Stadsrekening 2022

1

Stadsrekening

2

Inhoudsopgave Inleiding__________________________________________________________________________________________5 Voorstel om te besluiten_____________________________________________________________________________7 Financieel beeld ___________________________________________________________________________________9 Programma's_____________________________________________________________________________________19 Bestuur en organisatie _______________________________________________________________________21 Veiligheid __________________________________________________________________________________31 Economie en toerisme _______________________________________________________________________37 Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg ______________________________________________________________47 Werk en Inkomen ___________________________________________________________________________66 Onderwijs _________________________________________________________________________________79 Bereikbaarheid _____________________________________________________________________________89 Wonen en stedelijke ontwikkeling ______________________________________________________________99 Openbare ruimte___________________________________________________________________________113 Cultuur en Cultureel Erfgoed _________________________________________________________________127 Sport

____________________________________________________________________________________137 Financiën _________________________________________________________________________________147 Indicatoren Duurzaamheid___________________________________________________________________153 Indicatoren Wijkontwikkeling ________________________________________________________________155 Paragrafen______________________________________________________________________________________158 Investeringen______________________________________________________________________________159 Lokale heffingen ___________________________________________________________________________161 Bedrijfsvoering ____________________________________________________________________________169 Verbonden partijen _________________________________________________________________________172 Onderhoud kapitaalgoederen ________________________________________________________________185 Grondbeleid_______________________________________________________________________________191 Weerstandsvermogen & risicobeheersing _______________________________________________________196 Financiering_______________________________________________________________________________204 Openbaarheidsparagraaf Wet Open Overheid (Woo) ______________________________________________209 Jaarrekening

____________________________________________________________________________________213 Overzicht van baten en lasten ________________________________________________________________214 Balans ___________________________________________________________________________________229 Toelichting activa 31 december 2021 __________________________________________________________232 Toelichting passiva 31 december 2021 _________________________________________________________240 Grondslagen ______________________________________________________________________________253 Bijlagen ________________________________________________________________________________________257 Sisa bijlage________________________________________________________________________________258 Gemeentefonds____________________________________________________________________________299 Kasgeld limiet _____________________________________________________________________________302 Renterisico vaste schuld _____________________________________________________________________303 Begrotingswijzigingen ______________________________________________________________________304 Van begroting naar rekening _________________________________________________________________305 Subsidiestaat______________________________________________________________________________306

3

4

Inleiding In de Stadsrekening 2022 laat de gemeente Nijmegen zien wat in het afgelopen jaar is bereikt. Het college van burgemeester en wethouders legt op deze manier inhoudelijk en financieel verantwoording af aan de raad over het gevoerde beleid zoals dat is vastgelegd in de begroting van 2022. In de eerste helft van 2022 waren er nog coronamaatregelen die invloed hadden op het gevoerde beleid. We maakten ons hard voor belangrijke zaken in onze stad en werden geconfronteerd met onverwachte uitdagingen. Nijmegen is nog steeds een groeibriljant Overal in de stad zien we hijskranen en steigers. Er wordt volop gebouwd. Nijmegen blijft een aantrekkelijke stad om te wonen en te werken. Het aantal inwoners blijft toenemen. Ook waren er meer banen in 2022 en zien we een toename van het aantal bedrijven dat zich hier vestigt. Het aantal startende bedrijven is nog altijd groter dan het aandeel stoppers en faillissementen. Wel constateerden we krapte op de arbeidsmarkt en het aantal inwoners met een uitkering nam af. De groei in onze stad betekent ook dat we extra inspanningen moeten leveren op andere terreinen. Onze stad groeit maar de ruimte groeit niet mee. We hebben de voorbereidingen getroffen voor een tijdelijk woonproject van 500 flexibele woningen op de Nieuwe Dukenburgseweg 21 waar we meerdere doelgroepen kunnen huisvesten. We blijven slim omgaan met de ruimte die we hebben.

Werken aan een groene en duurzame stad We zetten stappen in het aardgasvrij maken van Nijmegen en zijn aan de slag met de verbetering van de luchtkwaliteit. We ondersteunen inwoners bij het besparen van energie door onder andere informatieavonden, collectieve inkoopacties, VvE begeleiding en energieadviezen: 16.000 deelnemers in 2022. Daarvan is bij 1.000 huishoudens energie bespaard door de inzet van een energiefixteam. Het digitale Energieloket Nijmegen is uitgebreid met een zakelijke module gericht op bedrijven die hun onderneming willen verduurzamen. Ondernemers plaatsten groenbakken op terrassen met steun van de gemeente. We hebben in totaal zo’n 62.500 tegels verwijderd, waarvan ruim 40.000 uit particuliere tuinen en schoolpleinen. Door elektrisch rijden te stimuleren en te faciliteren zetten we ons in voor duurzame mobiliteit in onze stad. We plaatsten 53 laadpalen om aan de laadbehoefte te voldoen. Ondersteuning voor Nijmegenaren 2022 was een jaar waarin alles duurder werd; iedereen werd geconfronteerd met prijsstijgingen. Zo stegen mede door de oorlog in de Oekraïne de gas- en energieprijzen fors. Veel Nijmegenaren kregen dan ook zorgen of ze de rekeningen nog wel konden betalen. We hielpen bewoners met het isoleren van hun woning met Energiefixers. We hebben de energietoeslag 2022 uitgekeerd en stonden onze inwoners bij met een uitgebreid crisispakket.

Inwoners en ondernemers konden gebruik maken van een noodfonds. Hierin hebben we maatwerk kunnen bieden. Diezelfde oorlog betekende dat we in onze stad direct opvang moesten regelen voor mensen die Oekraïne ontvluchtten. We organiseerden verblijf, onderwijs en leerlingenvervoer voor deze mensen. Gezondheidswinst voor iedereen Met de preventieplatforms jeugd hebben gezondheidsmakelaars samen met partners in de wijk gewerkt aan een gezond gewicht voor de jeugd. Het aantal jeugdigen in jeugdhulp is in 2022 stabiel gebleven. 2022 is het eerste volledige jaar waarin de Buurtteams Jeugd & Gezin actief zijn geweest. Op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling zijn concrete acties gestart. Maar ook voor de oudere doelgroep hadden we aandacht door de inzet van ouderenadviseurs. Financieel misbruik bij ouderen in Nijmegen proberen we tegen te gaan en we zorgen voor de juiste ondersteuning bij problematische scheidingen. We hebben bijzondere aandacht voor eer-gerelateerd geweld. De buurtteams volwassenen hebben bij de start versneld cliënten overgenomen van zorgaanbieders in een goede samenwerking; dit betekent meer zorg die zonder indicatie geleverd kan worden. De wachttijden voor Wmo hulpmiddelen en huishoudelijke hulp liepen in de eerste helft van 2022 op naar 2-4 maanden, en in de tweede helft van 2022 is dit gestabiliseerd door inzet van extra medewerkers.

Financieel gezien 2022 sluiten we af met een negatief financieel resultaat van € 57,7 miljoen euro. Dit bestaat uit een nadeel van € 91,2

5

miljoen als gevolg van de negatieve resultaten planexploitaties en een voordelig resultaat op de overige onderdelen van € 33,5 miljoen. De resultaten bij de planexploitaties zijn onder andere ontstaan door de stijgende bouwkosten en stagnerende opbrengsten voor de grondexploitaties Waalsprong, Waalfront, Winkelsteeg en het Stationsgebied. We zien terughoudendheid bij marktpartijen door macro-economische omstandigheden (onder andere stijgende (bouw)kosten, (hypotheek)rente, krapte arbeidsmarkt). De realisatie van grondverkopen voor woningbouw (170 kavels) is fors achter gebleven bij de prognose voor 2022 (1550 kavels), zoals het document Voortgang Grote Projecten (VGP) aantoonde. Hoe de economie en vastgoedmarkt zich de komende periode gaan ontwikkelen, is onduidelijk. Ook hebben we met de coronapandemie en de oorlog in Oekraïne gezien dat we onverwacht met veranderingen te maken kunnen krijgen. We zijn daarom waakzaam en alert en volgen de ontwikkelingen nauwlettend. We blijven een aantrekkelijke stad Het is belangrijk om te blijven investeren om aantrekkelijk te zijn voor huidige en nieuwe inwoners en ondernemers. Dit voor een duurzaam, sociaal en economisch veerkrachtig Nijmegen. We blijven onverminderd inzetten op het bouwen van de broodnodige extra woningen. Zo kan onze stad in de toekomst die groeibriljant blijven.

