Voortgang Omgevingsvisie 2022

NIJMEGEN

STAD IN BEWEGING voortgang omgevingsvisie juni 2022

1

Colofon Uitgave Gemeente Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 Postbus 9105 6500 HG

Juni 2022 omgevingsvisie@nijmegen.nl www.nijmegen.nl/omgevingsvisie

Projectmanagement Omgevingsvisie Gemeente Nijmegen Maarten van Ginkel Mathieu Schouten

Vormgeving Colet Falke

Fotoverantwoording Ingrid van de Vossenberg: Voorpagina, 13, 19, 24, 26, 27, 28 Maarten van Ginkel: 8, 11, 12, 15, 17, 18, 25, 29, 34 Winhov Office: 9 Lucien Koridon: 10 Huub Keulers: 14 Marloes Fleer: 16 Jack Tillmanns: 21 Mathieu Schouten: 22, 31 Posad Maxwan: 30

We hebben met de grootste zorgvuldigheid de copyrighthouders van de foto’s en beelden vermeld. Indien men zich niet vernoemd ziet, gaarne contact opnemen.

2

Inleiding In 2020 is de Omgevingsvisie 2020-2040, “Nijmegen, Stad in beweging” vastgesteld door de raad. In de Omgevingsvisie van Nijmegen beschrijven we hoe de stad er voor staat en welke uitgangspunten we hanteren voor het gebruik van de ruimte in de stad tot 2040. De visie is tot stand gekomen met inwoners, bedrijven en instellingen wordt indien nodig aangevuld en herijkt, zodat deze actueel blijft. De Omgevingsvisie geeft met acht ruimtelijke keuzen op hoofdlijnen aan hoe het ruimtelijk beleid vorm krijgt. Het in de Omgevingsvisie geformuleerde beleid wordt met afzonderlijke projecten en programma’s uitgevoerd. In de Omgevingsvisie staan uitgangspunten voor het gebruik van de ruimte in Nijmegen. Het geeft daarmee de komende jaren richting aan de ontwikkeling van onze stad. Waar kunnen bijvoorbeeld de benodigde 15.000 extra woningen komen? En hoe bieden we ruimte aan de groei van de werkgelegenheid met 10.000 banen tot aan 2030. De Omgevingsvisie stelt dat Nijmegen een compacte en leefbare stad moet blijven, zodat mensen zich gemakkelijk lopend, fietsend of met het OV kunnen verplaatsen. Het groene omliggende landschap blijft intact en ondanks de verwachte groei willen we dat Nijmegen een aangename stad blijft.

3

De Omgevingsvisie functioneert binnen de huidige

Woningbouwopgave

wetgeving als structuurvisie. Het Rijk heeft 1 januari

De invulling van de woningbouwopgave is voortvarend

2021 als invoeringsdatum van de Omgevingswet

aangepakt met het sluiten van de woondeal en de

voorgesteld en zal daar deze zomer over beslissen.

aanwijzing als NOVI-gebieden voor Kanaalzone-zuid en

Vanaf dat moment zal de Omgevingsvisie ook echt

Stationsgebied. Er wordt toegewerkt naar een

als Omgevingsvisie in werking treden. In deze

verstedelijkingsakkoord met de regionale partners, de

voortgangsrapportage beschrijven we hoe de

provincie en het rijk. Snelheid en realiseerbaarheid

ruimtelijke keuzen na de vaststelling van de

van de plannen komen door de instabiele economie en

Omgevingsvisie verder uitgewerkt zijn. We doen

stijgende bouwkosten onder druk te staan.

daarnaast aanbevelingen voor een verdere versterking

Groene en gezonde stad

van de aanpak van deze keuzen.

er komen op korte termijn een aantal uitwerkingen en De doelen van de Omgevingsvisie zijn niet veranderd.

instrumenten beschikbaar, die op termijn in de

We verwachten wel dat het op termijn nodig is

Omgevingsvisie opgenomen moeten worden. We

de Omgevingsvisie te actualiseren op gebied van

zullen hiervan de belangrijkste punten opnemen in de

klimaatadaptatie, biodiversiteit en groen (Groene

voortgangsrapportage. Voor monitoring en borging

Gezonde Stad) en te versnellen op de volgende

van de luchtkwaliteit in Nijmegen west worden extra

opgaven: woningbouwopgave, groene en gezonde stad,

stappen gezet, ook zal geur(hinder) nader onderzocht

duurzame mobiliteit en energietransitie en klimaat en

worden.

biodiversiteit. Ook heeft de regionale samenwerking meer vorm

Duurzame mobiliteit

gekregen binnen de Groene Metropoolregio met de

Transitie naar duurzame Mobiliteit is zowel als

Verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen-Foodvalley.

afzonderlijke opgave en als randvoorwaarde benoemd. Het verkeerssysteem blijft kwetsbaar, dit

In het najaar van 2022 zal in overleg met de Raad

blijft daarom een belangrijk thema in de

begonnen worden aan een actualisatie van de

gebiedsontwikkelingen

Omgevingsvisie.

Energietransitie De energietransitie hapert, de opgave wordt echter breder en urgenter (energiearmoede/betaalbaarheid, gebrek aan netcapaciteit) en zelfs randvoorwaardelijk voor het ontwikkeltempo.

Klimaat en biodiversiteit We moeten als stad beter voorbereid zijn op hitte, droogte en wateroverlast. We gaan hier voortvarend mee aan de slag. Onder andere door het vastleggen, beschermen, verbinden en versterken van het groen en de bomen in onze stad.

4

Inhoud Blz

1 lz 1

B

14

Blz

8

17 Blz

Blz Blz

19

29

Blz

26

2

2 Blz

Bijlage Evaluatie en Benchmark door Platform 31 5

Blz 31

Kaart uit de huidige Omgevingsvisie

P+R

P+R

P+R

P+R P+R

P+R

P+R P+R

P+R

6

Bestaande Werkgebieden Stedelijke Groenstructuur OMGEVINGSVISIE KAART

Beweegroutes Laanstructuur bij ruimtelijke dragers LEGENDA Hoofdwegennet Bestaande Woonwijken Stedelijke Groenstructuur S100 Bestaande Werkgebieden Laanstructuur bij+ruimtelijke dragers P+R Zoekgebied Park Ride Beweegroutes LEGENDA Bestaande Woonwijken HOV-net Hoofdwegennet Bestaande Werkgebieden Aanpak Graafseweg Stedelijke Groenstructuur omgevingsvisie nijmegen S100 Beweegroutes Wind Energie Laanstructuur bij+ruimtelijke dragers P+R LEGENDA Zoekgebied Park Ride Hoofdwegennet Zonne weide Duitse Bocht Bestaande Woonwijken HOV-net Stedelijke Groenstructuur S100 Energie Hub Waal- Energie Bestaande Werkgebieden Aanpak Graafseweg Legenda Laanstructuur bij+met ruimtelijke LEGENDA P+R LEGENDA Zoekgebied Park Ride Stedelijke knoop station dragers Beweegroutes Wind Energie Bestaande Woonwijken HOV-net Binnenstad verbreedt De Binnenstad verbreedt Hoofdwegennet Zonne weide Duitse Bochtzich naar de gebieden Stedelijke Groenstructuur Stedelijke Groenstructuur De stedelijke groenstructuur bestaat uit alle LEGENDA rondom de Waal. Onder de noemer Bestaande Werkgebieden Aanpak Graafseweg Winkelgebied Dukenburg - Hof van‘Nijmegen Holland - Hornbach groengebieden in de stad.

Hieronder vallen S100 Energiede Hub WaalEnergie Laanstructuur bij ruimtelijke dragers Laanstructuur bij ruimtelijke LEGENDA omarmt Waal’ realiseren wedragers verschillende parken, bos en natuurgebieden, recreatiegebieden Beweegroutes Wind Energie Stedelijke Groenstructuur Nieuwe vitale woonwijk of inbreidingslocatie P+R Zoekgebied Park + Ride projecten aan de oevers van de rivier, waarmee LEGENDA Stedelijke knoop met station Bestaande Woonwijken Bestaande Woonwijken landgoederen en landbouwgebieden. Hoofdwegennet Zonne weide Duitse Bocht bij dragers deLaanstructuur stad zich naar deruimtelijke rivier wendt. Stedelijke Groenstructuur Toekomstbestendige HOV-net LEGENDA BinnenstadWerkgebieden verbreedtwijken Bestaande Werkgebieden Bestaande S100 Hub Stedelijke Groenstructuur Energie WaalEnergie Bestaande Woonwijken Laanstructuurbij bijruimtelijke ruimtelijke dragers. De Laanstructuur dragers Aandacht voor voorzieningenniveau en leefbaarheid Aanpak Graafseweg Winkelgebied Dukenburg - Hof van Holland Beweegroutes Beweegroutes Winkelgebied Dukenburg Holland--Hornbach historische wegen en hoofdwegen krijgen een P+R Stedelijke Zoekgebied Park +ruimtelijke Ride Laanstructuur bij met dragers Stedelijke knoop station Bestaande Werkgebieden BestaandeGroenstructuur Woonwijken LEGENDA Novio Tech Campus Hornbach.

