Document · PDF

Rapportage Evaluatie spitsknip Griftdijk-Noord

Besluitronde (raadsvergadering) 9 oktober 2024, gemeente NijmegenBij agendapunt: Brief Herinrichting Griftdijk en brief 24-uursknip Griftdijk23.532 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

RAPPORT Evaluatie spitsknip Griftdijk Geslotenverklaring tijdens de spits Klant:

Gemeente Nijmegen

Referentie: BG5162TPRP1904260851 Status:

Finale versie/P01.02

Datum:

26-4-2019

Projectgerelateerd

HASKONINGDHV NEDERLAND B.V.

Laan 1914 no.35 3818 EX AMERSFOORT Transport & Planning Trade register number: 56515154 +31 88 348 20 00 T +31 33 463 36 52 F info@rhdhv.com E royalhaskoningdhv.com W

Titel document: Evaluatie spitsknip Griftdijk Ondertitel: Evaluatie spitsknip Griftdijk Referentie: BG5162TPRP1904260851 Status: P01.02/Finale versie Datum: 26-4-2019 Projectnaam: Spitsknip Griftdijk Projectnummer: BG5162 Auteur(s): Leon Leferink, Wout Drewes, Rémy Rijniers

Opgesteld door: Wout Drewes, Rémy Rijniers Gecontroleerd door: Leon Leferink Datum/Initialen: 25-04-19 / L. Leferink Goedgekeurd door: Leon Leferink Datum/Initialen: 25-04-19 / L. Leferink

Classificatie Projectgerelateerd

Disclaimer No part of these specifications/printed matter may be reproduced and/or published by print, photocopy, microfilm or by any other means, without the prior written permission of HaskoningDHV Nederland B.V.; nor may they be used, without such permission, for any purposes other than that for which they were produced. HaskoningDHV Nederland B.V. accepts no responsibility or liability for these specifications/printed matter to any party other than the persons by whom it was commissioned and as concluded under that Appointment. The integrated QHSE management system of HaskoningDHV Nederland B.V. has been certified in accordance with ISO 9001:2015, ISO 14001:2015 and OHSAS 18001:2007. 26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

Inhoud Samenvatting

Inleiding

1.1

Spitsknip Griftdijk

1.2

Aanleiding en doel evaluatie

1.3

Aanpak evaluatie

Werking spitsknip

2.1

Doelstelling

2.2

Uitvoering

2.3

Verkeerskundig effect

2.4

Gedragskundige schouw Griftdijk

2.5

Belevingsonderzoek overtreders spitsknip Griftdijk

2.6

Belevingsonderzoek omwonenden spitsknip Griftdijk

2.7

Gebruik en ruimte ontheffingsregeling

2.8

Ervaringen handhaving

Conclusies en aanbevelingen

3.1

Conclusies

3.2

Aanbevelingen

Bijlagen A1

Volledige vragenlijst overtreders

Eigen ingevulde antwoorden en opmerkingen en suggesties van overtreders

Volledige vragenlijst omwonenden

Eigen ingevulde antwoorden en opmerkingen en suggesties van omwonenden

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

Samenvatting Dit onderzoek heeft als doel om inzicht te geven in het functioneren van de spitsknip op de Griftdijk en mocht dat nodig zijn, mogelijke aanvullende maatregelen aan te dragen voor verdere optimalisatie van de spitsknip. De knip is bedoeld om op de drukste momenten doorgaand verkeer te weren van de Griftdijk en is verkeerskundig vertaald in een geslotenverklaring die voor personenauto’s en motoren tijdens de spits op maandag t/m vrijdag is ingesteld. Voor vrachtverkeer is op dezelfde plek een permanent vrachtverbod ingesteld. Op de Griftdijk staan camera’s die alle passerende voertuigen registreren op basis van kentekens en vergelijken deze met het kentekenbestand voor de ontheffinghouders. De ontheffinghouders zijn de omwonenden woonachtig in het ontheffingsgebied tussen Hendrik VI singel, spoor en Graaf Alardsingel. Zij kunnen een ontheffing aanvragen voor de spitsknip. Sinds het instellen van de knip zijn de passages gemonitord. Onderscheid is gemaakt in passages met ontheffing, passages zonder ontheffing die hebben geleid tot het versturen van de waarschuwingsbrief (eerste overtreders) en passages zonder ontheffing die hebben geleid tot een boete (twee keer of vaker overtreding begaan).

Geconcludeerd kan worden dat de verhouding tussen het aantal ontheffingen, waarschuwingen en bekeuringen voor de richtingen gelijk verdeeld zijn maar voor de spitsen vooral in de avondspits een groter aandeel overtreders kent dan de ochtendspits. Aanpak evaluatie Om de spitsknip op de Griftdijk te evalueren hebben wij de volgende deelonderzoeken uitgevoerd: 1. Verkeerskundige evaluatie gericht op: a. Verkeersdruk (intensiteiten) op de Griftdijk-noord b. Verkeersdruk (intensiteiten) op de omliggende wegen en omrijroutes c. Omrijtijden (reistijden op de Griftdijk en alternatieve routes) 2. Gedrags-/belevingsonderzoek onder doelgroepen bestaande uit: a. Weggebruikers; Vragenlijst met observatie: is de maatregel bekend, duidelijk, zijn alternatieven helder, etc. b. Bewoners: Belevingsonderzoek gericht op de mate van gebruik door ontheffingshouders (aansluiting ontheffingenregime bij de doelgroep) en op het effect (ervaring van betere ontsluiting en mogelijke neveneffecten). 3. Evaluatie van techniek en proces bestaande uit: a. Systeemtechnische analyse (ten aanzien van storingen, foutgevoeligheid, onderhoud) b. Analyse van het proces van afhandeling en handhaving c.

Analyse ontheffingsregime in relatie tot afhandeling overtredingen (juridische aspecten) Wat kan er geconcludeerd worden op basis van de evaluatie? De spitsknip werkt, ook bij grote verstoringen van de verkeerssituatie Uit de analyse van verkeersintensiteiten (VRI’s), reistijden (reistijd metingen) en passages (detectie camera’s knip) blijkt dat de spitsknip het beoogde effect heeft. Er zijn te veel eerste overtreders De overtreders betreffen hoofdzakelijk ‘eerste overtreders’ die een waarschuwingsbrief ontvangen. Het aantal boetes is beperkt. Het blijkt dat de groep ‘eerste overtreders’ uit relatief onbekenden van buiten de regio bestaat. De maatregel zal verduidelijkt moeten worden om de overtredingen door deze groep verder terug te dringen. De omrijtijd is minimaal Uit de analyse van de omrijtijd (op basis van bestaande reistijd monitoring) op de routes blijkt dat de omrijtijd onder normale omstandigheden zich beperkt tot maximaal 3 minuten in de ochtendspits en maximaal 1 minuut in de avondspits. Deze omrijtijd wordt acceptabel geacht.

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

Bebording is onvoldoende duidelijk en moet aangepast worden De ruime meerderheid van de overtreders geeft aan dat ze de borden niet hebben gezien en daarbij geeft nog eens 20% van de respondenten aan dat ze de situatie niet begrepen. Hieruit kan geconcludeerd worden dat de respondenten in elk geval de borden niet hebben waargenomen en niet hebben verwerkt als zijnde informatie voor hen bedoeld. Daarnaast gaven een aantal respondenten nog zelf aan dat het druk was, dat ze reden op de navigatie en dat ze achter een vrachtauto reden. Deze bevindingen worden ondersteund door de gedragskundige schouw. Er lijkt geen ruimte voor het verruimen van het ontheffingsregime Gegeven de reservering voor de te realiseren nieuwbouw en de mate van gebruik van de huidige ontheffingen is er geen ruimte om het ontheffingsregime te verruimen met andere doelgroepen, wijken of groter aantal ontheffingen per woning. Op basis van de huidige ervaringscijfers wordt de beoogde maximale verkeersbelasting van de Griftdijk in de eindsituatie nagenoeg bereikt. Aanbevelingen Op basis van de evaluatie worden de volgende aanbevelingen gedaan ter verbetering van de uitvoering van de spitsknip. Verbeteren bewegwijzering en routeverwijzing in navigatiesystemen Voorgesteld wordt om de bebording op een aantal locaties beter zichtbaar te maken en de informatie op de bebording te verduidelijken.

