadslid D66 ) Voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Een vraag van mevrouw Synhaeve. Naam spreker 7: Mevrouw Synhaeve( Raadslid D66 ) Ja, dank u wel voorzitter, ik voel toch de behoefte om een vraag te stellen naar aanleiding van deze guur rechtse bijdrage, want ik vind het ook wel interessant, hè, dus er wordt gezeurd over geen inhoud en vervolgens zelf niet met inhoud komen. Kijk, ik denk dat voor veel partijen, deze raad en de oppositie dat het ook niet hun verhaal is en sommige delen zijn ook niet helemaal mijn verhaal. Maar wat we met elkaar proberen te doen is suggesties meegeven. Inhoud durven aan te dragen, niet alleen omdat dat uiteindelijk de kwaliteit ten goede komt voor onze stad, maar ook omdat dat is waar, die 100 duizend mensen die gestemd hebben om te bepalen wie in deze ronde mogen zitten, om van hen te horen hoe zij de stad beter willen maken. Sorry voorzitter, dit vind ik heel makkelijk. Naam spreker 12: De heer Bakker ( Raadslid VVD ) Ja, voorzitter, dat kan mevrouw Synhaeve, van D66 vinden, maar mevrouw Synhaeve van D66 weet ook dat het niet de keuze van de VVD is om jaarlijks geld in een eindeloze put van het valkhof te gooien.

De parkeergelden blijven ophogen, parkeerplekken weg te halen, wegen te versmallen eindeloos veel te veel sociale huurwoningen te bouwen. Maar dat zijn nou precies de dingen die net niet benoemd staan in dit koersdocument en ik zei al tegen u allen over uw hoofd, voorzitter, uiteraard. Ik kan een amendement indienen en als verkiezingsprogramma erin fietsen en dan weet u wat wij op hoofdlijnen vinden. Maar in dit document staan die keuzes te weinig. Nou, dit zetten wij daartegenover wij hebben liever een integrale afweging bij de begroting. Dan zult u mij ook horen over alle plannen die er liggen met financiële bijlagen. Dan kunnen wij namelijk ook zeggen dat wij het geld van de gouden kranen van het Valkhof veel liever steken in het verlagen van de OZB maar goed, dat staat hier nu niet, nu niet in het koersdocument, dus dat kunnen we nou ook niet bespreken. Nou goed, we hebben er dus wel degelijk in een houdelijke mening over. Maar ja, goed, dan moet er ook een voldragen document liggen op een abstractieniveau waarop je het integraal kan behandelen. En dat ligt nou niet voor. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter )

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

Synhaeve nog een keer. Naam spreker 7: Mevrouw Synhaeve( Raadslid D66 ) Dan concludeer ik dat VVD een inhoudelijke mening heeft of het stuk wat er ligt, maar dit moment niet wil benutten we het moment waarop we met elkaar koers bepalen om juist die inhoudelijke mening te delen. Naam spreker 12: De heer Bakker ( Raadslid VVD ) Ja, ik volgens mij heeft mevrouw Synhaeve helemaal niet zo goed naar mijn betoog geluisterd. Ik zeg namelijk, ik wil heel graag een inhoudelijk gesprek voeren, maar dan wil ik of heldere koers met daaronder ook een onderlegger van we kiezen, een richting waarop gereageerd kan worden. Dat ligt er niet of ik wil een volledig voldragen verhaal waar gewoon per programma cijfers genoemd worden. En die kant gaan we op, waar je op kan reageren, maar half ertussenin waarin je een soort van vrij fietsen vrij kan kiezen en dan een paar piketpaaltjes kan slaan zonder daar de consequenties van te hoeven dragen. Nee, daar doet de VVD niet aan mee. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Goed, het zijn wel de keuze die gemaakt zijn, ook door uw raad om met koersdocument een begroting te werken. Dat wijs ik de heer Bakker erop. Naam spreker 12: De heer Bakker ( Raadslid VVD ) Ja, voorzitter, maar daarom sta ik hier ook. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Ja, dat is heel fijn.

Bedankt, dat brengt me bij de volgende spreker namens D66 fractie, mevrouw Synhaeve. Naam spreker 7: Mevrouw Synhaeve ( Raadslid D66 ) Dat helpt. Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, onze stad wordt gevormd door onze 187 duizend inwoners en dus 187 duizend unieke gezichten met eigen verhalen, eigen behoeften en eigen zorgen. En ik wil stilstaan bij de vele gezichten van onze stad en dat doe ik aan de hand van vijf thema's. Ten eerste, meer dan 90 procent van onze inwoners vindt Nijmegen een fijne stad, maar in onze stad ligt ook bijna een vijfde van de mensen wakker vanwege het gebrek aan een passende woning. Het realiseren van voldoende betaalbare woningen blijft de komende jaren topprioriteit. Dat vraagt meer snelheid, meer creativiteit en daarom doen we de komende weken concrete voorstellen voor. Daar doen we de komende weken concrete voorstellen voor in de woonagenda en het Woonfonds. Ten tweede, Nijmegen is een stad met een rijke cultuurhistorie en enkele weken geleden wonnen we nog een belangrijke erfgoed prijs voor de goede manier waarop we met ons erfgoed omgaan. Tegelijkertijd zijn we er nog niet.

