Woordelijk verslag 1 februari 2023

Woordelijk verslag Nijmegen Besluitronde (raadsvergadering)

Datum Tijd Locatie Voorzitter Griffier Aanwezigen

01-02-2023 19:30 - 23:00 Stadhuis - Raadzaal H. Bruls R. Waumans Maarten Bakker, Cees de Beer, Eric Bender , Diede Beumer, Lusanne Bouwmans, Charlotte Brand, Sanne Buursink - de Graaf, Gerry van Campen, Paul Eigenhuijsen, Jeanette Exel, Adam Galijasevic, Jeannette Geers, Sander van der Goes, Frank de Gram, Wendy Grutters, Michiel van Hoof, Abdulahi Hussen, Léonie Janssen, Jasmijn Kraaijeveld, Niek Kraut, Eline Lauret, Quirijn Lokker, Delano van Luik, Maartje Maas, Biljana Markovic, Marjolijn Mijling, Sophie den Ouden, April Ranshuijsen, Bart Salemans, Ammar Selman, Ruud Sewpersad, Marieke Smit, Marijke Synhaeve, Ayse Terzi, Rosalie Thomassen, Louisa Tumiwa, Michelle van Doorn, Toon van Gent en Hans van Hooft Noël Vergunst, Grete Visser, Cilia Daemen, John Brom, Jean-Paul Broeren, Tobias van Elferen Omnummer 37

1 Opening en mededelingen Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Zo, goedenavond, dames en heren, beste mensen. Ik open deze raadsvergadering en gelijk, ga gelijk even naar het spreekgestoelte. De heer Eigenhuijsen, ik dacht, die komt er nog iets brengen, maar dat is dan weer jammer. Kan altijd nog later deze avond, hè. Ja, allereerst, iedereen van harte welkom. Ik heb geen afmeldingen meegekregen en de reden dat ik hier sta dat ik even een paar woorden wil wijden aan de heer Albaer Hillen, die op zes januari, jongstleden na lang ziekbed is overleden. Albaer was tussen 2002 en 2018 lid van de Nijmeegse gemeenteraad. Eerst van het CDA en daarna vanaf 2012 voor de Nijmeegse Stadspartij, zoals bekend. Ik denk dat ieder van ons die heeft meegemaakt en dat geldt waarschijnlijk voor de meesten hier, op iedereen heeft hij grote indruk altijd gemaakt, met zijn betrokkenheid, zijn warmte en zijn ideeën voor een sociaal Nijmegen. En ik kan, daar ben ik misschien wat zeldzamer in, ook het getuigenis, voordat hij raadslid werd, getuigen dat dat zijn leven heeft gekenmerkt, dat deed hij ook al voordat hij raadslid was. En hij leefde die visie ook voor. En dat is ook heel belangrijk, zowel in de omgang met anderen hier in de Raad, in de stad en zeker in het heel veel vrijwilligerswerk wat hij altijd.

We denken met veel waardering terug, ook aan de manier waarop hij het plaatsvervangend voorzitterschap van de gemeenteraad vervulde; dienstbaar, kundig en met oog voor een ieder. We kunnen Albaer alleen maar met enorm grote waardering herdenken in de wetenschap dat hij door heel velen zal worden gemist. En vanaf deze plek wens ik hem, ik denk ook namens u, zijn familie en vrienden veel sterkte bij dit heel grote verlies en ik zou u allen willen verzoeken te gaan staan om een minuut stilte in acht te nemen. Ik heb nog een andere, van geheel andere aard, een mededeling. Per één januari, jongstleden, zijn een aantal wijzigingen in de gemeentewet in werking getreden op basis van de zogeheten Wet bevorderen integriteit <...> en functioneren decentraal bestuur. Een aantal wijzigingen, die moeten wij ook, dat moet elke gemeente vast leggen in bijvoorbeeld ons huishoudelijk reglement. Daar heb ik recentelijk ook met de fractievoorzitters overleg over gehad. Dat voorstel, dat raadsvoorstel, dat komt binnenkort naar uw Raad toe en dan kunnen we dan hopelijk in de volgende vergaderingen besluit over nemen. Maar de wet is wel op per één januari in ingegaan. Op één punt voel ik me genoodzaakt om u toch vanavond al even te informeren en dat heeft te maken met het onderdeel niet meedoen aan beraadslaging, als u een persoonlijk belang heeft.

Kijk, in de wet was tot dusverre geregeld dat u als raadslid niet mocht deelnemen aan een stemming over een aangelegenheid die rechtstreeks of indirect persoonlijk aangaat of waarbij u als vertegenwoordiger betrokken bent. Nou, dat hebben we al een paar keer meegemaakt. Maar die regel geldt dus vanaf één januari ook voor de beraadslagingen voorafgaande aan de stemming. Een Raadsvergadering, zou u kunnen zeggen, en om dat duidelijk te maken moet er in fysieke zin iets gebeuren, en het verzoek is dan om in voorkomende gevallen plaats te nemen op de, bijvoorbeeld de publieke tribune

of daarachter. U kunt ook een wandeling gaan maken, maar ja, dan mist u misschien de stemming, dus dat is niet aan te raden. U snapt het wel. In ieder geval op een andere plek buiten deze ring, dus, ja, dat is nu alleen ingegaan. Dat heeft niets met ons huishoudelijk reglement te maken. Het is uiteraard altijd aan u, dat gold ook voor de stemming, hè, de afweging die u maakt, hè. Maar we zijn natuurlijk altijd beschikbaar om advies daarop te geven. Dus voor degenen die misschien vanavond ergens, dacht ik, mag aan de stemming niet deelnemen, even onthouden, want daar moet u eigenlijk bij het betreffende agendapunt even van u zetel opstaan. En nou, we hebben genoeg plekken, zie ik, daar, dus dat moet goed komen. Nou, dit even vooraf. Goed, dan gaan we naar... Naam Spreker 2: Meneer Salemans (Raadslid Partij voor de Dieren) Voorzitter. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Ja, er staan vragen over deze? Even kijken. Wie doet. Wie staat er? Meerdere? Oh, jazeker. Naam Spreker 2: Meneer Salemans (Raadslid Partij voor de Dieren) Ja, even een verduidelijkende vraag, want we worden zometeen staat er op de agenda dat er actuele vragen worden gesteld. Mocht je daar bela, ja, mocht je daarbij werkzaam zijn, zeg maar, in een bezoldigde functie. Wat doe je, wat doe je daar dan mee? Zeg maar, in dit geval. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Ja, goede vraag.

Ja, strikt genomen is ook het stellen van vragen een onderdeel van de beraadslagingen in deze Raadsvergadering en dan kan natuurlijk zelfs nog eventueel een motie uit voort komen of niet, maar, ja, strikt genomen, geldt dat daar dan ook? Ja. Dat geldt er eigenlijk voor alles wat wij vanavond of in een Raadsvergadering doen. Ja, het is een wat ver verdergaande stappen dan we gewoon waren. Was er nog een vraag aan deze kant dan of niet? Was dat op... Helder. Nou, goed. Er komt geen zedenpolitie achter u aan vanavond. Ik snap ook wel dat ik u even overval met deze mededeling, maar dan weet u het wel. Ja. Ja, een zedenpolitie noemen we dat, hè, de goede zeden van de Raad, hè. Waar denkt, waar denkt u toch eigenlijk allemaal aan? Zo? Oh, oh, oh, oh, oh. Goed. Dan moet ik wel even mijn papiertjes goed leggen, anders gaan we helemaal verkeerde dingen zeggen. Dat moeten we niet hebben. Goed. Ik ga over naar agendapunt 4 dan. Nee, niet. 2 Agenda Vaststelling inclusief de orde van de vergadering Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Vier.2, uiteraard, de agenda vaststelling, inclusief de orde van de vergadering.

