Rapportage evaluatie toegankelijkheid

Toegankelijkheid voor slechtzienden van onze gemeentelijke schriftelijke communicatie is bij de evaluatievergaderingen herhaaldelijk als een probleem naar voren gebracht door de slechtziende deelnemers. Dit ondanks de gangbare hulpmiddelen om computerteksten voor te laten lezen. Toegankelijkheid van schriftelijke communicatie is voor slechtzienden en blinden, maar dus ook nog voor een gemeente, een fors en specialistisch probleem. Het heeft daarom ook een plaats op onze inclusie agenda en binnen onze afdeling communicatie wordt gezocht naar adequate oplossingen.

20 De ontwikkeling van het station is een heel complex project. Er zijn veel partijen bij betrokken; het gebouw is verantwoordelijkheid

van ProRail NS-Stations, de omgeving van de gemeente. Diverse overheidsinstanties hebben rollen en verantwoordelijkheden. Aan de ander kant hebben ongeveer 150 groepen van belanghebbenden er meningen over. Bijvoorbeeld 45.000 reiziger per dag. Toch zoekt de gemeente naar mogelijkheden om participatie van speciale doelgroep extra goed vorm te geven.

19

7. Conclusies en bijsturen op verbeterpunten Conclusies We hebben veel bereikt na vijf jaar gericht werken aan de toegankelijkheid van de stad. De vorige evaluatie heeft geleid tot een drietal acties; in de CityDeal Ruimte voor lopen brengen we looproutes beter in beeld, we hebben een afwegingskader voor openbare verlichting ten behoeve van ouderen opgesteld en we hebben actiegevoerd om toiletten van de Horeca open te laten stellen. Deze acties leidden tot resultaten, maar er zijn ook nog vervolgstappen te zetten. Toegankelijkheid is inmiddels goed geïntegreerd in het reguliere onderhoud en beheer van de stad. Overal waar de straat opnieuw wordt ingericht zien we dat dit conform het handboek toegankelijk gebeurt. Daarnaast werden specifieke projecten uitgevoerd voor een betere toegankelijkheid, zoals bijvoorbeeld; de verbetering van bushaltes, verbeteren van de openbare ruimte van winkelcentra, en de bereikbaarheid van gemeentelijke wijkaccommodaties en sportzalen. We zien dat het grootste deel van het oorspronkelijke uitvoeringsplan is uitgevoerd. Wanneer we buiten gaan kijken, zien we dat toegankelijkheid goed wordt vormgegeven bij de herinrichting van straten. De vormgeving voldoet aan de normen en inrichtingsvoorschriften, wordt nog steeds beter en fouten worden snel gecorrigeerd.

Natuurlijk zijn er nog punten van aandacht, zoals bepaalde drukke gebieden in de stad die nog wachten op een noodzakelijke herinrichting en het voor slechtzienden beter aanduiden van trappen in looproutes. Problemen met toegankelijkheid hebben vooral met beheer van de ruimte te maken (scheve stoeptegels, kapotte verlichting) Verder ondervinden veel mensen ook hinder van andere obstakels. Deels worden die veroorzaakt door gemeentelijke objecten (paaltjes en bollen), soms door andere hindernissen (uitstallingen en terrassen), maar vaak ook door hinderlijk (parkeer) gedrag van allerlei verkeersdeelnemers. Opruimen en handhaving kunnen hier mogelijk een positieve bijdrage leveren, maar ook acties gericht op bewustwording en vóórkomen van hinderlijk gedrag lijken nodig. De werkgroep adviseert daarnaast om terughoudend te zijn in de keuze voor ‘shared space’ (gedeelde verkeersruimte) Extra inzicht krijgen we door een enquête bij ons stadspanel over obstakels tijdens het lopen en over meningen over straatbankjes. Dit onderzoek maakt duidelijk dat de grote meerderheid van de Nijmegenaren vaker dan wekelijks gaat wandelen of te voet boodschappen doet. Verder heeft driekwart van de inwoners wel eens last van obstakels. Voor ouderen en mensen met een fysieke beperking (ca. 20%) geldt dat nog eens extra.