We ontwikkelen een aantal nieuwe Wind Energie Nieuwe vitale woonwijk of inbreidingslocatie Hoofdwegennet Hoofdwegennet groen karakter. Laanstructuur bij ruimtelijke dragers winkelvoorzieningen en werken aan versterking HOV-net Heyendaal Bestaande Woonwijken Binnenstad verbreedt Beweegroutes Bestaande Werkgebieden Campus Zonne weide Duitse Bocht Toekomstbestendige wijken S100 S100 van winkelcentrum Dukenburg. Stedelijke Groenstructuur LEGENDA In de bestaande woonwijken versterken we de Bestaande Woonwijken Aanpak Graafseweg Bestaande Werkgebieden Winkelgebied Dukenburg - Hof van Holland - Hornbach Hoofdwegennet Beweegroutes Synthon Energie Hub WaalEnergie P+R P+R Aandacht voor voorzieningenniveau Zoekgebied Park + Ride Zoekgebied Park Ride voorzieningen, doen we aanpassingen aan het Laanstructuur bij+ruimtelijke dragers en leefbaarheid Bestaande Werkgebieden Wind Energie Beweegroutes Nieuwe vitale woonwijk inbreidingslocatie S100 Nieuwe vitale woonwijk of inbreidingslocatie.

Hoofdwegennet Park15 Stedelijke Groenstructuur Stedelijke knoop met station klimaat, werken we aan duurzame energievoorNovio TechWoonwijken Campus HOV-net HOV-net LEGENDA Bestaande De nieuwe wijken in+ de Waalsprong en in het Beweegroutes Zonne Duitse Bocht Hoofdwegennet Toekomstbestendige wijken P+R Zoekgebied Park Ride ziening, speelvriendelijke straten en buurtparken, LEGENDA S100 De Griftweide Laanstructuur bij ruimtelijke dragers Binnenstad verbreedt Campus Heyendaal Aanpak Graafseweg Aanpak Graafseweg Waalfront bouwen we met toekomstmogelijkheden Bestaande Werkgebieden beweegroutes en functiemenging. Hoofdwegennet Energie Hub WaalEnergie S100 Aandacht voor voorzieningenniveau en leefbaarheid HOV-net StedelijkeWoonwijken Groenstructuur P+R Bestaande Zoekgebied Park + Ride Oost-kanaalhavens waarbij er naastDukenburg wonen ruimte is van voorHolland werken Winkelgebied - Hof -en Hornbach Synthon Wind Energie Wind Energie Beweegroutes Stedelijke Groenstructuur S100 P+R voorzieningen.

Stedelijke knoop met station Zoekgebied Park + Ride Novio Tech Campus Aanpak Graafseweg Laanstructuur bijwerkgebieden ruimtelijke dragers LEGENDA HOV-net Winkelsteeg In de bestaande zetten we in Bestaande Werkgebieden Nieuwe vitale woonwijk of inbreidingslocatie Park15weide Duitse Zonne weide Duitse Bocht Zonne Bocht dragers Hoofdwegennet Laanstructuur bij ruimtelijke P+R Zoekgebied Park + Ride energievoorziening, op duurzame mobiliteit, Binnenstad verbreedt HOV-net Campus Heyendaal Wind Energie Bestaande Woonwijken Aanpak Graafseweg Proeftuin duurzame rivier Beweegroutes Toekomstbestendige wijken De komende tijd Toekomstbestendige wijken. De Grift Energie Hub WaalEnergie Energie Hub WaalEnergie Stedelijke Groenstructuur ver groening en parkmanagement.

S100 Bestaande Woonwijken HOV-net Winkelgebied Dukenburg - Hof vande Holland - Hornbach Aanpak Graafseweg LEGENDA Synthon Zonne weide Duitse Bocht Bestaande Werkgebieden gaan we intensief aan de slag in/met groene LEGENDA Wind Energie Cultuurhistorische hotspot Hoofdwegennet Aandacht voor voorzieningenniveau en leefbaarheid Oost-kanaalhavens Stedelijke knoopbijmet station dragers Stedelijke knoop station P+R woonwijken Laanstructuur ruimtelijke Zoekgebied Park +met Ride Bestaande Werkgebieden Dukenburg, Lindenholt, Hatert en Aanpak Graafseweg Nieuwe vitale woonwijk of inbreidingslocatie Wind Energie Park15 Energie Hub WaalEnergie Beweegroutes zijn informele routes door de Beweegroutes Zonne weide Duitse Bocht Romeins erfgoed S100 Novio Tech Campus Winkelsteeg Binnenstad verbreedt Stedelijke Groenstructuur Binnenstad verbreedt Neerbosch-Oost. Stedelijke Groenstructuur Bestaande HOV-net Beweegroutes wijken voorWoonwijken voetgangers en fietsers.

Zij verbinden Wind Energie Toekomstbestendige wijken Zonne Duitse De Griftweide Stedelijke knoop metBocht station Hoofdwegennet Energie HubPark WaalEnergie Forten P+R Zoekgebied + Ride Campus Heyendaal Proeftuin duurzame rivier- Hofdragers Winkelgebied Dukenburg Hof van Holland Hornbach Laanstructuur bij ruimtelijke dragers Winkelgebied Dukenburg van Holland - Hornbach de wijken onderling en geven toegang tot het Laanstructuur bij ruimtelijke Bestaande Werkgebieden Aanpak Graafseweg Hoofdwegennet Zonne weide Duitse Bocht Aandacht voor voorzieningenniveau leefbaarAandacht voor voorzieningenniveau en leefbaarheid Energie Hub WaalEnergie Oost-kanaalhavens Binnenstad verbreedt S100 Stedelijke knoop met station omringende landschap. HOV-net Synthon Cultuurhistorische hotspot Nieuwe vitale woonwijk of inbreidingslocatie Bestaande Woonwijken Nieuwe vitale woonwijk of inbreidingslocatie Bestaande Woonwijken Beweegroutes Wind Energie heid.

Voor de wijken Heseveld, Oosterhout, Grootstal S100 Energie Hub WaalEnergie LEGENDA Novio Tech Campus Stedelijke knoop met station Winkelsteeg P+R Aanpak Winkelgebied Dukenburg Hof van Holland - Hornbach Zoekgebied Park + Ride Binnenstad verbreedt Graafseweg Park15 enZonne Dukenburg willen we in eerste instantie kijken Romeins erfgoed Toekomstbestendige wijken Bestaande Werkgebieden Toekomstbestendige wijken Bestaande Werkgebieden Hoofdwegennet weide Duitse Bocht Het hoofdwegennet wordt gevormd door de P+R Zoekgebied Park + Ride Stedelijke knoop met station Campus Heyendaal Binnenstad verbreedt Proeftuin duurzame rivier Nieuwe vitale woonwijk of inbreidingslocatie HOV-net naar het voorzieningenniveau. Winkelgebied Dukenburg Hof van HollandEen - Hornbach Wind Energie De Grift stedelijke invalswegen en-enkele radialen. Stedelijke Groenstructuur Forten Aandacht voor voorzieningenniveau en leefbaarheid Beweegroutes Aandacht voor voorzieningenniveau en leefbaarheid Beweegroutes S100 Energie Energie HOV-net Binnenstad verbreedt SynthonHub WaalWinkelgebied Dukenburg - Hof van Holland - Hornbach Cultuurhistorische hotspot Toekomstbestendige wijken Aanpak Graafseweg nieuwe verbinding is de Dorpensingel-Oost.

Nieuwe vitale woonwijk of inbreidingslocatie Zonne weide Duitse Bocht Oost-kanaalhavens Laanstructuur bij +ruimtelijke dragers Tech Campus Hoofdwegennet Novio Tech Campus Novio Tech Campus. We werken aan een Hoofdwegennet P+R Novio Zoekgebied Park Ride Stedelijke knoop met station Aanpak Graafseweg Winkelgebied Dukenburg - Hof van Holland - Hornbach Park15 lijk Nieuwe vitale woonwijk of inbreidingslocatie Romeins erfgoed Aandacht voor voorzieningenniveau leefbaarheid Wind Energie Toekomstbestendige wijken gezamen ambitiedocument voor deen ruimtelijke Energie Hub WaalEnergie LEGENDA Winkelsteeg Bestaande Woonwijken Campus Heyendaal S100 Campus Heyendaal De S100 is een belangrijke verdeelweg door S100Energie HOV-net Binnenstad verbreedt Wind Nieuwe vitale woonwijk of inbreidingslocatie ontwikke ling van NTC. De Grift Toekomstbestendige wijken FortenTechduurzame Novio Campus rivier Zonne weide Duitse Bocht Aandacht voor voorzieningenniveau en leefbaarheid Nijmegen. Binnen de S100 streven we naar het Stedelijke knoop met station Proeftuin Bestaande Werkgebieden P+R Synthon Zoekgebied Park + Ride Synthon P+R Zonne Zoekgebied Park + Ride Aanpak Graafseweg Winkelgebied Dukenburg - Hornbach weide Duitse Bocht- Hof van Holland Stedelijke Groenstructuur Toekomstbestendige wijken meer autoluw maken van de stad.

