Rapport Provincie Gelderland Weemstra

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

29 | 53

-

-

Nodig is een accentverschuiving binnen het onderwijs (CmK) naar appreciatie van receptieve kunstvormen. Door receptieve kunsteducatie (het kijken en luisteren naar professionele kunst) leren leerlingen met de ogen van een ander naar zichzelf en de wereld te kijken. Het valt op dat in het huidige onderwijs de nadruk ligt op actieve kunsteducatie (het zelf beoefenen van een kunstvorm, zoals schilderen, dansen of muziek maken). Trek binnen- en buitenschools uit elkaar.

Belang van voldoende en divers (gesubsidieerd) aanbod is groot - ‘Alle hens aan dek’ om zo veel mogelijk kinderen in landsdeel Oost te bereiken. - Theaters moeten mogelijkheid hebben om naast commercieel ook gesubsidieerd jeugdtheater te boeken met het oog op diversiteit van het aanbod. Dit is een gemeentelijke keuze. - Bereik kinderen: belangrijk dat er voldoende (gesubsidieerde) jeugdtheatergezelschappen zijn, binnen- en buitenschools. - Nodig is: voldoende BIS-gezelschappen van de verschillende disciplines met elk een educatiepoot om kinderen van 4-12 jaar op kwalitatieve wijze in aanraking te brengen met receptieve kunst en reflectie. - Meer focus op betekenis (en kwaliteit van de receptieve ervaring) in plaats van op kwantiteit. - Diversiteit: kies receptieve kunstvormen waarmee leerlingen niet vanzelfsprekend in aanraking komen, zodat ze de kans krijgen om te ontdekken of ze affiniteit hebben met musiceren, dansen, toneelspelen, filmen, zingen enzovoorts. Door diversiteit ontdekken leerlingen ieder persoonlijk waar hun voorkeur naar uitgaat. Rollen Theaters: denk buiten de kaders - Introdans kan alleen de grote podia bespelen. Schoolvoorstellingen zouden door sommige theaters zoals nu niet als concurrentie van de vrije voorstelling gezien moeten worden. Kost voor theaters echter te veel geld. - Gelderland heeft veel goed gefaciliteerde podia.

Deze zouden in hun programmering voorrang kunnen geven aan ‘eigen’ gezelschappen uit Oost. - Op lagere scholen spelen (in speellokaal, gymzaal) is ook belangrijk om te blijven doen: laagdrempelig en met hoge waardering. - Misschien niet alles van de grote BIS-gezelschappen laten afhangen en kleinere hoogwaardige gezelschappen uit Gelderland beter faciliteren, zodat de kleine theaters ook bespeeld kunnen worden. - Nodig is een gevoel van ‘partnerschap’ en budget van lokale theaters om kwalitatief aanbod uit Oost-Nederland te kunnen en willen programmeren. Dit gaat ook over zichtbaarheid en beeldvorming, en dat oostelijke gezelschappen als ‘eigen’ worden gezien. Gezelschappen: bundel de krachten en wees zichtbaar - Krachtenbundeling: afstemming (gezamenlijk optrekken) tussen gezelschappen, zoals ook theaters dat doen. Denk aan afstemming over inhoud, doelgroepenbenadering/focus en complementaire eigenheid van elk gezelschap.

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

30 | 53

-

Programmeursdagen in Gelderland/landsdeel Oost. Afstemming doelgroepen (leeftijd) door BIS-gezelschappen.

Overheid: denk niet te veel in grenzen en stuur op impact - Ambtenaar/wethouder moet niet op de stoel van de wethouder gaan zitten. - Opdracht van gemeenten om lokaal te programmeren werkt vaak tegen, omdat aanbod van oostelijke (provinciale) gezelschappen niet als lokaal wordt gezien. Het hoeft elkaar niet uit te sluiten. - Er zijn al rijdende podia: vrachtwagentrailer als theatertruck. Werkt fantastisch, maar vraagt extra geld. - Provincie ondersteunt de gezelschappen en podia. Reken ze niet af op bereik, maar koppel ze met beleidsterreinen als onderwijs en maatschappij. - Zichtbaarheid van oostelijke gezelschappen. Provincie en gemeenten als ambassadeur die de kwantitatieve/inclusieve doelstellingen van oostelijke gezelschappen ondersteunen. Nodig is ‘attitutudeverandering’ of bewustwording bij overheden, podia en gezelschappen. - Zet geen hek om de provincie! - Faciliteer de cultuurcoach; dat kan het verschil maken! - Scholen zouden buiten de deur voorstellingen moeten bezoeken als opdracht vanuit de overheid.