De mate van hinder per soort obstakel verschilt tussen de woonwijken en het centrum en tussen oude en nieuwe wijken. Nog meer bekendheid met en meldingen vanuit de Meld&Herstellijn kunnen bijdragen aan de oplossing van veel van deze punten. Bankjes blijken belangrijk als rustpunten voor ouderen en mensen met een beperking. Foto hieronder: medewerkers van Wijkservice zijn aan het werk om geleide waarschuwingstegels te leggen

20

De laatste jaren is er in de samenleving veel aandacht gekomen voor toegankelijkheid. Het bevestigen van het VNverdrag voor de rechten van mensen met een handicap heeft ook in Nijmegen begin dit jaar geleid tot een inclusie agenda. Onze gemeente heeft daarmee een actieplan om op allerlei gebieden iedereen beter mee te laten doen. Daarnaast vindt de gemeente het vanwege participatie steeds belangrijker om inwoners goed te betrekken bij het beleid en de plannen voor de stad. We horen dat ouderen en ervaringsdeskundigen met een functiebeperking vragen om urgentie voor inclusie en toegankelijkheid. Voor de toegankelijkheid van de openbare ruimte heeft dit de afgelopen tijd geleid tot een drietal aandachtspunten. Allereerst wordt aangedrongen op het snel als beleidsuitgangspunt opnemen van allerlei normen die zich nu ontwikkelen (ITS, landelijke en Europese NEN-normen). Verder hebben de verschillende belangengroepen, de behoefte om in een vroeg stadium betrokken te zijn bij planvorming van grote stadsontwikkelingsprojecten. Tenslotte wordt met grote nadruk aangedrongen op participatie onder het motto “niets over ons, zonder ons”. Dit laatst is herkenbaar vanuit de algemene aandachtspunten in de inclusie agenda: ervaringsdeskundigheid, communicatie en bewustwording.

Aanbevelingen Vanuit deze evaluatie komen de volgende actiepunten naar voren: Vervolgacties uit vorige evaluaties: volgende stappen o Looproute netwerk vaststellen (met de gezamenlijk binnen CityDeal te ontwikkelen methode) o Pilots met afwegingskader openbare verlichting voor ouderen en oogbeperkingen o Ondersteunen openbaar toiletgebruik én acties voor meer toegankelijke toiletten (met ZRCN) Onderzoek en plan voor verbeteren trappen op de drukke looproutes in stad Nader onderzoek naar aanvullende of verbeterde normen, en vergelijken met handboek. Daar zo nodig nieuw beleid op baseren en ontwikkelen (m.n. ITS, de verwachte NEN-normering van de Rijksoverheid) Ervaringsdeskundigheid goed inrichten met ZRCN en belanghebbenden eerder betrekken bij grote stadsontwikkelingsprojecten (dit wordt voor het station project al ingericht) Doorlopende participatie vormgeven voor toegankelijkheid openbare ruimte inrichten (met ZRCN als onderdeel van de bredere klankbordgroep binnen het actieplan Inclusie) ZRCN heeft de wens om opnieuw een stimuleringsfonds in te richten voor toegankelijkheid van openbare gebouwen. Dit valt helaas buiten het onderwerp van deze evaluatie met als domein de openbare ruimte.

21

8. Foto-impressie beoordeling toegankelijkheid Hierna twee foto’s van de stationsomgeving ingebracht door Werkgroep Toegankelijkheid van de ZRCN: Foto links: de oversteek naar het busstation vanuit het overdekte perron is lastig voor mensen met een beperking Foto rechts: De oversteek van af de Esplanade met kruisende fietsers is een barrière om bij het station te komen

Hierna een aantal foto’s van een avond wandeling in het donker door Nijmegen Noord. Foto links: het voetpad naar de brug Het Groentje richting Nijmegen Noord is slecht onderhouden Foto midden: voetrgangersverbinding gaat met een trap naar het fietspad bovernop deze brug Foto rechts: trap naar de brug is belemmerd door een afzetting met een bouwhek aan de bovenzijde

Linkerfoto: Trap vanaf de Spiegelwaal omlaag naar het oude dorp Lent. Veel straatverlichting bandt niet. Zijn deze straatlampen kapot?