De bebording moet vóór de rotondes en keuzepunten geplaatst worden. Pas aan het eind van de onderzoeksperiode is de spitsknip opgenomen in de navigatiesystemen. Bekeken moet worden of dit voor alle platforms geldt en wat het effect is op het aantal overtredingen. Zo nodig moet met platforms waar de knip niet is verwerkt contact gezocht worden. Aanpassen vormgeving en VRI’s M. van Mechelen weg De vormgeving en VRI’s op de kruispunten Griftdijk Noord – M. v Mechelen en M. v Mechelen - Graaf Alard zijn nog niet geoptimaliseerd voor de veranderde verkeersstromen tijdens de spits. Geadviseerd wordt dit met voorrang aan te passen. Waarschuwingsbrieven Geadviseerd wordt de waarschuwingsbrieven bij eerste overtreding te handhaven. De verwachting is dat anders het aantal te versturen bekeuringen fors toeneemt en dat dat tot een grotere belasting van de gemeentelijke organisatie zal leiden. Ook de juridische afhandeling van de bekeuringen zal zonder waarschuwingsbrief moeilijker worden (weggebruiker zijn niet meer gewaarschuwd). Handhaving vrachtverkeer Uit de gedragsschouw is gebleken dat er nog vrachtverkeer over de Griftdijk en de knip rijdt en dit werd ook aangegeven door de omwonenden en de overtreders in de enquêtes. Handhaving op vrachtverkeer dat over de Griftdijk rijdt is gewenst.

Communicatie en informatievoorziening De informatievoorziening op de website van het CWZ Waalsprong kan verbeterd worden. De spitsknip is moeilijk vindbaar op de website. De door hen op de site aangeboden routeplanner houdt inmiddels ook rekening met de afsluiting van de knip in de spitsen. Regeling voor zorgverleners en deelauto’s Er is gezien de verwachte woningbouw in het gebied geen ruimte voor uitbreiding van het ontheffingsregime voor andere doelgroepen, grotere gebieden of meer dan twee ontheffingen per woning.

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

Wel wordt geadviseerd te voorzien in een regeling voor gebiedsgebonden zorgverleners die met spoed de wijken in moeten. Deelauto’s kunnen binnen de regeling al door bewoners met ontheffing worden gebruikt. Ook niet ontheffinghouders zouden bij gebruik van (groene) deelauto’s ontheffing moeten krijgen voor de knip. De regeling met garagebedrijven zou geregeld moeten worden via de ontheffinghouder en niet via een witte lijst.

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

Inleiding

1.1

Spitsknip Griftdijk

De Griftdijk is de historische verbindingsweg tussen Elst, Oosterhout, Lent en Nijmegen en loopt centraal door de wijken in ontwikkeling in Nijmegen-Noord (Waalsprong). De Griftdijk is bedoeld als ontsluitingsweg voor de aanliggende wijken maar heeft te maken met veel doorgaand verkeer tijdens de spitsperioden. Hierdoor ontstaat een te hoge verkeersbelasting waardoor de ontsluiting van de wijken in de spitsperioden onvoldoende is (het verkeer kan de weg niet opkomen, langzaam verkeer kan moeilijk oversteken). Daarnaast leiden grote hoeveelheden autoverkeer in combinatie met vele fietsers tot verkeersonveilige situaties. De problematiek heeft geleid tot de realisatie van een spitsknip op de Griftdijk-Noord. Sinds half juli 2018 is de spitsknip op de Griftdijk-Noord in werking. Tijdens de spits mogen alleen auto’s met ontheffing passeren. Passanten zonder ontheffing krijgen vanaf september een waarschuwingsbrief en per 9 oktober is gestart met het beboeten van tweede en volgende overtredingen.

1.2

Aanleiding en doel evaluatie

Nu de knip enkele maanden operationeel is, is een evaluatie uitgevoerd. Het doel van de evaluatie is inzicht te geven in het functioneren van de spitsknip en doorgaand verkeer te stimuleren om een andere route te kiezen en zo een betere verdeling van het verkeer in Noord te realiseren; ook met het oog op de woningbouw die nog gaat komen. De evaluatie is zowel gericht op het verkeerskundige effect, de ervaringen van weggebruikers en omwonenden, het technische functioneren van de systemen als de organisatie en proces (backoffice) rondom de aanvraag van de ontheffingen en het afhandelen van de overtredingen. Voor de evaluatie zijn de volgende onderzoeksvragen geformuleerd. 1. Heeft de knip het beoogde effect? 2. Wat zijn de effecten (o.a. intensiteiten en omrijtijden) op de omliggende wegen en de omrijroutes? 3. Werkt het systeem goed (camera’s en backoffice)? 4. Is de bebording (aankondiging knip) en zijn de fysieke maatregelen goed? Is er verschil in nadering vanuit het noorden of vanuit het zuiden? 5. Is het ontheffingenregime goed?

1.3

Aanpak evaluatie

Voor het beantwoorden van de onderzoeksvragen zijn drie deelonderzoeken uitgevoerd. 1. Verkeerskundige evaluatie gericht op: a. Verkeersdruk (intensiteiten) op de Griftdijk-noord. b. Verkeersdruk (intensiteiten) op de omliggende wegen en omrijroutes. c. Omrijtijden (reistijden op de Griftdijk en alternatieve routes). 2. Gedrags-/belevingsonderzoek onder doelgroepen bestaande uit: a. Weggebruikers; vragenlijst met observatie: is de maatregel bekend, duidelijk, zijn alternatieven helder, etc.

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

b. Bewoners; belevingsonderzoek gericht op de mate van gebruik door ontheffingshouders (aansluiting ontheffingenregime bij de doelgroep) en op het effect (ervaring van betere ontsluiting en mogelijke neveneffecten). 3. Evaluatie van techniek en proces bestaande uit: a. Systeemtechnische analyse (ten aanzien van storingen, foutgevoeligheid, onderhoud). b. Analyse van het proces van afhandeling en handhaving. c. Analyse ontheffingsregime in relatie tot afhandeling overtredingen (juridische aspecten). De evaluatie is met name gericht op gegevens van de periode van 1 november 2018 t/m januari 2019 (drie maanden). Voor de verkeerskundige evaluatie is tevens vergeleken met de verkeerscijfers uit januari 2016. Deze cijfers hebben destijds ten grondslag gelegen aan de verkeerskundige onderbouwing van de spitsknip. De evaluatie van de spitsknip op de Griftdijk omvat dus niet de effecten van de renovatie van de Waalbrug. Wel laten we de effecten op de spitsknip zien tijdens calamiteiten op de omliggende wegen (A325, A15 en de A50) in tabel 2.3 t/m 2.5.

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

Werking spitsknip

2.1

Doelstelling

De knip is er op gericht om enerzijds de gebiedsontsluitingsfunctie van de Griftdijk Noord te kunnen blijven garanderen (bereikbaarheid), maar anderzijds de overlast in de vorm van geluid, congestie (spits) en verkeersveiligheid te beheersen (leefbaarheid).

2.2

Uitvoering

2.2.1

Verkeersbesluit en bebordingsplan

Figuur 2.1 De locatie van de knip Griftdijk en bijbehorende bebording en ontheffingsgebied

De knip is verkeerskundig vertaald in een geslotenverklaring die voor personenauto’s en motoren in eerste instantie alleen tijdens de spits op maandag t/m vrijdag is ingesteld. Dit zijn namelijk de momenten waarop het probleem zich manifesteert. Op een later moment kan dit uitgebreid worden. Voor vrachtverkeer is op dezelfde plek een permanent vrachtverkeerverbod ingesteld. Er zijn geen fysieke barrières geplaatst in de vorm van pollers of slagbomen. De knip bestaat alleen uit bebording op de locatie zelf en vooraankondigingen op belangrijke keuzepunten in de verkeersstructuur op de aanrijroutes naar de knip. Handhaving vindt permanent plaats door middel van camera’s. In figuur 2.1 staat de locatie van de bebording en de vooraankondigingen weergegeven zoals opgenomen in het verkeersbesluit.

