Ontwikkelvisie Winkelsteeg 2035

Sport, spel en bewegen

Ontspannen in het park

Ruimte voor water

Groen dooraderde gebieden

44

45

04 Kaders Winkelsteeg

4.1 ESSENTIE VISIE

een gemengd werkwoongebied

De gemeente heeft ambities op het gebied van groei, leefbaarheid, klimaatadaptatie, vergroening, economische vitaliteit en bereikbaarheid. De fysieke en financiële ruimte om deze ambities te verwezenlijken is beperkt en moet dus optimaal worden benut. Daarom zoeken we naar slimme combinaties, zodat er zoveel mogelijk doelstellingen worden behaald. We zien de ontwikkeling van Winkelsteeg ook als kans om bestaande opgaven op het gebied van leefbaarheid, klimaatadaptatie, vergroening, economische vitaliteit en bereikbaarheid aan te pakken. Door de ambities en opgaven in samenhang te beschouwen, ontstaat er ruimte voor een aantrekkelijke en gezonde stad. Dit kan echter alleen bereikt worden door langjarig regie te voeren op een ruimtelijk kader, waarbij we uitgaan van het principe “vastleggen wat moet, vrijlaten wat kan”. We hebben hiervoor 8 ontwikkelingsprincipes gedefinieerd. 1. EEN GEMENGD WERK-WOONGEBIED De ruimte in Winkelsteeg geeft de mogelijkheid om gebieden met verschillende karakters naast elkaar te ontwikkelen. Rondom NXP en de Novio Tech Campus ligt de nadruk op werken. Aan de zuidzijde rondom park Winkelsteeg en het Maas-Waalkanaal ligt de nadruk op wonen. In alle andere gebieden wordt werken en wonen op verschillende manieren en met verschillende ‘korrelgroottes’ gemengd.

Deze mix zorgt voor veel meer levendigheid en hieraan gerelateerde sociale veiligheid rond Station Goffert en langs de Nieuwe Dukenburgseweg. We versterken de economische functie van Winkelsteeg door in het werkprogramma te kiezen voor vier segmenten: Health & High Tech, Light Industry, kleinschalige Stadsdistributie en Consumentverzorgende Dienstverlening. Daarnaast is er ook ruimte voor maatschappelijke voorzieningen voor de nieuwe bewoners en werkenden, in afstemming met de voorzieningen in de nabij gelegen wijken. 2. ANKERPUNTEN IN HET GEBIED De transformatie van het gebied is opgehangen aan verschillende ankerpunten; plekken die een belangrijke programmatische impuls geven en cruciaal zijn voor de identiteit van Winkelsteeg in 2035: • Stationsomgeving Goffert-NTC als poort van Winkelsteeg en als verbinder naar

48

•

•

•

Neerbosch-oost, Hatert en de Kolpingbuurt De Kanaalknoop als bruisende stapsteen aan het kanaal tussen de binnenstad en Dukenburg De Nieuwe Dukenburgseweg als levensader van Winkelsteeg die de twee stedelijke ankerpunten (Kanaalknoop en Stationsomgeving Goffert-NTC) met elkaar verbindt. Park Winkelsteeg als versterking van het groene karakter van Winkelsteeg, en verbonden met het Stadspark de Goffert.

3. ROBUUST GROEN-BLAUW NETWERK: GROEN In de toekomst zal Winkelsteeg een groendooraderd gebied zijn met het Goffertpark en Park Winkelsteeg als grote groengebieden. Een robuuste groenstructuur door het gebied vergroot en behoudt biodiversiteit in de stad, koelt de stad, laat water infiltreren, laat mensen ontspannen en nog veel meer. Een multifunctionele groenstructuur die ook bijdraagt aan de identiteit van het gebied en de stad Nijmegen. De historie van Winkelsteeg (met o.a. landgoed Winckelsteegh) biedt aanleidingen om deze historische groenstructuren te benutten. 4. ROBUUST GROEN-BLAUW NETWERK: WATER Winkelsteeg speelt een belangrijke rol in de