De S100 is Oost-kanaalhavens Aandacht voor voorzieningenniveau en leefbaarheid Campus Heyendaal Energie Hub WaalEnergie Novio Tech Campus Binnenstad verbreedt Cultuurhistorische hotspot Campus Heyendaal. We onderzoeken op de Beweegroutes Park15 HOV-net Park15 HOV-netHub Wind Energie Nieuwe vitale woonwijk of inbreidingslocatie bedoeld voor de doorstroming van het autoEnergie WaalEnergie Laanstructuur bij ruimtelijke dragers Aandacht voor voorzieningenniveau en leefbaarheid Winkelsteeg Novio Tech Campus voor intensivering en Synthon Stedelijke knoop metbinnen station campus mogelijkheden Campus Heyendaal Winkelgebied - Hof van Holland - Hornbach Romeins erfgoed verkeer en deDukenburg wegen Hoofdwegennet De Grift weide Aanpak Graafseweg De Grift Graafseweg LEGENDA Aanpak Zonne Duitse Bocht de S100 voor Toekomstbestendige wijken Stedelijke knoop metrivier station Bestaande Woonwijken functiemenging. Novio Tech Campus Proeftuin duurzame Campus Heyendaal Park15 Binnenstad verbreedt bestemmingsverkeer. Synthon Nieuwe vitale woonwijk of inbreidingslocatie Forten S100 Oost-kanaalhavens Wind Energie Oost-kanaalhavens Wind Energie LEGENDA Energie Hub WaalEnergie Aandacht voor voorzieningenniveau en leefbaarheid Binnenstad verbreedt Bestaande Werkgebieden Campus Heyendaal Cultuurhistorische hotspot Synthon De Grift en omgeving.

Winkelgebied Dukenburg - Hof van Holland - Hornbach Stedelijke Groenstructuur Park15 Synthon We stimuleren de wijken P+R Toekomstbestendige Zoekgebied Park +met Winkelsteeg Zonne weide Duitse Bocht Winkelsteeg Zoekgebied Park &Ride Ride. Bij de invalswegen ZonneTech weide Duitse Bocht Stedelijke knoop station Novio Campus Winkelgebied Dukenburg Hof van Holland - Hornbach Beweegroutes Synthon Romeins erfgoed Park15 intensivering van Health & High Tech. Oost-kanaalhavens Nieuwe woonwijk of inbreidingslocatie Laanstructuur bij ruimtelijke dragers Stedelijke Groenstructuur De Grift vitale zoeken naar locaties om gratis ofen goedkoop te Aandacht voor voorzieningenniveau leefbaarheid HOV-net Proeftuin duurzame rivier Energiewe Hub WaalEnergie Proeftuin duurzame rivier LEGENDA Energie Hub WaalEnergie Binnenstad verbreedt Campus Heyendaal Nieuwe Hoofdwegennet Park15 parkeren, waarna overstap op andere Forten De Grift vitale woonwijk of inbreidingslocatie Winkelsteeg Toekomstbestendige wijkenplaatsvindt Bestaande Woonwijken Laanstructuur bij ruimtelijke dragers Oost-kanaalhavens Novio Tech Campus Het gebied Winkelsteeg biedt ruimte voor Aanpak Graafseweg Cultuurhistorische hotspot Stedelijke knoop met station Cultuurhistorische hotspot Stedelijke knoop met station Winkelgebied Dukenburg - of Hof van Holland - Hornbach Synthon vervoerswijzen (fiets, trein (H)OV).

Dit stemmen LEGENDA Toekomstbestendige wijken S100 De Grift Oost-kanaalhavens Stedelijke Groenstructuur Proeftuin duurzame rivier Aandacht voor voorzieningenniveau en leefbaarheid Bestaande Werkgebieden transformatie. Hier kunnen andere bedrijfsfuncties Bestaande Woonwijken Winkelsteeg Campus Heyendaal we af met deverbreedt buurgemeenten. Wind Energie Romeins erfgoed Binnenstad Romeins erfgoed Binnenstad verbreedt Nieuwe vitale woonwijk Park15 Aandacht voor voorzieningenniveau en leefbaarheid P+R Oost-kanaalhavens Zoekgebied Park + Ride of inbreidingslocatie en wonen toegevoegd en ingepast worden met LEGENDA Winkelsteeg Laanstructuur bij ruimtelijke dragers Cultuurhistorische hotspot Novio Tech Campus Beweegroutes Bestaande Werkgebieden Proeftuin duurzame rivier Stedelijke Groenstructuur Synthon Zonne weide Duitse Bocht Forten Winkelgebied Dukenburg - Hof van Holland - Hornbach Forten behoud van groen. Winkelgebied Dukenburg - Hof van Holland - Hornbach Toekomstbestendige wijken De GriftTech Novio Campus HOV-net HOV-net.

Hoogwaardig Openbaar Vervoerslijnen Winkelsteeg Proeftuin duurzame rivier Bestaande Woonwijken Romeins erfgoed Campus Heyendaal Hoofdwegennet Beweegroutes Cultuurhistorische hotspot Laanstructuur bij ruimtelijke dragers Park15 Stedelijke Groenstructuur Energie Hub WaalEnergie Nieuwe vitale woonwijk of inbreidingslocatie verbinden Nijmegen Centraal Stationen met de Nieuwe Heyendaal vitale woonwijk of inbreidingslocatie Aandacht voor voorzieningenniveau leefbaarheid Oost-kanaalhavens Campus Aanpak Graafseweg Proeftuin duurzame rivier Cultuurhistorische hotspot Oost-kanaalhavens. We willen onderzoeken of dit Bestaande Werkgebieden Forten Synthon S100 Hoofdwegennet Romeins erfgoed Bestaande Woonwijken omliggende kernen en Heyendaal. Dukenburg De Grift Laanstructuur bij ruimtelijke Stedelijke knoop met wijken stationdragers Toekomstbestendige Toekomstbestendige wijken Novio Tech Campus Winkelsteeg gebied op langere termijn (na 2030) mogelijkheden Synthon Wind Energie Cultuurhistorische hotspot Romeins erfgoed en Waalsprong worden ook verbonden met de Beweegroutes P+R Park15 Zoekgebied Park + Ride S100 Forten Bestaande Werkgebieden Oost-kanaalhavens Bestaande Woonwijken biedt voor transformatie. Binnenstad verbreedt Aandacht voor voorzieningenniveau en leefbaarheid Aandacht voor voorzieningenniveau en leefbaarheid Campus Heyendaal Proeftuin duurzame rivier campussen en het centrum.

Park15 Zonne weide Duitse Bocht Romeins Forten Hoofdwegennet De Grift erfgoed HOV-net P+R Zoekgebied Park + Ride Beweegroutes Winkelsteeg Bestaande Winkelgebied Dukenburg - Hof van Holland - Hornbach Novio TechWerkgebieden Campus Novio Tech Campus Synthon Cultuurhistorische hotspot De Grift Energie Hub WaalEnergie Cultuurhistorische hotspot. In de binnenstad Forten S100 Oost-kanaalhavens Aanpak Graafseweg In de toekomst willen we de Graafseweg binnen HOV-net Hoofdwegennet Proeftuin duurzame rivier Beweegroutes Nieuwe vitale woonwijk of inbreidingslocatie Campus Heyendaal versterken en verbinden we de belangrijkste Campus erfgoed Heyendaal Park15 Romeins Oost-kanaalhavens Stedelijke knoop met station de S100 aanpakken. P+R Zoekgebied Park + Ride Winkelsteeg Wind Energie Aanpak Graafseweghotspot S100 Cultuurhistorische cultuurhistorische locaties: Valkhofkwartier, Hoofdwegennet Toekomstbestendige wijken Synthon Synthon De Grift Forten Winkelsteegen omgeving, Vlaams Kwartier, StationsBinnenstad verbreedt Stevenskerk HOV-net Proeftuin duurzame rivier Zonne weide Duitse Bocht Wind Energie P+R Zoekgebied Park + Ride Romeins Windenergie. Naast het bestaande windpark aan S100 Aandacht voor voorzieningenniveau en leefbaarheid Park15 erfgoed Park15 Mariënburgkwartier.