22

Linkerfoto: voetpad langs Waalbrug: goede verlichting langs de leuning, maar er waren ook straatlampen kapot. Foto midden: beeld brug Het Groentje richting Nijmegen met kapotte straatlantaren Foto rechts: stoep in wijk Nijmegen Noord volledig geblokkeerd door Dixie toilet

Hierna foto’s van een wandeling langs ringstraten overdag met veel obstakels voor blinden en slechtzienden Foto links: In de Betouwstraat heel veel fietsen langs een fietsenrek op de stoep en ook tegen de gevel Foto midden: Van Welderenstraat – winkel heeft groot beeld van een hond op stoep tegen gevel. Dit belemmert de toch als smalle doorloop tussen een geparkeerde auto en de gevels. Foto rechts: Van Broeckhuysenstraat – terras van een lunchcafé heeft glazen gevelschermen op stoep vanuit gevel en aan de straatzijde, waardoor de doorloop gehinderd word. De looplijn langs de gevels voor mensen met een visuele beperking is hinderlijk geblokkeerd.

23

Foto links: Van Welderenstraat – drie voedsel courrier scooters met grote kisten achterop staan schuin achter elkaar geparkeerd op de stoep. De scooters blokkeren de helft van de stoep en er resteert maar een smalle doorloop ruimte. Foto midden:– Van Welderenstraat – fiets schuin op de stoep neergezet blokkeert driekwart van de stoep. Foto rechts: Van Welderenstraat – “sandwich” schoolbord staat in midden van de stoep om klanten naar binnen te verwijzen via een rode loper op bijna dezelfde kleur stoepstenen. Hinderlijk voor slechtzienden.

Foto links: Hoek van de Van Broeckhuysenstraat met de Van Schevichavenstraat – geleide ribbellijn wijst richting naar oversteek richting Ziekerstraat Foto rechts: Hoek Van Welderenstraat met Van Schevichavenstraat – geleide ribbellijn wijst met hoek linksaf richting naar oversteek naar Ziekerstraat. (de zuidzijde van de Van Broeckhuysenstraat is niet als looproute met geleidelijnen ondersteund)

24

Hierna foto’s van de schouw met scootermobiel van de herinrichting Graafseweg Foto links: beeld stadinwaarts van Graafseweg brug – ANWB-verkeersbord staat midden in trottoir Foto rechts: de nieuwe bushalte is precies volgens het handboek en de laatste normen van CROW

Foto links: de oversteek over de ventweg richting de Rozenstraat – soms is het technisch niet mogelijk om de afritjes in één rechte lijn te leggen, bijvoorbeeld door een straatkolk die niet verplaatst kan worden. Foto rechts: op de Graafseweg brug – de paaltjes om fietsers te remmen kunnen net een scootermobiel doorlaten.

Foto links: ventweg ter hoogte Arend Noorduijnstraat: smalle trottoirs maken geleide lijnen lastig in te passen Foto rechts: oversteek Arend Noorduijnstraat. Door ruimte gebrek is de stoep te smal voor een goede oplossing.

25

Foto links: Op de Brughardt van den Berghstraat zien we Toezicht en AFAC slingerende en verwaarloosde fietsen vanaf de stoep opladen op een aanhanger. Foto rechts: een groot deel van de singels zijn opnieuw en goed ingericht. De oversteek van de Wilhelminasingel moet nog aan de beurt komen.

Foto’s: De twee zebra’s die bij de Daalseweg zijn toegevoegd. Links bij de Albert Heijn en recht bij de Kruidvat. De oversteek is verbeterd voor iedereen aan de overkant, ook de ouderen en gehandicapten. Het blijft er erg druk.

Foto links: Overstreek op de Daaleseweg ter hoogte van Dominicanenstraat. Foto rechts: iemand in een rolstoel houdt zich stevig vast in de bus. Busreizen blijkt vaak nog lastig voor mensen met een beperking.

5 Foto’s van het vernieuwde Kelfensbos: de trapjes zijn verwijderd en het is mooi vlak en ruim geworden. Mensen met een beperking geven aan dat de verkeersituatie wat onoverzichtelijk aandoet en onveilig voelt.

26

BIJLAGE 1. Integrale aanpak openbare verlichting (CROW) Zie: apart document.

27

BIJLAGE 2. Peiling van stadspanel: obstakels op looproutes Zie: apart document.

28