ruimte voor sporten en bewegen

ankerpunten in het gebied

omarmen van het kanaal

winkelsteeg als verbinder

robuust groen-blauw netwerk: groen

netwerk voor mensen

waterhuishouding van de stad. Naast ruimte voor infiltratie en piekberging willen we water aantrekkelijk maken en het combineren met functies als bewegen, spelen, natuur en biodiversiteit. 5. WINKELSTEEG ALS VERBINDER Met haar centrale ligging zal Winkelsteeg in de toekomst een aantrekkelijk en verbindend stuk stad worden. Zo is de ambitie om de route langs het kanaal sociaal veiliger te maken, zeker rondom de bruggen, en de verbindingen met Neerbosch-Oost, de Kolpingbuurt en richting Hatert te verbeteren. Hierdoor worden de verbindingen binnen het gebied en met de omliggende gebieden en bestaande voorzieningen sterker,. Daarbij zal Winkelsteeg als geheel de verbinding van de (binnen)stad met Dukenburg versterken met de ontwikkeling van de stationsomgeving Goffert en langs de Nieuwe Dukenburgseweg. 6. OMARMEN VAN HET KANAAL De gebieden die in het ambitiedocument Kanaalzone-Zuid visie zijn aangemerkt als ‘Stepping stones’ zijn belangrijke ontwikkellocaties. Op deze plekken wordt nieuw programma ontwikkeld waarmee de Kanaalzone wordt geactiveerd. We omarmen het kanaal door van Winkelsteeg een bruisende plek te maken aan het kanaal als scharnierpunt tussen Dukenburg, het kanaal en de stad.

robuust groen-blauw netwerk: water

7. NETWERK VOOR MENSEN Het netwerk in Winkelsteeg moet voldoende flexibel zijn om te anticiperen op veranderingen, maar moet ook robuust genoeg zijn om zeker te weten dat iedereen op de gewenste bestemming komt. Zo is het natuurlijk belangrijk dat vrachtwagens bij de bedrijven kunnen komen, maar ook belangrijk dat er meer aandacht komt voor langzaamverkeersroutes. Het raamwerk zorgt voor goede en (sociaal)veilige routes voor fietsers en creëert een autoluwe zone langs het kanaal en zorgt voor goede verbindingen naar Stationsomgeving Goffert-NTC, wat een belangrijk ankerpunt is voor het OV. Het raamwerk draagt bij aan het verkleinen van de afstand tussen Dukenburg en het centrum van de stad. En aan het verbinden van de ontmoetingsplekken in het gebied. 8. RUIMTE VOOR SPORTEN EN BEWEGEN Gezonde verstedelijking draait om het bieden van de mogelijkheden voor een gezonde leefstijl; de keuze voor te voet of op de fiets boven de auto voor kleine afstanden naar dagelijkse voorzieningen en het maken van een prettige leefomgeving met een goede mix van rust en reuring, ruimte en kans tot ontmoeten. Sporten en bewegen door het gebied krijgen in het raamwerk extra aandacht.

49

ESSENTIE VISIE

50

1. WERK-WOONGEBIED • Nadruk op werk: health high-tech & light industry, stadsdistributie en consumentverzorgende dienstverlening • Nadruk op wonen: kanaal en park Winkelsteeg • Gemengd: Levensader en Stationsomgeving Goffert-NTC

2. ANKERS IN HET GEBIED • Stationsomgeving Goffert-NTC, Kanaalknoop, Park Winkelsteeg • Nieuwe Dukenburgseweg als levensader van het gebied

3. ROBUUST GROEN-BLAUW NETWERK: GROEN • Benutten historische groenstructuren • Groene dooradering • Klimaatbestendig raamwerk • Park Winkelsteeg

4. ROBUUST GROEN-BLAUW NETWERK: WATER • Water optimalisatie vijvers Winkelsteeg • Waterberging vijver, wadi, en in bouwvelden

5. WINKELSTEEG ALS VERBINDER • Solide netwerk van sociaal veilige langzaamverkeerverbindingen naar omliggende wijken • Verbinding groen

6. OMARMEN VAN HET KANAAL • Ontwikkeling stapsteen Kanaalzone-zuid • Verbeteren connecties omgeving • Verbeteren ruimte rondom bruggen

7. NETWERK VOOR MENSEN • Logistieke route voor bedrijven • Nieuw profiel Nieuw Dukenburgseweg • Autoluwe kanaaloever

8. RUIMTE VOOR SPORTEN EN BEWEGEN • Beweegroute • Sportaccomodatie, Park Winkelsteeg, Jan Massinkhal • Route voor langzaamverkeer

51

4.2 RUIMTELIJK RAAMWERK NEERBOSCH-OOST

Het transformeren van een gebied als Winkelsteeg in de stad is complex. Beslissingen staan niet op zichzelf en zijn afhankelijk van verschillende factoren, die in de loop van tijd kunnen veranderen. Het is van belang om een helder ruimtelijk raamwerk te hebben dat flexibel en robuust genoeg is om met de onzekerheden van de toekomst om te gaan, maar ook voldoende houvast en vertrouwen biedt voor besluiten van vandaag en morgen. Besluiten van de gemeente maar ook van private partijen en corporaties, de partners bij deze ontwikkeling. Een raamwerk dat enerzijds duidelijk is en de kern van de transformatie vastlegt, en anderzijds voldoende ruimte en flexibiliteit biedt voor veranderende omstandigheden in de toekomst.

