Rapport Nijmegen Westerkwartier (083833090-A)
Tekst van het document
WESTERKWARTIER NIJMEGEN WESTERKWARTIER NIJMEGEN Afweging alternatieven snelfietsroute en wegenstructuur in
Afweging snelfietsroute en wegenstructuur in relatie tot alternatieven westelijke stationsentree relatie tot westelijke stationsentree Gemeente Nijmegen Gemeente Nijmegen 2 APRIL 2019
2 APRIL 2019
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
Contactpersonen PETER PETTER projectmanager gebiedsontwikkeling
T +31 627061650 M +31 627061650 E peter.petter@arcadis.com
Arcadis Nederland B.V. Postbus 1018 5200 BA 'sHertogenbosch Nederland
JOSINE DE BOER adviseur verkeer
M +31 627060424 E josine.deboer@arcadis.com
Arcadis Nederland B.V. Postbus 1018 5200 BA 'sHertogenbosch Nederland
ROBERT GROENHOF adviseur verkeer en infrastructuur
T +31 884261261 M +31 627062294 E robert.groenhof@arcadis.com
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
Arcadis Nederland B.V. Postbus 1018 5200 BA 'sHertogenbosch Nederland
2 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING
5
1
INLEIDING
8
1.1
Aanleiding
8
1.2
Doel
8
1.3
Proces
8
1.4
Beoordelingskader
9
2
3
ALTERNATIEVEN
10
2.1
Alternatieven snelfietsroute
10
2.1.1
Alternatieven noordelijke deel
11
2.1.2
Alternatieven zuidelijke deel
11
2.2
Alternatieven wegenstructuur
11
2.2.1
Alternatief 1: Knip Tweede Oude Heselaan
11
2.2.2
Alternatief 2: Geen buurtaansluitingen
13
2.2.3
Alternatief 3: Scheiding verkeersstromen
14
BEOORDELING ALTERNATIEVEN
15
3.1
Alternatieven snelfietsroute
15
3.1.1
Structuur fietsnetwerk
15
3.1.2
Verkeersveiligheid
17
3.1.3
Ruimtelijke inpassing
17
3.1.4
Functionele aansluiting op het station
18
3.1.5
Impact op de omgeving
18
3.1.6
Maatschappelijk draagvlak
18
3.1.7
Kosten
19
3.1.8
Afwegingstabel
20
3.2
Alternatieven wegenstructuur
23
3.2.1
Robuustheid verkeersstructuur
23
3.2.2
Fietsverkeer
23
3.2.3
Verkeersveiligheid
24
3.2.4
Ruimtelijke inpassing
24
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
3 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
3.2.5
Functionele aansluiting op het station
26
3.2.6
Impact op de omgeving
26
3.2.7
Cultuurhistorie
27
3.2.8
Maatschappelijk draagvlak
27
3.2.9
Kosten
28
3.2.10
Afwegingstabel
28
BIJLAGEN BIJLAGE A VERSLAGEN WERKSESSIES
30
Verslag werksessie 1
30
Verslag werksessie 2
31
BIJLAGE B RISICODOSSIER
32
BIJLAGE C KABELS EN LEIDINGEN TEKENING
33
BIJLAGE D VERKEERSCIJFERS
34
COLOFON
35
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
4 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
SAMENVATTING De gemeente Nijmegen is in samenwerking met ProRail bezig met de vernieuwde westentree van station Nijmegen. Parallel daaraan wordt het terrein van het UWV-gebouw ook her ontwikkeld. Daarnaast wil de gemeente Nijmegen een snelfietsroute realiseren aan de westzijde van het station, die een verbinding vormt met de snelfietsroute vanuit Beuningen/Weurt en de snelfietsroute vanuit Wijchen. Het eerste alternatief dat de gemeente heeft onderzocht, loopt over de dienstweg van ProRail parallel aan het spoor, met een ongelijkvloerse kruising van de Tunnelweg. Om het snelfietspad niet te laten conflicteren met de stationsentree moet een nieuw fietsviaduct over de Tunnelweg worden gerealiseerd. Dit leidt tot extra kosten. De gemeente heeft gevraagd of er alternatieve routes voor de snelfietsroute mogelijk zijn. In opdracht van de gemeente heeft Arcadis onderzocht of alternatieve routes haalbaar zijn, die iets verder van het spoor liggen en de Tunnelweg gelijkvloers kruisen. Naast het alternatief via de dienstweg van ProRail, is voor het noordelijke deel gekeken naar alternatieven via de Krayenhofflaan en de Eerste Oude Heselaan en voor het zuidelijke deel naar alternatieven via de Koninginnelaan en de Anjelierenweg/Ridderspoor.
Figuur 1 Alternatieven snelfietsroute
Alle alternatieven hebben voor- en nadelen, maar zijn in principe haalbaar. Voor het noordelijke deel van de fietsstraat (ten noorden van de Tunnelweg) is de beoordeling als volgt (de volledige afwegingstabel is weergegeven in paragraaf 3.1.8): • •
•
De route over de Krayenhofflaan is met weinig ingrepen in te richten als fietsstraat: de weg is voldoende breed, de route is direct, en de zijwegen zijn al aangesloten door middel van uitritten. De Eerste Oude Heselaan is goed in te richten als fietsstraat, echter er moet een stuk groen worden opgeofferd om het kleine deel vrijliggend fietspad te verbreden. Bovendien is er op het gedeelte tussen de Oude Weurtseweg en de Sperwerstraat sprake van haaks parkeren, wat onveilig is op fietsstraten. De dienstweg van ProRail zou een vrijliggend fietspad mogelijk maken, maar vanwege de geïsoleerde ligging is deze route minder sociaal veilig. Bovendien moeten de fietsers hoogteverschillen overbruggen, wat minder comfortabel is.
Voor het zuidelijke deel van de fietsroute (ten zuiden van de Tunnelweg) worden de alternatieven als volgt beoordeeld: • • •
De Koninginnelaan is wat betreft breedte goed in te richten als fietsstraat, echter over de gehele lengte is sprake van haaks parkeren, wat onveilig is op fietsstraten. Ook moet de voorrang op de kruispunten worden geregeld. Op de route via de Anjelierenweg/Ridderspoor wordt eveneens haaks geparkeerd. Bovendien is deze route kronkelig en minder direct. De straten zijn vrij smal voor een fietsstraat en halverwege de route is sprake van hoogteverschil. De dienstweg van ProRail zou een vrijliggend fietspad mogelijk maken, maar het aspect sociale veiligheid scoort negatief vanwege de geïsoleerde ligging. Ook hier moet de fietser hoogteverschillen overbruggen.
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
5 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
In onderstaande tabel zijn de investeringskosten voor de alternatieven van de snelfietsroute weergegeven. Bij een doorgaande hoge fietsroute over de dienstweg van ProRail komt hier nog ca. € 2 miljoen bij voor een fietsviaduct. Alternatief
Investeringskosten (excl. btw)
Krayenhofflaan (noord)
€ 0,5 – 1,0 miljoen
Eerste Oude Heselaan (noord)
€ 0,5 – 1,0 miljoen
Dienstweg ProRail (noord)
€ 0,5 – 1,0 miljoen
Koninginnelaan (zuid)
€ 0,5 – 1,0 miljoen
Anjelierenweg/Ridderspoor (zuid)
€ 0,5 – 1,0 miljoen
Dienstweg ProRail (zuid)
€ 0,5 – 1,0 miljoen
Tabel 1 Kosten alternatieven snelfietsroute
Bij de omwonenden is er draagvlak voor een laaggelegen snelfietsroute. Zij benoemen de volgende nadelen van het alternatief via de dienstweg van ProRail: • • •
de sociale veiligheid; de hoogteverschillen die overbrugd moeten worden; en de ligging naast de wijk, waardoor omwonenden zelf geen gebruik kunnen maken van de fietsroute.
Een gelijkvloerse kruising van de snelfietsroute met de Tunnelweg betekent dat er aan de bestaande vijfknoop Tunnelweg/Krayenhofflaan/Marialaan/Tweede Oude Heselaan/Koninginnelaan nog een grote stroom fietsverkeer wordt toegevoegd. De bestaande vijfknoop functioneert niet optimaal en de verkeerslichtenregeling kan niet veel verder meer worden geoptimaliseerd. Het toevoegen van een snelfietsroute in de bestaande verkeerslichtenregeling leidt ertoe dat de wachttijden oplopen en de kwaliteit van de verkeerafwikkeling daalt; zowel voor gemotoriseerd verkeer als voor fietsers. Daarom zijn integraal drie alternatieven meegenomen om het bestaande kruispunt zo aan te passen dat de snelfietsroute hier de Tunnelweg kan kruisen op een robuuste, toekomstvaste manier: 1. Knip Tweede Oude Heselaan met variant Pluvierstraat en variant Voorstadslaan 2. Geen buurtaansluitingen 3. Scheiding verkeersstromen In alle alternatieven is uitgegaan van met verkeerslichten geregelde kruispunten en niet van rotondes, omdat verkeerslichten beter kunnen inspelen op de verschillende spitsrichtingen.
