Woordelijk verslag 19 juni 2024

Woordelijk Verslag Nijmegen Besluitronde (raadsvergadering) Datum Tijd Locatie Voorzitter Griffier Aanwezigen

19 juni 2024

19-06-2024 19:30 - 0:25 Stadhuis - Raadzaal H. Bruls S. Ruta Jasmijn de Vries Kraaijeveld, Maarten Bakker, Cees de Beer, Eric Bender , Diede Beumer, Charlotte Brand, Gerry van Campen, Paul Eigenhuijsen, Jeanette Exel, Miranda Florussen, Adam Galijasevic, Jeannette Geers, Sander van der Goes, Nick de Graaf, Frank de Gram, Wendy Grutters, Michiel van Hoof, Abdulahi Hussen, Léonie Janssen, Niek Kraut, Eline Lauret, Quirijn Lokker, Delano van Luik, Maartje Maas, Biljana Markovic, Sophie den Ouden, Bart Salemans, Ruud Sewpersad, Marieke Smit, Marijke Synhaeve, Ayse Terzi, Rosalie Thomassen, Louisa Tumiwa, Michelle van Doorn, Toon van Gent, Erik Verschuren en Yurre Wieken Noël Vergunst, Grete Visser, John Brom, Tobias van Elferen, Jean-Paul Broeren, Cilia Daemen Omnummer 23

1 Opening en mededelingen Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Goede avond een ieder. Ik open hierbij de raadsvergadering van de gemeenteraad Nijmegen. Welkom, waarbij vanavond vooral het koersdocument natuurlijk in het midden van de belangstelling staan, maar ook nog een aantal andere zaken. Om te beginnen kan ik melden dat de heer Kraft en mevrouw Mijling afwezig zijn. En bij de, de plaats van de heer van Gent zie ik ook nog, behalve zijn aanbod die niet staan, dus die zal ook. Die komt, dat zeker mevrouw<...>, die komt terug. Nou, dat stelt helemaal gerust. Oké, nou, dan gaan we zo beginnen. Kijk even naar de griffier of nog andere mededelingen zijn. Dat is niet het geval. Ik kan in ieder geval wel al even aangeven dat we straks, na de behandeling van de eerste termijn of na de eerste termijn bij het Koersdocumenten we dan even schorsen want dat geeft gelegenheid, tenzij je al, al de aangekondigde moties in het ene amendement misschien qua aantallen nog meevallen want dan kunnen die even goed genummerd worden. En dan kan er tevens natuurlijk gebruikmaakt wordt van een versnapering pauze of iets anders nuttigs. Dus dat is niet per se om een tijdstip te noemen, dat hangt van alle inbrengen af. Nou, dat brengt me eigenlijk als vanzelf bij de agendavaststelling inclusief de orde van de vergadering.

2 Agendavaststelling inclusief de orde van de vergadering Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) De fracties van de SP, de Partij voor de Dieren, PvdA en GroenLinks hebben actuele vragen aangekondigd over huisvredebreuk bij bioscoop Carolus. Het behandeladvies van het raadsfonds eerste Voortgangsmonitor 2024 naar aanleiding ook van de gespreksronde van 12 juni is een hamerstuk vanavond als voorstel en ergens ook nog door de fractie van de Partij van de Dieren, SP en GroenLinks een motie buiten de orde aangekondigd, erkenning Palestijnse staat en die zal dan worden toegevoegd als agendapunt 5.2. Nou, gezien het aantal voorstellen wordt er niet gewerkt met spreektijd, maar dat wil natuurlijk niet zeggen door die zomaar los kunt gaan, dus daar zullen we goed opletten. Kun je met al deze voorstellen verenigen? In een spreekgestoelte staat hier en in mijn gezicht. Ja, iedereen kan hier mee eens zijn. Dat leidt ertoe dat het volgende punt is niet in de raadskamers behandeld en

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

voorgesteld deze als een hamerstuk te behandelen, dat gaat om 4.1. Daar kun je ook mee eens stemmen, neem ik aan. 3 Vragen van raadsleden aan het college Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Dan zijn we al bij het volgende punt, daar ga ik mevrouw Brand even vragen om de voorzittershamer over te nemen in het kader van vragen van raadsleden aan het college. Schuiven even alles opzij. Naam spreker 2: Mevrouw Brand ( Plaatsvervangend voorzitter) Goed, dan zijn we inderdaad aangekomen bij de vragen van raadsleden aan het college en daar zijn vragen aangekondigd door de fractie van SP, Partij voor de Dieren, P van de A en GroenLinks en ik begrijp dat ik de heer Wieken hiervoor het woord mag geven. Aan u het woord. Naam spreker 3: De heer Wieken ( Raadslid SP) Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, op 15 juli zijn leden van het collectief Jantien uit de voormalige Carolusbioscoop verwijderd, naar verluid op intimiderende wijze door bouwvakkers in dienst van de eigenaar. Het pand stond al jaren leeg, werd door Jantien gebruikt voor maatschappelijke initiatieven zoals een inloop voor dak en thuislozen. Het pand werd al langere tijd gekraakt door de sprake was van huisvrede en het zonder toestemming betreden komt dan neer op huisvredebreuk.

Inmiddels zijn de bewoners terug in het pand dus de huisvrede weer in ere hersteld, maar helaas werden ze daar wel geconfronteerd met doorgesneden elektriciteitskabels en doorgangswegen geblokkeerd door betonblokken. En de handeling of de eigenaar, die lijken daarmee direct de brandveiligheid in het complex en daarmee dat van de bewoners in gevaar te brengen. En dat brengt ons tot de volgende vragen. Eén: beschouwt het college deze actie ook als eigen richting, als strategie om zonder tussenkomst van de rechter een pand te ontruimen? Is het college het met SP, Partij voor de Dieren, PvdA en GroenLinks eens dat bewoners niet mogen worden ontruimd zonder tussenkomst van de rechter en dat dit net zo geldt voor krakers met huisvrede? Drie: de politie heeft na de ontruiming niet direct ingegrepen om de huisvrede te herstellen, maar heeft bewoners ondanks de bestaande huisvrede doorverwezen naar de rechter? Hoe beoordeelt het college deze aanpak? Vier: hoe beoordeelt het college het optreden van de eigenaar door de brandveiligheid van het complex in gevaar te brengen en welke stappen is het college bereid te nemen om deze onveilige situatie te verhelpen en de toekomst te voorkomen? Vijf, tot slot: is het college bereid om in gesprek te gaan met Jantien om een duurzame strategie te ontwikkelen voor maatschappelijke initiatieven georganiseerd vanuit het complex? Tot zover voorzitter.

Naam spreker 2: Mevrouw Brand ( Plaatsvervangend voorzitter) Dank u wel en dan ga ik direct naar burgemeester Bruls voor de beantwoording op deze vraag. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Burgemeester ) Ja, dank u wel voor de vragen. Laat ik dat nog eens precies gaan uitleggen, meneer Wieken, want toch even vooraf, het bijzonder aan deze casus is dat je de vraag moet stellen. Dat zoekt officier op dit moment ook uit, want die gaat erover of je wel sprake is van huisvredebreuk. Huisvredebreuk kan namelijk alleen maar bij een woning, dus een pand met een woonbestemming. En één ding is zeker, dit is een pand waar op geen enkele wijze een woonbestemming heeft, tevens het algemeen het een culturele bestemming zo mag samenvatten. Om die reden zijn we als gemeente via de ODRN ook op 30 mei gaan kijken van wat gebeurt er nu eigenlijk? Toen werden een paar mensen aangetroffen en verblijf, hoe raar het ook klinkt, is dus nog geen bewijs, dat er gewoond wordt, hoeft ook niet illegaal te zijn. En dat maakt de zaak heel, heel complex, moet ik zeggen. En dan ga ik in op uw vragen. Uw eerste vraag, kijk de situatie dus wel bekend, die worden ook gevolgd, maar we zijn als

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

college natuurlijk niet aan zet. Het is nu echt aan het openbaar ministerie om te beoordelen of je überhaupt het over strafrechtelijke grenzen zijn, over overschreden. Uiteraard is het niet de bedoeling, maar dat geldt voor beide praktijken, je mag ook niet illegaal het bezit van een ander innemen. Die vraag had u ook kunnen stellen. Eigenlijk wel jammer door die die niet heeft gesteld en net zo goed mag je niet op niet legale wijze bezit weer terughalen, daarvoor moet je inderdaad de juridische weg kiezen. Maar hoeverre hier nu fout is gehandeld in strafrechtelijke zin, ja, dat wordt nu uitgezocht door de officier en dat gaat dan over zaken, is bijvoorbeeld de brandveiligheid geding gekomen? Is er sprake van eigen richting? In hoeverre is dat dan ook allemaal strafbaar? Ten tweede, uw vraag van, is het college het eens met de, met u, met uw fractie, die de vragen hebben gesteld? De bewoners niet mogen we ontruimd zonder tussenkomst van de rechter, zijn ook niet geld voor krakers met huisvrede. Nou ja, daar sluit ik aan wat ik net zei, het is al de vraag en dat wordt ook onderzocht of uw vooral sprake is van huisvrede en dat moet het openbaar ministerie dan ook beoordelen. Nogmaals, in zijn algemeenheid iets illegaal in bezit nemen mag niet en iets illegaal terugnemen mag natuurlijk ook niet. Beide is niet goed praten maakt ook wel zorgen.