Door de fracties van D66, P van de A, Stadspartij Nijmegen, GroenLinks en CDA zijn actuele vragen aangekondigd over het borgen van zorg, continuïteit, cliënten, Pluryn, dus die komen dat zo aan de orde en vanaf het eerste debat stuk, dus daarna wordt er gewerkt met de spreektijd. Verder ordevoorstel heb ik niet mogen ontvangen op voorhand, dus dan kan ik gaan naar het volgende, namelijk de volgende punten zijn niet in de Raadskamers behandeld en voorgesteld wordt om deze als hamerstuk te behandelen. Het gaat over 4.1 tot en met 4.7. Kunt u daarmee instemmen? Er wordt even wat weggeschoven. Ja. Kunt u met al die orde voorstellen instemmen? Ja. <...> mevrouw Buursink tenminste wel in mijn zicht blijft. Dat vind ik ook. Ja. 3 Besluitvorming behandeladviezen van de gespreksrondes Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dat brengt ons bij 3, de besluitvorming van de behandeladviezen van de gespreksrondes van 11 januari en 18 januari. Het Raadsvoorstel Zienswijze kaderbrief VRGZ als hamerstuk vandaag. Zo ook het Raadsvoorstel Kadernota ODRN, het Raadsvoorstel Verklaring van geen bedenkingen Projectafwijkingsbesluit Nijmegen midden, numero acht, ook als hamerstuk. Het Raadsvoorstel Zienswijze de kaderbrief van de MGR, ook als hamerstuk. Dan het raadsvoorstel invoeren van een ja ja-sticker als debat stuk. Het Raadsvoorstel Zienswijze GGD Gelderland-Zuid 2024, ook als debat stuk.

Het raadsvoorstel programma energiebesparing op woningen 23-30, debat stuk. Het Raadsvoorstel Beleidsvisie Hulp bij het huishouden, ook als debat stuk vanavond. De

brief evaluatie voortgang van toegankelijkheid openbare ruimte over 19-21, ook als debat stuk vanavond. En ook het thema energiearmoede staat als debat stuk vanavond. 4 HAMERSTUKKEN Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dat brengt ons bij agendapunt 4 voor de punten 4.1 tot en met 4.11 is geen spreektijd gevraagd en daarmee is ook ingestemd met de voorstellen. 5 BENOEMINGEN Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Waarmee we zijn aanbeland bij het bekende agendapunt 5, dat gaat altijd over benoemingen. In dit geval een benoeming van een fractievolger voor GewoonNijmegen.NU, de heer Heuveling, maar de commissie geloofsbrieven staat alweer aan de startblokken, dit keer vertegenwoordigd door de heer van Luik. De heer van Luik heeft het woord. Naam Spreker 3: Meneer van Luik (Raadslid CDA) Ja, dank u wel, voorzitter. De commissie voor de geloofsbrieven heeft de geloofsbrief onderzocht van de heer Heuveling zoals voorgedragen door de fractie van GewoonNijmegen.NU als lid niet zijnde raadslid van de raadscommissie.

De commissie we op onderzoek beperkt tot de voorwaarden, zoals voor een artikel acht, zeven van het reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de Raad, de artikelen tien, 11, 12, 13 en 15 van de gemeente <...> overeenkomstige toepassing van fractievolgers en daarom worden personen die voorgedragen worden als fractievolger gevraagd hun geloofsbrief te overleggen aan de Raad en de commissie heeft de overlegde stukken onderzocht en in orde bevonden. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Waarvoor dank. Ik neem aan dat er niemand stemming wil over het voorstel. Nee? Nou, dan is het ook aangenomen, kan ik de heer Heuveling feliciteren met zijn benoeming. 6 Vragen van raadsleden aan het college Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dat brengt ons bij agendapunt 6, de aangekondigde vragen van raadsleden aan het college. Het zijn een aantal fracties, maar ik neem aan dat één iemand de aftrap neemt als mevrouw Synhaeve. Aan u het woord. Naam Spreker 4: Mevrouw Synhaeve (Raadslid D66) Ja, dank u wel voorzitter, op 27 januari berichtte de Gelderlander dat Pluryn in zwaar weer verkeert.

Door de financiële situatie is onduidelijk of de zorgcontinuïteit voor de huidige en voor nieuwe cliënten geborgd kan worden en een hele groep jonge Nijmegenaren is afhankelijk van deze hulp en naar aanleiding van deze berichtgeving willen wij en wij, dat is naast D66, P van de A, Stadspartij Nijmegen, GroenLinks, CDA en daar had ook het logo van de VVD bij moeten staan, de volgende vragen stellen. Als eerste: hoeveel cliënten ontvangen nu vanuit de jeugdwet, vanuit de jeugdwet zorg die geleverd wordt door Pluryn, voor welke van deze cliënten is de zorgcontinuïteit in gevaar en welke acties of activiteiten heeft het college reeds ondernomen om te borgen dat de zorg aan cliënten van Pluryn niet in gevaar komt? Als tweede: hoeveel inwoners uit Nijmegen staan op een wachtlijst om vanuit de jeugdwet zorg te ontvangen door Pluryn en hoe zorgt het college ook bij hun mogelijke cliëntenstop bij Pluryn, dat deze inwoners tijdig passende zorg krijgen? Derde vraag: hoe kijkt het college aan tegen het verzoek van Pluryn om extra geld te geven aan Pluryn? En als vierde: bij hoeveel andere jeugdzorgaanbieders in onze regio geldt dat er vergelijkbare financiële problemen zijn die de continuïteit van zorg in gevaar brengen en hoe informeert het college de gemeenteraad hierover? Dank u wel.

Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dank u wel. Voor de antwoorden geef ik het woord aan wethouder Visser. Naam Spreker 5: Mevrouw Visser (wethouder) Ja, dank u wel, voorzitter. En dank u wel fracties die dit, deze belangrijke vragen hebben ingediend. Ik begrijp uw zorg en ik deel uw zorg. Dat om te beginnen, maar ook om te beginnen kan ik u zeggen dat er geen cliëntenstop is in Rijk van Nijmegen en dat ook de zorgcontinuïteit voor de jongeren die behandeling en ondersteuning krijgen bij Pluryn op dit moment, dat die zorgcontinuïteit niet in gevaar loopt. Dus dat wilde ik u vooraf zeggen, dan luistert u misschien wat ontspannende naar de rest van de beantwoording van de vragen. Pluryn is een landelijke aanbieder. In veel Nederlandse gemeenten geeft zij jeugdzorg, en dat gaat dus om zeer specialistische jeugdzorg voor kinderen en jongeren met meervoudige complexe zorg en ondersteuningsvragen. Bijvoorbeeld is er een jeugdige die verstandelijk beperkt is en die psychiatrische problematiek heeft, die ontvangt dan begeleiding, die ontvangt behandeling, die ontvangt onderwijs, die ontvangt dagbesteding, net naar wat nodig is. En in onze regio is Werkenrode zo een voorziening. Pluryn is al langere tijd verliesgevend, onder andere als gevolg van niet-kostendekkende tarieven. Dat heeft u in de krant ook kunnen lezen.

Maar daarnaast spelen ook landelijke ontwikkelingen een rol, zoals het tekort aan personeel, het inzetten van personeel, niet in loondienst, wat veel duurder is, energiekosten die stijgen en dalende bedbezetting, enzovoort, enzovoort. Wij zijn al enkele jaren in gesprek met Pluryn. Dat gaat, in Rijk van Nijmegen beantwoord ik nu vraag één om en ik heb het over Rijk van Nijmegen, omdat we die zorg met het Rijk van Nijmegen door het ROB laten contracteren, dus het gaat over de jongeren in rij, in Rijk van Nijmegen. Vierenvijftig jongeren zijn dat die hoogspecialistische zorg met verblijf krijgen en 36 daarvan komen uit Nijmegen en twaalf daarvan ontvangen de hulp op de voorziening wat ik net dan noemde, Werkenrode, dus dan weet u over welke aantallen het gaat. Wij zijn in regioverband al een aantal jaren met Pluryn in gesprek, ook over de kostendekkende tarieven en als college kent u ons als een college dat heel graag kostendekkende tarieven geeft. Wij hoeven geen winst te maken met de zorg, dus wij willen graag reële tarieven doen. We hebben een tarievenonderzoek laten doen. Dat hebben we laten doen door die Jeugd Autoriteit en dat bleek ook inderdaad uit dat onze tarieven, die wij betaalden dat dat te laag was. En wij hebben ook al tegen Pluryn gezegd dat wij dat niet oké vinden en dat we dat herstellen en dat we voortaan kostendekkende tarieven gaan geven.

