Rekenkamerrapport ‘Nazorgonderzoek Rekenkamer Nijmegen Toegang tot de Wmo 2020’ d.d. 23 februari 2021

Verhouding nieuwe aanmeldingen en herindicaties

100% 18%

27%

80%

47%

44%

53%

55%

31%

36%

69%

64%

60% 40%

81%

72%

20% 0%

2019

2020 Wmo-klassiek

Figuur 7:

2019

Wmo-nieuw

Nieuwe aanmelding

2020

2019

Wmo-totaal

2020

Herindicatie

Verhouding nieuwe aanmeldingen en herindicaties (Bron: Cijferrapportage Sterker januari tot en met augustus 2019, Sterker januari tot en met september 2020)

In figuur 8 is te zien wat het resultaat was na herindicatie. Voor de meeste herindicaties geldt dat deze worden toegekend zoals verzocht. Ten opzichte van 2019 is in 2020 vaker een aanmelding geannuleerd (Wmo-totaal van 3 naar 13%) en is minder vaak een herindicatie gewijzigd toegekend (Wmo-totaal van 31 naar 19%).

Resultaat na herindicatie 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

63%

63%

61%

3% 5%

3% 10%

16%

24%

7% 14%

36%

2019

2020

2019

Wmo-klassiek

Figuur 8:

56%

10% 4%

59%

3% 7%

25%

31%

2020

2019

Wmo-nieuw

62%

13% 6% 19% 2020 Wmo-totaal

Gewijzigd toegekend

Niet toegekend

Niet van toepassing (aanmelding geannuleerd)

Toegekend zoals verzocht

Resultaat na herindicatie (Bron: Cijferrapportages Sterker januari tot en met augustus 2019, Sterker januari tot en met september 2020)

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 4, bladzijde 9

DE UITNODIGING De volgende cijfers rond de uitnodiging zijn weergegeven: •

Figuur 9: Wist u dat u gebruik kon maken van een onafhankelijke cliëntondersteuner?

In figuur 9 is aangegeven of cliënten die een maatwerkvoorziening hebben ontvangen, wisten of zij gebruik konden maken van een onafhankelijke cliëntondersteuner. Uit het meest recente Cliëntervaringsonderzoek (2019) blijkt dat 36% van de cliënten dat wist; dit is een afname ten opzichte van 2018 (toen wist nog 41% dat zij gebruik konden maken van een onafhankelijke cliëntondersteuner). In de vergelijkingsgroep gemeenten met 100.00 – 300.000 inwoners weten relatief minder cliënten dat men gebruik kan maken van een onafhankelijke cliëntondersteuner. Daar ligt het percentage op 33%. Nijmegen scoort ook hoger dan het landelijk gemiddelde (34%). De hoogst scorende gemeente is de gemeente Bodegraven-Reeuwijk (60%). De laagst scorende gemeente is de gemeente Hollandse Kroon (15%).

Wist u dat u gebruik kon maken van een onafhankelijke cliëntondersteuner? (2020) Nijmegen (2017)

34

Nijmegen (2018)

66 41

59

Nijmegen (2019)

36

64

100.000 - 300.000 inw (2019)

33

67

Nederland (2019)

34

66

0%

20%

40% Ja

Figuur 9:

60%

80%

100%

Nee

Wist u dat u gebruik kon maken van een onafhankelijke cliëntondersteuner? (Bron: Cliëntervaringsonderzoeken Wmo 2017, 2018, 2019 en Waarstaatjegemeente.nl)

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 4, bladzijde 10

HET KEUKENTAFELGESPREK De volgende cijfers rond het keukentafelgesprek zijn achtereenvolgens weergegeven: •

Figuur 10a: Wachttijd melding tot gesprek (Wmo-klassiek)

•

Figuur 10b: Wachttijd melding tot gesprek over de jaren (Wmo-klassiek)

•

Figuur 11a: Wachttijd melding tot gesprek (Wmo-nieuw)

•

Figuur 11b: Wachttijd melding tot gesprek over de jaren (Wmo-Nieuw)

•

Tabel 2: Wachttijd van melding tot het eerste keukentafelgesprek

•

Figuur 12: Reden lange wachttijd

•

Figuur 13: Ik werd snel geholpen

•

Figuur 14: De medewerker nam mij serieus

•

Figuur 15: Wijze van onderzoek (nieuwe aanmeldingen en herindicaties)

•

Figuur 16a: Wijze van onderzoek bij nieuwe aanmeldingen

•

Figuur 16b: Wijze van onderzoek bij herindicaties

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 4, bladzijde 11

In de figuur 10a is te zien hoe lang de wachttijd was van cliënten die een Wmo-klassiek melding hadden gedaan, totdat met hen het keukentafelgesprek werd gevoerd. Het gaat hierbij om de wachttijden in de eerste acht maanden van 2019 en eerste negen maanden van 2020, zowel voor nieuwe aanvragen als voor herindicaties. In figuur 10b is te zien hoe deze wachttijden zich sinds 2016 hebben ontwikkeld. In tabel 2 is een nog gedetailleerder overzicht gegeven. Ten opzichte van 2019 is voor Wmo-klassiek het aantal cliënten waarmee binnen 0-2 weken, 3-4 weken en 5-6 weken een gesprek gevoerd werd toegenomen, zie figuur 10b. Tegelijkertijd is het percentage cliënten dat 7-8 weken, 9-10 weken en 11-15 weken moest wachten op een keukentafelgesprek afgenomen. Het percentage cliënten dat meer dan 15 weken moest wachten op een gesprek is met 3%-punt toegenomen. In figuur 10b is goed te zien dat er voor Wmo-klassiek sprake is van een trendbreuk ten opzichte van de voorgaande jaren. Tot en met 2019 nam het aantal cliënten dat minder dan twee weken op een gesprek hoefde te wachten af, in 2020 is met meer cliënten binnen 2 weken na hun melding een gesprek gevoerd. En waar tot en met 2019 het aantal cliënten dat langer dan 7 weken moest wachten op een gesprek steeds toenam, is dat aantal in 2020 afgenomen.

Wachttijden melding tot gesprek (Wmo-klassiek) (2020-2019) 40%

35%

35% 30%

25%

25%

22%

20%

17%

14% 15%

15%

10% 10%

10%

14%

10%

4%

5% 0%

2019 0-2 weken

Figuur 10a:

3-4 weken

7%

10%

7%

2020 5-6 weken

7-8 weken

9-10 weken

11-15 weken

>15 weken

Wachttijd tussen de datum van aanmelding en de datum van het eerste keukentafelgesprek (Wmo-klassiek) (Bron: Cijferrapportage Sterker januari tot en met augustus 2019, Sterker januari tot en met september 2020)

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 4, bladzijde 12

Wachttijden melding tot gesprek over de jaren (Wmo-klassiek) 60%

52%

50%

55% 49%

40% 30%

39%

35%

33% 25%

25% 18%

20%

13%

10% 0%

0-2 weken

11%

10%

3-4 weken 2016

Figuur 10b:

17%

13%

15%

20% 10%

14%

12%

5-6 weken

2017

2018

2019

34%

>6 weken

2020

Wachttijd melding tot gesprek over de jaren (Wmo-klassiek) (Bron: Cijferrapportages Sterker 2016, 2017, 2018, Sterker januari tot en met augustus 2019, Sterker januari tot en met september 2020)

Figuur 11a laat de wachttijden zien voor cliënten die een Wmo-nieuw melding hebben gedaan. Het percentage cliënten dat binnen zes weken is geholpen is nagenoeg gelijk gebleven. Ten opzichte van 2019 is een toename te zien in het percentage cliënten dat langer dan 15 weken moest wachten op een gesprek (toename van 15%punt). Het percentage cliënten dat 9-10 weken en 1115 weken moest wachten is afgenomen (beiden met 5%punt). Ook het percentage cliënten dat 7-8 weken moest wachten op een gesprek is gedaald (met 4%punt).