6

Voorstel om te besluiten Onderwerp Stadsrekening 2022 Opsteller Programma Portefeuillehouder

Ellen van de Waterbeemd Financiën T.F.A. van Elferen

Collegebesluit 11-4-2023 Behandeldatum Raad 7-6-2023 Status Openbaar

Voorstel 1. De Stadsrekening 2022 vast te stellen. 2. Het nadelig jaarrekeningresultaat van € 57.695.790 te onttrekken aan de saldireserve. 3. Te verrekenen met reserves: a. De middelen vanuit de Decembercirculaire 2022 die niet tot besteding hebben geleid ad € 1.756.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve Decembercirculaire. b. Een bestemmingsreserve te vormen voor Aardgasvrij. Hieraan de middelen vanuit het programma Openbare Ruimte die niet tot besteding hebben geleid van € 658.009 toe te voegen. En vanuit de reserve Decembercirculaire de middelen voor Aardgasvrij ad € 3.674.789 over te hevelen en toe te voegen aan de reserve aardgasvrij. c. De kosten die gemaakt zijn voor de opleidingen voor publiekszaken ten bedrage van € 300.000 te onttrekken aan de reserve opleidingsplan Publiekszaken. d. De niet uitgegeven middelen ter bestrijding van de energiecrisis waarvoor in 2022 € 1.000.000 beschikbaar was gesteld, weer toe te voegen aan de reserve Energiecrisis. Het betreft een storting in de reserve van € 897.460. e. Het saldo van de reserve Masterplan BUIG ad € 144.000 vrij te laten vallen en toe te voegen aan de saldireserve. f. De niet uitgegeven middelen ad € 100.000 voor het project Murals toe te voegen aan de Reserve 1% beeldende kunst. g. De bovenstaande reservemutaties van per saldo € 3.053.460 te onttrekken uit de saldireserve. 4.

De reserve Masterplan BUIG op te heffen. 5. Een voorziening voor spaarverlof in te stellen. 6. De volgende middelen als budgetoverheveling in de saldireserve vast te houden en in 2023 als budget beschikbaar te stellen. a. De middelen ad € 185.000 voor het inpandig inzamelen van afval in het Waalkwartier vanuit het programma Openbare Ruimte over te hevelen naar 2023. b. Middelen voor opvang ontheemden uit Oekraïne ad € 3.000.000. c. Middelen energietoeslag 2022 en 2023 ad € 10.800.584.van het investeringskrediet 7. De volgende aanpassingen bij investeringen te verwerken: a. ''Extra investering binnenstad' (programma Economie en toerisme) een bedrag van € 1.300.000 vrij te laten vallen; b. De overschrijding van € 130.000 op het krediet 'Waalbrug fiets- en busbaan' (programma Bereikbaarheid) te verrekenen met het krediet ‘Bushaltes Traianusplein en singels’; c. De overschrijding van € 121.000 op het krediet 'reconstructie Graafseweg' (programma Bereikbaarheid) te verrekenen met het krediet ‘Bushaltes Traianusplein en singels’ en het krediet 'reconstructie Graafseweg' af te sluiten; d. Het restant van het krediet 'Verlengde Waalbrug fietspad oostzijde' (programma Bereikbaarheid) van € 28.000 vrij te laten vallen en het krediet af te sluiten; e. Het restant van het bulkkrediet 'Investeringen Openbare Ruimte' (programma Bereikbaarheid) van € 1.268.301 door te schuiven naar 2023;

7

f. g. h. i. 8.

8

Het restant van het bulkkrediet 'Kunstgrasvelden' (programma Sport) van € 881.000 door te schuiven naar 2023; Het restant van het investeringskrediet 'installaties dienstgebouwen' van € 112.000 (programma Financiën) vrij te laten vallen; Het restant van het bulkkrediet bedrijfsinvesteringen van € 690.000 door te schuiven naar 2023. De begrotingswijziging over investeringskredieten vast te stellen (BW-01858).

De begrotingswijziging budgetoverheveling (BW-01874) vast te stellen.

Financieel beeld Algemeen Dit financieel beeld geeft op hoofdlijnen de financiële resultaten van 2022 en het effect op de financiële positie. In de paragraaf ‘resultaat' wordt eerst ingegaan op de grootste financiële verschillen tussen de programmabegroting 2022 en de uiteindelijke realisatie. Daarna wordt ingegaan op de belangrijke afwijkingen per programma.

Resultaat Financieel resultaat 2022 (saldo van gerealiseerde lasten en baten) Het programmaresultaat 2022 is 57,7 miljoen euro nadelig. Ten opzichte van de 2de Voortgangsmonitor is dit 83 miljoen euro lager. Hieronder zijn de belangrijkste oorzaken opgenomen:







Grondexploitaties: een negatief resultaat op de grondexploitaties van 91,2 miljoen euro. Dit wordt met name veroorzaakt door de (bouw)kostenstijgingen, terughoudende investeringsbereidheid van private partijen, verminderde opbrengstenverwachting en toenemende complexiteit. De renteparameters en de kosten- en opbrengstenparameters zijn aangepast en doorgerekend. Al deze effecten veroorzaakten de forse toename van de voorzieningen tekorten grondexploitaties. Overigens zijn ook de financiële risico’s van de grondexploitaties toegenomen, hierover leest u meer in het deel ‘Weerstandsvermogen en risico’s'. Noodopvang Oekraïners: het is dit jaar niet gelukt om de resterende gelden van 3 miljoen euro te besteden aan het geschikt maken van een pand voor de opvang van de ontheemden uit Oekraïne. Voorgesteld wordt deze middelen als budgetoverheveling in de saldireserve vast te houden en in 2023 beschikbaar te stellen. Energietoeslag 2022 en 2023: de resterende middelen ad 10,8 miljoen konden niet meer in 2022 worden verstrekt doordat veel aanvragen niet meer konden worden afgehandeld. Daarnaast is de vergoeding voor 2023 ook in 2022 ontvangen. We stellen voor om deze middelen in 2023 te verstrekken.

9



   

Verlofsparen: met de invoering van de cao-gemeenten 2021-2022 kunnen medewerkers vanaf 1 januari 2022 bovenwettelijke vakantie-uren sparen. Op 21 december heeft de commissie BBV een nadere toelichting gegeven over de te vormen voorziening verlofsparen. Op basis van deze toelichting is de voorziening gevormd en geeft dit een nadeel van 4,1 miljoen euro. WMO: de kosten voor ambulante begeleiding en dagbesteding waren € 2 miljoen hoger. Jeugd: we hadden hogere uitgaven van € 4 miljoen op ambulante jeugdhulp en jeugdzorg met verblijf, mede als gevolg van de invoering van het woonplaatsbeginsel. Beschermde woonomgeving: de lagere kosten voor gecontracteerde zorg in nature en afbouw beschermd wonen leverden een voordeel op van 10 miljoen euro. Gemeentefonds: de gelden van 20 miljoen euro zijn ontvangen maar hebben nog niet tot besteding geleid.

