Stedenbouwkundig- en beeldkwaliteitsplan Kanaalknoop
Tekst van het document
WINKELSTEEG STEDENBOUWKUNDIG - EN BEELDKWALITEITSPLAN KANAALKNOOP
18 januari 2023 230112_S-BKP_Kanaalknoop
Inhoud 1. Winkelsteeg______________________________________________________________________________________________________________ 5 Inleiding...........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................5 Ontwikkelvisie Winkelsteeg 2021................................................................................................................................................................................................................................................................................6
2. Kanaalknoop_____________________________________________________________________________________________________________ 11 A. Stedenbouwkundige verkenning........................................................................................................................................................................................................................................................................... 11 A.1 De stationsvallei............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 15 A.2 Bouwblokken................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 15 A.3 OV-knoop.......................................................................................................................................................................................................................................................................................................
17 A.4 Zwembad, sporthallen en wonen............................................................................................................................................................................................................................................................... 17 A.5 Voetgangers.................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 18 A.6 Fietsers........................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 18 A.7 Logistiek.........................................................................................................................................................................................................................................................................................................
19 A.8 Gemotoriseerde voertuigen........................................................................................................................................................................................................................................................................ 19 A.9 Klimaat adaptie, hemelwateroverlast....................................................................................................................................................................................................................................................... 20 A.10 Programma................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 21 B. Beeldkwaliteit..........................................................................................................................................................................................................................................................................................................
23 B.1 Kanaalknoop totaal........................................................................................................................................................................................................................................................................................... 24 B.1.1 Groene as + onderdoorgang..................................................................................................................................................................................................................................................................... 26 B.1.2 Urban sportspark....................................................................................................................................................................................................................................................................................... 28 B.1.3 Promenade/kanaaldijk.............................................................................................................................................................................................................................................................................
30 B.1.4 Hubs en parkeren ..................................................................................................................................................................................................................................................................................... 32 B.1.5 Straten en ontsluiting................................................................................................................................................................................................................................................................................ 34 B.2 Gebied Kanaalknoop Noord............................................................................................................................................................................................................................................................................ 36 B.2.1 Plint..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................
38 B.2.2 Binnentuin ................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 40 B.2.3 Urban Size................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 42 B.2.4 Mid Size ..................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 44 B.2.5 Daklandschap........................................................................................................................................................................................................................................................................................... 46
B.3 Gebied Knoop Nieuwe Dukenburgseweg..................................................................................................................................................................................................................................................... 48 B.3.1 Plint ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 50 B.3.2 Binnentuin................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 52 B.3.3 Sky Size .....................................................................................................................................................................................................................................................................................................
54 B.3.4 Daklandschap .......................................................................................................................................................................................................................................................................................... 56 B.4 Gebied Kanaalknoop Zuid............................................................................................................................................................................................................................................................................... 58 B.4.1 Plint ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 60 B.4.2 Binnentuin ................................................................................................................................................................................................................................................................................................
62 B.4.3 Urban Size ................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 64 B.4.4 Mid Size ..................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 66 B.4.5 Daklandschap .......................................................................................................................................................................................................................................................................................... 68 B.5 Sport................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 70
Colofon___________________________________________________________________________________________________________________ 72
N I J M E GE N CENTRUM
W I N K E L ST E E G
4|
1. Winkelsteeg Inleiding Voor u ligt het stedenbouwkundig- en beeldkwaliteitsplan van Winkelsteeg - Kanaalknoop. De Kanaalknoop vormt de schakel tussen Dukenburg en Winkelsteeg. Het is het eerste deelgebied dat zich oriënteert op het MaasWaankanaal en beide zijden van de Nieuwe Dukenburgseweg verbindt binnen één deelgebied. Dit stedenbouwkundig- en beeldkwaliteitsplan gaat in op de stedenbouwkundige verkenningen van de ontwikkelvelden, omschrijving van het stedenbouwkundige ensemble, de eisen en ambities ten aanzien van de beeldkwaliteit van de gebouwen en op de ontwerpprincipes van de openbare ruimte rondom de gebouwen (overgangen). Het doel van dit stedenbouwkundig- en beeldkwaliteitsplan is het geven van inspiratie voor de diverse ontwikkelingen. Binnen een aantal kwalitatieve kaders is gezocht naar flexibiliteit, waardoor de markt nadrukkelijk wordt uitgedaagd om te komen met goede en passende oplossingen binnen de sferen en regels uit dit plan.
L E E S W IJZER Dit stedenbouwkundig- en beeldkwaliteitsplan plan bestaat uit twee delen.
A. Stedenbouw: Allereerst wordt kort stilgestaan bij de structuur en de ambities vanuit de ontwikkelvisie. De structuur en ambities zijn vertaald naar stedenbouwkundige concept uitwerkingen. Deze scheppen ruimtelijke kaders én zijn een voorbeeld hoe programma passend ingepast kan worden. De verkenningen zijn vervolgens vertaald naar een beeldkwalitatieve sferenkaart van het gebied.
B. Beeldkwaliteit: Hier wordt stilgestaan bij de beeldkwaliteit van de Kanaalknoop. Ontwerpprincipes zijn vertaald in een set iconen en worden integraal verbeeld in beeldkwaltatieve sferen. Ambities en mogelijke uitstraling worden weergegeven in referentie beelden.
5|
Ontwikkelvisie Winkelsteeg 2021 Op 24 november 2021 heeft de Nijmeegse raad de kaders voor Winkelsteeg vastgesteld, te weten de planexploitatie, het ruimtelijk
R U I M T E L I J K R AAM W E R K
raamwerk, de ontwikkeldoelen en -principes (zoals opgenomen
Het ruimtelijk raamwerk geeft vorm aan de ambities en
in de Ontwikkelvisie Winkelsteeg). Binnen deze kaders werkt
doelstellingen op het gebied van mobiliteit, groen, water, natuur/
ons college aan de ontwikkeling van Winkelsteeg als werk-
ecologie, wonen en economie. Het vormt daarmee mede het
woongebied. in dit hoofdstuk worden de belangrijkse ruimtelijke
kader voor de ruimtelijke ontwikkelingen in het gebied. Bij de
kaders uit de ontwikkelvisie behandeld.
ontwikkeling van een specifiek deelgebied zal ook gestart worden met de aanleg van het ruimtelijk raamwerk in het betreffende deelgebied.