En dat maakt dat Pluryn ook daar natuurlijk blij mee is. Eigenlijk is het vanzelfsprekend wat mij betreft en dat er geen cliënten stop is in Rijk van Nijmegen en dat ook de zorgcontinuïteit niet in gevaar is. Andere regio's die hebben daar meer moeite mee. Die hebben misschien het geld niet voorhanden, maar wij kunnen dat ook in onze begroting zo regelen dat we het normale tarief gaan betalen en ook al betalen. Hoeveel inwoners staan op de wachtlijst? Ja, dat is ook met deze groep, daarom verduidelijkte ik net even om welke zorg het gaat. Er is geen wachtlijst. Deze kinderen, jongeren, die worden geplaatst. Misschien niet meteen op de eerste plek, wat de beste plek is, want die plek moet er dan ook zijn, want dan wordt er dus op andere locaties van Pluryn gekeken een overbruggingszorg geregeld. Dus een wachtlijst, daar kun je niet van spreken. De kinderen die deze behandeling, begeleiding en ondersteuning nodig hebben, die hebben een plek ergens binnen Pluryn of binnen een andere Jeugdzorgaanbieder. Hoe kijkt het college aan, de derde vraag, tegen het verzoek van het terrein om extra geld te geven? Ik zeg al: we zijn voor reële tarieven en dat dat betalen we ook. En dan is de laatste vraag: Die andere jeugdzorgaanbieders, hè, we weten wij, dat zijn de vergelijkbare financiële problemen.

Er zijn bij ons geen andere jeugdzorgaanbieders bekend waar wij contracten bij hebben, die dezelfde financiële problemen hebben. Als dat wel zo zou zijn, dan zouden zij, want we hebben het ook, zoals u weet, heel regelmatig contract gesprekken met al onze aanbieders, dan zouden we dat weten. En als dat zover is, en dat is ook in de gespreksronde van de afgelopen maanden naar voren gekomen, als dat is dat ik denk van, we komen er niet uit en we zitten ergens, we raken in de knel en het gaat niet goed, het gaat ten koste van onze inwoners, van onze jeugdigen of het gaat ten koste van onze eigen financiële situatie als gemeente, dan kom ik daar zeker bij u op terug, maar die signalen zijn er nu niet en dus dat is vooralsnog niet nodig.

Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter)

Ik kijk of er aanvullende vragen zijn. Allereerst, mevrouw Synhaeve, wellicht ook anderen. Mevrouw Synhaeve. Naam Spreker 4: Mevrouw Synhaeve (Raadslid D66) Ja, dank u wel, voorzitter, en veel dank voor de beantwoording van de vragen vanuit het college. Twee aanvullende vragen. Als eerste: het college geeft aan dat de tarieven te laag waren en dat er dus een correctie plaatsvindt. In hoeverre kan dat binnen de huidige begroting? En als tweede vraag: Bij het benoemen van het aantal cliënten in zorg gaat het om kinderen en jeugdige die in jeugdzorg met verblijf zitten. Betekent dat dat er dus geen kinderen ambulante zorg ontvangen? Vraagteken. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dank u wel. De heer van der Goes en daarna mevrouw Mijling. Eerst de heer van der Goes. Naam Spreker 6: Meneer van der Goes (Raadslid GroenLinks) Ja, dank, voorzitter, en ook dank vanuit onze kant aan de wethouder voor de beantwoording. Fijn dat er nu geen zorgstop voor deze jongeren is, nou ja, ingesteld, om het zo maar te zeggen. Mijn vraag, die haakt een beetje aan op de vraag van mevrouw Synhaeve, namelijk, hè, Pluryn zegt dat zij geld te kort komen en dat daarmee de toekomstige zorg in het geding kan komen. Begrijp ik de wethouder goed als zij zegt, 'op het moment dat wij de reële tarieven leveren, dat die geldzorgen dan ook weg zijn en dat daarmee de zorgen die Pluryn heeft ook weg zijn.

Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Mevrouw Mijling. Naam Spreker 7: Mevrouw Mijling (Raadslid CDA) De heer van der Goes stelt de vraag die ik had willen stellen, dus bedankt daarvoor. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dank u wel, de heer Selman dan. Naam Spreker 8: Meneer Selman (Raadslid PvdA) Ja, dank, voorzitter, een fijn om te horen dat het nou reëel tarief wordt betaald, want dat was vier jaar geleden, namelijk voor Partij van de Arbeid voor heeft gepleit. De vraag die ik hierover wil stellen... Het is fijn dat het voor Pluryn reëel tarief. Betekent dat voor alle andere organisaties hetzelfde geldt? Dat het gewoon reëel tarief wordt betaald, <...> zodat voorkomen dat die nog op later moment in de problemen komen. Dank u wel. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Nou, dan ga ik naar de wethouder voor de antwoorden op deze aanvullende vragen. Naam Spreker 5: Mevrouw Visser (wethouder) Dank u wel, voorzitter, en dank u wel voor de aanvullende vragen. Betalen wij altijd een reëel tarief? Wij zijn er niet op uit om winst te maken, wat ik al zeg. We hebben natuurlijk altijd wel prijs kwaliteitverhoudingen, dus daar kijken we daar, maar het reële tarief, het kostendekkende tarief, dat wordt betaald en dat is, het zit in onze aanbestedingsprocedure dat we dat op zo een manier doen.

Dus het antwoord op uw vraag is, ik weet niet, ja of nee, maar in ieder geval geruststellend naar u toe. Nee, ik weet niet meer goed hoe u de vraag stelde, maar wij, wij betalen de kostendekkende tarieven. Dat is het antwoord op die vraag. 'Zijn de problemen helemaal weg, als wij nu het goede tarief betalen?', vraagt meneer van der Goes. Nee, er zijn natuurlijk nog een heleboel andere problemen. Die gelden in de hele jeugdzorg, die gelden überhaupt in, bij elke zorgaanbieder en niet alleen in de zorg is dat. We hebben echt een grote druk op de personele bezetting. We hebben een gehoopt ziekteverzuim, een zware belasting van de professionals die daar werken, we hebben inzet van, wat ik net al zei, ZZP'ers die veel duurder zijn en dat zijn ook wisselende gezichten, waardoor cliënten ook weer onrustiger worden, dus we hebben echt problemen in de hele jeugdzorgketen en dat is niet weggenomen met deze, de dit meer geld, zeg maar, voor Pluryn, maar het helpt wel en vooral de gesprekken die we met elkaar voeren, de besturen, de verschillende regio's die te maken hebben met Pluryn, ik denk dat dat we samen moeten kijken naar die hele keten en dat doen we ook heel regelmatig, hoe we kunnen zorgen dat de rust bewaard blijft. En de rust bewaren dat dat is niet de hele tijd krantenartikelen van, 'het gaat niet goed'.

Die professionals die werken keigoed en keihard en we hebben ze ook keihard nodig. En dus ik hoop

echt dat dat de rust op een gegeven moment wederkeert, maar dat is nu nog niet aan de hand. Dus we blijven in gesprek met Pluryn en met alle andere aanbieders, waar ook dezelfde soort problemen zijn. Mevrouw Synhaeve, die had twee vragen. Pakt en past het binnen de huidige begroting en wat we nu gecorrigeerd hebben? Het antwoord daarop is, 'ja' en het tweede is u vroeg of er geen ambulante begeleiding wordt gegeven. Het kan soms zijn, hè, daar is een, een jeugdige, zoals ik net beschrijf, die heeft een gespecialiseerde plaats met verblijf nodig. Als die op dat moment niet de meest ideale plaats, als die bezet is en niet voor handen, dan is dan, dan is het maatwerk. Dan wordt er gekeken, is er ergens in Zwolle een plek of ergens op een andere locatie van Pluryn een plek? We hebben even een mystery guest in ons midden, nee, maar er wordt dus gekeken, is er op een andere locatie een plek? En het kan ook zo zijn dat het voor die cliënt beter is dat er een hele gespecialiseerde thuiszorg ambulante begeleiding opgezet wordt. Maar dat is altijd maatwerk en dat kan ik niet in het algemeen zeggen. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Goed. Jan. Nou, dank u wel voor de vragen en voor de antwoorden in het kader van het vragenhalfuurtje.