Brainstormsessie 2: vrijdag 4 december Aanwezigen: Michiel Eve Charles Thijs

Nannen Hopkins Droste Groenewegen

zakelijk directeur directeur directeur projectleider proeftuin

Toneelgroep Oostpool De Nieuwe Oost Schouwburg Amphion Doetinchem Lagom Collective

Inhoud Voor partijen staat voorop dat de rapportage een oproep moet zijn om de ontwikkelingen van nu aan te grijpen om toe te werken naar een ideale situatie over 5 of 10 jaar. Daarbij wil men niet terugvallen in het vertrouwde. Infrastructuur: zorg voor goede verbinding van vraag en aanbod tussen diverse partijen - Aanbod zou meer vraaggericht moeten zijn. - Denk aan een goede verbinding met aanbod in de regio ten opzichte van de steden. - Zorg ervoor dat de samenwerking tussen de verschillende partners verder gestroomlijnd wordt. - Stem vraag en aanbod van theaters en scholen op een flexibele manier op elkaar af. - Theaters en producenten zouden de samenwerking in het ontwikkelen van nieuwe formats moeten afstemmen op de veranderende samenleving (qua diversiteit, wijze van interactie et cetera).

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

31 | 53

-

-

Denk goed na hoe je vraag en aanbod kunt laten resoneren. Cocreatie? Community’s? Van belang is om het artistieke team van instellingen meer in contact brengen met de jeugd in Oost-Nederland en elkaar te inspireren tot nieuwe samenwerkingsvormen. Faciliteer structureel overleg over jeugd- en jongerentheater tussen artistieke leiding theaters en artistieke leiding producenten. Durf te kijken naar bij elkaar brengen van vraag en aanbod op nieuwe manieren. De proeftuin jeugdtheater en -dans (zie paragraaf 2.1.7) geeft reeds een belangrijke impuls aan bovenstaande punten, dus dat verdient ook continuering.

Ruimte voor makers; wat is nodig? - Geef prioriteit aan het scouten van nieuwe makers. - Organiseer een voorportaal van instellingen, waarin nieuwe makers in OostNederland de kans krijgen zich te bewijzen/ontwikkelen. - Zorg ervoor ervaring en kennis op te doen, en dat deelbaar te maken. - Breng in kaart wat er lokaal en binnen het landsdeel gebeurt qua makers. - Zorg voor een beter inzicht in welke makers in Oost-Nederland zich op jeugd- en jongerentheater richten. - Ontsluit de BIS-gezelschappen in dorpen en steden voor de makers. Erbij betrekken van de doelgroep, in het hele landsdeel - Creëer een denkwereld buiten het curriculum van scholen. - Laat de jeugd meedenken over het aanbod. - Het aanbod moet dicht op leefwereld van de doelgroep zitten. - Ga in dialoog om de vraag op te halen. Vanuit artistiek aanbod die dialoog aangaan; dus speel daarop in. - Vergeet 12+ niet. - Zorg dat het hele landsdeel wordt ontsloten en denk dus niet te veel in grenzen. - Benut kennis van presenterende instelling over de doelgroep. Rollen Theaters: anders programmeren - Publiek en performers minder afgescheiden. - Wat gebeurt er nog meer in theaters behalve het tonen van voorstellingen? - Hele proces van artistiek idee tot aan tournee in samenwerking met de theaters: nodig zijn de sparringpartners aan de theaterkant. - Andere manier van ‘open’ zijn.

- Stop de vertrossing; Gezelschappen: experimenteer! - Durf af te wijken van bestaande formats. - Ontdek nieuwe werkwijzen, nieuwe vormen. - Experiment in presentatievormen (ook vanwege corona). - Nieuwe manieren van produceren onderzoeken en uitrollen.

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

32 | 53

-

Vanuit BIS-instellingen artist in residences organiseren in theaters/plekken in de regio. Financieel evenwichtige afspraken kunnen maken, zodat financiële last niet te eenzijdig bij producenten komt te liggen.