Oost-kanaalhavens omgeving, Industrieel erfgoed Proeftuin duurzame rivier Winkelgebied Dukenburg Hof van Holland Hornbach de A15 zijn er twee windmolens voorzien op het Aanpak Graafseweg Cultuurhistorische hotspot Energie Hub WaalEnergie Zonne weide Duitse Bocht HOV-net Forten P+R Zoekgebied Park + Ride biedt ook kansen, evenals Kinderdorp Neerbosch. Novio Tech Campus De Grift De Grift Winkelsteeg Engieterrein. Cultuurhistorische hotspot Nieuwe vitale woonwijk of inbreidingslocatie Wind Energie Romeins erfgoed Stedelijke knoop station Energie Hub Waal-met Energie Aanpak Graafseweg HOV-net Campus Heyendaal Oost-kanaalhavens Oost-kanaalhavens Proeftuin duurzame rivier Romeinserfgoed. erfgoed De terreinen in het centrum Toekomstbestendige wijken Romeins Zonne weide Duitse Forten Binnenstad verbreedt Zonneweide. Inmet de Bocht Duitse Stedelijke knoop stationbocht van de A73 en bij Wind Energie Aanpak Graafseweg Synthon Winkelsteeg enForten in Nijmegen–Oost die gerelateerd kunnen worden Winkelsteeg Cultuurhistorische hotspot Aandacht voor voorzieningenniveau en leefbaarheid de Grift voorzien we in een zonneweide. Energieweide Hubverbreedt WaalEnergie Winkelgebied Dukenburg - Hof van Holland - Hornbach Binnenstad Zonne Duitse Bocht aan de Romeinse Limes, zijn archeologisch erfgoed.

Wind Energie Park15 Proeftuin duurzame rivier Proeftuin duurzame rivier Romeins erfgoed Novio Tech Campus In Nijmegen West ligt bovendien Ulpia Noviomagus, Stedelijke knoop met station Nieuwe vitale woonwijk of inbreidingslocatie Winkelgebied Dukenburg Hof van Holland - Hornbach Energie Hub WaalEnergie Energie HubDuitse Waal-Energie. Voor de ontwikkeling Zonne weide Bocht De Grift Cultuurhistorische hotspot Cultuurhistorische hotspot Forten Heyendaal wat we tot uitdrukking willen brengen in de nieuwe Campus van hetvitale terrein van Engie een visie uitgewerkt. Binnenstad verbreedt Toekomstbestendige wijken Nieuwe woonwijk of is inbreidingslocatie Stedelijke knoop met station Energie Hub WaalEnergie stedelijke Oost-kanaalhavens Romeins erfgoed Romeinsontwikkeling. erfgoed Synthon Winkelgebied Dukenburg - Hof van Holland - Hornbach Aandacht voor voorzieningenniveau en leefbaarheid Toekomstbestendige wijken Binnenstad verbreedt Stedelijke met station Stedelijke knoop met station. De bestaande OVWinkelsteeg Forten knoop FortenDe forten die in een krans rondom de binnenPark15 vitale woonwijk of inbreidingslocatie Forten.

Nieuwe Novio Tech Campus structuurvoor gebruiken we als de ruggengraat van de Aandacht voorzieningenniveau en leefbaarheid Winkelgebied Dukenburg Binnenstad verbreedt Proeftuin duurzame rivier- Hof van Holland - Hornbach stad liggen, worden onderdeel van de nieuwe stedeDe Grift stad en Heyendaal deCampus regio, waarlangs we de verstedelijking Toekomstbestendige wijken Campus Novio Tech Nieuwe vitale woonwijk of- inbreidingslocatie lijke ontwikkeling rondom de Waal. Hierin vormen ze Winkelgebied Dukenburg Hof van sprinterstations Holland - Hornbach Cultuurhistorische hotspot concentreren. Dit zijn de regionale Oost-kanaalhavens historische en groene hotspots. Aandacht voor voorzieningenniveau en leefbaarheid Synthon Campus Heyendaal Toekomstbestendige wijken Dukenburg, Lent, Goff ert Heyendaal en Station Nieuwe vitale woonwijk ofen inbreidingslocatie Romeins erfgoed Winkelsteeg Nijmegen Centraal.

Novio Techvoor Campus Park15 Synthon Aandacht voorzieningenniveau en leefbaarheid Toekomstbestendige wijken Forten Proeftuin duurzame rivier Campus Heyendaal De Grift Park15 Novio Tech Campus Aandacht voor voorzieningenniveau en leefbaarheid Cultuurhistorische hotspot Synthon Oost-kanaalhavens De GriftTech Campus Heyendaal Novio Campus Romeins erfgoed Park15 Winkelsteeg Oost-kanaalhavens Synthon Campus Heyendaal Forten De Grift duurzame rivier Proeftuin Winkelsteeg Park15 Synthon Oost-kanaalhavens 39 Cultuurhistorische Proeftuin rivier De Grift duurzamehotspot Park15

OMGEVINGSVISIE KAART

OMGEVINGSVISIE KAART

OMGEVINGSVISIE KAART

OMGEVINGSVISIE KAART

OMGEVINGSVISIE KAART

OMGEVINGSVISIE KAART

OMGEVINGSVISIE KAART

OMGEVINGSVISIE KAART OMGEVINGSVISIE KAART OMGEVINGSVISIE KAART

OMGEVINGSVISIE KAART

OMGEVINGSVISIE KAART

OMGEVINGSVISIE KAART OMGEVINGSVISIE KAART

OMGEVINGSVISIE KAART

OMGEVINGSVISIE KAART

OMGEVINGSVISIE KAART OMGEVINGSVISIE KAART

OMGEVINGSVISIE KAART OMGEVINGSVISIE KAART OMGEVINGSVISIE KAART

Winkelsteeg Romeins Cultuurhistorische Oost-kanaalhavens De Grift erfgoed hotspot Proeftuin duurzame rivier Forten Romeins erfgoed Winkelsteeg Oost-kanaalhavens

Cultuurhistorische Forten Proeftuin duurzamehotspot rivier Winkelsteeg Romeins erfgoed hotspot Cultuurhistorische Proeftuin duurzame rivier

7

OMGEVINGSVISIE KAART

1

Compacte, dynamische stad

“Nijmegen is een compacte stad omringd door een prachtig landschap. Dit is een belangrijke kwaliteit en vestigingsfactor voor de stad. We willen deze verder versterken door de groei in de stad te faciliteren, waarmee we de stad vitaal en dynamisch houden. Tegelijkertijd houden we zo het landschap rondom de stad aantrekkelijk en nabij.”

8

1

door de gemeenteraad vastgesteld.

De Omgevingsvisie geeft richting aan de ontwikkeling van Nijmegen

De binnenstad/stationsomgeving en de Kanaalzone zuid zijn ook opgenomen in de Woondeal Arnhem-Nijmegen

Onze ambities zijn onder andere om een aantrekkelijke stad

(Woondeal) en in de Nationale Omgevingsvisie (NOVI).

te zijn en te blijven om te wonen, met goede werklocaties, openbare ruimtes en voorzieningen. We willen een stad zijn

De Omgevingsvisie heeft de basis gelegd om meer samen

met een gevarieerd woningaanbod dat aansluit bij de vraag van nieuwe en bestaande bewoners.

te werken met de regio en het Rijk. Dit heeft geleid tot de

Duidelijk is dat de stad blijft groeien. Om dit te realiseren

Station Nijmegen Centraal. Andere kansen /opgaven zijn

woondeal en de NOVI-status van de Kanaalzone-zuid en het terugdringen van het woning- en banentekort (15.000

hebben we de plancapaciteit voor woningbouw vergroot

woningen en banen tot 2040). In 2021 zijn ca 900 woningen

naar 130% en passen we daarbij het programma aan op de

in de stad gebouwd, waarvan ca 35% sociale huur, ruim

prioritaire doelgroepen. Dit betekent meer appartementen,

10% middeldure huur en 5% en ca 2% koop tot 280.000. Er

meer sociale en middeldure huur, meer middeldure koop

is voor ruim € 16 miljoen aan woningbouwimpulsmiddelen

en meer woonruimte voor studenten. De vraag naar

(toegekend door het Rijk voor bouw van woningen in het

goedkope grondgebonden koopwoningen vullen we in door doorstroming en transformatie in de bestaande stad.

Stationsgebied, Winkelsteeg en flexwoningen). Diverse

We focussen ons de komende jaren op groei binnen de bestaande stad

Zuid en het Waalfront (Dijkkwartier). In deze projecten

woningbouwprojecten lopen: bouw Hof van Holland/Steltworden woningen gerealiseerd in de categorie sociale en middeldure huur en goedkope koop.