Figuur 2 Alternatieven wegenstructuur
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
6 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
De beoordeling van de alternatieven voor de wegenstructuur kan als volgt worden samengevat (de volledige afwegingstabel is weergegeven in paragraaf 3.2.10): •
•
•
Alternatief 1 biedt een robuuste kruispuntoplossing, is verkeersveilig en biedt alle vrijheid voor de herinrichting van het UWV-terrein. De Fresiastraat is echter minder geschikt als toegang voor het UWVterrein en de K&R van het station. Omdat een groter deel van de wegenstructuur aangepast moet worden dan bij de andere alternatieven, is dit alternatief het meest kostbaar. Alternatief 2 biedt een robuuste kruispuntoplossing, maar ook 30% meer verkeer op de Voorstadslaan en een toename van verkeer op Nieuwe Nonnendaalseweg. Door de knip is er geen doorgaand verkeer meer in de fietsstraat, en er is een aparte toegang tot het station en het UWV-terrein: dit is gunstig voor de verkeersveiligheid van de fietsers. De verwachting is dat het oneigenlijke parkeren van forenzen in de Koninginnelaan zal verminderen door de knip met de Tunnelweg. Bovendien zal het sluipverkeer in de Krayenhofflaan en Koninginnelaan verdwijnen. Halverwege het huidige UWV-terrein komt een aansluiting op de Tunnelweg waarmee de toegang tot het station en het UWV-terrein wordt gerealiseerd. Alternatief 3 biedt opnieuw een robuuste kruispuntoplossing, maar heeft door de vele mogelijke afslagbewegingen minder ruimtelijke kwaliteit. Ook wordt de ontwikkeling van het UWV-terrein nog verder ingeperkt doordat er een doorgaande weg overheen loopt.
De Fresiastraat en de Kauwstraat worden in dit alternatief ook drukker.
De investeringskosten van de alternatieven van de wegenstructuur zijn weergegeven in onderstaande tabel. Alternatief
Investeringskosten (excl. btw)
Alternatief 1 Knip Tweede Oude Heselaan – aansluiting Pluvierstraat
€ 2,0 – 2,9 miljoen
Alternatief 1 Knip Tweede Oude Heselaan – aansluiting Voorstadslaan
€ 3,6 – 4,9 miljoen
Alternatief 2 Geen buurtaansluitingen
€ 1,7 – 2,3 miljoen
Alternatief 3 Scheiding verkeersstromen
€ 1,7 – 2,3 miljoen
Tabel 2 Kosten alternatieven wegenstructuur
De omwonenden hebben tijdens de informatiebijeenkomst nog meer alternatieven aangedragen voor de aanpassing van de vijfknoop in combinatie met de snelfietsroute. Bij de omwonenden is er draagvlak voor een laaggelegen snelfietsroute. Het voorliggende onderzoek laat zien dat er voor de vijfknoop meerdere haalbare alternatieven mogelijk zijn. In het vervolgtraject zullen deze alternatieven verder worden uitgewerkt.
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
7 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
1
INLEIDING
1.1
Aanleiding
Het stationsgebied van Nijmegen is volop in ontwikkeling. Het bestaande NS-station wordt vernieuwd waarbij onder andere aan de westzijde een nieuwe entree wordt gerealiseerd. Binnen deze studie ligt de focus op de westzijde van het station, waar een snelfietsroute gerealiseerd dient te worden die een verbinding vormt tussen de Weurtseweg/Voorstadslaan en de Hatertseveldweg/Graafseweg, via het station. De snelfietsroute dient goed aan te sluiten op de vernieuwde westentree, Kiss & Ride en fietsenstalling, en moet ruimtelijk worden ingepast in de verkeersstructuur aan de westzijde van het station. Daarnaast is het van belang dat de verkeersstructuur aan de westzijde van het station voldoende robuust is voor het toevoegen van een snelfietsroute. Dit betekent dat er een oplossing moet worden gezocht voor de bestaande vijfknoop Tunnelweg/Krayenhofflaan/Marialaan/Tweede Oude Heselaan/Koninginnelaan. Dit bestaande kruispunt vormt in de huidige situatie al een knelpunt in de verkeersafwikkeling. Bij het zoeken naar een oplossing, dient rekening gehouden te worden met de volgende gebiedsontwikkelingen: • • • •
Herontwikkeling UWV-terrein; Ontwikkeling van het gebied rondom de boterfabriek bij het Krayenhoffpark; Potentiële herontwikkeling van het gebied ten noorden van de Tunnelweg waar nu Vissers Meubelen zit; De plannen voor een knip in de Voorstadslaan ten zuiden van de rotonde Marialaan/Voorstadslaan/Industrieweg.
1.2
Doel
Het doel is om te komen tot een goede afweging van meerdere alternatieven op basis waarvan het College van B&W in april 2019 een besluit kan nemen over het tracé van de snelfietsroute, in relatie tot de westelijke entree van het station en de gevolgen voor de omliggende wegenstructuur.
1.3
Proces
Gemeente Nijmegen wil eind maart 2019 inzicht hebben in de afweging van de alternatieven van de snelfietsroute en de consequenties voor de inpassing van de fietsroute en de verkeersknoop Tunnelweg/Krayenhofflaan/Marialaan/Tweede Oude Heselaan/Koninginnelaan. Om in deze relatief korte periode voldoende diepgang te kunnen bereiken, zijn drie werksessies georganiseerd met de werkgroep van de gemeente. In de eerste werksessie (18 februari 2019) zijn gezamenlijk drie alternatieven voor de snelfietsroute en drie alternatieven voor de verkeersknoop ontwikkeld. Deze alternatieven zijn onderling te combineren. In de tweede werksessie (28 februari 2019) is ingegaan op de beoordeling van de alternatieven zowel verkeerskundig als op ruimtelijke inpassing. Vervolgens heeft Arcadis een rapport opgesteld met achterliggende verkeerskundige en ruimtelijke analyses. Ook is inzicht gegeven in de kosten van de alternatieven. Tijdens de derde werksessie (25 maart 2019) is de conceptrapportage besproken. De verslagen van de eerste twee werksessies zijn weergegeven in Bijlage A. Op woensdag 27 maart heeft een informatiebijeenkomst plaatsgevonden met een aantal bewoners uit de wijken de Wolfskuil en de Biezen. Tijdens deze informatiebijeenkomst zijn de alternatieven voor de snelfietsroute en de vijfknoop gepresenteerd aan de bewoners.
Aan hen is aangegeven dat de gemeente een keuze moet maken over een hoog- of een laaggelegen snelfietsroute. De keuze voor de inrichting van de vijfknoop wordt later gemaakt: hier is vervolgonderzoek voor nodig en omwonenden krijgen daarin ook de kans om mee te denken. De aanpak is risico gestuurd. Voorafgaand aan de eerste werksessie is een risicoanalyse uitgevoerd van de belangrijkste risico’s en hun beheersmaatregelen (algemeen en per alternatief), die tijdens iedere werksessie is besproken en bijgesteld. Het risicodossier is weergegeven in Bijlage B.
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
8 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
1.4
Beoordelingskader
Om te komen tot een goede afweging van de alternatieven is een beoordelingskader opgesteld waaraan de verschillende alternatieven zijn getoetst. Beoordelingscriteria Robuustheid verkeersstructuur
Goede verkeersdoorstroming en logische verkeersstructuur voor gemotoriseerd verkeer, fiets, voetganger en openbaar vervoer
Fietsverkeer
Snelfietsroute en andere fietsverbindingen
Verkeersveiligheid
Verkeersveiligheid voor gemotoriseerd verkeer, fietsers als voetgangers
Ruimtelijke inpassing
Ruimtelijke kwaliteit Technisch (verkeerstechnisch, hoogte, K&L, etc.) Aan-/ontsluiting UWV-terrein
Functionele aansluiting op het station
Mate waarin het alternatief goed aansluit op de K&R, fietsenstalling, entree station
Impact op de omgeving
Geluidhinder, kans op sluipverkeer, parkeren, sociale veiligheid, etc.
Maatschappelijk draagvlak
Op basis van de reacties tijdens de informatiebijeenkomst 27 maart 2019, relatie met de knip Voorstadslaan
Kosten
Indicatie van de kosten
Tabel 3 Beoordelingskader
De beoordelingsschaal is hieronder weergegeven. Beoordelingsschaal ++
Alternatief scoort zeer positief ten opzichte van de referentiesituatie.