Winkelsteeg verandert in de komende jaren van een wat flets bedrijventerrein naar een gezond, vitaal en toekomstbestendig werk-woonmilieu met een groene gebiedsidentiteit. Deze
AN K E R P U N T E N VAN HE T R U I M T E L I J K R A A M W E R K
transformatie speelt een belangrijke rol in de uitvoering van de
Door de Graafseweg te verleggen en de westelijke poot van
ambities om van Kanaalzone-Zuid een meer dynamisch, gezonder
de Neerbosscheweg samen te voegen met de oostelijke poot
en beter verbonden gebied te maken. Als bedrijventerrein is
ontstaan compacte verkeersaders zonder in te boeten aan de
Winkelsteeg straks klaar voor de toekomst: vitaal en optimaal
huidige wegcapaciteit. We creëren hiermee ruimte rondom het
voortbouwend op het succes van het Health en Hightech profiel
station. Deze ruimte biedt kansen voor de versterking van de
van de Novio Tech Campus en de overige bestaande bedrijvigheid,
Novio Tech Campus door het toevoegen van een werkprogramma
maximaal profiterend van de inmiddels centrale ligging in de stad. Het bedrijventerrein krijgt een helder gedefinieerd profiel, maakt intensiever gebruik van de ruimte en biedt meer banen, waarmee ook een impuls wordt gegeven aan de omliggende wijken. Door intensivering van het ruimtegebruik biedt Winkelsteeg ook een forse bijdrage aan de Nijmeegse woningbouwopgave. Met een gedifferentieerd woningaanbod en gebruik makend van de unieke kwaliteiten van het gebied, zoals het kanaal en de aanwezige groenkwaliteit, wordt Winkelsteeg een plek waar het fijn wonen is. Winkelsteeg biedt meer dan wonen en werken alleen. We bouwen
Waar mogelijk behoud van bestaande bedrijvigheid Ontwikkeling verschillende werk-woonmilieus Extra banen Voorzieningen, werk en OV binnen handbereik Versterking sociaal maatschappelijke karakter Winkelsteeg Voorzieningen ondersteunen de werk-woonmilieus Ontmoeting van werk en wonen Verscheidenheid woonmilieus Woningen voor diverse doelgroepen Openbare ruimte van hoge kwaliteit Groen netwerk waarin langzaam verkeer, groene verblijfsruimte en klimaatadaptatie samenkomen Sport en bewegen zijn van groot belang
voor bedrijven gerelateerd aan de bedrijvigheid op de Novio Tech Campus en betaalbare woningbouw. Het station ligt dan niet meer aan de rand maar is onderdeel van de campus. Waar nu het westelijk deel van de Neerbosscheweg loopt, zal een levendig stationsplein gemaakt worden, waaraan de bestaande gebouwen van 52Degrees en Ampleon en de nog te bouwen moskee een gezicht krijgen. De verblijfskwaliteit van de openbare ruimte krijgt een sterke (groene) impuls, zo vormt het plein een onderdeel van de poort naar Winkelsteeg en legt het een verbinding naar het Goffertpark.
voort op het verleden van (maatschappelijke) voorzieningen in het gebied. Deze voorzieningen kunnen van betekenis zijn
Aan het kanaal gaat Winkelsteeg een echt gezicht krijgen:
voor werknemers en bewoners van Winkelsteeg alsmede de
een nieuw waterfront met woonfuncties, bedrijvigheid en
omliggende buurten en dragen bij aan een meer inclusieve
horeca, met een meer stedelijk karakter. Veel aandacht gaat
samenleving. Winkelsteeg is zo verbonden met zijn omgeving en
hierbij uit naar langzaam verkeer; door het verbeteren van
verrijkt Nijmegen West.
fiets- en voetpaden over het kanaal, via de brug van de Nieuwe
6|
Dukenburgseweg en het creëren van goede verbindingen met de
NEERBOSCH-OOST
langzaamverkeersroutes langs het kanaal. Gebouwen omarmen de opgang naar de brug en vormen een hoogteaccent in het gebied. Hiermee wordt de ervaren lengte van de brug verkort. In plaats van een lange anonieme brug landt men al sneller aan de overzijde met “levendigheid op wegniveau”. NOVIO TECH CAMPUS
De Nieuwe Dukenburgseweg is en blijft een belangrijke verkeersader door het gebied, die Dukenburg met de binnenstad verbindt. Waar de nadruk nu ligt op doorstroming en snelheid, zal in de toekomst verblijfskwaliteit meer voorop staan. Rondom de
W SE
RG
mix aan woon- en werkprogramma ontwikkeld, met voorzieningen in de plint die met name gericht op dienstverlening en services.
S100
EG
Nieuwe Dukenburgseweg worden nieuwe gebouwen met een
GOFFERT
BU
N
ZWANENVELD
E
De Nieuwe Dukenburgseweg verbindt de Stationsomgeving
KE
D
U
W
U
IE
Goffert-NTC met de Kanaalknoop. De Nieuwe Dukenburgseweg is
N
hiermee niet enkel een lange aanloop naar de brug, maar ook een levendige verkeersader met verblijfskwaliteit die Dukenburg en de binnenstad dichter bij elkaar brengt. Aan het kanaal reserveren we ruimte voor Park Winkelsteeg. De MAA
groenstructuur van de Goffert wordt hiermee verbonden. Landgoed
S-WA
Winckelsteegh kan inspiratie bieden voor een eigentijdse invulling LANKFORST
PARK WINKELSTEEG
JONKERBOS
AAL
N ALKA
van Park Winkelsteeg
Goffertpark Groene casco Park Winkelsteeg Nieuwe Dukenburgseweg Langzaam verkeer Stationsgebied Hoofdinfrastructuur Auto verkeer Sport Bouwvelden ankers Bouwvelden Winkelsteeg Stepping stone buiten Winkelsteeg
HATERT
7|
D I C H T H E DEN EN G EBIEDS P ROF ILE RING
Naast de dichtheden zijn verschillende vormen van werken en
De verschillende mix van het type werken en wonen zorgt voor
Onderliggend aan de ruimtelijke hoofdstructuur en uitgangspunten
wonen vastgesteld en is de voorkeurs mix daarvan per deelgebied
gebiedseigen identiteit binnen de ontwikkeling van Winkelsteeg.
liggen programmatische invullingen die hun beslag leggen op
in beeld gebracht.
Ook zorgt dit ervoor dat bestaande bedrijven kunnen blijven en
gebieds typeringen en dichtheden. In de ontwikkelvisie is rekening
•
Wonen
aanvullend werkprogramma past binnen de verschillende sectoren.
gehouden met verschillende FSI dichtheden die passend zijn voor
•
Maatschappelijke voorzieningen
De combinatie van ruimtelijke hoofdstructuren, ankerpunten,
de verschillende deelgebieden. FSI staat voor Floor Space Index
•
Consumenten dienstverlening
wenselijke dichtheden en de mix tussen werken en wonen
en is een getal wat staat voor het ratio gebouwd vloer oppervlak in
•
Light industry
vertaald zich naar verschillende deel (ontwikkel) gebieden binnen
relatie tot het gebiedsoppervlak.
•
Health & high tech
Winkelsteeg.
•
Stadsdistributie
*GRENS KANAALKNOOP 2023
Wonen Maats. voorzieningen Cons. dienstverlening Light industry Health & high tech Stadsdistributie
8|
9|
N I J M E GE N CENTRUM
WI N K E L ST E E G
KANAALKNOOP
10 |
2. Kanaalknoop A. Stedenbouwkundige concept uitwerkingen Voor de gebiedsontwikkeling van Winkelsteeg zijn
De stedenbouwkundige concept uitwerkingen zijn nog niet
stedenbouwkundige concept uitwerkingen gemaakt. Dit om te
het daadwerkelijke plan dat wordt uitgevoerd, maar het geeft
kunnen bepalen of de toekomstplannen voor werken en wonen
wel een reëel beeld van wat er mogelijk is. De kaders uit
uit de Ontwikkelvisie Winkelsteeg passen in het gebied. In de
de Omgevingsvisie en de bovengenoemde kaders uit de
Ontwikkelvisie Winkelsteeg is aangegeven waar ruimte is voor
Ontwikkelvisie Winkelsteeg zijn vertaald naar een ruimtelijk
diverse vormen van werken, (hoogstedelijk) wonen, mobiliteit,
ontwerp waar tot nieuwe inzichten is gekomen zonder de
bewegen, sport, groen en klimaatadaptieve maatregelen. Al deze
ontwikkelprincipes te veranderen. Deze stedenbouwkundige
facetten zijn opgenomen als kaders voor de gebiedsontwikkeling
verkenning dienen als ondergrond voor de vastgelegde
Winkelsteeg,
bestemmingen in dit bestemmingplan
ST E D E N B O U W K U N D I GE VE R K E NNI NG Ruimtelijke uitwerking, plan optimalisatie en Beeldkwalteit
ONT WIKKE LVISIE Raamwerk en programatische verkenning 10 m groen kanaalfront met publieke vlonder
4,5m snelfietspad
4,5m “actieve strip”
bouwblok met groen binnenhof; in landschappelijke glooiing is een fietshelling geïntegreerd die de waterkant verbindt met de brug
10m ecologische corridor
actieve plint, bereikbaar voor nooddiensten
bouwblok met binnenhof
gebouwplint met gezicht naar de brug; voetgangers en fietsers staan direct in contact met de levendige plint
activiteit onder brug
Straat
gebouwplint met gezicht naar de brug; voetgangers en fietsers staan direct in contact met de levendige plint
bouwblok met binnenplaats
binnenhof entree
11 |
Een mogelijk silhouette van de kanaalknoop. Een éénduidig beeld qua hoogtes, met accenten aan bijzondere plekken. Op een aantal plekken wordt er juist ingezet op lagere bebouwing tbv. de menselijke maat en schaal. Een groen lommerijk ‘tapijt’ dient als basis voor de gebiedsontwikkeling.