Wachttijden melding tot gesprek (Wmo-nieuw) (2020-2019) 30% 25%

24%

22%

23%

18%

20% 14% 12% 13% 12%

15%

11% 12% 8%

10%

10%

13% 7%

5% 0%

2019 0-2 weken

Figuur 11a:

3-4 weken

2020 5-6 weken

7-8 weken

9-10 weken

11-15 weken

>15 weken

Wachttijd tussen de datum van aanmelding en de datum van het eerste keukentafelgesprek (Wmo-nieuw) (Bron: Cijferrapportage Sterker januari tot en met augustus 2019, Sterker januari tot en met september 2020)

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 4, bladzijde 13

Wachttijden melding tot gesprek over de jaren (Wmo-nieuw) 60% 45% 47%

50% 40%

33%

30%

28%

26%

22%

12% 13% 12% 12% 11%

10% 0-2 weken

3-4 weken 2016

Figuur 11b:

53% 53%

24%

20%

0%

49%

2017

10%

12% 13% 13% 12%

5-6 weken 2018

2019

>6 weken

2020

Wachttijd over de jaren (Wmo-nieuw) (Bron: Cijferrapportages Sterker 2016, 2017, 2018, Sterker januari tot en met augustus 2019, Sterker januari tot en met september 2020)

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 4, bladzijde 14

Tabel 2:

Wachttijd van melding tot het eerste keukentafelgesprek (Bron: Cijferrapportages Sterker 2016, 2017, 2018, Sterker januari tot en met augustus 2019, Sterker januari tot en met september 2020)

2016

2017

2019

2018

2020

Wmo-

Wmo-

Wmo-

Wmo-

Wmo-

Wmo-

Wmo-

Wmo-

Wmo-

klassiek

nieuw

klassiek

nieuw

klassiek

nieuw

klassiek

nieuw

klassiek nieuw

< 1 week

25%

18%

25%

13%

16%

12%

11%

11%

14%

11%

1 week

12%

9%

13%

8%

9%

8%

8%

6%

10%

7%

2 weken

16%

6%

11%

8%

7%

7%

6%

5%

11%

6%

3 weken

14%

6%

11%

6%

6%

6%

6%

7%

9%

7%

4 weken

11%

7%

8%

7%

7%

6%

5%

6%

8%

5%

5 weken

5%

5%

7%

5%

8%

7%

5%

7%

8%

6%

6 weken

6%

5%

7%

7%

8%

6%

6%

6%

6%

6%

7 weken

3%

3%

6%

7%

6%

6%

7%

7%

6%

5%

8 weken

1%

4%

4%

7%

5%

5%

7%

7%

5%

5%

9 weken

1%

3%

3%

7%

6%

5%

7%

7%

4%

4%

10 weken

0%

3%

2%

5%

6%

4%

8%

5%

3%

3%

11 weken

1%

4%

1%

4%

5%

4%

7%

6%

2%

4%

12 weken

0%

2%

1%

3%

4%

3%

6%

5%

2%

3%

13 weken

0%

2%

1%

3%

3%

2%

5%

4%

2%

2%

14 weken

1%

3%

0%

2%

2%

3%

3%

2%

2%

2%

2%

9%

1%

6%

2%

8%

5%

6%

7%

9%

0%

7%

0%

2%

0%

6%

0%

2%

1%

8%

1%

5%

0%

2%

0%

3%

0%

0%

1%

8%

15 – 20 weken 21 - 25 weken > 26 weken

Wmo-

Een deel van cliënten waarmee snel na hun melding een keukentafelgesprek wordt gevoerd, betreft een spoedgeval. In ons onderzoek in 2019 is aangegeven dat Sterker sinds najaar 2019 kan registreren of er sprake is van een spoedgeval. Bij navraag in het kader van dit nazorgonderzoek bleek dat die cijfers niet betrouwbaar genoeg zijn om te presenteren. De reden daarvoor is dat het niet verplicht is om in het registratiesysteem aan te geven of iets al dan niet spoed is.

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 4, bladzijde 15

Wanneer de wachttijd voor cliënten oploopt tot boven 4 weken, wordt sinds 2018 geregistreerd wat de reden daarvan is. In figuur 12 is het resultaat hiervan aangegeven. In het overgrote deel van de gevallen is de reden ook in 2020 de werkdruk/wachtlijst (81%). In 2019 was dat nog in 89% van de gevallen de reden. In 2020 is vaker als reden gegeven dat een gesprek niet eerder nodig was (2019: 5% en 2020: 10% van de gevallen).

Reden lange wachttijd 2018

4%

5%

7%

84%

2019 3% 5% 3%

2020 3% 0%

10% 10%

89%

5% 20%

30%

40%

50%

60%

Bewoner niet eerder beschikbaar

Gesprek niet eerder nodig

Werkdruk/wachtlijst

Herindicatie: tijdelijk verlengd

Figuur 12:

1%

81% 70%

80%

90%

100%

Wachten op informatie

Reden lange wachttijd (Bron: Cijferrapportages Sterker 2018, Sterker januari tot en met augustus 2019, Sterker januari tot en met september 2020)

Toelichting: •

De optie ‘gesprek niet eerder nodig’ is vooral van toepassing op cliënten die zich vroeg melden voor een herindicatie, waardoor actie nog niet nodig is. Het kan op verzoek van een cliënt of een inschatting van de professional zijn.

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 4, bladzijde 16

In figuur 13 is aangegeven hoe cliënten die een maatwerkvoorziening kregen, zelf beoordelen hoe snel ze geholpen zijn. Ruim de helft is het (helemaal) eens met de stelling ‘ik werd snel geholpen’. De percentages liggen in Nijmegen lager dan in gemeenten uit dezelfde groep. In vergelijking met het landelijk gemiddelde (75% (helemaal) mee eens) scoort Nijmegen 14%punt lager. Hiermee scoort Nijmegen het op één na laagste van alle gemeenten die over 2019 data hebben aangeleverd. De hoogst scorende gemeente is Dalfsen (90%). De laagst scorende gemeente is Stichtse Vecht (61%) 5.

Ik werd snel geholpen Nijmegen (2017)

21

43

18

11

7

Nijmegen (2018)

21

41

18

12

8

Nijmegen (2019)

22

39

18

12

9

100.000 - 300.000 inw. (2019)

28

44

Nederland (2019)

29

46

0% Helemaal mee eens Figuur 13:

10%

20%

Mee eens

30% Neutraal

40%

50%

15

8

16 60%

Mee oneens

70%

80%

5

7 90%

2 100%

Helemaal mee oneens

Ik werd snel geholpen (Bron: Cliëntervaringsonderzoeken Wmo 2017, 2018, 2019 en waarstaatjegemeente.nl)

5

De gemeenten Nijmegen en Stichtse Vecht hebben beide een score van 61% (helemaal) mee eens. In de gemeente Nijmegen heeft een groter deel van deze groep helemaal mee eens geantwoord op de stelling ‘ik werd snel geholpen’ dan bij de gemeente Stichtse Vecht.

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 4, bladzijde 17

In figuur 14 is de reactie opgenomen van cliënten die een maatwerkvoorziening kregen op de stelling ‘De medewerker nam mij serieus’. 85% van de cliënten is het daar (helemaal) mee eens, dat is 3%punt meer dan vorig jaar. In vergelijking met gemeenten van vergelijkbare grootte is het 1%punt minder. Landelijk vindt gemiddeld 88% van de cliënten dat ze serieus genomen worden. Dit is 3%punt meer dan in Nijmegen. De hoogst scorende gemeente is Haarlem (94%). De laagst scorende gemeente is Opmeer (78%).

De medewerker nam me serieus Nijmegen (2017)

30

52

12

4 2

Nijmegen (2018)

32

51

10

4 3

Nijmegen (2019)

37

48

9

4 2

100.000 - 300.000 inw. (2019)

40

46

9

32

Nederland (2019)

41

47

8

22

90%

100%

0% Helemaal mee eens Figuur 14:

10%

20%

Mee eens

30% Neutraal

40%

50%

60%

Mee oneens

70%

80%

Helemaal mee oneens

De medewerker nam mij serieus (Bron: Cliëntervaringsonderzoeken Wmo 2017, 2018, 2019 en waarstaatjegemeente.nl)

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 4, bladzijde 18

In figuur 15 is te zien hoe invulling is gegeven aan het verplichte onderzoek naar aanleiding van een Wmo-hulpvraag van een inwoner (nieuwe aanvragen en herindicaties samen). Met name bij Wmo-klassiek meldingen heeft het onderzoek in 2020 vaker telefonisch (in plaats van thuis of op kantoor) plaats gevonden dan in 2019. Ook voor Wmo-nieuw meldingen is een afname te zien van het aantal meldingen dat thuis of op kantoor heeft plaats gevonden. Het aandeel meldingen dat via een schriftelijk onderzoek of telefonisch is afgedaan, is toegenomen.