+
Alternatief scoort positief ten opzichte van de referentiesituatie.
0
Alternatief scoort neutraal ten opzichte van de referentiesituatie.
-
Alternatief scoort negatief ten opzichte van de referentiesituatie.
--
Alternatief scoort zeer negatief ten opzichte van de referentiesituatie.
Tabel 4 Beoordelingsschaal
De referentiesituatie is de situatie waarbij er geen aanpassingen aan de infrastructuur plaatsvinden, maar waarbij er wel een westelijke entree van het station is gerealiseerd.
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
9 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
2
ALTERNATIEVEN
In dit hoofdstuk zijn de alternatieven beschreven die tijdens de werksessies zijn ontwikkeld.
2.1
Alternatieven snelfietsroute
Voor de snelfietsroute tussen de Weurtseweg en de Hatertseveldweg zijn er drie alternatieven voor het noordelijke gedeelte (Weurtseweg-Tunnelweg), en drie alternatieven voor het zuidelijke gedeelte (Tunnelweg-Hatertseveldweg). De noordelijke en zuidelijke alternatieven zijn met elkaar te combineren. De alternatieven zijn weergegeven in figuur 3. De functie van de snelfietsroute is om vanuit twee bestaande snelfietsroutes (Beuningen/Weurt – Nijmegen en Wijchen – Nijmegen) een verbinding te creëren naar de westzijde van het station. De verwachting is dat het percentage doorgaand verkeer over de snelfietsroute klein is. In het RAISE-IT rapport is een inschatting gemaakt van de reizigersstromen naar station Nijmegen, en dan specifiek de reizigers die van de vernieuwde westentree gebruik zullen gaan maken. De westentree van het station is met name aantrekkelijk voor reizigers vanuit het westen en zuidwesten van Nijmegen. Het gaat dan om ca. 1.225 – 1.750 fietsers per etmaal. De verwachting is dat het aandeel fiets in de modal split toeneemt bij een hoogwaardiger uitvoering van de westzijde van het station (Mobiliteit Stationsomgeving Nijmegen-West, Loendersloot Groep B.V., januari 2019).
Figuur 3 Alternatieven snelfietsroute Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
10 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
2.1.1
Alternatieven noordelijke deel
De alternatieven voor het deel ten noorden van de Tunnelweg lopen over de Krayenhofflaan, Eerste Oude Heselaan of de dienstweg van ProRail langs het spoor. Het alternatief langs de Krayenhofflaan loopt rechtstreeks van de Weurtseweg via het Krayenhoffpark (voor de boterfabriek langs) naar het zuiden. De route via de Eerste Oude Heselaan loopt vanaf de fietsoversteek over de Voorstadslaan over de Heselaan en de Eerste Oude Heselaan naar de kruising Kauwstraat/Eerste Oude Heselaan. Afhankelijk van de gekozen kruispuntvorm sluiten deze alternatieven aan op de Tunnelweg bij de huidige vijfknoop Tunnelweg/Krayenhofflaan/Marialaan/Tweede Oude Heselaan/Koninginnelaan of via een nieuwe weg langs Vissers Meubelen. Het derde alternatief loopt vanaf de fietsoversteek over de Voorstadslaan via de Heselaan en/of P2 Oude Stad naar de dienstweg van ProRail parallel aan het spoor. Ter hoogte van de Tunnelweg wordt ofwel een ongelijkvloerse oversteek gerealiseerd middels een aparte fietsbrug over de Tunnelweg (aan het huidige viaduct). Door de gemeente is dit alternatief reeds onderzocht: de kosten voor een viaduct over de Tunnelweg zijn dusdanig hoog, dat de vraag is gesteld of er ook alternatieve routes voor de snelfietsroute zijn. Dit is met een rode stippellijn weergegeven in figuur 3.
Het alternatief via de dienstweg van ProRail is wel meegenomen in de vergelijking, maar niet met ongelijkvloerse kruising van de Tunnelweg. In plaats daarvan buigt de snelfietsroute af langs de P&R naar een gelijkvloerse oversteek bij de huidige vijfknoop of naar de nieuwe aansluiting ter hoogte van Vissers Meubelen.
2.1.2
Alternatieven zuidelijke deel
De alternatieven voor het deel ten zuiden van de Tunnelweg lopen over de Koninginnelaan, de Anjelierenweg en Ridderspoor of de dienstweg van ProRail. Vanaf de huidige vijfknoop kan rechtstreeks worden aangesloten op de Koninginnelaan en vandaar in een rechte lijn naar de kruising Koninginnelaan/Nieuwe Nonnendaalseweg/Floraweg. Hier buigt de route af naar de Nieuwe Nonnendaalseweg en de Graafseweg, om daar aan te sluiten op de snelfietsroute Wijchen-Nijmegen over de Hatertseveldweg. Het tweede alternatief kan vanaf de vijfknoop via de Fresiastraat worden bereikt, of via een nieuwe aansluiting bij het station en het UWV-terrein. De route loopt over de Anjelierenweg en gaat ter hoogte van huisnummer 36 omhoog naar de Ridderspoor. De Ridderspoor sluit aan op de Nieuwe Nonnendaalseweg, vanwaar de route aansluit op de Graafseweg-Hatertseveldweg. Ten slotte is er ook hier weer een alternatief via de dienstweg van ProRail. Vanaf de Fresiastraat of de nieuwe toegang tot het station en het UWV-terrein loopt de snelfietsroute omhoog naar de dienstweg van ProRail en volgt deze tot de Graafseweg, of tot Ridderspoor 58, waar de doorsteek kan worden gemaakt naar de Ridderspoor. Het laatste deel van de route is hetzelfde als bij het tweede alternatief.
2.2
Alternatieven wegenstructuur
Er zijn drie alternatieven ontwikkeld voor de wegenstructuur aan de westzijde van het station: • • •
Alternatief 1: Knip Tweede Oude Heselaan Alternatief 2: Geen buurtaansluitingen Alternatief 3: Scheiding verkeersstromen
2.2.1
Alternatief 1: Knip Tweede Oude Heselaan
De vijfknoop Tunnelweg/Krayenhofflaan/Marialaan/Tweede Oude Heselaan/Koninginnelaan wordt in dit alternatief vereenvoudigd tot een 4-taks kruispunt door een knip voor gemotoriseerd verkeer aan te brengen in de Tweede Oude Heselaan. Fietsverkeer mag er nog wel door. Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
11 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
Binnen dit alternatief zijn nog twee varianten mogelijk voor het doorgaande gemotoriseerde verkeer, namelijk via de Pluvierstraat (lichtblauw in figuur 4) of via de Voorstadslaan (donkerblauw in figuur 4). Bij de variant via de Pluvierstraat wordt er een gebiedsontsluitingsweg gerealiseerd op de locatie van het wijkcentrum Titus Brandsma en deze wordt op de Marialaan aangesloten ter hoogte van huisnummers 57 en 55. Deze woningen zullen dan moeten worden gesloopt. Voor het wijkcentrum Titus Brandsma geldt, dat wordt onderzocht of dit verplaatst kan worden naar de UWV-locatie. De andere variant loopt via de huidige Voorstadslaan en wordt bij de rotonde Marialaan/Industrieweg aangesloten op de hoofdverkeersstructuur. De Voorstadslaan is in de huidige situatie al voldoende breed voor een gebiedsontsluitingsweg, en ook de aansluiting met de rotonde bestaat al. De ontsluiting van het station en het UWV-terrein loopt via de Koninginnelaan en de Fresiastraat. Eventueel kan het UWV-terrein direct op de Koninginnelaan worden aangesloten om de druk op de Fresiastraat te verminderen.
Figuur 4 Alternatief 1: Knip Tweede Oude Heselaan
Alternatief 1 is in het verkeersmodel doorgerekend, waarbij de ontsluiting van de wijk via de Pluvierstraat plaatsvindt. Deze variant zorgt ervoor dat het verkeer op de Tweede Oude Heselaan fors afneemt: de Tweede Oude Heselaan wordt vanaf de Pluvierstraat een doodlopende woonstraat. Op het deel van de Tweede Oude Heselaan tussen de Molenweg en de Pluvierstraat neemt het verkeer ook af met ruim 30% (ten opzichte van de referentiesituatie 2029, waarin de ontwikkeling van het UWV-terrein al is meegenomen). Op de Marialaan (tussen de Pluvierstraat en de Koninginnelaan) wordt het 25% drukker en gaat de intensiteit naar ca. 16.000 mvt/etmaal. Op de Koninginnelaan neemt het verkeer toe met ruim 20% en op de Voorstadslaan (tussen de Bredestraat en de Marialaan) wordt het 5% drukker. Bij de variant via de Voorstadslaan wordt de gehele Tweede Oude Heselaan tussen de Tunnelweg en de Molenweg rustiger, terwijl de hoeveelheid verkeer op de Voorstadslaan flink zal toenemen. Bij deze variant zal het verkeer op de Koninginnelaan ook toenemen.