12 |
De Kanaalknoop is een ontwikkeling die gebieden met diverse functies en sferen met elkaar verbindt. In de ruimtelijke verkenningen is de Makersindustrie in deze geïntegreerd. De gebieden kennen randen van verschillende orde waarop aangesloten moet worden; het kanaal, Nieuwe Dukenburgseweg, Park Winkelsteeg, NXP en Noviotech Campus. Het grootste belang voor inbedding van de plannen is de veiligheid van verschillende bedrijfs- en werkfuncties in combinatie met een gedifferentieerd woonprogramma. Om dit te bewerkstelligen is het uitgangspunt in de Ontwikkelvisie Winkelsteeg het scheiden van (zwaar)werk- en woonverkeer. Dit wordt gedaan door de bestaande bedrijven aan de Gerstweg, Sint Teunismolenweg en de Roggeweg een logische infrastructuur toe te kennen en de bestemmingen rondom deze structuur toe te kennen aan bedrijfsontwikkelingen. Zo wordt een areaal aan bedrijfsbestemmingen toegevoegd en ingepast. Een groenstructuur scheidt vervolgens de bedrijfsgebieden van de werk-woongebieden die een eigen ontsluiting kennen vanaf de Nieuwe Dukenburgseweg. Vrachtverkeer wordt aan de buitenkant van het plan gesitueerd terwijl woonverkeer in het hart van het plan wordt gesitueerd. Het autovrij maken van de Oostkanaaldijk is een belangrijk onderdeel voor het veilig doorstromen van voetgangers en fietsverkeer.
Een nieuwe onderdoorgang onder de Nieuwe Dukenburgseweg ter hoogte van de huidige Gemeentewerf moet zorgen dat langzaam verkeer ongehinderd de drukke weg kan kruisen. Het gemengde woonwerkgebied van de Kanaalknoop kent een karakter van bouwblokken die aan groenverbindingen, autoluwe straten of pleinen gesitueerd zijn. Blokken zijn veelzijdig georiënteerd waardoor er binnen het plan Kanaalzone een veelzijdigheid aan plekken ontstaat. Er is voldoende ruimte voor zowel bedrijvigheid als wonen, langs de Nieuwe Dukenburgseweg is bijvoorbeeld ruimte voor gebouwen voor woon en werk doeleinden. Parkeren vindt plaats onder de gebouwen of in gebouwde parkeervoorzieningen. Om het gebruik van de fiets en het openbaar vervoer aan te moedigen wordt extra infrastructuur aangelegd en staat de auto op afstand. Tussen de bouwblokken en langs de groene zones komen mogelijkheden voor sport, spel, bewegen en ontmoeten. Ook kunnen in deze groene zones flora en fauna opbloeien. Dit zorgt voor een betere biodiversiteit in het gebied en meer groen in de omgeving van wonen. Met het inrichten van de gebouwen en de groenen waterstructuur houden we rekening met klimaatadaptatie. Bijvoorbeeld door te zorgen dat water zo lang mogelijk in de bodem vastgehouden wordt en hittestress zoveel mogelijk wordt voorkomen.
Het plan wordt verbonden door een hoofdgroenstructuur die ten noorden het wonen scheid van de bedrijfskavels en noord-zuid de woonwerkgebieden verbind met een onderdoorgang onder de Nieuwe Dukenburgseweg. Deze hoofdgroenstructuur heeft op de schaal van Winkelsteeg een dragende functie voor het verbinden van biodiversiteit, water en bewegen.
Plankaart stedenbouwkundige verkenning 2022
13 |
Zicht over de Hoofdgroenstructuur met zicht op de Knoop
14 |
A.1 (hoofd) groenstructuur
A.2 Onderdoorgang Nieuwe Dukenburgseweg
De Kanaalknoop heeft een fijnmazig netwerk van straten en pleinen die zoveel mogelijk groen zijn ingericht. Langs het kanaal
De groenstructuur is ten opzichte van de ontwikkelvisie
bevindt zich de bestaande groene laanstructuur met sloten die
verschoven. Eerder lag deze ter hoogte van de kruising NDW -
behouden en waar mogelijk opgewaardeerd worden. Door het hart
Boekweitweg en NDW21. Omdat op deze plek verkeer juist moet
van de Kanaalknoop, van noord naar zuid, is een brede groene
doorstromen en verkeerslichten goed zichtbaar moeten zijn, is het
structuur bedacht. Deze structuur kruist de NDW middels een
lastig om hier een robuuste groenstructuur in te passen. Om de
onderdoorgang op maaiveld en eindigt bij park winkelsteeg. Het
kwaliteit van het groen en doorlopende structuren te waarborgen
inpassen van de structuur op deze plek zorgt ervoor dat de leef
is besloten deze te verplaatsen naar de huidige plek waar de
kwaliteit van de woonomgeving wordt verhoogd en dat er een
structuur zijn maat kan houden. De verbinding tussen (Winkelsteeg/
duidelijke structuur is die gebieden met elkaar verbindt. Dit geldt
Kanaalknoop) noord en zuid wordt hier gemaakt middels een
voor flora, fauna en langzaam verkeer.
onderdoorgang in het talud van de NDW. Er is voldoende maat om ecologie, hemelwatertransport en langzaam verkeer te combineren in een onderdoorgang die op maaiveld doorloopt.
15 |
Zicht op de Kanaal Knoop vannaf de Dukenburgsebrug
16 |
A.3 De knoop rondom de Dukenburgseweg
A.4 Kanaalknoop Noord - voormalig lincoln
Aan het kanaal en tegen de opgang van de Dukenburgsebrug
De Kanaalknoop Noord bestrijkt het voormalige Lincoln-terrein
aan bevindt zich de koppeling van Winkelsteeg met Dukenburg.
en grenst direct aan de bestaande bedrijven. Daarnaast grenst
De uitstraling van deze plek is herkenbaar op afstand, als een
deze volledig aan het kanaal waar het een visueel verbinder vormt
landmark, en biedt een fijne entree de Kanaalknoop in. De knoop
tussen de nieuwbouwplannen aan de Dukenburgse kant (ROC-
overbrugt naast stadsdelen ook het grote hoogteverschil tussen
locatie en Zegersdriehoek) en de openbare ruimte aan het kanaal
de autoluwe plekken aan het kanaal en het wegdekniveau van
zelf. Het zuidelijke deel van deze locatie grens aan de NDW. De
de brug waar 9 meter verschil inzit. Ondanks dat de knoop
Kanaalknoop Noord focust zich op een stedelijke woon- werk
doorsneden wordt door de NDW heeft het een karakter van één
omgeving die voornamelijk bestaand uit bouwblokken. Langs de
stedelijk bouwblok bestaande uit hoogbouw, plinten en op en
randen is ruimte voor hoogbouw in combinatie met goede plinten
afgangen.
en lagere bouwlagen. De overgang naar het bedrijventerrein wordt gerealiseerd door goede randen die aansluiten bij de groene bufferzone van ca. 30m en ook de bedrijfspanden doen mee in de beeldkwaliteit van een stedelijke woon- werk omgeving. In het hart langs de hoofdstructuur is ruimte voor lagere bouwblokken met eventueel enkele grondgebonden woningen. De bouwblokken kennen geen tuinen en bestaan uit collectief en/of openbare ruimtes.