Overheid: Vernieuwing keten/netwerk - Betrek podia in de overige elementen van de keten, breek de muren ertussen af. - Geen onenightstands meer, maar duurzame relaties. - Meerstemmigheid. Andere verhalen. Productiesysteem uit elkaar halen, die zijn vastgeroest. - Systemen moeten bediscussieerd worden. Doen we al 100 jaar, dus dan kom je er niet tussen. Dit zit vernieuwing in de weg. CmK zit ook aantal dingen in de weg. Kijk naar de hele keten!

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

33 | 53

Bijlage 3: Enquêteresultaten Aanpak In de periode november 2020 tot januari 2021 hebben we als inventarisatie een enquête uitgezet voor een viertal doelgroepen die via het Rijksprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK) actief in aanraking komen met jeugdtheater in Gelderland. In samenspraak met medewerkers van de provinciale organisatie Cultuur Oost zijn vragen geformuleerd voor scholen voor primair onderwijs en voor ouders/verzorgers van kinderen die op de bevraagde scholen in Gelderland onderwijs genieten. Het bevragen van deze scholen en daarmee ook de ouders/verzorgers is tot stand gekomen met bemiddeling van de steunpunten cultuureducatie die de provincie Gelderland rijk is. Het enquêteren van scholen en ouders heeft na de start van het onderzoek vertraging opgelopen. De reacties bleven flink achter bij de verwachtingen en daarom hebben we ervoor gekozen om de reactietermijn te verlengen om zodoende meer respondenten te vergaren. Dit is wat betreft de scholen redelijk gelukt. De respons van de ouders is echter zeer beperkt. Mogelijk heeft COVID-19 hierin een rol gespeeld. In totaal hebben 29 scholen en 21 ouders de vragenlijst ingevuld. Daarnaast hebben we vragenlijsten gestuurd naar gemeenten in Gelderland en de gemeenten Enschede en Hengelo. Ook hebben we in Gelderland een beknopte enquête uitgezet onder de lokale podia.

In totaal hebben 22 gemeenten de vragenlijst ingevuld: 21 Gelderse gemeenten en de gemeente Enschede. Vanuit de podia ontvingen we 8 reacties. Goed om te benadrukken is dat de geënquêteerden niet iedere vraag hebben beantwoord. Soms bleef een vraag onbeantwoord. Daarnaast werd er soms ‘weet ik niet’ aangekruist. Dat is de reden dat er soms bijvoorbeeld ‘4 van de 19 gemeenten’ te lezen is, en soms ’11 van de 22 gemeenten’. De hieronder weergegeven resultaten hebben betrekking op de respondenten. Om het onderscheid tussen de vier doelgroepen helder te houden gebruiken we hieronder de termen ‘gemeenten’, ‘podia’, ‘scholen’ en ‘ouders’. Eigenlijk moet in plaats van deze termen de term ‘respondenten’ worden gelezen. Gezien de beperkte respons moeten we zeer voorzichtig zijn bij de extrapolatie van de gegevens naar de gehele populaties. De resultaten kunnen beschouwd worden als een indicatie van de behoefte aan jeugdtheater in Gelderland.

Enquête gemeenten en podiumvoorzieningen Algemeen ● In 9 van de 21 gemeenten zijn professionele organisaties voor jeugdtheater actief die binnen de gemeente theaterlessen verzorgen. ● In 11 van de 21 gemeenten zijn professionele organisaties voor jeugdtheater actief die binnen de gemeente voorstellingen geven.

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

34 | 53

Bekendheid jeugdtheater bij gemeente De gemeenten is een 3-tal stellingen voorgelegd over de bekendheid en de zichtbaarheid van jeugdtheatergezelschappen bij de gemeente. De resultaten staan in onderstaande figuur. Uit deze figuur blijkt dat de bekendheid beperkt is. Iets minder dan de helft van de gemeenten is bekend met de jeugdtheatervoorstellingen zelf en met de producties van de jeugdtheatervoorstellingen. En slechts 4 van de 19 gemeenten hebben zicht op de samenwerking tussen jeugdtheatergezelschappen en onderwijsinstellingen.