2.2.2

Ontheffingsregeling en handhaving

Personen woonachtig in het gebied grofweg gelegen tussen Keizer Hendrik VI singel, het spoor, Graaf Alard singel en Waal als aangegeven op figuur 2.1 kunnen een ontheffing op kenteken krijgen van de geslotenverklaring in de spits. Per adres kunnen momenteel maximaal twee ontheffingen worden aangevraagd via het digitale loket. Voor lease en huurvoertuigen moet een verklaring van gebruik worden bijgesloten. De ontheffingen zijn maximaal één jaar geldig. Het kenteken dat aan de ontheffing is gekoppeld kan steeds gewijzigd worden mits de bewoner eigenaar/gebruiker is van het voertuig.

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

De camera’s registreren van alle passerende voertuigen gedurende de spits de kentekens en vergelijken deze met het kentekenbestand van de ontheffinghouders. Alleen kentekens die niet voorkomen in het bestand worden bewaard. De eigenaar van een voertuig die zonder ontheffing de knip passeert, wordt de eerste keer gewaarschuwd door middel van een brief en pas bij een tweede overtreding bekeurd. De boetes worden via het CJIB Leeuwarden verstuurd.

2.3

Verkeerskundig effect

2.3.1

Verkeersdruk op de routes

De knip heeft tot doel het niet-lokale verkeer op de Griftdijk te verplaatsen naar de routes voor het doorgaande verkeer via de Margaretha van Mechelenweg en via de Prins Mauritssingel (N325). Aan de hand van de intensiteiten uit de data van de VRI’s (verkeersregelinstallatie) op de verschillende routes is getoetst of dit effect is opgetreden. Intensiteitsverloop (mvt/uur) per route en op de doorsnede in 2016 en 2019 4500

4000

3500

Groei 2019 t.o.v. 2016 +8% Doorsnede +11% pr. Maurits +85% M. van Mechelen -19% Griftdijk

3000

2500

2000

1500

1000

500

Griftdijk 2016

M. v. Mechelen 2016

pr. Maurits 2016

doorsnede 2016

Griftdijk 2019

M. v. Mechelen 2019

pr. Maurits 2019

doorsnede 2019

Figuur 2.2 Het intensiteitsverloop op de routes voor en na de invoering van de spitsknip

In figuur 2.2 staat het verloop van de intensiteiten weergegeven voor een gemiddelde dinsdag in januari 2016 en januari 2019. In deze figuur zijn de Griftdijk en de belangrijke alternatieven Prins Mauritssingel, M. van Mechelenweg weergegeven inclusief de totale hoeveelheid verkeer op de drie wegen samen. Door de woningbouw en autonome groei van het verkeer is de hoeveelheid verkeer in de periode met 8% toegenomen. De afname van verkeer op de Griftdijk lijkt vooral gecompenseerd te worden door een toename op de M. van Mechelenweg. Die verschillen zijn in figuur 2.3 verder inzichtelijk gemaakt. De intensiteit tijdens de spits op de Griftdijk is met de helft afgenomen en met name op de M. van Mechelenweg in gelijke omvang toegenomen. De gewenste en verwachte verschuiving van het verkeer treedt op. De grafiek laat zien dat de piek in de hoeveelheid verkeer tijdens de spits op de Griftdijk (blauwe lijn) is teruggebracht. De piek in de spits op de M. van Mechelenweg (groene lijn) is juist toegenomen. Daarnaast is te zien dat de intensiteit over de gehele doorsnede tussen 2016 en 2019 is toegenomen (landelijke trend) + effect woningbouw Waalsprong De toename op de M. van Mechelenweg is echter groter dan de autonome stijging. Dit onderschrijft het effect van de knip.

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

Figuur 2.3 De verdeling van het verkeer over de dag voor Griftdijk en van M. van Mechelenweg voor- en na de invoering van de spitsknip

Uit de data van de VRI blijkt ook dat het vrachtverkeer op de Griftdijk is afgenomen (- 50%). De meting van het aantal vrachtwagens op basis van lussen bij de VRI is echter minder betrouwbaar. Hoewel het verbod voor het vrachtverkeer 24 uur per dag geldt en niet ter hoogte van de VRI, is er nog steeds sprake van vrachtverkeer dat de knip passeert. Dit blijkt zowel uit beide enquêtes als de uitgevoerde schouw.

2.3.2

Passages bij de knip

Sinds het instellen van de knip zijn de passages gemonitord. In figuur 2.4 staat het gemiddeld aantal passages per richting en per spits weergegeven. Het betreft de passages in de spits aangezien alleen dan de knip van kracht is. Onderscheid is gemaakt in passages met ontheffing, passages zonder ontheffing die hebben geleid tot het versturen van de waarschuwingsbrief en passages zonder ontheffing die hebben geleid tot een boete. De categorie ‘Overig’ in de figuur bestaat uit passages van personen die in de verzendperiode van de waarschuwingsbrief of de eerste boete zitten en van nood- en hulpdiensten en busverkeer die een (niet kenteken gebonden) ontheffing hebben. Geconcludeerd kan worden dat de verhouding tussen het aantal ontheffingen, waarschuwingen en bekeuringen voor de richtingen gelijk verdeeld is. In de avondspits is sprake van significant meer overtredingen dan in de ochtendspits.

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

Figuur 2.4 De passages van de spitsknip met ontheffing, waarschuwing of bekeuring

Het aantal passages met ontheffingen ligt, beide richtingen opgeteld, op gemiddeld 500 per spits. Hoewel per dag het aantal passages schommelt, is de trend over de gehele periode stabiel, licht dalend in de ochtendspits en licht stijgend in de avondspits. Het aantal passages van rond de 500 nu ligt in lijn der verwachting. Door toekomstige woningbouw binnen het ontheffing gebied met name aan de zuidzijde van de knip zal het aantal passages in de toekomstig nog verder toenemen. In figuur 2.5 staat het verloop van het aantal waarschuwingen en bekeuringen over de tijd weergegeven. Het aantal overtredingen is bij de introductie van de knip hoog maar neemt geleidelijk af. Bij de introductie waren er gemiddeld 200 overtredingen per dag. In februari 2019 lag het aantal overtredingen op 150 per dag. Met het belevingsonderzoek onder de passanten is nader onderzocht hoe de groep overtreders is samengesteld en wat de oorzaak is van de overtredingen (zie paragraaf 2.5).

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

Figuur 2.5 De dalende trend in het aantal passages met waarschuwing en bekeuring

2.3.3

Snelheid en omrijtijd

Snelheid en omrijtijd bij normale verkeersituatie De snelheden op de verschillende routes zijn geanalyseerd om te beoordelen of de omrijtijd bij normale verkeerssituatie (reguliere spits, zonder extreme verstoring zoals incidenten of slecht weer) op de alternatieve routes acceptabel blijft. Hiervoor is gebruik gemaakt van de permanente reistijdmonitoring van de gemeente op een aantal vaste routes in de omgeving van de Griftdijk. De analyse is uitgevoerd voor de routes in zuidelijke richting, zie figuur 2.6. Deze richting betreft het verkeer naar de stad Nijmegen, zowel in de ochtend- als avondspits is deze richting qua verkeershoeveelheid en filevorming maatgevend. Het betreft de routes vanaf het keuzepunt (rotonde Griftdijk- Keizer Hendrik VI-singel) tot het kruispunt waar de routes weer bij elkaar komen. Dit is voor de alternatieve route via de M. van Mechelenweg een ander kruispunt dan voor de alternatieve route via de Pr. Mauritssingel.

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

Figuur 2.6 Alternatieve routes waarover de snelheden en reistijden zijn gemonitord

De gemeten gemiddelde snelheden op de routes en de bijbehorende rijtijden en omrijtijden staan weergegeven in tabel 2.1 en tabel 2.2. In de ochtendspits blijft de omrijtijd beperkt tot maximaal 3 minuten, in de avondspits tot maximaal 1 minuut.