De herziening van de Voortgang Grote Projecten (VGP) wordt in april door uw raad vastgesteld. Hierin is een planinhoudelijke wijziging voor de Winkelsteeg opgenomen. De verwerking van deze wijziging zal tot een voordelige bijstelling van 25 miljoen euro leiden. Omdat het besluit hierover door uw raad ná 31-12-2022 plaatsvindt, kunnen we deze wijziging niet in de jaarrekening 2022 verwerken. Overigens is het resultaat op de programma’s exclusief het resultaat vanwege de bijstelling op de grondexploitaties 34 miljoen euro voordelig. Verklaringen verschillen tussen begroting en realisatie We noemen hier de grootste afwijkingen: Hoofdoorzaken Programma Bestuur en organisatie - Extra inhuur balies Stadswinkel - Extra inhuur voor energiecrisis, opvang van Oekraïense vluchtelingen - Vrijval voorziening wethouders Programma Veiligheid - Kosten werkwijze gelden FLO - Restant middelen Multi-problematiek Programma Economie - Kosten projecten Binnenstad (gecorrigeerd op kredieten) - Minder opbrengsten Transferium 4-daagse, kermissen Programma Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg - Middelen integrale crisisaanpak maatschappelijke instellingen - Per saldo hogere bijdrage voor noodopvang Oekraïners - Hogere uitgaven voor ambulante jeugdhulp - Afboeking van de boekwaarde noodlokalen - Achterblijvende horeca-opbrengsten bij de Wijk- en buurtcentra - Lagere uitgaven op Bewonersbudgetten en

Flexibel wijkbudget - Hogere kosten voor 'Minder kinderen in verblijf' - Lagere kosten jeugdbescherming - Hogere subsidie uitgaven voor maatschappelijke opvang - Lagere kosten Beschermde woonomgeving Programma Werk en Inkomen - Lagere kosten Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) - Lagere rijksbijdrage BUIG - Minder uitgegeven aan maatschappelijke participatiemiddelen - Lagere inzet participatiemiddelen door de MGR - Lagere kosten uitkeringen en bijstand - Niet uitgekeerde middelen energietoeslag - Middelen integrale crisisaanpak maatschappelijke instellingen - Lagere kosten busabonnement - Afrekening ESF subsidie en IPS-trajecten - Bijdrage uitvoeringskosten TOZO-maatregel Programma Onderwijs - Teruggevorderde subsidies en hogere rijksmiddelen

10

Bedrag x 1 miljoen euro v/n 1,4

n

0,2

n

1,8

n

4,4

v

13,0

v

1,4

v

0,6 n 2,5 n 1,7 v 0,5 n 0,8 v 1,3 n 0,4 n 0,6 3,0 1,8 2,0 0,4 0,3 2,7 1,3 2,8 10,1

v v n n n v n v n v

2,2 4,6 0,1 1,1 5,2 9,2 0,3 0,3 0,4 1,1

v n v v v v v v v n

1,1 v

Hoofdoorzaken Programma Bereikbaarheid - Tegenvallende parkeeropbrengsten - Opbrengsten uit grondverkopen - Hogere reclameopbrengsten Programma Wonen en Stedelijke ontwikkeling - Lagere kosten invoering Omgevingswet - Lagere opbrengsten overige panden - Kosten vergunningverlening bouwen - Achterblijvende legesinkomsten - Kosten commissie beeldkwaliteit - Toevoeging voorziening grondexploitaties - Begrote winstuitkering Bijsterhuizen in progr.Financiën ontvangen - Minder plankosten toegerekend aan planexploitaties - Positieve afsluiting aantal projecten Programma Openbare Ruimte - Aanpassing werkpakket ODRN (o.a.

VTH in lijn gebracht met beleid) - Te weinig uitvoeringskosten ten laste gebracht van projecten - Extra kosten voor luchtkwaliteit Nijmegen West - Niet benutte middelen aardgasvrij maken - Lagere opbrengsten uit leges (afvalzakken en clics) - (Voorlopige) afrekening Dar - Hogere bijdrage uit ingezamelde afvalstromen Programma Cultuur en Cultureel erfgoed - Ontvangen of minder uitgekeerde subsidies - Lagere (mn onderhoudskosten) voor cultuurhistorische panden Programma Sport - Lagere onderhoudskosten sportaccommodaties - Effect ijsmachine Triavium (lagere lasten en opbrengsten) - Voordeel op uitvoeringskosten (detachering en inschaling) - Hogere huuropbrengsten en ontvangen subsidies Programma Financiën - Vrijval stelpost volumeontwikkeling aantal bijstandsontvangers - Dotatie voorziening spaarverlof - Lagere onttrekking reserve onderhoud en duurzaamheidsmaatregelen - Lagere OZB-opbrengsten - Bijstelling gemeentefonds via circulaires

Bedrag x 1 miljoen euro v/n 0,8

n

99,6

n

1,5

v

1,3

v

1,4

v

8,6

v

1,7 n 0,3 v 0,3 v 0,4 0,3 0,7 1,6 0,2 92,4 4,0 1,3 0,3

v n n n n n n n v

0,5 0,5 0,2 0,8 0,4 1,5 0,4

n n n v n v v

0,4 v 0,7 v 0,4 0,2 0,6 0,6

v n v v

0,5 4,1 1,6 0,7 14,7

v n n n v

v = voordelig; n = nadelig

Toelichting Programma Bestuur en organisatie (1,4 miljoen euro nadeel) Ambitie: Nijmegenaar centraal in onze dienstverlening (0,6 miljoen euro nadeel) We hebben voor onze balies en backoffice van de Stadswinkel extra moeten inhuren om het ziekteverzuim op te vangen en zo aan de wettelijke termijnen te kunnen blijven voldoen. Ambitie: Betrouwbare en omgevingsbewuste uitvoeringsorganisatie (2,5 miljoen euro nadeel) Er is extra ingehuurd in verband met de Energiecrisis, de opvang van Oekraïense vluchtelingen, Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo), projecten waar tijdelijk specialistische kennis voor nodig is, projecten die uitgevoerd worden in de regio en voor vervanging bij ziekte. De extra inhuur wordt deels opgevangen door compensaties vanuit het Rijk en inkomsten voor projecten in de regio waarvoor we een vergoeding ontvangen. Ambitie: Transparant en slagvaardig stadsbestuur (2,1 miljoen euro voordeel) In 2022 heeft een vrijval plaatsgevonden uit de pensioenvoorzieningen van de wethouders van (per saldo) 1,7 miljoen euro. We bepalen jaarlijks op grond van een actuariële doorrekening hoe groot de voorziening moet zijn voor de wethouderspensioenen.

11

Programma Veiligheid (0,2 miljoen euro voordeel) Ambitie: Actieve burger met verantwoordelijkheid voor veiligheid (0,5 miljoen euro nadeel) De gelden voor Functioneel leeftijdsontslag (FLO-gelden) voor voormalig personeel van de brandweer laten een overschrijding zien van 0,4 miljoen euro. We moesten door landelijke wijzigingen, zoals een wettelijke verhoging van versneld sparen, hogere kosten maken voor de FLO bij de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ). De wijziging van de pensioenregels was laat bekend waardoor er niet op de juiste manier op geanticipeerd kon worden. Ambitie: Lokaal bestuur dat regie neemt en kaders stelt en verbindt (0,7 miljoen euro voordeel) Vanuit het gemeentefonds is 0,8 miljoen euro aan extra middelen binnengekomen voor multi-problematiek; deze middelen zijn niet geheel uitgegeven waardoor er een voordeel ontstaat van 0,4 miljoen euro. Programma Economie en Toerisme (1,8 miljoen euro nadeel) Ambitie: We dragen bij aan 10.000 extra banen (1,2 miljoen euro nadeel) In 2022 hebben we een groot aantal projecten uit de actieagenda Binnenstad uitgevoerd. De kosten hiervoor zijn ten laste van beschikbare investeringsbudgetten gebracht. Financiële verslaggevingsvoorschriften schrijven voor dat een groot deel van de gedane uitgaven in één keer ten laste van het exploitatieresultaat verantwoord moet worden.

Dit leidt tot een nadelig programmaresultaat van 1,3 miljoen euro. We verlagen bij deze jaarrekening het investeringskrediet Binnenstad met dit bedrag. Ambitie: We dragen de stad met trots uit (0,6 miljoen euro nadeel)  Voor de 4-daagse zijn extra kosten gemaakt voor de aanleg van het transferium, de inrichting van een fietsenstalling en het vervoer van bezoekers van de 4-daagse.  We realiseren daarnaast niet de geraamde parkeerinkomsten vanuit het transferium tijdens de 4-daagse. Voor de kermis hebben we minder huuropbrengsten gerealiseerd dan begroot. Ten slotte zijn de opbrengsten toeristenbelasting lager uitgevallen dan begroot. Dit is nog een na-ijleffect vanwege corona. Programma Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg (4,4 miljoen euro voordeel) Ambitie: Eigen regie, respect en onderlinge steun (2,2 miljoen euro voordeel)  Voor de integrale crisisaanpak voor maatschappelijke instellingen met een vitaal belang is in 2022 0,6 miljoen euro niet besteed. In deze jaarrekening stellen we voor om dit bedrag via de 2e winstbestemming over te hevelen naar 2023.  Voor de noodopvang van Oekraïners hebben we 2 miljoen euro meer besteed dan begroot; hier tegenover staat een hogere bijdrage van 5 miljoen euro. We stellen voor om het saldo over te hevelen naar 2023 om een pand geschikt te maken voor de opvang.