17 |
Zicht over een straat met plein in Kanaalknoop noord
18 |
A.5 Kanaalknoop Noord - NXP Parkeerterrein
A.6 Kanaalknoop Zuid
A.7 Voetbalvelden gecombineerd met werken
De Kanaalknoop Zuid grenst aan de NDW21, de Gemeentewerf en Langs de NDW ligt het voormalige parkeerterrein welke verhuurd
het park Winkelsteeg. Het bestrijkt de voormalige voetbalvelden
De voetbalvelden die in de Makersindustrie zijn gepresenteerd
werd aan NXP. Deze locatie (eerder onderdeel van deelgebied
van SV Hatert. Dit gebied kenmerkt zich eveneens door de
in de Ontwikkelvisie zijn in de ruimtelijke verkenningen
Levensader) is ruimtelijk meegenomen in de ontwikkeling van
bouwblokken structuur met autoluwe pleinen en straten die
gecombineerd met een werk- en parkeervoorziening. De
de Kanaalknoop om de integraliteit van het noordelijke deel van
herkenbaar is in heel de Kanaalknoop maar heeft daarnaast
voetbalvelden zijn op het dak gesitueerd, vergelijkbaar met de
de NDW en de Kanaalknoop te waarborgen. De locatie kent
een minder stedelijk karakter dan de rest van de kanaalknoop.
voetbalvelden bij Ikea Utrecht. Aan de voorzijde van het complex
geluidsoverlast vanuit verschillende geluidsbronnen waardoor hier
De hoogte accenten zijn minder hoog en er is ook ruimte voor
grenst de groene hoofdstructuur.
extra aandacht is voor geluidswerende vormgeving en inpassing
grondgebondenwoningen. De aanhechting aan de rand van het
van programma. De vormgeving past bij de Kanaalknoop Noord en
park is belangrijk en speelt mee in het landschappelijke karakter
Door de combinatie van gestapelde oplossingen is er ter hoogte
kent een stedelijk karakter van bouwblokken waar een gemengd
van voormalig landgoed Winkelsteeg. De combinatie tussen
van de grens tussen de Kanaalknoop-noord en Makersindustrie
woon - werk programma in gehuisvest zal worden.
stedelijk maar groen en gezond wonen levert stedenbouwkundig
extra ruimte voor een nieuw park. We zien hier kansen voor een
een passende schakel op met de omgeving. Ook hier hebben
park met ‘urban sports’ uitstraling.
woningen geen tuin en bestaan ruimtes uit collectieve en/of openbare ruimtes.
19 |
A.8 Plekken en sferen De Kanaalknoop wordt intern verbonden door een netwerk aan plekken en routes. De groene hoofdstructuur en de Oostkanaaldijk zijn duidelijk routes met plekken waar ontmoeting kan plaatsvinden. Op buurt en blokniveau zijn er tussen de bouwblokken kleine pleinen en plekken waar buren elkaar kunnen ontmoeten en eventueel kinderen veilig kunnen spelen. In de bouwblokken zijn collectieve ruimtes waar bewoners hun eigen eigenaarschap over kunnen hebben. De hoofdgroenstructuur leidt naar het Urban sportpark waar meer roering en actieve sport kan plaatsvinden. De andere zijde grenst aan park Winkelsteeg wat meer een park functie heeft waar gewandeld maar bijvoorbeeld ook gepicknickt kan worden. Ter hoogte van de Knoop bij de Dukenburgsebrug ontstaat meer programmatische uitwisseling tussen binnen en buiten. Dit is dan ook de plek om in de knoop en aan het kanaal op bijvoorbeeld een terras te zitten.
20 |
A.9 Mobiliteit De Kanaalknoop bestaat voornamelijk uit een autoluw karakter. Parkeren gebeurt op afstand en het gebruik van de fiets, OV en deelmobiliteit wordt gestimuleerd. Dit betekent dat er wordt ontworpen met gebouwde parkeervoorzieningen die vaak op afstand van de woningen zullen staan. Op maaiveld is geen ruimte voor het parkeren van auto’s enkel voor logistieke bewegingen en bezorging. Voetganger; De voetganger in de Kanaalknoop kan via het fijnmazige netwerk overal komen. Wandelen of hardlopen kan langs het kanaal en hetzelfde geldt voor sporten wat in Winkelsteeg zelf te vinden is. Daarnaast kan de wandelaar langs het kanaal naar Neerbosch, Dukenburg of Hartert wandelen. Belangrijk zijn de routes van en naar het ov en de parkeervoorzieningen op afstand. Fietsers; Voor fietsers is de kanaalknoop goed bereikbaar. Straten zijn voornamelijk autoluw en liggen de fietspaden gescheiden van de auto. Vanuit woningen zijn de fietsroutes snel en goed bereikbaar. Vanaf de Oostkanaaldijk kan het snel fietspad langs Calamiteiten
de Graafseweg bereikt worden middels een opgang. Men fietst
(naast de gewone paden/wegen)
zo snel naar het centrum of richting Dukenburg. Ook de nieuwe Dukenburgseweg is goed bereikbaar met zowel opgangen naar de Nieuwe Dukenburgsebrug als het aan takken op de fietspaden langs de NDW.
* De mobilteitsstrategie kan invloed hebben op de definitieve locatie van parkeervoorzieningen. ** Ligging van de ontsluiting Kanaalknoop Noord is indicatief, deze kan verschuiven
Gemotoriseerd verkeer; Gemotoriseerd verkeer komt via het kruispunt NDW-Boekweitweg het plangebied binnen. In de kanaalknoop noord parkeert men onder de gebouwen, in een centrale perkeerhub of onder de voetbalvelden. In de Kanaalknoop Zuid worden parkeerhubs ingepast met afgezoomde woningen. Vrachtverkeer; Vrachtverkeer dat als bestemming de Gerstweg of de Sint Teunismolenweg heeft rijd via het kruispunt NDWBoekweitweg zoveel mogelijk vrij van langzaam verkeer naar hun bestemming.
21 |
A.10 Klimaat adaptie, groen De robuuste groenomgeving is een belangrijk onderdeel van de Kanaalknoop. Het groen verbindt niet alleen verschillende plekken en landschappelijke structuren maar zorgt ook dat de Kanaalknoop een prettig leefklimaat heeft. Dit leefklimaat is ook bedoeld voor natuur exclusiviteit en biodiversiteit. Groene plekken en structuren Krijgen in de Kanaalknoop verschillende groensferen die passen bij een menselijk leefklimaat en een ecologisch profiel waardoor ze elkaar niet in de weg zitten. Bomen met hun boomkronen en de sponswerking van de, onverharde, ondergrond dragen bij aan het vermeiden van een hitte eiland. De schaduwwerking van boomkronen en de bebouwing zorgt dat er in perioden van hitte en veel zonuren een prettig, verkoelend, leefklimaat ontstaat in de openbare ruimte.
