Stadsrekening 2024 met omslag
Tekst van het document
Jaarrekening 2024
1
2
Inhoud Stadsrekening .................................................................................................................................................................. 5 Inleiding ................................................................................................................................................................ 7 Voorstel om te besluiten ...................................................................................................................................... 9 Financieel beeld ................................................................................................................................................. 11 Rechtmatigheidsverantwoording ...................................................................................................................... 17 Programma's .................................................................................................................................................................. 19 Bestuur en organisatie ....................................................................................................................................... 21 Veiligheid ............................................................................................................................................................
31 Economie en toerisme ....................................................................................................................................... 37 Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg ..................................................................................................................... 47 Werk en Inkomen ............................................................................................................................................... 72 Onderwijs ........................................................................................................................................................... 82 Bereikbaarheid ................................................................................................................................................... 91 Wonen en stedelijke ontwikkeling ................................................................................................................... 106 Openbare ruimte .............................................................................................................................................. 118 Cultuur en Cultureel Erfgoed ...........................................................................................................................
143 Sport ................................................................................................................................................................. 152 Financiën .......................................................................................................................................................... 160 Paragrafen .................................................................................................................................................................... 169 Investeringen .................................................................................................................................................... 171 Lokale heffingen ............................................................................................................................................... 174 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................................. 182 Verbonden partijen .......................................................................................................................................... 186 Onderhoud kapitaalgoederen .........................................................................................................................
189 Grondbeleid ...................................................................................................................................................... 196 Weerstandsvermogen & risicobeheersing ....................................................................................................... 201 Financiering ...................................................................................................................................................... 210 Openbaarheidsparagraaf Wet Open Overheid (Woo) ..................................................................................... 214 Jaarrekening ................................................................................................................................................................ 219 Overzicht van baten en lasten ......................................................................................................................... 221 Balans ............................................................................................................................................................... 233 Toelichting activa 31 december 2024 ..............................................................................................................
234 Toelichting passiva 31 december 2024............................................................................................................ 241 Grondslagen ..................................................................................................................................................... 249 Bijlagen ......................................................................................................................................................................... 253 Gemeentefonds ................................................................................................................................................ 255 Kasgeld limiet ................................................................................................................................................... 257 Renterisico vaste schuld .................................................................................................................................. 258 EMU saldo ......................................................................................................................................................... 258 OMBD's .............................................................................................................................................................
259 Begrotingswijzigingen...................................................................................................................................... 270 Subsidiestaat .................................................................................................................................................... 271 Sisa bijlage........................................................................................................................................................ 272
3
4
Stadsrekening
5
6
Inleiding In de Stadsrekening 2024 laat de gemeente Nijmegen zien wat in het afgelopen jaar is bereikt. Het college van burgemeester en wethouders legt op deze manier inhoudelijk en financieel verantwoording af aan de gemeenteraad over het gevoerde beleid zoals dat is vastgelegd in de Stadsbegroting van 2024. In de tweede helft Dit is het derde jaar van onze bestuursperiode. We stellen vast dat we weer flinke stappen hebben gezet om onze plannen voor Nijmegen uit te voeren, bijvoorbeeld als het gaat om de binnenstad. Het Actieplan binnenstad is vastgesteld en we gaan aan de slag met de uitvoering, zoals meer groen in de binnenstad. Een voorproefje in de vorm van een verplaatsbaar parkje was op veel plekken te zien. Ook zijn we druk met het herinrichten en verkeersveiliger maken van de binnenstad en zijn de verbouwing van de Stadsschouwburg en museum het Valkhof gestart. Metterswane is gesloopt en op deze plek is het eerste zichtbare nieuwbouwproject in het Stationsdistrict gestart. 2024 was een succesvol jaar voor de woningbouw. Er zijn 1.500 woningen opgeleverd op veel plekken in de stad. Het aantal sociale huurwoningen is uitgebreid. Ook zijn er 150 nieuwe studentenwoningen bij gekomen en hebben we stappen gezet om 32 nieuwe woonwagenstandplaatsen toe te voegen. Aan de Nieuwe Dukenburgseweg zijn 500 tijdelijke woningen gebouwd en de nieuwbouw van De Hulsen is af.
Ook voor het nieuwe sportcentrum in Winkelsteeg is de opdracht verstrekt. In het sociaal domein bouwen we aan een sterke sociale basis in alle stadsdelen. We zijn gestart met stadsdeelbudgetten voor bewonersinitiatieven en we zetten steeds vaker de doorbraakaanpak in om inwoners een op maat gesneden en effectieve oplossing voor hun problemen te bieden. We deden voor het eerst een zogenaamde Ethos light-telling, die ons veel meer inzicht heeft gegeven in hoeveel mensen in Nijmegen geen dak boven hun hoofd hebben. Die groep bleek groter dan we wisten en we zijn intussen aan de slag met meer opvangen woonvoorzieningen. Andere mijlpalen zijn onder meer de installatie van de eerste gemeentelijke ombudsman, de opening van de nieuwe locatie Via-T, waar leerlingen en omscholers kennismaken met duurzame techniek, het nieuwe woonzorgcomplex Living Inn (een plek waar ouderen en starters samenwonen) en de Nachtvisie Nijmegen. We kenden de Karel de Grote Oeuvreprijs toe aan artiest Sven Ratzke en de Cultuurstimuleringsprijs van Nijmegen 2024 aan schrijver Marjolein Visser. We wonnen de BNG Erfgoedprijs voor beste erfgoedgemeente. 2024 was ook het jaar van 80 jaar vrijheid, dat vierden we met een groot herdenkingsprogramma. Wereldproblemen raken ook Nijmegen De toestand in de wereld had ook zijn weerslag op onze stad.
Zo waren er ruim 90 demonstraties dit jaar, die we gefaciliteerd hebben en we hebben intensief ingezet op een veilige jaarwisseling. Met 1.500 vrijwilligers hebben we het stemmen voor de Europese verkiezingen voorbereid. In Winkelsteeg en Koudenhoek hadden we een tijdelijke noodopvanglocatie voor asielzoekers en ook de opvang van en onderwijs aan Oekraïense ontheemden bleef een forse opgave in 2024. Oog voor de lange termijn Ondertussen gaan we gestaag door met grote opgaven die een lange adem vragen, zoals de verduurzaming van de stad. Inmiddels staan er 1.000 laadpalen. We hebben zero-emissiezones voor brom- en snorfietsen in de binnenstad, Hof van Holland en op campus Heijendaal en voor stadslogistiek voorbereid, die per 1 januari 2025 zijn ingegaan. Er zijn 1.050 bomen geplant. In onze ruimtelijke ontwikkeling hebben we vooruitgang geboekt in langlopende projecten als het warmtenet en de herontwikkeling van het winkelcentrum in Dukenburg. Op sociaal gebied hebben we de buurtteams en preventieve jeugdzorg verder uitgebouwd en in drie stadsdelen het gebiedsgericht werken ter versterking van de sociale basis voorbereid. Om de economische ontwikkeling van Nijmegen te bevorderen, organiseerden we meer dan 50 projecten en bijeenkomsten voor ondernemers.