Er zijn meer middelen nodig om ons verleden beter zichtbaar te maken in de stad en daarom dienen we samen met het CDA de motie verleden beleeft verwezenlijkt in, waarmee we het college oproepen te zorgen dat het gebroeders van Limburg huis hun jubileumjaar fatsoenlijk kan vieren en zodat het dak van de Stevenskerk toegankelijk kan worden gemaakt voor bezoekers tijdens de renovatie. Ten derde. Naam spreker 2: Mevrouw Brand ( Raadslid PvdA) Voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Een vraag van mevrouw Brand. Naam spreker 2: Mevrouw Brand ( Raadslid PvdA)

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

Ja, dank u, dank u wel. En eigenlijk heb ik dezelfde vraag aan mevrouw Synhaeve, die ik net ook aan de heer Wieken stelde en die ook wel aansluit op wat er eerder door sprekers is gezegd en heb ik zelf ook iets over gezegd. Dit is een heel sympathiek verhaal, maar waarom kiest u nou voor om dat bij het koersdocument te doen en niet bij de begroting? Zou u dat kunnen uitleggen? Naam spreker 7: Mevrouw Synhaeve( Raadslid D66 ) Ja, zeker, kijk, het koersdocument is het moment om koers te bepalen. Is om met elkaar te zeggen van dit is wat wij belangrijk vinden in deze stad. Wij zien dat er grote ambities liggen ten aanzien van cultuurhistorie maar we zien ook dat dat er meer nodig zal zijn om dat allemaal te realiseren. En wat wij doen met deze motie is aangeven hoe belangrijk wij dat vinden, en vervolgens is het aan het college om te zien of ze dat al dan niet mee kunnen nemen. En als wij dan niet of onvoldoende tevreden zijn met de uitkomst, dan spreekt het voor zich dat de stadsbegroting het moment is om dat, indien nodig, te amenderen. Naam spreker 2: Mevrouw Brand ( Raadslid PvdA) Ja, maar wat u eigenlijk voorstelt is heel concreet dat staat. Roept u ook het college voor u op om echt dat geld, dat te labelen en dat is echt begrotingswerk.

Waarom doet u dat nou, hier? Naam spreker 7: Mevrouw Synhaeve( Raadslid D66 ) Hier staat niet letterlijk dat wij het geld labelen en dit lijkt onze meest passende plek. Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) De heer Eigenhuijsen. Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Maar begrijp ik het dan goed dat we nu de koers gaan bepalen en als deze motie het niet gaat halen, dat mevrouw Synhaeve dan bij de begroting het alsnog amendeert? Naam spreker 7: Mevrouw Synhaeve( Raadslid D66 ) Kijk, ik kom met drie moties vandaag. Drie moties waarvan ik van harte hoop dat het college ze meeneemt bij het opstellen van de stadsbegroting. Kan ik natuurlijk niet afdwingen aan het college, want er moeten hartstikke veel, ook ingewikkelde keuzes gemaakt worden. Maar mijn uitgangspunt is dat ik ze indien omdat ik ze ook geregeld wil hebben. En als dat nodig is bij de stadsbegroting dan wordt dat bij de stadsbegroting. Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Ja, maar voorzitter. Dank u. Als je een, een, een 0,5 FTE voor twee jaar erbij wilt regelen in een in een motie die nog niet ingediend is. Dat hoort niet bij de koers van de stad. Dat wordt echt bij de begroting.

Is mevrouw Synhaeve dat met mij eens? Naam spreker 7: Mevrouw Synhaeve( Raadslid D66 ) Deze motie is inderdaad nog niet ingediend, daar ben ik het wel mee eens. Ten aanzien van deze motie, waar u nu naar verwijst, dat gaat over toegankelijke prep zorg, zien we dat er echt een gat is, een gat wat niet gevuld is, niet nu, maar al jaren niet, waardoor mensen die zorg nodig hebben dat gewoon niet of onvoldoende krijgen. Wij hebben gekeken gegeven de budgettaire druk die er is, van wat is dan het soort van minimum wat je moet

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

leveren? Wij dachten, we gaan dit in deze motie wel aangeven, omdat het aangeeft dat het niet om tonnen gaat. Maar nogmaals, uiteindelijk is het aan het college om te bepalen wat wel en niet in de begroting land. Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Ja, maar voorzitter, even in alle eerlijkheid, het gaat niet om tonnen, maar het gaat wel om geld en het moment dat je zegt: ik wil ergens geld labelen, dan zul je je moeten zeggen: waar je het dan ook vandaan haalt en het moment dat we de begroting hebben, is dat dat is het moment om die keuzes te maken en ja goed, ik zal straks aan de wethouder financiën ook vragen hoe hij daartegenover staat. Maar volgens mij is dat het moment en niet nu. En wat u doet, is gewoon een blanco check schrijven. Naam spreker 7: Mevrouw Synhaeve( Raadslid D66 ) Helaas kan ik geen blanco check schrijven, maar bij alles wat wij doen, elke spreker die voor mij geweest is, elke spreker die na mij komt, behalve de VVD, want die had geen inhoudelijk verhaal zijn allemaal voorstellen voor wat we beter willen doen in deze stad, en dat kost per definitie geld. En ja, dat geldt ook voor de voorstellen die wij doen. Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Maar, voorzitter, dat is precies het punt wat meneer Bakker maakt. Dat hoort bij de begroting en niet bij het koersdocument.

Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Ja, ik zeg dat u maar verder gaan we betoog. Naam spreker 7: Mevrouw Synhaeve( Raadslid D66 ) Dank u wel voorzitter, ik was bij mijn derde punt. Onze stad kent veel jonge gezichten en we zijn ook een stad waar jongeren steeds meer in een keurslijf worden gedrukt en dat knelt. Tegenwoordig krijgt meer dan tien procent van de jongeren jeugdzorg en zijn onze jaarlijkse uitgaven aan jeugdzorg verdubbeld tot meer dan 80 miljoen euro. Wij willen in een stad wonen waar we genieten van elke jongere die een kronkelpad bewandelt. Waar we onszelf niet de vraag stellen wat een jongeren heeft, maar wat een jongere nodig heeft. We moeten bezuinigen op jeugdzorg we moeten niet bezuinigen op jeugd. Daarom dienen we samen met het CDA de moties speel, sport en ontmoetingsruimte voor kinderen en jongeren in, waarin we onder andere oproepen de hoge hekken om speeltuinen te verwijderen en de ommetjes in onze stad zichtbaar te maken. Spelen, sport en bewegen verbindt, verbroedert en inspireert. Het draagt bij aan een vitale stad waarin mensen zowel fysiek, mentaal als sociaal weerbaar zijn. Ten vierde, we zijn een stad met veel jonge gezichten. We zijn daarnaast ook de stad waar een aantal mensen tussen de 55 en 75 flink is gegroeid de komende jaren. Naam spreker 3: De heer Wieken ( Raadslid SP) Voorzitter.

Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) De heer Wieken. Naam spreker 3: De heer Wieken ( Raadslid SP) Ja, dank, voorzitter. Als interessante motie de indient over wijk speeltuinen. Ik was benieuwd, er is een recent initiatiefvoorstel ingestemd van de SP, Nijmegen speelt. Wat is precies de toevoeging van deze motie daaraan, want daar is het college al mee in de slag.

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

Naam spreker 7: Mevrouw Synhaeve( Raadslid D66 ) Helder. Dank u wel, ik heb niet helemaal scherp wat precies alle onderdelen waren uit dat voorstel. Ik weet wel dat het voorstel, wat wij indienen verschillende onderdelen omvatten. Dus die speeltuinen is er één onderdeel van wat het gaat, bijvoorbeeld ook om de ommetjes en die zichtbaar maakt. Het gaat ook over de bredere ontmoetingsplekken voor jongeren en dat goed in beeld brengen. Maar als het specifiek gaat om het onderdeel voor de speeltuinen is in het voorstel waar u nu naar verwijst, wordt geen aandacht besteed aan bijvoorbeeld de hekken, waar ik wel naar verwijs. Naam spreker 3: De heer Wieken ( Raadslid SP) Ja, dank, voorzitter. Ja, die hekken als die als die hekken weggaan wat gebeurt er dan met het beheer van de speeltuin en de mensen die dat werk doen, voor wat verwacht mevrouw Synhaeve dat daarmee de gevolgen zijn? Naam spreker 7: Mevrouw Synhaeve( Raadslid D66 ) Nou, ik verwacht dat er een stuk meer gespeeld wordt in deze speeltuinen en dat is precies waar ze voor bedoeld zijn. Naam spreker 3: De heer Wieken ( Raadslid SP) Ja, voorzitter, was mijn vraag niet. De vraag was wat er dan met beheer gebeurt, met de beheerders die dat werk nu doen. Naam spreker 7: Mevrouw Synhaeve ( Raadslid D66 ) Maar dit gaat niet om de speeltuinen waar constant beheer op zit.

Dit gaat om de speeltuinen die men van tien tot vijf toegankelijk zijn. En waar het echt geen enkel nut dient, voor zover wij dat kunnen overzien. Maar misschien corrigeert het college ons daar later op om daar hekken omheen te zetten. Naam spreker 2: Mevrouw Brand ( Raadslid PvdA) Voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Ja, nog een vraag van mevrouw Brand. Naam spreker 2: Mevrouw Brand ( Raadslid PvdA) Ja, want ik zag deze motie ook over de speeltuinen en ik moest ook direct denken aan collega Markovic die daar een initiatiefvoorstel over heeft ingediend. En ik dacht: ja, vond ik ook niet zo, heel niet heel sympathiek. Laat ik, laat ik het zo zeggen, maar bent u misschien bereid om hem dan terug te nemen? Want ja, daar is eigenlijk al een voorstel voor sta dat ik vind dat het eigenlijk meer bij de begroting had gehoord als u dat had gewild, maar dat is een ander punt. Naam spreker 7: Mevrouw Synhaeve ( Raadslid D66 ) Ja, misschien is het goed om dat punt ook, want het eerste punt heb ik reeds eerder behandeld ten aanzien van of sorry, het laatste punt heb ik reeds eerder beantwoord. Ten aanzien van het eerste punt.

Ja, dit vergt iets meer achtergrond, maar wij waren eigenlijk van plan om ten inzien van het bos daar een apart agenderingsverzoek voor in te dienen, waar onder andere dit een deel van uitmaakte, en dat stuk is afgestemd met mevrouw Markovic vanuit de SP. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Voordat uw betoog vervolgen, voordat we een debat gaan krijgen over een debat wat al of niet gevoerd is.

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

Naam spreker 7: Mevrouw Synhaeve( Raadslid D66 ) Nou mooi dat we in ieder geval hier wel dit debat mogen voeren. Ik gaf het al aan: we zijn een stad met veel jonge gezichten. We zijn daarnaast ook de stad waar het aantal mensen tussen de 55 en de 75 flink is gegroeid en waar we de komende veel meer zeventigplussers krijgen. Vitaal ouder worden in onze stad moet meer aandacht krijgen, juist ook omdat we de stad willen zijn waar oud en jong fijn met elkaar samenleven en we zijn dan ook blij dat we de motie die daartoe oproept vanuit de Stadspartij mee kunnen indienen. Ten vijfde, en ik had er vijf, dus we komen richting het eind. Ik gaf het al aan tijdens het debat over de stadsrekening. Wij bouwen aan de meest progressieve stad van Nederland. Zo is er deze week de wietproef gestart, waar ook Nijmegen aan meedoet. Een eerste stap naar een realistisch drugsbeleid. En D66 vindt het mooi dat Nijmegen hierin vooroploopt. We willen ook vooroplopen in het beste onderwijs, we zijn voorloper in het halen van de klimaatdoelen en we kijken naar elkaar om en voor voorkomen gaat voor genezen. In het kader van omkijken naar elkaar en beter voorkomen dan genezen willen we met de motie toegankelijke prep zorg regelen dat mensen die een hoger risico lopen op HIV in de toekomst beter geholpen worden. En deze motie dienen we in samen met GroenLinks en voorzitter, ik rond af.