Wmo-nieuw

Wmo-klassiek

Wijze van onderzoek (nieuwe aanmeldingen en herindicaties) 2019 1%

2020

2019 2%

2020

Figuur 15:

20%

30%

35%

18%

40% 10%

23%

9%

66%

7% 0%

67%

5%

23%

5%

45%

5%

49%

40%

50%

60%

70%

80%

Niet van toepassing (aanmelding geannuleerd)

Onderzoek aan huis of op kantoor

Schriftelijk onderzoek

Telefonisch onderzoek

90%

100%

Wijze van onderzoek bij nieuwe aanmeldingen en herindicaties naar zorgvorm (Bron: Cijferrapportage Sterker januari tot en met augustus 2019, Sterker januari tot en met september 2020)

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 4, bladzijde 19

In figuren 16a en 16b is de wijze van onderzoek voor respectievelijk nieuwe aanmeldingen en herindicaties opgenomen. Bij de nieuwe aanmeldingen is te zien dat bij nieuwe Wmo-klassiek meldingen in 2019 meer dan de helft van de onderzoeken thuis of op kantoor plaatsvond. In 2020 is dat ongeveer een kwart. Voor nieuwe aanmeldingen voor Wmo-nieuw geldt dat in 2019 bijna drie kwart thuis of op kantoor werd onderzocht, terwijl dat in 2020 de helft is. Bij herindicaties is de afname van het aantal onderzoeken dat thuis of op kantoor plaatsvindt nog sterker.

Wmo-nieuw

Wmo-klassiek

Wijze van onderzoek (nieuwe aanmeldingen) 2019 1%

2020

2019 2%

2020

Figuur 16a:

20%

30%

34%

8%

50%

10%

40%

20%

6%

71%

8%

0%

63%

5%

26%

5%

42%

6%

51%

50%

60%

70%

80%

Niet van toepassing (aanmelding geannuleerd)

Onderzoek aan huis of op kantoor

Schriftelijk onderzoek

Telefonisch onderzoek

90%

100%

Wijze van onderzoek bij nieuwe aanmeldingen naar zorgvorm (Bron: Cijferrapportage Sterker januari tot en met augustus 2019, Sterker januari tot en met september 2020)

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 4, bladzijde 20

Wmo-nieuw

Wmo-klassiek

Wijze van onderzoek (herindicaties) 2019 1%

2020 3%

12%

Figuur 16b:

20%

36%

31%

28%

10%

30%

26%

13%

60%

5%

0%

80%

4%

2019 2%

2020

57%

2%

40%

40%

50%

60%

70%

80%

Niet van toepassing (aanmelding geannuleerd)

Onderzoek aan huis of op kantoor

Schriftelijk onderzoek

Telefonisch onderzoek

90%

100%

Wijze van onderzoek bij herindicaties naar zorgvorm (Bron: Cijferrapportage Sterker januari tot en met augustus 2019, Sterker januari tot en met september 2020)

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 4, bladzijde 21

AFSLUITING EN NAZORG De volgende cijfers rond de afsluiting en nazorg van een melding zijn achtereenvolgens weergegeven: •

Figuur 17: Ondersteuning vanuit het Sociaal Wijkteam

•

Figuur 18a: Situatie bij afsluiting dossier (Wmo-klassiek)

•

Figuur 18b: Situatie bij afsluiting dossier (Wmo-nieuw)

In figuur 17 is aangegeven of en zo ja, in welke fase vanuit het Sociaal Wijkteam ondersteuning is gegeven aan de cliënt. Te zien is dat ten opzichte van 2019 er relatief minder vaak ondersteuning heeft plaats gevonden vanuit het wijkteam (Wmo-klassiek: van 23% naar 18%; Wmo-nieuw: van 14% naar 11%). Daarnaast is te zien dat er relatief vaker aanmeldingen geannuleerd zijn (Wmoklassiek: van 1% naar 6%; Wmo-nieuw: van 2% naar 7%).

Wmo-nieuw

Wmo-klassiek

Ondersteuning vanuit het Sociaal Wijkteam 2019 (n=3.041)

8% 1%5%

2020 (n=3.899)

5%1%5%

2019 (n=2.209)

14%

2020 (n=2.196)

11% 0%

1%

84%

6%

83%

20%

7%

75%

4% 3% 10%

2%

75%

5% 4%

30%

40%

50%

60%

70%

80%

90%

100%

Ja, alleen gedurende onderzoeksfase Ja, na afloop van onderzoeksfase (kort: <3 mnd en <25 uur) Ja, na afloop van onderzoeksfase (lang: >3 mnd en >25 uur) Nee, alleen onderzoek en toeleiding Aanmelding geannuleerd Figuur 17:

Ondersteuning vanuit het Sociaal Wijkteam naar zorgvorm (Bron: Cijferrapportage Sterker januari tot en met augustus 2019, Sterker januari tot en met september 2020)

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 4, bladzijde 22

Figuren 18a en 18b laten zien wat de situatie was op het moment dat het dossier van de cliënt voor de melding werd afgesloten. Net als in 2019 kregen cliënten in 2020 in de meeste gevallen een maatwerkvoorziening. Bij Wmo klassiek gaat het om 78% van de cliënten (2019 79%), bij Wmo nieuw om 63% (2019 65%).

Situatie bij afsluiting dossier (Wmo-klassiek) 7% 9%

Aanmelding geannuleerd

14% 14%

Eigen kracht/ netwerk Opschaling: veiligheidshuis, regieteam

0% 0%

Toeleiding: drangtraject

0% 0%

Toeleiding: individuele voorziening Jeugdwet

0% 0% 79% 78%

Toeleiding: maatwerkvoorziening Wmo Verwijzing: algemene /wijkgerichte voorziening

2% 3%

Verwijzing: AMW

0% 0%

Verwijzing: ondersteunende begeleiding (pilot Hatert en Oost)

0% 0% 4% 7%

Verwijzing: overige (wettelijke) regelingen

0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% 2019 Figuur 18a:

2020

Situatie bij afsluiting dossier (Wmo-klassiek) (Bron: Cijferrapportage Sterker januari tot en met augustus 2019, Sterker januari tot en met september 2020)

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 4, bladzijde 23

Situatie bij afsluiting dossier Wmo-nieuw 8% 8%

Aanmelding geannuleerd

15% 11%

Eigen kracht/ netwerk Opschaling: veiligheidshuis, regieteam

2% 1%

Toeleiding: drangtraject

0% 0%

Toeleiding: individuele voorziening Jeugdwet

2% 2% 63% 65%

Toeleiding: maatwerkvoorziening Wmo Verwijzing: algemene /wijkgerichte voorziening

8% 7%

Verwijzing: AMW

5% 6%

Verwijzing: ondersteunende begeleiding (pilot Hatert en Oost)

1% 1% 7% 7%

Verwijzing: overige (wettelijke) regelingen

0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% 2019 Figuur 18b:

2020

Situatie bij afsluiting dossier (Wmo-nieuw) (Bron: Cijferrapportage Sterker januari tot en met augustus 2019, Sterker januari tot en met september 2020)

Toelichting op rubrieken: •

De percentages tellen op tot boven de 100%, omdat er meerdere situaties op een casus van toepassing kunnen zijn.

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 4, bladzijde 24

WMO MAATWERKVOORZIENINGEN

De volgende cijfers rond de afgegeven maatwerkvoorzieningen zijn weergegeven: •

Tabel 3: Cliënten met een Wmo-maatwerkvoorziening per 10.000 inwoners

•

Tabel 4: Cliënten met een Wmo-maatwerkvoorziening in Nijmegen

•

Figuur 19: Stand indicatiebesluiten naar zorgvorm (per kwartaal)

•

Tabel 5: Combinaties zorgsoorten Wmo

•

Figuur 20: Lengte indicaties per voorziening (in aantal maanden)

•

Tabel 6: Reden einde voorziening huishoudelijke hulp

In tabel 3 is te zien hoeveel inwoners per 10.000 inwoners een maatwerkvoorziening Wmo hadden. Hierbij is een vergelijking gemaakt tussen Nijmegen en de groep gemeenten met 100.000 – 300.000 inwoners (in de tabel aangeduid met verg. gem (gemeenten van vergelijkbare grootte)). Het totaal aantal Wmo maatwerkvoorzieningen is in Nijmegen hoger dan in gemeenten van vergelijkbare grootte. Dit wordt veroorzaakt door het hogere aantal maatwerkvoorzieningen bij Hulp bij het huishouden en Verblijf; bij Hulpmiddelen en diensten is het aantal maatwerkvoorzieningen in Nijmegen juist lager dan in gemeenten van vergelijkbare grootte. In tabel 3 en 4 is te zien dat er in Nijmegen in de loop der jaren sprake is van een lichte toename van cliënten met Wmo-voorzieningen. In gemeenten van vergelijkbare grootte is een sterkere toename te zien. Kijkend naar afzonderlijke voorzieningen, is de toename met name te zien is bij de voorzieningen Hulp bij het huishouden en Hulpmiddelen en diensten. In de gemeenten van vergelijkbare grootte is daarnaast een toename te zien bij Ondersteuning Thuis.