7
Financieel rekeningresultaat De Stadsrekening 2024 laat een voordelig financieel resultaat zien van 27,8 miljoen euro. Het gaat hierbij voornamelijk om a-structurele voor- en nadelen. We ontvingen gelden van de rijksoverheid en een forfaitaire vergoeding van het COA voor de opvang van vluchtelingen en ontheemden. Voor de planexploitaties hebben we de verliesvoorziening met 10,9 miljoen euro aangepast. Naast de vooral a-structurele voordelen, zien we een fors tekort op de jeugdzorg. Dit tekort is door de genomen maatregelen teruggebracht van 10 miljoen naar 7 miljoen. De verschillen bij de inkomsten uit het gemeentefonds ontstaan door bijstellingen gedurende de mei-, septemberen decembercirculaire van een jaar. Tot slot We gaan met enthousiasme en volharding door in het laatste jaar van deze bestuursperiode. Vanuit het coalitieakkoord willen we Nijmegen nog aantrekkelijker, duurzamer, socialer, veerkrachtiger en leefbaarder maken. Ook over een jaar willen we daarvan mooie mijlpalen kunnen laten zien.
8
Voorstel om te besluiten Onderwerp Jaarrekening 2024 Opsteller Programma Portefeuillehouder
Ellen van de Waterbeemd Financiën T.F.A. van Elferen
Behandeldatum Status
8 april 2025 Openbaar
Advies Aan de raad voor te stellen: 1. De Stadsrekening 2024 vast te stellen. 2. Het voordelig jaarrekeningresultaat van € 27.742.613,40 toe te voegen aan de saldireserve. 3. De reserve Energiecrisis op te heffen. 4. Te verrekenen met reserves: a. De middelen vanuit de Decembercirculaire 2024 die niet tot besteding hebben geleid van € 725.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve Decembercirculaire. b. De middelen voor aardgasvrij maken van € 702.965,87 vanuit het programma Openbare Ruimte die niet tot besteding hebben geleid, toe te voegen aan de reserve Aardgasvrij. c. De restantmiddelen van € 897.000 vanuit de reserve Energiecrisis toe te voegen aan de saldireserve. d. De bovenstaande reservemutaties van per saldo € 530.965,87 te onttrekken aan de saldireserve. 5. De volgende restantmiddelen 2024 beschikbaar te stellen in 2025: a. Doorontwikkeling project Dienstverlening Sociaal Domein Door verschillende oorzaken is een aantal deelprojecten van het meerjarige project Doorontwikkeling Dienstverlening Sociaal Domein in 2024 later gestart. Daardoor is het budget 2024 van € 1.307.805 niet volledig besteed. Het resterende bedrag blijft noodzakelijk voor het vervolg van het traject en daarom stellen we voor om het restant van € 690.086 over te hevelen naar 2025. b.
6.
Middelen Kansengelijkheid In het programma Onderwijs zijn restantmiddelen ter hoogte van € 380.000 voor kansengelijkheid. In januari 2024 heeft uw raad bij motie 'Ongelijk investeren met jongerenwerk' aangegeven dat deze over de jaren 2025 en 2026 moeten worden verdeeld. We willen daarom de restantmiddelen overhevelen naar 2025.
De volgende aanpassingen bij investeringen te verwerken: a. 'Vervanging Toezichtcamera's' ad € 75.000 (programma Veiligheid) vrij te laten vallen b. restant van 'Duurzaamheidstoekomst Heumensoord' van (afgerond) € 19.000 (programma Economie en Toerisme) vrij te laten vallen en het krediet af te sluiten c. 'Tijdelijk infopunt Winkelsteeg' van 0,24 miljoen euro (programma Welzijn Wijkontwikkeling en Zorg) vrij te laten vallen en het krediet af te sluiten d. restant van 'Slijtlaag vervangen op de Snelbinder' ad € 10.000 (afgerond) (programma Bereikbaarheid) vrij te laten vallen en het krediet af te sluiten e. krediet 'Watersportcentrum Spiegelwaal' (programma Wonen en stedelijke ontwikkeling) af te sluiten f. vanwege oplevering gymzaal 'De Stelt' het restantkrediet van (afgerond) € 42.000 (programma Sport) vrij te laten vallen en het krediet af te sluiten
9
g.
7. 8.
het restant van het krediet 'Verbeteren akoestiek sportaccommodaties' van € 312,24 (programma Sport) vrij te laten vallen en het krediet af te sluiten h. het restant van € 8.000 (afgerond) van 'Herontwikkeling Staddijk t.b.v. Oranje Blauw' (programma Sport) vrij te laten vallen en het krediet af te sluiten i. van het rendabel krediet 'Duurzaamheid' (programma Wonen en stedelijke ontwikkeling) een bedrag van 5 miljoen euro vrij te laten vallen j. van 'Maatregelen luchtkwaliteit' (programma Openbare Ruimte) een bedrag van € 810.000 vrij te laten vallen k. van het krediet 'Groot en vervangingsonderhoud' (riolering) (programma Openbare Ruimte) een bedrag van 4,53 miljoen euro vrij te laten vallen l. het tekort op het krediet 'Park & Ride' en het tekort op het krediet 'Onderhoudstoestand woonstraten' (programma Bereikbaarheid) te bekostigen uit het krediet 'Investeringen openbare ruimte' m. het tekort op het krediet 'Vervangen parkeerapparatuur KKG' (programma Bereikbaarheid) te bekostigen uit het krediet 'Fietsenstalling Kelfkensbos' n. het tekort van € 31.000 (afgerond) op het krediet 'Bereikbaarheid campus o.a. Heyendaal (programma Bereikbaarheid) te bekostigen uit het krediet 'Mobiliteit' en het daarna resterende krediet van € 6.000 van het krediet 'Mobiliteit' vrij te laten vallen en het krediet af te sluiten o.
het tekort op het krediet 'LED verlichting Binnenstad' (programma Openbare Ruimte) te bekostigen uit het krediet 'Beweegvriendelijke omgeving' p. het restant van het bulkkrediet 'Vervanging speelvoorzieningen' van € 450.000 (programma Openbare Ruimte) over te hevelen naar 2025 q. de budgetten voor Sporthal Plus, Hof van Holland ad 0,456 miljoen euro (programma Sport) door te schuiven naar 2029 r. het restant van het bulkkrediet 'Kunstgrasvelden' van 0,113 miljoen euro (programma Sport) door te schuiven naar 2025 s. het restant van het bulkkrediet bedrijfsinvesteringen van 1,982 miljoen euro (programma Bestuur en organisatie) door te schuiven naar 2025. Verwacht wordt dat het beschikbaar gestelde jaarbedrag voor 2025 niet toereikend zal zijn voor de noodzakelijke bedrijfsinvesteringen t. het subsidiabele deel uit het krediet 'woonomgevingsverbeteringen', lasten en baten € 28.000 (programma Openbare Ruimte) over te hevelen naar 2025 u. het tekort van 1,737 miljoen euro op het krediet 'Winkelsteeg e.o. voorbereiding (programma Wonen en stedelijke ontwikkeling) te verrekenen met het krediet 'Kanaalzone Zuid en Winkelsteeg'. De begrotingswijziging budgetoverheveling (BW-10018) vast te stellen. De begrotingswijziging investeringen (BW-10019) vast te stellen.
10
Financieel beeld Algemeen Hieronder ziet u een grafische weergave van de gerealiseerde lasten per programma.
Het financieel beeld geeft op hoofdlijnen de financiële resultaten van 2024 en het effect op de financiële positie. In de paragraaf ‘resultaat' wordt eerst ingegaan op de grootste financiële afwijkingen in de realisatie. Daarna gaan we in op de belangrijke afwijkingen per programma.
Resultaat Financieel resultaat 2024 (saldo van gerealiseerde lasten en baten) Het financieel resultaat is 27,8 miljoen euro voordelig. Een verklaring voor de verschillen tussen begroting en realisatie vindt u bij de afzonderlijke programma's in het onderdeel 'Wat heeft het gekost - Toelichting per ambitie'.