D66 koestert de vele gezichten van onze stad, de stad waar we steeds nieuwe, slimme oplossingen zoeken voor stedelijke problemen, de stad waar 90 procent van onze inwoners fijn woont omdat je hier vrij kunt zijn, de meest progressieve stad van Nederland. Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Een vraag van de heer van Luik nog. Naam spreker 13: De heer van Luik ( Raadslid CDA) Ja, voorzitter, ik had een vraag over die meest progressieve stad aan mevrouw Synhaeve, want in de inleiding van het koersdocument staat in ieder val op de keuze om de prioriteit te leggen bij de ambities opgelegde coalitieakkoord en ik ben ook heel benieuwd hoe D66 de bezuinigingen op de regenbogen agenda de subsidie op het isoleren van woningen en kansengelijkheid rijmt met die ambitie van het coalitieakkoord. Naam spreker 7: Mevrouw Synhaeve( Raadslid D66 ) Ja, het spreekt voor zich dat de ambities vanuit het coalitieakkoord wat ons betreft nog steeds overeind staan en ik vermoed dat ik daarmee namens alle coalitiepartijen kan spreken en dat we en nu maak ik wel gebruik van het argument wat al eerder is gemaakt. Als dat uiteindelijk tot pijnlijke keuzes leidt voor de LHBTI plus gemeenschap, dan gaan wij daar voorstaan of dan gaan wij dat amenderen tijdens de stadsbegroting. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) De heer Wieken.

Naam spreker 3: De heer Wieken ( Raadslid SP) Ja, dank u, voorzitter. Ja, ik wil eens beginnen met een met een compliment aan D66, want als die straks voor dit koersdocument stemt, dan stemt D66 ook mee in dat we minder gaan sparen in de saldi reserve om onze risico's af te dekken. De SP, een prima, planten, ouders, maar het was voor D66 altijd een beetje vloeken in de kerk. Maar als het hebben over moeilijke maatregelen en over onze schaduw heen springen, dan moeten we misschien nog wel een D66 geloofsartikel aan geloof ik. Ik ben benieuwd hoe mevrouw Synhaeve daarvan erover denkt. Namelijk marktwerking in de zorg. We hebben vier jaar geleden onze zorg in Nijmegen aanbesteed dat was een heel heftig debat en ik herinner me nog uit dat debat dat dat juridisch geen noodzaak was. Het was ingewikkeld, maar je kon quasi-inbesteden en dat kan natuurlijk geld besparen omdat er geen winstmarge is bij inbesteding. Is dat wat betreft mevrouw Synhaeve ook een optie?

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

Naam spreker 7: Mevrouw Synhaeve( Raadslid D66 ) Ja, dank u wel, voorzitter. En als de heer Wieken begint met een compliment, dan sta ik onmiddellijk aan, want dan komt er ook nog iets achteraan. Nou, als het gaat over marktwerking in de zorg, ik kan me die debatten van vier jaar geleden ook nog levendig herinneren en ik kan me daar vooral herinneren dat wij toch een hele andere interpretatie hadden van wat er juridisch moest, want de conclusie was dat in dit geval aanbesteden noodzakelijk was en de SP framet dat al jarenlang als meer marktwerking in de zorg. Maar nogmaals, die hele aanbesteding van die buurtteams dat was één keer aanbesteden om daarna een partnerschap van hopelijk tien jaar aan te gaan met elkaar. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Ja, nog één keer, meneer Wieken, want we waren met het koersdocument bezig, als ik me niet vergis. Naam spreker 3: De heer Wieken ( Raadslid SP) Ja, nee, tot slot, voorzitter, want ik, ik kan mevrouw Synhaeve aanraden om die debat nog eens terug te kijken en ook die stukken van toen nog even terug te kijken, terug te lezen, want het college noemde quasi in destijds een quasi-inbesteden destijds een optie, alleen, niet de voorkeur en de juristen noemen het ingewikkeld, maar niet onmogelijk. Dat zijn citaten die ik nu doe.

Is mevrouw Synhaeve ermee eens dat het dus wel een mogelijkheid is, misschien niet haar voorkeur, maar het is wel mogelijkheid. Naam spreker 7: Mevrouw Synhaeve ( Raadslid D66 ) Ik weet niet wat de huidige juridische kaders zijn, maar misschien helpt het om de SP er ook even aan te herinneren dat het moment waarop wij deze keuzes gemaakt hebben, juiste keuze voor aanbesteden het moment was waarin wij ook met jullie in de coalitie zaten. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Goed, dank je wel. Naam spreker 3: De heer Wieken ( Raadslid SP) We waren daar tegen voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Ja, nee, dat is helder. Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Eén korte vraag de heer Eigenhuijsen. Ja, serieus. Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Ja, serieus. Ik mag toch gewoon vraag stellen aan mevrouw Synhaeve. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) En als voorzitter zeg ik dan ook, ja. Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU)

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

Zeker nou, voorzitter, we hebben het over het koersdocument en koersdocument bepalen we welke koers we met deze stad heen gaan en de coalitie, ik ga dat vragen aan mevrouw Synhaeve ook maar even stellen. Deze coalitie sluit a priori geen enkele maatregel uit voor de om de verhoging van de lokale lasten. Geldt dat ook voor mevrouw Synhaeve? En zo nee, welke maatregelen, want dan stel ik vast meteen de tweede vraag voorzitter. Welke maatregelen zijn dan voor mevrouw Synhaeve heilig? En dan doel ik onder andere op de OZB niet woningen. Naam spreker 7: Mevrouw Synhaeve( Raadslid D66 ) Ik dacht even.... Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Mevrouw Synhaeve mag daar over de antwoorden gaan. Naam spreker 7: Mevrouw Synhaeve( Raadslid D66 ) Ik dacht het kan toch niet zo zijn dat ik dit debat afsluit en deze vraag niet gekregen heb. Dus dank voor de vraag. Als u, stel dat u me had gevraagd van: bent u blij met dat ene zinnetje in het koersdocument? Nee, dat ben ik niet. Dus wat ons betreft is het heel simpel: wij zijn niet voor het verhogen van lokale lasten. Daar zijn we geen voorstander van en dat geldt voor alle lokale lasten. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Goed, kijk, ik kan wel meneer Eigenhuijsen, zo mooi twee vragen.... Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Als het goeie antwoord komt, kan het snel gaan hè, voorzitter.

Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) <Temper> gaat hartstikke goed. Nou, dank u wel, dat brengt me bij. Ik neem aan de heer de Gram namens de Partij voor de Dieren. Naam spreker 14: De heer de Gram ( Raadslid Partij voor de Dieren) Voorzitter, ik begin mijn verhaal met een quote van een dappere vrouw uit de Europese politiek. 'Als de gezondheid en het geluk van toekomstige generaties op het spel staat, zijn er moedige beslissingen nodig'. Dat waren de woorden van de Oostenrijkse milieuminister nadat ze voor de natuur herstelwet stemden in het Europese parlement en daarmee naar de doorgang daarvan veiligstelden. Gelukkig zijn er dus politici die durven te kiezen voor iets anders en je voor iets wat verder gaat dan de dan de eigen herverkiezing tegen mores en vastgeroeste gewoonten in. En gelukkig maar, want we hebben geen tijd meer voor polderen en compromissen. De toekomst is nu. Vandaag richten we onze blik op de richting van onze stad voor de Jaren 2025 tot 2028. Jaren die cruciaal worden voor de biodiversiteit het klimaat en de wereld zoals we die kennen. Ook wij zullen moedige beslissingen moeten nemen die niet altijd populair zullen zijn. Soms is daar burgerlijke ongehoorzaamheid voor nodig of het doorbreken van de mantra 'we hebben het altijd zo gedaan'. Voorzitter, al meer dan twaalf maanden dreigen we wereldwijde recordtemperaturen aan één.

De aard, de opwarming van de aarde is anderhalf jaar hoger dan anderhalve graad. We gaan cruciale jaren tegemoet. Het is erop of eronder. Voor het klimaat, voor de biodiversiteit voor de mensheid. Niemand hier in deze zaal zal zeggen dat wij als gemeente Nijmegen geen invloed kunnen uitoefenen. Onze kracht om te handelen is nog nooit zo groot geweest. Om voorbeeld te stellen voor andere steden, om directe en indirecte uitstoot te verminderen, zodat we compenseren voor de steden in het globale zuiden die niet zo kapitaalkrachtig zijn om systemen te veranderen. En, voorzitter, dat is de koers van de stad die wij voor ons zien, maar ook een koers die wij, waarmee wij een voorbeeld kunnen zijn voor de rest van de wereld. En, voorzitter, als de stabiliteit van onze ecosystemen op het

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

spel staan, zijn er moedige beslissingen nodig. Want ook in onze stad zien we de gevolgen van deze destabilisatie van balans in onze atmosfeer. Hoogwater in de lente regen, heel veel regen, maar ondanks deze regen was deze lente de warmste lente ooit gemeten. Twee graden warmer dan gemeld en dat is het verraderlijke voorzitter. Het lijkt er niet op, want we lopen in de modder bij Rammstein, maar toch gebeurt het onder onze neus. Het doet me dan ook deugd dat de doelen die het college heeft gesteld, getuigen van ambitie en durf om onze stad groener, duurzamer en leefbaarder te maken. Nijmegen heft altijd vooropgelopen in duurzaamheid en vooruitgang en dat moeten we blijven doen. We zijn als partij blij voor de Partij voor de Dieren, ook blij dat er inmiddels meer aandacht is voor dieren, biodiversiteit en het beschermen van kwetsbare soorten op de rode lijsten. Een lastig evenwicht, want we willen immers ook kunnen wonen, maar niet in een stad zonder leven. Toch zouden we ook het college willen vragen om in dit koersdocument duidelijk en integraal over biodiversiteit duurzaamheid en eco ecosysteem overwegingen te praten, om ervoor te zorgen dat deze in onze stad gewaarborgd zijn.

We lezen hier in het doel in het document weinig over deze kant van de stad-in Nederland, want zijn volgens verschillende onderzoeken de steden de eilanden waar planten en dieren in veilige haven vinden, in een landbouw intensieve omgeving. Een rots in de branding. Het is van groot belang dat we ons in beleid en acties bewustzijn van deze belangrijke rol in het Nederlandse natuurlandschap en niet deze veilige haven geweld aan doen. Gelukkig horen we daar door het jaar in goede voorstellen voor om het te versterken van biodiversiteit en ecosystemen en staat voor ons buiten kijf dat deze nog wel wat meer body moeten krijgen, zoals de toolbox natuurinclusief bouwen en het Bomenplan. En verandering is natuurlijk ook moeilijk. De makkelijkste weg is hoe het altijd al ging. Kijk naar de Zero-omissie zones die ingevoerd gaan worden. Veel inwoners hebben moeite met deze transitie en ze zien de voordelen nog niet. Ze voelen alleen de ongemakken, maar op basis van wetenschappelijke onderzoeken weten we dat deze maatregelen noodzakelijk zijn. We kunnen niet stilstaan. We hebben de verantwoordelijkheid om onze burgers te leiden, te beschermen en voor te bereiden op een toekomst waar een diversiteit en duurzaamheid centraal staan. En dat is de koers die de Partij voor de Dieren voor stad Nijmegen ziet.

Voorzitter, die koers voor deze stad die nu voor ons ligt, vinden wij op grote lijnen een mooie koers, een richting die gaat naar een stad waar in natuur, OV, compassie voorgaat op economisch gewin en je eigen hachje redden. En natuurlijk zien wij verbeterpunten. Nog meer natuur, biodiversiteit en oog voor dieren. Maar daar gaan we graag het komend jaar met de Raad dieper op in als we de dieren, welzijnsagenda en de duurzaamheidsagenda bespreken. Dat betekent niet dat we nu geen punten hebben die we graag aan het college mee willen geven voor de koers van de stad, zodat deze kunnen worden verwerkt in de komende begroting. Wij kijken graag naar concrete stappen die we kunnen zetten om nog dichter bij een stad te komen waar mededogen, leven binnen draagkracht van de aarde en leefbaarheid gewaarborgd zijn. Want, voorzitter, het zal inmiddels geen geheim meer zijn. Partij voor de Dieren is van mening dat alleen een radicale systeemverandering ons op het pad kan brengen en houden om onze planeet, ons land en onze eigen stad leefbaar te houden. Dat betekent een andere economie, waar we niet proberen te groeien, meer te creëren, maar te behouden en verstevigen wat we al hebben, zoals bijvoorbeeld onze toeristische sector. Om< kleine zei> naar klassieker No Logo minder marketing kan bijdragen aan meer welzijn. Dat zijn we met haar eens.