Figuur Bekendheid Jeugdtheater bij gemeente

Prestatieafspraken om zichtbaarheid te vergroten De gemeenten die de enquête hebben ingevuld hebben nauwelijks prestatieafspraken met jeugdtheaterorganisaties en podia om jeugdtheater meer zichtbaarheid te geven. 1 gemeente geeft aan in 2018-2019 een prestatieafspraak met een jeugdtheaterorganisatie te hebben gemaakt en 1 gemeente heeft prestatieafspraken gemaakt met podia in de gemeente, waarin afspraken zijn gemaakt om jeugdtheater meer zichtbaarheid te geven op deze podia. Voor de toekomst geven 2 van de 22 gemeenten aan dat er plannen zijn voor prestatieafspraken met jeugdtheaterorganisaties of podia om de zichtbaarheid van jeugdtheater te vergroten. Hoewel slechts enkele gemeenten prestatieafspraken hebben of plannen daarvoor hebben, geven 9 gemeenten aan dat ze denken dat prestatieafspraken met jeugdtheaterorganisaties of podia een bijdrage kunnen leveren aan de zichtbaarheid van jeugdtheater. 7 gemeenten weten het niet en 3 gemeenten denken dat prestatieafspraken geen grote bijdrage kunnen leveren. Aantallen jeugdtheatervoorstellingen en bezoekers De 8 podia die de vragenlijst hebben ingevuld is gevraagd hoeveel jeugdtheatervoorstellingen er (voor kinderen in de leeftijd van 4-12 jaar) waren in het seizoen 2018-2019 in hun theater. De totalen zijn per podia te zien in onderstaande figuur.

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

35 | 53

Figuur Aantal jeugdtheatervoorstellingen per theater

De 8 podia hebben de voorstellingen uitgesplitst naar voorstellingen van makers uit Gelderland en makers van buiten Gelderland én naar wel of geen BIS instellingen. De totalen staan in onderstaande figuur. De meeste producties zijn voorstellingen van landelijke vrije producenten, gevolgd door producties van BIS-instellingen uit Gelderland.

Figuur Jeugdtheatervoorstellingen naar wel/geen BIS en wel/niet uit Gelderland

De 8 podia hebben de voorstellingen uitgesplitst naar schoolbezoek en vrije programmering. De totalen zijn te zien in onderstaande figuur. De overgrote meerderheid van de voorstellingen betrof eigen programmeringen.

Figuur Jeugdtheatervoorstellingen naar schoolbezoek en eigen programmering

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

36 | 53

Het totale aantal bezoekers van jeugdtheatervoorstellingen in het seizoen 2018-2019 loopt uiteen van ruim 1.000 tot meer dan 10.000 bezoekers per theater. De podia hebben het totale aantal bezoekers uitgesplitst naar voorstellingen van makers uit Gelderland en makers van buiten Gelderland én naar wel of geen BIS-instellingen. De totalen staan in onderstaande figuur.

Figuur Bezoekers jeugdtheatervoorstellingen naar wel/ geen BIS en wel/niet uit Gelderland

De podia hebben het totale aantal bezoekers van de jeugdtheatervoorstellingen uitgesplitst naar schoolbezoek en vrije programmering. De totalen zijn te zien in onderstaande figuur.

Figuur Bezoekersaantallen jeugdtheatervoorstellingen naar schoolbezoek en eigen programmering

Ondersteuning Logische samenwerkingspartners jeugdtheaterorganisaties 8 van de 21 gemeenten geven aan dat er logische samenwerkingspartners zijn voor de jeugdtheaterorganisaties in hun gemeente. 7 gemeenten beantwoorden deze vraag negatief en 6 gemeenten geven aan het niet te weten. Figuur logische samenwerkingspartners voor jeugdtheaterorganisaties volgens gemeenten

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

37 | 53

6 gemeenten geven voorbeelden van logische samenwerkingspartners voor jeugdtheaterorganisaties. Daarbij noemen ze theaters, podia op andere locaties, onderwijs, bibliotheek, dorpshuis, (andere) landelijke en regionale jeugdtheatervoorstellingen, amateurkunstverenigingen, culturele en kunstinstellingen. Beleid jeugdtheater 19 van de 22 van de gemeenten hebben geen specifiek beleid met betrekking tot jeugdtheater, 1 gemeente wel en 2 gemeenten weten het niet.

Figuur Specifiek beleid gemeente ten aanzien van jeugdtheater

6 van de 22 gemeenten hebben geen cultuurbeleid. Van de overige 16 gemeenten heeft 1 gemeente binnen het cultuurbeleid veel aandacht voor jeugdtheater.