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 4, bladzijde 25

Tabel 3:

Cliënten met een Wmo-maatwerkvoorziening per 10.000 inwoners (Bron: Waarstaatjegemeente.nl) Voorzieningen WMO

Ondersteuning thuis

Hulp bij het

(totaal)

Verblijf en opvang

Hulpmiddelen en

huishouden

diensten

Nijmegen

Verg. gem

Nijmegen

Verg. gem

Nijmegen

Verg. gem

Nijmegen

Verg. gem

Nijmegen

Verg. gem

eerste halfjaar 2016

65

57

19

14

26

22

10

5

28

34

tweede halfjaar 2016

66

59

19

15

26

21

10

5

30

37

eerste halfjaar 2017

66

61

19

16

26

20

10

6

30

40

tweede halfjaar 2017

66

62

18

16

25

20

10

6

31

39

eerste halfjaar 2018

66

64

18

17

25

21

10

6

30

40

tweede halfjaar 2018

66

65

18

18

26

22

10

6

31

41

eerste halfjaar 2019

68

65

18

18

27

22

10

6

32

40

tweede halfjaar 2019

69

66

19

19

29

23

10

6

33

40

Tabel 4:

Cliënten met een Wmo-maatwerkvoorziening in Nijmegen (Bron: Waarstaatjegemeente.nl) 2016

2017

2018

2019

1e halfjaar

2e halfjaar

1e halfjaar

2e halfjaar

1e halfjaar

2e halfjaar

1e halfjaar

2e halfjaar

Voorzieningen WMO (totaal)

11.095

11.350

11.470

11.475

11.535

11.690

11.950

12.270

Ondersteuning thuis

3.215

3.300

3.245

3.210

3.230

3.220

3.205

3.270

Hulp bij het huishouden

4.445

4.465

4.515

4.345

4.470

4.545

4.755

5.040

Verblijf en opvang

1.740

1.760

1.795

1.780

1.840

1.805

1.825

1.815

Hulpmiddelen en diensten

4.860

5.090

5.220

5.320

5.285

5.450

5.625

5.765

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 4, bladzijde 26

In figuur 19 is het verloop van het aantal indicatiebesluiten weergegeven. Over het totaal is er een daling van 9% te zien van kwartaal 1 van 2017 naar kwartaal 2 van 2017. Dit wordt voornamelijk verklaard door een sterke daling (32%) van het aantal afgegeven indicaties voor huishoudelijke hulp. Vanaf kwartaal 2 van 2017 stijgt het aantal indicatiebesluiten van 21.171 naar 23.835 in kwartaal 3 van 2020. Dat is een stijging van 12%. De stijging van kwartaal 2 van 2017 naar kwartaal 3 van 2019 is te zien voor alle voorzieningen. In 2020 is met name in kwartaal 2 een toename (van 4,0% ten opzichte van kwartaal 1) te zien van het aantal indicatiebesluiten, daarna is in kwartaal 3 weer een lichte afname (van 3,8% ten opzichte van kwartaal 2) te zien van het aantal indicatiebesluiten.

Indicatiebesluiten naar zorgvorm 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 0

2017 K1 2017 K2 2017 K3 2017 K4 2018 K1 2018 K2 2018 K3 2018 K4 2019 K1 2019 K2 2019 K3 2019 K4 2020 K1 2020 K2 2020 K3

WMO Huishoudelijke hulp

6.996

4.825

4.841

4.923

5.040

4.947

5.510

4.967

5.077

5.206

5.234

5.235

5.349

5.248

5.357

WMO Hulpmiddelen

9.987

9.933

9.871

9.929

9.964

10.010

10.087

10.311

10.464

10.564

10.677

10.269

10.466

11.458

10.503

WMO Ondersteuning

4.432

4.483

4.413

4.415

4.563

4.774

4.705

4.707

4.821

5.072

4.833

4.854

4.924

4.924

4.766

WMO Verblijf

2.406

2.476

2.454

2.415

2.348

2.321

2.302

2.234

2.296

2.390

2.338

2.254

3.092

3.144

3.209

Eindtotaal

23.821

21.717

21.579

21.682

21.915

22.052

22.604

22.219

22.658

23.232

23.082

22.612

23.831

24.774

23.835

WMO Huishoudelijke hulp Figuur 19:

WMO Hulpmiddelen

WMO Ondersteuning

WMO Verblijf

Eindtotaal

Stand indicatiebesluiten naar zorgvorm, per kwartaal (Bron: Cijfers afkomstig uit registratiesysteem van de gemeente Nijmegen)

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 4, bladzijde 27

Cliënten kunnen meerdere Wmo-voorzieningen (zorgsoorten) tegelijk ontvangen. In tabel 5 is weergegeven in hoeverre cliënten slechts één zorgsoort dan wel een combinatie van verschillende zorgsoorten ontvangen. De meeste cliënten ontvangen één zorgsoort (73% in juli 2020). De meest voorkomende combinatie van zorgsoorten is die van Huishoudelijke hulp en Hulpmiddelen (19% in juli 2020). Er is ten opzichte van voorgaande jaren geen trend te zien in de verschillende combinaties. Combinaties zorgsoorten Wmo (Bron: Cijfers afkomstig uit registratiesysteem van de gemeente Nijmegen) 6

Tabel 5: Aantal zorg

Combinaties van

soorten

zorgsoorten

januari 2018

1

WMO Huishoudelijke hulp

1893

20%

1889

20%

1889

20%

1973

20%

2036

20%

2092

21%

WMO Hulpmiddelen

2853

31%

2940

32%

3053

32%

3085

32%

3156

31%

3045

30%

WMO Ondersteuning

2120

23%

2096

22%

2103

22%

2127

22%

2133

21%

2170

22%

1643

18%

1644

18%

1679

18%

1778

18%

1879

19%

1921

19%

317

3%

319

3%

333

4%

369

4%

364

4%

379

4%

126

1%

125

1%

112

1%

126

1%

138

1%

134

1%

304

3%

313

3%

323

3%

330

3%

318

3%

329

3%

9256

100%

9326

100%

9492

100%

9788

100%

10024

100%

10070

100%

2

WMO Huishoudelijke hulp en WMO Hulpmiddelen WMO Huishoudelijke hulp en WMO Ondersteuning WMO Hulpmiddelen en WMO Ondersteuning

3

Indicaties in alle drie de zorgsoorten

Totaal cliënten

6

juli 2018

januari 2019

juli 2019

januari 2020

juli 2020

De cijfers van januari 2018 tot juli 2019 wijken mogelijk licht af ten opzichte van de gepresenteerde cijfers in het bijlagenboek Toegang tot de Wmo van december 2019. In 2020 hebben correcties in de registratie plaatsgevonden, onder andere door het sluiten van onterecht openstaande indicaties en door nieuwe aanbestedingen.

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 4, bladzijde 28

In figuur 20 is aangegeven wat de lengte van de afgegeven beschikkingen is geweest in de jaren 2017, 2018, 2019 en 2020. Deze cijfers zijn uitgesplitst per zorgvorm. Zo is bij huishoudelijke hulp te zien dat er vanaf 2017 tot en met 2020 relatief meer indicaties met een looptijd van langer dan 2 jaar zijn afgegeven: in 2017 had 27% van de afgegeven indicaties een looptijd van langer dan 2 jaar, in 2018 was dat 28% van de afgegeven indicaties, in 2019 is dat 34% en in 2020 49% van de afgegeven indicaties.

Lengte indicaties per voorziening (in aantal maanden) 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% <= 3

3-6

6-12

12-24

>24

<= 3

3-6

WMO Huishoudelijke hulp

6-12

12-24

>24

geen eindda <= 3 tum

3-6

WMO Hulpmiddelen

6-12

12-24

>24

geen eindda <= 3 tum

WMO Ondersteuning

3-6

6-12

geen 12-24 eindda tum

WMO Verblijf

2017

14%

13%

20%

26%

27%

6%

6%

8%

14%

16%

50%

9%

19%

54%

16%

1%

38%

41%

21%

0%

0%

2018

16%

19%

18%

19%

28%

4%

5%

10%

16%

7%

58%

13%

20%

50%

14%

2%

31%

33%

35%

0%

0%

2019

16%

18%

22%

10%

34%

5%

6%

12%

8%

0%

69%

14%

23%

43%

15%

3%

3%

36%

22%

41%

0%

0%

2020

14%

13%

15%

9%

49%

5%

6%

3%

1%

0%

86%

9%

14%

44%

28%

3%

2%

30%

17%

53%

0%

0%

2017 Figuur 20:

2018

2019

2020

Lengte indicaties per zorgsoort (Bron: Cijfers afkomstig uit registratiesysteem van de gemeente Nijmegen) 7

Toelichting: Het jaartal staat voor het jaar waarin de beschikking is afgegeven (de startdatum zorg). Het percentage betreft het percentage van het totaal aantal afgegeven beschikkingen van dat jaar. Als voorbeeld: In 2017 is 14% van de huishoudelijke hulp indicaties voor minder dan drie maanden afgegeven.