De derde vraag is dan of de politie heeft ingegrepen, hoe beoordeelt het college een aanpak? Kijk, er worden altijd een wegen gemaakt, ook onder de hoede van de officier, want dit is geen openbare ordevraag dat niet mijn bevoegdheden of op dat moment moet worden ingegrepen of dat het ook op een andere manier gaan. En laten we even reëel wijzen, hier wordt van beide kanten wel raar opgetreden, bedoel mensen die gaan kraken, zijn fout bezig en een eigenaar die op een eigen manier daarmee omgaan, zonder de rechter de hulptroepen, zonder juridische weg te behandelen, met dat geld voor beide partijen. Dus ik laat ik zo zeggen, ik heb wel begrip voor de opstelling van de officier, dat die nou hier niet gelijk overal de politie op laat af gaan, daar zijn andere wegen voor. De vierde vraag, die ligt zeker op het pad van het college. Ik zei u al op 30 mei hebben we als college via de ODRN hè, die doet dat namens ons al, is er al geschouwd, van wat is daar eigenlijk aan de hand? Nou, dat leidt niet direct tot reden tot actie. Nadat gebeurd was, wat gebeurd is op de vroege zondagochtend hè, dus ik zeg even de bouwvakkers tussen haakjes, want dat is ook geen beschermd begrip voordat we allerlei mensen gaan neerzetten. Je had het net zo goed mijnwerkers kunnen noemen of mensen om het heel algemeen te houden.

Ja, ik zeg dat, dat klinkt wat lachwekkend en ik zeg heel bewust omdat over wat er feitelijk gebeurd is, verschillen de meningen nog tot op de avond van vandaag. U begrijpt waar ik het doel. Toen die gebeurtenissen zijn gebeurd op zondagochtend hebben we gelijk gezegd van nou, wat zou daar nu zijn gebeurd, want er staan nu bij mensen ingaan, kan er wel eens een onveilige situatie ontstaan. Brandonveiligheid, maar ook vluchtwegen, dat is ook de constatering die maandagochtend of maandag is gedaan door de inspecteur van, van de ODRN. Zelfs zodanig tot de acuut moest worden opgetreden dat was de bedoeling om dit dinsdag te doen. Dus de ODRN is dinsdag teruggaan en heeft toen gemerkt dat de krakers zelf een aantal maatregelen hebben genomen, waardoor ze in ieder geval konden zeggen dat vanuit de bestemming cultuur geredeneerd er geen acute situatie was. Let op wat ik zeg vanuit de bestemming cultuur geredeneerd, daar slapen is waarschijnlijk gewoon onveilig. Dus het is heel erg belangrijk om het onderscheid te doen en dat zullen we nu de komende dagen dus ook blijven volgen, in hoeverre er bijvoorbeeld aanvullende maatregel of optreden nodig is of wat we constateren dat daar mensen slapen. Want dat is wel onveilig en dat is ook logisch, want je kunt via een vrijgemaakte vluchtweg wel snel naar buiten gaan.

Maar als je een diepe slaap bent, na een harde dag, dan kan je wel eens te laat zijn, want er zijn natuurlijk geen installaties die dan goed waarschuwen, zoals in een normaal woonhuis of een inrichting die daarvoor door gaat, denk aan een zorginstelling, wel het geval is. Ten slotte, is het college bereid om een gesprek gegaan met Jantien om een duurzame strategie te ontwikkelen voor maatschappelijke initiatieven georganiseerd vanuit het complex. Nou, allereerst lijkt het mij iets tussen de eigenaar van het complex en degenen die nu zijn en ik heb niet de indruk op de eigen, want complex daaraan wil meewerken. Dat lijkt me al een onoverkomelijke barrière om te gaan en het college wil altijd graag met iedereen in gesprek gaan die op legale wijze zijn of haar weg zoekt in de, de samenleven. Tot zover. Naam spreker 2: Mevrouw Brand ( Plaatsvervangend voorzitter)

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

Dank u wel. En dan kijk ik even of er nog aanvullende vragen zijn, dan begin ik even bij de fracties die de vragen hebben gesteld, dat is het geval. De heer Wieken. Naam spreker 3: De heer Wieken ( Raadslid SP) Dank u wel, voorzitter. Ook dank aan het college voor de beantwoording. Ik had nog één vervolgvraag namelijk, wat het college doet om verdere incidenten van eigen richting in deze casus of andere casussen te voorkomen? Naam spreker 2: Mevrouw Brand ( Plaatsvervangend voorzitter) Goed, dan kijk ik verder nog rond of de initiërende fracties nog iets willen vragen, dat is het geval, mevrouw Lauret. Naam spreker 4: Mevrouw Lauret ( Raadslid Partij voor de Dieren) Dank u wel, voorzitter. Ja, het college noemt het argument van dat er geen woonstemming op het pand zitten en dat het daarom wel eens zou kunnen zijn, dat huisvrede niet hier gebroken is. Maar is het college dan ook van mening dat anti-krakers in bedrijfspanden dan ook geen huisvrede hebben? Graag uw reactie. Naam spreker 2: Mevrouw Brand ( Plaatsvervangend voorzitter) Dank u wel. Andere nog? Ja, dat is de heer Sewpersad, gaat u gang. Naam spreker 5: De heer Sewpersad( Raadslid Stadspartij Nijmegen) Dank u wel, voorzitter.

Mijn vraag is, is het misschien nu niet een uitgelezen moment om gezien, een uitgelezen moment om met de eigenares een keer in het gesprek te gaan om te kijken wat zijn planning is, omtrent de toekomst van, van bouw en verbouw van het pand. Dat het wat rust gaat bieden op het vlak. Dank u wel. Naam spreker 2: Mevrouw Brand ( Plaatsvervangend voorzitter) Dank u wel en dan zie ik de heer Kraut van de fractie van de VVD. Naam spreker 6: De heer Kraut ( Raadslid VVD ) Ja, voorzitter, dank u wel. Want de criminele organisatie Jantien blijft maar misdrijven plegen en dat dit keer zelfs maandag onder de ogen van de politie. De VVD is blij met de antwoorden van de burgemeester. Ik hoop dat het om tot een wijs besluit komt en tot ontruiming snel overgaat. Ik heb wel één vraag en de burgemeester, namelijk heeft de burgemeester begrip voor de stemming in de stad en dat lees je bijvoorbeeld onder de comments in de Gelderlander, dat het onbegrijpelijk is, dat criminelen kennelijk ongestoord in Nijmegen hun gang kunnen gaan en dat rechtmatige eigenaar het nakijken heeft. Heeft de burgemeester begrip voor die stem? Naam spreker 2: Mevrouw Brand ( Plaatsvervangend voorzitter) Goed, anderen nog? Nee, dat is niet het geval. Dan geef ik in tweede termijn het woord aan de burgemeester voor beantwoording.