Hieronder richten we ons op de grootste positieve en negatieve afwijkingen in de realisatie. Een deel daarvan is na vaststelling van de 1e en 2e Voortgangsmonitor verwerkt in de begroting.
11
Onderwerpen per programma Omschrijving afwijking Programma Bestuur en organisatie Hogere leges agv paspoortpiek Implementatie van het nieuwe Financieel Informatie Systeem Storting voorziening pensioenen wethouders en ex-wethouders Programma Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg Wmo begeleiding en dagbesteding Wmo beschermd wonen Wmo huishoudelijke verzorging Wmo Hulpmiddelen Jeugd Middelen Oekraïne (deels in begroting verwerkt) Vrijval energietoeslag 2023 Programma Werk en Inkomen Buig/Studietoeslag Armoedebestrijding (energietoeslag) WSW Verlaging voorz dub deb Programma Bereikbaarheid (Fiets)parkeren Programma Wonen en Stedelijke ontwikkeling Taakveld grondexploitatie (8,8 grex'en en 2,1 overige kosten) Niet gerealiseerde verkooptaakstelling panden maatschappelijk vastgoed Programma Openbare Ruimte Dotatie voorziening GRP Hogere uitgaven huishoudelijke afvalstromen Minder opbrengsten afvalzakken en verpakkingsmateriaal Niet bestede middelen project aardgasvrij Middelen uitbreiding capaciteit klimaat- en energiebeleid Programma Sport Minder uitgegeven aan groenonderhoud Lagere kosten voor planmatig onderhoud Lagere energiekosten Triavium Programma Financiën Gemeentefonds (deels in begroting verwerkt) Vrijval kapitaallasten (in begroting verwerkt) Vrijval gereserveerde prijscompensatie Treasury (deels in begroting verwerkt) Aanpassing BTW Gemengd %
x € 1 miljoen x € 1 miljoen 1,3 -0,8 -2,4 -2,9 1,5 1,4 0,8 -7,0 7,7 3,5 -3,0 3,5 1,3 1,5 -1,3 -10,9 -1,0 0,5 -0,4 -0,9 0,7 1,1 0,4 0,9 0,4 9,7 5,5 5,4 3,2 1,8
+ = voordelig; -/- = nadelig
Toelichting Voor een uitgebreide financiële toelichting verwijzen we naar ‘Wat heeft het gekost? – Toelichting per ambities’ bij de verschillende programma’s. Programma Bestuur en organisatie Hogere ontvangen leges als gevolg van de paspoortpiek (1,3 miljoen euro voordeel) We hebben dit jaar extra inkomsten uit het verstrekken van reisdocumenten. We hebben ongeveer 35.000 reisdocumenten uitgegeven (10.000 identiteitskaarten en 25.000 paspoorten). Implementatiekosten nieuw financieel systeem (0,8 miljoen nadeel) De invoering van een nieuw financieel systeem heeft, vooral vanwege vertraging, tot hogere kosten voor consultants en externe expertise geleid. Storting in de voorziening pensioenen wethouders en ex-wethouders (2,4 miljoen nadeel) We bepalen jaarlijks op grond van een actuariële doorrekening hoe groot de voorziening moet zijn voor de wethouderspensioenen.
12
Programma Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg Wmo begeleiding en dagbesteding (2,9 miljoen nadeel) In de begroting wordt al rekening gehouden met een daling van 80% van het aantal cliënten op geïndiceerde begeleiding. Dit is, samen met indexatie van de tarieven, de belangrijkste oorzaak van het tekort op begeleiding. Het tekort op dagbesteding wordt veroorzaakt door een stijging van de subsidiëring voor de pilot indicatievrije ontwikkelingsgerichte dagbesteding en nabetalingen over vorig jaar. Wmo beschermd wonen (1,5 miljoen voordeel) We zien een groei in het aantal maatwerkovereenkomsten, een daling van de uitgaven aan de PGB (via de SVB), minder uitgaven voor gecontracteerde aanbieders en hogere ontvangen eigen bijdragen van het zorgkantoor (het CAK). Wmo huishoudelijke verzorging (1,4 miljoen voordeel) Vanaf 2022 zijn er achterstanden ontstaan bij het verwerken van de aanvragen Wmo als gevolg van onderbezetting bij de Wmo consulenten. In 2024 is het nog niet gelukt om met de huidige bezetting de wachttijden te laten afnemen. Wmo hulpmiddelen (0,8 miljoen voordeel) Het overschot wordt deels verklaard door vraagafhankelijk vervoer door een lagere indexatie. Daarnaast spelen ook hier de achterstanden bij het verwerken van de aanvragen Wmo als gevolg van onderbezetting bij de Wmo consulenten.
Ambulante jeugdhulp (7,0 miljoen nadeel) De tekorten van de jeugd-ggz zijn minder groot dan de verwachting bij de 2e voortgangsmonitor. We hebben bestedingsruimten in de contracten van Wmo en Jeugd ingevoerd. Hiermee lijkt een eerste stap van deze bestedingsruimten gerealiseerd te zijn. Opvang ontheemden Oekraïne en noodopvang Winkelsteeg en Koudenhoek (7,7 miljoen euro voordeel) We ontvangen van het rijk een forfaitaire vergoeding voor de opvang voor ontheemden en vluchtelingen. Deze bijdrage is hoger dan de kosten die we hiervoor maken. Vrijval energietoeslag 2023 (3,5 miljoen voordeel) Programma Werk en Inkomen Buig/Individuele studietoeslag (3,0 miljoen euro nadeel) De uitgaven aan bijstandsuitkeringen (PW, IOAW/Z, BBZ levensonderhoud) en BBZ bedrijfskredieten zijn dit jaar toegenomen wat voornamelijk te maken heeft met de stijging van het totale klantenbestand (2,2 miljoen). Aan de studietoeslag is 0,8 miljoen euro meer uitgegeven door met name een toename van het aantal studenten dat een beroep doet op de IST. Armoedebestrijding (3,5 miljoen voordeel) Er is 3,5 miljoen euro overgehouden op de energietoeslag 2023. Het aantal toekenningen lag veel lager dan eerder ingeschat. WSW (1,3 miljoen voordeel) De uitstroom van SW-medewerkers door natuurlijk verloop heeft de afgelopen jaren versneld plaatsgevonden.
Verlaging voorziening debiteuren (1,5 miljoen euro voordeel) Elk jaar wordt het percentage oninbare vorderingen bepaald. Dit jaar is dat gedaald ten opzichte van vorig jaar. De neerwaartse bijstelling levert een voordelig resultaat op. Programma Bereikbaarheid (Fiets)parkeren (1,3 miljoen nadeel) We hebben hogere kosten gemaakt voor onderhoud en beheer aan de (fiets)parkeerfaciliteiten en voor het aanbrengen en beheren van de tijdelijke parkeervoorziening tijdens de vierdaagse. Daarnaast hebben we minder aan parkeeropbrengsten gerealiseerd. Programma Wonen en stedelijke ontwikkeling Taakveld grondexploitatie (10,9 miljoen nadeel)
13
-
De tegengestelde effecten van stijging van plankosten en stijging van grondprijzen, leidt in 2024 tot een nadeel van 8,8 miljoen euro op de grondexploitaties. Daarnaast is in dit taakveld een nadeel van 1,9 miljoen op de overige kosten) Niet gerealiseerde verkooptaakstelling panden maatschappelijk vastgoed (1,0 miljoen nadeel) Het is dit jaar niet helemaal gelukt om de verkooptaakstelling voor panden maatschappelijk vastgoed te realiseren.