22 |
A.11 Klimaat adaptatie, hemelwateroverlast Het bergen en afwentelen van hemelwater in de Kanaalknoop speelt ook een rol. Zowel voor de opstal als omgeving geldt een integraal watersysteem die gekoppeld wordt aan diverse maatregelen. In de openbare ruimte is in combinatie met de groenstructuur ruimte gereserveerd voor het bergen, infiltreren en transporteren van hemelwater. Het hemelwater wil vanuit natuurlijk hoogteverschil vanuit het noordoosten naar het zuidwesten toe. In het ontwerp is zoveel mogelijk rekening gehouden met deze natuurlijke stroomrichting. Vanaf de voetbalvelden kan het water via de groene bufferzone ongehinderd de bestaande sloten langs de Oostkanaaldijk bereiken. Het water dat vanaf de Kanaalknoop Noord natuurlijk naar het zuiden wil kan door het maken van de onderdoorgang onder de NDW natuurlijk afstromen richting de vijvers van park Winkelsteeg.
23 |
A.12 Bedrijfsfuncties en bufferzone De Kanaalknoop wordt een gemengd woon- werk gebied. Dat betekend dat er ook ruimte wordt geboden aan bestaande en deels nieuwe bedrijven met een milieuzonering / bedrijfscategorie. Voor deze bedrijven geldt dat ze een afstand moeten hebben tot gemende woon - werk functies. Dit is in het plan verwerkt door direct aan de bedrijfszonering van het bestaande bedrijventerrein bedrijfsfuncties met een lagere categorie in te passen. Hierdoor ontstaat er een buffer tussen zwaardere en lichtere categorieën en kan er toch ontwikkeld worden. Naast de laagste categorie wordt ook nog een brede groenbuffer ingepast die de overgang biedt tussen de gebieden maar die ook direct waarde heeft voor de leef kwaliteit en biodiversiteit van de Kanaalknoop.
24 |
A.13 Programma
4. Beeldkwaliteit Kanaalknoop
5C
Wonen
De kanaalknoop kent een veelzijdig woonprogramma welk is verdeeld over het hele gebied.
3A
Het woonprogramma focust zich in de Kanaalknoop op het hele areaal van sociaal tot dure koop. Circa 24% sociale huur, 15%
middeldure huur, 23% betaalbare koop tot NHG en 39% dure koop.
2
2
Bedrijvigheid
Het programma bedrijven betreft circa 61.963 m² bvo. Dit is verdeeld over zowel Light industry en stadsdistributie.
2
Voorzieningen Het programma voorzieningen bevat circa 20.650 m² bvo. Hierin
2
zijn maatschappelijke voorzieningen, detailhandel, horeca en overige voorzieningen voorzien. 2A
2A
Programmatabel:
Een mogelijk silhouette van de kanaalknoop. Een éénduidig beeld qua hoogtes, met accenten aan bijzondere plekken. Op een aantal plekken wordt er juist ingezet op lagere bebouwing tbv. de menselijke maat en schaal. Een groen lommerijk ‘tapijt’ dient als basis voor de gebiedsontwikkeling.
25 | 41 |
Biodiversiteit
I ns ect en
B i o d i ver si t e i t
Ve r b l i j f p l a a t se n
Zoogdieren
F au napas s ag e
Wa t e r v a st h o u d e n
I nfilt rat ie
Beg eleid end e g ot en
Ko e l e g e v e l s
WKO s ys t em en
Hit t ewerend e m at erialen
St eppen
Moes t u inen
K l i m a a t a d a p t a t i e water en droogte
Ve r t r ag en a f w a t er i ng
F u nct i o nel e d a ke n
C o l l e c t i e v e d a ke n
Wad i’s
K l i m a a t a d a p t a t i e h ittes tres s
Br e ke n r ef l ect i e g ev el
Ko el e r o u t e s
S c h a d u wwe r k i n g
S p el e n , b e w e g e n , s port & on tmoeten
U r b a n Sp o r t
Balsporten
Yo g a
Ho n d u i t l a t e n
C u l t u u r h i st o r i e & a rch eologie
Ku ns to b j ect en
C u l tu u r hi st o r i e
Wo n e n & we r ke n
M i ni m a a l v e r h a r d
Ve r b o n d e n h e i d
O n t sl ui t i n g
Au to l u w
I n d u st r i e ë l k a r a k t e r
Ont m oet en
S pelen
BBQ
Re cre ë re n
B. Beeldkwaliteit CONCEPT
De ‘sferenkaart’ vormt de eerste basis voor de ontwikkeling van Winkelsteeg en is een abstracte vertaling van enerzijds de ontwikkelvisie Winkelsteeg zoals opgesteld in een eerdere fase en anderzijds van diverse verkenningen naar de plaatsing en maatvoering van diverse structuren, netwerken, ontwikkelvelden, groen en infrastructuur. Op hoofdlijnen komen hier een tweetal ‘sferen’ uit voort: gebieden waar primair gewerkt wordt en waar ook ruimte is voor allerlei typen voorzieningen binnen de ontwikkelvisie en gebieden waarbinnen stedelijk gemengd wonen een plek krijgt. In de gebieden met stedelijk gemengd wonen wordt nadrukkelijk gezocht naar een passende mix tussen wonen, werken.
Legenda Voorzieningen | Bedrijvigheid Stedelijk gemengd wonen Urban sport & bedrijvigheid Groene verbinding Groene verbinding kanaal Hoogte-accent bebouwing Fietsverbinding Hoofd (auto) verbindingen Auto verbindingen
27 |
CO
NC
B.1 Kanaalknoop totaal D E L AG E N VA N DE KA NA A LKNOOP De kanaalknoop wordt een (hoog)stedelijk autovrij en autoluwe
De kanaalknoop wordt doorsneden door twee
wijk, waarin de voetgangers en fietsers ruim baan krijgen. De
gebiedsoverstijgende assen. Van oost naar west is dit de
auto krijgt functioneel de ruimte en op strategische plekken
Nieuwe Dukenburgseweg, van noord naar zuid de nieuw te
wordt voorzien in parkeren in parkeerhubs. Naast een fijnmazig
ontwikkelen groene hoofdstructuur. Aan de noordzijde van de
netwerk voor voetgangers en fietsers worden ook routes
Nieuwe Dukenburgseweg bevindt zich Kanaalknoop Noord. Hier
aangelegd die de kanaalknoop direct koppelen aan de fiets- en
bevinden zich ook de nieuw te ontwikkelen voetbalvelden, het
wandelhoofdstructuur van Winkelsteeg.
urban sports parc en de overgang naar het kanaal. Rondom de Nieuwe Dukenburgseweg ontstaat een stedelijke knoop waar ook
Daarnaast wordt ingezet op de ontwikkeling van een fijnmazig
de hoogste dichtheid aan gebouwen een plek gaat krijgen. Dit
groen netwerk dat aantakt op een nieuw te realiseren, centrale
als markering van de entree (uitgang) van Winkelsteeg, maar ook
groenstructuur. Deze structuur werkt gebiedsoverstijgend en
om een statement en levendige plek aan het kanaal te creëren.
speelt ook een belangrijke rol in de waterhuishouding van het
Aan de zuidzijde ligt Kanaalknoop Zuid. Dit wordt voornamelijk
gebied. Rondom is ruimte voor diverse ontwikkelvelden, welke
een woongebied met een wat lagere dichtheid en in een meer
zich schikken naar de gewenste structuur van de openbare ruimte.
parkachtige setting, passend bij park Winkelsteeg.