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
12 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
2.2.2
Alternatief 2: Geen buurtaansluitingen
In dit alternatief wordt er op de Krayenhofflaan en Koninginnelaan een knip geplaatst voor gemotoriseerd verkeer. Fietsers mogen er nog wel langs; de snelfietsroute loopt wel over het kruispunt. Gemotoriseerd verkeer in de wijk Biezen kan dan alleen nog via de Sperwerstraat en de Voorstadslaan op de Marialaan uitkomen. Gemotoriseerd verkeer in de wijk Wolfskuil kan via de Nieuwe Nonnendaalseweg naar de Tweede Oude Heselaan rijden. Het is bij dit alternatief ook mogelijk om slechts aan één zijde een knip te realiseren. De entree voor het station en het UWV-terrein komt aan de Tunnelweg, door middel van een nieuw kruispunt, waarmee ook de P&R aan de noordzijde wordt ontsloten.
Figuur 5 Alternatief 2: Geen buurtaansluitingen
Alternatief 2 leidt ertoe dat het verkeer op de Krayenhofflaan en de Koninginnelaan nabij het kruispunt Tunnelweg/Marialaan/Tweede Oude Heselaan met 100% afneemt, als gevolg van de knip. Verder van het kruispunt af is er op de Krayenhofflaan een afname van 20%, en op de Koninginnelaan 30%. De Nieuwe Nonnendaalseweg wordt driemaal zo druk en krijgt een verkeersintensiteit van ca. 5.400 mvt/etmaal. De Voorstadslaan (ten zuiden van de Marialaan) gaat fungeren als ontsluiting van de wijk en wordt ca. 30% drukker. Op de Marialaan wordt het 6-10% rustiger. Ten noorden van de Marialaan worden de Waterstraat en de Voorstadslaan drukker, respectievelijk 15 en 45%. Het effect van de knip is ook op de Kronenburgersingel waar te nemen, ten oosten van het spoor. Het wordt hier ca. 10% drukker.
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
13 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
2.2.3
Alternatief 3: Scheiding verkeersstromen
In dit alternatief wordt de vijfknoop aangepast tot een 3-taks kruispunt van de Tunnelweg, Marialaan en Tweede Oude Heselaan. Ten oosten van de vijfknoop wordt een nieuw 4-taks kruispunt gerealiseerd waarmee de toegang tot de wijken de Biezen en de Wolfskuil wordt geregeld, en de ontsluiting voor het UWV-terrein en het station. De fietsroute loopt ook over dit nieuwe kruispunt.
Figuur 6 Alternatief 3: Scheiding verkeersstromen
Alternatief 3 zorgt ervoor dat het rustiger wordt op de Koninginnelaan (4-9%), op de Tweede Oude Heselaan (5-9%, op de Marialaan (2-4%) en op de Krayenhofflaan (15-25%). Op de Nieuwe Nonnendaalseweg wordt het drukker (ca. 30%) en ook op de Voorstadslaan wordt het ca. 10% drukker. De Waterstraat krijgt ook ca. 10% meer verkeer te verwerken.
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
14 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
3
BEOORDELING ALTERNATIEVEN
3.1
Alternatieven snelfietsroute
3.1.1
Structuur fietsnetwerk
De nieuwe snelfietsroute dient goed aan te sluiten op het fietsnetwerk in de gemeente Nijmegen. Aan de noordzijde sluit de route aan op de snelfietsroute vanuit Beuningen/Weurt naar Nijmegen (het Batavierenpad Noord). Aan de zuidzijde sluit de route aan op de snelfietsroute Wijchen-Nijmegen. Beide routes komen nu uit aan de oostzijde van station Nijmegen. Door de nieuwe snelfietsroute tussen de Weurtseweg en de Hatertseveldweg, via station Nijmegen, ontstaat er een snellere verbinding naar de westzijde van het station, zie ook figuur 7. De snelfietsroute Batavierenpad Noord loopt nu over de Waalbandijk, echter deze route gaat in de toekomst via de Weurtseweg.
Figuur 7 Snelfietsroutenetwerk Nijmegen
Van de alternatieven voor het noordelijke deel van de snelfietsroute, sluit de route over de Krayenhofflaan het beste aan op de snelfietsroute Weurt-Nijmegen. Vanaf de Weurtseweg kan de route door het Krayenhofpark afbuigen naar het zuiden en dan rechtstreeks via de Krayenhofflaan naar de Tunnelweg. De routes via de Eerste Oude Heselaan of via het dienstpad van ProRail zijn minder direct. Aan de zuidzijde komen alle routes uit op de Nieuwe Nonnendaalseweg en komen dan uit op de Graafseweg. Deze routes sluiten allemaal goed aan op de snelfietsroute Wijchen-Nijmegen. In figuur 8 is het totale fietsnetwerk van gemeente Nijmegen weergegeven. In deze figuur is te zien dat er ook een fietsroute loopt over de Tweede Oude Heselaan en de Tunnelweg. In alle gevallen komt de snelfietsroute hierlangs, echter als de snelfietsroute via de dienstweg van ProRail loopt en de Tunnelweg ongelijkvloers kruist, ontstaat er geen aansluiting op het gemeentelijke fietsnetwerk. Ook kunnen fietsers uit de wijken de Biezen en de Wolfskuil dan niet van de snelfietsroute gebruikmaken om naar het station te fietsen. De alternatieven via de Krayenhofflaan, Eerste Oude Heselaan, Koninginnelaan en Anjelierenweg/Ridderspoor sluiten wel aan op het fietsnetwerk ter hoogte van de Tunnelweg.
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
15 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
Met betrekking tot de te kiezen kruispuntvorm zijn de alternatieven ook onderscheidend, dit wordt behandeld in paragraaf 3.2.2.
Figuur 8 Voorlopige kaart fietsroutenetwerk Nijmegen (geel: huidige provinciale snelfietsroutes, roze: provinciale doorfietsroutes, blauw: gemeentelijke hoofdfietsroutes, stippellijn: nog in te richten fietsverbindingen)
De snelfietsroute via de Anjelierenweg/Ridderspoor is minder direct dan de andere routes. Ook met betrekking tot ‘wayfinding’ scoort deze route minder goed: de route gaat door bochtige woonstraten, wat niet voelt als een doorgaande route. De snelfietsroute wordt onderbroken door het kruispunt met de Tunnelweg/Marialaan/Tweede Oude Heselaan. Dit betekent dat doorgaand fietsverkeer hier mogelijk vertraging ondervindt. Echter, de verwachting is dat een groot deel van de fietsers als bestemming station Nijmegen heeft. Dit betekent dat een onderbreking van de snelfietsroute door middel van een kruispunt voor het grootste deel van de gebruikers niet hinderlijk is.
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
16 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
3.1.2
Verkeersveiligheid
Met betrekking tot verkeersveiligheid is gekeken naar de verkeersveiligheid van de huidige inrichting van de straten die omgevormd worden tot fietsstraat en de kruispunten op de route. De Krayenhofflaan is geschikt om her in te richten als fietsstraat, omdat de voorrang al geregeld is (zijstraten zijn door middel van uitritten aangesloten). Bovendien is er sprake van langsparkeren, wat niet tot knelpunten leidt in combinatie met een fietsstraat. In de Koninginnelaan, de Eerste Oude Heselaan (tussen de Oude Weurtseweg en de Sperwerstraat) en op een aantal locaties langs de Anjelierenweg/Ridderspoor is sprake van haaks parkeren. Dit is onveilig in combinatie met een fietsstraat. Om deze routes verkeersveilig te maken, dienen de haaksparkeervakken omgevormd te worden tot langsparkeervakken. Dit betekent ongeveer een halvering van de parkeercapaciteit. In 2017 heeft een parkeerdrukmeting plaatsgevonden in het gebied ten westen van station 1 Nijmegen. De bezetting op de Koninginnelaan is gedurende alle dagdelen minimaal 80% en regelmatig hoger: 85-95%. Uit het gebied komen signalen dat forenzen in de ochtend hun auto hier parkeren om met de trein naar hun bestemming te gaan of werknemers van bedrijven of winkels uit de binnenstad van Nijmegen die hier parkeren en te voet naar hun bestemming gaan. Dit leidt tot een hoge parkeerdruk in de wijk gedurende de hele dag.