7.1 Raadsvoorstel Invoeren JA-JA sticker (121/2022) Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dat brengt ons bij het eerste van de debat stukken voor vanavond, het raadsvoorstel voor het invoeren van de ja ja-sticker. Ik hoop dat mevrouw Grutters geprepareerd is. Naam Spreker 9: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, voorzitter. Het, hij gaat, hij ging gewoon spontaan aan, mijn telefoon. Maakt niet uit. De, het debat stuk. Ja. Wij hebben het hierover. Ja, we hebben het hier eigenlijk over voorstel, wat eigenlijk al door de Raad is geaccordeerd en wat nu uitgevoerd wordt door het college. En eigenlijk zijn we het weleens met de gedachte dat onnodig papier produceren, dat vindt ook de Stadspartij onzin. Daar zijn we het allemaal met elkaar over eens. Het gaat hier om een kleine groep huishoudens, het gaat hier om die huishoudens met een brievenbus zonder sticker. En er wordt gerefereerd naar onderzoeken, maar dat zijn andere steden dan Nijmegen. Maar als ik daar dan even van uit ga, dan lees ik uit het stuk van het college, uit het onderzoek, dat van die mensen zonder sticker op hun brievenbus, ik hoop dat ik het allemaal nog goed uitleg, 35 procent de reclamefoldertjes leest en 65 procent hem rechtstreeks in de papier klik, kliko knikkert. En de oplossing die voorligt is een aanpassing, verandering van het huidige systeem.

De oplossing die nu voorligt is het optuigen van een heel circus. Het kost geld, je hebt de projectleider nodig, je moet jaarlijks duizenden euro uitgeven aan handhaving, je moet de APV aanpassen. Er zijn natuurlijk een heleboel mensen ook die misschien niet helemaal snappen. Niet iedereen is digitaal vaardig en zal bijvoorbeeld een digitaal een appje downloaden. Er zullen ouderen zijn die het niet begrijpen. Ik heb wel een beetje een beeld bij de komende Nijmeegse verjaardagen waar het op zijn Nijmeegs schermt, ja. Mocht je, mocht je nou zo een sticker plakken of niet? Het is, het is toch ook wel verwarrend. En dat allemaal om 35 procent een ja ja-sticker te laten plakken. Terwijl, voorzitter, de oplossing, die ligt hier achter ons, die ligt hier, Fysiek achter ons. Die ligt namelijk bij de ingang, bij de receptie, in de hal van het Stadhuis en dat is de reeds bestaande nee nee-sticker. En wij, voorzitter van de Stadspartij, we vinden het onzin. Wij denken dat je met een actief beleid rond die huidige stickers die je hebt, dezelfde milieuwinst kunt bereiken, maar dan bereik je die 65 procent, kun je oudpapier verder terugbrengen, dan hoef je geen circus op te tuigen en dan hoef je gewoon weg die Nijmeegse inwoners niet te belasten met een dergelijke verandering.

En daarom, voorzitter, neem ik namens de Stadspartij de motie in met een mooie naam, waarvan ik hoop dat die meegaat bij de uitreiking: 'zeg nee tegen onnodig ja', in. Naam Spreker 10: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Voorzitter. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Zie ik snel naar mevrouw Brand. Naam Spreker 10: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA)

Dank u wel, voorzitter. Ja, mevrouw Grutters, nou, u weet, mijn partij denkt hier anders over, dat zult u zometeen ook horen. Maar u zegt eigenlijk: ik wil het bestaande systeem gewoon in het leven houden. Hoelang denkt u al dat dit soort stickers er zijn? Naam Spreker 9: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ik zou het niet weten, ik denk best lang. Wat ik wel weet, mevrouw Brand, is dat deze huidige stickers niet actief aangeboden worden. Dus wat ik zeg is, in plaats van dat je die groep van 65 procent, van 35 procent een ja ja-sticker aanbiedt, biedt die groep van 65 de bestaande nee, nee-sticker aan en je bent er ook, je hoeft niet eens een extra stickertje te laten maken. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Goed. Dank u wel. Interruptie, mevrouw van Doorn? Ja, mevrouw van Doorn. Naam Spreker 11: Mevrouw van Doorn (Raadslid ODV) Dank u, voorzitter. Nou hebben wij de Stadspartij in de vorige besluitronde horen betogen dat het wel erg vreemd is dat, als in de kamerronde al duidelijk is dat er helemaal geen meerderheid is voor een motie, dat het dan raar is om dan in de besluitronde het een debat stuk te laten worden om alsnog een motie in te dienen. Is mevrouw Grutters het daar nog steeds mee eens? Naam Spreker 9: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, mevrouw van Doorn, dan moet ik u toch eens uitleggen over wat des menselijks is.

Soms heeft een mens gewoon hoop. Soms leeft de mens in hoop dat de collegeleden tot inzicht komen en dat zo een motie dan toch een helder licht doet branden en iedereen doet laten schrikken en bewegen om toch in te stemmen met zo een motie. Naam Spreker 11: Mevrouw van Doorn (Raadslid ODV) Ja, over hoop gesproken, dan spreek ik de hoop uit dat de Stadspartij de komende vier jaar wel vaker op haar schreden terugkomt en dat ze dan ook niet deze kritiek bij andere fracties neerlegt in de toekomst. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Nee, dat was geen vraag. Nee, dat hoorde ik ook niet. Mevrouw Brand vraagt haar termijn? Ja. Naam Spreker 10: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Dank u wel, voorzitter. Ik herhaal het nog maar eens. Het is inmiddels ruim zes jaar geleden dat een van mijn voorgangers, oud P van de A raadslid, Schellekens pleitte voor de invoering van de ja ja-sticker in Nijmegen en het heeft wat voeten in de aarde gehad. In maart 2018 was het toenmalig college enthousiast over de invoering, maar uiteindelijk heeft mijn partij ook nog schriftelijke vragen gesteld. In november 2021, in december 2022 heb ik met mijn toenmalige collega, Moerkerk van GroenLinks, daar nog een motie buiten de orde over ingediend en nu ligt er een raadsvoorstel, dat verdedigt ook gaat worden door wethouder Broeren. Dat vind ik heel fijn. Mevrouw Grutters gelooft er niet in.

Onze partij gelooft hier heel erg in. Het idee hierachter is namelijk net zo simpel als doeltreffend en dat is tegengaan van papierverspilling, maar ook verspilling van inkt en brandstof. En mevrouw Grutters, ik vroeg u net: 'hoeveel jaar bestaat het oude systeem al?'. Een systeem waarvan u zegt: 'ja, we moeten er nog verder de stad zeggen hoe belangrijk dat is'. Dat systeem bestaat 31 jaar. En als je echte verandering wilt, en ik had gehoopt u aan onze zijde te treffen, dan was u meegegaan met dit voorstel, het ja ja systeem, om dat in te voeren, want dan kunnen we ook echt stappen zetten. En met een dergelijke sticker op de deur geeft een bewoner aan wel ongeadresseerde reclamefolders te willen ontvangen en zonder een sticker krijgt iemand het niet. Als fractie kunnen we ons ook in vinden dat de huis-aan-huisbladen worden uitgezonderd, hè. Dat is ook belangrijk dat mensen daar gewoon bericht van krijgen, dat ze dat kunnen lezen. Als ze dat wil, willen en dat het specifiek gaat over dat ongeadresseerd reclamedrukwerk. En inwoners die zowel geen reclamefolders als huis-aan-huisbladen willen ontvangen, hebben nog steeds de keuze om dat niet te doen, want die kunnen gewoon Nee Nee sticker op hun brievenbus plakken.

Dus laten we eindelijk vaart maken en de papierverspilling aanpakken en de stap zetten waarbij heel veel gemeenten en het heeft wel heel lang geduurd, maar in de politiek moet je ook geduld hebben en veel

gemeenten gingen ons voor, maar laten we vandaag dan beslissen dat wij ook in Nijmegen voor een Ja Jasticker gaan. Dank u wel. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dank u. Ik kijk verder, mevrouw Janssen. Naam Spreker 12: Mevrouw Janssen (Raadslid D66) Dank u wel, voorzitter. Nou, zoals mevrouw Brand al zei, veel steden zijn ons inmiddels al voorgegaan met de ja ja sticker en Nijmegen kan als duurzame stad niet achterblijven. We zijn dan ook erg blij dat er nu een goed voorstel ligt en met het voorstel weten we meer dan zevenhonderd ton papier te besparen. De hoeveelheid CO2 die we hiermee besparen is dus ook enorm. Dit soort voorstellen lijken soms klein, een stickertje op de brievenbus, maar de impact is groot. Dit zijn de keuzes die we maken voor de toekomst. D66 zal daarom vol overtuiging voor het voorstel stemmen en tegen de motie van de Stadspartij. Dank u wel. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dank u wel, mevrouw Beumer. Naam Spreker 13: Mevrouw Beumer (Raadslid GroenLinks) Dank u wel, voorzitter. We zijn wat jaren verder, maar top dat we nu met de Ja Ja-sticker aan de slag gaan om tonnen met oud papier te verminderen. We kunnen er jaarlijks, zoals mijn collega net al noemde, 732 ton oud papier mee besparen. Prachtig, toch? Een kans die we niet kunnen laten liggen, wat ons betreft. En we houden ruimte voor mensen die ze wel willen ontvangen.