 Hogere uitgaven aan ambulante jeugdhulp heeft in 2022 geleid tot een nadeel van 1,8 miljoen euro. Dit is in lijn met wat we verwachtten bij de 2e voortgangsmonitor. Ambitie: Vitaal woon & leefklimaat in wijken (1,8 miljoen euro nadeel)  Voortschrijdend inzicht leidt tot aanpassing van afschrijvingstermijnen voor een specifieke groep noodlokalen. Tot het huidige boekjaar werd nog van een termijn van 40 jaar uitgegaan. Consequentie van de aanpassing naar 20 jaar is een afboeking van de boekwaarde (door extra afschrijving) met een nadelig resultaat van € 2,0 miljoen.  Daarnaast hadden we in 2022 te maken met achterblijvende horeca-opbrengsten bij de Wijk- en buurtcentra van 0,4 miljoen euro. En lagere uitgaven op de Bewonersbudgetten en het Flexibel wijkbudget van 0,3 miljoen euro. Ambitie: Ondersteuning volwassenen, gezinnen en kinderen (6,9 miljoen euro voordeel)  Op ‘Minder kinderen in verblijf’ is een overschrijding van 2,7 miljoen euro die grotendeels wordt veroorzaakt door hogere uitgaven als gevolg van de wijziging van het woonplaatsbeginsel en tariefaanpassingen. Het voordeel van 1,3 miljoen euro bij jeugdbescherming is vooral toe te schrijven aan de verdeling van de middelen voor het woonplaatsbeginsel en lagere uitgaven aan zorgkosten in het preventief justitieel kader.  De toenemende druk op de maatschappelijke opvang leidt tot hogere subsidie-uitgaven.

Zo hebben we hogere kosten gemaakt voor het voorkomen van uithuiszettingen en opvang voor daklozen (2,8 miljoen euro). 12



Beschermde woonomgeving laat 10,1 miljoen euro voordeel zien. Voor Wmo beschermd wonen is er 4,2 miljoen euro minder uitgegeven dan de gecontracteerde zorg voor zorg in natura. Hiernaast zijn ook de uitgaven aan het PGB 0,8 miljoen euro lager uitgevallen dan begroot. In 2021 is de WLZ opengesteld voor mensen met psychische problematiek (waaronder beschermd wonen cliënten). Dit leidde in dat jaar ook voor een grote uitstroom naar de WLZ vanuit Beschermd Wonen waardoor de zorgkosten lager waren dan voorgaande jaren. Dit effect zie je ook in 2022. Het overige voordeel wordt veroorzaakt door de lijn die de afgelopen jaren is ingezet in het afbouwen van beschermd wonen en de groei in beschermd thuis plaatsen.

Programma Werk en Inkomen (13,0 miljoen euro voordeel) Ambitie: Alle Nijmegenaren participeren bij voorkeur door werk (4,1 miljoen euro voordeel)  Voor de uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) heeft de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR) minder middelen nodig gehad dan het bedrag dat is opgenomen in de gemeentelijke begroting. Het voordelige resultaat bedraagt 2,2 miljoen euro. Omdat er vanaf 2015 géén nieuwe instroom mogelijk is in de WSW én de uitstroom van SW-medewerkers de afgelopen jaren versneld heeft plaatsgevonden, heeft dit geleid tot een voordeel op de totale kosten van de WSW.  Op de inzet van de Participatiemiddelen door de MGR is een voordelig resultaat behaald van 1,1 miljoen euro. Dit voordeel is veroorzaakt doordat de MGR geen beroep heeft hoeven doen op de ontvangen crisismiddelen corona (Rijksmiddelen 4e en 5e compensatiepakket). Dit vanwege de lage extra instroom in de bijstand, waardoor er ook minder dienstverlening door het Werkbedrijf nodig was.  We hebben 0,4 miljoen euro meer ontvangen door afrekeningen van een aantal subsidies.  Op de Collectieve Aanvullende Ziektekostenverzekering (CAZ) is 0,4 miljoen euro overgehouden. Dit voordeel is structureel en wordt vanaf 2023 ingezet om de gemeentelijke bijdrage te verhogen.  Op het busabonnement is 0,3 miljoen euro minder uitgegeven.

In 2022 heeft de vervoerder het tarief van het busabonnement niet geïndexeerd. Ambitie: Alle Nijmegenaren kunnen in hun levensonderhoud voorzien (8,9 miljoen euro voordeel)  Op de begrote BUIG-uitkeringen en Bijstand voor zelfstandigen (BBZ) bedrijfskredieten is een voordelig resultaat behaald van 5,2 miljoen euro, met name door een daling van het aantal cliënten met een uitkering.  Op de bijzondere bijstand is een voordelig resultaat behaald van totaal 8,6 miljoen euro, met name veroorzaakt door de van het rijk ontvangen energietoeslag 2022 en 2023. Aan het einde van het jaar moesten nog veel aanvragen over 2022 worden afgehandeld. De aanvragen worden in 2023 afgehandeld en de kosten komen daardoor ten laste van 2023. We stellen voor om het beschikbare budget voor de energietoeslag van 10,8 miljoen euro over te hevelen naar 2023.  De definitieve beschikking 2022 van de Rijksmiddelen BUIG is lager dan de baten die in de begroting zijn opgenomen. Dit leidt tot een nadelig resultaat van 4,6 miljoen euro.  Aan studietoeslag is in 2022 0,4 miljoen euro meer uitgegeven dan begroot. In 2022 is het stelsel van de studietoeslag gedurende het jaar gewijzigd. Er is een staffelsystematiek ingevoerd en de doelgroep is vergroot.

Programma Onderwijs (1,4 miljoen euro voordeel) Ambitie: Optimale participatiekansen en ontwikkelingsmogelijkheden (1,1 miljoen euro voordeel) We hebben lagere kosten gemaakt door teruggevorderde subsidies en extra rijksmiddelen voor loon-/prijsindexering. Programma Bereikbaarheid (0,8 miljoen euro nadeel) Ambitie: Veilig bereikbare stad (0,9 miljoen euro nadeel)  Als gevolg van corona vielen de parkeeropbrengsten in de eerste maanden van het jaar tegen. Dit veroorzaakt een nadelig resultaat van ruim 1,7 miljoen euro.  We hebben extra opbrengsten van 0,3 miljoen euro uit grondverkopen, met name die voor de realisatie van Skaeve Huse.  Bij de jaarrekening 2021 zijn inschattingen gemaakt van de nog te ontvangen reclamegelden. De afrekening 2021 is toch positiever uitgevallen dan eerder ingeschat, wat een voordelig effect heeft gehad van 0,3 miljoen euro.

13

Programma Wonen en stedelijke ontwikkeling (99,6 miljoen euro nadeel) Ambitie: Goede werklocaties en voorzieningen (65,7 miljoen euro nadeel) Ambitie: Gevarieerd woningaanbod (2,5 miljoen euro nadeel)      

Door het uitstellen van de invoering van de Omgevingswet hebben we 0,4 miljoen euro minder kosten gemaakt. We hebben lagere opbrengsten overige panden gerealiseerd. De kosten van het uitgevoerde werkplan door de ODRN zijn 0,7 miljoen euro hoger uitgevallen dan begroot voor het onderdeel vergunningverlening. Daarnaast zijn de legesinkomsten voor 1,6 miljoen euro achtergebleven. We gaan extra aandacht schenken aan de gehanteerde tarieven in onze legesverordening. Voor de commissie Beeldkwaliteit is een overschrijding geweest van 0,2 miljoen euro. Het taakveld Grondexploitaties laat een nadeel van 92,4 miljoen euro zien. De belangrijkste oorzaken hiervoor zijn:  Toevoeging aan voorzieningen, met name bij Waalsprong, Winkelsteeg/Kanaalzone zuid, onderwijshuisvesting, Waalfront en Stationsgebied. Het totale nadelige effect is 92,4 miljoen euro.  De winstuitkering Bijsterhuizen ad 4 miljoen euro is wel ontvangen maar op taakveld Treasury verantwoord. Nadelig effect in dit programma is 4 miljoen euro.  Op de uitvoeringskosten is een tekort ontstaan van 1,3 miljoen euro. Er zijn minder plankosten aan de planexploitaties toegerekend dan verwacht. Nadelig effect is 1,3 miljoen euro.  De afgesloten projecten Dobbelmannweg, Molenweg Aldi en Van Schuijlenburgweg zijn iets positiever dan verwacht, effect 0,3 miljoen euro positief.