De verwachting is dat de parkeerdruk nog zal toenemen door de nieuwe stationsentree aan de westzijde. Een maatregel om dit op te lossen, is het toepassen van parkeerregulering. Het omvormen van de haaksparkeervakken tot langsparkeervakken leidt tot een halvering van de parkeercapaciteit. Ook als het oneigenlijke gebruik van de parkeerplaatsen zou stoppen door het toepassen van parkeerregulering, is dit naar verwachting niet voldoende voor de bewoners van de wijk gezien de huidige parkeerdruk op verschillende momenten. Om goed inzicht te krijgen in de parkeerbehoefte van alleen de bewoners van de wijk, zou er een nachtmeting van de parkeerdruk moeten plaatsvinden. Een alternatieve oplossing is om in de Koninginnelaan de haaksparkeervakken te verlengen, zodat het zicht voor achteruitrijdende automobilisten op de fietsers verbetert. Hiermee neemt het verkeersveiligheidsrisico iets af. Een fietspad over de dienstweg van ProRail levert een vrijliggend en verkeersveilig fietspad op.
3.1.3
Ruimtelijke inpassing
De Krayenhofflaan is geschikt om her in te richten als fietsstraat: de zijstraten zijn al aangesloten als uitritten, waardoor de Krayenhofflaan in de voorrang ligt. Dit betekent dat alleen de rijloper in rood asfalt moet worden aangelegd. De oversteek van de Voorstadslaan (30 km/u) moet in de voorrang worden uitgevoerd. De Eerste Oude Heselaan is voldoende breed om als fietsstraat in te richten. Tussen de Heselaan en de Oude Weurtseweg ligt een parkje waar op dit moment een smal fietspad ligt. Dit fietspad zal verbreed moeten worden. Het alternatief over de dienstweg is van ProRail is goed in te passen op de tussenstukken, echter bij de aansluitingen aan de noord- en zuidzijde ontstaan knelpunten. Om van de dienstweg van ProRail op de Weurtseweg te komen (noordelijke deel), kruist de route P2 Oude Stad. Er is wel een mogelijkheid om tussen de P&R en P2 door te steken naar het parkje tussen de Eerste Oude Heselaan en de Heselaan en vervolgens via de Heselaan op de Weurtseweg uit te komen. Aan de zuidzijde zou de dienstweg gevolg kunnen worden tot aan de Graafseweg, een andere mogelijkheid is om eerder door te steken ter hoogte van Ridderspoor 58, langs een speelveldje. Ter hoogte van het station kruist de snelfietsroute de Tunnelweg. Om een ongelijkvloerse kruising te realiseren zou er een extra fietsbrug naast de bestaande tunnel moeten worden gerealiseerd.
1
Parkeeronderzoek Biezen-Wolfskuil, Ecorys, 16 mei 2017
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
17 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
De Anjelierenweg en de Ridderspoor zijn vrij smalle straten, waardoor een fietsstraat lastiger in te passen is. De overgang van de Anjelierenweg naar de Ridderspoor bestaat uit een plantsoen met hoogteverschil. Als hier een fietsstraat moet worden ingepast, zal een deel van het groen verdwijnen. De Koninginnelaan is met betrekking tot de breedte geschikt om als fietsstraat in te richten. De zijstraten sluiten met gelijkwaardige kruispunten aan op de Koninginnelaan, maar door het creëren van uitritconstructies komt de fietsstraat in de voorrang te liggen. Voor de verkeersveiligheid is het wenselijk om het haaksparkeren te vervangen door langsparkeren, echter dit levert problemen op gezien de parkeerdruk in de wijk. Een optimalisatie is om de rijloper iets te versmallen en de extra ruimte te gebruiken om de langsparkeervakken te verdiepen, zodat automobilisten meer zicht hebben op de fietsers.
3.1.4
Functionele aansluiting op het station
Alle alternatieven kunnen worden aangesloten op de fietsenstalling en op de westzijde van station Nijmegen. De snelfietsroute over de dienstweg van ProRail gaat langs het spoor, maar buigt ter hoogte van het station af naar het westen om de Tunnelweg gelijkvloers te kunnen kruisen. De andere alternatieven liggen wat verder van het station af en zullen fietsers eerst ca. 200 m over de Tunnelweg moeten fietsen om van het station bij de snelfietsroute te komen; dit is nog op zichtafstand en scoort daarom positief. De beoordeling van dit criterium hangt ook af van de gekozen kruispuntvorm.
3.1.5
Impact op de omgeving
Vanuit verkeersveiligheidsoogpunt is haaks parkeren op een snelfietsroute niet toegestaan. Dit betekent de haaks parkeervakken op de Koninginnelaan, Eerste Oude Heselaan en Anjelierenweg/Ridderspoor vervangen zouden moeten worden voor langsparkeervakken. Dit leidt tot veel minder parkeerplaatsen en extra parkeerdruk in de wijken. Daarnaast is er impact voor de omgeving van de Anjelierenweg en Ridderspoor als voor het alternatief over de dienstweg van ProRail wordt gekozen. De woningen aan de Anjelierenweg en Ridderspoor liggen met hun tuinen aan het spoor: door de snelfietsroute worden deze achtertuinen opeens toegankelijk, met een risico op inbrekers. Bovendien speelt sociale veiligheid hier een rol: de snelfietsroute gaat achteraf langs het spoor en niet door woonwijken. Zeker in de avond- en nachturen is dit niet sociaal veilig.
3.1.6
Maatschappelijk draagvlak
Op 27 maart heeft een informatiebijeenkomst voor een geselecteerde groep omwonenden plaatsgevonden. In tabel 5 op de volgende pagina zijn de aandachtspunten van de verschillende alternatieven voor de snelfietsroute weergegeven.
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
18 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
Alternatief
Aandachtspunten • •
Bestaande weg is goed in te richten als fietsroute. Door de Krayenhofflaan te knippen bij de Tunnelweg wordt deze autoluw en geschikt als fietsroute
•
Haaks parkeren is gevaarlijk in combinatie met een fietsroute.
• •
Door de Koninginnelaan te knippen bij de Tunnelweg wordt deze autoluw en geschikt als fietsroute. Bovendien vermindert de overlast van verkeer naar het station. Haaks parkeren is gevaarlijk in combinatie met een fietsroute.
Anjelierenweg/Ridderspoor • (zuid)
Deze fietsroute is smal en kronkelig. Dit is niet wenselijk. Ook is er sprake van haaks parkeren en hoogteverschil.
Krayenhofflaan (noord)
Eerste Oude Heselaan (noord)
Koninginnelaan (zuid)
• • • Dienstweg ProRail
• • •
Veilig vrijliggend fietspad: geen ander verkeer en geen zijwegen Snel Weinig impact op de omgeving omdat er geen afsluitingen nodig zijn of voorrangsproblemen. Weinig aansluiting op de wijken. Sociale veiligheid is een zorg: kun je hier ’s avonds veilig fietsen? Er moet hoogteverschil overbrugd worden; blijft dit fietspad dan voor iedereen toegankelijk?
Tabel 5 Input informatiebijeenkomst
Daarnaast geven de omwonenden de volgende aandachtspunten en wensen mee: • • • • •
Er rijden veel fietsers aan de verkeerde kant van de Tunnelweg, vanaf de fietsenstalling aan de westzijde van het station. Zij moeten op een logische plek kunnen oversteken naar de noordzijde van de Marialaan en ook makkelijk legaal richting de Tweede Oude Heselaan kunnen fietsen. Eén centrale fietsoversteek van de Tunnelweg is gewenst. Liever geen rood asfalt op fietsstraten toepassen. Verdiept aanleggen van de Marialaan-Tunnelweg, zodat de snelfietsroute ongelijkvloers kan kruisen. Twee fietsroutes aanleggen: één voor doorgaand verkeer langs het spoor en één voor lokaal verkeer.
De omwonenden kiezen voor een laaggelegen fietsroute (niet over de dienstweg van ProRail). Zij verwachten dat hun achterban het hiermee eens is. Een belangrijke voorwaarde is dat de snelfietsroute goed wordt ingericht en dat een route ontstaat waar de wijk zelf ook voordeel bij heeft.
3.1.7
Kosten
Voor de investeringskosten van de alternatieven van de snelfietsroute is een SSK-raming opgesteld op basis van de gewenste dwarsprofielen (geëxtrapoleerd over het gehele tracé). Er is een post onvoorzien meegenomen van 15%. In tabel 6 op de volgende pagina zijn de kosten weergegeven.