Naam spreker 1: De heer Bruls ( Burgemeester ) Leiding groot is om met de vraag van die laatste vraag van de heer Kraut te beginnen, zal ik het toetje bewaren, zoals hoort dat het laatst. Allereerst de heer Wieken, u vroeg van hè, hoe kun je of kunnen we voorkomen dat er gevallen van eigen echter nog kunnen voorkomen? Uiteraard is er met de eigenaar contact geweest. Dat is al vaker geweest en die is natuurlijk via de officieren duidelijk te verstaan gegeven van in hoeverre je hierachter zit, want zelfs over die feiten wordt nog door sommigen getwist heb ik gemerkt. Dit kan natuurlijk niet de bedoeling zijn en er wordt natuurlijk ook wel extra op gelet. Maar het bijzonder van de situatie natuurlijk wel dat de mensen die in alle eerste gekraakt hebben ook niet legaal bezig zijn. Dus je bent de ene partij die niet legaal bezig bent,

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

beschermen, c.q. aan het oproepen tegenover de andere partij die legaal weet. Dat is wel het verschil, dat is ook verschil, mevrouw Lauret met antikraak zitten. Dat gebeurt dus met instemming van de eigenaar en als er geen woonbestemming op is, dan moet dat ook afgestemd worden met ODRN en ons. Want ja, in principe mag je daar niet wonen. Maar dat is natuurlijk wel een fundamenteel verschil of je daar met instemming zit of niet met instemming en dat moeten we toch met zijn allen, welke politieke bril ook, hebben kunnen begrijpen, tot in Nederland wat eigendom schrijft, nou helemaal zwaar verankerd is. Zo is, dus dat is geen huisvrede te noemen. Meneer Sewpersad vraag in gesprek met de eigenaar. Ja, de gesprekken als je bedoelde of de toekomst, die zijn. Er is ook wel wat contacten geweest. Je kunt van alles vinden over tempo of niet tempo, daar laat ik maar vanavond maar niet over uit. Maar nu concreet, op deze casus is er natuurlijk ook een beroepte eigenaar van kijk, als je wat wil, kies dan de juridische weg, als je wilt dat dit opgelost wordt. En ga niet op die manier het gesprek tussen haakjes aan, als ik het zo mag uitdrukken en de heer Kraut vraagt of ik begrip heb voor allerlei mensen. Nou, u kent mij, ik heb een ruim hart. Dus ik heb begrip voor iedereen, maar ik heb geen begrip voor als ze oproep worden gedaan, van laten we het dan maar gaan regelen.

Ik snap heel erg goed ik vind het zelf ook heel lastig uit te leggen hoe de Nederlandse wet en regelgeving in mekaar zit. Ik heb net een poging gedaan bij de start van de antwoorden op de vragen van de heer Wieken om iets uit te leggen en er is nog veel ingewikkeld. Dat is ook heel vervelend, dat vindt ook de officier, kan ik u zeggen en de politie heel ingewikkeld. Dat je allerlei situaties aantreft waar verschillende rechtsregime civielrechtelijk strafrechtelijk en bestuursrechtelijk naast mekaar lopen. Ja, zoals het land zoals de rechtstaat opgebouwd. Maar nogmaals, begrip hebben is niet hetzelfde als iets goedkeuren. Naam spreker 2: Mevrouw Brand ( Plaatsvervangend voorzitter) Dan dank ik u allen en zijn we het eindig komen de vragen van de Raad aan het college en dan geef ik weer het woord terug aan u, voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Zo kun je zelfs op de vierkante meter nog stevig in beweging komen, wat op zich niet slecht is. Ik spreek voor mezelf. Goed, we gaan verder met juist met een interruptie wil plegen. Nee, dat hoeft toch niet! Dan gaan we naar de hamerstukken hè, ja, onder vier, voor de punten vier, één en vier twee is geen spreektijd gevraagd en daarom is ook ingestemd met deze voorstellen. Dat is het geval.

4.1 Raadsvoorstel Bindend advies aanvraag omgevingsvergunning Hatertseweg 95 (49/2024) Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Dat brengt ons bij: ja, het eerste van twee debatstukken zo meteen hebben we nog de actuele motie, maar allereerst natuurlijk onder 5.1, het raadsvoorstel met het koersdocument 2025 en we hanteren daarbij de volgorde van sprekers vanuit uw <...> ook bij de begroting doen. 5 DEBATSTUKKEN Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Dus mag ik namens de PvdA- fractie mevrouw Brand, ja, nee, ik ik, ik ging daarvan uit, maar ik heb hier geen naam aan, dus ik kijk verwachtingsvol naar u. Naam spreker 2: Mevrouw Brand ( Raadslid PvdA) Voorzitter, vanavond staan we stil bij het koersdocument en dit is natuurlijk de opmaat naar de stadsbegroting 2025-2028. En met dit koersdocument legt de Raad afwegingen en uitgangspunten vast die de kaders vormen van de begroting van het najaar. En eigenlijk bespreken we wat voor een stad we willen zijn, want zoals u allen weet,

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

politiek is keuzes maken, zeker in politiek en financieel woelige tijden. En net als vorig jaar zijn de uitdagingen niet mals. Er is nog steeds sprake van schaarste op tal van gebieden, zowel in de financiële middelen, maar ook in materialen, stikstofruimte, arbeidskrachten en capaciteit op het elektriciteitsnet. En waar vorig jaar echt harde keuzes nog vooruit konden worden geschoven, ziet het college nu de noodzaak tot het maken van concretere keuzes en prioriteiten. En het moet me wel van het hart dat de echte concrete keuzes en prioriteiten nog missen in dit document. We zien slechts contouren. Eventuele vergezichten, geen stippen maar vlekken op de horizon die ook nog kunnen verschuiven. Immers, veel is nog onduidelijk en moeten de komende maanden nog verhelderd worden, en dat maakt het debat van vanavond niet eenvoudiger, want eigenlijk schuift het college toch wat grote keuzes voor zich uit. Wat, wat kan er wel en wat kan er niet? En dat zien we dan pas in het najaar. En daarbij constateer ik dat de Raad en dat is natuurlijk haar goed recht met heel veel moties en amendementen komt. En een groot deel daarvan vindt de PvdA eigenlijk niet passen bij dit koersdocument. Het echt labelen van keuzes vinden wij iets voor de begroting. Wat we hier vanavond doen, is koers bepalen en de hoofdlijnen met elkaar uitzetten dit details worden later duidelijk.

Nou, in elk geval is heel helder dat de schaarste invloed hebben op ambities die we als gemeente hebben. Zo heft beperkt de ruimte op het energienet direct impact op onze grootste bouwplannen op de verduurzaming van woningen en op bedrijven, en ook bijvoorbeeld op de laadcapaciteit en daarmee ook direct op de mobiliteit. Ook de krapte op de arbeidsmarkt zorgt voor druk op instellingen en bedrijven in onze stad, maar ook op onze eigen gemeentelijke organisatie. En bovenop dit alles zijn er dus wederom minder financiële middelen, een giftige cocktail die voor weinig vreugde zorgt. Ook Den Haag staat niet onder een gunstig sterfte. Na een lange kabinetsformatie klopt er aan de horizon een kabinet waarvan voor de gemeentes vooralsnog weinig hoopvol valt te verwachten. Er komt opnieuw niet het broodnodige extra geld voor het gemeentefonds en niet uit te sluiten veld dat er nog meer taken gedelegeerd worden door het Rijk aan de gemeentes. Dat brengt ons onvermijdelijk bij de vraag wat voor stad willen we zijn? En voor de PvdA is dat eigenlijk heel duidelijk, en dat hebben wij hier vaker betoogd we zijn een sociale stad, een stad waar de gemeente er is, voor de mensen die dit hardst nodig hebben. Juist in onzekere tijden moet de lokale overheid, de gemeente, betrouwbaar zijn, want wij voelen voor de inwoners het meest dichtbij. Onze inwoners verdienen.