Programma Openbare Ruimte (1,5 miljoen euro voordeel) Ambitie: Groene, gezonde en vitale omgeving (1,0 miljoen euro nadeel)  We hebben extra kosten van 0,2 miljoen euro gemaakt op het onderdeel luchtkwaliteit Nijmegen West.  Daarnaast hebben we voor Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) 0,4 miljoen euro meer uitgeven omdat we deze taken in lijn hebben gebracht met ons eigen VTH-beleid.  Op de uitvoeringskosten is een tekort ontstaan van 0,4 miljoen euro. Er zijn minder kosten aan de projecten toegerekend dan verwacht. Ambitie: Circulaire stad (1,4 miljoen euro voordeel) De eerste afrekening van de DVO Dar over het jaar 2022 laat een voordelig resultaat zien van 0,9 miljoen euro. Daarnaast heeft de definitieve afrekening over het jaar 2021 tot een voordelig resultaat van 0,6 miljoen euro geleid. Zowel corona als de oorlog in Oekraïne heeft grote gevolgen voor de kosten en opbrengsten van afvalinzameling. Zo is de prijs van grondstoffen, zoals papier en metalen, enorm gestegen. Dit levert de gemeente een groot voordeel op. Verder is de voorlopige (voordelige) afrekening van 0,4 miljoen euro over het jaar 2020 voor ingezamelde afvalstromen ontvangen. We hebben 0,4 miljoen euro minder dan begroot ontvangen aan leges-inkomsten afvalzakken en clics.

Ambitie: Energie- en klimaatneutrale stad (0,8 miljoen euro voordeel) De middelen voor aardgasvrij maken zijn in 2022 niet besteed. Om de plannen in 2023 te kunnen verwezenlijken, stellen we voor om deze middelen toe te voegen aan de nieuw te vormen reserve Aardgasvrij. Programma Cultuur en Cultureel Erfgoed (1,3 miljoen euro voordeel) Ambitie: Aantrekkelijk cultureel aanbod en cultureel klimaat (0,4 miljoen euro voordeel) Per saldo is er een voordeel behaald doordat we subsidies hebben ontvangen en doordat we op een aantal onderdelen minder subsidies hebben verstrekt. Ambitie: Aantrekkelijke stad qua historie en eigen karakter (0,8 miljoen euro voordeel) Bij de exploitatie van de cultuurhistorische panden is 0,7 miljoen euro minder uitgegeven dan geraamd, met name voor het planmatig onderhoud van een aantal panden in verband met flora en fauna onderzoek.

14

Programma Sport (1,4 miljoen euro voordeel) Ambitie: Sportaccommodaties en openbare ruimte (1,0 miljoen euro voordeel) Als gevolg van bijsturing op de meerjarenonderhoudsplanning zijn de onderhoudskosten voor de sportaccommodaties lager geweest. Daarnaast hebben we hogere huuropbrengsten en meer subsidies ontvangen. Ambitie: Inwoners stimuleren te sporten (0,5 miljoen euro voordeel) Dit voordeel wordt verklaard door de lagere exploitatielasten van € 0,2 miljoen van Triavium door het korter seizoen door problemen met de ijsmachine. En door uitvoeringslasten van € 0,5 miljoen door lagere inschaling. Het kortere seizoen van Triavium heeft tevens tot lagere opbrengsten uit horeca en entree geleid van € 0,4 miljoen. Daarnaast heeft detachering van sportdocenten een voordeel opgeleverd van € 0,2 miljoen. Programma Financiën (8,6 miljoen euro voordeel) Ambitie: Financieel gezonde stad (8,6 miljoen euro voordeel)  De volumeontwikkeling van het aantal bijstandsontvangers is erg afhankelijk van de conjunctuur. In economisch goede tijden zal het aantal dalen en in slechte tijden zullen wij te maken krijgen met stijgende aantallen. Hiervoor hanteren we een stelpost; in 2022 is hierop geen beroep gedaan wat een voordeel geeft van 0,5 miljoen euro. Deze post is opgenomen in dit programma omdat deze nog niet is toe te rekenen aan een van de andere programma’s.

 Met de invoering van de cao-gemeenten 2021-2022 kunnen medewerkers vanaf 1 januari 2022 bovenwettelijke vakantie-uren sparen. Hiervoor hebben we een voorziening gevormd. De dotatie aan deze voorziening betekent een nadeel van 4,1 miljoen euro.  Binnen de programma’s zijn minder uitgaven gedaan aan met name onderhoud en duurzaamheids-maatregelen omdat materiaal en personeel moeilijk verkrijgbaar zijn. Hierdoor blijven deze middelen in de reserves voor de programma’s beschikbaar. Onderhoudsreserves hebben hiermee een egaliserend karakter. Bij het programma Financiën leidt dit tot een lagere onttrekking uit de reserve dan rekening mee was gehouden in de begroting; dit geeft een nadeel van 1,6 miljoen euro.  In 2022 hebben we een nadeel op de OZB-opbrengsten woningen van 0,7 miljoen euro. Dit wordt veroorzaakt door een lagere waardestijging dan waarmee bij de tariefbepaling 2022 rekening is gehouden en daarnaast een nadeligere groei van de stad.  De toename van het gemeentefonds in de decembercirculaire ten opzichte van de septembercirculaire voor 2022 voor Nijmegen is 16,6 miljoen euro. In 2022 is ook het gemeentefonds voor de jaren 2020 en 2021 met 1,3 miljoen euro negatief bijgesteld. In de betaalspecificatie van begin 2023 zijn ten opzichte van de decembercirculaire 2022 aantallen voor Nijmegen aangepast en dit zorgt voor een negatief effect.

Het verschil tussen de stand rekening 2022 en begroting 2022 na wijziging is hierdoor 14,7 miljoen euro positief.

15

Resultaatbestemming In het vorige deel hebben wij uitgelegd dat het programmaresultaat 2022 57,7 miljoen euro nadelig is. Het resultaat wordt in de regel verrekend met de saldireserve. Dit jaar leidt deze verrekening tot een verlaging van de saldireserve. Tijdens het opstellen van de jaarrekening hebben wij van een aantal budgetten geconstateerd dat deze in 2023 beschikbaar moeten blijven. Hiervan stellen voor deze toe te voegen aan specifieke reserves. Ook zijn er twee voordelige aanpassingen op de reserves. Deze aanpassingen leiden, samen met het programmaresultaat, tot een verrekening met de saldireserve. Dit is opgenomen in onderstaande tabel. Na de tabel worden de regels toegelicht. Bestemming resultaat

bedragen x € 1 miljoen

Programmaresultaat (1) Toevoegen aan Reserve Decembercirculaire (2) Opheffen reserve Masterplan BUIG (3) Toevoegen aan Reserve Aardgasvrij maken (4) Onttrekken aan Reserve Opleidingsplan Publiekszaken (5) Toevoeging aan reserve Energiecrisis (6) Toevoeging aan reserve 1% regeling Beeldende kunst (7)

57,7 1,8 0,14 0,7 0,3 0,9 0,1

nadeel nadeel voordeel nadeel voordeel nadeel nadeel

Resultaat na winstbestemming / te onttrekken aan de saldireserve (8)

60,8

nadeel

1.

Het nadelig rekeningsaldo van de programmabegroting

2.