Spits

Uur

Griftdijk Snelheid

Rijtijd

Ochtendspits

7-8

3,3

4,5

1,2

8-9

3,2

6,2

3,0

16-17

3,1

4,1

0,9

Avondspits

M. v. Mechelenweg Snelheid Rijtijd

Omrijtijd

46 4,2 0,9 17-18 40 3,3 Dit betreft de routes via Griftdijk en M.v. Mechelenweg tussen kruispunt GriftdijkKeizer Hendrik VI-singel en kruispunt s100 (oriëntatie nieuwe brug). Tabel 2.1 Gemiddelde snelheid en omrijtijd route via M. van Mechelenweg tijdens normale verkeerssituatie

Spits

Uur

Griftdijk Snelheid

Rijtijd

Ochtendspits

7-8

3,9

5,0

1,1

8-9

3,8

5,6

1,8

16-17

3,7

3,0

-0,8

17-18

3,9

4,6

0,7

Avondspits

Pr. Mauritssingel Snelheid Rijtijd

Omrijtijd

Dit betreft de routes via Griftdijk en Pr. Mauritssingel tussen kruispunt GriftdijkKeizer Hendrik VI-singel en kruispunt s110 (oriëntatie oude brug). Tabel 2.2 Gemiddelde snelheid en omrijtijd route via Pr. Mauritssingel tijdens normale verkeerssituatie

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

Functioneren knip tijdens verstoringen De reistijden en passages bij de knip zijn ook gemonitord tijdens verstoringen in het verkeersnetwerk. Hierbij moet bijvoorbeeld gedacht worden aan een verkeersongeval op één of meerdere van de hoofdroutes van en naar Nijmegen (N325, A15 en A50). Als de doorstroming op één van de routes verslechtert zal de druk op de andere wegen toenemen en is de vraag of de spitsknip nog steeds zijn werking kan doen. Op de geanalyseerde dagen was sprake van een flinke verstoring in het Nijmeegse wegennet. Op alle belangrijke verkeersaders richting de stad stond file. Zoals uit tabel 2.3 blijkt, was sprake van een fors lagere gemiddelde snelheid op de routes. Met name in de avondspits was de verliestijd groot (tabel 2.4). Snelheid (km/h)

Uur Griftdijk Normaal Verstoring Verschil

M. v. Mechelenweg

Pr. Mauritssingel

Normaal Verstoring Verschil

Ochtendspits 7-8

-5

8-9

-6

-17

16-17

-11

-24

-55

17-18

-38

-35

-33

Avondspits

Tabel 2.3 Snelheid op de routes tijdens verstoorde verkeerssituatie

Verliestijd (min)

Uur Griftdijk

M. v. Mechelenweg

Pr. Mauritssingel

Ochtendspits 8-9

0,5

1718

7,5

Avondspits

Tabel 2.4 Verliestijd op de routes tijdens verstoorde verkeerssituatie

Passages

Ontheffing

Waarschuwing

Bekeuring

Normaal

Verstoring Verschil

Ochtendspits

467

498

+31

102

+64

Avondspits

101

121

+20

-2

Tabel 2.5 Aantal passages met ontheffing, waarschuwing en bekeuring tijdens verstoorde verkeerssituatie

Hoewel het potentieel aan verkeer dat gebruik zou kunnen gaan maken van de Griftdijk groot is, valt het aantal extra overtredingen tijdens een verstoring mee (+65 in de ochtendspits en geen in de avondspits, zie tabel 2.5). Bovendien zijn deze extra overtredingen hoofdzakelijk waarschuwingen en geen bekeuringen. Ook bij verstoringen blijft de knip dus zijn werk doen. Duidelijk zichtbaar is dat de ochtendspits gevoeliger is voor extra overtredingen. Hoewel tijdens de ochtendspits de verliestijden minder groot waren, was het extra aantal overtredingen groter. Waarschijnlijk is de ochtendspits gevoeliger voor extra overtredingen aangezien dan meer ‘vreemde’ weggebruikers (van buiten de regio) richting Nijmegen komen. In de avondspits is sprake van meer bekend verkeer, dat weer naar huis gaat in de regio Nijmegen.

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

Doorstroming VRI’s M. van Mechelenweg Tijdens de evaluatie is naar voren gekomen dat de vertraging op de routes via de M. van Mechelenweg als eerste ontstaat bij de VRI’s op de kruising met de Griftdijk en de s100. Deze VRI’s zijn nog niet optimaal afgestemd op de veranderende verkeersstromen. Aanpassing van de VRI’s kan de uitstroom richting de s100 en de nieuwe brug verder vergroten. Richting de Pr. Mauritssingel zal dit naar verwachting minder effect hebben omdat daar ook sprake is van vertraging.

2.4

Gedragskundige schouw Griftdijk

Inleiding gedragsschouw Om het wegbeeld systematisch te kunnen toetsen op het wel of niet goed faciliteren en stimuleren van het gewenste verkeersgedrag, heeft Royal HaskoningDHV het “Toetskader Human Factors – aspecten wegbeeld” ontwikkeld. Dit toetskader bestaat uit zes aspecten waarop wordt getoetst. Het wegbeeld wordt met behulp van het toetskader in zijn integraliteit tijdens een gedragskundige schouw beoordeeld. Uitgangspunt is dat het wegbeeld voor alle weggebruikers duidelijk moet zijn en zo veel mogelijk moet leiden tot het gewenste gedrag. In de bijlage (separaat Excel bestand) is het volledige toetskader en de bijbehorende beoordeling van de Griftdijk weergegeven. Situatie In deze toets gaat het om wegbeeldaspecten die beïnvloeden in hoeverre de weggebruikers zich zodanig zullen gedragen dat de verkeersveiligheid zoveel mogelijk is geborgd en of de weggebruikers zich houden aan de geldende verkeersregels. De Griftdijk is redelijk overzichtelijk en ruim uitgevoerd. De geldende verkeersregels zijn aangegeven. Er zijn zowel vanuit het noorden als vanuit het zuiden verschillende vooraankondigingen van de spitsknip en op de knip zelf staan twee camera’s. Hierdoor moeten de weggebruikers anticiperen op deze knip om niet op de Griftdijk te rijden tijdens de spits.

Nu blijkt dat weggebruikers zonder een ontheffing toch met enige regelmaat over de Griftdijk rijden tijdens de spits. Om te beoordelen waarom weggebruikers toch over de Griftdijk rijden wordt onder andere een gedragskundige toets uitgevoerd. Hieronder worden de knelpunten en overige conflicten in het wegbeeld nader toegelicht en verduidelijkt met foto’s. Theorie Het is duidelijk hoe de voorrang geregeld is. Ook het wegverloop is duidelijk. Het is echter niet duidelijk dat er sprake is van een rijverbod tijdens de spits. Ondanks dat dit meerdere malen is aangegeven middels een bord lijkt het alsof niemand kijkt naar het bord. Daarnaast bevat het bord te veel informatie om het te lezen en te verwerken wanneer men aan het rijden is. Op foto 1 is het bord weergegeven. De situatie vanuit de zuidelijke richting op de Griftdijk is ook onduidelijk. Weggebruikers worden bij de verkeerslichten Van Mechelenweg naar de Griftdijk niet van informatie voorzien over de spitsknip en kunnen vervolgens op de Griftdijk ook niet meer keren. Het bord wordt niet goed waargenomen en verwerkt door respondenten wanneer het donker of schemerig is omdat het bord niet extra is verlicht, wat te zien is op foto 2. Het is van belang dat het bord zichtbaar is tijdens schemer en wanneer het donker is.

De spitsperiodes van de spitsknip zijn namelijk tijdens vier van de twaalf maanden donker en schemerig en daardoor is er beperkt zicht. Daarnaast is tijdens de schouw gebleken dat weggebruikers hard rijden over de Grifdtijk Noord. Een extra maximumsnelheidsbord (A1, 50 km/u) zou voor meer duidelijkheid kunnen zorgen Doordat de weg ruim is uitgevoerd, is het aanlokkelijk om harder dan 50 te rijden. Het snelheidsregime is op dit moment aangegeven middels een binnen de bebouwde kom bord van Lent (gemeente Nijmegen). Al met al wordt dit aspect beoordeeld met een ‘onvoldoende’.

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

Foto 1: een vooraankondiging van het rijverbod in de spits, waarop te zien is dat het bord te veel informatie bevat voor de weggebruiker.

Foto 2: een vooraankondiging van het rijverbod in het donker, waarop de informatie op het bord niet te lezen is.