Figuur Cultuurbeleid gemeente en aandacht jeugdtheater binnen cultuurbeleid

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

38 | 53

Ruimte en speelmogelijkheden jeugdtheater De gemeenten is gevraagd of er binnen hun gemeenten voldoende speelmogelijkheden zijn voor jeugdtheaterorganisaties. In ruim de helft van de gemeenten, 13 van de 22, is dat het geval, in 1 gemeente niet en 6 gemeenten weten het niet In 15 van de 22 gemeenten zijn er middelgrote podia (met meer dan 200 stoelen). Geen van deze 15 gemeenten geeft aan een verdeelsleutel over lokaal en provinciaal aanbod op het gebied van jeugdtheater te hanteren. Wel geeft een gemeente aan dat voorstellingen in het basisonderwijs zo lokaal mogelijk geprogrammeerd worden.

Figuur Voldoende speelmogelijkheden jeugdtheaterorganisaties in gemeenten

Ondersteunende rol provincie De ondersteunende rol van de provincie voor het jeugdtheater bestaat volgens de gemeenten met name uit het financieel ondersteunen en uit het promoten van jeugdtheater, 15 van de 22 gemeenten geven aan dat de provincie een rol heeft in het financieel ondersteunen van jeugdtheater en 11 van de 22 gemeenten geven aan dat de provincie een rol heeft in het promoten van jeugdtheater. Verder geven 6 gemeenten aan dat de provincie een rol heeft bij het zorgen voor vervoer en 3 gemeenten dat de provincie een rol heeft bij zorgen voor een locatie. 2 gemeenten weten niet welke rol de provincie heeft en 6 gemeenten geven aan dat de provincie (nog) een andere rol heeft in de ondersteuning van het jeugdtheater.

Figuur Ondersteunende rol provincie

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

39 | 53

Gemeenten die aangeven dat de provincie (nog) een andere rol heeft bij het jeugdtheater noemen onder andere de verbinding met het onderwijs, zorgen dat het onderwijs meer ruimte biedt voor cultuur en het stimuleren van producten waarvan scholen laagdrempelig gebruik kunnen maken. Op de vraag wat gemeenten missen in de ondersteunende rol van de provincie antwoorden gemeenten dat ze geen zicht hebben op de rol van de provincie, dat ze daar graag meer zicht op zouden willen hebben, dat ze meer informatie willen en een duidelijke visie van de provincie. Speciaal vervoer De podia is gevraagd hoeveel scholen hun theater bezochten met speciaal vervoer (bus). 3 van de 8 podia geven aan dat 112 scholen jeugdtheatervoorstellingen met speciaal vervoer (bus) bezochten; het ging daarbij om 7.134 leerlingen. In de meeste gevallen (95%) ging het daarbij om scholen uit de eigen gemeente.

Enquête scholen en ouders De respons van ouders is zeer laag gebleken. Daar waar relevant hebben we resultaten van ouders meegenomen in de resultaten van dit onderzoek Leren: Interesse leerlingen en kinderen Scholen geven aan dat hun leerlingen een beetje tot veel interesse hebben in kunst. Van de 21 scholen geven 6 scholen aan dat hun leerlingen veel interesse hebben, 14 scholen dat hun leerlingen een beetje interesse hebben en 1 school dat de leerlingen geen interesse hebben in kunst. De mate van interesse van leerlingen in kunst volgens de scholen komt redelijk overeen met de mate van interesse van kinderen in kunst volgens hun ouders.

Figuur Interesse leerlingen in kunst in het algemeen

Uitgesplitst naar kunstvorm gaat de meeste interesse van de leerlingen volgens de scholen uit naar muziek, gevolgd door dans en beweging en theater. Dit zijn ook volgens de ouders de kunstvormen waar de kinderen het meeste interesse in hebben (N=17).

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

40 | 53

Figuur Interesse leerlingen in kunstvormen volgens de scholen

Aanbod kunstvormen De kunstvorm die op de scholen het meest wordt aangeboden is muziek. 14 scholen bieden muziek aan, gevolgd door dans en beweging (9) en theater (8). De interesse van de leerlingen komt redelijk overeen met het aanbod, in die zin dat kunstvormen waarin leerlingen veel interesse hebben, ook vaker worden aangeboden. De scholen bevorderen de interesse van de leerlingen in kunst door kunstvormen aan te bieden en door leerlingen kunstvormen te laten ervaren.

Figuur Aanbod kunstvormen op school

Belangrijke kunstvormen voor leerlingen volgens de school Muziek (16) en theater (13) zijn volgens de scholen het meest belangrijk voor de leerlingen, en muziektheater (8) het minst belangrijk (N=21). Ook de ouders vinden muziek (14) gevolgd door theater (12) het meest belangrijk (N=16).