De komende jaren worden de meeste woningen in de Waalsprong en in het Waalfront gebouwd (conform de

Woondeal en Novi-gebieden

vastgestelde exploitaties. Vanuit het perspectief van de

De woningbouwopgave is uiteraard niet in beton

Omgevingsvisie verleggen we de focus naar de bestaande

gegoten, de woningmarkt verandert sterk in deze tijd. In

stad. Belangrijke gebieden om de woningbouwopgave en

Nijmegen bevinden zich de belangrijke binnenstedelijke

de gewenste versnelling in te vullen zijn: de binnenstad en

gebiedsontwikkelingen in het kader van de NOVI en de

stationsomgeving, de Kanaalzone zuid (o.a. Winkelsteeg)

woondeal: het stationsgebied en de Kanaalzone-Zuid.

en rondom OV-knooppunten. In november 2021 zijn voor

Hier zal een transformatie plaatsvinden naar wonen en

stationsomgeving en Winkelsteeg nieuwe grondexploitaties

9

1

werken en er wordt een vitaal stadsdeel gebouwd dat

werklocaties te ontwikkelen en bestaande locaties te

zorgt dat aanwezige barrières worden geslecht. Binnen de

herstructureren, te intensiveren of te transformeren. Door

groeiopgave wordt gewerkt aan gemengde wijken met een

functiemenging en slimme combinaties blijft de stad (en de

goede mix van woningtypen en woonvormen die passen bij

omliggende regio) aantrekkelijk om te wonen, werken en

de leefwijzen en behoeften van mensen.

verblijven. We staan voor de opgave om het aantal banen in de stad

Beide ontwikkelingen die onderdeel uitmaken van de

te behouden en waar mogelijk nieuwe werkgelegenheid

verstedelijkingscorridor Nijmegen- Beuningen-Wijchen-

te creëren. Om deze opgave te kunnen realiseren zijn onze

Malden dragen tot 2040 bij aan een toename van 15.000

werklocaties van groot belang. Op de werklocaties bevindt

woningen en de groei van een gelijk aantal extra banen.

zich namelijk 30 % van de werkgelegenheid. In de gemeente

De woondealopgave is om tussen 2020 en 2040 50.000 tot

Nijmegen behoort 46 % van de beroepsbevolking tot de

60.000 woningen te bouwen in de Groene Metropoolregio,

praktisch en middelbaar opgeleiden. Deze zijn voor een

waarvan 35.000 tot 2030. Nijmegen heeft als doelstelling om

groot deel werkzaam op onze werklocaties. Kansen die onze

65% betaalbaar te bouwen. In de overige gemeenten is het

werklocaties bieden op het gebied van werkgelegenheid,

doel gemiddeld 50% betaalbaar.

economie, duurzaamheid, energie, circulariteit, etc. worden nog onvoldoende benut.

De Omgevingsvisie sluit qua thema’s en intenties goed aan bij de regionale verstedelijkingsvisie en is daarmee

Verdichtingsvisie Nijmegen

nog steeds een goede onderlegger voor bestuurlijke

In samenwerking met de regionale Flexpool werken we aan

samenwerking. De regionale verstedelijkingsopgave biedt

een verdichtingsvisie op Nijmegen waarbij vraagstukken als

kansen voor economische groei. Op regionaal en (inter)

hoogbouw maar ook andere aspecten die komen kijken bij

nationaal schaalniveau zijn de binnenstad, de Novio Tech

binnenstedelijk bouwen aan de orde komen. Deze studie/

Campus en Campus Heyendaal belangrijke economische

toolbox zal rin het najaar in concept gereed zijn.

dragers en bieden ze kansen voor innovatie en groei van werkgelegenheid. In Nijmegen liggen verschillende

Om de plannen te realiseren, is het nodig dat het Rijk,

havens en logistieke terreinen, die belangrijke schakels en

Provincie Gelderland, Waterschap Rivierenland, NS, ProRail,

knooppunten vormen in het economisch functioneren van

het bedrijfsleven, de onderwijsinstellingen en gemeente

de stad en regio.

Beuningen, Wijchen, Heumen en Nijmegen als partners

We hebben als stedelijk knooppunt een mooie

optrekken.

uitgangspositie met een ondernemend en innovatief ecosysteem voor het MKB en de onderscheidende clusters

De Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening,

Health & High Tech. Ook ligt er een uitdaging om het aantal

Hugo de Jonge, heeft op 11 maart de Nationale Woon- en

banen in de stad te laten groeien, zodat er voor alle inwoners

Bouwagenda gepresenteerd. Met elkaar bekijken we wat de

kansen zijn om te werken. Door te investeren in uitstraling,

implicaties zijn van de Nationale Woon- en Bouwagenda voor

kwaliteit en ruimte voor bedrijvigheid, werken we aan

de regio en Nijmegen.

de economische groei van de stad en de regio. Onze stad groeit en de druk op de ruimte neemt toe. Hoe zorgen we ervoor dat er voldoende ruimte voor werken blijft in onze stad? We investeren in de binnenstad, in kwalitatieve en gevarieerde werkmilieus voor het MKB en het versterken van de campussen als dé plek voor innovatie en nieuwe bedrijvigheid in Health en Hightech. De benodigde ruimte voor een goed vestigingsklimaat vinden we door nieuwe

10

2 Toekomstbestendige wijken

“Om tot een inclusieve en vitale stad te komen, streven we onder meer naar een goede mix van allerlei typen woningen en woonmilieus in sociale huur, huur en koop. Dit in combinatie met de daarbij passende voorzieningen”

11

2

Bewonersparticipatie in de openbare ruimte

Integrale verbetering openbare ruimte

Al jaren stimuleren we actief bewonersparticipatie in de

Momenteel lopen er concrete projecten in Bottendaal en

openbare ruimte. Dit leidt ertoe dat meer dan 100 plekken

Hengstdal. Dit biedt kansen om de openbare ruimte in de

in de openbare ruimte door bewoners worden onderhouden

wijk gelijktijdig integraal te verbeteren. Er wordt gewerkt

en dat meer dan 2500 kinderen wijkheld zijn en de wijk

aan een nota Kapitaalgoederen, waarin wordt aangegeven

schoonhouden. Meer dan 7000 bewoners hebben een

welke budgetten noodzakelijk zijn om de achterstanden

account op mijnwijkplan waar zij ideeën voor de wijk kunnen

in het onderhoud in de openbare ruimte weg te werken.

plaatsen en medestanders kunnen zoeken.

Indien budget wordt toegekend om de achterstanden weg te

De komende jaren worden meer wijken aardgasvrij gemaakt.

werken, dan kunnen de verbeteringen in de wijken integraal Er zijn verschillende kwiekroutes gerealiseerd in meerdere

worden aangepakt.

wijken in Nijmegen. Ook is er een start gemaakt met sociale knooppunten in Lindenholt en Brakkenstein. Er zijn diverse

Kanaalzone zuid en Dukenburg

buurtmoestuinen gekomen, bijvoorbeeld in Brakkenstein

Er is een ontwikkelagenda Dukenburg opgesteld die deel uit

en bij wijkcentrum de Schakel. Pleinen zijn vergroend,

maakt van de ontwikkelvisie Kanaalzone-Zuid. Kanaalzone-

bijvoorbeeld Het Ei in Lent en Alligatorstraat in Hazenkamp

Zuid is in de Nationale Omgevingsvisie opgenomen als

en het Joris Ivensplein in de binnenstad.

prioritaire woningbouwgebieden. Inmiddels is voor Dukenburg een nieuw Bestemmingsplan vastgesteld

In Woenderskamp is het project Mindset gerealiseerd voor

door de raad. Er lopen diverse initiatieven waaronder

bewoners met een lichamelijke beperking. Noordelijker in

woningbouwprojecten in Dukenburg. Zo start Woonwaarts

de Waalsprong is eco-dorp Zuiderveld opgeleverd, een vorm

in 2022 met renovatie van maisonnettecomplexen in

van gemeenschappelijk wonen.

Lankforst. Helderheid vanuit Conexus over de toekomst van scholen in Dukenburg biedt kansen voor herontwikkeling en het toekomstbestendig maken van deze locaties. Er is groen licht vanuit de Raad van State voor de bouw van een woonzorgcomplex in Lindenholt (St. Agnetenweg). Ook de energietransitie is een groot thema in Dukenburg met o.a. een wijkwarmteplan in Zwanenveld. Afgelopen jaren zijn op kleine schaal ontwikkelingen tot stand gebracht en heeft vernieuwing van winkelcentrum Meijhorst plaatsgevonden. Voor het winkelcentrum Weezenhof zijn ook plannen voor nieuwbouw. Verder hebben de corporaties geïnvesteerd in Dukenburg. Afgelopen jaren zijn verkenningen uitgevoerd naar mogelijkheden om de problemen in Dukenburg integraal en gebiedsgericht aan te pakken. De belangrijkste thema’s zijn daarbij betere differentiatie van woningen, verbetering van het imago en aanpak van armoede en werkgelegenheid. We zetten hier in op sterke wijken met passende, bereikbare, en toegankelijke voorzieningen. In Dukenburg zien we kansen voor een meer gevarieerd woningaanbod en willen we een impuls geven aan een groene, gezonde en

12

2

toegankelijke leefomgeving met een openbare ruimte die

omliggende openbare ruimte is versnipperd en

iedereen uitnodigt tot sporten, bewegen en ontmoeten.

verouderd. Het plan is het hele gebied te transformeren

Later volgen ook andere wijken. De toekomstverkenning in

en ca 500 woningen toe te voegen. De functie

Dukenburg heeft geleid tot een Ontwikkelagenda die met

ontmoeten krijgt een grotere rol. Ook het busplein

het bestemmingsplan voor Dukenburg is vastgesteld door de

en het treinstation zouden hierbij betrokken moeten

raad op 9 februari 2022. Het is een samenhangend verhaal

worden. Voor de transformatie is een ambitiedocument

waar we uitvoering aan willen geven.

opgesteld en de plannen worden nu in opdracht van de eigenaren door BPD/Giesbers uitgewerkt.