7

De cijfers van januari 2017 tot juli 2019 wijken mogelijk af ten opzichte van het bijlagenboek van 2019. In 2020 hebben correcties in de registratie plaatsgevonden, onder andere door het sluiten van onterecht openstaande indicaties en door nieuwe aanbestedingen.

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 4, bladzijde 29

Tabel 6 betreft een tabel met gegevens die in 2019 niet gepresenteerd is. Wij schreven toen dat het niet (goed) mogelijk was (betrouwbaar) inzicht te krijgen in de reden van beëindiging van een indicatie. De raad besloot met het vaststellen van het raadsvoorstel naar aanleiding van het rekenkamerrapport Toegang tot de Wmo dat hij deze gegevens voortaan in de voortgangsinformatie wil ontvangen. Navraag in het kader van dit nazorgonderzoek leverde op dat de registratie op dit punt nog niet is aangepast. Net als vorig jaar zijn ook nu alleen voor de Wmo-voorziening Huishoudelijke hulp cijfers over de reden van de einde van de indicatie beschikbaar. Deze zijn opgenomen in tabel 6. De meest geregistreerde reden voor het einde van de voorziening huishoudelijke hulp is ‘einde indicatie’ (2019: 84%, 2020: 93%) 8. De belangrijkste geregistreerde redenen daarna zijn het overlijden van de cliënt (2019: 5% en 2020: 2%) en het stopzetten van de voorziening door de cliënt zelf (2019 en 2020: 2%). Tabel 6:

Reden einde indicatie bij voorziening huishoudelijke hulp (Bron: Cijfers afkomstig uit registratiesysteem van de gemeente Nijmegen) 2019

Einde indicatie

2020

13.765

84%

12.028

93%

Overlijden

879

5%

286

2%

Levering is eenzijdig door cliënt beëindigd

398

2%

255

2%

Voortzetting in Wet langdurige zorg

298

2%

51

0%

Wijzigen aanbieder ovv klant

253

2%

6

0%

Wijziging omstandigheden, alg.

277

2%

0

0%

Overige redenen

552

2%

296

1%

Toelichting: Antwoordcategorieën met minder dan 2% zijn samengevoegd tot ‘overige redenen’. Dit betreft de volgende antwoordcategorieën: Klant wil zorg nu (nog) niet, Levering is eenzijdig door aanbieder beëindigd, Levering is in overeenstemming voortijdig beëindigd, Levering is tijdelijk beëindigd, Levering is volgens plan beëindigd, Verhuizing buiten gemeente, Voortzetting in ZVW en Voortzetting ondersteuning in soc. basisondersteuning

8

Reden ‘einde indicatie’ betekent niet dat daarmee de voorziening voor de cliënt niet meer nodig is of beëindigd wordt. In de meeste gevallen wordt een herindicatie aangevraagd en de voorziening opnieuw verstrekt voor een jaar of langer.

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 4, bladzijde 30

BIJLAGE 5: BESCHIKBAARHEID, VINDBAARHEID EN DUIDELIJKHEID INFORMATIE OP GEMEENTELIJKE WEBSITE In deze bijlage is uitgewerkt wat de beschikbaarheid, vindbaarheid en duidelijkheid van informatie met betrekking tot de toegang tot de Wmo op www.nijmegen.nl is.

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek toegang tot de Wmo 2020

BESCHIKBAARHEID, VINDBAARHEID EN DUIDELIJKHEID INFORMATIE OP GEMEENTELIJKE WEBSITE Een van de aanbevelingen uit het rekenkamerrapport Toegang tot de Wmo was de informatie op de gemeentelijke website te verbeteren. Met het vaststellen van het initiatiefraadsvoorstel Rekenkamerrapport Toegang tot de Wmo op 4 maart 2020, heeft de raad deze aanbeveling overgenomen. In de toelichting op de beslispunten stond hierover: ‘De klankbordgroep vindt het vanuit het door de Rekenkamer genoemde cliëntperspectief belangrijk dat het college toeziet op het verbeteren en toegankelijk maken van de informatie en communicatie. Dat geldt voor zowel de gemeentelijke website, als voor de website van de Sociaal Wijkteams (en de brede basisteams) en brieven en folders die cliënten ontvangen’.

Ook in de Gespreksronde waarin het rekenkamerrapport werd behandeld, is vanuit de raad het belang van goede informatie op de website onderstreept. Daarbij werd aangegeven niet te wachten tot de Brede Basis Teams in 2022 van start gaan: ‘die website wordt dagelijks geraadpleegd, dus ik ben wel benieuwd wat er nu gebeurt om die informatievoorziening te verbeteren’. De portefeuillehouder was het

daarmee eens: ‘Over de website, dat is inderdaad iets waar we niet mee moeten wachten tot we gaan evalueren. We zijn er nu ook al naar aan het kijken. Dus als u daar een motie over indient, dan zal ook dat mijn antwoord zijn. Ik zal ook in de informatiebrief die we dus geven met de rapportage naar de aanbevelingen de stand van zaken daarover verwoorden. Dus dat hoort u dan terug hoe ver we daarmee zijn. Want het maakt inderdaad niet uit op welk moment je zorg nodig hebt. Dat moet eigenlijk op elk moment heel duidelijk en makkelijk te vinden zijn op de website. Dat ben ik helemaal met u eens’.

In de door de wethouder tijdens de Gespreksronde aangekondigde informatiebrief 1 schreef het college over de website: ‘De vindbaarheid van de brede basisteams is ook onderdeel van de opdrachtverlening brede basisteams (goede website, digitale zoekfunctie etc.). (…). De online vindbaarheid wordt onderzocht door gemeente en door Sterker’.

In het kader van dit nazorgonderzoek hebben wij onderzocht welke informatie die van belang is voor de toegang tot de Wmo nu op de gemeentelijke website te vinden is en in hoeverre sprake is van een verbetering ten opzichte van vorig jaar. Dit hebben wij gedaan door: •

de website in zijn algemeenheid na te lopen op het voorkomen van informatie die van belang is voor de toegang tot de Wmo;

•

op twee momenten ( 12 juni en 29 september 2020) te zoeken naar informatie aan de hand van een aantal zoektermen;

•

de volledigheid en duidelijkheid van de gevonden informatie te beoordelen. Uitgangspunt daarbij zijn de volgende algemene normen voor behoorlijk overheidshandelen die wij ook hanteerden in het rapport Toegang tot de Wmo 2019:

1

•

het is voor de cliënt duidelijk waar hij zich moet melden met een hulpvraag;

•

na aanmelding is voor de cliënt helder wat er gaat gebeuren.

Brief Voortgang aanbevelingen rekenkamerrapport Toegang tot de Wmo, dd. 31 maart 2020. Deze brief is opgenomen op de webpagina betreffende het rekenkameronderzoek Toegang tot de Wmo.

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 5, bladzijde 1

Algemeen Bekeken vanuit de toegang tot de Wmo zijn er drie webpagina’s met (verwijzingen naar) informatie. Het betreft de pagina’s Diensten, Zorg, hulp en advies en Hulp, zorg of hulpmiddelen. Pagina Diensten Op de home-page van www.nijmegen.nl is Diensten één van de centrale ingangen (naast Nieuws, Over de gemeente, Contact en Into Nijmegen).

Op de home-page staat een selectie van diensten door de gemeente Nijmegen. De diensten die hier staan en de volgorde waarin ze daar staan, wordt dagelijks aangepast op basis van de bezoekcijfers. Op de momenten dat wij de website hebben doorzocht met zoektermen, hebben we ook gekeken of er een tegel voor zorg en hulp was opgenomen. Op 12 juni 2020 was dat het geval; toen was een tegel (link) opgenomen naar de webpagina Zorg, hulp en advies.

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 5, bladzijde 2

Op 29 september 2020 ontbrak deze tegel in het overzicht op de home-page. Op de pagina ‘alle diensten’ staan 39 tegels (links), waarvan Zorg, hulp en advies toen de 29e was. Pagina Zorg, hulp en advies https://www.nijmegen.nl/diensten/zorg-hulp-en-advies/ Via Diensten op de home-page of de pagina Alle Diensten komt de bezoeker op de pagina Zorg, hulp en advies. Dit betreft een pagina waarop 14 tegels (links) zijn opgenomen naar zaken die te maken hebben met zorg en hulp. Ter illustratie het eerste deel van de webpagina Zorg, hulp en advies:

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 5, bladzijde 3

Pagina Hulp, zorg of hulpmiddelen: https://www.nijmegen.nl/diensten/zorg-hulp-en-advies/hulp-zorg-of-hulpmiddelen/ De informatie die van belang is voor de toegang tot de Wmo is bij elkaar gebracht op de webpagina Hulp, zorg of hulpmiddelen. De bezoeker komt in twee of drie stappen op deze pagina, namelijk via de pagina Zorg, hulp en advies, die op zijn beurt bereikt wordt via Diensten vanaf de homepage, danwel de pagina alle diensten (zie de toelichting op deze pagina’s hiervoor). Ten opzichte van ons onderzoek in 2019 is de pagina Hulp, zorg of hulpmiddelen niet aangepast. Hierna hebben wij deze webpagina aan de hand van screenshots gepresenteerd en voorzien van een toelichting.