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
19 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
Alternatief
Investeringskosten (excl. btw)
Krayenhofflaan (noord)
€ 0,5 – 1,0 miljoen
Eerste Oude Heselaan (noord)
€ 0,5 – 1,0 miljoen
Dienstweg ProRail (noord)
€ 0,5 – 1,0 miljoen
Koninginnelaan (zuid)
€ 0,5 – 1,0 miljoen
Anjelierenweg/Ridderspoor (zuid)
€ 0,5 – 1,0 miljoen
Dienstweg ProRail (zuid)
€ 0,5 – 1,0 miljoen
Tabel 6 Kosten alternatieven snelfietsroute
Bij de alternatieven over de dienstweg van ProRail is geen rekening gehouden met een ongelijkvloerse kruising over de Tunnelweg. Uitgangspunt is dat het fietspad ter hoogte van de Tunnelweg afbuigt van het spoor en de Tunnelweg gelijkvloers kruist bij het kruispunt Tunnelweg/Marialaan/Tweede Oude Heselaan of bij een nieuw te realiseren kruispunt ter hoogte van het UWV-terrein (model 3). Bij een doorgaande hoge fietsroute over de dienstweg van ProRail, komen er wel kosten bij voor het realiseren van een fietsviaduct over de Tunnelweg. ProRail heeft deze kosten geraamd op ca. € 2 miljoen.
3.1.8
Afwegingstabel
Voor de alternatieven van de snelfietsroute zijn twee tabellen opgesteld; één voor het noordelijke deel (tabel 7) en één voor het zuidelijke deel (tabel 8).
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
20 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
Snelfietsroute noord
Krayenhofflaan
Eerste Oude Heselaan
Structuur fietsnetwerk
++ Route sluit goed aan op snelfietsroute Weurt-Nijmegen.
+ Route sluit goed aan op Weurtseweg maar sluit ter hoogte van de Route sluit goed aan, maar is minder direct dan route via Krayenhofflaan. Tunnelweg niet goed aan op fietsnetwerk Nijmegen. Route is niet zo direct.
Verkeersveiligheid
+ Overzichtelijke route, met langsparkeren.
Deels haaks parkeren langs route.
++ Vrijliggend fietspad.
Ruimtelijke inpassing
++ Voldoende breed, aansluiting zijstraten via uitritten.
+ Snelfietsroute is goed in te passen in bestaand wegprofiel
0 Snelfietsroute is goed in te passen op dienstweg ProRail, echter er moet veel hoogteverschil worden overbrugd
Functionele aansluiting op het + station
+
+
Impact op de omgeving
+ Parkeercapaciteit blijft behouden, sociaal veilige route.
Bij een optimaal verkeersveilige vormgeving vermindert de parkeercapaciteit.
0 Afgelegen route, minder sociaal veilig in avond en nacht.
Maatschappelijk draagvlak
+ Geschikte route, maar het is wel wenselijk dat deze autoluw wordt gemaakt.
Haaks parkeren maakt deze fietsroute onveilig.
Het is een snelle, en veilige fietsroute, maar ’s avonds is de route niet sociaal veilig, en bewoners uit de wijk kunnen deze route niet gebruiken.
Kosten (excl. btw)
€ 0,5 – 1,0 miljoen
€ 0,5 – 1,0 miljoen
€ 0,5 – 1,0 miljoen miljoen (exclusief viaduct over de Tunnelweg)
Risico’s
•
Geen subsidie voor snelfietsroute als gevolg van onveiligheid haaks parkeren.
Dienstweg Prorail
•
Het lukt niet om afspraken met ProRail te maken over het gebruik van de dienstweg.
Tabel 7 Afwegingstabel alternatieven snelfietsroute – noordelijke deel
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
21 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
Snelfietsroute zuid
Koninginnelaan
Anjelierenweg/Ridderspoor
Dienstweg Prorail
Structuur fietsnetwerk
+ Route sluit goed aan op snelfietsroute Wijchen -Nijmegen.
+ Route sluit goed aan op snelfietsroute Wijchen-Nijmegen.
Route sluit goed aan op snelfietsroute Wijchen -Nijmegen, maar sluit ter hoogte van de Tunnelweg niet goed aan op fietsnetwerk Nijmegen. Route is niet zo direct.
Verkeersveiligheid
-Langs hele tracé haaks parkeren: dit is onveilig op een snelfietsroute.
Deels haaks parkeren langs route.
++ Vrijliggend fietspad.
Ruimtelijke inpassing
+ Snelfietsroute is goed in te passen. De voorrang op de kruispunten met de zijstraten moet worden geregeld.
Straten zijn vrij smal en bochtig voor een snelfietsroute.
0 Snelfietsroute is goed in te passen op dienstweg ProRail, echter er moet veel hoogteverschil worden overbrugd
+
+
Functionele aansluiting op het + station Impact op de omgeving
Bij een optimaal verkeersveilige vormgeving halveert de parkeercapaciteit.
Bij een optimaal verkeersveilige vormgeving vermindert de parkeercapaciteit.
Afgelegen route dus minder sociaal veilig. Nieuwe toegang tot achterzijde woningen Anjelierenweg/Ridderspoor: risico inbrekers.
Maatschappelijk draagvlak
+ Geschikte route, maar het is wel wenselijk dat deze autoluw wordt gemaakt. Bovendien moet er een oplossing gevonden worden voor het haaks parkeren; dit is onveilig in combinatie met een fietsroute.
Deze fietsroute is smal en kronkelig. Dit is niet wenselijk. Ook is er sprake van haaks parkeren en hoogteverschil.
Het is een snelle, en veilige fietsroute, maar ’s avonds is de route niet sociaal veilig, en bewoners uit de wijk kunnen deze route niet gebruiken.
Kosten
€ 0,6 – 1,0 miljoen
€ 0,60 – 1,0 miljoen
€ 0,60 – 1,0 miljoen (exclusief viaduct over de Tunnelweg)
• Risico’s
Geen subsidie voor snelfietsroute als gevolg van onveiligheid haaks parkeren.
•
Geen subsidie voor snelfietsroute als gevolg van onveiligheid haaks parkeren.
• •
Het lukt niet om afspraken met ProRail te maken over het gebruik van de dienstweg. Mogelijke weerstand omwonenden i.v.m. toegang achterzijde woningen.
Tabel 8 Afwegingstabel alternatieven snelfietsroute – zuidelijke deel
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
22 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
3.2
Alternatieven wegenstructuur
3.2.1
Robuustheid verkeersstructuur
Verkeersstructuur Alternatief 1 (via Pluvierstraat) zorgt voor een robuuste verkeersstructuur. Er ontstaat één 4-takskruispunt en één 3-takskruispunt, op 200 m afstand van elkaar. Beide zijn goed regelbaar met verkeerslichten. Het alternatief door de Voorstadslaan scoort qua robuustheid nog beter, omdat er minder kruispunten nodig zijn. Alternatief 2 is ook een robuuste oplossing. Er ontstaan twee kruispunten op ca. 100 m van elkaar. Met een gecombineerde VRI zijn deze goed te regelen. Door de knip is er bij het nieuwe kruispunt relatief weinig verkeer, waardoor het verkeer over de Tunnelweg goed kan doorstromen. Het kruispunt met de Tweede Oude Heselaan heeft wel 5 takken, echter twee van de vijf worden alleen door fietsers gebruikt. Bij alternatief 3 ontstaan er op korte afstand van elkaar twee kruispunten, die met een gecombineerde VRI weliswaar goed te regelen zijn, maar die wel beide veel afslagbewegingen hebben.
Verkeersintensiteiten De drie alternatieven zijn door Goudappel Coffeng doorgerekend in het Verkeersmodel Regio Arnhem Nijmegen, prognose 2029 (hoog scenario). De ontwikkeling van het UWV-terrein is hierin ook meegenomen: deze ontwikkeling heeft een verkeersgeneratie van 1.200 mvt/etmaal en is in de referentiesituatie ontsloten via de Koninginnelaan. Een tabel met enkele intensiteiten uit het verkeersmodel is weergegeven in Bijlage D. Alternatief 1 leidt ertoe dat het in de Pluvierstraat (4.700 mvt/etmaal), de Marialaan (toename van 25% naar 16.000 mvt/etmaal), de Koninginnelaan (800 mvt/etmaal erbij) en de Floralaan (toename van 500 mvt/etmaal) drukker wordt. Op de Tweede Oude Heselaan, de Krayenhofflaan, de Molenweg en de Schependomlaan wordt het rustiger. Bij de variant via de Voorstadslaan wordt de gehele Tweede Oude Heselaan tussen de Tunnelweg en de Molenweg rustiger, terwijl de hoeveelheid verkeer op de Voorstadslaan flink zal toenemen. Bij deze variant zal het verkeer op de Koninginnelaan ook toenemen. De verkeerstoename op de Koninginnelaan kan tot hinder leiden in combinatie met de hoge parkeerdruk en de verwachte toename van verkeer en parkeerders als de westentree van het station door de herinrichting extra aantrekkelijk wordt.