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

41 | 53

Figuur Kunstvormen belangrijk volgens school

Theaterbezoek in de vrije tijd volgens scholen Scholen geven aan dat ze het belangrijk vinden dat kinderen in hun vrije tijd ook jeugdtheatervoorstellingen kunnen bezoeken of zelf theater kunnen maken.

Figuur Belangrijk dat er in de gemeente jeugdtheateraanbod is waar de leerlingen in hun vrije tijd naar toe kunnen gaan/gebruik van kunnen maken (volgens scholen)

Ongeveer de helft van de scholen (12 van de 21) geeft aan dat er in de gemeente de voldoende mogelijkheid is voor leerlingen om theatervoorstellingen bij te wonen in hun vrije tijd. Iets minder scholen (9 van de 21) geven aan dat er voor de leerlingen voldoende mogelijkheid is om zelf theater te maken in hun vrije tijd.

Figuur In de gemeente voldoende jeugdtheateraanbod waar de leerlingen in hun vrije tijd naartoe kunnen gaan/gebruik van kunnen maken (volgens scholen)

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

42 | 53

Theaterbezoek onderdeel opvoeding Volgens een meerderheid van de ouders (13 van de 17) is theaterbezoek voor jeugdigen onderdeel van de opvoeding van hun kind en moet theaterbezoek onderdeel zijn van het cultuuraanbod op school.

Figuur Bezoek theatervoorstellingen onderdeel opvoeding

In aanraking komen met jeugdtheater Volgens iets meer dan de helft van de ouders komt hun kind voldoende in aanraking met jeugdtheater op school (9 van de 17) en in de vrije tijd (16 van de 17).

Figuur Voldoende in aanraking komen met jeugdtheater

Zelf theater maken Theater maken op school Op iets minder de helft van de scholen (13 van de 29) wordt zelf jeugdtheater gemaakt.

Figuur Aanbod theater maken op school

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

43 | 53

De scholen die op school tijd besteden aan het zelf maken van theater besteden daaraan op jaarbasis in de bovenbouw gemiddeld 45 uur, in de onderbouw gemiddeld 15 uur en in de middenbouw gemiddeld 12 uur aan (N=7-8). Het zelf theater maken bestaat onder andere uit dramalessen en de musical in groep 8.

Figuur Gemiddeld aantal uren per jaar zelf theater maken

6 scholen waar leerlingen de mogelijkheid hebben om zelf theater te maken zijn tevreden over de mogelijkheden voor de leerlingen om zelf theater te maken en 1 school is daar ontevreden over (N=11).

Figuur Tevredenheid school over mogelijkheid zelf theater maken

Iets meer dan de helft van de scholen waar leerlingen de mogelijkheid hebben om zelf theater te maken, geven aan dat ze de mogelijkheid voor de leerlingen om zelf theater te maken, hebben opgenomen in hun cultuuraanbod.

Figuur Aanbod zelf theater maken opgenomen in cultuuraanbod van de school

De scholen die de leerlingen de mogelijkheid bieden om zelf theater te kunnen maken willen dat hun leerlingen vaker (5) of even vaak (5) de mogelijkheid hebben om zelf theater te maken. 1 school wil dit minder vaak dan in het schooljaar 2018-2019.

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

44 | 53

Figuur Vaker of minder vaak zelf theater maken

Scholen geven aan dat het zelf theater maken vaak (helaas) geen structureel onderdeel is van het lesprogramma. Er zijn enkele scholen die er concreet mee bezig zijn, door theater/drama als speerpunt te maken in het cultuurbeleidsplan, te werken met kernconcepten waarin theater regelmatig voorkomt of door een theaterdocent op school met de leerlingen te laten werken. Geen aanbod zelf theater maken op school De helft van de scholen (7) die niet hebben aangegeven dat ze hun leerlingen de mogelijkheid bieden om zelf theater te maken zou dit wel willen kunnen aanbieden.

Figuur Indien niet aangeboden, het willen kunnen aanbieden van zelf theater maken op school

Redenen waarom scholen de leerlingen niet de mogelijkheid bieden om zelf theater te maken zijn te zien onderstaande figuur. De meestgekozen redenen zijn: de kennis en kunde ervoor ontbreekt op school (6), de tijd (5), het past niet in het lesprogramma (4) en de kosten (3).