We zijn dan ook blij dat het nu bij onze Raad ligt en we hopen dat onze collega's inzien wat het effect hiervan kan zijn en instemmen met deze bewezen effectieve methode. Dank u wel. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dank u. Even kijken. Wie kan ik vervolgens nog het woord geven? Mevrouw Markovic. Naam Spreker 14: Mevrouw Markovic (Raadslid SP) Even alles aan de kant hier. Dank u wel, voorzitter. De SP-fractie steunt het raadsvoorstel voor het invoeren van de Ja Ja-sticker. Het is al gezegd, we besparen minste 730 ton op jaarbasis, die papier, wat vanuit de brievenbus rechtstreeks bij het oud papier belandt of erger nog, bij het restafval en dat is natuurlijk, zonde, daar hebben we het al over gehad, slecht voor het milieu en Nijmegen is toch wel een milieubewuste stad. En dan is het goed dat de tijd is genomen om te achterhalen welke varianten er zijn en welke het beste ingevoerd kan worden en nemen we daar ook zeker even de tijd voor om het in te voeren. Met dit nieuwe systeem kunnen mensen die wel behoefte hebben aan allerhande ongeadresseerd drukwerk gewoon blijven ontvangen door die ene ja ja-sticker op de brievenbus te plakken. En zo komen de folders alleen terecht bij degenen die er ook daadwerkelijk om vragen.

Dit geldt niet voor huis-aan-huisbladen, inwoners met brievenbus zonder sticker en brievenbussen met een Nee Ja sticker blijven huis-aan-huisbladen ontvangen en hiermee blijft eigenlijk die papieren voorziening voor Nijmegenaren op dezelfde manier toegankelijk als dat het nu is. En wat mij verder erg deugd doet, en ook wel mijn fractiegenoten en ook anderen in deze zaal, is dat de wethouder onder andere heeft toegezegd dat er uitzonderingen opgenomen worden in onze eigen afvalverordening of in de APV, zo blijft het verspreiden van wijk gerelateerde drukwerk voor buurtbewoners, bijvoorbeeld voor een straatfeest of een activiteit, mogelijk het verspreiden van politieke folders, ik ben daar natuurlijk heel blij mee, kan gewoon blijven flyers van vrijwilligersorganisaties, noem het maar op. Dus in die zin steun voor deze, voor dit voorstel. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Er is een interruptie van mevrouw van Doorn. Naam Spreker 11: Mevrouw van Doorn (Raadslid ODV) Dank. Is mevrouw Markovic zich bewust dat, als je een verkiezingsfolder van een politieke partij in de brievenbus gooit waar zo een sticker op zit, die zegt dat ze dat niet willen hebben en de bewoner die gaat naar de reclamecodecommissie dat die bewoner dan in het gelijk gesteld wordt. En vraag twee: daarbij, kunnen wij de SP daaraan houden de komende maanden?

Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Mevrouw Markovic, het antwoord op de tweede vraag kan natuurlijk alleen 'ja' zijn, dus... Naam Spreker 14: Mevrouw Markovic (Raadslid SP) Dank u wel, voorzitter. Dank je wel, mevrouw van Doorn. Maar natuurlijk, als iemand eropaf stapt, zullen we dat natuurlijk naleven. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Vervolgvraag, mevrouw van Doorn. Naam Spreker 11: Mevrouw van Doorn (Raadslid ODV) Ik zal u mijn adres geven. Stopt u hem gerust in de brievenbus. Naam Spreker 14: Mevrouw Markovic (Raadslid SP) Ga ik toch even kijken wat er op staat, op de brievenbus. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dat was uw betoog ook gelijk, mevrouw Markovic. Naam Spreker 14: Mevrouw Markovic (Raadslid SP) Ja, ja, zeker. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Nee, goed. Misschien had u nog wel wat toe te voegen. Kijk even naar andere woord meldingen in eerste termijn. Of die er zijn of niet. Neen. Dan wellicht wethouder Broeren even. Er zijn niet direct vragen aan u gesteld, maar wellicht even op de motie. Naam Spreker 15: Meneer Broeren (Wethouder) Ja, ja, we zitten hier natuurlijk naar aanleiding van die aangenomen motie, hè. Je je, Ja Ja, je moet schieten. Daar moest het college komen met het raadsvoorstel en deze ligt nu voor en ik denk dat het een heel goed raadsvoorstel is. De motie van de Stadspartij, die moeten wij helaas ontraden.

Wij staan voor duurzame keuzes. U haalt aan van, het wordt lastig voor ouderen en zo allemaal. Er komt een hele goede voorlichtingscampagne, komt daar komt, gaan we in gang zetten in de wijkbladen, in de brug. En u zegt wel, er is onderzoek geweest in andere steden en die kunnen we niet vergelijken. Nou, ja, dat klopt, want er is geen andere stad in de wereld die we kunnen vergelijken met Nijmegen, dus die die snap ik wel dat u die aanhaalt, maar in ieder geval de motie moeten we ontraden en voor de rest, ja, is het, denk ik een goed voornemen om dit raadsvoorstel aan te nemen, want het scheelt enorm veel papier en CO2-uitstoot en diesel en brandstof en daar kan ik de rest alleen maar volledig in gelijk geven. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dank u wel. Ik kijk nog even uw Raad of er behoefte is aan nog een tweede termijn? Mevrouw Grutters. Naam Spreker 9: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Nou, nog één klein stukje feedback. Ik hoor zowel de wethouder als meerdere partijen zeggen dat met dit raadsvoorstel zoveel CO2 en zoveel ton aan papier wordt bespaard. Ik wil u toch maar op wijzen dat u met ons voorstel door die Nee Nee-sticker die bestaat bij die andere doelgroep aan te bieden hetzelfde bereikt en ja, ik vind het jammer dat dat niet gezien wordt, maar dat het zij zo. Dank u, voorzitter. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Ja, dank u.

Zijn er nog andere woord meldingen? Ik heb niet het idee, dan gaan we maar over naar de stemming, hè? Allereerst de motie, zoals ingediend door de Stadspartij 'Zeg nee tegen onnodige ja.' Uw stemmen graag over de motie. Met zeven stemmen voor en 32 tegen is die motie verworpen. En dan stemmen we over het raadsvoorstel. Uw stemmen over het raadsvoorstel. Met 32 stemmen voor en zeven tegen is het raadsvoorstel aanvaard. Dank u wel. 7.2 Raadsvoorstel Zienswijze 2024 GGD Gelderland Zuid (110/2022)

Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Stappen we over naar 7.2, het raadsvoorstel zienswijze 2024 GGD Gelderland Zuid. Wie kan ik het eerst het woord geven? Mevrouw Mijling. Naam Spreker 7: Mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Ja, dank u wel, voorzitter. Mijn fractie kan zich goed vinden in het voorstel dat voorligt van de zienswijze, maar mijn collega, de heer Keultjes, die merkte terecht op tijdens de gespreksronde dat er eigenlijk een zin mist en dat is het de aanvulling op het stukje, 'Wij erkennen dat voor infectieziekten preventie en bestrijding een goede basis nodig is, waarbij dan de regel toegevoegd zou kunnen worden. Daarbij mag aandacht voor de rol van Nederland als hotspot voor mogelijke pandemie niet ontbreken.' Daarom dien ik een amendement in wat heet en één is heel gemeen. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Oké, wie kan ik verder het woord geven? De heer Salemans. Naam Spreker 2: Meneer Salemans (Raadslid Partij voor de Dieren) Ja. Nou, dank je wel, voorzitter. Als eerst sluit ik mij graag aan bij het betoog van mevrouw Mijling van het CDA over het belang van pandemische paraatheid, de grootschalige verspreiding en het risico op mutaties van bijvoorbeeld, maar zeker niet enkel. Het <...>. vogelgriepvirus gebeurt gewoon nu hier in Nederland, praktisch onze, onder onze eigen neus.