Opstal
Groen / Blauw
Deze structuur is fijnmazig, heeft een menselijke maat en kent contrasten tussen grotere en kleinere ruimtes. De ontwikkelvelden
LE E SWIJZE R
kunnen op hun beurt ook doorwaadbaar zijn en maken deel uit van
Allereerst wordt stilgestaan bij de belangrijkste principes van de
het groene netwerk van de kanaalknoop.
openbare en collectieve ruimtes in en rondom de kanaalknoop. Vervolgens wordt er gekeken naar de diverse deelgebieden
D E IN D E LING VA N DE KA NA ALKNOOP
(noord - knoop - zuid) waar de kanaalknoop uit bestaat met de
De gehele kanaalknoop bestaat uit een speelse opzet van
specifieke principes die hierbij horen.
(bouw)blokken en lossere objecten. Hierdoor ontstaan speelse netwerken en speelse, informelere ruimtes die afgewisseld worden met de grotere structuren rondom en door de kanaalknoop. Grondgebonden woningen worden afgewisseld met appartementen om zo een interessante typologiemix te bereiken (en doelgroepen).
28 |
EP
Mobiliteit
T
CO
NC
EP
T
Legenda Voorzieningen & bedrijvigheid Stedelijk gemengd wonen Sportveld / bedrijvigheid HuB
(Verkeers) HUB Hoogteaccent bebouwing Parkeren Collectieve binnenruimte bouwblok Promenade/Kanaaldijk Langzaam verkeer Autoverbindingen Groene verbinding
29 |
CO
NC
B.1.1 Groene as + onderdoorgang De centrale groene as is een belangrijke drager van de
Biod ivers it eit
kanaalknoop en van Winkelsteeg. De groene as biedt ruimte voor groen, natuur en menselijk gebruik (A). Ontmoeten en een actieve
EP
levensstijl zijn hierin mogelijk. Ook in de wateropgave speelt deze as een belangrijke rol. De Nieuwe Dukenburgseweg vormt één van de grotere barrières tussen Kanaalknoop Noord en Zuid. Om Kanaalknoop Noord goed te laten aansluiten op Kanaalknoop Zuid wordt voorzien in een nieuw te ontwikkelen onderdoorgang onder de Nieuwe Dukenburgseweg. Deze doorgang heeft vanwege de juiste maat en schaal weinig weg van een tunnel, maar voelt als een doorlopende groene ruimte. Hiermee loopt zowel het groen door, maar ontstaan ook de gewenste voetgangers- en fietsersverbindingen. De volgende principes zijn leidend: •
Ruimte voor mens en dier
De groene centrale as is alleen geschikt voor fietsers en voetgangers;
•
De as krijgt een continue karakter (ook onder de Nieuwe Dukenburgseweg door);
•
De onderdoorgang heeft een substantiële breedte en hoogte om niet als tunnel aan te voelen.
I ns ec t en Wat er vas t hou d en Biod ivers it eit
De beelden hiernaast (aan linkerzijde van de pagina) geven een eerste (doch beperkte) sfeerimpressie van deze hoofdstructuur. Activiteiten en ontmoeten zijn zichtbaar vormgegeven en de
Minim aal verhard
Koele route s
inrichting is groen en informeel (C). De beelden aan de rechterzijde laten op passende wijze zien dat bijvoorbeeld een tunnel meer kan zijn dan alleen een ‘tunnel’ (D). Door de randen rondom vorm te geven als trappen en door bijvoorbeeld ook de ruimtes rondom de tunnel te programmeren, wordt de tunnel onderdeel van de openbare ruimte en de structuur (B). Hiermee wordt een besloten gevoel voorkomen en het gevoel van veiligheid vergroot.
Groene as wordt niet geblokkeerd door de doorgang 30 |
Brede/hoge doorgang
T
CO
NC
Wa d i ’s I ns ecten O n t mo e t en
Ve r b l i j f p l a a t se n
Yo g a
Recreëren en ontmoeten in de groene as
A.
B.
C.
D.
EP
T
H o n d ui tl a ten Ver b o nd enhe i d
Alleen toegankelijk voor langzaam verkeer
31 |
CO
NC
B.1.2 Urban sportspark Het urban sportspark wordt een bijzondere plek in zowel de kanaalknoop als Winkelsteeg. Dit is een plek waar ruimte wordt
EP
geschapen voor allerlei soorten ‘stedelijke’ sporten, zoals BMX’en, skaten, fietsen, balsporten, etc. De creativiteit van de gebruiker
Urb an s port
geeft verdere invulling aan het gebied. Aan de rechterzijde staan een tweetal voorbeelden (A en B) van een inrichting die enerzijds is gericht op sport, maar anderzijds duidelijk onderdeel uit maakt van een groene en parkachtige setting. De volgende principes zijn leidend: •
Er is ruimte voor meerdere typen sporten, van gymnastiek tot skaten, hardlopen, etc.;
•
Bomen zorgen voor ruimte om te sporten in de schaduw;
•
Het park wordt zo vormgegeven dat er ruimte is voor
Gymnastiek
waterberging. Dit bijvoorbeeld in combinatie met een pleinspeelruimte; •
Het sportpark ligt centraal in Winkelsteeg en alle routes lopen door en langs dit sportgedeelte.
Verb lijfplaat s en Koele rou t es
Uitnodigende plint 32 |
Natuurlijke verkoeling door middel van bomen
T
CO
NC
Ver b l i j f p l a a t se n
Ba l s p o r ten
Urban sport
Waterberging
EP
T
A.
Ver b o nd enhei d
Heldere routes naar het sportpark
B. 33 |
CO
NC
B.1.3 Promenade/kanaaldijk Op en rondom de Nieuwe Dukenburgseweg ontstaat een bijzondere knoop in de openbare ruimte. Het kanaal kruist hier de Nieuwe Dukenburgseweg (lager gelegen), waar een nieuw en intensief programma ontstaat. Deze plek vormt op het gebied van
EP
Koele rou t es
zowel openbare ruimte als bebouwing de poort van Winkelsteeg. De volgende principes zijn leidend: •
Het gebruik van de openbare ruimte is intensief. De openbare ruimte dient daarmee robuust te worden vormgegeven;
•
De kanaalpromenade staat in verbinding met de bovenzijde (de Nieuwe Dukenburgseweg) door de gebouwen rondom ook deels als terrassen en daarmee als verbinding tussen boven en beneden vorm te geven (C);
•
Er worden meerdere actieve maaivelden ontwikkeld (B);
•
Het echte ontmoeten vindt plaats aan het kanaal (D);
•
Ook langs het kanaal (onder de Nieuwe Dukenburgseweg
Groen en water
door) wordt voorzien in een gemengd programma. Dit om het gebied te activeren (A). De beelden aan de rechterzijde laten een aantal voorbeelden
Verb lijfplaat s en
zien die met name ingaan op het gebruik van de openbare ruimte, de verwevenheid tussen gebouw en openbaar gebied en de meerlaagsheid van de openbare ruimte.
Wonen & werken Ont m oet en Verb ond enheid Ve rbl i j f pl aatse n
Ont moe te n
Gemengde functies 34 |
Ontmoeten op de levendige promenade
T
CO
NC
Min i ma a l v e r h ar d
EP
T
Fietsroute
A.
B.
C.
D.