Programma Openbare Ruimte Dotatie voorziening Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) (0,5 miljoen voordeel) We berekenden minder kapitaallasten aan het GRP toe als gevolg van lagere realisatie op de investeringen in de afgelopen jaren. Hogere uitgaven huishoudelijke afvalstromen (0,4 miljoen nadeel) De transport- en verwerkingskosten van de huishoudelijke afvalstromen vallen hoger uit. Datzelfde geldt voor de kosten van preventief en curatief onderhoud van alle ondergrondse en bovengrondse inzamelmiddelen voor rest, glas, textiel en plastic+. Minder aan opbrengsten van afvalzakken en verpakkingsmateriaal (0,9 miljoen nadeel) We hebben 0,6 miljoen euro minder aan opbrengsten van afvalzakken gerealiseerd. En 0,3 miljoen euro lagere vergoeding voor verpakkingsmateriaal ontvangen. Niet bestede middelen project aardgasvrij (0,7 miljoen euro voordeel) De middelen voor aardgasvrij maken zijn in 2024 niet geheel besteed. Om de plannen in 2025 te kunnen verwezenlijken, stellen we bij de 2e winstbestemming voor om 0,7 miljoen euro toe te voegen aan de reserve Aardgasvrij. Middelen voor uitbreiding capaciteit uitvoeren klimaat- en energiebeleid (1,1 miljoen voordeel) Dit komt voornamelijk door de regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) waar wij middelen ontvangen voor uitbreiding capaciteit (bemensing) voor het uitvoeren van klimaat- en energiebeleid.
Programma Sport Minder uitgegeven aan groenonderhoud (0,4 miljoen voordeel) We hebben dit jaar minder besteed aan groenonderhoud. Onze onderhoudspartij kon vanwege personeelstekort en vanwege de natte zomer niet alle werkzaamheden uitvoeren. Lagere kosten voor planmatig onderhoud (0,9 miljoen voordeel) Het geraamde bedrag is een gemiddeld benodigd bedrag. Als we minder uitgeven, blijven de middelen via de reserve beschikbaar voor toekomstige jaren. Lagere energiekosten Triavium (0,4 miljoen voordeel) De energiekosten Triavium vallen lager uit dit jaar. De (nu bekende) verbruikscijfers over 2023 en 2024 zijn nagenoeg gelijk gebleven. Het voordeel is ontstaan door dalende inkoopprijzen. Programma Financiën Gemeentefonds (9,7 miljoen voordeel) Dit betreft het budgettaire effect van de mei-, september- en decembercirculaire 2024. 7 miljoen hiervan is bij de 1e Voortgangsmonitor in de begroting verwerkt. Vrijval kapitaallasten (5,5 miljoen voordeel) Er zijn vertragingen opgetreden in de realisatie van investeringen. Daardoor vallen de kapitaallasten lager uit dan begroot. Vrijval gereserveerde prijscompensatie (5,4 miljoen voordeel) In de septembercirculaire 2023 hebben we onder andere voor de jaarschijf 2024 prijscompensatie gereserveerd. Het bedrag van 5,4 miljoen euro valt nu vrij ten gunste van het resultaat.
De prijscompensatie dient ter dekking van de hogere uitgaven bij de overige programma's die veroorzaakt zijn door stijgende prijzen. Treasury (3,2 miljoen voordeel)
14
-
Doordat we de planning van investeringen niet gehaald hebben, hoeven we voor de financiering minder middelen aan te trekken, wat leidt tot lagere rentelasten. Door de veranderende omstandigheden op de kapitaalmarkt voorziet ook het rijk weer in een rentevergoeding over de voor ons overtollige middelen die wij dagelijks moeten afstorten in de schatkist bij het rijk. Aanpassing BTW gemengd percentage (1,8 miljoen voordeel) Er heeft een bijstelling plaatsgevonden van het gehanteerde percentage BTW.
-
Resultaatbestemming In het vorige deel hebben wij uitgelegd dat het programmaresultaat 2024 27,8 miljoen euro voordelig is. Het resultaat wordt in de regel verrekend met de saldireserve. Dit jaar leidt deze verrekening tot een verhoging van de saldireserve. Bestemming resultaat
bedragen x € 1 miljoen
Programmaresultaat (1) Toevoegen aan Reserve Decembercirculaire (2) Toevoegen aan Reserve Aardgasvrij (3) Vrijval restantmiddelen Reserve Energiecrisis (4)
27,8 -0,7 -0,7 0,9
Resultaat na winstbestemming / toe te voegen aan de saldireserve (5)
27,3
- bedragen = nadeel, + bedragen = voordeel
1.
Het voordelig rekeningsaldo van de programmabegroting van 27,8 miljoen euro.
2.
De totale toename van het gemeentefonds in de Decembercirculaire 2024 betreft 2 miljoen euro. Een aantal middelen uit de Decembercirculaire 2024 heeft niet tot besteding in 2024 geleid maar zijn nog wel benodigd voor genoemde doelen in 2025. Deze middelen van 0,7 miljoen euro zijn toegevoegd aan de bestemmingsreserve Decembercirculaire zodat deze middelen beschikbaar blijven in 2025 (zie onderstaand overzicht). Dit zijn voornamelijk nieuwe gemeentefondsmutaties waarover u nog niet eerder bent geïnformeerd. De overige gemeentefondsmutaties van 1,3 miljoen euro waren niet benodigd in 2024 en vallen vrij ten gunste van het programmaresultaat 2024.
Decentralisatie-uitkeringen Work in Nederland Slavernijverleden Natuurbrandpreventie en -mitigatie Natuur bij energieprojecten Register Externe veiligheidsrisico's Totaal overheveling naar 2025
bedrag * € 1.000 183 40 30 462 10 725
3.
De middelen voor aardgasvrij maken van € 702.965,87 vanuit het programma Openbare Ruimte die niet tot besteding hebben geleid, toevoegen aan de reserve Aardgasvrij.
4.
De Reserve Energiecrisis kan komen te vervallen. De restantmiddelen van € 897.000 worden toegevoegd aan de saldireserve. Eind 2022 heeft uw raad besloten om 5 miljoen euro beschikbaar te stellen om het leed van onze inwoners en instellingen door de snelle stijging van de energieprijzen te verkleinen. De interventies golden voor de winterperiode 1-12-2022 t/m 31-3-2023. De verstrekte subsidies aan maatschappelijke instellingen zijn verantwoord onder de ontvangen provinciale Winterfondssubsidie. Deze subsidie is ontvangen voor het verstrekken van tegemoetkomingen aan maatschappelijke voorzieningen of het MKB.
5.
Uiteindelijk wordt met deze jaarrekening 27,3 miljoen euro toegevoegd aan de saldireserve.
15
Budgetoverhevelingen / claims op de saldireserve Naast de resultaatbestemming 2024 stellen wij 1,1 miljoen euro aan budgetoverhevelingen voor. Deze overhevelingen hebben geen effect op het resultaat 2024 maar doen wel een beroep op de saldireserve in 2025. Hieronder worden de overhevelingen toegelicht. a.
Doorontwikkeling project Dienstverlening Sociaal Domein Door verschillende oorzaken is een aantal deelprojecten van het meerjarige project Doorontwikkeling Dienstverlening Sociaal Domein in 2024 later gestart. Daardoor is het budget 2024 van € 1.307.805 niet volledig besteed. Het resterende bedrag blijft noodzakelijk voor het vervolg van het traject en daarom stellen we voor om het restant van € 690.086 over te hevelen naar 2025.
b.