Alternatief 2, met een knip in de Koninginnelaan en de Krayenhofflaan ter hoogte van het kruispunt met de Tunnelweg, leidt dit tot een toename van het verkeer op de Nieuwe Nonnendaalseweg tot 5.400 mvt/etmaal en de Voorstadslaan (ten zuiden van de Marialaan een toename van 1.700 mvt tot 9.400 mvt/etmaal en ten noorden van de Marialaan een toename van 700-800 mvt/etmaal tot 3.700 mvt/etmaal). Met name in de Nieuwe Nonnendaalseweg en op het zuidelijke deel van de Voorstadslaan is dit een ongewenst effect. De Pastoor Zegersstraat zit niet in het verkeersmodel. Verwacht wordt, dat de toename op de Nieuwe Nonnendaalseweg in werkelijkheid wordt verdeeld over de Nieuwe Nonnendaalseweg en de Pastoor Zegersstraat. De Voorstadslaan ten noorden van de Marialaan is voldoende breed om dit extra verkeer te verwerken. In alternatief 3 is te zien dat het drukker wordt op de Tunnelweg. Op de Krayenhofflaan wordt het rustiger; verkeer gaat rijden via de Voorstadslaan, de Waterstraat en de Kronenburgersingel. De afname op de Krayenhofflaan is 15-25%. Op de Voorstadslaan (ten zuiden van de Marialaan) gaat 10% meer verkeer rijden, 7.800 mvt/etmaal in totaal. Dit effect is kleiner dan bij alternatief 2. Er treden geen knelpunten op in de wijken.
3.2.2
Fietsverkeer
Alternatief 1 (knip Tweede Oude Heselaan) biedt een goede aansluiting van alle fietsverbindingen: via het kruispunt zijn zowel het station als de fietsroutes over de Tunnelweg, Marialaan en Tweede Oude Heselaan goed bereikbaar. Hetzelfde geldt voor alternatief 2 (geen buurtaansluitingen). Echter, alternatief 3 (scheiding verkeersstromen) sluit minder goed aan op het fietsnetwerk van Nijmegen. Enerzijds omdat de snelfietsroute Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
23 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
een knik maakt om bij het nieuwe kruispunt uit te komen, en omdat fietsers van/naar de Marialaan of de Tweede Oude Heselaan twee kruispunten moeten passeren om de snelfietsroute of het station te bereiken. Een voordeel van alternatief 2 ten opzichte van de andere alternatieven, is dat fietsers een aparte oversteek hebben, zonder gemotoriseerd verkeer. Bij de andere twee alternatieven is de oversteek voor gemotoriseerd verkeer en fietsers gecombineerd.
3.2.3
Verkeersveiligheid
Voor alternatief 1 geldt dat de oversteek voor fietsverkeer gecombineerd blijft met het autoverkeer. Daarnaast is er veel afslaand verkeer op de fietsstraat (zuidelijke deel) naar het station. De vijfknoop verandert in een 4-taks kruispunt, hierdoor zijn er minder conflictpunten. Wel ontstaat er een nieuw 3takskruispunt ter hoogte van de Pluvierstraat als voor deze weg gekozen wordt als aansluiting van de wijk Wolfskuil. Bij het alternatief via de Voorstadslaan, wordt een groot deel van de geplande fietsroute over de Tweede Oude Heselaan-Schependomlaan verkeersluw. Alternatief 2 scoort goed op het aspect verkeersveiligheid: er is geen doorgaand verkeer op de fietsstraat, omdat de buurtaansluitingen zijn opgeheven. Bovendien is de toegang tot het station en de P&R in een apart kruispunt geregeld, dus het verkeer op de fietsstraat ondervindt hier geen hinder van. De vijfknoop blijft bestaan, wat betekent dat er nog steeds veel conflictpunten zijn op het kruispunt. Daarnaast wordt er een 4taks kruispunt toegevoegd. Bij alternatief 3 wordt de fietsstraat afgebogen via het nieuwe kruispunt naar het UWV-terrein. Dit leidt ertoe dat er een slinger in de snelfietsroute ontstaat. Als gekozen wordt voor de combinatie Krayenhofflaan – Koninginnelaan, kan dit ertoe leiden dat fietsers illegaal rechtdoor rijden over het kruispunt met de Tunnelweg, wat zorgt voor onveilige situaties.
Van één vijf-taks kruispunten gaat dit alternatief naar twee kruispunten, een 3-taks kruispunt en een 4 taks kruispunt. Wanneer je kijkt naar het aantal conflictpunten, dan scoort alternatief 1 het best, omdat de vijfknoop wordt vervangen door een overzichtelijk 4-taks kruispunt, en er geen extra kruispunt aan wordt toegevoegd.
3.2.4
Ruimtelijke inpassing
Alternatief 1 is gunstig voor de ontwikkeling van het UWV-terrein; dit is vrij in te delen door de ontwikkelaar. Bij alternatieven 2 en 3 komt er een entreeweg respectievelijk doorgaande weg over het terrein, wat de indelingsmogelijkheden beperkt. Voor alternatief 1 zijn er twee alternatieven voor de ontsluiting van de wijk Wolfskuil op het hoofdwegennet van Nijmegen: via de Pluvierstraat of via de Voorstadslaan. Het alternatief via de Voorstadslaan is makkelijk in te passen: de Voorstadslaan is in de huidige situatie al voldoende breed en heeft een goede aansluiting op de rotonde Industrieweg/Voorstadslaan/Marialaan. De inpassing van het alternatief langs de Pluvierstraat is lastiger. Er zullen woningen moeten worden gesloopt om de aansluiting van een gebiedsontsluitingsweg op de Marialaan mogelijk te maken. Wijkcentrum Titus Brandsma wordt gesloopt en er zijn plannen om dit gebied te ontwikkelen. Echter, een gebiedsontsluitingsweg over dit perceel betekent dat de indeling en de ruimte die beschikbaar is voor herontwikkeling worden beperkt.
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
24 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
Figuur 9 Alternatief 1 Knip Tweede Oude Heselaan
Met betrekking tot ruimtelijke kwaliteit scoren alternatieven 2 en 3 niet goed: twee kruispunten op korte afstand van elkaar. De looproute van voetgangers en fietsverkeer wordt hier tweemaal onderbroken. Alternatief 1 heeft slechts 1 kruispunt, zeker de variant via de Voorstadslaan. Daarmee is deze variant ruimtelijk goed in te richten. Bij alternatief 3 moet de Fresiastraat verbreed worden om alle verkeer en de snelfietsroute goed af te kunnen wikkelen. Ook rijdt er veel verkeer over het UWV-terrein. Dit alternatief scoort dus zowel op ruimtelijke inpassing als op ruimtelijke kwaliteit niet goed.
Figuur 10 Alternatief 2 Geen buurtaansluitingen Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
25 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
Figuur 11 Alternatief 3 Scheiding verkeersstromen
Kabels en leidingen Bij de herinrichting van het kruispunt dient rekening gehouden te worden met de aanwezige kabels en leidingen. Over het kruispunt loopt, vanaf de noordzijde van de Marialaan, een hoge druk gasleiding parallel aan de weg richting de Tunnelweg. Deze gasleiding kruist de Krayenhofflaan en iets verder naar het oosten ook de Tunnelweg. Hier zal in de uitvoering rekening mee gehouden moeten worden. Dit geldt voor alle alternatieven. Bij alternatief 2 en 3 wordt er een nieuw kruispunt gerealiseerd ter hoogte van de UWV-locatie. Aan weerszijden van de Tunnelweg liggen datakabels, riolering, laagspanning en middenspanning. Ook ligt er een waterleiding waar rekening mee gehouden moet worden. Bij het aanpassen van de opstelstroken zal ook rekening gehouden moeten worden met de hoge druk gasleiding die de Tunnelweg kruist.
3.2.5
Functionele aansluiting op het station
In alternatief 1 rijdt men via de Koninginnelaan en de Fresiastraat naar het station. Dit is een minder directe, logische route dan als er een apart kruispunt met afslag naar het station wordt gerealiseerd. Alternatief 1 scoort daarom minder goed. Fietsers kunnen in alle drie de alternatieven vanaf de Tunnelweg rechtstreeks naar de fietsenstalling rijden.
3.2.6
Impact op de omgeving
Bij alternatief 1 ligt de impact op de omgeving meer naar het westen, in de Pluvierstraat of in de Voorstadslaan. Afhankelijk van de gekozen variant wordt het drukker in één van beide straten. De Tweede Oude Heselaan wordt daarentegen rustiger. Bij de variant via de Voorstadslaan zal er een bushalte vervallen door de knip in de Tweede Oude Heselaan. Dit heeft gevolgen voor de toegankelijkheid van de buurt. Bij de variant via de Pluvierstraat kan een nieuwe bushalte worden ingepast.