Aan het kanaal gaat Winkelsteeg een echt gezicht krijgen: een nieuw waterfront met woonfuncties, bedrijvigheid en horeca, met een meer stedelijk karakter. Veel aandacht gaat hierbij uit naar langzaam verkeer; door het verbeteren van fiets- en voetpaden over het kanaal, via de brug van de Nieuwe Dukenburgseweg, en het creëren van goede verbindingen met de langzaamverkeersroutes langs het kanaal. Gebouwen omarmen de opgang naar de brug en vormen een hoogteaccent in het gebied. Hiermee wordt de ervaren lengte van de brug verkort. In plaats van een lange anonieme brug landt men al sneller aan de overzijde met “levendigheid op wegniveau”.

S100

ANKERPUNTEN VAN HET RUIMTELIJK RAAMWERK De omgeving van Station Nijmegen Goffert wordt begrensd door de Novio Tech Campus aan de zuidwestzijde en omringd door (auto) infrastructuur aan de noord- en oostkant. Hierdoor is het een wat geïsoleerd en monofunctioneel gebied dat gedomineerd wordt door infrastructuur. Door de Graafseweg te verleggen en de westelijke poot van de Neerbosscheweg samen te voegen met de oostelijke poot ontstaan compacte verkeersaders zonder in te boeten aan de huidige wegcapaciteit. We creëren hiermee ruimte rondom het station. Deze ruimte biedt kansen voor de versterking van de Novio Tech Campus door het toevoegen van een werkprogramma voor bedrijven gerelateerd aan de bedrijvigheid op de Novio Tech Campus en betaalbare woningbouw. Het station ligt dan niet meer aan de rand maar is onderdeel van de campus. Waar nu het westelijk deel van

EG EW

S

RG BU

GOFFERT

EN

ZWANENVELD

E UW

K DU

IE

N

LANKFORST

L ANAA

de Neerbosscheweg loopt, zal een levendig stationsplein gemaakt worden, waaraan de bestaande gebouwen van 52Degrees en Ampleon en de nog te bouwen moskee een gezicht krijgen. De verblijfskwaliteit van de openbare ruimte krijgt een sterke (groene) impuls, zo vormt het plein een onderdeel van de poort naar Winkelsteeg en legt het een verbinding naar het Goffertpark.

LK -WAA MAAS

Het ruimtelijk raamwerk geeft vorm aan de ambities en doelstellingen op het gebied van mobiliteit, groen, water, natuur/ecologie, wonen en economie. Het vormt daarmee mede het kader voor de ruimtelijke ontwikkelingen in het gebied. Bij de ontwikkeling van een specifiek deelgebied zal ook gestart worden met de aanleg van het ruimtelijk raamwerk in het betreffende deelgebied.

NOVIO TECH CAMPUS

PARK WINKELSTEEG

JONKERBOS

LEGENDA Goffertpark Groene casco Park Winkelsteeg Nieuwe Dukenburgseweg Langzaam verkeer

HATERT

Stationsgebied Hoofdinfrastructuur

De Nieuwe Dukenburgseweg is en blijft een belangrijke verkeersader door het gebied, die Dukenburg met de binnenstad verbindt. Waar de nadruk nu ligt op doorstroming en snelheid, zal in de toekomst verblijfskwaliteit

Auto verkeer Sport Bouwvelden ankers Bouwvelden Winkelsteeg Stepping stone buiten Winkelsteeg