Taakuitvoering De bestuurder heeft onbelemmerd zicht op het overige verkeer van de Griftdijk. Ook is er sprake van een onbelemmerd zicht op het wegverloop omdat er geen sprake is van obstructie of maskering. Hierdoor wordt dit aspect beoordeeld met ‘ruim voldoende’. Routeinformatie De routeinformatie met betrekking tot het bord voor het rijverbod tijdens de spits is niet duidelijk (foto 1). Hierdoor is het voor de bestuurder niet duidelijk dat hij zich tijdens de spits niet op deze weg mag begeven. Daarnaast is de bewegwijzering voor de Griftdijk ook niet duidelijk. Op de rotonde van de Griftdijk ten noorden van de knip, kruisend met de Oude Groenestraat en Keizer Hendrik VI-singel staat ‘Andere richtingen’ in de richting van de Margaretha van Mechelenweg en de Prins Mauritssingel (foto 3). Hierdoor kan doorgaand verkeer denken dat ‘andere richtingen’ niet voor hun geldt en zullen zij eerder rechtdoor gaan. Dit aspect wordt daarom beoordeeld met een ‘matig’. Foto 3: bewegwijzering op de rotonde, hierop staat ‘Andere richtingen’ in plaats van doorgaand verkeer.

Taakbelasting De taakbelasting kan als zwaar worden gezien, vanwege de grote hoeveelheid fietsers die op het fietspad naast de Griftdijk en de Griftdijk noord fietsen tijdens de ochtendspits. Door het grote aantal fietsers dat tijdens de spits op de fietspaden fietst, kunnen de bestuurders afgeleid raken, waardoor mogelijk het bord voor het rijverbod gemist wordt. Ook staat het bord voor het rijverbod aan eind van de rotonde, wat ook een punt is waar de bestuurders op passerende fietsers moeten letten. Dit kan er voor zorgen dat de informatie op het bord niet wordt 26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

gelezen. Een aantal bestuurders trekken langzaam op na de rotonde om naar het bord te kijken, maar dat leidt dan vaak tot het bumperkleven van bestuurders achter hen, waardoor men toch door rijdt. Dit aspect wordt daarom met een ‘onvoldoende’ beoordeeld. Bereidheid Veel bestuurders rijden harder dan de maximumsnelheid op de Griftdijk. Dit zorgt ervoor dat mensen gaan duwen en bumperkleven bij mensen die zich wel aan de maximumsnelheid houden, of die proberen het bord van de geslotenverklaring te lezen. Er is wel sprake van (merkbare) handhaving door middel van camera’s naast de weg die bestuurders tijdens het rijverbod registreren. Dit aspect wordt beoordeeld met ‘voldoende’. Vergevingsgezindheid Vergevingsgezindheid betekent in dit onderzoek of de weggebruiker voldoende geïnformeerd wordt en voldoende ruimte heeft om zijn gedrag hierop aan te passen. Het aantal vooraankondigingen van de spitsknip op de Griftdijk geeft aan dat er sprake is van vergevingsgezindheid. Deze vergevingsgezindheid wordt wel verminderd doordat de informatie die op deze borden staat niet duidelijk is. Wanneer de automobilist vanuit het zuiden komt, kan hij niet meer keren en is de vergevingsgezindheid dus laag. Dit aspect wordt beoordeeld met ‘matig’. Integrale beoordeling Het is niet duidelijk dat er sprake is van een rijverbod tijdens de spits.

Ondanks dat dit meerdere malen is aangegeven middels een bord lijkt het alsof niemand kijkt naar het bord en het bord valt ook niet op. Daarnaast bevat het bord te veel informatie om het te lezen en te verwerken wanneer men aan Foto 4: tussenberm van de weg met het vrijliggende het rijden is. Het bord is lastig waar te nemen en te verwerken fietspad in twee richtingen. wanneer het donker of schemerig is. Dit kan ervoor zorgen dat men niet eens bewust is van het feit dat zij in overtreding zijn. Een mogelijke oplossing hiervoor is het plaatsen van duidelijkere eenvoudige bebording, waardoor de weggebruiker meteen snapt dat het niet de bedoeling is dat men in de spits over de Griftdijk rijdt. Daarnaast moeten deze nieuwe borden zoveel mogelijk opvallen en voldoende verlicht worden, zodat ze ook duidelijk zichtbaar zijn in het donker. De route-informatie kan verbeterd worden door de bebording op de rotonde aan te passen. Op dit moment staat het bord ‘Andere richtingen’ aangegeven op de rotonde in de richting van de Prins Mauritssingel. Dit bord dient vervangen te worden met het bord ‘Doorgaand verkeer’. Hierdoor kan het doorgaand verkeer beter gestuurd worden. De taakbelasting voor de weggebruikers is te hoog op de rotonde voor de Griftdijk noord. Weggebruikers op de rotonde voor de Griftdijk Noord hebben hun volledige aandacht nodig voor de fietsers.

Hierdoor kunnen ze het bord van de geslotenverklaring niet meer lezen, dan wel verwerken. Een oplossing hiervoor is om het verkeer vóór deze rotonde al duidelijk te informeren over de geslotenverklaring, middels een ander en duidelijker bord. Hierdoor kan het verkeer omgeleid worden en een andere richting op worden gestuurd.

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

De snelheid op de Griftdijk ligt hoger dan de maximumsnelheid. Dit komt waarschijnlijk omdat de weg breed is uitgevoerd en omdat de maximumsnelheid niet heel duidelijk is aangegeven. Dit kan opgelost worden middels een maximumsnelheidsbord (A1, 50 km/u). Hierdoor wordt de weggebruiker geattendeerd op de maximumsnelheid en zullen zij langzamer gaan rijden, ook door de zichtbare handhaving (de camera’s ter hoogte van de knip).

2.4.1

Conclusie gedragsschouw

De Griftdijk in Nijmegen Noord is een veilige weg, alleen houdt een deel van de weggebruikers zich niet aan de geslotenverklaring in de spits. De bebording en bewegwijzering is een aandachtspunt. De bebording dient duidelijker, eenvoudiger en beter verlicht te zijn. Daarnaast moet ook de bewegwijzering aangepast worden op de rotonde voor de Griftdijk. Het moet voor de weggebruiker zo makkelijk mogelijk worden gemaakt. Door deze maatregelen wordt het probleem van de rotonde op de Griftdijk ook opgelost. De weggebruiker kan dan zijn of haar volledige aandacht richten op het drukke fietspad, wat in de voorrang ligt. De maximumsnelheid wordt overschreden op de Griftdijk en kan verbeterd worden middels een duidelijkere bebording van de maximumsnelheid.

2.5

Belevingsonderzoek overtreders spitsknip Griftdijk

In de evaluatie van de spitsknip op de Griftdijk vroegen we naar het oordeel van de weggebruikers die in overtreding waren op de spitsknip. Met deze vragenlijst moeten verschillende onderdelen inzichtelijk worden (doelen): - Demografische gegevens van de respondenten. - Is de Griftdijk bekend gebied onder de respondenten? - Hoe vaak de respondent in het afgelopen half jaar op de Griftdijk reed? - Wat is de reden dat de respondent over de Griftdijk heeft gereden tijdens de spits? - Wat de mening is van de respondent over de vooraankondiging en de aankondiging van de spitsknip op de Griftdijk (is de maatregel duidelijk?). Het belevingsonderzoek is uitgevoerd middels een enquête aan de hand van een online vragenlijst die we aan overtreders voorlegden. De overtreders krijgen namelijk een waarschuwingsbrief met een bijlage met de verwijzing naar de enquête. Op deze brief staat een link en een QR-code om de vragenlijst in te vullen. Hierdoor heeft de weggebruiker de keuze om de link over te typen of de QR-code te scannen en de vragenlijst in te vullen. De brief met de link naar de vragenlijst werd vier weken lang meegestuurd aan overtreders. Hieronder worden de opbouw en de resultaten van het belevingsonderzoek toegelicht.

2.5.1

Opzet van de vragenlijst

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

De respondenten die binnen het ontheffingsgebied wonen krijgen de vraag waarom ze geen ontheffing hebben. Vervolgens kunnen ze nog opmerkingen of suggesties geven. Respondenten buiten het ontheffingsgebied krijgen een vragenlijst die langer is. Deze respondenten worden bevraagd over het aantal keer dat zij over de Griftdijk hebben gereden in het afgelopen half jaar en hoe vaak dit ritten in de spits betrof. Vervolgens bevroegen wij deze respondenten over de reden waarom de respondent op het aangegeven tijdstip van de waarschuwingsbrief over de Griftdijk reed en wat de mening is over de vooraankondiging en de aankondiging van de spitsknip op de Griftdijk. Alle vragen in de vragenlijst hebben antwoordcategorieën en de respondent kan bij elke vraag één antwoord aanvinken. Bij sommige vragen kan de respondent ‘anders, namelijk’ aanvinken en vervolgens een eigen antwoord geven. Bij de vraag over de mening van de aankondigingen van de spitsknip kon de respondent maximaal 3 antwoorden aanvinken. De volledige vragenlijst met alle antwoordcategorieën staat in bijlage 1.