Middelen Kansengelijkheid In het programma Onderwijs zijn restantmiddelen ter hoogte van € 380.000 voor kansengelijkheid. In januari 2024 heeft uw raad bij motie 'Ongelijk investeren met jongerenwerk' aangegeven dat deze over de jaren 2025 en 2026 moeten worden verdeeld. We stellen daarom voor de restantmiddelen over te hevelen naar 2025.
Vermogen & risico's Het weerstandsvermogen maakt het mogelijk incidentele financiële tegenvallers op te vangen zonder direct ingrepen in de begroting te hoeven doen. Bij structurele financiële tegenvallers moet het weerstandsvermogen het mogelijk maken om de eerste klap op te vangen zodat we de tijd krijgen om een zorgvuldige afweging te maken hoe we de financiële gevolgen een plek kunnen geven. Het gewenste niveau van het weerstandsvermogen is een vrije weerstandscapaciteit die gelijk is aan het risicoprofiel. Dus de gewenste verhouding tussen beschikbare vrije weerstandscapaciteit en risicoprofiel = 1. Bij deze verhouding betrekken we het element tijd. Voor de weerstandscapaciteit hanteren we een absolute ondergrens van 25 miljoen euro. Wanneer onze weerstandscapaciteit onder dit niveau komt, krijgt herstel hiervan hoge prioriteit. Wanneer de vrije weerstandscapaciteit boven het risicoprofiel uitkomt, kan uw raad beslissen om deze middelen in te zetten. In Nijmegen beschouwen we de saldireserve als het weerstandsvermogen. We brengen de ontwikkeling van de saldireserve en de risico's in beeld in één grafiek. Deze grafiek is hieronder opgenomen. In de delen hierna wordt ingegaan op de ontwikkeling van de risico's en saldireserve.
16
Rechtmatigheidsverantwoording Inleiding In de werkwijze van de rechtmatigheidsverantwoording (zie ook paragraaf Bedrijfsvoering – rechtmatigheid) classificeren we over- en onderschrijdingen van de lasten en baten als onrechtmatig. De afwijkingen kunnen wel acceptabel zijn. Zoals in de financiële verordening die uw raad heeft vastgesteld is opgenomen, gelden afwijkingen die in een tussentijdse rapportage zijn opgenomen, veroorzaakt worden door openeind-regelingen, als er sprake is van direct gerelateerde inkomsten die de overschrijding compenseren of die we door het late tijdstip niet meer konden meenemen in onze meldingen (zoals de decembercirculaire) als acceptabel. Bij de 2e Voortgangsmonitor 2024 hebben we een groot aantal verwachte afwijkingen gemeld aan uw raad.
Verantwoordelijkheid college van burgemeester en wethouders[1] De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het college van burgemeester en wethouders toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad op 29 januari 2025 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de raad bepaald en bedraagt 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op 11,2 miljoen euro.
De grondslag voor deze verantwoording is de Kadernota Rechtmatigheid 2024 van de Commissie BBV van oktober 2024. Bevinding Het college stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen 47,7 miljoen euro bedraagt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde grens van 11,2 miljoen euro. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het college overigens een bedrag van 47,5 miljoen euro acceptabel op basis van door de gemeenteraad vastgestelde afspraken. Het resterende bedrag van 0,2 miljoen euro is niet acceptabel. Het betreft hier de afboeking van de restwaarde van de investering Hubertusstraat 50 (hobbycentrum). Na onderzoek is gebleken dat kapitaallasten uit het verleden ten onrechte drukken op het pas later aangeschafte pand. De technische levensduur is dus korter gebleken. In de paragraaf bedrijfsvoering is op basis van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op basis van de afspraken met de gemeenteraad aanvullende informatie opgenomen over de financiële rechtmatigheid. In deze paragraaf heeft het college ook beschreven welke actie ondernomen wordt om vermelde afwijking in de toekomst te voorkomen.
17
x 1 miljoen euro Begrotingsonrechtmatigheid 1A.
overschrijding lasten
overschrjiding lasten programma's Bestuur en organisatie
5,6
Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg
6,2
Bereikbaarheid
2,7
Wonen en stedelijke ontwikkeling
31,5
1B.
Overschrijding investeringsbudgetten
1,7
2.
Ongeautoriseerde reservemutaties
-
3.
Overschrijding baten en/of onderschrijding lasten, investeringen en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of niet tijdig aan de raad zijn gemeld.
-
Totaal begrotingsonrechtmatigheden 4.
47,7
Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden (1 en 2) dat past binnen het vooral vastgestelde beleid en daarmee acceptabel is. Bestuur en organisatie
5,6
Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg
6,0
Bereikbaarheid
2,7
Wonen en stedelijke ontwikkeling
31,5
Wonen en stedelijke ontwikkeling (investering)
1,7
Totaal acceptabele begrotingsonrechtmatigheden
47,5
Resterende (niet-acceptabele) begrotingsonrechtmatigheden
0,2
Voorwaarden criterium 5.
Inkopen ten onrecht niet Europees aanbesteed M&O criterium
6.
Bevindingen rond aanbestedingsonrechtmatigheden Totaal Onrechtmatigheden (1, 2, 3, en 5)
47,7
waarvan acceptabel
47,5
waarvan niet-acceptabel (toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering - rechtmatigheid)
0,2
Verantwoordingsgrens (1% gerealiseerde lasten)
11,2
[1] In deze tekst wordt gesproken over college van burgemeester en wethouders, maar deze geldt ook voor gedeputeerde staten van de provincie en het (dagelijks) bestuur van waterschappen en gemeenschappelijke regelingen. Daar waar gemeente staat, dient ook provincie, waterschappen of gemeenschappelijke regeling gelezen te worden. [2] De afwijkingen (fouten en/of onduidelijkheden als gedefinieerd in de notitie rechtmatigheidsverantwoording) worden alleen in de rechtmatigheidsverantwoording vermeld indien de door de raad gestelde verantwoordingsgrens voor rechtmatigheid is overschreden. Op basis van afspraken tussen de raad en het college kunnen afwijkingen die lager zijn dan de verantwoordingsgrens in de paragraaf Bedrijfsvoering worden vermeld.
18
Programma's
19
20
Bestuur en organisatie Wat hebben we dit jaar bereikt Ambitie: We zijn een transparant en slagvaardig stadsbestuur dat in samenspraak met de stad en haar omgeving aan de afgesproken doelstellingen werkt Doel: De raad treedt op als vertegenwoordiging van de Nijmegenaar. De gemeenteraad stelt beleid vast. De raad controleert op de uitvoering van beleid • We ondersteunen de gemeenteraad in haar rol om te sturen op (de maatschappelijke effecten van) digitalisering van de gemeentelijke organisatie en digitale transformatie van de maatschappij als geheel. In 2024 is een themamiddag voor de gemeenteraad gehouden over digitale dienstverlening. Die werd positief ontvangen. Daarnaast is er een bijeenkomst mede-georganiseerd voor raadsleden uit het Rijk van Nijmegen over de veranderende digitale wereld. Ook waren er sessies met de gemeenteraad over het onderwerp informatieveiligheid en privacy. Doel: Het college stuurt als dagelijks bestuur van de stad integraal op de belangrijke opgaven • We handelen bezwaren en klachten tijdig af en vervullen de rol van ombudsfunctie In 2024 is 80,3% van de bezwaren en 94% van de klachten afgehandeld binnen de wettelijke termijn. Daarbij kiezen we voor een informele aanpak indien dat mogelijk is. Van de ingediende klachten is 97% via de minnelijke weg afgehandeld.