Figuur Redenen niet aanbieden zelf theater maken op school

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

45 | 53

Voorstellingen Bijwonen voorstellingen via school Ruim de helft van de scholen biedt de leerlingen de mogelijkheid om jeugdtheatervoorstellingen bij te wonen in het theater (18) of op school (17 van de 29).

Figuur Aanbod bijwonen theatervoorstellingen met school

Vrijwel alle scholen die de leerlingen aanbieden om jeugdtheatervoorstellingen bij te wonen zijn tevreden over de voorstellingen. Bezoek voorstelling in het theater

Bijwonen voorstelling op school

Figuur Tevredenheid scholen over bijgewoonde jeugdtheatervoorstellingen

Vrijwel alle scholen die de leerlingen aanbieden om jeugdtheatervoorstellingen bij te wonen geven aan dat ze dit even vaak zouden willen doen als of vaker dan in het seizoen 2018-2019 het geval was. Bezoek voorstelling in het theater

Bijwonen voorstelling op school

Figuur Wensen van scholen ten aanzien van frequentie bijwonen jeugdtheatervoorstellingen

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

46 | 53

Het vervoer van leerlingen van en naar het theater was volgens een ruime meerderheid (11 van de 16) van de scholen goed te organiseren. 5 scholen geven aan dat er belemmeringen zijn. Belemmeringen betreffen onder meer de beperkte beschikbaarheid van ouders om leerlingen te vervoeren.

Figuur Organisatie vervoer naar theater door scholen

Bij de meeste scholen die hun leerlingen aanboden jeugdtheatervoorstellingen bij te wonen, was dit aanbod opgenomen in het cultuuraanbod van de school.

Bezoek voorstelling in het theater

Bijwonen voorstelling op school

Figuur Bijwonen jeugdtheatervoorstellingen opgenomen in cultuuraanbod school

Niet aanbieden bijwonen jeugdtheatervoorstellingen via school De overgrote meerderheid van de scholen die hun leerlingen niet aanbieden om theatervoorstellingen te bezoeken geeft aan dat wel te willen.

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

47 | 53

Bezoek voorstelling in het theater

Bijwonen voorstelling op school

Figuur Indien niet aangeboden, is de wens er wel?

Redenen waarom scholen het bezoeken van een theater niet aanbieden zijn te zien in onderstaande figuur. De meestgekozen reden betreft de kosten (3), gevolgd door bereikbaarheid (2) (N=11).

Figuur Redenen van scholen niet aanbieden bezoek theater

Redenen waarom scholen de leerlingen niet de mogelijkheid bieden om voorstellingen op school bij te wonen zijn te zien onderstaande figuur. De meestgekozen reden betreft de kosten (4).

Figuur Redenen scholen niet aanbieden voorstellingen op school

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

48 | 53

Gewenste onderwerpen en theatervormen jeugdtheatervoorstellingen De onderwerpen die volgens de scholen aan bod moeten komen tijdens een theatervoorstelling zijn te zien in onderstaande figuur. Voor bovenbouw, middenbouw en onderbouw zijn de volgende thema's populair: Dieren, Fantasie, Kinderen, Natuur en Gezondheid. Voor de bovenbouw is Milieuvervuiling daarnaast een belangrijk thema. Dieren, Natuur en Fantasie zijn volgens ouders ook de meestgewenste onderwerpen in een theatervoorstelling. onderbouw

middenbouw

bovenbouw

Figuur Gewenste onderwerpen jeugdtheatervoorstellingen

Wat betreft de theatervorm hebben de scholen voor onder- en middenbouw een voorkeur voor poppentheater. De bovenbouw heeft een voorkeur voor toneel. onderbouw

middenbouw

bovenbouw

Figuur Gewenste theatervormen

Algemene tevredenheid scholen over jeugdtheateraanbod De meeste scholen (15 van de 17) zijn in het algemeen tevreden over het jeugdtheateraanbod in het schooljaar 2018-2019.

Figuur Algemene tevredenheid scholen jeugdtheateraanbod

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

49 | 53

Het meest tevreden zijn de scholen over de artiest of de theatergroep die optreedt, de locatie waar de voorstelling wordt gegeven en het tijdstip waarop de voorstelling plaatsvindt. Het minst tevreden zijn ze over de mogelijkheid voor kinderen om zelf theater te spelen en over de kosten.