De opgave is om uitvoering te geven aan de ontwikkelagenda. Er is budget nodig voor de taken die bij de gemeente horen (zoals het investeren in de

•

Herontwikkeling 60e straat Meijhorst. Waar deze strook

voorzieningenstructuur, een betere mix aan woningen

ooit bedoeld was voor kantoren, is er al jaren flinke

en verbetering van de groene structuren en de openbare

leegstand. De herontwikkeling van deze strook biedt

ruimte) en te helpen met het verkrijgen van provinciale en

de mogelijkheid om het Grand Canal en het groen

rijkssubsidies. We willen de diverse ontwikkelingen aanjagen

daar omheen beter zichtbaar en bereikbaar te maken.

en stimuleren en partijen verbinden. Hierdoor kunnen we

Voor dit gebied is de opgave om woningen toe te

bijdragen aan structurele verbetering van Dukenburg zoals

voegen met in de plint functies waar mensen elkaar

verwoord in de ontwikkelagenda voor Dukenburg. Ook voor

kunnen ontmoeten en waar mogelijk werkfuncties in

de aansluiting van Dukenburg op Winkelsteeg is extra inzet

ondergebracht kunnen worden. •

nodig. Concreet gaat het om de volgende ontwikkelingen: •

Naast deze ontwikkelingen is extra inzet nodig in de

Transformatie stadsdeelcentrum Dukenburg van een

openbare ruimte. Met name gaat het om het groen beter

winkelcentrum waar 1/3 van het oppervlak leeg staat

met elkaar te verbinden. Verder is er inzet nodig om de

naar een centrum voor winkelen, wonen, cultuur en

zone langs het kanaal beter te activeren (bijvoorbeeld

ontmoeten. Aanpak van het centrum zelf vraagt ook

bij de ontwikkeling op het voormalig ROC-terrein in

om aanpak van de omgeving. De toegankelijkheid

Zwanenveld), zodat het kanaal ook meer onderdeel van

en bereikbaarheid van het centrum is slecht en de

Dukenburg wordt en een schakel naar de Winkelsteeg.

13

3 Groene, gezonde stad

“We willen als stad bijdragen aan de gezondheid van onze inwoners en het verbeteren van de biodiversiteit. Dat doen we op allerlei manieren, waaronder het creëren van een gezonde leefomgeving. Een gezonde leefomgeving is een integraal thema waarin het gaat om onder andere luchtkwaliteit, geluidsbelasting, hitte, groen en water, bewegen en mobiliteit, ontmoeten en voorzieningen.” 14

3

de stad dragen bij aan de gezondheid van onze inwoners.

Een veilige, gezonde en goed toegankelijke leefomgeving

Daarnaast zorgt het ook voor een aantrekkelijke stad voor toeristisch bezoek, prettige woonplek of economische

In een compacter wordende en groeiende stad is het

vestigingsplaats.

ontwikkelen en onderhouden van een veilige, gezonde en

De ambities op het gebied van gezondheid, luchtkwaliteit,

goed toegankelijke leefomgeving van groot belang. We

groen en water, ontmoeting, spelen en bewegen dienen

verfraaien de leefomgeving en zorgen voor

zorgvuldig mee te worden gewogen bij de ruimtelijke

een toegankelijke omgeving. We stimuleren ontmoeting

ontwikkeling van onze compacte stad. In de openbare ruimte

door het realiseren van sociale knooppunten, stimuleren

komt alles samen. De baten van een groene stad zijn evident

spelen en leggen beweegroutes aan. We versterken de

en de kosten voor de toekomstige aanleg en beheer lopen

biodiversiteit, stimuleren stadslandbouw en gezonde

verder op. Dit vraagt om een investering in de aanleg en

voeding en nemen klimaat-adaptieve maatregelen o.a. door

het beheer van de buitenruimte, zowel boven als onder de

meer groen en bomen in de stad en het beter afstemmen

grond.

van ons beheer op de omgeving. Deze ambities liggen vast

We gaan de stad verdichten en het ruimtegebruik

in de Omgevingsvisie ‘Stad in Beweging 2020-2040’ en de

intensiveren. De kwaliteit van de groen-blauwe structuren en

City deal Lopen en zijn uitgewerkt in het Bomenplan, de

groengebieden in de stad wordt hierdoor steeds belangrijker

Nota maaibeheer, het Uitvoeringsprogramma 'Op weg naar

voor bewoners en bezoekers van de stad. Door het natuurlijk

een gezonde luchtkwaliteit' en de gezondheidsagenda.

systeem robuuster te maken kunnen we de negatieve

Het biodiversiteitsplan en klimaatadaptatieplan zijn in

effecten van klimaatverandering minimaliseren.

ontwikkeling en geven aanleiding tot een aanscherping van de groenstructuurkaart in de Omgevingsvisie. De wensen en belevingswereld van onze inwoners en bedrijven spelen hierin een belangrijke rol. Het belangrijkste knelpunt bij deze opgave is dat een groene, gezonde en veilige leefomgeving om ruimte én investering vraagt en dit kan botsen met de verstedelijkings-, economische en logistieke opgaven die ook ruimte vragen. De opgave is de komende jaren om samen met partners in de stad via ‘Groen, gezond en in beweging’ uitvoering te blijven geven aan maatregelen die bijdragen aan een groene en gezonde omgeving, die uitnodigt om te bewegen, spelen en te ontmoeten. Dat doen we door uitvoering te geven aan het Bomenplan Nijmegen, het preventieakkoord en het sportakkoord. Daarnaast is het van belang om planten- en diersoorten te beschermen, biodiversiteit te herstellen en groen met elkaar te verbinden. Om de luchtkwaliteit in Nijmegen te verbeteren wordt gewerkt aan een geurbeleid werkend onder de Omgevingswet. Daarbij worden de omgevingswaarden voor geur opgenomen in het Omgevingsplan. Een groene en gezonde stad is voor iedereen van belang, alle inwoners, bedrijven en instellingen. Algeheel welbevinden, een fraaie omgeving, ontmoeting, beweging en natuur in

15

3

droogte op het openbaar groen is groot. Bomen en planten

Gezond in een groenere stad

in een slechte plantplaats of met een slechte conditie zijn

Gezondheid is voor iedereen van belang, maar vooral de

extra kwetsbaar voor weersextremen. Dit kan zorgen voor

meer kwetsbare bewoners hebben baat bij een groenere

een hogere vervangingsgolf in het openbaar groen.

en gezonde stad. Zij wonen vaak in een minder groene omgeving, die ook meer te lijden heeft van de huidige of

Regionale landschapsparken

vroegere milieuvervuiling vanuit de industrieterreinen en

In samenwerking met de gemeenten Heumen, Wijchen,

het hoofdwegennet. Er is daar meer kans op hittestress en

Beuningen en Nijmegen wordt onderzocht in de regionale

luchtvervuiling. Vanuit het gezondheidsbeleid is daarom ook

Verstedelijkingsstrategie of in de zone ten westen van

voor deze groepen meer aandacht. Gezond voedsel is duur

de A73 een tweetal landschapsparken gerealiseerd kan

en niet voor iedereen beschikbaar. Door sociale projecten op

worden. Dit biedt bewoners een aantrekkelijk uitloopgebied.

te zetten in de wijken of door mensen met een achterstand

Het gaat om het gebied tussen Beuningen en Nijmegen

tot de arbeidsmarkt in te zetten als hulp of vrijwilliger bij

en tussen Malden/Heumen en Nijmegen. Tevens bieden

stadslandbouwinitiatieven ontstaat een wisselwerking die beide kanten van nut is.

deze parken ruimte voor biodiversiteit in combinatie met

Door klimaatverandering komen er steeds vaker hevige

klimaatverandering opvangen. Zo kan er een aantrekkelijke

energieopwekking en kunnen we de gevolgen van de groene verbinding ontstaan die zich uitstrekt tussen de

regenbuien en ook komt er vrijwel elk jaar wel een hittegolf

bossen in Berg en Dal via de Overasseltse en Hatertse vennen

voor. De negatieve effecten daarvan op de private en

in Heumen tot aan de Waaluiterwaarden tussen Weurt en

openbare ruimte en de volksgezondheid nemen toe. In de

Beuningen.

hittegolf van 2020 zijn landelijk 400 extra doden gevallen (bron: klimaatverbond). Het effect van met name hitte en

16

Duurzame mobiliteit

4

“De regio Arnhem-Nijmegen heeft een geschikte schaal om de uitdagingen van duurzame mobiliteit en bereikbaarheid aan te pakken. Duurzame mobiliteit staat centraal. Het gaat daarbij zowel om het inzetten en stimuleren van schone vervoersmiddelen als het efficiënter benutten van vervoer.”

17

4

treinverbinding Schiphol-Nijmegen verbeteren. Om dit

Versterken duurzame mobiliteit

mogelijk te maken, is een volledige renovatie van het station

De afgelopen jaren zijn er verschillende projecten

Nijmegen noodzakelijk. Voor het project stationsomgeving

uitgevoerd die samen uitvoering geven aan het versterken

heeft het Rijk in het BO Mirt een bijdrage beschikbaar gesteld

van duurzame mobiliteit. Te noemen zijn: versmalling

voor de infrastructurele voorzieningen in de stationsomgeving.