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
26 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
Alternatief 2 heeft veel impact op de omgeving: de Krayenhofflaan en de Marialaan zijn niet meer aangesloten op de Tunnelweg, dus de ontsluiting van de wijken de Biezen en Wolfskuil verandert. Dit betekent ook dat er minder verkeer in de wijk zal rijden. De druk op de wijk, afkomstig van stationsverkeer, neemt af. Ook de parkeerdruk zal afnemen. In alternatief 3 is de impact op de omgeving heel lokaal. Alle wegen blijven aangesloten op de Tunnelweg, alleen de aansluiting voor het wijkverkeer verschuift 100 m richting het oosten. Dit betekent wel dat de Fresiastraat en de Kauwstraat meer verkeer te verwerken krijgen.
3.2.7
Cultuurhistorie
De vijfknoop was een voortvloeisel van de tuindorpenstructuur. Met name de vork Marialaan/Tweede Oude Heselaan is cultuurhistorisch interessant. Door een hiërarchie aan te brengen en de dwarsstraten ondergeschikt te maken, zoals in alternatief 2, wordt hier heel mooi bij aangesloten. Alternatief 1 scoort op dit aspect minder goed.
3.2.8
Maatschappelijk draagvlak
De input die tijdens de informatiebijeenkomst is opgehaald, is weergegeven in tabel 9. Alternatief
Aandachtspunten • •
Alternatief 1 Knip Tweede Oude Heselaan – aansluiting Pluvierstraat • • • • Alternatief 1 Knip Tweede Oude Heselaan – aansluiting Voorstadslaan •
• Alternatief 2 Geen buurtaansluitingen
• • •
Alternatief 3 Scheiding verkeersstromen
• •
Speeltuin bij het wijkcentrum moet worden opgeofferd. Voor kinderen vanaf de noordzijde van de Marialaan moet er een veilige oversteek komen naar de speeltuin. De bus heeft extra ruimte nodig om de Marialaan op te draaien. Risico’s m.b.t. de bereikbaarheid en de oversteekbaarheid in de wijk. Alternatieve busroute nodig omdat de Tweede Oude Heselaan wordt afgesloten. In de Voorstadslaan fietsen/lopen nu veel kinderen naar school. Aandacht nodig voor hun veiligheid, want i.v.m. de drukte fietsen sommigen nu al op het voetpad. Goed voorstel, mits: • Wegdek verbeteren • Gelijke voorrangssituatie • Snelheid omlaag, bij voorkeur 30 km/u Er zijn voldoende alternatieve routes voor lokaal verkeer om naar de stad of juist naar het westen te rijden. Er zullen niet zoveel mensen uit de wijk onder het spoor door willen. Positief. Bestemmingsverkeer voor het station kan niet de wijk inrijden. Synchroniseren van het verkeerslicht, zodat fietsers en autoverkeer tegelijkertijd kunnen oversteken. Het nieuwe kruispunt is alleen bedoeld voor de ontsluiting van de aanliggende wijken. Risico dat sluiproutes ontstaan.
Tabel 9 Input informatiebijeenkomst
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
27 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
3.2.9
Kosten
Voor de investeringskosten van de alternatieven van de wegenstructuur is een SSK-raming opgesteld. Er is een post onvoorzien meegenomen van 15%. In onderstaande tabel zijn de kosten weergegeven. In de post onvoorzien is een reservering opgenomen voor het aanpassen van de nutsleidingen per alternatief voor het kruispunt en de nieuwe zijwegen over het UWV-terrein en langs Vissers Meubelen. De vastgoedkosten zijn nog uit de raming gelaten. Bij alternatief 1 (variant Pluvierstraat) dienen woningen te worden aangekocht. Daarnaast moet rekening gehouden worden met een andere exploitatie voor de gebiedsontwikkeling wijkcentrum Titus Brandsma. Bij alternatief 1 (variant Voorstadslaan) moet rekening gehouden worden met de aankoop van grond in de voortuinen langs de Voorstadslaan. Bij alternatieven 2 en 3 verandert de exploitatie van het UWV-terrein als gevolg van het tweede kruispunt. Dit is in tabel 11 meegenomen onder ‘risico’s’. Alternatief
Investeringskosten (excl. btw)
Alternatief 1 Knip Tweede Oude Heselaan – aansluiting Pluvierstraat
€ 2,0 – 2,9 miljoen
Alternatief 1 Knip Tweede Oude Heselaan – aansluiting Voorstadslaan
€ 3,6 – 4,9 miljoen
Alternatief 2 Geen buurtaansluitingen
€ 1,7 – 2,3 miljoen
Alternatief 3 Scheiding verkeersstromen
€ 1,7 – 2,3 miljoen
Tabel 10 Kosten alternatieven wegenstructuur
3.2.10
Afwegingstabel
In tabel 11 op de volgende pagina is de beoordeling van de verschillende alternatieven in één tabel samengevat.
Onze referentie: 083833090 A - Datum: 2 april 2019
28 van 35
WESTERKWARTIER NIJMEGEN
1 Knip Tweede Oude Heselaan
1 Knip Tweede Oude Heselaan
Pluvierstraat
Voorstadslaan
Robuustheid verkeersstructuur
+ Robuuste kruispuntoplossing, echter ongewenste toename van verkeer in de Koninginnelaan.
Fietsverkeer
2 Geen buurtaansluitingen
3 Scheiding verkeersstromen
++ Robuuste kruispuntoplossing, geen extra kruispunt nodig in Marialaan, echter ongewenste toename van verkeer in de Koninginnelaan.
0 Robuuste kruispuntoplossing, echter forse toename verkeer in de Voorstadslaan en Nieuwe Nonnendaalseweg.
+ Iets minder robuuste kruispuntoplossing vanwege de vele mogelijke afslagbewegingen. Geen ongewenste neveneffecten.
+
+
++
0
Verkeersveiligheid
+ Het aantal conflictpunten gaat omlaag, maar wel een extra kruispunt op de Marialaan. Oversteek voor fietsers blijft gecombineerd met gemotoriseerd verkeer. Veel afslaand verkeer naar station op fietsstraat.
++ Het aantal conflictpunten gaat omlaag. Oversteek voor fietsers blijft gecombineerd met gemotoriseerd verkeer. Veel afslaand verkeer naar station op fietsstraat.
+ Geen doorgaand verkeer in fietsstraat, toegang tot station is separaat van fietsstraat. Toevoeging van een extra kruispunt leidt tot meer conflictpunten.
Kans dat fietsers rechtdoor over gaan steken i.p.v. via de oversteek Fresiastraat. Toevoeging van een extra kruispunt leidt tot meer conflictpunten.
Ruimtelijke inpassing en ruimtelijke kwaliteit
+ Vrije indeling van het UWV-terrein en ruimtelijke kwaliteit in stationsgebied, echter inrichting gebied Titus Brandsma wordt beperkt en heeft minder kwaliteit.
++ Variant is goed in te passen, vrije indeling van het UWV-terrein, ruimtelijke kwaliteit in stationsgebied.
Twee kruispunten dicht op elkaar, indeling UWVterrein wordt beperkt.
-Twee kruispunten dicht op elkaar, indeling UWVterrein wordt beperkt, veel verkeer over UWVterrein.
Functionele aansluiting op het station
Toegang station via Koninginnelaan en Fresiastraat.
Toegang station via Koninginnelaan en Fresiastraat.
+ Rechtstreekse aansluiting op het station vanaf de Tunnelweg.
+ Rechtstreekse aansluiting op het station vanaf de Tunnelweg.
Impact op de omgeving
-Woningen Marialaan moeten worden gesloopt, meer verkeer bij wijkcentrum Titus Brandsma.
0 Minder verkeer in de Koninginnelaan en Bushalte vervalt, meer verkeer in de Voorstadslaan. Krayenhofflaan, parkeerdruk wordt lager, wijken zijn Fresiastraat en Kauwstraat worden drukker. niet meer aangesloten op Tunnelweg.
Cultuurhistorie
-
-
Dit alternatief heeft veel impact op de beschikbare ruimte in het gebied.
+ + Goed voorstel, maar wel aandacht nodig voor de In de wijk geen overlast meer van verkeer naar het snelheid en de verkeersveiligheid (m.n. scholieren). station. Voldoende alternatieve routes voor wijkbewoners.
Extra kruispunt nodig, mogelijk sluipverkeer.
€ 2,0 – 2,9 miljoen
-€ 3,6 – 4,9 miljoen
€ 1,7 – 2,3 miljoen
Maatschappelijk draagvlak
Kosten (excl. btw) • • Risico’s
Mogelijk weerstand omwonenden. De dekking van het openbaar vervoernetwerk (bus) komt onder druk te staan.
• • •
+
Mogelijk weerstand omwonenden. De dekking van het openbaar vervoernetwerk (bus) komt onder druk te staan. Dit alternatief heeft impact op de inrichting/ontwikkelwaarde van het gebied wijkcentrum Titus Brandsma.