De knop ‘contact opnemen’ leidt naar de website van Sterker (Sociaal Wijkteam Nijmegen). Ten opzichte van 2019 is de informatie op de website van Sterker uitgebreid. Er worden voorbeelden genoemd van zaken waarbij het sociaal wijkteam kan helpen, hoe het doen van een aanvraag werkt en wat de taakverdeling is tussen Sterker en de gemeente Nijmegen. Bij de genoemde voorbeelden is Wmo een van de categorieën. Daarbij wordt niet toegelicht wat dit inhoudt; bijvoorbeeld aan de hand van (veel voorkomende) hulpvragen die vallen binnen de Wmo, zoals huishoudelijke hulp of hulpmiddelen zoals een rolstoel. Op de website van Sterker is ook de folder opgenomen die cliënten in principe ontvangen bij de uitnodiging voor hun keukentafelgesprek. Die is echter niet eenvoudig te vinden (ook niet via de link naar de folder op de webpagina met informatie over het Sociaal Wijkteam Nijmegen).

Onder ‘Wat u moet weten’ op de pagina Hulp, zorg of hulpmiddelen is het volgende opgenomen: •

Probeer eerst een oplossing te vinden met mensen in uw omgeving

•

Een medewerker van het Sociaal Wijkteam kan ook met u meedenken over praktische oplossingen of als u zich eenzaam voelt

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 5, bladzijde 4

De link Sociaal Wijkteam op deze pagina leidt weer naar de website van Sterker (Sociaal Wijkteam Nijmegen). Onder ‘Zo werkt het’ op de pagina Hulp, zorg of hulpmiddelen is uitgelegd wie waar terecht kan met een hulpvraag:

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 5, bladzijde 5

Volledigheid informatie Op de pagina’s ‘ (alle) Diensten’ en ‘Zorg, hulp en advies’ staat geen informatie. De pagina (alle) Diensten verwijst naar de pagina Zorg, hulp en advies en de pagina Zorg, hulp en advies op zijn beurt verwijst naar de pagina Hulp, zorg of hulpmiddelen. Hiervoor is aangegeven welke informatie op de webpagina Hulp, zorg of hulpmiddelen te vinden is. Het ontbreekt aan belangrijke informatie op deze pagina, zoals: •

Een algemene toelichting op de Wmo, Sociaal Wijkteams en de Stips;

•

Een overzicht van (veel gestelde) hulpvragen en voorzieningen;

•

Hoe en waar een hulpvraag gemeld kan worden;

•

Hoe het proces verloopt nadat een hulpvraag is gemeld;

•

Hoe er om wordt gegaan met de privacy van een cliënt;

•

Hoe een cliënt zich kan voorbereiden op een keukentafelgesprek;

•

Dat de mantelzorger van de cliënt bij het keukentafelgesprek aanwezig mag zijn;

•

Dat een cliënt gebruik kan maken van een onafhankelijke cliëntondersteuner;

•

Dat een cliënt het recht heeft op het indienen van een persoonlijk plan;

•

Dat een cliënt een verslag krijgt van het keukentafelgesprek;

•

Wat een cliënt kan doen als hij/zij ontevreden is of klachten heeft;

•

Wat een cliënt kan doen als hij/zij het niet eens is met een genomen beslissing.

Een deel van deze informatie is overigens wel opgenomen in de informatiefolder van Sterker en op de website van Sterker. Die informatiefolder wordt echter niet altijd aan cliënten toegestuurd en op de website van Sterker is die folder niet eenvoudig te vinden.

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 5, bladzijde 6

Zoekresultaten In onderstaande tabel hebben wij aangegeven met welke termen wij op www.nijmegen.nl gezocht hebben en welke resultaten dat opleverde. Geen van de zoektermen leidt naar een pagina met specifieke informatie. In onderstaande tabel, hebben wij (indien aan de orde) aangegeven het hoeveelste zoekresultaat de pagina Hulp, zorg of hulpmiddelen is. Daarnaast hebben wij steeds aangegeven welke andere resultaten de zoekterm oplevert. Een aantal zoektermen levert geen (relevante) zoekresultaten op.

ZOEKTERM

ZOEKRESULTATEN OP WWW.NIJMEGEN.NL

Swt

Geen zoekresultaat naar pagina met uitleg; zoekresultaten leiden naar pagina’s waarop swt genoemd wordt. Eerste pagina zoekresultaten:

Sociaal Wijkteam

•

Wijzigingsformulier Wmo

•

Wijzigen voorziening Wmo

•

Wijkaanpakprogramma Brakkenstein

•

Wijkaanpakprogramma Lent verbindt

Geen zoekresultaat naar pagina met uitleg; zoekresultaten leiden naar pagina’s waarop swt genoemd wordt. Eerste pagina zoekresultaten:

Stip

•

Hulp, zorg of hulpmiddelen

•

Wijzigen voorziening Wmo

•

Beschermd wonen

•

Sociaal raadslieden voor juridische hulp

Geen zoekresultaat naar pagina met uitleg; zoekresultaten leiden naar pagina’s waarop Stip genoemd wordt. Eerste pagina zoekresultaten:

Wmo

•

Aangepaste dienstverlening

•

Hulp, zorg of hulmiddelen

•

Wijzigen voorziening Wmo

•

Vergoeding voor school, sport en hobby’s voor uw kind

•

Presentatie ASW tijdens bewonersavond 2 september 2019

Geen zoekresultaat naar pagina met uitleg; zoekresultaten leiden naar pagina’s waarop Wmo genoemd wordt. Eerste pagina zoekresultaten:

Keukentafelgesprek

•

Wijzigingsformulier Wmo

•

Wijzigen voorziening Wmo

•

Toegang tot de Wmo (rekenkamerrapport)

•

Wethouder Grete Visser (D66)

•

Hulp, zorg of hulpmiddelen

1e zoekresultaat: Hulp, zorg of hulpmiddelen. Overige zoekresultaten op de eerste pagina: •

Wijkaanpakprogramma Oosterhout 160603

•

Wijkaanpakprogramma Tolhuis 160603

•

Wijkaanpakprogramma Wolfskuil 150313

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 5, bladzijde 7

ZOEKTERM

ZOEKRESULTATEN OP WWW.NIJMEGEN.NL

Hulp

1e zoekresultaat: Hulp, zorg of hulpmiddelen. Overige zoekresultaten op de eerste pagina:

Huishouden

•

Hulp bij geldzorgen

•

Zorg, hulp en advies

•

Extra hulp bij het huishouden

•

Financiële hulp voor ondernemers (Tozo)

3e zoekresultaat: Hulp, zorg of hulpmiddelen. Overige zoekresultaten op de eerste pagina:

Rolstoel

•

Extra hulp bij het huishouden

•

Zorg, hulp en advies

•

Wijzigen voorziening Wmo

•

Wijzigingsformulier Wmo

2e zoekresultaat: Hulp, zorg of hulpmiddelen. Overige zoekresultaten op de eerste pagina:

Dagbesteding

•

Gehandicaptenparkeerkaart

•

Wijzigen voorziening Wmo

•

Parkeergarages

•

Informatiekraam melden of vergunningaanvragen

3e zoekresultaat: Hulp, zorg of hulpmiddelen. Overige zoekresultaten op de eerste pagina:

Begeleiding

•

Zorg, hulp en advies.

•

Wijzigen voorziening Wmo

•

Diensten

•

Veelgestelde vragen Skaeve Huse

Geen relevante zoekresultaten op eerste pagina. De zoekresultaten zijn: •

Bestaand beleid adviesrapporten Wing 190412

•

Nieuw beleid ‘Ruimte voor ontmoeting’ stimuleert en faciliteert ontmoeten in wijken

Woningaanpassing

Mantelzorg

•

Proef met bijstand

•

Adviescommissies

•

Sportsubsidies

2e zoekresultaat: Hulp, zorg of hulpmiddelen. Overige zoekresultaten: •

Wijzigen voorziening Wmo

•

Blijverslening

4e zoekresultaat: Hulp, zorg of hulpmiddelen. Overige zoekresultaten op de eerste pagina: •

Zorg, hulp en advies

•

Mantelzorgurgentieverklaring

•

Wethouder Grete Visser (D66)

•

Verzoek mantelzorgcompliment

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 5, bladzijde 8

ZOEKTERM

ZOEKRESULTATEN OP WWW.NIJMEGEN.NL

Cliëntondersteuning

Geen zoekresultaten.