Ruimtelijk raamwerk Winkelsteeg

52

53

meer voorop staan. Rondom de Nieuwe Dukenburgseweg worden nieuwe gebouwen met een mix aan woon- en werkprogramma ontwikkeld, met voorzieningen in de plint die met name gericht op dienstverlening en services. De Nieuwe Dukenburgseweg verbindt de Stationsomgeving Goffert-NTC met de Kanaalknoop. De Nieuwe Dukenburgseweg is hiermee niet enkel een lange aanloop naar de brug, maar ook een levendige verkeersader met verblijfskwaliteit die Dukenburg en de binnenstad dichter bij elkaar brengt. Aan het kanaal reserveren we ruimte voor Park Winkelsteeg. De groenstructuur van de Goffert wordt hiermee verbonden. Landgoed Winckelsteegh kan inspiratie bieden voor een eigentijdse invulling van Park Winkelsteeg. De kaart op de vorige pagina is een vertaling van de verschillende “ingrediënten” die uiteindelijk de ruimtelijk hoofdstructuur vormen. In de hierop volgende paragrafen worden de verschillende onderdelen van de ruimtelijke hoofdstructuur toegelicht

54

55

4.3 CULTUURHISTORIE We willen het cultureel erfgoed in onze stad niet alleen beschermen en in stand houden, maar waar mogelijk ook versterken, ontwikkelen en benutten. De Kansenkaart Erfgoed uit de Omgevingsvisie (Stad in Beeld) geeft de kansen voor erfgoed bij ruimtelijke ontwikkelingen weer. Daarnaast heeft nader onderzoek naar de geschiedenis en ontwikkeling van Winkelsteeg tot ‘het verhaal van Winkelsteeg’ geleid. Winkelsteeg heeft een bijzonder verhaal dat het waard is om te vertellen en voor toekomstige generaties beleefbaar te maken. Het aanwezige erfgoed geeft karakter aan de deelgebieden en verbindt het gebied met haar omgeving. In de hoofdstructuur van Winkelsteeg grijpen we ook terug op de historische lagen van het gebied. De cultuurhistorische Kansenkaart erfgoedobjecten en structuren kunnen op een logische wijze voor een herkenbaar De Kansenkaart erfgoed geeft de kansen worden van de leefomgeving van en onderdeel van erfgoed bij ruimtelijke ontwikkelingen weer. strategische ligging van Nijmegen is heden hetDegebied en verbinden verleden, eenen vantoekomst de thema’s met die alselkaar. een rodeWe draad door gebruiken het de verleden geschiedenis van drie de stad loopt.

Wedie zetten met thema’s bepalend ons daarom in voor behoud en herontwikkezijn voor het karakter van Winkelsteeg en ling van ons militair erfgoed, zoals forten en bovendien het verleden, heden en de toekomst voor het toegankelijk en beleefbaar maken van met elkaar verbinden: dit erfgoed. Herbestemming van vrijkomend • Ligging buitengebied nabij religieus erfgoed, in zoals kerken, gebruiken we de historische kern Nijmegen om het sociale en aantrekkelijke karakter van • teLandgoederen wijken versterken. Bij historisch groen en water we de ambities van groen en • combineren Industrialisatie cultureel erfgoed. Te denken valt aan de locaties

Stad in beeld

in het gebied een uniek karakter te geven (bijvoorbeeld in en rond archeologisch depot).

LANDGOEDEREN Kenmerkend en inspirerend zijn: • Villa Winkelsteeg als vrijstaand object en hoofdhuis op het landgoed. • Karakteristiek van historisch bebouwingsprincipe op het landgoed: solitaire objecten in het groen, die een functionele relatie hadden. • Bosgebied landgoed en vrijliggende bebouwing. • Winkelsteegseweg als grens tussen de parkachtige aanleg rondom het buitenhuis (lust component) en de landerijen/ bossen (economische component) van het Als gemeente streven we naar een landgoed.

Ruimtelijke kwaliteit

Legenda Romeinse Limes Werelderfgoed Militair strategische objecten Aandachtsgebied cultuurhistorie Cultuurhistorische hotspots Oude wegen Oude dorpen/bebouwingsstructuren: Industrieel erfgoed Religieus erfgoed (kerken) Aandachtgebied voor geologische ontstaansgeschiedenis Oude landgoederen Romeinserfgoed

van historische landgoederen om aantrekkelijke

LIGGING IN BUITENGEBIED NABIJ HISTORISCHE KERN toekomstig erfgoed, zoals Post ’65 gebouwen Binnen Winkelsteeg bestond er van oudsher en wijken, hebben we aandacht bij ruimtelijke tot de jaren dertig van de 20e eeuw een opgaven. sterke verbinding tussen de verschillende deelgebieden van het plangebied én haar Kansen verzilveren omgeving. We verzilveren de kansen die er liggen voor woon- en werkgebieden te creëren. Ook voor

goede omgevingskwaliteit en gaan Kansen voor dit thema: • Verbinden van de (versnipperde) we verloedering van de ruimtelijke historische groenstructuren van deomgeving tegen. De gewenste voormalige landgoederen Dukenburg, De omgevingskwaliteit per stadsdeel ligt Hulsen, Winkelsteeg, het Jonkerbos en het Goffertpark (zie kaart cultuurhistorische vast in zogeheten elementen). • Voormalige verbindingsweg Grave-beeldkwaliteitsplannen. Deze