Figuur Tevredenheid scholen jeugdtheateraanbod

Iets meer dan de helft van de scholen (11 van de 21) geeft aan dat er in het seizoen 2018-2019 voldoende aanbod van jeugdtheater was voor de scholen. Een klein aantal (3) vindt niet dat er voldoende aanbod was. Een klein deel van de scholen, 5 van de 21, geeft aan dat ze behoefte hadden aan meer keuze in het jeugdtheateraanbod. voldoende aanbod

behoefte aan meer keuze

Figuur Behoefte scholen jeugdtheateraanbod

Behoeften ouders ten aanzien van jeugdtheater ● 12 van de 16 ouders geeft aan dat ze meer zouden willen weten over jeugdtheateraanbod. ● 16 van de 17 ouders geeft aan dat ze zouden willen betalen voor een jeugdtheatervoorstelling waar hun kinderen in hun vrije tijd naartoe gaan. ● 16 van de 17 ouders vindt dat jeugdtheatervoorstellingen buiten de schoolomgeving toegankelijk moeten zijn. ● Volgens 7 van de 15 ouders die aangeven dat er een theater of schouwburg bij hen in de buurt is, heeft dit theater een interessant aanbod voor de jeugd. ● Een meerderheid (11 van de 17) van de ouders heeft behoefte aan meer keuze op het gebied van jeugdtheater.

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

50 | 53

Ondersteuning Ondersteuning lokaal cultureel educatiepunt Een grote minderheid (9 van de 21) van de scholen geeft aan dat ze goed worden ondersteund door het lokale culturele educatiepunt. Hetzelfde aantal weet het niet. 3 van de 21 voelen zich niet voldoende bediend door het lokaal cultureel educatiepunt.

Figuur Voldoende ondersteuning scholen door het lokale culturele educatiepunt

Aanbod buiten school Een ruime meerderheid van de scholen (16 van de 21) vinden het belangrijk dat er in de gemeente jeugdtheateraanbod is waar de leerlingen in hun vrije tijd naartoe kunnen gaan/gebruik van kunnen maken.

Figuur Aanbod jeugdtheater in vrijetijd belangrijk (volgens scholen)

Ongeveer de helft van de scholen (12 van de 21) geeft aan dat er in de gemeente de mogelijkheid is voor leerlingen om theatervoorstellingen bij te wonen in hun vrije tijd. Iets minder scholen (9 van de 21) geven aan dat er voor leerlingen de mogelijkheid is om zelf theater te maken in hun vrije tijd.

Figuur Mogelijkheden jeugdtheater in eigen gemeente voor vrijetijd (volgens scholen)

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

51 | 53

Faciliterende rol gemeente De huidige faciliterende rol van de gemeente bestaat volgens de scholen vooral uit het promoten (10), het zorgen voor een locatie (9) en het financieel ondersteunen (7) van het jeugdtheater (N=19). De gewenste rol bestaat vooral uit het financieel ondersteunen (9) en het zorgen voor vervoer (9) (N=19). Volgens de ouders heeft de gemeente vooral een faciliterende rol in het toegankelijk maken van jeugdtheater door het zorgen voor een locatie (10) en het financieel ondersteunen (9) van jeugdtheater (N=17). rol nu

rol gewenst

Figuur Rol gemeente toegankelijke maken jeugdtheater

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

52 | 53

BMC Databankweg 26D 3821 AL Amersfoort Postbus 490 3800 AL Amersfoort (033) 496 52 00 info@bmc.nl www.bmc.nl KvK 32078667 IBAN NL91ABNA0504035754 BTW NL80.86.63.598 B.01

Colofon Adviseurs:

J.P.C. Boonekamp MA J.J. Weemstra MA

Vormgeving: Eindredactie: Versie: Datum: Projectnummer: Classificatie: In opdracht van:

Sabina van Zetten Coosje Haan Concept Februari 2021 PO017098 Intern gebruik Provincie Gelderland Gemeente Nijmegen

Dit rapport (inclusief eventuele bijlagen) is opgesteld door BMC en de (auteurs)rechten met betrekking tot de inhoud en het format van dit document berusten bij BMC. Dit document is uitsluitend bedoeld voor gebruik door de opdrachtgever en mag niet worden gepubliceerd of aan anderen ter beschikking worden gesteld zonder uitdrukkelijke voorafgaande toestemming van BMC.

Kijk voor meer informatie ook eens op onze website www.bmc.nl

.

Invulling functie jeugdtheater provincie Gelderland

53 | 53

Partners in verbetering