We pleiten ervoor om het budget van citymarketing minimaal te halveren en dit te investeren in de leefbaarheid van onze stad, want op de Waalkade zien wij zoveel cruiseschepen, zien wij zoveel mensen de stad-in rollen zonder het doel met, we horen het net nog uit de stad, met veel lawaai makende tour guides dat we dat liever hier niet zien. Wij willen geen Amsterdam aan de Waal worden. Leuk voor de economie, maar de vraag is of het ook leuk is voor de inwoners. Daarom dienen we de motie in 'less is more citymarketing' samen met de SP. En dan is het ook nog zo dat de schepen de grootste veroorzakers zijn van vieze lucht in onze stad. Walstroom voorzieningen in onze havens zijn cruciaal om deze uitstoot van schepen dichtbij de stad te verminderen. Dit is een stap die direct invloed heeft op de luchtkwaliteit en daarmee op de gezondheid van onze inwoners. We dienen daarom de motie groene Walstroom in om te zorgen dat we op koers blijven met de schoner maken van de lucht aan de Waalkade. De uitkomst van de citymarketing was de slogan old city jong vibe, daar zit wat in. Wat meer nog dan een

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

marketingcampagne maakt onze culturele sector, waar jonge makers kunst en cultuur maken om onze stad tot een aantrekkelijke stad. Het moet meer zijn dan luxe alleen. Ze zijn een rug ruggengraat voor een maatschappelijke verandering. Ze inspireren, creëren, bewust worden en drijven innovatie. Bij de bastei merken ze bij hun maandelijkse gratis dag dat er een grote diversiteit aan bezoekers komt, hoorde ik van mijn collega die vandaag daar is geweest. Daarin pleiten wij in de motie musea voor iedereen zei met de Partij van de Arbeid en de SP voor gratis toegang tot musea voor mensen met lage inkomen. In de motie geldt voor makers en niet alleen voor kunstpaleizen een oproep om meer proactieve investeringen in makers fair practice en ateliers, zoals we al besproken hadden bij de vragen over het Valkhof. Kunstenaars zijn visionairs van onze tijd en zij laten ons zien wat er mogelijk is om de wereld te veranderen. Die dienen we in samen met Partij van de Arbeid en SP. Nijmegen is een stad van gastvrijheid en inclusiviteit iedereen moet zich hier thuis voelen en mee kunnen doen. Wij zijn trots dat onze stad zoveel regelt voor mensen met een krappe beurs, minder-valide en LHBTIQ-personen om hier nog een aanvulling voor te doen.

Mits die dienen we samen met SP, CDA en GroenLinks de motie fix de X in om duidelijkheid te krijgen voor de vergoedingen bij de wijzigingen van slacht van geslacht in het paspoort. En de motie keep on woning in een Free World, samen met GroenLinks, Stadspartij, SP en CDA in die mensen met een beperking, onze stad leen materialen biedt om zich voor te kunnen bewegen. Onze stad heeft met open armen asielzoekers ontvangen, iets waar we trots op kunnen zijn. Laten we extra middelen die we hebben gekregen, gebruiken om deze groep verder te ondersteunen, zodat zij een volwaardig deel van onze gemeenschap kunnen worden. Laten we de wijken die deze mensen gastvrij hebben opgevangen betrekken in de zoektocht naar wat nodig is. Daarom dienen wij de motie extra geld van COA oormerken in samen met CDA en SP, zodat geld dat we gekregen hebben voor het opvangen van mensen in nood ook daadwerk bij hen terechtkomt. En voorzitter. Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Ja, de heer Eigenhuijsen.

Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Is de heer de Gram op de hoogte dat we met elkaar de afspraak hebben gemaakt dat we meevallers in de Saldi reserve stop en tegenvallers ook, want als je alleen de meevallers gaat uitgeven, dat we dan een gigantisch financieel probleem hebben aan het eind van het jaar? Naam spreker 14: De heer de Gram ( Raadslid Partij voor de Dieren) Ik heb dat, ik heb dat meegekregen maar ik zou hier graag een uitzondering voor willen maken, omdat dit geld specifiek voor deze doelgroep binnengekomen is en dat goed vindt om dat ook uiteindelijk daaraan te besteden. Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Maar een voorzitter. Elke motie die de heer Gram hier indient is een uitzondering. Gaat u dan voor elke groep een uitzondering maken? Kunnen we dan niet beter gewoon de hele afspraak laten vervallen en gewoon alles wat overblijft maar gewoon uitgeven? Naam spreker 14: De heer de Gram ( Raadslid Partij voor de Dieren) U heeft het over iedere motie die ik hiervoor ingediend hebt of alleen over deze.

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Elke motie die u nu indient heeft financiële consequenties en elke motie die u nu indient moet ergens een dekking vandaan halen en we hebben met elkaar afgesproken dat we allen meevallers zodat we die in saldi reserve stoppen en tegenvallers ook. Want als we alleen meevallers gaan uitdelen dan hebben we het eind van het jaar een financieel probleem en wat u nu doet, is het creëren van een gigantisch financieel probleem. Bent u dat met mij eens? Naam spreker 14: De heer de Gram ( Raadslid Partij voor de Dieren) Dat ben ik niet met u eens, want ik doe voorstellen om de koers van de stad. Dit is onze visie op welke koers van de stad wij zien in welke punten wij nog graag aandacht aan zouden willen en als we dat meer deel van de Raad mee eens is, dan kan, zoals mijn collega, mevrouw Synhaeve, ook zei, het college hiermee in de begroting aan de slag voor 2025- 2028 daarmee ben ik begonnen. Maar voorzitter. Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Alleen de motie museum voor iedereen weet je, ik ben het op zich best met u eens. Ik vind het op zich ik zou dat best willen weten van als we nou een dag museum gratis maken voor onze inwoners.