Nijmegen zichtbaar maken aan beide beschrijven de karakteristieken van zijden van het kanaal door middel van ditenstadsdeel en vormen een een erfgoedbeleving om de zichtlijn

•

cultuur en cultureel erfgoed bij ruimtelijke

Kansen voor thema: ontwikkelingen. Wedit richten ons bij cultureel

• Het maken vanonze de verhalen van erfgoed op debeleefbaar Romeinse Limes, de forten,

•

voormalige dorpskernen,door culturele hotspots en aanwezige Winkelsteeg inzet van de broedplaatsen. In de binnenstad versterken en historische objecten en structuren.

verbinden wevertalen de belangrijkste cultuurhistori• Het van de archeologische sche locaties: Valkhofkwartier, Stevenskerk en

waarden in het gebied door middel van omgeving, Vlaams kwartier, Stationsomgeving, erfgoedbeleving biedt kansen om plekken Mariënburgkwartier. Industrieel erfgoed biedt

ook kansen, evenals Kinderdorp Neerbosch. In de Waalsprong benutten we onze geschiedenis

56

van Steentijd tot forten om dit nieuwe stadsdeel meer te verbinden met de bestaande stad.

Aanwijzing Limes Unesco

INDUSTRIALISATIE Kansen voor dit thema: • Innovatief industrieel karakter van de bedrijven in dit gebied doorzetten (zoals bijvoorbeeld NTC). • Onderzoeken of er kansen bestaan om de historische gelaagdheid van industriële bebouwing in het gebied borgen door mogelijk hergebruik van industriële gebouwen om zo het industriële verleden Stad in beeld van dit gebied meer zichtbaar te maken bij herontwikkeling • Aandacht voor industrieel karakter nieuwbouw in beeldkwaliteitsplan.

Cultureel erfgoed (Stad in beeld; Ontwerp-Omgevingsvisie 2020-2040)

Dat wordt in 2021 genomineerd als UNESCO-werelderfgoed. Met de bescherming wil UNESCO de erfgoederen veiligstellen voor toekomstige generaties. Ook is het goed voor (erfgoed) toerisme en voor de economie. Een belangrijke

relatie tussen Dukenburg en Winkelsteeg te uitgangspunt voor verdere versterken. ontwikkelingen. Mogelijkheden inpassing voormalige waterpartij in een nieuwe parkachtige omgeving onderzoeken. Zuidelijke grens van landgoed Winkelsteeg Beelddragers Door het behoud van bestaande identiteiten bij accentueren door zichtlijn en langzaam ruimtelijke ontwikkelingen - denk aan erfgoed, verkeersroute die Jonkerbos weer verbindt groengebieden en stedelijke structuren - kunnen met het landgoed

Bevorderen ruimtelijke kwaliteit De gemeente heeft een zorgplicht voor de ruimtelijke omgevingskwaliteit: we hebben de wettelijke taak om te zorgen voor een goede omgevingskwaliteit.

Commissie Beeldkwaliteit We hebben verschillende instrumenten voor het bevorderen van de ruimtelijke kwaliteit, waaronder het welstands- of beeldkwaliteitsbeleid. Aan dit beeldkwaliteitsbeleid geven we invulling door gebiedsgerichte beeldkwaliteitsplannen op te stellen en vergunningaanvragen voor te leggen aan de Commissie Beeldkwaliteit, onze geïntegreerde welstands- en monumentencommissie. Het beleid met betrekking tot ruimtelijke kwaliteit is vastgelegd in de Kadernota Beeldkwaliteit (2013) en de Uitwerkingsnota Beeldkwaliteit, het toetskader voor de welstandsbeoordeling door de Commissie Beeldkwaliteit.