Ver b o nd enhei d
Connectie promenade en gebouw
35 |
CO
B.1.4 Hubs en parkeren
Biod ivers it eit
De hubs leveren een bijdrage aan het toepassen van nieuwe en duurzame mobiliteitsconcepten, waarmee de buitenruimte wordt
NC
Verb lijfplaatse n
gevrijwaard van de aanwezigheid van de auto. Hiermee ontstaat
EP
ruimte voor voetgangers, fietsers en groen/natuur. Een hub is meer dan een traditionele parkeergarage. De beelden laten zien dat bijvoorbeeld de begane grond een andere functie kan krijgen dan de rest van het gebouw, maar ook dat het als icoon kan dienen (A). Daarnaast kan een hub ook een rol spelen in het bewegen en spelen van de bewoners zoals de andere beelden laten zien (B). De volgende principes zijn leidend: •
De plinten van de hubs worden vormgegeven met een
Pick-up punt
aanvullend programma (op strategische plekken). Een doorlopende parkeerruimte en dode plint wordt vermeden; •
Het dak kan voor ‘dubbel ruimtegebruik’ ingezet;
•
De schil van de hub wordt met respect voor de omgeving ontworpen en ziet er aantrekkelijk uit;
•
De hub wordt gecombineerd met logische andere functies, zoals pick-up punten voor pakketpost, fietsparkeren, een fietsenmaker, etc.;
•
Op plekken waar een hub onderdeel vormt van een netwerk/
Koele g ev e l s
stratenpatroon worden woningen voorzien in de omzoming van het gebouw.
Ve rbl i j f pl aatse n
Programma om parkeergarage 36 |
Geen blinde gevels
T
CO
Wer ken
NC
Sp el en Ve r b l i j f p l a a t s e n F u ncti o nel e d a ke n
EP
T
A.
Optimaal gebruik daklandschap
Wo nen & w er ke n
Levendige plint + programma B.
C. 37 |
CO
NC
B.1.5 Straten en ontsluiting De kanaalknoop kent een gradiënt van drukke naar rustige voetgangersgebieden (vanaf de Nieuwe Dukenburgseweg naar
EP
het noorden en het zuiden). Ook zijn er een aantal typen wegen en ontsluitingen te onderscheiden, te weten ‘woonwerken’, ‘de auto te gast’ en ‘langzaam verkeer’. De routing voor de auto wordt functioneel vormgegeven en is ondergeschikt aan de rest van de inrichting. Een groen maaiveld dient als uitgangspunt voor het ontwerp van de openbare ruimte. Dit zijn de belangrijkste principes: •
Profielen zijn a-symmetrisch en opgebouwd vanuit een groene onderlegger;
•
Stevige oost-west verbindingen zorgen voor een directe verbinding tussen kanaal en centrale groene zone en komen
Heldere en veilige ontsluiting
voort uit historische structuren; •
Doorgaande autoroutes worden vermeden;
•
Autoroutes zijn functioneel en alleen voor bestemmingsverkeer.
De beelden laten een aantal opties zien voor een mogelijke maaiveldinrichting. Het linkerbeeld (A) maakt de mogelijkheden inzichtelijk wanneer uitgegaan wordt van een groene onderlegger
Verb lijfp l aatse n
I nfilt rat ie Koele rou t es Hond u it lat en
en een minimale verharding. Dit levert een bijzonder en speels beeld op, waarbij duidelijk wordt dat er wordt uitgegaan van een
Koele rou t es Autol uw
plek in plaats van een autostraat. De andere beelden laten zien dat de verharding op minimale (B), maar wel functionele wijze is aangebracht om zo bijvoorbeeld directe verbindingen voor fietsers te maken binnen een groene setting (C).
Langzaam verkeer 38 |
Auto te gast
T
CO
NC
EP
T
B.
Harde rand naar de autowegen
Ontm o eten Wo n e n & w er ken
Wonen en werken A.
C. 39 |
B.2 Gebied Kanaalknoop Noord Kanaalknoop Noord is na ‘de knoop’ het meest stedelijke gebied van de kanaalknoop. In dit gebied vindt tevens de overgang plaats van werken (industrie) naar wonen. De groene as loopt door het hart van Kanaalknoop Noord en is een belangrijke kwaliteitsdrager, alsmede het kanaal.
40 |
CO
NC
EP
T
CO
NC
EP
T
41 |
CO
NC
B.2.1 Plint De plinten vormen een afwisselend geheel tussen entrees voor woningen, werken en kleinschalige voorzieningen. Voorzieningen en werken worden met name georganiseerd bij en rondom de auto
EP
ontsluitingen. In de kanaalknoop zelf wordt vooral gewoond in de plint. Zowel in het gebouw als in de openbare ruimte wordt de plint (en de overgang) zichtbaar en goed vormgegeven. Een goede vormgeving van de plint draagt bij aan de stad op ooghoogte. De volgende principes zijn leidend: •
Door programma te mixen in de plinten worden lange ‘dode’ stukken voorkomen. In de middag zijn er bijvoorbeeld plekken waar gewerkt wordt en in de avond plekken waar mensen wonen en waar de voordeur gebruikt wordt;
•
Op strategische plekken wordt ingezet op levendigheid;
•
Gevels aan het maaiveld hebben een open karakter (passend
Functie temperatuur
bij de functie, wonen tussen de 40% en 60% glas en niet wonen tussen de 60% en 80% aan glas)); •
De plint wordt een herkenbare entiteit in de architectuur. Dit door banden en kolommen toe te passen om zo de lengte,
Ve rbl i j f pl aatse n
maar ook de hoogte te benadrukken; •
Qua hoogte heeft de plint een zichtbaar afwijkende maat ten opzichte van ‘standaard verdiepingen’, tussen de 3.5m en 8m;
•
Ont m oet en
Bij bijvoorbeeld woonplinten wordt voorzien in circa 10 voordeuren per 100 meter.
De beelden aan de rechterzijde (B) laten diverse invullingen zien van de plint versus opbouw. De plinten zijn herkenbaar, maar wel onderdeel van de architectuur (C). Het beeld linksboven (A) laat zien dat een terugliggende plint goed werkt om de menselijke maat te waarborgen. Op de achtergrond een kleine pleinruimte waar kleinschalig werken aan zit.
Voorzieningen in de plint langs de ontsluiting 42 |
Transparante plint
T
CO
A.
NC
Ko e l e r o ut e s
>3.5m
<8m
EP
T
Variatie in plint hoogte
Kleine plintkorrel aan de straat
C.
B. 43 |
CO
B.2.2 Binnentuin
NC In se cte n
De binnentuinen maken onderdeel uit van de fijnmazige groene
Ont m oet en
structuren van de kanaalknoop. Er zijn drie typen binnentuinen: de gesloten binnentuin (toegankelijk via diverse poorten), een semi-
EP
Yoga
open binnentuin en een openbare binnentuin. Afhankelijk van de functie en dichtheid wordt gekozen voor een bepaald type blok. Dit zijn de belangrijkste principes: •
Er komt een verscheidenheid aan type binnentuinen met een afwisseling qua inrichting;
•
De binnentuinen doen mee in het openbare en collectieve groen (en wandel-)netwerk van de kanaalknoop;
•
De binnentuinen krijgen een relatief luw karakter, gericht op rust en informeel ontmoeten;
•
Doordat parkeren in hubs plaatsvindt, hebben de binnentuinen
Recreëren en ontmoeten
de ‘volle grond’ (geen gebouwd parkeren eronder). Hiermee wordt een groene, lommerrijke en klimaatadaptieve inrichting een uitgangspunt; •
Woningen krijgen geen privé buitenruimtes (met uitzondering van een compact terras): de binnentuinen vormen een collectieve tuin. I ns ec t en
De beelden laten zien op welke wijze een binnentuin vorm kan krijgen. Door de tuin bijvoorbeeld wat lager te leggen ontstaat
Ont m oet en
op vanzelfsprekende wijze een privé-buitenruimte (A). De binnentuinen maken onderdeel uit van een groter netwerk van natuur, biodiversiteit en beweging (B). Routes sluiten aan op het
Biod ivers it eit Yog a
grotere netwerk. Het beeld rechtsboven (C) laat een wat meer lommerrijke binnentuin zien, evenals het beeld rechtsonder (D).