Maar dat heeft een financiële consequentie en wat u nu doet is, is, u creëert een financieel probleem en dit is ook weer precies iets wat je in de begroting moet doen. Je moet zeggen van luister, dit gaat drie ton per jaar kosten en dat haal ik weg bij of ik voer de hondenbelasting in, want ik vind dit belangrijker als belasting voor honden of ik haal het weg bij de kinderboerderijen. Dat zijn keuzes die u maakt. Maar dat zijn keuzes die wij maken bij de begroting en niet nu. Bent u dat met mij eens? Naam spreker 14: De heer de Gram ( Raadslid Partij voor de Dieren) Dat ben ik niet met u eens. Ik denk dat deze keuze, als wij deze nu maken, dat wij daarmee het college meegeven waarmee ze in de begroting aan de slag kunnen, waardoor wij niet bij de begroting alsnog een heleboel motie amendementen moeten indienen waarmee we de begroting weer overhoop gaan halen. Maar voorzitter. Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Als het nou blijkt dat dit deze motie 15 miljoen kost, vindt u dat nog steeds een goed idee? Naam spreker 14: De heer de Gram ( Raadslid Partij voor de Dieren) Dan staat dat allicht in de begroting en dan kunnen wij daar een amendement op indienen. Maar ik ga wel toch uit van de competentie van ons college om dat goed in te voeren. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Ja, ik stel voor verder te gaan.

Ja, ik begrijp het, meneer Eigenhuijsen. De heer de Gram, gaat u met het betoog verder. Naam spreker 14: De heer de Gram ( Raadslid Partij voor de Dieren) Ja, kijk aan, daar was ik gebleven. Voorzitter, het zal menigeen zijn opgevallen dat ik nog geen dieren moties heb aangekondigd. Wel, bij de behandeling van dieren Welzijnsagenda maken we het ruimschoots goed, maar eentje die al zo lang in de coalitie staat dat we die hier voor een-derde maal willen indienen, omdat de problemen nog steeds niet aangepakt zijn. En er worden weer dieren weggedaan en gedumpt omdat eigenaren het niet meer kunnen betalen. Vorige week nog berichte de NS erover dat de kosten voor dierenartsen de pan uitreizen. Daarom dienen we driemaal scheepsrecht de motie voorgoed dierenartsen kosten voor mensen in financiële nood in, samen met het CDA en GroenLinks. We staan voor enorme uitdagingen en het college heeft grote ambities en doelen, maar zonder mensen werkt dit niet. Daarom stellen we in de motie open deur voor om te experimenteren

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

met open hiring binnen de binnen Nijmegen. Een mogelijkheid om zonder vooroordelen en vol vertrouwen mensen binnen het halen, maar ook zonder elektriciteit en water kunnen we niet voort om te zorgen dat deze problemen ons niet verrassen en voorbereid te zijn om nog erger worden de netcongestie en de aankomen water congestie dienen wij de motie, sla opgewekt op en water niet voor later in. Voorzitter, beste raadsleden, we staan hier voor een immense uitdaging, maar ook voor een ongekende kans. Laten we de toekomst van Nijmegen vormgeven met visie en daadkracht en laten we samenbouwen aan de stad die klaar is voor de toekomst. Een stad die in eiland het is van biodiversiteit, duurzaamheid en inclusiviteit is, een stad waar er soms blijkt dat we zijn vergeten dat mededogen, sorry in een land waar rompslomp lijkt dat we zijn vergeten wat mededogen en compassie inhoudt. Een stad waarin iedere inwoner, mens en dier, zich thuis voelt. Dank u wel voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Dank u wel, dan geef ik vervolgens het woord aan de heer van Luik namens CDA. Naam spreker 13: De heer van Luik ( Raadslid CDA) Dank u wel, voorzitter U kent het CDA als een wij partij en u kent het wellicht iets beter met een Rotterdams accent, maar daar zal ik mij niet aan wagen naar onze laatste voetbal ervaring in de Kuip.

Voorzitter, in het landelijke coalitieakkoord zien we dat iedere coalitiepartij zijn eigen paradepaardjes krijgt en hier in Nijmegen is dat ook niet iets anders. En dan neem ik als voorbeeld ons recente debat over de mobiliteitstransitie en graag wil ik u meenemen door dit beleid, door de ogen van een wat oudere mevrouw die met haar kopje koffie achter het raam zit en de deur uit wil. En als dan de wethouder mobiliteit zegt dat u maar verder moet lopen of zelfs fietsen, als u met de bus wil gaan omdat er minder bussen zullen rijden door onze versnelling mobiliteitstransitie dan overziet het college wat ons betreft de consequenties van haar eigen beleid over de paradepaardjes niet meer. Want voorzitter, het college zegt enerzijds dat mensen verder naar het bushokje moeten gaan in het belang van de mobiliteitstransitie en anderzijds dat senioren uit de vereenzaming moeten helpen. Maar mevrouw op hoge leeftijd kan niet verder lopen of fietsen naar een bushalte en daarom betalen vervolgens weer een extra organisatie om die mevrouw achter het raam te helpen met een kopje koffie, om het eenzaamheid schat aan de achterkant te dichten. En dit soort beleid maakt iemand van iemand die onderdeel is van de maatschappij tot een individu die niet meer kan deelnemen. En, voorzitter, als een wij partij kiest het CDA voor een andere koers.