Graafseweg, aanpak Waterstraat, aanpak Duurzaam

Tegelijkertijd zorgen de elektrificatie van de Maaslijn

Bereikbaar Heyendaal, realisatie van eHUBS, verschillende

Nijmegen-Roermond en de renovatie van station Heyendaal

OV, fiets en verkeersveiligheidsprojecten.

voor een betere toestroom naar campus Heyendaal. Op

Op verschillende thema’s van duurzame mobiliteit heeft

deze stationslocaties (inclusief Station Goffert en station

besluitvorming plaatsgevonden: Uitvoeringsagenda

Lent) werken we aan een verdichting van wonen, werken,

Verkeersmanagement Nijmegen, Programma Laadinfra,

onderwijs en dienstverlening in combinatie met een

Uitvoeringsagenda Deelmobiliteit en aanpassing APV op

multimodaal vervoersknooppunt, waarbij we de nadruk

het thema aanbieden deelmobiliteit en aanpassing tarieven

leggen op fiets- en OV-gebruik. Vooruitlopend op de verdere

betaald parkeren en aanpassing grenzen gebied gereguleerd

verstedelijking wordt onderzocht of er een hoogwaardige

parkeren.

openbaar vervoerverbinding naar Druten/ Beuningen

De transitie naar duurzame mobiliteit kunnen we niet alleen

gerealiseerd kan worden. Ook andere HOV-corridors verdienen

in Nijmegen oplossen. Mobiliteit is een regionaal vraagstuk.

aandacht net als fietsroutes en een aantal andere regionale

In het kader van de Verstedelijkingsstrategie is er dan ook

bereikbaarheidsopgaven.

een onderzoek gedaan naar de effecten van het bouwen van 100.000 woningen in de regio Arnhem, Nijmegen en

STOMP: Omkeer van vervoersprioriteiten

Foodvalley.

Bewoners en bedrijven zullen sneller hun mobiliteitsgedrag

Met een versnelde mobiliteitstransitie borgen we de

moeten veranderen dan eerder voorzien. De voornaamste

stedelijke en regionale bereikbaarheid. We streven naar

uitdaging is om met het tempo van de maatregelen vóór

actieve, duurzame en ruimte efficiënte mobiliteit. Voor de

te blijven op het tempo van de bevolkingsgroei. Deze twee

regionale bereikbaarheid kan worden onderzocht op of de

ontwikkelingen zijn nauw met elkaar verbonden: zonder

capaciteit van de spoorwegverbindingen voldoende is en

aanvullende mobiliteitsmaatregelen verslechtert de stedelijke

waar uitbreiding nodig is. Bijvoorbeeld een vergroting van

bereikbaarheid voor alle vervoerswijzen. Gevolg is dat de stad

de capaciteit van en naar Den Bosch is een kans om bij te

langzaam dichtslibt, waardoor zowel de leefbaarheid en de

dragen aan het oplossen van het knelpunt op de A50 door

bereikbaarheid als de economische ontwikkeling onder druk

meer mensen uit de auto en in het openbaar vervoer te krijgen.

komen te staan. Extra inspanning is nodig op diverse thema’s.

Ontwikkeling duurzame mobiliteit in Nijmegen

mobiliteit. Hiervoor

We streven naar actieve, duurzame en ruimte efficiënte is een fundamentele omkeer van prioriteiten

De focus ligt op fiets en openbaar vervoer. We werken ook

nodig, aangeduid als het

aan het versterken van deelmobiliteit en Mobility as a service

“STOMP”-ontwerpprincipe:

(Maas). De transitie naar elektrisch rijden is voor Nijmegen

eerst Stappen (lopen)

een grote uitdaging. Daarnaast willen we doorgaan met

als de hoogste prioriteit,

het ontwikkelen van Hubs aan de stadsranden, als schakel

dan Trappen (fietsen),

tussen stedelijke en regionale mobiliteit. We verdichten

dan Openbaar vervoer,

onze stad vooral rond de openbaar vervoersknopen. Station

dan MaaS (mobility as a

Nijmegen en station Heyendaal worden gerenoveerd

service) en pas als laatste

en station Dukenburg is in beeld voor vernieuwing. Het

de personenauto.

Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) gaat de

18

Energieopgave

37

5

“Ons doel is dat Nijmegen uiterlijk in 2045 energieneutraal en aardgasvrij is. We wekken dan binnen de grenzen van de regio evenveel duurzame energie op als we gebruiken en we verwarmen onze woningen niet meer met aardgas. Dat is een forse opgave, die we alleen kunnen vervullen door nauw samen te werken met partners in de stad en in de regio, zoals de Afvalenergiecentrale ARN en Engie.” 19

5 37

Nijmeegse bronnen zoals geo- en aquathermie serieuze

Regionale ruimte voor energie

alternatieven zijn als warmtebron.

Energieneutraal 2045: Duurzame energie vraagt meer ruimte dan fossiele energie. Gezien de beperkte ruimte

Warmtenet

in Nijmegen is energieneutraal worden binnen de eigen

Recent is bekend geworden dat het wetsvoorstel Wet

gemeentegrenzen vrijwel onhaalbaar met de huidige

Collectieve Warmtevoorzieningen (WCW) die in 2022

technieken. De opgave is om binnen de stad versneld in te

van kracht zou gaan worden bestuurlijk vanuit VNG

zetten op de mogelijkheden die we wél hebben. En samen

en IPO niet gedragen wordt. Met deze nieuwe wet was

met de regio vorm te geven aan energieneutraliteit via de RES (Regionale Energiestrategie)

het mogelijk om Dukenburg als “warmtekavel” aan te

Energietransitie in de stad

betaalbaarheid met uniforme tarieven en een garantie

wijzen en zo te kunnen voldoen aan de publieke waarde van woonlastenneutraliteit, zoals afgesproken in het

Nijmegen wil een energieneutrale stad zijn, waarin we

Klimaatakkoord. Onze voorgestelde inkoopstrategie wordt

evenveel energie opwekken als we gebruiken. We blijven

hierdoor onvoldoende ondersteund door de huidige

daarom inzetten op aardgasvrij maken van Hengstdal,

wetgeving. Daarnaast onderkennen de woningcorporaties

Bottendaal, Stationsgebied en Zwanenveld, het stimuleren

dat er spanning bestaat tussen de te verwachten kosten

van nieuwe warmtebronnen en warmtenetten, de uitwerking

voor een warmtenetaansluiting en de investeringsruimte

van de regionale energiestrategie en het realiseren van

die de woningcorporaties hebben. De betaalbaarheid – een

energiebesparing en duurzame opwek. Daarnaast stimuleren

belangrijke randvoorwaarde – van de warmtetransitie in

we initiatieven van inwoners, bedrijven en organisaties in de

Dukenburg staat hiermee onder druk. Voor Aardgasvrij is

stad om te verduurzamen. Om de doelstellingen te behalen

de opgave om met de ervaringen van de laatste periode in

is het van belang om extra in te zetten op een versnelling

de proeftuinen en de samenwerkingsinitiatieven concrete

op verschillende onderdelen, zoals het verkennen van

stappen zetten en resultaten boeken (lees woningen van

een kleinschaliger warmtenet, het voorbereiden van

het gas af) met de samenwerkingspartners waarbij de

investeringen in alternatieve warmtebronnen, de isolatie

inwonerbetrokkenheid en urgentiebesef op niveau blijft.

van woningen en bedrijven, het toezien op wettelijke

De woningcorporaties zien nog steeds een warmtenet als

verplichtingen van bedrijven om energiebesparende

beste aardgasvrije oplossing voor Dukenburg. Daarom gaan

maatregelen te nemen en het verplichten van zonnepanelen op bedrijfsdaken.

we de mogelijkheden verkennen voor een kleinschaliger

De energietransitie vraagt ruimte zowel boven als onder de

alternatieve warmtebronnen komen in deze periode zeker

warmtenet. Investeren in geo- en aquathermie en andere aan de orde.

grond. Het huidige elektriciteitsnetwerk is niet toereikend om volledig over te stappen op elektrisch verwarmen, koken

Bedrijven(terreinen)

en rijden. Er zullen extra kabels en leidingen moeten komen

Nijmegen is een van de eerste gemeenten die aan de slag

onder de grond, meer transformatorhuisjes en reserveketels

is gegaan met het opstellen van Transitievisie warmte

in de wijken en meer oplaadpunten voor elektrische auto’s.

en de aardgasvrije opgave. Wat daarbij opvalt is dat

Hier moet rekening mee worden gehouden in de plannen

bedrijven(terreinen) geen doelgroep zijn in deze visie en in

voor stedelijke ontwikkeling en verdichting. Op basis

de logische vervolgstappen (uitvoeringsplannen aardgasvrij)

van de Warmtevisie is verder geïnvesteerd in inzicht in

geen directe verbinding kennen met bedrijventerreinen.