De toevoeging aan de Reserve Decembercirculaire ad 1,8 miljoen euro Een aantal posten uit de Decembercirculaire 2022 heeft niet tot besteding in 2022 geleid, maar zijn nog wel noodzakelijk voor genoemde doelen. Vandaar dat wordt voorgesteld om deze te storten in de bestemmingsreserve Decembercirculaire. Een nadere uitsplitsing is opgenomen in de balanstoelichting van de reserve Decembercirculaire.

3.

Toevoeging restant reserve Masterplan BUIG De in het Masterplan BUIG vastgestelde projecten zijn inmiddels afgerond. Er resteert nog een bedrag van € 144.000, die daarom nu kan vrijvallen.

4.

De toevoeging aan de Reserve Aardgasvrij De restantmiddelen voor Aardgasvrij ad € 0,7 miljoen in het programma Openbare Ruimte worden in de komende jaren besteed aan aardgas vrij maken. Daarnaast worden de middelen voor Aardgasvrij ad 3,7 miljoen euro die nu nog in de reserve Decembercirculaire zijn opgenomen, overgeheveld naar de reserve Aardgasvrij. De komende jaren zijn er forse bedragen nodig om projecten in duurzame warmtevoorziening en duurzame warmtebronnen van de grond te krijgen. Ook voor de inzet van personeel/inhuur zijn middelen nodig. Om reeds beschikbaar gestelde middelen voor deze activiteiten beschikbaar te houden, wordt een reserve Aardsgasvrij ingesteld om deze middelen in komende jaren in te kunnen zetten wanneer het nodig is.

5.

De onttrekking aan de Reserve Opleidingsplan Publiekszaken ad € 300.000: De in 2022 gemaakte kosten voor het opleidingsprogramma aan medewerkers die uitvoering geven aan de Basisregistratie Personen en Burgerzaken bedragen € 300.000.

6.

De toevoeging aan de reserve Energiecrisis De niet uitgegeven middelen ad € 897.460 ter bestrijding van de energiecrisis waarvoor in 2022 € 1 miljoen beschikbaar was gesteld, weer toe te voegen aan de reserve Energiecrisis (F070). In het kader van de aanpak energiecrisis heeft de gemeenteraad besloten een zestal interventies toe te passen om energiearmoede in Nijmegen te verzachten. Deze interventies gelden voor de winterperiode 1-12-2022 t/m 31-3-2023.

16

7.

De toevoeging aan de reserve 1% Regeling beeldende kunst Het College heeft einde 2022 het ‘ Uitvoeringsprogramma 2023-2024 Kunst in de openbare ruimte’ vastgesteld en gecommuniceerd met uw raad. In het voorstel is de inleg van het extra bedrag van de € 100.000 voor de Reserve 1% beeldende kunst alsook de besteding/programmering van dit bedrag voor het project Murals/street art in 2023 opgenomen.

8.

Uiteindelijk wordt met deze jaarrekening 60,8 miljoen euro onttrokken aan de saldireserve.

Budgetoverhevelingen / claims op de saldireserve Naast de resultaatbestemming 2022 stellen wij drie budgetoverhevelingen voor. Deze overhevelingen hebben geen effect op het resultaat 2022 maar doen wel een beroep op de saldireserve in 2023. Hieronder worden drie overhevelingen toegelicht. Inpandig inzamelen afval Waalkwartier € 185.000 He inpandig inzamelen afval Waalkwartier is (nog) niet afgerond. We stellen daarom voor om deze middelen over te hevelen naar 2023. Middelen voor opvang ontheemden Oekraïne € 3 miljoen Voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne ontvangen wij van het Rijk per gerealiseerd bed een normbedrag. Met dit bedrag moeten wij de kosten die wij hiervoor maken kunnen dekken. Daarnaast kunnen wij aanspraak maken op een beperkte vergoeding voor het verbouwen en geschikt maken van panden voor de opvang. Momenteel werken wij aan het geschikt maken van een nieuwe locatie voor opvang, pand PH7 aan de Prins Hendriksingel. Door vertraging in het project hebben we het beschikbare budget uit het normbedrag in 2022 niet uit kunnen geven. Met dit voorstel besluit u over het overhevelen van dit budget naar 2023, zodat het van het Rijk ontvangen budget ook daadwerkelijk volledig besteed kan worden aan opvang van ontheemden uit Oekraïne. Middelen energietoeslag 2022 en 2023 € 10.800.584 Aan het einde van het jaar moesten nog veel aanvragen over 2022 worden afgehandeld.

We hebben in 2022 ook budget ontvangen voor het uitkeren van het voorschot 2023. Er is besloten om het voorschot 2023 niet meer in 2022 te verstrekken. We willen de middelen in 2023 ter beschikking hebben voor de afhandeling van de aanvragen 2022 en voor de aanvragen 2023.

17

Vermogen & risico's In het raadsvoorstel Voortgangsrapportage Grote Projecten 2023, d.d. 24 januari 2023, werd vanwege te nemen voorzieningen voor de grondexploitaties al een verslechtering aangekondigd van het weerstandsvermogen. Daarbij bleef de ontwikkeling van de saldireserve meerjarig net boven de ontwikkeling van het risicoprofiel. Bij het opmaken van het jaarresultaat 2022 is de verwachte ontwikkeling van het weerstandsvermogen verder verslechterd. Na verwerking van het resultaat 2022 en de resultaatbestemming ontstaat onderstaand beeld:

Figuur: ontwikkeling weerstandsvermogen Het college neemt de verslechtering van het weerstandsvermogen zeer serieus. Daar waar een jaar geleden nog werd uitgegaan van een gezonde buffer voor het opvangen van risico’s laat bovenstaande figuur zien dat op termijn de risicobuffer onvoldoende is. Daarom zal dit onderwerp aandacht krijgen in het Koersdocument. Afhankelijk van de uitkomsten van het Koersdebat zullen we bij de Stadsbegroting maatregelen voorstellen om het weerstandsvermogen op peil te brengen. Dit conform de afspraken die zijn opgenomen in de Kadernota risicomanagement, weerstandsvermogen en financiële kengetallen. Meer over de ontwikkeling van het weerstandsvermogen en het risicoprofiel leest u in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

18

Programma's

19

Bestuur en organisatie Wat zijn onze ambities en doelen Ambitie

We zijn een transparant en slagvaardig stadsbestuur dat in samenspraak met de stad en haar omgeving aan de afgesproken doelstellingen werkt.

Doelen * De raad treedt op als vertegenwoordiging van de Nijmegenaar. De raad stelt beleid vast. De raad controleert op de uitvoering van beleid. * Het college stuurt als dagelijks bestuur van de stad integraal op de belangrijke opgaven. Ambitie We zetten de Nijmegenaar centraal in onze dienstverlening. Doelen * We zorgen dat de Nijmegenaar gebruik kan maken van zijn of haar democratische rechten. * We verbeteren onze dienstverlening continu. Ambitie We hebben een betrouwbare en omgevingsbewuste uitvoeringsorganisatie. Doelen * We zijn een goede werkgever. * We zijn een moderne en betrouwbare overheidsorganisatie.

Wat wilden we bereiken Als programma Bestuur en Organisatie richten we ons de komende jaren op een transparant en slagvaardig stadsbestuur, en zetten we de Nijmegenaar centraal in onze dienstverlening. Ook zorgen we voor een betrouwbare en omgevingsbewuste uitvoeringsorganisatie. Transparant en slagvaardig stadsbestuur We bereiden de implementatie van de Wet open overheid (Woo) voor De wet is bedoeld om overheden transparanter te maken en moet er voor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. We zorgen er voor dat de gemeente voldoet aan de vereisten die aan de wet worden gesteld. Nijmegenaar centraal in onze dienstverlening We organiseren de Gemeenteraadsverkiezingen 2022 Om te zorgen dat de Nijmegenaar gebruik kan maken van zijn of haar democratisch recht, organiseren wij de verkiezingen en eventuele referenda. Hierbij ligt de focus op het thema Vermaatschappelijking van de verkiezingen. We verbeteren onze aan te vragen digitale producten en diensten In 2022 wordt de digitale balie vernieuwd en verbeteren we bijvoorbeeld diensten rond evenementen. Dit doen wij vanuit de visie op dienstverlening. We gaan interactief online communiceren met de Nijmegenaar, waarbij de juiste kanalen en begrijpelijke content gekozen worden en waar we extra inzetten op online het gesprek voeren.