2.5.2

Resultaten belevingsonderzoek overtreders

Demografische gegevens Er zijn in totaal 52 respondenten die de volledige vragenlijst hebben ingevuld. 2% van alle overtreders heeft de vragenlijst ingevuld (aantal overtreders in februari / respons). Desalniettemin hebben de respondenten een uitgebreide reactie gegeven op de verschillende vragen en kan er gesteld worden dat de antwoorden van de respondenten zeker van belang zijn voor de evaluatie. De respondenten zijn gemiddeld 49 jaar oud, de jongste respondent is 22 jaar, de oudste is 74 jaar. De standaarddeviatie is groot, wat betekent dat de leeftijd evenredig is verdeeld tussen de 22 en 74 jaar. Van de 52 respondenten reden er 51 zelf in de auto (98,1%) en alle respondenten wonen buiten het ontheffingsgebied. Is de Griftdijk bekend gebied? Van de 52 respondenten hebben er 44 (86,3%) in het afgelopen half jaar zelden tot nooit gereden op de Griftdijk (Figuur 2.7).

Hoe vaak reed u in het afgelopen half jaar op de Griftdijk? (zowel binnen als buiten de spits) 100.00%

86.27%

75.00%

Reacties

50.00% 25.00%

5.88%

3.92%

Dagelijks

Wekelijks Maandelijks Zelden tot nooit

3.92%

0.00%

Figuur 2.7

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

Desalniettemin gaven 23 respondenten (45,1%) aan dat de Griftdijk bekend gebied is (Figuur 2.8). Dit betekent dat de Griftdijk voor 55% van de respondenten onbekend gebied is. Dit in combinatie met de resultaten van figuur 2.7 geeft aan dat de overtreders voornamelijk bestaan uit mensen die onbekend zijn in het gebied en op de Griftdijk. Is de Griftdijk bekend gebied voor u? 100.00% 75.00% 50.00%

54.90%

45.10%

Reacties

25.00% 0.00%

Nee

Figuur 2.8

Redenen om over de Griftdijk te rijden tijdens de spits De respondenten hebben ook aangegeven waarom ze op het aangegeven tijdstip over de Griftdijk reden. De resultaten hiervan zijn te zien in figuur 2.9. Waarom reed u op het aangegeven tijdstip over de Griftdijk (langs de Knip) 50.00% 37.25%

40.00%

33.33%

30.00% 20.00% 11.76%

13.73%

10.00% 1.96%

1.96%

0.00%

Reacties Figuur 2.9

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

De belangrijkste resultaten uit figuur 2.9 zijn: - Navigatie wordt door ongeveer 50% van de respondenten aangegeven als reden dat zij over de Griftdijk reden (33,33 + 13,73%). - Vaste route, Ik dacht dat ik buiten de spits reed, ik ken deze weg als alternatief en de bewegwijzering op borden worden weinig ingevuld als reden. - ‘Anders, namelijk’ wordt het meeste gekozen door de respondenten. De respondenten waren vrij om een eigen antwoord hierin te formuleren. Omdat ‘anders, namelijk’ het vaakst is beantwoord, is het duidelijk dat de respondenten graag hun eigen formulering willen gebruiken voor hun reden om op de Griftdijk te rijden tijdens de spits. Hieronder een aantal voorbeelden van reacties. Alle reacties op deze vraag zijn te vinden in bijlage 2. - ‘Volgde navigatie en zat achter vrachtauto zag borden te laat en kon bij camera niet meer keren’ - ‘Kwam van het CWZ en moest naar Wijchen om naar mijn werk te gaan’ - ‘Snelste route naar CWZ’ - ‘Ik moest daar in de buurt zijn’ De mening over de vooraankondiging en de aankondiging van de spitsknip De respondenten hebben daarnaast hun mening gegeven over de vooraankondiging en de aankondiging van de spitsknip op de Griftdijk. De resultaten hiervan zijn te zien in figuur 2.10. 200 meter voor de knip (vooraankondiging) en ter plekke van de Knip zijn borden geplaatst.

Welke uitspraak geldt voor u? (u kunt meerdere uitspraken aanvinken, maximaal 3) 60.00%

52.94%

50.00% 40.00%

35.29%

30.00% 17.65%

20.00% 9.80% 10.00%

5.88%

7.84%

9.80% 9.80% 9.80% 1.96%

0.00%

Reacties Figuur 2.10

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

De belangrijkste resultaten uit figuur 2.10 zijn: - ‘Borden niet gezien’ wordt door ongeveer 53% van de respondenten aangevinkt als mening over de aankondiging en vooraankondiging en is daarmee het meest ingevulde antwoord. - ‘De situatie niet begrepen’ wordt door bijna 18% ingevuld als antwoord en is daarmee ook een belangrijke mening. - ‘Anders, namelijk’ wordt door 35% van de respondenten gekozen. De respondenten waren hier vrij om een eigen antwoord te formuleren. Omdat (anders, namelijk) door 35% is ingevuld als antwoord, is het duidelijk dat de respondenten hier ook graag hun eigen formulering willen gebruiken. Hieronder een aantal voorbeelden van reacties. Alle reacties op deze vraag zijn te vinden in bijlage 2. - ‘Zat vlak achter grote vrachtauto.’ - ‘De borden zijn slecht leesbaar vanuit een rijdende auto’ - ‘Mijn navigatie stuurde mij vanaf de A15 i.v.m. drukte op de A326 zo naar restaurant Zijdewinde aan de Waaldijk in Bemmel’ - ‘Toen ik er voorbij kwam zag ik het bord in een flits, kon niet meer keren, zeer slecht aangeven. En Tom Tom geeft het ook niet aan’ - ‘Door de drukte had ik niet voldoende tijd om mijn fout te herstellen. Toen ik door had dat ik er niet door mocht kon ik al niet meer keren, i.v.m. verkeer achter mij.’

2.5.3

Conclusie belevingsonderzoek overtreders

Geconstateerd kan worden dat de respondenten van de vragenlijst vrijwel allemaal in het afgelopen half jaar zelden tot nooit op de Griftdijk hebben gereden. Voor het merendeel van de respondenten is de Griftdijk zelfs onbekend gebied. Daarom kan gesteld worden dat de ruime meerderheid van de overtreders onbekend zijn in het gebied en met de Griftdijk. De reden dat de overtreders over de Griftdijk reden verschilde, maar de navigatie werd het vaakst als reden gekozen (50%). Daarnaast kozen de respondenten ook vaak de mogelijkheid ‘anders, namelijk’, waardoor de respondent zelf een reden in kon vullen. Opvallend was dat in deze reacties vaak als reden werd benoemd dat het de kortste route naar het CWZ (Canisius Wilhelmina Ziekenhuis) was. De ruime meerderheid van de respondenten geeft aan dat ze de borden niet hebben gezien en daarbij geeft nog eens 20% van de respondenten aan dat ze de situatie niet begrepen. Daarnaast koos een aantal respondenten de mogelijkheid ‘anders, namelijk’, waardoor de respondent zelf een mening kon geven. Opvallend was dat in deze reacties de drukte, navigatie en het rijden achter een vrachtauto werden benoemd. Daarnaast konden de respondenten ook nog opmerkingen of suggesties noteren aan het einde van de vragenlijst (optioneel). Dit werd ingevuld door 41 van de 52 respondenten. Alle opmerkingen of suggesties staan in bijlage 2.