Klantondersteuning

Geen zoekresultaten.

Ondersteuning

Pgb

Geen relevante zoekresultaten op eerste pagina. De zoekresultaten zijn: •

Ondersteunende activiteiten voor ondernemers

•

Hulp en advies voor sportverenigingen

•

Bedrijf starten

•

Wijzigen voorziening Wmo

•

Subsidie voor vrijwilligersorganisaties

3e zoekresultaat: Hulp, zorg of hulpmiddelen. Overige zoekresultaten op de eerste pagina: •

Wijzigen voorziening Wmo

•

Zorg, hulp en advies

•

Wijzigingsformulier Wmo

•

Parkeervergunning mantelzorger

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek Toegang tot de Wmo 2020

Bijlage 5, bladzijde 9

BIJLAGE 6: INITIATIEF RAADSVOORSTEL REKENKAMERRAPPORT ‘TOEGANG TOT DE WMO’ In deze bijlage is het initiatief raadsvoorstel rekenkamerrapport ‘Toegang tot de Wmo’ opgenomen. De gemeenteraad heeft dit raadsvoorstel (samen met het rekenkamerrapport) besproken in de Gespreksronde van de Politieke Avond op 12 februari 2020. Het woordelijk verslag daarvan staat op de webpagina betreffende dit onderzoek. Op 4 maart 2020 heeft de gemeenteraad conform het initiatiefraadsvoorstel besloten.

Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen: Nazorgonderzoek toegang tot de Wmo 2020

Raadsvoorstel

Openbaar

Onderwerp Initiatiefraadsvoorstel Rekenkamerrapport 'Toegang tot de Wmo' Opsteller Programma Portefeuillehouder

Renée Waumans Bestuur en Middelen H. Bruls

Behandeldatum Status

4 maart 2020 Openbaar

Samenvatting Op 16 december 2019 heeft de Rekenkamer het rapport “Toegang tot de Wmo, Rekenkameronderzoek vanuit cliëntperspectief ” openbaar gemaakt. Onderzocht is de vraag: ‘Hoe is de toegang tot ondersteuning vanuit de Wmo in de gemeente Nijmegen geregeld, hoe wordt deze toegang door cliënten ervaren en in hoeverre voldoet de toegang aan de wettelijke en beleidsmatige uitgangspunten?’ Het rapport wordt afgesloten met conclusies en aanbevelingen voor de toekomst om de toegang tot Wmo voorzieningen vanuit cliëntperspectief effectiever en efficiënter te maken. In dit voorstel wordt beschreven op welke wijze we uitvoering willen geven aan de aanbevelingen van de Rekenkamer.

Voorstel 1. De conclusies uit het rapport ‘Toegang tot de Wmo, Rekenkameronderzoek vanuit cliëntperspectief’ te onderschrijven: a. De organisatie van de toegang tot Wmo-voorzieningen in Nijmegen is in opzet goed vormgegeven, maar is bij inwoners beperkt bekend. Ook lopen de Stips en de Sociaal Wijkteams bij de uitvoering van hun werk tegen hun grenzen aan, waardoor de toegang tot voorzieningen onder druk staat. b. Cliënten zijn tevreden over het contact met de Stips en Sociaal Wijkteams. In het proces rond hun (hulp)vraag doet zich echter een aantal knelpunten voor, waar zowel de cliënten met een (hulp)vraag al de (medewerkers van de) Stips en de Sociaal Wijkteams tegenaan lopen. c. Bij het sturen op het Wmo-proces heeft de gemeente onvoldoende aandacht voor het cliëntperspectief, waardoor onvoldoende geborgd is dat gelijke gevallen gelijk behandeld worden, en ook de rechtszekerheid van cliënten onvoldoende geborgd is. De aanbevelingen over te nemen en het college te verzoeken om de aanbevelingen uit het rapport als volgt op te pakken: 2.

Voorafgaand aan de besluitvorming over de vorming van een breed basisteam Volwassenen ontvangt de raad de beantwoording op de vragen onder aanbeveling 1 uit het Rekenkamerrapport.

3.

De sturing op de uitvoering van de toegang tot de Wmo te versterken conform de aanbevelingen 2 en 3 uit het rapport, zowel bij Bindkracht 10 en Sterker als in de

adsvoorstel Opgesteld door Renée Waumans, 20 20, r.waumans@nijmegen.nl

Initiatiefraadsvoorstel

Raadsvoorstel

gemeentelijke organisatie. De raad ontvangt hierover vooraf een plan van aanpak, voorzien van termijnen en wordt 2x per jaar geïnformeerd over de gezette stappen. Dit gebeurt bij voorkeur in aansluiting op de rapportagemomenten van de P&C cyclus. 4.

Het begrip cliëntperspectief als volgt te interpreteren: Maatwerk is aan de orde bij het in kaart brengen van de hulpvraag, het bepalen van de wijze waarop daarmee het beste kan worden omgegaan en het zo nodig leveren van de benodigde zorg. Rechtszekerheid is eveneens van belang en uit zich in voor de cliënt toegankelijke, duidelijke en controleerbare informatie en dat hier naar gehandeld wordt. In dat kader vragen wij het college om werk te maken van een beter toegankelijke en actuele informatievoorziening aan cliënten, zowel op de gemeentelijke site als bij de Sociaal Wijkteams (de brede basisteams) en de Stips, en de raad hierover te informeren.

5.

Het college te verzoeken de cliëntervaringsonderzoeken uit te breiden met kwalitatieve informatie, waarbij ook de cliënten zonder maatwerkvoorziening worden bevraagd en waarbij er aandacht is voor het langjarig volgen voor bepaalde groepen cliënten en de raad te informeren over deze onderzoeken.

Aanleiding In 2017 heeft de Rekenkamer het rapport ‘Sturen op zorg’ uitgebracht. In dat onderzoek bleek dat er nog veel ‘witte vlekken’ waren op het gebied van zorg en welzijn in Nijmegen. In overleg met een klankbordgroep uit de gemeenteraad is de Rekenkamer een verdiepend onderzoek gaan uitvoeren op dit gebied. Wmo is als onderwerp gekozen omdat het belang ervan groot is, er duizenden inwoners zijn die gebruik maken van voorzieningen op grond van de Wmo én de uitgaven voor dit gemeentelijke programma (Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg) bijna 25% van de totale gemeentelijke uitgaven betreffen. Toen het onderzoek zo goed als afgerond was, heeft het college van B&W een voorstel aan de raad gedaan over de ‘doorontwikkeling van de toegang en hulpverlening Wmo en jeugdhulp’. De Rekenkamer geeft aan rekening te hebben gehouden met dit voorstel bij het formuleren van de aanbevelingen. Klankbordgroep van raadsleden Gedurende de looptijd van dit onderzoek is er in de periode tussen maart 2019 en januari 2020 een viertal bijeenkomsten geweest met de klankbordgroep, bestaande uit raadsleden van alle fracties met uitzondering van de fracties van Gewoon Nijmegen en VoorNijmegen.NU. De leden van de klankbordgroep zijn ook als toehoorder aanwezig geweest tijdens de bijeenkomst met betrokkenen uit het veld op 25 oktober 2019.

Van alle bijeenkomsten is steeds aan alle fracties een verslag toegestuurd. Met de klankbordgroep heeft ook afstemming plaatsgevonden over de inhoud van dit raadsvoorstel, conform de vastgestelde werkwijze voor de raadsbehandeling van Rekenkamerrapporten (zie ook onder de paragraaf ‘vervolg’).

Initiatiefraadsvoorstel

Raadsvoorstel

Beoogde impact Met dit voorstel wordt beoogd de toegang tot Wmo voorzieningen vanuit cliëntperspectief effectiever en efficiënter te maken en om de lessen uit Rekenkameronderzoeken op een goede manier te borgen in toekomstig beleid en de uitvoering daarvan. Argumenten 1. De conclusies uit het rapport ‘Toegang tot de Wmo, Rekenkameronderzoek vanuit cliëntperspectief’ te onderschrijven: a. De organisatie van de toegang tot Wmo-voorzieningen in Nijmegen is in opzet goed vormgegeven, maar is bij inwoners beperkt bekend. Ook lopen de Stips en de Sociaal Wijkteams bij de uitvoering van hun werk tegen hun grenzen aan, waardoor de toegang tot voorzieningen onder druk staat. b. Cliënten zijn tevreden over het contact met de Stips en Sociaal Wijkteams. In het proces rond hun (hulp)vraag doet zich echter een aantal knelpunten voor, waar zowel de cliënten met een (hulp)vraag al de (medewerkers van de) Stips en de Sociaal Wijkteams tegenaan lopen. c. Bij het sturen op het Wmo-proces heeft de gemeente onvoldoende aandacht voor het cliëntperspectief, waardoor onvoldoende geborgd is dat gelijke gevallen gelijk behandeld worden, en ook de rechtszekerheid van cliënten onvoldoende geborgd is. De aanbevelingen over te nemen en het college te verzoeken om de aanbevelingen uit het rapport als volgt op te pakken: 2.