Daarvoor ontwikkelen we digitale identiteitsvoorzieningen. Dit doen wij samen met landelijke partijen als VNG en BZK via het project ID-contact. Daarnaast gaan we door met het digitaliseren van onze dienstverlening aan inwoners en ondernemers. De kans en urgentie hiervoor wordt gestimuleerd door de coronacrisis. We gaan daarbij steeds meer samenwerken met andere gemeentes, vooral op het terrein van zorg en dienstverlening. Bijvoorbeeld via de projecten

21

Huishoudboekje in het kader van armoedebestrijding en de Gemeentelijke Basisprocessen Inkomen (GBI). We werken hiervoor aan een gemeenschappelijke architectuur die gericht is op hergebruik. Dat betekent dat we vergelijkbare processen en IT componenten van het ene dienstverleningsproces (bijvoorbeeld betalen of autoriseren), hergebruiken in processen die ook van die componenten gebruik maken. Naast digitale dienstverlening, blijft het voor de Nijmegenaar mogelijk aan de balie of via de telefoon alle diensten te regelen. We verbeteren de toegankelijkheid van onze (online) middelen Om professioneel, persoonlijk en passende dienstverlening aan te bieden, focussen we ons op de toegankelijkheid voor onder andere slechtzienden, motorisch beperkten, laaggeletterden, ouderen en migranten met een taalachterstand. We voldoen aan de Europese regelgeving voor online kanalen en zetten schrijfcoaches in die de organisatie helpen bij het opnieuw formuleren van informatiemateriaal. Daarnaast leggen we het accent op digitale vernieuwing en het implementeren van een nieuwe applicatie bij Burgerzaken. Onze dienstverlening is passend, waardoor zowel online als offline contact mogelijk is. We zorgen ervoor dat de Nijmegenaar in de Stadswinkel, bij het Steunpunt, maar ook via het gemeentelijk telefoonnummer 14024 en de gemeentelijke website wordt geholpen.

Daarbij willen we een sleutelrol spelen tijdens belangrijke levensgebeurtenissen en de Nijmegenaar hierin optimaal ondersteunen. We gaan klantgerichter denken en handelen De Nijmegenaar staat centraal in onze dienstverlening. Ons uitgangspunt hierbij is de informatie uit klantreizen, vraagpatronen, online metingen, big data, spiegelgesprekken en klanttevredenheidsonderzoeken. We hebben hierbij continu aandacht voor de privacy en regie op eigen gegevens van de Nijmegenaar. Een belangrijke pijler onder het klantgericht denken en handelen is het wijkgericht werken. Komend jaar wordt het wijkgericht werken binnen alle afdelingen steeds meer gemeenschappelijk goed zodat we ons handelingsperspectief verder kunnen kantelen naar onze inwoners. We bouwen een duurzame relatie op met de Nijmegenaar Onze dienstverlening is dichtbij als dat nodig is. Bovendien zijn we duurzaam aanwezig in de wijken en de netwerken om te zorgen dat de leefbaarheid en leefomgeving op peil blijven. We handelen minimaal 80% van de bezwaren en 90% van de klachten af Dit doen we binnen de wettelijke termijn. Daarbij kiezen we voor een informele aanpak indien dat mogelijk is. Voor het horen van de indieners maken we gebruik van fysiek uitnodigen, bellen of videobellen, zodat we flexibel kunnen werken. Verder vertegenwoordigen we de gemeente bij gerechtelijke procedures.

Toegevoegd met amendement ‘De commissie bezwaarschriften onafhankelijk en openbaar’ in besluitronde van 20 oktober 2021 We borgen beter de onafhankelijkheid van onze bezwaarprocedure. Met Nijmegenaren die bezwaar maken tegen een besluit (in de zin van de Algemene wet bestuursrecht door het college van burgemeester en wethouders) wordt indien mogelijk eerst via de informele aanpak naar een oplossing gezocht. Wanneer dit niet slaagt wordt een bezwaarmaker formeel gehoord. Deze informele aanpak heeft een vertrouwelijk karakter waarbij in alle rust en beslotenheid het probleem van de inwoner besproken kan worden met ambtenaren van de gemeente. Ook in 2022 houden we vast aan deze informele aanpak, maar gaan we een verandering doorvoeren in de wijze waarop bezwaarmakers formeel worden gehoord om de onafhankelijkheid van de bezwaarprocedure nog beter te borgen. Volgend jaar gaan we de procedure wijzigen waardoor de formele hoorzittingen zullen worden verricht door een onafhankelijke commissie van advies voor bezwaarschriften. Voor de toegang tot deze zittingen hanteren we het principe "openbaar, tenzij", en we stellen heldere regels op voor welk type zaken wordt afgeweken van dit principe (bijvoorbeeld vanwege het zeer persoonlijke karakter van een zaak). We zullen deze nieuwe werkwijze vastleggen in de gemeentelijke verordening.

Betrouwbare en omgevingsbewuste uitvoeringsorganisatie We verbeteren de interne bedrijfsvoering

22

We werken opgavegericht en zetten daarvoor al onze beschikbare bedrijfsmiddelen in zoals kennis, ervaring, data, geld en tijd/capaciteit. We zetten dashboards in, waarin de behaalde resultaten in kerncijfers zichtbaar worden. Hiermee maken we zichtbaar hoe aan de opgaven gewerkt wordt en waarmee de doelen worden behaald. In 2022 ligt het accent in de opbouw van deze werkwijze vanuit en met data in de opgaven voor de openbare ruimte en in de keten zorg, werk en inkomen. We doen onderzoek naar een veilig en mensgericht gebruik van moderne technologieën Naast de techniek die we al in diverse vormen inzetten voor onze dienstverlening, zijn er veel nieuwe technologieën beschikbaar. Voordat we kiezen voor het gebruik van een nieuwe technologie, doen we bewust onderzoek naar hoe de inzet waardevol en ethisch verantwoord kan. Denk aan sensoren (bv druktemeter), algoritmes, 5G (pilot evenementen), waarbij we risico’s en gevaren onderzoeken en maatregelen nemen. Daarbij zijn we ons bewust dat de niet digitaal vaardige Nijmegenaar deze als bedreigend kunnen ervaren. Door het gebruik toe te lichten, proberen we de Nijmegenaar voldoende te informeren over verantwoord gebruik en streven we naar transparantie in waarom we de kansen en mogelijkheden willen benutten.

We zijn bezig met de inrichting van een ethische adviescommissie op verzoek van de Raad, die vanuit expertise en ervaringsdeskundigheid daarin gaan adviseren. We zijn een open en weerbaar Nijmegen Vanuit het programma ‘Open en Weerbaar’ investeren we in het verhogen van het bewustzijn van de informatieveiligheid onder onze inwoners, bedrijven en instellingen. In 2022 bieden we inzicht in sensoren in de openbare ruimte en richten we een systeem in voor de ondersteuning van het recht van inzage. We verbeteren de digitale werkomgeving De kantoorautomatisering wordt in 2022 meer plaats- en tijdonafhankelijk beschikbaar gemaakt door de stapsgewijze invoering van MS365. We verbeteren de fysieke werkomgeving We passen de werkomgeving aan naar de nieuwe wensen en eisen die het post-corona tijdperk van ons vragen. We zijn hierin wendbaar en opgavegericht en zorgen voor de bijbehorende faciliteiten voor onder andere hybride werken. We bieden digitale ondersteuning bij nieuwe wet- en regelgeving We voeren onder andere de Omgevingswet, de Wet open overheid en Wet elektronisch bestuurlijk verkeer in. De bestaande digitale ondersteuning wordt steeds actueel gehouden aan veranderende wet- en regelgeving.

Wat hebben we dit jaar bereikt Ambitie

We zijn een transparant en slagvaardig stadsbestuur dat in samenspraak met de stad en haar omgeving aan de afgesproken doelstellingen werkt.