Voor het horen van de indieners maken we gebruik van fysiek uitnodigen, bellen of videobellen, zodat we flexibel kunnen werken. Als men het niet eens is met een beslissing op een klacht, kan men zich wenden tot de Nationale Ombudsman. In 2024 heeft de nationale ombudsman één klacht onderzocht. De conclusie daarbij was dat de klacht gegrond is. Het rapport heeft geleid tot bewustwording en het doorvoeren van verbeteringen in het proces. Na een lange voorbereiding is in november 2024 de eerste gemeentelijke ombudsman geïnstalleerd. Na de besluitvorming door de raad, via twee verordeningen, hebben we gezamenlijk met de griffie en de gemeenteraad de werving en selectie gedaan. Om te zorgen dat de ombudsman vanaf 1 januari 2025 daadwerkelijk aan de slag kan zorgden we voor een werklocatie en een klachtregistratiesysteem. Ook in de communicatie vanuit de gemeente zorgden we dat we per 1 januari 2025 niet meer verwijzen naar de nationale ombudsman, maar naar de gemeentelijke ombudsman. •
We geven uitvoering aan de Wet open overheid (Woo) In de openbaarheidsparagraaf van deze Stadsrekening zijn de ontwikkelingen opgenomen over de Woo.
Ambitie: We zetten de Nijmegenaar centraal in onze dienstverlening Doel: We zorgen dat de Nijmegenaar gebruik kan maken van zijn of haar democratische rechten • We zorgen dat de Nijmegenaar beschikt over informatie die van invloed kan zijn op zijn of haar rechten, plichten of leefomgeving. We rondden in 2024 de eerste twee beschrijvingen van het gebruik van algoritmes af en schreven een derde in concept. We actualiseerden het open data portaal Nijmegen door het bijwerken van alle metadata (kenmerken van de databestanden). In 2025 gaan we verder met het uitbreiden van de beschikbare datasets. Ook zorgde de leverancier van het portaal ervoor dat er onderscheid te maken is in het extern of intern publiceren van datasets. Het open dataportaal krijgt in 2025 de functie van dataportaal dat zowel toegankelijk is voor bedrijven en burgers als voor onze eigen collega's. De publicatie van de eerste beschrijvingen in het algoritmeregister heeft in 2024 wat vertraging opgelopen en zal begin 2025 plaatsvinden. De beschrijvingen van gebruik van algoritmes die als eerste gepubliceerd worden zijn: anonimisering van documenten voor Woo-verzoeken, automatische controle van verhuizingen en WOZ-taxatie.
21
•
We ondersteunen de Nijmegenaar bij het gebruikmaken van zijn rechten. We rondden het meerjarige opleidingsprogramma voor de afdeling Publiekszaken grotendeels af. De meeste medewerkers rondden het programma succesvol af. Voor nieuwe collega’s ontwikkelden we een inwerkprogramma. Door de opleidingen zijn werkprocessen en dagelijkse controles verbeterd, wat heeft geleid tot een hogere kwaliteit van dienstverlening en meer grip op de Basisregistratie Personen (BRP). Bij ons loket Registratie Niet-ingezeten (RNI) hebben we folders meegegeven met informatie over wonen, werken en de rechten van arbeidsmigranten in Nederland. Hiermee hebben we een eerste stap gezet in de overgang van een registrerende rol naar een breder informatiepunt. Daarnaast voerden we gesprekken met het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) over de ontwikkeling van een Work in NL (WIN)punt. Met een WIN-punt kunnen we het informeren van arbeidsmigranten in de toekomst nog beter positioneren. Het beleidskader ‘Zorgplicht in de dienstverlening van gemeente Nijmegen’ is vastgesteld. Met een bijbehorende infographic communiceren we voortaan richting inwoners en ondernemers op welke manier zij hulp kunnen krijgen in het contact met de gemeente. Dat kan met behulp van de Stips, de bibliotheken en de Teletolk.
Tolkcontact is onderdeel van onze dienstverlening, en wordt maandelijks gemiddeld een paar keer gebruikt door de Nijmegenaar. De ingangsdatum voor de verdere vereisten van de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer is uitgesteld naar 1 januari 2026. In 2025 werken we verder aan de invoering hiervan.
•
We organiseren verkiezingen en referenda We organiseerden de Europese Verkiezingen met zo’n 1500 vrijwilligers. Het verkiezingsproces is technisch en qua sfeer uitstekend verlopen. Mede als gevolg van de Centrale stemopneming en de telmethode waren de stemmen rond 1.00 uur geteld. Er was één terechte melding. Bij één stembureau was een hertelling. Dit heeft niet geleid tot een wijziging van de zetelverdeling.
•
We registreren en beschermen de identiteit van de Nijmegenaar Medewerkers volgden extra trainingen, waaronder gesprekstechnieken en bewustwording rondom frauderisico’s. We hebben in overleg met de Politie nieuwe afspraken hierover gemaakt en deze vastgelegd. Daarnaast zijn werkprocessen aangescherpt, waardoor we meer grip hebben op frauderisico’s en de kwaliteit van de BRP is verbeterd. Voor meer dan driekwart van onze online producten kan naast DigiD inmiddels ook het systeem Yivi worden gebruikt. Voor MijnNijmegen kan de Nijmegenaar nu inloggen met DigiD, Yivi en eHerkenning. We hebben ongeveer 35.000 reisdocumenten uitgegeven (10.000 identiteitskaarten en 25.000 paspoorten). Hiervoor hebben we extra (tijdelijk) personeel aangenomen en opgeleid. Burgers konden over het algemeen binnen 5 werkdagen terecht voor een afspraak, met een korte piek in het voorjaar waarin de wachttijd opliep naar 6 tot 10 werkdagen. Om het wachten in de Stadswinkel fijner te maken hebben we de wachtruimte beter ingericht (meubilair, planten en vloerbedekking). Op het Steunpunt werken we hier nog aan.
Doel: We verbeteren onze dienstverlening continu • We bewaken de kwaliteit van onze dienstverlening continu. Kwaliteit van de websites
22
In 2024 werkten we dagelijks aan het toegankelijk houden en verbeteren van onze bestaande en nieuwe websites door: Het technisch, functioneel en inhoudelijk verbeteren van bestaande websites en de ontwikkeling van nieuwe websites en applicaties. Websites die onvoldoende gebruikt en onderhouden worden te verwijderen. Het onderzoeken van, rapporteren over en verbeteren van de digitale toegankelijkheid van nijmegen.nl en alle andere gemeentelijke websites. Dat zijn er momenteel 62. De gebruikerservaring van bezoekers aan nijmegen.nl en diverse andere gemeentelijke websites te onderzoeken. Op basis van deze onderzoeken is gestart met het verbeteren van de online huisstijl. Daarbij zochten we aansluiting bij het landelijke NL Design System. Teksten op de website te schrijven op niveau B1, het niveau dat voor de meeste lezers begrijpelijk is. In de Algemeen Plaatselijke Verordening (APV) staan regels over de openbare orde en veiligheid. Hieruit blijkt of er een vergunning nodig is. Op MijnNijmegen is nu statusinformatie te vinden voor aanvragen van APVvergunningen en ingediende klachten. Voor deze producten ontvangen inwoners en ondernemers een notificatie als de status wijzigt. Ook kunnen op MijnNijmegen nu voor veel producten bijbehorende documenten worden ingezien.