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

2.6

Belevingsonderzoek omwonenden spitsknip Griftdijk

In de evaluatie van de spitsknip op de Griftdijk vragen we ook naar het oordeel van de omwonenden over de spitsknip op de Griftdijk. Met deze vragenlijst moeten verschillende onderdelen inzichtelijk worden (doelen): - Algemene gegevens van de respondenten. - Is het aantal ontheffingen die aangevraagd kunnen worden voldoende? - Wijzigt de respondent weleens zijn of haar kenteken voor de ontheffing? Zo ja, is de respondent tevreden over de procedure van het wijzigen van het kenteken voor de ontheffing? - Is de respondent tevreden over hoe hij of zij is geïnformeerd over de aanvraag van de ontheffing? - Licht de respondent zijn of haar bezoek in over de maatregel? - Is het volgens de respondent rustiger geworden op de Griftdijk sinds de maatregel van kracht is en is men in het algemeen tevreden over de knip? Het belevingsonderzoek wordt uitgevoerd middels een enquête aan de hand van een online vragenlijst die we aan omwonenden voorleggen. De omwonenden krijgen namelijk een brief thuisgestuurd met een verwijzing naar de enquête. Op deze brief staat een link en een QR-code om de vragenlijst in te vullen. Hierdoor heeft de omwonende de keuze om de link over te typen of de QR-code te scannen en de vragenlijst in te vullen. Om een zo representatief mogelijke steekproef te krijgen van de omwonenden is de brief per post willekeurig naar 800 omwonenden verstuurd.

Wanneer 200 willekeurig gekozen respondenten de vragenlijst invullen, kan er gesteld worden dat er een representatieve steekproef is verkregen van de populatie omwonenden van de Griftdijk. De vragenlijst blijft ongeveer twee weken open staan nadat de omwonenden de brief hebben ontvangen. Hieronder worden de opbouw en de resultaten van het belevingsonderzoek toegelicht.

2.6.1

Opzet van de vragenlijst

Enquête via internet De enquête is via internet afgenomen. De voordelen van een online afname zijn de kwaliteit van de gegevens, de snelheid waarmee de benodigde respons kan worden gehaald, de relatief lage kosten en de mogelijkheid om visueel materiaal aan te bieden en met slimme vraagconstructies te werken. Daartoe is gebruik gemaakt van Surveymonkey, waarmee de vragenlijst online via een URL-link en een QR-code is bereikt door respondenten. De vragen In de vragenlijst zijn verschillende routes verwerkt en uiteindelijk komen alle respondenten bij het algemene deel over de tevredenheid van de maatregel zelf. Hierdoor bestaat de vragenlijst uit: - Respondenten die in het bezit zijn van een ontheffing en die niet in het bezit zijn van een ontheffing. - Respondenten die de ontheffing weleens op een ander voertuig zetten en die dat niet hebben gedaan. - Algemeen deel over de tevredenheid van de maatregel zelf. Respondenten die niet in het bezit zijn van een ontheffing worden bevraagd over de reden waarom ze geen ontheffing hebben. Vervolgens komen ze automatisch bij de vragen over de tevredenheid van de maatregel zelf, behalve als ze aangeven totaal niet bekend te zijn met de maatregel, deze respondenten zij dan klaar met de vragenlijst.

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

Respondenten die in het bezit zijn van een ontheffing worden bevraagd over hoe vaak ze gebruik maken van de ontheffing en of het aantal ontheffingen dat ze aan kunnen vragen voldoende is. Vervolgens krijgen ze de vraag of ze in het bezit zijn van een ontheffing voor een lease- of huurvoertuig en of ze weleens de ontheffing op een ander voertuig hebben gezet. Wanneer de respondent de ontheffing nog nooit op een ander voertuig heeft gezet komen ze automatisch bij de vragen over de tevredenheid van de maatregel zelf. Wanneer de respondent de ontheffing wél op een ander voertuig heeft gezet, wordt de respondent bevraagd of ze tevreden zijn over de procedure van het wijzigen van het kenteken. Vervolgens komen ook deze respondenten automatisch bij de vragen over de tevredenheid van de maatregel zelf. De tevredenheid over de maatregel zelf wordt bevraagd aan alle respondenten. Ten eerste worden ze bevraagd of ze tevreden zijn hoe ze geïnformeerd zijn over de aanvraag van de ontheffing en vervolgens of ze hun bezoek inlichten over de maatregel. Tenslotte kunnen ze aangeven of het rustiger is geworden op de Griftdijk en of ze in het algemeen tevreden zijn over de maatregel. Alle vragen in de vragenlijst hebben antwoordcategorieën en de respondent kan bij elke vraag één antwoord aanvinken.

Bij sommige vragen kan de respondent ‘anders, namelijk’ aanvinken en vervolgens een eigen antwoord geven. De volledige vragenlijst met alle antwoordcategorieën staat in bijlage 3.

2.6.2

Resultaten belevingsonderzoek omwonenden

Algemene gegevens Er zijn in totaal 207 respondenten die de volledige vragenlijst hebben ingevuld. De respondenten wonen gemiddeld 8,8 jaar in het ontheffingsgebied. De respondent die het kortste in het ontheffingsgebied woont, woont er 0 jaar en die er het langst woont, woont er 21 jaar. De standaarddeviatie is normaal, wat betekent dat de verdeling links of rechts scheef kan zijn. De verdeling is meer links scheef, 56% van de respondenten woont tien jaar of korter in het ontheffingsgebied. Van de 207 respondenten zijn er 74 (35,4%) die in het bezit zijn van twee ontheffingen. 112 (54,55%) zijn in het bezit van één ontheffing en 21 respondenten (10,05%) hebben geen ontheffing. De reden dat respondenten geen ontheffing hebben Van de 21 respondenten die geen ontheffing hebben, hebben er 11 (52,4%) geen behoefte aan een ontheffing (Figuur 2.11). Zes respondenten gaven ‘anders, namelijk’ aan (28,6%). Hier werd vaak het antwoord gegeven met: ‘ik heb geen auto’.

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

Wat is de reden dat u niet in het bezit bent van een ontheffing voor de Griftdijk? 60.00% 52.38% 50.00% 40.00% 28.57%

30.00%

Reacties 20.00% 10.00%

9.52%

9.52% 0.00%

0.00%

0.00% Onbekend Kom niet in Niet in de Onbekend Geen met regeling aanmerking gelegenheid waar aan te behoefte vragen

Anders namelijk:

Figuur 2.11

Respondenten met een ontheffing Er zijn 186 respondenten met een ontheffing en zij gebruiken de ontheffing wisselend. De meeste respondenten gebruiken de ontheffing wekelijks (40,9%), daarna is het meest gekozen antwoord, dagelijks (30,1%). Vervolgens werden deze respondenten bevraagd of zij het aantal ontheffingen (2 per adres) voldoende vinden. Hier waren de respondenten eenduidig, 170 van de 186 (91,4%) gaf aan dat dit aantal voldoende is (figuur 2.12).

100.00%

Is het aantal ontheffingen dat u kunt aanvragen (2 per adres) voldoende voor u? 91.40%

80.00% 60.00% 40.00% 20.00%

Reacties

2.15%

3.76%

2.69%

Nee, hier wonen meer dan 2 mensen met auto

Nee, ik heb meer dan 2 voertuigen

Nee, want:

0.00% Ja voldoende

Figuur 2.12

Van de respondenten met een ontheffing hebben er 149 (80,1%) alleen een ontheffing voor een eigen voertuig. 37 respondenten (19,9%) heeft tenminste één ontheffing voor een lease- huurvoertuig. Daarnaast hebben 27 respondenten (14,5%) weleens een ontheffing op een ander voertuig gezet en 159 respondenten (85,5%) hebben dat nog nooit gedaan.

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

Respondenten die de ontheffing weleens op een ander voertuig hebben gezet Van de 27 respondenten zijn er 25 (92,6%) tevreden over de procedure van het wijzigen van het kenteken waarvoor de ontheffing geldt (figuur 2.13). Bent u tevreden over hoe u het kenteken waarvoor de ontheffing geldt kunt wijzigen? 92.59%

100.00% 80.00% 60.00% 40.00%

Reacties

20.00%

7.41%

0.00% Ja

Niet tevreden, zou beter kunnen door:

Figuur 2.13

Tevredenheid over de maatregel (204 respondenten ingevuld) De respondenten zijn tevreden over hoe ze zijn geïnformeerd over de aanvraag van de ontheffing. 187 respondenten (92,1%) hebben aangegeven goed geïnformeerd te zijn. Respondenten waren alleen verdeeld over hun antwoord op de vraag of zij hun bezoek inlichten over de maatregel. Zie figuur 2.14. Licht u uw bezoek dat met de auto komt in over de maatregel? 35.00%

31.86%

30.00% 25.00%

25.98%

25.00% 20.00%

17.16% Reacties

15.00% 10.00% 5.00% 0.00% altijd

regelmatig

soms

nooit

Figuur 2.14

De respondenten hebben daarnaast hun mening gegeven of het rustiger is geworden op de Griftdijk sinds de maatregel van kracht is. De resultaten hiervan zijn te zien in figuur 2.15.