Een gemeente waar je altijd van op aankomt kunt als het nodig is, die uitgaat van vertrouwen in plaats van wantrouwen. Dus we kiezen voor keuzes en prioriteiten met het hart voor de stad en voor haar inwoners. Als er schaarste is en vrijwel alle randvoorwaarden dan wordt het wel erg ingewikkeld om die ambitie waar te maken, en dat vraagt dus ook echt om prioriteren en het maken van onvermijdelijke keuzes. En het college komt in het koersdocument eigenlijk met drie keuze: richtingen. Allereerste prioritering en temporisering in het ruimtelijk domein. Nijmegen is en dat verbaast ons allen natuurlijk niet een geliefde stad om in te wonen en we kennen helaas nog steeds een groot tekort aan betaalbare woningen. En ik herhaal het nog maar eens een keer: wonen is een recht en woningen zijn om in te wonen en niet om mee te beleggen. De gemeente moet de regie nemen in het woonbeleid en sturen waar zij kan. En in die beperkte ruimte waar we bouwen aan een nog mooiere stad, gaat het onvermijdelijk ook over bereikbaarheid en mobiliteit, want ook die ruimte is schaars. Voor de PvdA gaat het dan ook om goed en toegankelijk openbaar vervoer, een betaalbare deelmobiliteit.

Mijn partij kan zich erin vinden dat het college ervoor kiest om, gezien de grote ambities en zorgvuldig keuzes te maken met het oog op de netcongestie en de krappe arbeidsmarkt, en daarom op inhoudelijke gronden afwegingen te maken die passen bij de koers van de stad. En het is ook goed om de prioritering van de ruimtelijke projecten daarbij gebruik te maken van de door de Raad vastgestelde contouren visie, om contourennotitie omgevingsvisie met daar aangekoppeld belangrijke waardes als sociale impact pact en leefbaarheid. Het is bovendien ook te begrijpen dat het college kiest voor een richtlijn van een maximum van 90 miljoen euro per jaar aan investeringen. De tweede keuze die het college voorlegt betreft het sociaal domein. Er is een toename van de vraag naar de individuele Wmo-ondersteuning en jeugd zelf, maar het college is echt op te lopen tegen financiële grenzen, met daarbovenop krapte op de arbeidsmarkt en ook nog eens toenemende vergrijzing. Het college stelt daarom voor om miljoenen te bezuinigen en wil

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

tegelijkertijd prioriteit geven aan hen die de ondersteuning bij jeugd en Wmo het hardste nodig hebben. En dat is een Nobel streef, maar in de praktijk zien we dat het misgaat steeds meer mensen krijgen niet de hulp die ze nodig hebben, jongeren met zware problemen staan geregeld op de wachtlijst of moeten terugvallen op de buurtteams en door strengere budgetplafonds op te leggen lopen we het risico dat nog meer mensen buiten de boot vallen. En ja, we noemen het hier of het college noemt het hier ombuigingen maar eigenlijk zijn het gewoon bezuinigingen. Dat klinkt minder gezellig, maar dat is het ook en daarom komen wij samen met de Partij van de Dieren en het CDA met de motie niet de dupe van het systeemplafond omdat we kosten wat het kost willen voorkomen dat mensen niet de zorg krijgen die ze wel nodig hebben. De gemeente heeft een verantwoordelijkheid voor continuïteit en kwaliteit van de zorg aan onze inwoners en wij vragen het college dan ook om haar mooie belofte hard te maken. Er moet een alternatieve zorgvoorziening zijn die zelf de zorg vraag kan faciliteren. En daarbij vragen we de motie ook om op het voorstel van hardheidsclausule uit te werken en die voor te leggen aan de Raad. Ik lees overigens dat aangaande sociaal domein.... Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Ja, mevrouw Synhaeve, bij interruptie.

Naam spreker 7: Mevrouw Synhaeve ( Raadslid D66 ) Ja, dank u wel voorzitter. Voorzitter, de jeugdwet is heel duidelijk. Hè, dus de jeugdwet zegt: elk kind die dat nodig heeft, heft het recht op passende zorg. Het kan en het zal dus nooit zo zijn dat er in Nijmegen kinderen die dat nodig hebben geen hulp meer kunnen krijgen omdat we werken met budgetplafonds. Dat weet de PvdA ook en waarom beweert u dan hier het tegendeel. Naam spreker 2: Mevrouw Brand ( Raadslid PvdA) Nou, mevrouw Synhaeve, ik beweer niet het tegendeel. Er wordt gewoon bezuinigd. Dat is harde feit en natuurlijk willen we dat iedereen gewoon de juiste zorg heeft. We willen dat de juiste zorg bij de juiste instanties komen, dat zware zorg niet terechtkomt bij de buurtteams dat het niet bij jongerenwerkers terechtkomt waar het niet hoort. Wij willen harde garanties van het college dat dat niet misgaat en dat is waar deze motie toe oproept. Naam spreker 7: Mevrouw Synhaeve ( Raadslid D66 ) Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, u beweert wel of de PvdA beweert wel het tegendeel. Het staat letterlijk in deze motie. Ik citeer het instellen van budgetplafonds kan ervoor zorgen dat mensen aan het begin van een jaar wel worden geholpen en aan het eind van datzelfde jaar niet meer, indien het plafond is bereikt. Dat is gewoon feitelijk onjuist.

Naam spreker 2: Mevrouw Brand ( Raadslid PvdA) Ja, mevrouw Synhaeve, ik ben het gewoon niet met u eens. Kijk, ik snap dat dat u dat u zegt, er gebeurt heel veel, dat zie ik ook, maar dat wordt gewoon bezuinigd. Dit college kiest ervoor om een budgetplafond op te leggen en daardoor kunnen er mensen in de knel komen. Dat is een risico wat we lopen, wat we dagelijks lopen, wat we ook dagelijks in de praktijk zien en daar willen wij harde randvoorwaarden met elkaar over afspreken zodat dat niet misgaat in de toekomst, dan gaat gewoon minder geld die kant op en we moeten borgen dat de zorg die nodig is, dat die gewoon bereikt wordt voor iedereen die dat nodig heeft. Ik lees overigens dat aangaande sociaal domein het college betreffende de schaarste aan menskracht en middelen in gesprek wil met de gemeenteraad, de stad en onze subsidie en contractpartners. En mijn oprechte vraag is hoe, wanneer en op welke termijn, want er is echt wel wat te doen in het sociaal domein en de tijd is kort. De begroting komt eraan. Dus ik ben heel benieuwd hoe het college daarnaar kijkt. Dan de derde koerswijziging van het college betreft de externe en interne dienstverlening, en daar moet de komende jaren veel gebeuren. Maar ook in deze sector is er een groot tekort aan arbeidskrachten. Daardoor staat de uitvoeringskracht van ons

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

beleid en ambities onderdrukt. Dat is overigens een probleem wat niet uniek is in Nijmegen, helaas maar bij alle gemeentes en overheden speels. De gemeente is dan gebaat bij een goed strategisch HR-beleid gericht op de lange termijn, want je moet nu investeren om daar in de toekomst profijt van te hebben. En daarom dienen we met de Partij voor de Dieren, het CDA, GroenLinks en de Stadspartij de motie een aantrekkelijke en toekomstbestendige werkgever in, waarin we eigenlijk vragen om een actief stage beleid, het MBO, HBO en WOinstellingen in onze stad. Kijk maar eens naar een willekeurige vacature voor de gemeente. Ook die van ons, want negen van de tien keer wordt er gevraagd om een HBO of WO werk of denkniveau. Durft nu eens echt verder te kijken en een echt divers en inclusief te zoeken naar nieuwe mensen en zorg dat als je die mensen eenmaal binnen hebt, dat je ze echt kunt binden aan onze mooie organisatie. Voorzitter, laat onze hartenkreet richting begroting helder zijn, zet niemand in onze geliefde stad buitenspel. Daarom kiest de PvdA voor om als uitgangspunt in het koersdocument op te nemen dat de gemeentelijke inkomsten mogelijk verhoogd worden. Juist gezien de financiële zware tijden en ik begrijp heus wel dat dat niet de eerste keuze is en niemand staat direct juichen op de banken.