Nijmegenaren kunnen in de meeste webformulieren inmiddels aangeven op welke manier (telefoon en/of email) zij contact willen hebben met de gemeente. Kwaliteit van klantcontact De gemaakte basisafspraken dienstverlening gelden voor de hele organisatie. Sinds begin 2024 kunnen leidinggevenden de telefonische bereikbaarheid en afhandeltermijn van terugbelverzoeken zien in dashboards. Op deze afspraken wordt toegezien door het opgaveteam Betrouwbare en moderne dienstverlening. Medewerkers van het klantcontactcentrum gebruiken een klantcontactsysteem om terugbelverzoeken door te zetten naar andere afdelingen. Dit systeem bevat relevante klantinformatie en een samenvatting van de hulpvraag voor een vlotte afhandeling. Slechts 55 procent van de aangeboden gesprekken werd binnen 1 minuut opgenomen. Dit had verschillende redenen: Door de krappe arbeidsmarkt konden we moeilijker geschikte medewerkers vinden. Door de krappe arbeidsmarkt was het verloop van personeel bijzonder hoog. Het besluit om de inhuurkrachten van het KCC soms ook aan de balie in te zetten om de paspoortpiek op te vangen. Doordat de Nijmegenaar niet direct doorverbonden kon worden en nog een keer moest bellen kregen we extra belverkeer. Tijdens het jaar hebben we bijgestuurd waar nodig. Zo haalden we de laatste maanden van 2024 de opname doelstelling wel.
Gedurende het jaar is er ook specifiek aandacht besteed aan de dienstverlenende houding van medewerkers. Kwaliteit van internationale dienstverlening We werkten aan de oprichting van het International Center Nijmegen, een centraal punt voor internationale dienstverlening. We hebben met de Immigratie- en Naturalisatiedienst besproken hoe hun rol in dit project het beste gepositioneerd kan worden, zodat zij in de regio blijven. Daarnaast hebben we ons aangemeld bij andere partijen, zoals het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), om een Work in NL (WIN)punt te integreren. Zo ontwikkelen we het center steeds meer als informatiepunt, naast registratiepunt. In 2024 hebben we onze dienstverlening ook uitgebreid met een DigiD-punt, waarmee we niet-ingezetenen ondersteunen bij het zelfredzaam zijn.
23
•
We gebruiken feedback van de Nijmegenaren om onze dienstverlening te ontwikkelen. Met een klantcontactsysteem zetten we terugbelverzoeken uit in onze organisatie. Hierin staat de vraag van de Nijmegenaar samengevat zodat collega’s die terugbellen beter weten waar het over gaat. De dienstverlening wordt hiermee verbeterd. Op MijnNijmegen kunnen Nijmegenaren steeds meer (status)informatie terugvinden over (lopende) aanvragen. Doorlopend vragen wij Nijmegenaren onze dienstverlening te beoordelen na een afspraak in de Stadswinkel. Met steekproeven doen we dit ook na telefonisch contact met het klantcontactcentrum. Het totaalcijfer tevredenheid voor de Stadswinkel en het Steunpunt is 8.8 (10.615 reacties), en voor telefonie 7.7 (165 reacties). Halverwege 2024 is ook onderzoek gedaan naar de behoeften van Nijmegenaren in onze dienstverlening. Van de 499 reacties was 78% positief over onze dienstverlening. Naast het doorlopende onderzoek naar klanttevredenheid en het behoefteonderzoek is het Stadspanel in 2024 bevraagd over onze dienstverlening. Ook vroegen we, tijdens het onderzoek naar het lokale ondernemingsklimaat, hoe ondernemers de dienstverlening ervaarden. Ervaringsdeskundigen met een licht verstandelijke beperking (LVB) vanuit STERKplaats hebben een mysteryguest onderzoek gedaan naar onze dienstverlening.
De uitkomsten van alle bovenstaande onderzoeken gebruiken wij doorlopend om onze dienstverlening te verbeteren.
Ambitie: We hebben een betrouwbare en omgevingsbewuste uitvoeringsorganisatie Doel: We zijn een goede werkgever • We hebben meer aandacht voor en focus op organisatieontwikkeling. In 2024 beschreven we het organisatieverhaal: waarom willen we als organisatie (blijven) ontwikkelen. Vanuit dat verhaal hebben we een meerjarig plan gemaakt langs drie ontwikkellijnen: ambtelijk vakmanschap, hoe we werken en organiseren, en sturing en inrichting. Per ontwikkellijn stelden we doelen vast. We bepaalden met het management waar we ons binnen de drie ontwikkellijnen op richten en wat voorrang krijgt. We richtten een projectorganisatie in met een projectmanager voor het geheel en projectleiders op de drie ontwikkellijnen. We versnelden en versterkten lopende ontwikkelingen. We richtten ons daarnaast op onderdelen waarop we vernieuwing stimuleren en kwamen tot een bestendige uitwerking en uitvoering. We pasten de sturing op en omvang van onderdelen in onze organisatie aan wanneer we merkten dat de groei ging knellen. Organisatieontwikkeling vraagt veel communicatieve aandacht. Dit hebben we in 2024 gedaan via heidagen van het Gemeentelijk Managent Team, een leiderschapsdag voor het voltallig management en online via het programma Let’s Connect voor alle medewerkers. •
We ontwikkelen een Management Developmentprogramma en rollen dit uit. Aansluitend bij het Management Developmentprogramma stelden we een basis ontwikkelprogramma op voor beginnende leidinggevenden. Dit programma bestaat uit trainingen zoals financiën, leidinggeven voor beginners, gesprekstechnieken, een themabijeenkomst verzuim, sturing op juridische dossiers en workshops op het gebied van digitaal leiderschap. Passend bij digitaal leiderschap hebben we in 2024 workshops georganiseerd over Microsoft 365, in de maand van de vitaliteit aandacht besteed aan digitale vitaliteit, een online training digitaal leiderschap ontwikkeld en hebben we de leerlijn voor nieuwe leidinggevenden geactualiseerd.
•
We investeren in het aantrekken en behouden van nieuwe medewerkers. Ons werkgeversmerk 'hart voor de stad, oog voor de toekomst' is in 2024 een vast beeldmerk geworden voor al onze vacature uitingen online. Om jong talent aan te trekken namen we deel aan het traineeprogramma 'starters in Gelderland'. Ook hebben we actief ingezet op inclusieve werving en selectie door samen met het
24
Werkbedrijf met alle MT's in gesprek te gaan en is een start gemaakt met de ontwikkeling van nieuw beleid op het vlak van inclusief werven en selecteren. Daarnaast ging er een projectgroep van start voor het maken van een centraal onboardingsprogramma oftewel introductieprogramma om geworven talentvolle medewerkers te behouden. •
We zetten in op duurzame inzetbaarheid door het bieden van een tijdelijk extra vitaliteitsbudget. We voerden in 2024 een tijdelijke regeling in voor Vitaal en Duurzaam werken, het ViD-budget. Deze regeling geldt voor 2 jaar en bestaat uit een budget voor alle medewerkers om een extra impuls te geven aan Vitaal en Duurzaam werken. Medewerkers konden tot maximaal €450 bruto (naar rato van het dienstverband) uitgeven aan de (vitale) doelen die in de regeling staan. In totaal 1.563 medewerkers deden een aanvraag voor het ViD-budget. Dit is 77% van het aantal medewerkers dat hier recht op had. De top 3 van de bestedingsdoelen was: 1. Een abonnement of benodigdheden voor een sport (60%) 2. Een (elektrische) fiets voor woon-werkverkeer of benodigdheden daarvoor zoals een batterij (14%) 3. Het kopen van extra vakantie-uren (14%)
•
We hebben extra aandacht voor het thema omgangsvormen, zowel intern als extern. In 2024 zijn we doorgegaan met de implementatie van de geactualiseerde gedragscode. De gedragscode is onder de aandacht gebracht bij alle organisatieonderdelen. Dit hebben we gedaan door gericht aandacht te geven aan de verschillende onderwerpen uit de gedragscode zoals omgaan met belangen en omgaan met elkaar. Daarnaast werkten we aan een richtlijn voor contact tussen bewoners en medewerkers in het kader van de veilige publieke taak. Sinds 1 december 2023 is er een adviseur Veilige Publieke Dienstverlening die het uitgangspunt ‘wij gaan altijd respectvol met elkaar om’ invulling geeft. Daarbij is er aandacht voor preventie, incidentaanpak, zorg en nazorg voor bestuurders, raadsleden, leidinggevenden en medewerkers. In het afgelopen jaar is het beleid en het op uitvoering gerichte regels en richtlijnen Veilige Publieke Dienstverlening opgesteld en in besluitvorming gebracht. We verwachten de vaststelling begin 2025. Daarnaast is ingezet op communicatie (wat, waarom, wie en hoe), en de advisering van medewerkers, leidinggevenden en bestuurders bij de aanpak van incidenten. Ook gaven we advies bij herinrichtingsplannen van gemeentelijke gebouwen en is het Gemeentelijk Incidenten Registratiesysteem (GIR) geactualiseerd en beter toegankelijk gemaakt.