En daarop aansluitend benoem ik graag ook nog de rol van de GGD bij rampenhulpverlening. Ook die urgentie is groot en wordt groter. Mensen en dieren ondervinden de gevolgen van de klimaat en biodiversiteitscrisis aan den lijve. En, voorzitter, ik ben spaarzaam met het herhalen van woorden, maar toch ook even hier in de raadzaal, ik heb het eerdergenoemd, dus nogmaals rampensituaties, zoals hittegolven en extreme droogte en ja, maar ook watertekorten en overstromingen komen steeds vaker voor tot aan tornado's aan toe en ook de paraatheid, de alertheid en de paraatheid hierop is urgent, al dan niet in samenhang met pandemische paraatheid. En goed de GGD heeft hier, net zoals de veiligheidsregio zo haar rol en takenpakket in en ik zie dat de GGD dat in haar kaderbrief ook heeft meegenomen. Wij dienen met het oog hierop het amendement van het CDA graag, dan ook graag mede in. Dank u wel. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dank u wel. Ik kijk even verder. Mevrouw Exel. Naam Spreker 16: Mevrouw Exel (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Dank u wel, voorzitter. Ons bekruipt het gevoel dat we maar geen stappen vooruitzetten in het verbeteren van veilig thuis. Vorig jaar stonden we voor hetzelfde. Het college vond het genoeg om 80 procent van de wachtlijsten te bedienen. De Raad heeft daar honderd procent van gemaakt.

Niet alleen omdat het wettelijk moet, maar omdat het om iets heel anders, iets heel belangrijks gaat. Een veilig thuis, daar heeft iedereen recht op en iedereen heeft recht op onze hulp. En wat schetst onze verbazing? Een jaar later zegt het college weer in op 80 procent. De mensen die zich melden bij Veilig Thuis komen daar met een zeer ernstige probleem die onmiddellijk in behandeling genomen moeten worden. In ieder geval binnen vijf dagen, zoals ook beschreven staat in het handelingsprotocol Veilig Thuis van 2019. Wat mij nog meer verbaasd, wat mij nog meer verbazen, dat ik niet kon teruglezen waarom de wettelijke termijnen niet zijn behaald. De laatste kwartaalcijfers hiervoor waren van mei 2022, waar in het eerste kwartaal nog maar 58 procent is behaald. Stadspartij schrikt daar erg van. De wet moet gevolgd worden. Het is niet voor niets de wet. Zoals geformuleerd staat in het collegevoorstel moet 80 procent van de wachtlijsten gerealiseerd worden. Dat vinden wij wat laag. We moeten gewoon gaan voor de wettelijke termijnen voor de volle honderd procent. In de realiteit is dat dus geen zes op de tien. Stadspartij Nijmegen houdt zo, Stadspartij Nijmegen houdt voor zo een belangrijk thema als dit vast aan tien van tien. Daarom dienen wij, samen met de Partij van de Arbeid en de SP, het amendement 'hou de wettelijke termijnen' in. Dank u wel.

Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dank u wel. Andere woord meldingen in eerste termijn? De eerste, heer Selman. Naam Spreker 17: Meneer Selman (Raadslid PvdA)

Ja, dank, voorzitter. Mijn partij kan zich vinden in de zienswijze natuurlijk op één na en wat mij verbaast is twee jaar geleden hebben, heeft de Partij van de Arbeid een amendement ingediend samen met andere partijen, volgens mij de SP, en toen hebben we voor hetzelfde gepleit en in de afgelopen periode, alsof het gewoon steeds, wij nemen een amendement in, we roepen op, vragen het college, namelijk nota bene het college zit ook in het DB van de GGD en gaat ook dus over Veilig Thuis en dan steeds zelfde problemen, dus heel duidelijk en heel simpele vraag. Gaat het ooit lukken bij Veilig Thuis om gewoon zich aan de wet te houden dat de wettelijke termijnen worden behaald? Ja of nee? En als het nee, dan wil ik wel weten waarom. Dank, voorzitter. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dank u wel. Mevrouw Geers. Naam Spreker 18: Mevrouw Geers (Raadslid SP) Ja, dank u wel, voorzitter. Ook wij steunen de motie over het halen van de wettelijke norm van honderd procent en we vragen ons inderdaad ook af waarom dat steeds weer in de herhaling moet. Natuurlijk zijn er altijd omstandigheden te noemen, die kunnen we allemaal zelf bedenken, maar het gaat om mensen en als, zeg maar, 20 mensen niet geholpen worden van de honderd, dan is dat wel heel triest, zeker als je dat zegt van minimaal 80 en streven naar honderd. Graag wil ik daar een reactie op.

Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Andere woord meldingen de eerste ronde? Ik kijk even rond. Dat is niet het geval. Dan is het wel. Oh. Mevrouw Synhaeve. Naam Spreker 4: Mevrouw Synhaeve (Raadslid D66) Ja, dank u wel, voorzitter, en natuurlijk 'één of sluit ik me aan bij de verschillende partijen die opgeroepen hebben ons te houden aan de wettelijke termijnen, zoals ik ook al in de kamerronde heb gedaan. Ik wil één ander punt nog uitlichten, dat is namelijk wat ikzelf ingewikkeld vind aan dit proces is dat we dus een zienswijze vaststellen die de basis vormt voor een begroting voor 2024, tezelfdertijd zien we dat de meerjarenstrategie voor de GGD afloopt in 2023 en we hebben als Raad nog geen beeld bij wat de inhoud wordt van de meerjarenstrategie vanaf 2024. Dat maakt het bijzonder ingewikkeld om dan ook al een begroting vast te stellen. Twee vragen dan ook aan het college. Als eerste: wanneer wordt de Raad betrokken bij de meerjarenstrategie voor de GGD vanaf 2024 en verder? En in aanvulling daarop, als de meerjarenstrategie en ook de focus die daarin wordt aangebracht impact heeft op de begroting, in hoeverre is er dan nog ruimte om wijzigingen op die begroting door te voeren? Dank u wel. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dank u. Wethouder Damen voor de beantwoording.

Naam Spreker 19: Mevrouw Damen (wethouder) Dank u wel, dan begin ik ook eerst even met die laatste vraag, die dus procesmatig is, want het klopt dat is aangegeven in de brief dat die meerjarenstrategie nog moet volgen en de precieze planningen heb ik hier nu ook nog niet. Maar dat gaat dus lopen in de komende twee kwartalen en loopt eigenlijk een beetje gelijk ook met het proces van zienswijze kaderbrief naar de echte begrotingen vaststellen en daar nog weer een zienswijze proces bij te hebben, dus op een gegeven moment gaat het wel elkaar raken. Dan concreet op de twee amendementen die zijn ingediend, Hvijf en één is heel gemeen. Dat is helemaal akkoord om dat zo op te nemen in de zienswijze, dus daar kunt u daarmee doen wat u wilt. Dan de, het thema Veilig Thuis. Nou, wat we hier ook hebben aangegeven al en in de gespreksronde dat we uiteraard verwachten dat ze, dat de GGD reële aantallen gaat begroten op Veilig Thuis, hè. Dat dat is prima, dat u die oproep doet. Dat doen wij ook, als we daar weer in het DB over spreken, maar ik kan ook al wel voorspellen dat de reactie zal zijn, ook vanuit de realiteit nu, dat dat je die honderd procent niet redt, die redt je misschien nooit door alle omstandigheden die er zijn. Dus dat streven is het heel belangrijk om te melden is altijd dat die eerste paar dagen en de beoordeling of de casus echte crisis is en meteen daar wat mee moet.