We bereidden de implementatie van de Wet open overheid (Woo) voor De implementatie van de Woo hebben we in 2022 voortvarend opgepakt. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de Openbaarmakingsparagraaf in deze Stadsrekening. De Woo schrijft voor dat deze paragraaf wordt opgenomen in de jaarrekeningen van de overheden. De mogelijke werkzaamheden hebben we binnen de bestaande formatie opgepakt. De software is nog niet aangeschaft en het Platform Open Overheidsinformatie (PLOOI) was nog niet operationeel. In 2022 hebben we van het rijk € 263.000 voor de Woo ontvangen. Hiervoor hebben we in 2022 geen activiteiten ondernomen en dus geen kosten gemaakt. De ter beschikking gestelde gelden zijn doorgeschoven naar 2023.

Ambitie

We zetten de Nijmegenaar centraal in onze dienstverlening.

We organiseerden de Gemeenteraadsverkiezingen 2022

23

We hebben de Gemeenteraadsverkiezingen georganiseerd met zo’n 1.500 vrijwilligers. Als gevolg van corona zijn de verkiezingen over drie dagen gehouden. De verkiezingen zijn ordentelijk verlopen en de kwaliteit van het proces was hoog mede als gevolg van goede communicatie, training en uiteraard de inzet van de vrijwilligers. Met name de bemensing voor woensdag 16 maart stond, net als bij andere gemeenten, onder grote druk. In totaal hebben we voor ongeveer 500 van de 1.500 vrijwilligers vervanging geregeld. We hebben daarvoor beroep kunnen doen op zo’n 40 stembureauleden uit de gemeente Cuijk. Deze gemeente had namelijk in november 2021 al verkiezingen gehad in het kader van de herindeling van een aantal gemeenten. Voor de vermaatschappelijking van de gemeenteraadsverkiezingen hebben we ingezet op ludieke acties rond de stembureaus met een photobooth, de inzet van een feestelijke bakfiets en een creatief duo dat gedichtjes maakte voor de kiezers. Daarnaast hebben studenten van de universiteit, de HAN en het ROC een actie bedacht en uitgevoerd om jongeren te stimuleren om te gaan stemmen. We verbeterden onze aan te vragen digitale producten en diensten In 2022 hebben wij gewerkt aan:  een inventarisatie van alle gemeentelijke diensten en producten en verbeterpunten (onder andere het online aanvragen van evenementen en subsidies).

 een beeld van alle communicatiekanalen die de Nijmegenaar gebruikt (balie, telefoon, mail, social media, webformulieren). Dit is de eerste stap om onze kanalen beter op elkaar af te stemmen, zodat de Nijmegenaar altijd hetzelfde antwoord krijgt ongeacht het kanaal.  aanpassingen in onze digitale infrastructuur. Samen met de Vereniging Nederlandse Gemeenten ontwikkelden we de landelijke architectuur door.  de digitale identiteitsvoorzieningen. Wij bieden bijvoorbeeld Nijmegenaren die een referendum willen indienen een mogelijkheid om dit via de digitale identiteitsvoorziening applicatie IRMA te doen.  het samenwerkingsproject ID-Contact. Dit project is afgerond en als open source beschikbaar gesteld. Door een derde partij wordt het verder eenvoudig groter (schaalbaar) gemaakt. We verbeterden de toegankelijkheid van onze (online) middelen Team Online en bureau Communicatie werkten dagelijks aan het toegankelijk houden van Nijmegen.nl en het verbeteren van bestaande en nieuwe websites en applicaties. Dit hebben we gedaan door:  technische verbeteringen;  toegankelijke (B1) inhoud (content);  inrichten op basis van de ervaring die een persoon heeft tijdens het gebruiken van een medium (users experience design);  onderzoek naar de toegankelijkheid van de communicatiemedia.

Ons doel daarbij was om de communicatie en het gebruik van de communicatiemedia zo prettig en effectief mogelijk te laten verlopen door gebruikers. In 2022 hebben wij verder gewerkt aan de toegankelijkheid van onze middelen voor de dienstverlening aan de Nijmegenaar. Wij houden daarbij rekening met (meer of minder) digitale vaardigheden. Zo hebben wij bijvoorbeeld:  gewerkt aan de meertaligheid van www.nijmegen.nl.  gewerkt aan eenvoudiger taalgebruik zowel op onze website als schriftelijk. Taalcoaches en training helpen hierbij.  tolken ingezet voor mensen uit Oekraïne.  een nieuwe applicatie voor Burgerzaken geïmplementeerd die de Nijmegenaar beter ondersteunt bij het doen van een geboorteaangifte of een huwelijk. We gingen klantgerichter denken en handelen Klanttevredenheidsonderzoeken uit 2022 leerden ons dat de Nijmegenaar erg betrokken is en leverden ons veel bruikbare en waardevolle tips op. Hierdoor konden we onze dienstverlening nog beter inrichten. Verder is uit de klanttevredenheidsonderzoeken waardering gebleken voor deze werkwijze van de gemeente.

24

Daarnaast zijn we gestart met een meerjarig opleidingsprogramma op het gebied van Basisregistratie Personen en Burgerlijke Stand. Dit heeft een verbetering van de deskundigheid en de dienstverlening als resultaat. We bouwden een duurzame relatie op met de Nijmegenaar In 2022 zijn wij verder gegaan met het afstemmen van de dienstverlening voor de wijken en de stad. Nijmegenaren kunnen voor meer producten ondersteuning krijgen bij de Stips (informatie en adviespunten in de wijken). De steunpunten zijn een dag extra opengegaan. Wij hebben onze dienstverlening voor internationals die in Nijmegen komen werken of studeren dichtbij de universiteit georganiseerd in het Lifeport Welcome Center. We handelden minimaal 80% van de bezwaren af binnen de wettelijke termijn. Daarnaast handelden we 90% van de klachten af binnen de wettelijke termijn. In 2022 handelden we 85,6% van de bezwaren af binnen de wettelijke termijn. Voor de klachten was dat 95,8%. Van de afgehandelde klachten werd 95,1% op minnelijke wijze afgehandeld. Bij de bezwaren werd 23% op informele wijze opgelost. Voor de afhandeling van klachten en bezwaren hebben we net als tijdens de coronajaren gebruik gemaakt van het horen via Teams of telefonisch. Daarnaast zijn ook fysieke hoorzittingen gehouden. Toegevoegd met amendement ‘De commissie bezwaarschriften onafhankelijk en openbaar’ in besluitronde van 20 oktober 2021.

We hebben onderzocht hoe we vorm kunnen geven aan het amendement ‘De commissie bezwaarschriften onafhankelijk en openbaar’ waarbij we recht kunnen doen aan dit amendement in relatie tot de daarvoor beschikbaar gestelde middelen. We hebben de criteria en werkwijze vastgelegd in een verordening. Deze dient nog door uw raad te worden vastgesteld. De raad is tussentijds via een raadsbrief geïnformeerd.

Ambitie

We hebben een betrouwbare en omgevingsbewuste uitvoeringsorganisatie.

We verbeterden de interne bedrijfsvoering In 2022 hebben we een volwassenheidsmeting uitgevoerd bij de gebruikers van de informatieproducten en bij datadienstverleners. De resultaten hebben ons duidelijk gemaakt dat Nijmegen toe is aan een verdere professionalisering van het datagedreven werken. Er zijn inmiddels bijna 100 dashboards in gebruik door onze organisatie. In 2022 zijn er 14 dashboards gemaakt vanuit het sociaal domein. Die gaven meer inzicht in het gebruik van de armoederegelingen en de opvang van Oekraïners. In het fysiek domein hebben we vooral bestaande dashboards verbeterd. Nieuw was het overzicht van al het gemeentelijk vastgoed. En ook hebben we meer zicht gecreëerd op de staat van het onderhoud van de openbare ruimte in de wijken. Dit levert belangrijke informatie aan de opgave voor de vervangingsgolf in de openbare ruimte. We deden onderzoek naar een veilig en mensgericht gebruik van moderne technologieën In 2022 hebben we digitale ethische commissie aangesteld en benoemd. Een eerste casus is inmiddels aan hen voorgelegd. Tijdens het concert van de Red Hot Chilli Peppers heeft een succesvolle proef met 5G plaatsgevonden. Het is ons gelukt om ondanks de grote drukte en hoge datavraag van de bezoekers toch ruimte te reserveren voor continue stabiele hoog resolutie camerabeeld via 5G.