Doel: We zijn een moderne en betrouwbare overheidsorganisatie • We zorgen voor een werkomgeving waarin medewerkers en leidinggevenden in staat zijn hun werk optimaal te doen, door steeds aan te sluiten bij de vragen vanuit de stad en de organisatie. We zijn in 2024 gestart om samen te werken binnen ons eigen Microsoft 365-platform. Dat is gekoppeld aan de apparaten die medewerkers gebruiken. De hele gemeentelijke organisatie kan met Microsoft Teams werken op een geregelde wijze. Ook zijn er afspraken gemaakt over ambtelijk vakmanschap en projectmatig werken. De komende jaren is er nog wel veel aandacht nodig voor het digitaal samenwerken en het verder inrichten van het Microsoft 365-platform. •
We beheersen risico's voor de uitvoering van taken. We stuurden twee informatiebrieven aan de gemeenteraad om inzicht te geven in de voortgang op het vlak van informatiebeveiliging en privacy, op basis van de punten die de gemeenteraad bepaalde. Dit jaar deden minder medewerkers mee aan de digitale leergang over informatiebeveiliging dan vorig jaar. Daarom startten we een onderzoek om de deelname te verhogen. Elke afdeling heeft een coördinator aangewezen voor continuïteit van dienstverlening. Deze coördinatoren lieten minimaal het continuïteitsplan dienstverlening opstellen en oefenden ermee. In 2024 is voor 7 kritische processen het continuïteitsplan dienstverlening bij systeem(ver)storingen getest. De resterende 3 oefeningen
25
vinden in 2025 plaats. Alle aanbevelingen die naar voren kwamen werden meegenomen in het verbeteren van de continuïteitsplannen. •
We bevorderen de reputatie van de organisatie en de stad en zoeken actief de samenwerking met de Nijmegenaar. We voerden in 2024 meer dan 30 Data Protection Impact Assessments (DPIA's: toets van gegevensverwerking op privacy risico’s) uit op verschillende processen. Die hebben ertoe geleid dat in deze processen privacy by design zo goed mogelijk is toegepast. Dit is onder andere gebeurd voor Microsoft 365. Daarnaast adviseerde onze privacy officer consequent op intakes, zodat privacy altijd meegenomen werd in nieuwe processen met een informatie component. Hiermee verhoogden we het vertrouwen in de gemeente als betrouwbare overheid.
•
We sturen via de planning & control cyclus op een goede begroting, tussentijdse rapportages en verantwoording van de realisatie van doelen, activiteiten en de daarvoor ingezette middelen. In 2024 werkten wij aan het in gebruik nemen van een nieuw financieel systeem. Omdat het financieel systeem de basis is van alle financiële processen die door de onze hele organisatie worden gebruikt hebben we dit intensief en en zorgvuldig voorbereid. We nemen het nieuwe financieel systeem is vanaf 1 januari 2025 in gebruik. Met dit systeem ondersteunen we de planning en control cyclus in de toekomst.
•
We zorgen voor een goede (digitale) informatievoorziening. We ontwikkelden in 2024 een model voor een informatiebeheerplan. Een informatiebeheerplan geeft inzicht en overzicht in de zogenaamde informatiehuishouding (regels, structuren, processen en voorzieningen) van een organisatie en bevordert de samenwerking. Op basis daarvan schreven we informatiebeheerplannen voor het financiële informatiesysteem en voor Microsoft 365.
Verbonden partijen en samenwerking In 2024 is de samenwerking binnen de Groene Metropoolregio (GMR) verder versterkt, met onder andere een vastgestelde regionale agenda 2025-2028. Die lijnen zetten we voort. Medio 2024 zijn we tot een goede afronding gekomen van de implementatie van de nieuwe wet gemeenschappelijke regelingen met als doel om meer grip en sturing te krijgen op regionale vormen van samenwerking. Zo is de invloed van de raad vergroot door een uitbreiding van de zienswijze-procedure bij veel GRen en is bij de MGR een regionale raadsadviescommissie in het leven geroepen. In 2024 zijn we gestart met het komen tot een visie en samenwerkingsagenda Rijk van Nijmegen. We verwachten dit proces eerste helft 2025 af te kunnen ronden, waarbij we de raden passend zullen meenemen. Verder zijn in 2024 in regionaal verband weer diverse doorontwikkeltrajecten uitgevoerd, zoals het verder werken aan de uitvoeringskracht GMR en het versterken van het samenspel gemeenten – GGD (collectief opdrachtgeverschap). Ook die lijnen zullen we continueren. Naar een Regionale Agenda Rijk van Nijmegen De afgelopen jaren is de regionale samenwerking versterkt en zijn er goede resultaten bereikt. Die lijn zetten we voort. Veel van onze grote maatschappelijke opgaven hebben een regionale dimensie en bovendien is inmiddels een groot deel van de gemeentelijke uitvoering regionaal belegd via o.a.
de gemeenschappelijke regelingen (GRen). Het belang van een goede werkend geheel van regionale samenwerking is daarmee steeds relevanter, zoals ook is opgetekend in de recente actieagenda Sterk Bestuur van BZK. Denk hierbij aan grote regionale maatschappelijk opgaven op o.a. het gebied van verstedelijking, wonen, werk en bereikbaarheid, maar ook energie, leefkwaliteit en gezondheid.
26
Nijmegen werkt samen met andere gemeenten in meerdere regio’s, van klein (Rijk van Nijmegen, RvN) tot groot (Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, het grootste stedelijk netwerk buiten de Randstad). Daarnaast werken we ook actief samen in o.a. de regio Gelderland-Zuid (GGD, VRGZ), de Euregio en op provinciaal niveau. Het is hierbij de uitdaging om de opgaven op een evenwichtige manier te combineren, met meer regionale slagkracht en een betere democratische legitimatie. Voor dit laatste willen we ook gebruik maken van de mogelijkheden die de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen biedt. Bijvoorbeeld door te kiezen voor een gemeenschappelijke adviescommissie of het vragen van zienswijzen aan gemeenteraden. Denk hierbij verder aan het verbeteren van het samenspel tussen stad en ommeland, het realiseren van explicieter samenspel tussen GRen en de gemeenten als collectief opdrachtgever, alsook het slim organiseren van samenspel tussen de verschillende schalen van regionale samenwerking. Zie voor dit laatste o.a. het belang van het samenspel tussen aan de ene kant de sterke GMR met stevige lobbykracht in combinatie met de gewenste uitvoeringskracht op subregionaal niveau binnen het RvN. De gezamenlijke ambitie is een kwalitatieve en evenwichtige groei.