Wij kiezen ervoor om er alles aan te doen om die mevrouw in het wij te houden, zodat ze mee kan blijven doen met de samenleving van onze stad, want wij merken namelijk in de stad dat steeds meer mensen niet verder kijken dan hun eigen vierkante meter. Wat maakt mij het uit wat anderen doen? Als ik het maar goed heb en mijn zin krijg? Wat de rest vindt, boeit me niet. Ik. En dan ga ik een paar voorbeelden noemen. Voorzitter, we zien het in de krakers die een pand met allemaal spullen kraken en zelfs opnieuw kraken met een beroep op huisvredebreuk. We zien in de protesten op de Radboud universiteit, waar uiteindelijk geen rekening gehouden werd met de veiligheid of spullen van anderen. Maar gelukkig, voorzitter, zien we ook een Nijmegen waarin mensen samenkomen waarin ook mensen vreedzaam samenkomen om een geluid te laten horen tegen mensonterend onrecht in Gaza, waarin mensen samenkomen om elkaar te helpen. Dat is het Nijmegen van ons allemaal, waarin wij als CDA willen investeren. Dat hebben we als CDA eerder gedaan met onze motie voor een dieren buddy tegen eenzaamheid en door ons in te zetten voor dak en thuislozen. Onze stad is groter dan ik. En het CDA wil hiermee verder gaan en daar gaan we wel doen door ongelijk te investeren, om iedere Nijmegenaar gelijke kansen te geven.

Het CDA geeft liever extra geld uit aan voorzieningen in Lindenholt en Dukenburg dan dat we het gelijkmatig over de stad verdelen. Als CDA deden we dat eerder door te pleiten voor de komst van poppodia <malen> in Dukenburg want, voorzitter, in Oost kennen wij het beeld van een Nijmegenaar die goed mee kan komen, die gelukkig geniet van een <poker bol> die het trotse visitekaartje vormt van progressief Nijmegen. Maar Nijmegen is complexer dan dat. We hebben namelijk een Nijmegen van twee snelheden.

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

Mark Buck en Marjolijn Mijling waarschuwden er op deze plek daarvoor en nu doe ik het weer en nu komt het zelfs uit, want in Dukenburg en Lindenholt als voorbeeld komen de mensen niet zo makkelijk mee met deze progressieve vaart der volkeren. En daarom moeten we ongelijk investeren door mensen in die stadsdelen en andere wijken fatsoenlijke wegen te geven, fatsoenlijke scholen, fatsoenlijke winkels en horeca. En daarmee investeren we juist heel gericht in dat deel van de stad die de investering het beste kan gebruiken. En voorzitter. Het CDA is daarom onbestaanbaar om nu te gaan bezuinigen op kansengelijkheid en die gelijke kansen juist niet meer te bieden, aangezien daar de prioriteit zou moeten liggen. Het CDA staat namelijk voor een stad waarin we als samenleving zorgen voor elkaar, waarin we weggaan van het eigen belang en de zwakkere weer gewoon laten meedoen met inkomsten, ondersteuning die mensen in nood, met doorbraken helpt uit de problemen. En met buurtteams die de mens en het gezin achter de problemen centraal stellen, met extra investeringen. In die scholen waar kinderen geen schoolreisje of gezond ontbijt vanuit huis mee kunnen krijgen. En met die koers willen het CDA zorgen dat we samen kunnen leven in een fatsoenlijk Nijmegen, een stad waarin iedereen iemand, niet alleen voor zichzelf zorgt, maar ook voor ons allemaal.

Het CDA zal daarom de begroting die het college binnenkort zal presenteren, toetsen aan de volgende drie criteria. Ten eerste zorgt het voor een stad die zorgt voor een koers dat de zwakkere weer mee kan doen en versterken de samenleving die voor elkaar zorgt. En ten tweede draagt de koers bij aan onze gemeenschappen, gaat het een Nijmegen van twee snelheden tegen en zorgt het dat we fatsoenlijk gaan samenleven en ten derde een belangrijke, komt het college haar afspraken na en zijn we een betrouwbare overheid. Voorzitter, als we de koers die het college nu voorstelt beschouwen langs deze criteria, dan is het college CDA nog niet gerust of dit de juiste koers is. Het CDA geeft daarom graag onze richting mee en zien graag dat het college in de stadsbegroting daarop zal afstemmen. En voorzitter, dan wil ik het allereerst hebben over gemeenschappen. Voor het CDA staat de koers van onze mooie Nijmegen in de schaduw van de bezuinigingen van de aankomende regering, bijvoorbeeld op gemeentes en op het sociaal domein. We weten dat Nijmegen flinke bezuiniging staat te wachten en we zien dan graag dat dat in elk geval niet gaat gebeuren op verenigingen, sportclubs en buurthuizen want voorzitter, dat zou een makkelijke manier zijn om geld binnen te halen, maar waarvan af moeten blijven van bezuiniging op verenigingen en buurthuizen maken onze samenleving op termijn kapot.

Wat het CDA betreft, investeren we juist meer in plekken om samen te komen. We investeren in verbondenheid en levendigheid in onze buurten, verenigingen en ontmoetingsplekken en als het college dat niet doet, dan komen wij in de begroting met voorstellen hiervoor. Ten tweede voorzitter over zorgen voor elkaar. Een belangrijke prioriteit voor het CDA is dat we met ons allen gaan zorgen dat iedereen mee kan doen in de stad. We weten ook dat aankomende kabinetten flinke bezuinigingen staan te wachten en die voornemens zijn te verhalen op zorg en op gemeentes, en we lezen daarentegen ook dat het college blijft investeren in jeugdzorg, wat het CDA op zichzelf kan toejuichen. Jongeren hebben te maken met een ongekende hoeveelheid problemen en we moeten onze jongeren daarbij helpen. Onze CDA-fractie komt bij de begroting daarom met voorstellen voor mentaal welzijn voor jongeren, zodat ook kunnen voorkomen dat jongeren in de jeugdzorg terechtkomen. Maar voorzitter, het CDA vraagt zich af hoe het college in de toekomst in het gat gaat springen dat het Rijk creëert, want we weten dat er bezuinigd worden op gemeentes, op de GGD, op de zorg. Steeds als onze stad meer geld uittrekt voor iets wat het rijk moet doen, kan Nijmegen minder geld uitgeven aan andere prioriteiten op zorg.