Dat wordt altijd gedaan en de mensen die dat meteen nodig hebben, worden ook meteen geholpen. En een deel van de termijnen en naar wie de Veilig Thuis doorverwijzen, kan ook weer zijn dat ze naar zichzelf eigenlijk doorverwijzen, dus je hebt ook een vervolg

dienst onderzoek en een vervolg dienst voorwaarden en vervolg, en die kunnen ze bij zichzelf eigenlijk weer opvangen en daarvoor heb je dan ook weer tien weken de tijd. En mevrouw Exel vroeg nog van, waarom op het moment dat u dit schreef waren een deel van de cijfers al bekend, maar nog niet alles. Dus je kan dan nog niet zo vooruitblikken naar wat heel 2022 heeft gedaan op het moment dat die zienswijze wordt opgesteld. Maar we weten wel dat de realiteit weerbarstig is. Mevrouw Geers noemde dat al, kunnen altijd redenen zou zijn. Nou, we weten nu al dat dingen als personeelstekort en verzuim ook impact hebben op hoe de cijfers nu zijn en die komen binnenkort naar u toe, de jaarcijfers van heel 2020. En dan kunnen we wat meer in de aantallen en trends en het behalen van de wettelijke termijnen van afgelopen jaar zeggen, maar het streven opnemen in die zienswijze dat dat kan. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Er is een interruptie van de heer Selman. Naam Spreker 8: Meneer Selman (Raadslid PvdA) Ja, voorzitter. Ik maak hier behoorlijk bezwaar tegen, maar het college ook behoorlijk gebruik van dat het nu, alles wat het in de wereld gebeurt, in Nijmegen gebeurt, personeelstekort. Dit probleem heeft een inspectie namelijk ingegrepen bij Veilig Thuis en toen was het ook wel een probleem, dus is het niet voor nu, dit is al vijf jaar.

En we hebben steeds begroting opgeschroefd om problemen aan te pakken en dat is ook nota bene de wet. Dus om probleem toe te schuiven aan het personeelstekort vind ik te makkelijk. Graag wil ik van het college horen waarom de wettelijke termijnen niet worden gehaald. En het personeel, die trap ik niet meer in. Naam Spreker 19: Mevrouw Damen (wethouder) Ik kan hier kort op reageren, maar dan ga ik het ook in die zin afronden, omdat we vandaag praten over de zienswijze van de kaderbrief en u op een ander moment met de wethouder die dan weer over zorg gaat, over die teruggeblikt eigenlijk op het jaarverslag Veilig Thuis kunt praten, kan ik dus nu ook nog niet in detail wat over zeggen. Maar er was een stijgende lijn te zien bij Veilig Thuis in de afgelopen jaren, dus we hebben daar inderdaad met elkaar goed steeds over gesproken en in geïnvesteerd. Dat dat gaat de goede kant op. Maar er zijn nu zij, ja, kan het ook weer door wel terecht. Echt problemen die nu ook spelen qua verzuim kan dat weer een dip hebben, maar dat moet binnenkort even in de jaarcijfers naar u toekomen en dan kunt u daar verder het gesprek over voeren. Maar nu voor dit moment in die zienswijze heb ik net aangegeven wat we kunnen opnemen. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Ja, de heer Selman nog. Naam Spreker 8: Meneer Selman (Raadslid PvdA) Mijn laatste vraag hierover, voorzitter.

De wet zegt honderd procent, maar u zegt, neemt zelf in de zienswijze, nou, 80 procent. Zegt u hiermee, 'we gaan ons voor 80 procent aan de wet houden en 20 procent door de vingers zien?'. Naam Spreker 19: Mevrouw Damen (wethouder) Nee, ik heb net aangegeven, ook al in de gespreksronde vorige week of twee weken geleden, dat het streven honderd procent is, maar dat soms vanuit realiteit, dat je ziet dat die honderd procent niet altijd gehaald kan worden en dat er legitieme redenen voor zijn, maar dat de zorg die nodig is bij al die crisissituaties gewoon gegeven kan zijn. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Ja. Ja. Oké, kijk even voor een tweede ronde naar uw Raad. Deze beantwoording. Ja, de heer Selman ieder geval. Naam Spreker 8: Meneer Selman (Raadslid PvdA) Ja, dank, voorzitter. We gaan er graag met het college ook over die cijfers, want u had ook eigenlijk met ons proactief moeten zeggen van, we halen het niet, let daarop en daarop. Die wettelijke termijnen, dat is nog steeds probleem, alsof het gewoon een wereld stilstaat bij de Veilig Thuis en ik merk ook dat het misschien

on, geen recht doen aan de keiharde werk van mensen die daar op het veld werken, maar ik neem wel het college kwalijk dat het gewoon steeds in de huidige tijden zegt: 'ja, dat komt door het personeel, het personeelstekort' terwijl het is gewoon al vijf jaar een probleem. We hebben er miljoenen opgeplust, dus ik ga gewoon binnenkort er graag met het college hierover een gesprek, want dat kan, dat kan echt niet. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Tweede termijn, mevrouw Exel. Naam Spreker 16: Mevrouw Exel (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Dank u wel, voorzitter. Wat ik me wel afvraag is of het college de lat nu echt lager ligt dan hoger. En ik weet niet of ik het hier mag vragen, maar die vraag, die speelt me wel op. Naam Spreker Mevrouw Synhaeve.

1:

Meneer

Bruls

(voorzitter)

Naam Spreker 4: Mevrouw Synhaeve (Raadslid D66) Ja, voorzitter, ik moest denken aan <...>, dus we krijgen dit. Er zijn al zoveel momenten geweest waarop wij als Raad in moties, amendementen, toezeggingen tijdens kamer rondes hebben we gehoord van, we gaan aan de slag met die wettelijke termijn en elke keer komen we er opnieuw op uit van, het uitgangspunt moet die honderd procent zijn. Volgens mij is het heel goed dat het college aangeeft van, wij komen erop terug naar jullie met cijfers. Mijn uitdrukkelijke verzoek daarbij zou zijn, dus om niet alleen de cijfers te delen, maar ook de verklaring waarom we dat niet halen, want dat dat mist vaak en daaraan gekoppeld ook, wat is er dan voor nodig om het wel te halen, gegeven de uitdagingen die er zijn. Dus vraag aan het college om daar even op te reflecteren of dat mogelijk is. Dank u wel. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Ik kijk even verder. Nog een tweede termijn, reacties en... Ja, mevrouw Geers. Naam Spreker 18: Mevrouw Geers (Raadslid SP) Ja, dank u wel, voorzitter. Ik sluit me nogmaals aan en ik vind het bijna niet te verteren dat we, als we het hebben over Veilig Thuis, dat je dan zeggen van, oké 80 procent, dat is realistisch en we streven, ik wil dat streven niet horen.

We gaan voor honderd procent en ja, dat is, dat moet het zijn, vindt u ook niet? Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Verder nog woord meldingen in tweede termijn? Nee, ik zie niemand. Dan is het woord aan wethouder Damen. Naam Spreker 19: Mevrouw Damen (wethouder) Ja, nee, we leggen absoluut de lat niet lager dan die eerder heeft gelegen. Dat streven blijft hetzelfde en wat ik nog wel even kort wil toelichten over dat de begroting systematiek rondom Veilig Thuis, dat dat nu ook gezamenlijk in de hele regio Gelderland-Zuid met een werkgroep, dus daar wordt nu allemaal aan gewerkt. En in maart zou dat dan terugkoppelen en dat zegt ook iets over, hè, hoe kun, hoe kun je die begroting zo realistisch mogelijk maken en de juiste inschatting aan aantallen van de diensten. Dus dat is waar we zeker mee aan de slag gaan en waar we in maart verder mee kunnen. Dus dat is eigenlijk mijn laatste reactie hierop.

Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Oké. Goed. Dan stel ik voor dat we overgaan naar de stemming, hè, over de voorliggende voorstellen. Te beginnen met twee amendementen, uiteraard. Het eerste amendement, Hvijf en één is heel gemeen. Uw stemmen graag. Met 36 stemmen voor en drie tegen is dat aanvaard. En het tweede amendement heeft de titel: 'haal de wettelijke termijnen'. Uw stemmen graag. 'Haal de wettelijke termijnen' in stemming. Dat is Unaniem aanvaard. En dan hebben we de zienswijze zelf, maar ik kan me voorstellen dat we daar niet apart meer over hoeven te stemmen en dat iedereen daar verder akkoord mee is. Ja, goed, dan is dat raadsvoorstel ook vastgesteld.

7.3 Raadsvoorstel Programma Energie besparen woningen 2023-2030 (120/2022) Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dat brengt ons bij het volgende debat stuk onder 7.3, het raadsvoorstel Programma Energie besparen woningen over de periode 23-2030. Wie mag ik het woord geven? Mevrouw Janssen. Naam Spreker 12: Mevrouw Janssen (Raadslid D66) Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, als we in, willen dat Nijmegen in 2045 energieneutraal is, dan moeten we aan de bak. We moeten daarom niet alleen duurzame-energie opwekken, maar ook energie gaan besparen. Alle energie die je bespaart, hoef je immers niet meer duurzaam op te wekken. D66 roept dit al jaren en we zijn dan ook blij dat het college met een voorstel komt dat precies doet wat nodig is. Wij zijn blij met het ambitieuze plan dat nu voor ons ligt. Het is duurzaam en eerlijk. We hebben ook voor mensen met weinig financiële middelen, waardoor iedereen mee kan doen en een comfortabel huis heeft. Maar daarnaast houden we ook oog op, het oog op de bal door in te zetten op het verduurzamen van woningen met de slechtste energielabels en waar het dus de meeste energie de energie winst te behalen valt. Wat D66 betreft brengen we het plan dan ook zo snel mogelijk tot uitvoering. Wij maken daarbij wel één kanttekening en dat is dat dit programma doelen dient die we in 2030 en 2045 willen behalen.