Voorafgaand aan de besluitvorming over de vorming van een breed basisteam Volwassenen ontvangt de raad van het college de beantwoording op de vragen onder aanbeveling 1 uit het Rekenkamerrapport. Om te komen tot een gedegen afweging over het voorstel om over te gaan tot een breed basisteam Volwassenen, is het voor de raad van belang om vooraf voldoende informatie ter beschikking te hebben. Dit wordt geborgd door een tijdige beantwoording door het college op de vragen die de Rekenkamer in haar rapport formuleert. Ten aanzien van het spoorboekje uit aanbeveling 1 is het voor de raad van belang te weten op welke momenten welke partijen betrokken worden en wat er dan van hen verwacht wordt. 3.

De sturing op de uitvoering van de Wmo te versterken conform de aanbevelingen 2 en 3 uit het rapport, zowel bij Bindkracht 10 en Sterker als in de gemeentelijke organisatie. De raad ontvangt hierover vooraf een plan van aanpak, voorzien van termijnen en wordt 2x per jaar geïnformeerd over de gezette stappen. Dit gebeurt bij voorkeur in aansluiting op de rapportagemomenten van de P&C cyclus. De uitvoering van de wettelijke taak rondom de toegang tot Wmo-voorzieningen is door de gemeente aan Sterker en Bindkracht10 overgedragen. De verantwoordelijkheid blijft echter bij de gemeente, die moet wel waargemaakt kunnen worden. De Rekenkamer doet hiertoe een aantal aanbevelingen die de raad graag ziet terugkomen in een plan van aanpak. Zo beveelt de Rekenkamer aan dat de gemeente structureel aandacht voor een aantal knelpunten heeft om

Initiatiefraadsvoorstel

Raadsvoorstel

de rechtszekerheid en gelijke behandeling van cliënten te kunnen waarborgen. Ook wordt een aantal relatief eenvoudige maatregelen voor de eigen organisatie genoemd om zowel de Stips als de Sociaal wijkteams te ontlasten. De raad vraagt het college om de aanlevering van de gevraagde voortgangsinformatie zoveel mogelijk qua samenhang en context te koppelen aan of samen te voegen met de voortgangsrapportages van Interventieplan 4 en/of de rapportagemomenten van de P&C cyclus. In het verlengde van aanbeveling 2b wordt het college verzocht om informatie aan de raad te verstrekken over de reden van het stopzetten van een indicatie. Bij deze aanbeveling wordt ook gevraagd om de relevante informatie uit de registratie van de Stips mee te nemen in de rapportages (gelijksoortig zoals opgenomen in bijlage 6 van het bijlagenboek van het Rekenkamerrapport). Op die manier worden trends en ontwikkelingen zichtbaar en kan de sturing beter vorm krijgen. 4.

Het begrip cliëntperspectief als volgt te interpreteren: Maatwerk is aan de orde bij het in kaart brengen van de hulpvraag, het bepalen van de wijze waarop daarmee het beste kan worden omgegaan en het zo nodig leveren van de benodigde zorg. Rechtszekerheid is eveneens van belang en uit zich in voor de cliënt toegankelijke, duidelijke en controleerbare informatie en dat hier naar gehandeld wordt. In dat kader vragen wij het college om werk te maken van een beter toegankelijke en actuele informatievoorziening aan cliënten, zowel op de gemeentelijke site als bij de Sociaal Wijkteams (brede basisteams) en de Stips, en de raad hierover te informeren. De klankbordgroep vindt het vanuit het door de Rekenkamer genoemde cliëntperspectief belangrijk dat het college toeziet op het verbeteren en toegankelijk maken van de informatie en communicatie. Dat geldt voor zowel de gemeentelijke website, als voor de website van de Sociaal Wijkteams (en de brede basisteams) en brieven en folders die cliënten ontvangen. Ook is het essentieel dat de publieksvoorlichters voortdurend actuele informatie vanuit de gemeentelijke kanalen ontvangen. Het verbeteren en toegankelijk maken van informatie en communicatie is tevens een belangrijk aandachtspunt daar waar het gaat om maatwerk en de bijbehorende rechtszekerheid voor een cliënt.

5.

De cliëntervaringsonderzoeken uit te breiden met kwalitatieve informatie, waarbij ook de cliënten zonder maatwerkvoorziening worden bevraagd en waarbij er aandacht is voor het langjarig volgen voor bepaalde groepen cliënten. Tenslotte vindt de raad het belangrijk dat er niet alleen cliëntervaringsonderzoek bij mensen met een maatwerkvoorziening wordt uitgevoerd maar ook bij mensen die naar een algemene voorziening zijn verwezen of geen voorziening hebben gekregen. Juist nu er steeds meer beschikkingsvrij gewerkt wordt en er minder

Initiatiefraadsvoorstel

Raadsvoorstel

gebruik gemaakt wordt van maatwerkvoorzieningen, is verbreding essentieel om een representatief beeld te krijgen. Ook ziet de raad ten aanzien van aanbeveling 2 graag dat de volgende informatie bij de onderzoeken en dus de informatievoorziening wordt betrokken: uitschieters en de duur van wachttijden (bijv. hoe vaak moet iemand 2 weken wachten én hoe vaak moet iemand 3 maanden wachten) naast de gemiddelde wachttijd. De lange termijn ontwikkeling van de wachtlijsten (bijv. de afgelopen 3 jaar) waarbij we de cijfers over de wachttijden op een gelijksoortige manier willen ontvangen zoals de Rekenkamer dat in figuur 10, 11 en 12op pagina 15, 16 en 17 van bijlage 4 (bijlagenboek) heeft gedaan de wijze waarop de overgang van jeugd naar volwassenen (18-23 jaar) verloopt kwalitatief (langjarige) onderzoek, zodat duidelijk wordt hoe cliënten een traject ervaren en hoe de ontwikkeling van cliëntgroepen is informatie over de aard en het aantal ingediende klachten bij de Sociaal Wijkteams (brede basisteams), de Stips en de gemeente en de afhandeling daarvan (gegrond vs ongegrond) Kanttekeningen De doorlooptijd van het rapport is grotendeels bepaald door de wachttijd van de gevolgde cliënten op een keukentafelgesprek. De wens van de raad was dit onderzoek te kunnen bespreken voorafgaand aan het raadsvoorstel over de doorontwikkeling toegang Wmo. Dit loopt nu gedeeltelijk parallel.

Financiën Dit raadsvoorstel heeft geen directe financiële gevolgen. Vervolg In 2018 is onderstaande werkwijze vastgesteld voor behandeling van Rekenkamerrapporten. Stap 1 – Oplevering van het rapport De Rekenkamer stuurt het onderzoek aan de gemeenteraad. Stap 2 – Toevoegen van een raadsvoorstel De griffie voegt een raadsvoorstel aan het onderzoek toe en stemt hierbij af met de klankbordgroep van raadsleden die bij het onderzoek betrokken was. Stap 3 – Presentatie door de Rekenkamer aan de raad De Rekenkamer geeft een toelichting op het onderzoeksrapport. Raadsleden en fractievolgers hebben de mogelijkheid vragen te stellen aan de Rekenkamer. Stap 4 – Behandeling in voorbereidende gespreksronde Tijdens deze behandeling kunnen fracties met elkaar en met het college in gesprek over het Rekenkamerrapport. De gespreksronde bepaalt vervolgens hoe de behandeling plaatsvindt in de besluitronde.

Initiatiefraadsvoorstel

Raadsvoorstel

Stap 5 – Behandeling in besluitronde Er vindt besluitvorming plaats over het raadsvoorstel.

Bijlagen Hoofdrapport ‘Toegang tot de Wmo; Rekenkameronderzoek vanuit cliëntperspectief’ (Rekenkamer Nijmegen, december 2019) Bijlagenboek ‘Toegang tot de Wmo; Rekenkameronderzoek vanuit cliëntperspectief’ (Rekenkamer Nijmegen, december 2019)

Initiatiefraadsvoorstel