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

Is het volgens u rustiger geworden op de Griftdijk sinds de maatregel van kracht is? 80.00%

71.08%

70.00% 60.00% 50.00% 40.00% 30.00%

Reacties

17.16%

20.00% 4.90%

10.00%

6.37% 0.49%

0.00% Ja, het is Het is Het is Geen idee Anders rustiger even druk drukker namelijk: geworden als voor de geworden regeling Figuur 2.15

De belangrijkste resultaten uit figuur 2.15 zijn: - 145 respondenten (71,1%) geven aan dat het rustiger is geworden op de Griftdijk. - 35 respondenten (17,16%) geven aan dat ze geen idee hebben of het rustiger is geworden. De respondenten hebben ook hun algemene tevredenheid aangegeven over de spitsknip op de Griftdijk. De resultaten hiervan zijn te zien in figuur 2.16. Ben u over het algemeen tevreden over de knip op de Griftdijk? 80.00% 70.00% 60.00% 50.00% 40.00% 30.00% 20.00% 10.00% 0.00%

67.98%

19.70%

Reacties

12.32%

Ja, ik ben tevreden

Neutraal

Nee, ik ben niet tevreden want:

Figuur 2.16

De belangrijkste resultaten uit figuur 2.16 zijn: - 138 respondenten (68,0%) geven aan tevreden te zijn over de knip op de Griftdijk. - 40 respondenten (19,7%) geven aan niet tevreden te zijn.

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

Omdat (nee, ik ben niet tevreden want) door bijna 20% van de respondenten is ingevuld als antwoord, is het duidelijk dat een aantal respondenten nog niet tevreden is over de knip. Hieronder zijn een aantal voorbeelden van reacties van respondenten waarom zij niet tevreden zijn en alle reacties op deze vraag zijn te vinden in bijlage 4. - ‘Het levert nu resultaat. Het is niet goed dat wij als bewoners ervoor moeten betalen en het is een korte termijn oplossing gezien de groei en de ervaring/kennis die niet-bewoners snel hebben over de ‘openingstijden’ - ‘Het is te kort. Beter van 0600 tot 0900 en 1500 tot 1900’ - ‘Dit slaat natuurlijk helemaal nergens op dat bewoners moeten betalen om zich in hun eigen gemeente te kunnen verplaatsen. Er zijn genoeg andere maatregelen te nemen om sluipverkeer te ontmoedigen. Waarom kunnen de kosten niet neergelegd worden bij het sluipverkeer zelf?’ - ‘De knip is de raarste oplossing die ik ooit heb meegemaakt, ik heb bijvoorbeeld een zoon met een eigen auto en voor hem is deze regeling niet toereikend. Ook is het voor onbekende bezoekers erg onhandig.’ - ‘Ik vind dat er nog te veel sluipverkeer en te grote vrachtwagens zijn. De Griftdijk Is een wijkweg geworden en geen doorgaande stadsweg.’ Cross-secties Er is ook een aantal cross-secties uitgevoerd. Hieronder zijn de verschillende verbanden weergegeven die zijn onderzocht: - Woonjaren t.o.v.

tevredenheid maatregel. - Woonjaren t.o.v. mening over minder verkeer op Griftdijk. - Ontheffing t.o.v. tevredenheid maatregel. - Ontheffing t.o.v. mening over minder verkeer op Griftdijk. - Postcode t.o.v. tevredenheid maatregel. - Postcode t.o.v. mening over minder verkeer op Griftdijk. Uit de analyse blijkt dat er géén één verband significant is. In onderstaande grafieken zijn een aantal verbanden schematisch weergegeven. Tevredenheid maatregel t.o.v. woonjaren

Mening rustiger geworden op de Griftdijk t.o.v. woonjaren

Percentage

100

Percentage

100 60 40 20 0 Ik heb Anders, Het is Ja, het is Het is rustiger even druk drukker geen idee namelijk geworden als voor geworden de regeling 0 - 9 jaar

26-4-2019

10 - 21 jaar

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

60 40 20 0 Ja, ik ben tevreden

Neutraal Nee, ik ben niet tevreden want

0 - 9 jaar

10 - 21 jaar

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

100 80 60 40 20 0

Tevredenheid maatregel t.o.v. ontheffing Percentage

Percentage

Tevredenheid maatregel t.o.v. postcodes

Ja, ik ben tevreden

Neutraal

Woonachtig bij Griftdijk

100 80 60 40 20 0 Ja, ik ben tevreden

Nee, ik ben niet tevreden want

Woonachtig verder af van Griftdijk

Ja, 1 ontheffing

Neutraal

Nee, ik ben niet tevreden want Ja, 2 ontheffingen

Nee, geen ontheffing

De percentages verschillen marginaal, maar deze verschillen zijn niet significant. Hieronder zijn de belangrijkste resultaten uit de analyse van deze cross-secties: - Er zijn geen verschillen op de tevredenheid tussen de verschillende respondenten. - Er zijn ook geen verschillen op de mening van verkeersdrukte op de Griftdijk tussen de verschillende respondenten.

2.6.3

Conclusie belevingsonderzoek omwonenden

Al met al kan er gesteld worden dat de omwonenden tevreden zijn over de procedure van de aanvraag van de ontheffing. Respondenten die geen ontheffing hebben voor de spitsknip geven namelijk aan, dat zij hier ook geen behoefte aan hebben. Daarnaast geeft het merendeel van de respondenten (met een ontheffing) aan dat zij twee ontheffingen voldoende vinden en de respondenten zijn ook tevreden over de procedure van het wijzigen van kenteken. Bovendien geeft ruim 90% van de respondenten aan dat ze goed zijn geïnformeerd over het aanvragen van een ontheffing. De respondenten zijn over het algemeen tevreden over de maatregel en geven aan dat het rustiger is geworden op de Griftdijk sinds de maatregel van kracht is. Desalniettemin is nog altijd 20% van de respondenten ontevreden over de maatregel. Volgens de omwonenden zijn er zeker nog verbetermogelijkheden. Opvallend was dat de respondenten aangaven dat er nog steeds veel vrachtverkeer rijdt over de Griftdijk en een aantal benadrukt dat de borden van de spitsknip niet duidelijk zijn. De cross-sectieanalyse gaf aan dat er geen verschillen waren in mening over de verkeersdrukte en over de tevredenheid van de maatregel tussen de verschillende respondenten. De verschillen die er zijn, zijn niet significant. Daarnaast konden de respondenten ook nog opmerkingen of suggesties noteren aan het einde van de vragenlijst (optioneel).

Dit werd ingevuld door 161 van de 209 respondenten. Alle opmerkingen of suggesties staan in bijlage 4.

2.6.4

Overleg wijkraad Oosterhout knip Griftdijk

De resultaten van het gehele evaluatie onderzoek over de spitsknip op de Griftdijk zijn besproken en bediscussieerd tijdens de wijkraad Oosterhout. De wijkraad was vertegenwoordigd met mensen uit zowel het woonpark als uit de Grote Boel.

26-4-2019

EVALUATIE SPITSKNIP GRIFTDIJK

BG5162TPRP1904260851

Projectgerelateerd

In grote lijnen was de wijkraad tevreden over zowel de knip als de gepresenteerde resultaten. De meeste onderzoeksresultaten werden door de aanwezigen herkend, maar men vond wel dat de groep eerste overtreders nog steeds erg hoog is. Uit de wijkraad kwamen nog enkele suggesties voor de spitsknip: - Eenrichtingsverkeer. - Uitbreiden geslotenverklaring over groter wegvak. - De knipperiode enkele uren oprekken. De permanente 24-uurs knip werd niet meteen afgewezen door de wijkraad. De wijkraad gaf aan dat ze al wisten dat de mogelijke 24-uurs knip op termijn al in de planning zit en dat de noodzaak tot uitbreiden van de knipduur nu in de middag al duidelijk merkbaar is. Er werd vanuit de wijkraad nog aandacht gevraagd voor de slechte doorstroming en verkeersonveilig gedrag op de kruising Griftdijk – Margaretha van Mechelenweg (en in het verlengde aansluiting op de Graaf Alardsingel). Al met al was men dus positief.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijmegen&id=843093c5-f9f3-4768-9d73-12aef700f632