Maar als het moet, doe het dan eerlijk en zorg dan dat de extra lasten landen bij de meest kapitaalkrachtige in onze stad. En in een tijd van financiële krapte en schaarste blijft het aloude PvdA adagium sterkste schouders, zwaarste lasten nog steeds actueel en daarom dienen wij met de SP het amendement roeien met de riemen die je hebt in. Dank u wel. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Ik dank u. Dan is vervolgens het woord aan de heer Lokker namens GroenLinks-fractie. Naam spreker 8: De heer Lokker( Raadslid GroenLinks) Dank u wel, voorzitter. Over bewegen op de vierkante meter gesproken. Ik had gewoon door het midden moeten komen natuurlijk maar goed. Voorzitter, voorzitter, het koersdocument gaat over de toekomst van onze stad, onze lieve sociale en gemoedelijke stad. Maar ons Nijmegen ligt nu nog meer dan ooit in een guur rechts land waar de rechtsstaat onder spanning staat, waar extreemrechtse ministers verantwoordelijk worden voor de opvang en zorg voor mensen die naar ons land vluchten en waar de meest kwetsbare mensen in onze samenleving niet worden beschermd, maar vertrapt voor de financiële belangen van de rijkste. Het hoofdlijnenakkoord en de keuzes van de nieuwe regering sterken de GroenLinksfractie erin dat we in Nijmegen nog steviger moeten vasthouden aan onze idealen.

Als we het hebben over de toekomst van onze stad, dan moeten we ons de vraag stellen: van wie is onze stad eigenlijk en voor wie is ons Nijmegen en welke rol heeft de overheid en de gemeente in die stad? We leven helaas in een tijd waarin de overheid steeds meer een rol krijgt in het faciliteren van grote bedrijven en economische belangen. Door soepelere wetten, belastingkorting en fossiele subsidies. Trekken regeringen eindelijk een keer een streep om te beschermen wat kwetsbaar is, zoals onlangs deze week met de Europese natuurbeschermingswerk, Dan wordt de overheid verweten de economie kapot te maken. Als het aan GroenLinks ligt, zou de overheid, en dus ook de gemeente Nijmegen ervoor moeten zorgen dat inwoners fijn kunnen samenleven, ze in een prettig en een betaalbaar huis, in een groene omgeving een gezond en gelukkig leven kunnen leiden. Wanneer we op deze manier naar de overheid kijken, gaat de discussie niet over of mensen recht hebben op zorg en ondersteuning, maar gaat het over de plicht die de overheid heeft om inwoners deze te geven. Wanneer de overheid faalt om niet de minimale omstandigheden te creëren voor een leefbaar bestaan, wordt dat in Vlaanderen met een mooi woord voor een ongelooflijk Trieste situatie onder bescherming genoemd.

Helaas leven in een land waar onder bescherming niet alleen veelvuldig voorkomt maar waar het landelijk zelfs een beleidsdoel is geworden. In het niet verhogen van het minimumloon, het niks doen aan de situatie in de jeugdzorg de al mensonterende staat van de vluchtelingenopvang doelbewust te verergeren en alle ambities voor natuurbescherming en het tegengaan van klimaatverandering weg te gooien ten gunste van het grote geld. En die onder bescherming voorzitter, die kunnen we in Nijmegen niet laten gebeuren. Nu we in Nijmegen koers bepalen en kiezen we wat we voor stad we willen zijn, is het des te belangrijker om ook de rol van de overheid

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

hierin helder te hebben. Wat ons betreft is dat duidelijk. De gemeente moet alles in het werk stellen om iedere Nijmegenaar gelijkwaardig mee te laten doen. We zijn dan ook blij om te zien in het koersdocument dat het college aan de slag blijft om precies dat te doen. We zijn het aan onze inwoners verplicht om te zorgen voor voldoende betaalbare huizen. Daarom blijven we in Nijmegen de woningnood aanpakken door de ontwikkelingen in Winkelsteeg het stationsgebied waar we investeren in juist betaalbare huizen, voorzieningen en meer groen en natuur in onze bestaande stad. We zijn het aan nieuwe Nijmegenaren verplicht om te zorgen dat ze veilig en fijn in onze stad thuis kunnen komen. Daarom blijven we in Nijmegen gastvrij voor vluchtelingen, met of zonder papieren, begeleiden we ze en helpen ze hun nieuwe huis en plek in onze stad te vinden. We zijn het aan onze natuur en klimaat verplicht om ze te beschermen, dat we ervoor zorgen dat de natuur en de biodiversiteit in en rond Nijmegen versterkt wordt en dat we investeren in een publiek warmtenet waar duurzame warmte betaalbaar aangeboden wordt, juist in de armere wijken als eerst. We zijn het aan onze kwetsbare inwoners verplicht om ondersteuning te geven wanneer ze dit nodig hebben. Daar moeten we dan ook op blijven inzetten.

We zien in dit koersdocument en dat is natuurlijk niet voor het eerst dat de groei van het aantal mensen die zorg en ondersteuning gebruiken en de kosten van deze zorg en ondersteuning toenemen. Bovendien zien we dat tekort op de arbeidsmarkt de komende jaren zullen zorgen voor capaciteitsproblemen in die zorg en ondersteuning. Om op korte termijn want zo snel kan het al gaan de zorg en ondersteuning voor iedereen te kunnen blijven organiseren, moeten we nu ingrijpen in het sociaal domein, want anders zullen kwetsbare Nijmegenaren in de nabije toekomst geen zorg en ondersteuning meer kunnen krijgen. De taakstellingen die het college voorstelt snappen we, maar dat moet geen doel op zich zijn. Blind bezuinigen heeft op de korte termijn misschien het juiste effect onderaan de streep, maar op de lange termijn zal dit zorgen dat juist voor meer kosten en bovendien ook nog veel meer problemen voor de mensen in onze stad. Daarom dienen we samen met de Stadspartij, D66, PvdA en het CDA, dacht ik maar anders is dat alvast een hoop de motie een zorgplan voor Nijmegen in, waarmee we het college vragen om bij de begroting met een plan te komen voor het sociaal domein en vooral ook duidelijk te maken wat de gevolgen zijn voor onze inwoners die zorg en ondersteuning ontvangen.

Daarnaast geven we ook voorwaarden en principes mee aan waar het plan aan moet voldoen, zoals bijvoorbeeld meer collectieve vormen van ondersteuning en innovatieve vormen, zoals bijvoorbeeld de was en strijkservice die al eerder als pilot is gestart. Ook roepen we in deze maand motie op om de sociale basis in onze stad op peil te houden. De sociale basis is de directe omgeving van onze inwoners, met voorzieningen, maar juist ook een netwerken in de buurt en in de wijk. Deze sociale basis moet op orde zijn, omdat deze preventief werkt. Het kan zorgen voor vroege signalering wanneer dat nodig is en we kunnen al heel veel mensen laagdrempelig helpen. Daarin op de op de goede manier investeren en dan ook juist investeren faciliteren van de netwerken van mensen in hun straat, buurt en wijk is daarin onmisbaar. Een ander belangrijk onderdeel van dat sociale basis in onze stad is cultuur. Het verbindt ons, biedt plezier, ontspanning, kracht en troost. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) De heer Wieken per interruptie. Naam spreker 3: De heer Wieken ( Raadslid SP) Dank voorzitter. Ja, ik al een vraag aan de heer Lokker over die motie. Beslispunt drie: noemt die sociale basis. Daarin moet worden onder andere informele buurt, netwerken verstaan, organisatie al actief zijn en dat mensen naar omkijken in de wijken.

Dat is natuurlijk hartstikke goed, maar in de context van waar we het hierover hebben, hè zorgplafond een beroep op zelfredzaamheid bedoel de heer Lokker noemt de taakstellingen de vandalen noemt dat gewoon bezuinigingen, in die context lijkt het toch wel een beetje op de participatiesamenleving van Mark Rutte. De overheid trekt zich terug en de maatschappij mag het oplossen. Dus hoe moet dat precies zien volgens GroenLinks, die sociale basis in deze context?