warmtebronnen en warmtenetten en ook is volop ingezet

Voor bedrijven is de opgave om deze structureler mee te

op energiebesparende maatregelen voor inwoners en zijn

nemen in de energietransitie. Zowel bij energiebesparing,

bewoners- en wijkinitiatieven gestimuleerd. Het is van

aardgasvrij maken als duurzame opwek hebben bedrijven

belang dat deze inwonerbetrokkenheid behouden blijft in de

een belangrijke rol. Inzet op handhaving, stimulering

energieopgave van de stad en dat de inzet naar duurzame

20

5 37

en ondersteuning is nodig om versnelling te maken. De cijfers laten zien dat bedrijven wel degelijk een groot aandeel hebben in het energieverbruik. Liefst 76% van het elektriciteitsverbruik en 46% van het gasverbruik in Nijmegen is van bedrijven. Zonder de energietransitie bij bedrijven worden de gestelde doelen zeker niet gehaald. Voor bedrijven gelden bovendien wettelijke verplichtingen om bepaalde energiebesparende maatregelen te nemen. Veel bedrijven voldoen nog niet aan deze verplichting. Zonder een programmatische en enigszins dwingende (regionale) aanpak rondom bedrijven en hun terreinen wordt realisatie onmogelijk. Hier ligt ook een opgave in regionaal verband. Er is niet één oplossing: het uitvoeren van een quick scan voor bedrijventerreinen om de wensen en mogelijkheden in beeld te brengen, toezicht op naleving van de wettelijke energiebesparingsplicht, organiseren van kennisontwikkeling en overdracht via een regionaal energieexpertisecentrum en energieloket, mogelijk maken van diverse stimuleringsmaatregelen, benutten mogelijkheden van Europese subsidies etc.

Netcongestie De maximale capaciteit op het hoogspanningsnet van TenneT is bereikt. Dit betekent dat nieuwe projecten met een grootverbruikersaansluiting (vanaf ca 150-200 panelen) niet meer kunnen terugleveren aan het net. TenneT verwacht dat de verhoging van de capaciteit gefaseerd gereed zal komen in de periode 2026-2029. De netcongestie van TenneT heeft geen consequenties voor kleinschalige projecten, zoals zonnepanelen op daken van woningen. Opslag van duurzame energie is een belangrijke schakel om de netbelasting te verlagen en vraag en aanbod op elkaar af te stemmen. Op bedrijventerreinen De Grift en TPN West bieden mogelijkheden om duurzame energie op te slaan en lokaal in te zetten voor bijvoorbeeld scheepvaart en logistiek.

21

Groter centrumgebied

6 37

“De komende jaren werken we aan de verbreding van het centrum naar de gebieden rondom de Waal. Onder de noemer ‘Nijmegen omarmt de Waal’ realiseren we verschillende projecten aan de oevers van de rivier, waarmee de stad zich naar de rivier toe wendt. Deze projecten bepalen het aangezicht van het toekomstige Nijmegen en bieden unieke kansen voor wonen, recreëren en werken.” 22

6 37

ontwikkeling van het Valkhofkwartier, investeringen in

Aanpak Stationsgebied

de openbare ruimte en het Vlaamskwartier geven we

Het stationsgebied van Nijmegen wordt in de komende

belangrijke impulsen aan de binnenstad. Naast het Actieplan

jaren groots aangepakt. Eerste aanleiding is het Programma

zijn er diverse ontwikkel- en transformatieprojecten

Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS), in het kader waarvan

in de Binnenstad waarvoor inzet nodig is. Denk aan:

ProRail de sporen en perrons van het station aanpakt.

Valkhofkwartier, Burchtstraat, Ons eigen kwartier, gebied

Nijmegen heeft hierbij een bijbestelling gedaan waarmee een

V&D/Hema.

volwaardige westentree wordt gecreëerd; de perrontunnel wordt doorgetrokken en aan de westzijde wordt een entree met fietsenstalling en stationsplein gerealiseerd. Dit gaat

Met het Actieplan Binnenstad geven we impulsen in de

tevens gepaard met gebiedsontwikkeling, in eerste instantie

binnenstad en verbeteren we het vestigingsklimaat voor

van de UWV-locatie maar ook de locatie Vissers Meubelen en

ondernemers, vastgoedeigenaren en andere partijen in de

het P&R-terrein zijn in beeld. Daarnaast moet om dit mogelijk

binnenstad. De opgave is om ook na 2022 deze impulsen te

te maken een infrastructurele aanpassing plaatsvinden:

blijven geven. Naast het Actieplan zijn er diverse ontwikkel-

een aanpassing van de Vijfknoop en fietsstraten om de

en transformatieprojecten in de Binnenstad waarvoor inzet

bereikbaarheid van het station te verzekeren. Aan de

nodig is.

centrumzijde wordt ingezet op het ontvlechten van de

In 2019 zijn ambitie en visie voor het Valkhofkwartier

verkeersstromen en hiermee oplossen van de bestaande

bestuurlijk vastgesteld. Via het realiseren van een aantal

conflicten, het uitbreiden van de capaciteit voor fiets

projecten willen we in 15 jaar de potentie van het gebied

(en stalling), bus en voetganger, het vergroenen van de

uitbouwen en steeds beter benutten. In onderstaande figuur

stationsomgeving en gebiedsontwikkeling op een aantal

ziet u om welke projecten het gaat. We zijn goed van start

locaties direct rondom het station. Inmiddels is ook voor de

gegaan en al een aantal jaren goed op weg om delen van de

aanpak aan de centrumzijde een brede coalitie gevormd met gemeente, provincie, ProRail, NS en ministerie van I&W.

visie vorm te geven. Deze gebiedsontwikkeling is echter een

De aanpak van het stationsproject kent nog vele uitdagingen.

kunnen laten.

werk van lange adem, dat we niet binnen een paar jaar los

Niet alleen is het een enorme opgave die financieel veel

Nu de bussen al langere tijd uit de route Burchtstraat-

vraagt van alle betrokken partijen, ook inhoudelijk zijn

Augustijnenstraat-Plein 44 verdwenen zijn en panden aan

er nog vraagstukken die opgelost moeten worden. Dit

de route transformeren naar woonmilieu is het tijd om

heeft betrekking op infrastructuur, programma, groen,

de inrichting aan te pakken. Hittestress is in het centrum

klimaatadaptatie, en vele andere onderwerpen. Het station

een probleem, er is grote noodzaak tot vergroening. Bij de

is essentieel voor de bereikbaarheid van de stad, maar vormt tegelijkertijd ook het visitekaartje voor Nijmegen.

herinrichting moet een balans worden gevonden tussen

Binnenstad

ruimte voor evenementen en maken van verblijfs- en

mogelijkheden nu het geen busroute meer is, noodzakelijke ontmoetingsruimte voor bewoners en bezoekers.

De binnenstad is onderdeel van de binnenstedelijke herstructureringsopgave. De binnenstad is in de regio een

De Binnenstad herbergt een groot aantal monumentale

belangrijk economisch cluster. De regionale functie van de

panden. Deels in bezit van de gemeente Nijmegen zelf.

binnenstad is groot en divers door de aanwezigheid van

Om deze panden te behouden maar ook beleefbaar en

winkels, horeca, cultuur, evenementen, dienstverlening

toegankelijk voor een breed publiek te maken is een visie

en haar functie als ‘place to meet’ voor de sector vrije

op de inzet van deze panden nodig. Het Joris Ivensplein

tijdseconomie. Momenteel is het nog moeilijk te zeggen

is de poort van onze Binnenstad vanuit het Waalfront en

wat de effecten van de corona-maatregelen op de retail-

Waterkwartier. Een stadsdeel waar nog vele bewoners bij

en horecabedrijven in de binnenstad zullen zijn. Met de

23

6 37

komen, die naar verwachting ook veelvuldig de binnenstad

met een aantal ondernemers van het huidige Honigcomplex.

bezoeken. De fiets- en looproutes onder de Hezelpoort

Partijen zijn samen met een externe ontwikkelaar aan de slag

door en de parkeermogelijkheden voor fiets op het plein

om samen tot een business case te komen welke financieel

zijn niet toegerust op vele extra bezoekers. De geplande

sluit en de Honig een vervolg geeft. Er komen ruim 12.000 m2

parkeergarage bij de Hezelpoort vraagt om aanpassingen

bruto vloeroppervlak aan voorzieningen terug. Te denken

van de autoroutes en wegenstructuur. De binnenstad

valt aan horeca, detailhandel, cultuur, sport, ambachtelijke

verdient een uitnodigende toegangspoort aansluitend op het

bedrijvigheid, kunst, dienstverlenende bedrijvigheid. Ook

Kronenburgerpark.

zullen er woningen worden gerealiseerd in dit deelgebied. Het Groene eiland (landtong aan de Waal en de Haven en de

Ontwikkeling Waalfront

Loopbrug) zal overwegend zijn groene karakter behouden

Vanaf eind 2016 zijn we gestart met het in ontwikkeling