Er zijn echter maar financiële middelen gereserveerd tot 2025 en wat ons betreft betekent dat maar één ding, ook na 2025 moeten we middelen vrijmaken om deze enorme energiebesparingsopgave te kunnen aangaan. We dienen daarom samen met de Stadspartij, GroenLinks en de SP de motie 'Energie besparen ook voor 2026 geregeld' in, waarmee wij, zoals de titel al suggereert, de benodigde financiële middelen in ieder geval ook voor 2026 willen reserveren. Alleen zo garanderen we dat we niet alleen nu, maar ook in de toekomst blijven werken aan een duurzame en energie neutrale stad. Dank u wel. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dank u wel. Ik kijk even verder of er nog woord meldingen zijn. Mevrouw van Doorn. Naam Spreker 11: Mevrouw van Doorn (Raadslid ODV) Dank u wel, voorzitter. In de TRIAS-energetica is energie besparen de eerste knop om aan te draaien en dat is de knop waar we het vandaag over hebben. Middelen vrijmaken zijn daarbij gerechtvaardigd, onder andere om kosten, ook voor de gemeente, daarmee worden voorkomen. Mensen hoeven in een later stadium bijvoorbeeld minder beroep te doen op noodfondsen en dat soort zaken. Het is dan ook goed om te zien dat het college hiermee aan de slag gaat. Zie het programma energiebesparing woningen waar we het vandaag over hebben.

Dit programma is volledig opgehangen aan de energielabels en zoals die zijn verdeeld over de woningen in onze gemeente. Alleen daar zijn veel vragen en er is veel onduidelijkheid over bij heel veel inwoners. Zo komen de signalen bij, in ieder geval bij mijn fractie binnen. En om dit programma te kunnen laten slagen is duidelijkheid nodig. Nu het college de regie rol pakt met dit programma vinden, vind ik ook dat er, dat dat toezicht ook goed geborgd moet worden. En ik snap dat de middelen beperkt zijn voor het college. Niet, het college heeft niet alle bevoegdheden met betrekking tot de energielabels. Dat is een feit, daar hebben we rekening mee te houden. Maar als wij inzicht willen hebben in het verloop van dat programma, de successen van dat programma, dan is het wel nodig dat dat toezicht, zoals het college dat gaat doen, vanuit hun een één regie rol, dat dat op orde is. Dat inzicht is niet alleen voor de Raad om het programma en het succes van te monitoren, maar ook voor de inwoners. En daar zit de motie op die ik wil indienen met de titel 'toezicht, inzicht, uitzicht' en ik had hem ook kunnen noemen 'draagvlak, draagvlak, draagvlak', want dat is waar de energietransitie in zijn algemeenheid en dit programma, energiebesparing woningen, heel erg van afhankelijk is.

We kunnen het niet hebben dat iemand geen duidelijkheid krijgt over zijn energielabel, omdat zijn verhuurder bijvoorbeeld dat inzicht niet wil geven en dan heb ik het over de status van het label, de totstandkoming van het label en de correctheid van het label en vervolgens een energie fixer aan de deur komt en dan deur wordt dichtgesmeten. Dan komen we helemaal nergens, want we komen met het programma toch wel enigszins achter de voordeur en we willen dat die voordeur open blijft staan bij de mensen, omdat ze daar zelf wat aan hebben en omdat we daar allemaal wat aan hebben. Het past bij dat inzicht en dat draagvlak is er uitzicht op een succesvolle energietransitie en een succesvol programma energie besparen woningen. Ik ben heel blij dat dat deze motie op een brede steun kan rekenen, en wel op alle fracties aan mijn linkerzijde

tot aan het einde toe, bijna tot aan de wethouder, maar misschien zelfs inclusief de wethouder. Maar dat gaan we zo horen. Dank u wel, voorzitter. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Dat was een monistische tijden op te merken. De heer van Hooft. Ja, dank u wel. Is een redelijk programma, 4,6 miljoen trekken we hiervoor uit. Dat is veel geld. De helft daarvan wordt aan een energiefixers en coaches besteed, 2,4 miljoen. En die doen heel veel klein en nuttig werk. Als we bijvoorbeeld die energie fixers pakken, wat doen die? Die hangen folie achter verwarmingen, die dichten wat gaten en kieren? Wat ze ook doen is dat ze de verwarming waterzijdig inregelen. Dat betekent dat je daar zo een 10 procent aan energie mee kan besparen. Het is allemaal heel erg nuttig. Dat moeten we vooral doen, maar de grote opgaaf, die zit hem vooral bij die woningen die allemaal een e, f of g label hebben, waarvan we niet eens weten of ze dat label wel hebben, want heel veel woningen hebben helemaal geen label. En bij die woningen, daar moet 15, 20, 25 duizend euro aan isolatiemaatregelen worden geïnvesteerd. En die kunnen 30 procent terugkrijgen van het Rijk, maar dan nog is dat een hele bom duiten, veel geld. En al die mensen zullen uiteindelijk zelf afgaan wegen, a, heb ik, dat geldt? Nou, voor een deel geldt dat niet, die hebben dat geld gewoon niet, dan kunnen ze misschien nog lenen.

Vijfduizend euro. En die zullen zich afvragen: is dit een rendabele investering, oftewel zie je dat terug in een lagere energierekening? En dan kunnen wij hiervoor 4,6 miljoen aan heel veel informatie en advies gaan geven, maar dat zal uiteindelijk de afweging zijn die mensen gaan maken van, wat kost het mij om en wat levert het mij op? Op een hier of daar verdwaalde persoon die heel veel geld heeft en alles voor het milieu wil doen en bereid is om gewoon tienduizend euro in energiemaatregelen te investeren, zonder dat er die wat van terugkrijgt, maar voor de meeste mensen zal wel gelden van, ik wil het gewoon ook weer terugzien in mijn portemonnee. De energieprijs helpt daarbij. Als die hoog is, dan verdien je het sneller terug en dan zal dat harder gaan werken. Als de energieprijs wat minder hoog is, dan zal dat minder snel werken. Kortom, we hebben prachtige doelstellingen geformuleerd: 15 duizend koopwoningen met een e f of g label voor 2030 eigenlijk op een b-label te krijgen, vierduizend d labels ook naar een b-label te krijgen.

En ik moet het allemaal nog zien, want het zal uiteindelijk erop aankomen of de mensen het geld hebben of ze het terug gaan verdienen en of en alles wat wij doen en informatie en advies, het is allemaal goed bedoeld, het is allemaal heel leuk, maar ik moet zien of dat het uiteindelijk gaat doen, want de doorslag zal uiteindelijk die grote investering zijn en e, f en g labels moeten echt heel veel investeren. Ik zei al 15 of 20 duizend euro. Ik heb van de zomer zelf mijn huis geïsoleerd. Er waren alleen de muren. Dat was voor vierduizend euro klaar. Nou, als ik het 20 tegenaan had moet gooien, had ik het niet gedaan, dan kan ik u wel zeggen en dat gaat u wel straks van al die mensen vragen. Dus ik wens u veel succes. Wij steunen het plan, maar ik ben zeker niet zo optimistisch als het college over de doelstelling en de mate waarin ik denk dat we die zullen gaan halen, want ik denk dat dat nog weleens tegen kan vallen. Maar dan praten we dan hier in nog 2030 nog over en dan zet ik hier misschien ook nog wel. Naam Spreker 1: Meneer Bruls (voorzitter) Ik dacht ik zal u helpen door alvast op me knop drukken, want ik denk, als u nu ook nog de hele buurt erbij betrekken, dan heeft u zelfs die zeven minuten, zesenveertig nog nodig, in uw totale spreektijd, maar het komt goed. Mevrouw Brand. Naam Spreker 10: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Dank u wel, voorzitter.