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

Naam spreker 8: De heer Lokker( Raadslid GroenLinks) Ja, dank u wel voor de vraag en dank, voorzitter. Volgens mij is het heel erg belangrijk dat we kijken naar de, de, de overheid. Zoals ik zei, is er voor de samenleving en volgens mij is één van de dingen die heel belangrijk is, is dat we niet dat we rekenen, inhouden dat er heel veel netwerken voor mensen zijn in hun straat, in een buurt, in een wijk, en dat we die versterken, zodat, zoals ik eerder zei, dat we ervoor kunnen zorgen dat mensen prettig kunnen wonen. En volgens mij is dat juist belangrijk om te investeren in die sociale basis, zodat we problemen voor kunnen zijn en niet pas erachter komen op het moment, op het moment dat mensen al veel meer problemen hebben, dat ze dan pas bij ons kunnen aankloppen dus daarom moeten we nu investeren in die sociale basis en dat zal ook zorgen dat uiteindelijk op de langere termijn en hopelijk ook al op de korte termijn mensen in onze stad minder zware zorg en ondersteuning nodig hebben, niet omdat het dan goedkoper is voor de gemeente, maar gewoon omdat ze minder problemen hebben. Naam spreker 3: De heer Wieken ( Raadslid SP) Ja, dan een vervolgvraag voorzitter. En ik ben volledig eens met antwoord van de heer Lokker maar dan ben ik benieuwd of de heer Lokker het ook eens is dat die sociale basis dus geen vervanging kan zijn van het zorgaanbod dat we hebben als gemeente.

Naam spreker 8: De heer Lokker( Raadslid GroenLinks) Nou, wat heel belangrijk is, die sociale basis is, betekent dat: je betekent twee dingen. Dat betekent in de eerste instantie dat het belangrijk is dat we faciliteren dat mensen in onze stad naar elkaar om kunnen kijken, dat ze voor elkaar kunnen zorgen wanneer dat nodig is, en dat ze daar ook ruimte voor krijgen. Het tweede stuk van die sociale basis, organisaties, voorzieningen in de wijk, dat is juist ook al de eerste vorm van zorg en ondersteuning. Dus het is juist op die laagdrempelige manier dat onze buurtteams en andere welzijnsorganisaties al heel veel betekenen. Die zijn geen vervanging voor de zorg, maar die zijn de passende zorg en ondersteuning voor mensen die ze nodig hebben. Is dat niet voldoende, dan hebben we de meer specialistische vormen van zorg en ondersteuning die we in onze stad nog steeds zullen hebben. Dank u wel dan wat ik al zei, cultuur verbindt ons, het biedt plezier, ontspanning, kracht en troost, maar we zien dat de kosten in de culturele sector stijgen door fairpay of terwijl het gewoon eerlijk betalen van mensen die in de culturele sector werken en door de ongelooflijk slechte plannen van het kabinet om de BTW op cultuur te verhogen. Verschraling ligt op de loer.

Met de motie fairpay verdient een eerlijk verhaal, dienen we samen met de Stadspartij, D66, Partij voor de Dieren de motie in waarin we vragen het college om ons te laten weten wat de gevolgen zijn voor de cultuursector van deze kostenstijgingen van zowel de Btw-verhoging als de fairpay en hoe we er in de toekomst in budgetten mee kunnen omgaan om deze op te vangen? Voorzitter, onze inwoners verdienen een fatsoenlijk leven, een niveau om te leven en we zijn het verplicht om ze dat te geven. Daarom blijven we investeren in inkomens, regelingen voor mensen die dat nodig hebben. We hebben eerder gevraagd op deze plek volgens mij een jaar geleden met heel veel andere partijen om het vereenvoudigen van die regelingen, maar wat GroenLinks betreft, moet dat echt sneller. Het college is er maar bezig, maar eigenlijk kan het ons niet snel genoeg zijn. Met de motie beter ambtshalve uitgekeerd dan ten hele gedwaald, wat ik persoonlijk een hele goeie vind voor de kerst. Maar de burgemeester let helaas niet op. Roepen we het college op om bij de tweede aanvraag over te gaan tot ambtshalve uitkering in plaats van opnieuw het opvragen en dan ook het controleren van de inkomensgegevens van de persoon in Nijmegen die die regeling aanvraagt.

We dienen deze motie samen in met de Partij van de Arbeid, Stadspartij, D66 en het CDA en dat is dus de motie beter ambtshalve uitgekeerd dan ten hele gedwaald. Voorzitter, in Nijmegen laten we onder bescherming niet zomaar bestaan. De gemeente heeft de plicht om te zorgen dat inwoners kunnen meedoen op een gelijkwaardige manier, dat we onze natuur en het klimaat beschermen en dat iedere Nijmegenaar een fijn huis, een prettige stad en een gelukkig leven kan hebben. Want wat er in de wereld en ons land ook mogen gebeuren, Nijmegen is van ons, een stad van iedereen. Dank u wel.

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) De heer Eigenhuijsen. Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Ja, ik kan natuurlijk niet. Voorzitter, in het koersdocument lezen we dat het college schrijft, onze financiële opgave is nu echter zo fors dat we geen enkele maatregelen a priori uitsluiten. Geldt dat ook voor de heer Lokker? Naam spreker 8: De heer Lokker( Raadslid GroenLinks) Nou, nee, als politieke partijen is natuurlijk zeker voor ons dat bepaalde dingen zullen we niet mee instemmen en andere dingen sneller. Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Kunt u mij een voorbeeld noemen waar u niet mee gaat instemmen. Naam spreker 8: De heer Lokker( Raadslid GroenLinks) Ja, ons verkiezingsprogramma nee, dat is flauw. Nee, er zijn heel veel verschillende dingen. Ik noemde een aantal dingen hier al voorbij. Het gaat echt over een basis, dat dat het heel belangrijk is, dat inwoners erop kunnen rekenen dat de gemeente voor ze zorgt en ze ondersteunt wanneer dat nodig is. Dat ik dat ook zie als een plicht van de gemeente. Dus het gaat niet over het feit dat mensen dan om hun recht komen vragen, maar een plicht om daar voor ons voor te zorgen.

Dus dat is bijvoorbeeld buurtteams, zorgen dat iedereen ook echt geholpen kan worden en dat we niet zeggen: oh, sorry het geld is op. Dat is ook helemaal het idee van die budgetplafond plafonds niet waarom het voor ons wel een reden is om daarmee in te stemmen. En zo zijn er nog talloze voorbeelden. Ik weet niet of je er eentje in gedachten heeft, maar anders maak het lijstje even af. Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Nee, het ging mij voornamelijk om de verhoging van de lokale lasten, want daar ging deze zin over en daar sluit het college geen maatregel uit. Is dat geldt dat voor GroenLinks ook, sluit u geen enkele maatregel uit voor de voor de verhoging van de lokale lasten. Naam spreker 8: De heer Lokker( Raadslid GroenLinks) Voor GroenLinks gaat inderdaad dat het verhogen van de lokale lasten om de inkomsten van de gemeente te verhogen, inderdaad, wat ons betreft prima kan. Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Dus, voorzitter, als ik zou mogen.... Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Ja, nog één vraag, want dan is het klaar met de heer Lokker. Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Dan is het klaar met de heer Lokker? Dan moet ik mijn speech vast gaan voorbereiden voor de volgende keer. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter )

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

Voor wat betreft zijn bijdrage in de eerste termijn. Maar ga uw gang meneer Eigenhuijsen.

Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Ja, dank u wel voorzitter. Ja, ik druk automatische knopje uit, want ik denk, we hebben spreektijd maar ik kan rustig laten lopen. Dus de heer Lokker is eigenlijk: als ik een voorstel doe voor het herinvoeren van de afvalstoffenheffing dan zegt de heer Lokker, dat is een fantastisch goed idee. Naam spreker 8: De heer Lokker( Raadslid GroenLinks) Nou, nee, want ik zal natuurlijk ook dat dat bij veel dingen die u zegt, zeg ik altijd wel een fantastisch goed idee, niet per se bij de afvalstoffenheffing, het gaat er voornamelijk over dat de, zoals in het vorige koersdocument zei, het college we vinden het onverantwoord om de lokale lasten te laten stijgen. In dat geval had het met de inflatie te maken. Nu zegt het college dat heel bewust niet. Daar kan ik mij prima in vinden. Ik denk dat het ook in deze tijd, wanneer we taakstellingen doen op het sociaal domein, waarin we zien dat het inkomen van veel mensen in ons in onze stad ook achterblijft terwijl rijke mensen echt makkelijker krijgen, vind ik het niet meer dan terecht om eerlijk te kijken of we bepaalde lokale lasten niet kunnen laten stijgen. Dat is niet perse de afvalstoffenheffing de hondenbelasting, is ook een afspraak uit coalitieakkoord daar zullen we ook niet gelijk aanzitten. Maar andere opties zijn er zeker.

Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Ja, meneer Eigenhuijsen, ik had al gezegd, we gingen afronden. Nog één vraag dan. Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Dan kom ik terug met de eerste vraag. Er zijn dus voor GroenLinks is het niet priori dat alle lasten verhoogd mogen worden. U gaat dus niet mee met het college? Nou ja, ik ga het nog een keer voorlezen. Onze financiële opgave is nu echt zo voorstellen we geen enkele maatregelen priori uitsluiten. Gaat u dus niet mee met het college? Naam spreker 8: De heer Lokker( Raadslid GroenLinks) Nee, want het college maakt zegt dat dat alles open ligt. Dat moeten ze ook doen, want het is uiteindelijk aan ons als raad om te beslissen welke dingen we willen, in meerderheid. Dus ik vind het zou vervelend zijn als college zegt: dat gaan we niet doen. Maar aan mij als politieke partij en als GroenLinks natuurlijk wel helder dat wij bepaalde dingen nooit zullen doen, andere dingen liever niet en sommige dingen heel graag. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Goed dank u wel, meneer Lokker nee, ik heb niet een nou een cirkeltje zijn ingegaan. Naam spreker 10: De heer Eigenhuijsen ( Raadslid VoorNijmgen.NU) Voorzitter, ik nog geen antwoord gehad op mijn eerste vraag.

Maar wat dan niet? U zegt sommige dingen niet, sommige dingen liever niet, wat dan precies niet. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) <...> zeggen, want die vraag heeft u ook al gesteld. Ik geef de heer Lokker nog één keer om te reageren en dan is het echt <...>.

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

Naam spreker 8: De heer Lokker( Raadslid GroenLinks) Nou, als het gaat over lastenverhogingen zijn er bijvoorbeeld coalitieafspraken zijn we eerder hebben we het er over gehad, daar hebben we van afgesproken daar blijven vanaf. Andere lastenverhogingen vind ik niet zo erg, of sommige vind ik juist een heel goed idee. Als het gaat over bezuinigingen of stoppen met dingen, want dat zijn natuurlijk ook maatregelen die je zou kunnen nemen, is het, zoals ik in de motie zeg, vooral heel belangrijk dat er een plan achter ligt en is gewoon blind bezuinigen voor ons nooit een optie. Het moet echt gaan over dingen waar een plan achter zit, en daarmee is natuurlijk vooral belangrijk dat onze identiteit als eerlijke stad waar iedereen gelijkwaardig mee kan doen, dat die bewaard blijft. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Goed, dank u wel. Dan is het woord aan de heer Wieken, namens de SP-fractie. Naam spreker 3: De heer Wieken ( Raadslid SP) Dank u wel, voorzitter. Kijken valt bijna buiten beeld. Voorzitter, ja, mevrouw Brand, dank u wel heel goed. Mevrouw Brand, die zei het al, politieke keuzes maken. Dat lijkt een heel typische dooddoener maar vandaag zien we hier en in het land dat het wel waar is. Het treedt een extreemrechts kabinet aan dat een kil bezuinigingsbeleid uitstort over Nederland, beleid waarvan Mark Rutte ooit zei, daar kan rechts de vingers van aflikken.

Het kabinet zit er nog niet, want we hebben nu te maken met beleidskeuzes van eerdere kabinetten in 2015 werd er al gewaarschuwd bij de zorg decentralisatie, je kunt gemeenten wel verantwoordelijk maken, maar zonder extra budget wordt het toch echt een probleem en dat zien we in Nijmegen al jaren. We hebben groot tekort op de jeugdhulp hulp in het huishouden, ambulante begeleiding, beschermd wonen en hulpmiddelen want mensen die ziek zijn mensen die hulpbehoevend zijn, mensen die hulp nodig hebben, zijn niet opeens beter omdat wij minder geld hebben en het college noemt nu taakstellende budget plafonds in het koersdocument. Ik zal het antwoord jargon even vertalen. Dat zijn gewoon bezuinigingen en een plafond betekent er gaat geen geld meer bij. En dan hebben we toch wel een probleem, want ik herhaal maar even mensen die ziek zijn, mensen die hulpbehoevend zijn, die zijn niet opeens beter omdat wij een plafond neer gesteld hebben. En er wordt, zo staat er, vaker beroep gedaan op zelfredzaamheid. Maar hoe gaan dat bepalen of iemand zelfredzaam is? Gaat de realiteit zich zomaar aanpassen aan een plafond, of gaan wij dan voor mensen bepalen dat zij zelfredzaam zijn, en wel met minder kunnen? De SP heeft toch wel een hard hoofd daarin. Dat zijn keuzes, maar niet de keuzes van de SP.

Er is een ondergrens waar wij niet aan moeten komen, een kwaliteit van zorgen waar wij niet op in mogen leveren, want wie zorg en hulp nodig heeft, mag daar niet van verstoken blijven en ik hoop dat wij het hierover dat basisprincipe in ieder geval eens kunnen zijn. En daarom dien ik ook een motie in, niet door de ondergrens die dat als politiek commitment vastlegt en ik doe het even uit mijn hoofd, die werd mede-ingediend door de Partij voor de Dieren, als ik het goed heb. Verder over de zorg en een paar jaar geleden nam de Raad een motie aan van de SP over zorgbuurthuizen en we lezen ook in de startnotitie woonzorgvisie dat wonen met zorg een prioriteit is in onze gemeente. Het lijkt daar ons daarom goed om een volgende stap te zetten en te gaan inventariseren waar zorgbuurthuizen dan kunnen komen in onze stad? Bijvoorbeeld in Aldenhof. Daar staat de Doekenborg al lange tijd leeg. Die is eigendom van woonzorg in Nederland. Het plan is om daar deels beschut wonen voor ouder te realiseren lijkt ons een goede plek om als eerste te kijken en daarnaast is er in onder andere Amsterdam een heel goed initiatief: een leven lang thuis. Dat is soortgelijke vorm, alleen meer gericht op de wooncomplexen zelf. Daar komt bijvoorbeeld een gemeenschappelijke ruimte.

Ook dat zorgt ervoor dat bewoners langer thuis kunnen blijven wonen en Nijmegen is er al aan, heeft er al de ambitie voor zorgbuurthuizen, willen wij graag een leven lang thuis aan toevoegen. Dus we dienen twee moties in, een leven lang thuis, die wordt mede-ingediend door het CDA en de motie over de zorgbuurthuizen waarvan ik de titel even vergeten ben, maar u kunt hem vinden in het overzicht. En ja, voorzitter, keuze maken.

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

Naam spreker 2: Mevrouw Brand ( Raadslid PvdA) Voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Interruptie, mevrouw Brand. Naam spreker 2: Mevrouw Brand ( Raadslid PvdA) Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik was aan het wachten, inderdaad meneer Wieken tot die twee moties die heel sympathiek zijn, natuurlijk zou gaan indienen dat heeft u nu gedaan. Mijn vraag is: waarom dient u ze hierin want zou u ze niet beter kunnen indienen bij de woonzorgvisie bijvoorbeeld, hè? Of als we het hebben over de woonagenda. Waarom kies je ervoor om het hier bij het koers document te doen? Naam spreker 3: De heer Wieken ( Raadslid SP) Ja, voorzitter dat is heel gevaarlijk, als mensen die het sympathiek noemen. Maar de reden dat we dat graag hier willen indienen is dat we nu al vast kunnen vastleggen dat willen gaan inventariseren waar die zorgbuurthuizen dan moeten komen en onderzoeken wat de mogelijkheden zijn wat betreft een leven lang thuis en dan kunnen dat vervolgens in de woonzorgvisie in de woonagenda verder uitwerken. Dus dat is onze reden om het hier al in te dienen. Voorzitter, nou, keuzes maken, ja, ik blijf mevrouw Brand citeren, dat geld ook voor het tegengaan van energiearmoede in onze stad. Die hebben we recent natuurlijk ook een debat over gehad en ik wil even citeren dat debat, want dat is toch wel.