Groene binnentuin 44 |
Semi-open binnentuin (Afsluitbaar karakter)
T
CO
NC
Ver b l i j f p l a a ts e n Bi o d i ver s i tei t
Wa ter va s t ho u d en
EP
T
A.
Ruimte voor mens en dier
C.
O n t m o et en Ku ns t o b j ecten
Sp el en
Openbare binnentuin B.
D. 45 |
CO
NC
B.2.3 Urban Size Een belangrijk uitgangspunt voor de Urban Size is het ‘voordeuren
EP
aan de straat’-principe. De typologie zorgt voor een prettige korrel, maat en schaal aan de openbare ruimte. De types zijn opgenomen in een groene setting. De volgende principes zijn leidend: •
De Urban Size varieert in de basis tussen de 4 tot 6 bouwlagen en kent een gevarieerd kappenlandschap;
•
Bij het toepassen van grondgebonden binnen een samengesteld blok is hier een afwijking mogelijk. In dit geval wordt uitgegaan van 3 tot 4 bouwlagen (A);
•
In de Urban size is de mix tussen wonen en voorzieningen een belangrijk uitgangspunt;
•
Het daklandschap wordt optimaal gebruikt voor energie/
Mogelijkheid voor grondgebonden woningen
warmte en groen; •
Balkons en terrassen maken onderdeel uit van de architectuur;
•
Een variatie in kapvormen, platte daken en hoogtes zorgt voor een gedifferentieerd straatbeeld. Beg eleid end e g ot en
De beelden laten een aantal typen zien. In dit gebied wordt vooral gewoond (C), waarbij uitgegaan wordt van een subtiel afwijkende
O n tmoe te n
plint (B). Het groen rondom de diverse gebouwen is leidend. De C ollec t ieve d aken
gebouwen zijn uitgesproken door een helder lijnenspel, niet in kleur.
Wat er vas t hou d en
Differentiatie in hoogte 46 |
Dubbelzijdige oriëntatie
T
CO
A.
NC
EP
T
Variatie in de kapvorm
B.
C.
F u ncti o nel e d a ke n W KO sy s tem en
Optimaal gebruik daklandschap 47 |
CO
NC
B.2.4 Mid Size Deze typologie bevindt zich met name richting het kanaal en de
EP
Nieuwe Dukenburgseweg. Rondom is sprake van een heldere wand, binnenin is de korrel een stuk gefragmenteerder. Dit om het cntrast te verstreken tussen gebouwen langs grotere structuren en binnen in het gebied. De volgende principes zijn leidend: •
De hoogte varieert tussen de 6 en 8 lagen,met accenten van 10 tot 12 lagen. Dit kan in combinatie met een set-back vanaf de 7e verdieping
•
Accenten beëindigen worden geplaatst aan het einde van zichtassen of bij het markeren van een bijzondere ruimte
•
Het gebied krijgt een stedelijker karakter door gebruik te maken van deze typologieën
•
Functies in de plint
Een uitzondering op de hoogtes is mogelijk bij het gebruik maken van grondgebonden woningen
•
De plinten kennen een mix van wonen en kleinschalig werken (ambacht). Het werken vindt veelal plaats rondom compacte Wonen & wer ke n
pleinruimte ruimtes in het netwerk. •
Het karakter van de plint aan de NIeuwe Dukenburgseweg is commercieel
•
Lange wanden worden vermeden in de architectuur. Een
WKO s ys t em en
On tmoe te n
potentieel langere wand bestaat uit meerdere kloeke volumes (dus geen pandsgewijze opbouw). Beeld A laat dit principe goed zien •
De blokken worden samengesteld uit diverse heldere volumes (beeld C laat dit zien)
•
Aan het kanaal zijn de blokken zo ontworpen dat er maximaal zicht ontstaat richting het kanaal
Hoogteaccenten 48 |
Activeren van de plint
T
CO
A.
NC
I nd u s t r i eël k a r a k t er Wo n e n & w er ken
Mix tussen wonen en werken
O n t mo et en
EP
T
B.
Wo nen & w er ken
Commerciele activitieten aan de Nieuwe Dukenburgseweg
C. 49 |
B.2.5 Daklandschap Het daklandschap in de kanaalknoop is divers. Op sommige daken
CO
NC
EP
I nd u s t rieël karakt er
wordt gekeken, sommige daken krijgen een functioneel karakter
Breke n re f l e cti e ge v e l
en anderen bieden een fantastisch uitzicht over bijvoorbeeld het kanaal. Dit zijn de leidende principes: •
Energiewinning, waterretentie en klimaatinstallaties worden op passende wijze op daken opgelost;
•
Diverse daken worden geschikt gemaakt als dakterras voor collectief gebruik en zicht op de omgeving. Beeld C laat hiervan een voorbeeld zien, ook op een lagere verdieping. Beeld B laat dit zien van het dak;
•
De rand richting het kanaal kent een wat meer terrasachtige opbouw waarbij bewoners optimaal zicht hebben op dit kanaal (vanaf het terras en v anuit de woning). Beeld A laat dit zien.
Eenduidig ensemble
Wate r v asth oude n
Moes t u inen
In se cte n
Verb lijfplaat s en
Energie/zonnepanelen/ waterretentie 50 |
T
CO
NC
Ku ns t o b j ecten
A.
EP
T
B.
Variatie in de kapvorm
Ver b l i j f p l a a t s en
WKO s ys t em en
Klimaatinstallaties uit het zicht C. 51 |
B.3 Gebied Knoop Nieuwe Dukenburgseweg Dit gebied vormt het hart van de kanaalknoop en vormt tevens de entree van geheel Winkelsteeg. Ook op grotere schaal speelt dit gebied een rol, namelijk als één van de hoogstedelijke knopen in de stad als markering van een bijzondere en belangrijke plek. Dit gebied is daarom ook het meest intensief geprogrammeerd, waarbij zowel in het openbaar gebied als in de gebouwen meerdere functies samenkomen. De bus komt hier langs, diverse fietsroutes, er worden parkeerhubs ontwikkeld en de groene hoofdstructuur, de Nieuwe Dukenburgseweg en het kanaal kruisen hier ook. Het doel is om een bijzondere poort te creëren: de poort van Winkelsteeg waarvan het silhouette later op een ansichtkaart terecht kan komen.
52 |
CO
NC
EP
T
CO
NC
EP
T
53 |
CO
NC
B.3.1 Plint De plinten aan de Nieuwe Dukenburgseweg vormen het gezicht van de kanaalknoop. Hier is altijd reuring en activiteit in lijn met de drukte op de Nieuwe Dukenburgseweg. Het streven is
EP
om programma te organiseren waarmee altijd enige activiteit plaatsvindt achter de gevel. De volgende principes zijn leidend: •
Gevels aan het maaiveld hebben een open karakter (passend bij de functie) . De meest actieve ruimte zit aan de straatzijde;
•
De plint wordt een herkenbare entiteit in de architectuur. Dit door banden en kolommen toe te passen om zo de lengte, maar ook de hoogte te benadrukken;
•
Qua hoogte heeft de plint een zichtbaar afwijkende maat ten opzichte van ‘standaard verdiepingen’, tussen de 4 en 7 meter;
•
24h activiteit in the plint
Ook aan het kanaal komen op een lager niveau actieve plinten voor;
Beeld A laat zien hoe aan het kanaal een bijna nieuwe wereld kan ontstaan als contrast met de stedelijkheid op de Nieuwe Dukenburgseweg. Beeld B laat zien op welke wijze een hoge plint bijdraagt aan de beleefbaarheid van de functie en de wisselwerking tussen gebouw en openbaar gebied.
Voorzieningen in de plint langs de ontsluiting 54 |