Ik vond toch wel frappant wat er wat ertussen neus en lippen door gezegd werd. Er werd gezegd vorig jaar, toen was het crisis was in de verleden tijd dus. Maar voorzitter, voor veel mensen is het nog steeds energiecrisis voor velen was het jaren voor 2022, ook al energiecrisis die mensen hadden dat al op vijftien, die stookt al amper en die droegen winters allang truien en we zijn het pas een crisis gaan noemen toen de middenklasse er ook last van kreeg. En die middenklasse geholpen is. Nu zijn we alweer bijna bereid om de crisis voorbij te verklaren. Maar, voorzitter, dat is toch absoluut niet het geval. En ik bedoel, deze discussie is een nieuw. Natuurlijk, we hebben het er vaker over gehad, er zijn andere potjes waar mensen erop kunnen beroepen die zitten met een hoge energierekening maar die kennen wel beperkende voorwaarden. Hè, er wordt heel veel verwezen naar de bijzondere bijstand, maar ja, die geldt alleen voor als je op of net boven het sociaal minimum zit, zit je net boven, heb je er geen recht meer op. En daarom dient de SP een motie in om ook mensen die nu buiten de boot vallen te ondersteunen. En dat is nodig, want steeds meer Nijmegenaar Nijmegenaren dreigen opnieuw in de problemen te komen.

Hè, we lezen de verhalen in de krant, onder andere uit de Leuvensehof in Dukenburg <insuline in has>, want de marktprijs voor energie zijn weliswaar wel redelijk gedaald, maar de tarieven van energieleveranciers nog lang niet. En we lazen in de voortgangsmonitor dat we een voordeel van vier miljoen hebben op gelden van de energietoeslag die is één april namelijk afgeschaft. Dat geld houdt SP graag bestemd voor het steunen van mensen met hoge energiekosten en daartoe dienen wij ook een motie in, samen met het CDA. Als ik het correct heb. Ik weet het zelf ook niet, nou, dan hoop ik maar dan op in, maar dat je voorstemt. Voorzitter, ik was bijna aan een afronding toe. Tot slot, voorzitter, de woningnood. Daar heb ik geen voorstel over, want dat hebben we wel vragen ingediend en we weten hoe de hazen lopen wat dat betreft, maar ik wil toch wel even bij stilstaan, want recent bleek opnieuw uit de analyse van de Gelderlander hoe groot die woningnood is. Maar liefst achttien jaar inschreven tijd is er nodig om kans te maken om sociale huurwoning in onze regio en eerder dit jaar lid onderop Gelderland. Onderzoek en die kwamen op hetzelfde cijfer uit en warempel vorig jaar een slimme woningzoekenden met een rekentool kwam tot dezelfde conclusie.

En ja, want ik zie de heer Lokker al kijken, ook de zoektijd is toegenomen dan hebben we hier graag over dat we het vooral niet over de incidentie hoeft te hebben, maar die is ook toegenomen en ja, keren heeft de SP voorgesteld om onze ambities voor sociale huur op te zoeken naar 50 procent< bij 1> ook tegengestemd door partijen die landelijke provinciale toch echt wel verder willen gaan. Maar voor....

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

Naam spreker 8: De heer Lokker( Raadslid GroenLinks) Voorzitter. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Een vraag van meneer Lokker. Naam spreker 8: De heer Lokker( Raadslid GroenLinks) Ja, dank u wel, voorzitter. Want is de heer Wieken met mij eens, buiten het feit dat we het volgens mij met mij eens dat we allebei, volgens mij allebei de partijen en heel veel andere partijen hier inderdaad juist die betaalbare woningen en zo snel mogelijk meer sociale huur bijbouwen heel belangrijk vinden? En ten tweede, is de heer Wieken met mij eens dat het niet over de inschrijftijd gaat van achttien jaar, maar dat het gaat over de zoektijd en dat die inderdaad een jaar tot anderhalf jaar is en dat het heel erg is dat die is toegenomen maar dat er dus niet is dat het beeld wat de heer Wieken schetst, dat mensen achttien jaar op een woning moeten wachten? Naam spreker 3: De heer Wieken ( Raadslid SP) Nou, voorzitter, wat het is, kijk, de realiteit van heel veel woningzoekende is dat zij weten dat als zij zich inschrijft voor een woning, zij de eerste jaren nooit kans willen maken erop en daarom schrijven heel veel mensen zich al preventief in, dus dat ze hopelijk over tien 20 jaar een keer aan de beurt zijn. Maar dat is de inschrijftijd die nodig is om een in aanmerking te komen voor een woning.

Heel veel mensen, die schrijven zich in en die en die bouw, die om inschrijftijd op te bouwen in de hoop dat ze straks een woning kunnen krijgen. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) De heer Lokker. Naam spreker 8: De heer Lokker( Raadslid GroenLinks) Ja, maar, voorzitter, volgens mij vind ik fijn hoor, want volgens mij is de heer Wieken dan met mij eens dat de inschrijving tijd dus heel hoog komt, omdat mensen zich gelijk eigenlijk inschrijven zo gauw het kan. Ik heb wel eens mensen gehoord, die krijgen het als verjaardagscadeau van hun familie, een inschrijving bij entree, wat ik iedereen van harte gun overigens maar het punt is toch dat als mensen actief op zoek gaan, dat is de zoektijd dan duurt het een jaar tot anderhalf jaar, wat te lang is, hè, dat zijn we met elkaar eens, maar dat is natuurlijk wel aanzienlijk korter dan de 18 jaar die de heer Wieken constant aanhaalt. Naam spreker 3: De heer Wieken ( Raadslid SP) Ja, voorzitter, maar het punt is dus dat mensen weten dat ze de eerste tien jaar toch nog de kans hebben om woning. Daarom schrijf zichzelf preventief al eerder in om wachttijd op te bouwen. Dat kan nog niet de bedoeling zijn, dus het zou het zou gewoon veel sneller mogelijk moeten zijn om een woon woning te krijgen.

Daarom moeten we wat meer betaalbare woningen bijbouwen in Nederland meer dan de heer in Nijmegen, meer dan de heer Lokker wil? En ja, ik zou het heel mooi vinden als de heer Lokker die ambitie een keer zou willen steunen, want in de provincie stemt GroenLinks voor 40 procent sociale huur, in het landelijke verkiesprogramma van GroenLinks staat ook 40 procent en hier in Nijmegen blijft GroenLinks daar een keer op keer maar weer tegenstemmen en, voorzitter, volgens mij willen wij allebei hetzelfde maar dan moet de heer Lokker wel toch een keer van gedachten veranderen, want aan de SP ligt die wel niet. Naam spreker 8: De heer Lokker( Raadslid GroenLinks) Voorzitter, kijk, ik zou het in Nijmegen ben ik ook heel blij met 40 procent sociale huur, maar het voordeel is dat GroenLinks hier al zo lang en samen met de SP trouwens en andere partijen al zo lang in Nijmegen, dit kan bepalen

CompanyWebcast@2024 Woordelijk verslag Nijmegen

dat we natuurlijk al veel meer sociale uren hebben dan heel veel andere gemeentes in het land. Dat is voor die andere gemeentes heel jammer, maar voor ons wel echt heel fijn. Maar ik blijf erop zitten dat u zegt: 18 jaar en mensen schrijven zich preventief in. Maar de inschrijftijd gaat natuurlijk helemaal niet over hoe lang mensen op een huis moeten wachten. Dat is de zoektijd en we zien dat een deel van de mensen gaat op inschrijftijd maar een kwart van de woningen wordt verloot die worden ook meegeteld dus de zoektijd en de inschrijftijd hebben niks met elkaar te maken. De zoektijd is een jaar tot anderhalf te lang, maar niet zolang als u zegt en dat een kwart loot heeft natuurlijk hoeven mensen helemaal niet zo lang te wachten. Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Wat is uw vraag.... Naam spreker 8: De heer Lokker( Raadslid GroenLinks) Vraag is of we.... Naam spreker 1: De heer Bruls ( Voorzitter ) Ik heb het idee dat we in loop zijn gekomen.... Naam spreker 8: De heer Lokker( Raadslid GroenLinks) De heer Wieken het met mij eens is dat zoektijd de essentiële punt is wat naar beneden wordt moet worden gebracht, maar dat dat maar anderhalf jaar is en niet de 18 jaar of langer, zoals de heer Wieken nu maar ook in het verleden al impliceert. Naam spreker 3: De heer Wieken ( Raadslid SP) Ja.