Ruimtelijk kwaliteitsteam Gemeente Nijmegen heeft voor grote gebieds-

ontwikkelingen Ruimtelijke Kwaliteitsteams inwe bestaande kwaliteiten borgen en de idengesteld. Doel is herkenbare en onderscheidende Cultuurhistorische elementen titeit van de stad verankeren. We zetten in op gebieden te creëren. Het beeldkwaliteitsbeleid de beelddragers van de stad. Beelddragers zijn voor de bestaande stad gaat uit van de karaktegebieden die een bijzondere verschijningsvorm ristieken van de verschillende woonwijken en – hebben, cultuurhistorisch waardevol zijn, een buurten. Deze zijn vastgelegd in de bouwstenen57 bijzondere functie hebben of intensief gebruikt kaart en een beschrijving van de verschillende worden. Deze gebieden zijn bepalend voor het gebiedstypen. gebruik en de beleving van de stad. In deze ge-

4.4 KLIMAATADAPTATIE We willen dat het gebied zoveel mogelijk klimaatbestendig is en dus de negatieven effecten van klimaatverandering (wateroverlast, droogte en hittestress) zo goed mogelijk kan opvangen. Daarvoor is het nodig dat er een robuuste groen-blauwe structuur wordt aangelegd, waarin zowel het regenwater kan worden geborgen als waar voldoende schaduw te vinden is om te kunnen ontmoeten, spelen en bewegen. Gebouwen worden worden zoveel als mogelijk klimaatbestendig en natuurinclusief gebouwd. Er moeten in de gebouwen voldoende mogelijkheden zijn voor ventilatie en op en aan de gebouwen moeten er mogelijkheden zijn voor groenvoorzieningen (bijvoorbeeld in de vorm van groene daken of gevels).

Het belang van klimaatadaptieve maatregelen wordt meer en meer zichtbaar. Het klimaat verandert. Het wordt steeds heter, droger en piekbuien nemen in intensiteit en frequentie toe. Klimaatadaptieve maatregelen zorgen dat deze veranderende omstandigheden opgevangen kunnen worden.

en uit te breiden. We passen zo min mogelijk verharding toe. Bij wegen en bebouwing wordt waar mogelijk gekozen voor materiaal en kleurgebruik die de omgeving zo min mogelijk verwarmen. Bij de bebouwing wordt rekening gehouden met o.a. oriëntatie en luchtstroming

De regio is gevoelig tot zeer gevoelig voor hitte, droogte en wateroverlast. De regio’s Rijk van Nijmegen en Land van Maas & Waal hebben daarom met de Provincie Gelderland, het Waterschap Rivierenland en met regionale stakeholders de Regionale Adaptatie Strategie (RAS) opgesteld. In de RAS zijn actiethema’s benoemd om de uitdagingen aan te pakken. Binnen deze thema’s zijn verschillende maatregelen vastgelegd die ruimtelijke consequenties hebben en uitgewerkt dienen te worden in de vervolgfase: • • • • •

om hittestress in de woning en omgeving te beperken. Zodat de bestaande hittestress in het gebied vermindert. We creëren koele schaduwrijke plekken door robuuste groenstructuren en in de woongebieden creëren we voldoende mate van schaduw op loop- en fietsroutes. De groene structuren worden tevens ingezet voor het vasthouden van en infiltreren van hevige piekbuien en hebben daarbij tevens een functie voor sport, spel en ontspanning. Groene daken en wadi’s vangen regenwater zo veel mogelijk lokaal op ten behoeve van beperking van de droogte en vermindering van hittestress. Tevens zal de groenstructuur een impuls geven voor biodiversiteit in de stad. De maatregelen om tot een klimaatbestendig raamwerk te komen zijn in de hoofdstukken van de groen- en waterstructuur verder toegelicht.

Wadi’s en een robuste riolering om extreme neerslag goed te kunnen bergen en afvoeren, zodat de kans op water in de woning zo klein mogelijk is.

SCHOOL

De openbare ruimte wordt dáár waar mogelijk ontsteend en voorzien van groen.

Klimaatproof openbare ruimte en gemeentelijk groenbeleid Waterbuffering in de stad Regionale rioolsystemen zijn afgestemd Klimaatproof afspraken in de bouw Groenblauwe schoolpleinen en speelterreinen

Neem klimaatadaptatiedoelen mee in de energietransitie en vice versa

Binnen Winkelsteeg minimaliseren we de negatieve effecten van klimaatverandering door bestaande groene structuren te verbinden Klimaatadaptatie, Omgevingsvisie

58

59

4.5 GROENSTRUCTUUR We willen een robuuste groene dooradering in het gebied met onder andere een verbinding tussen het Goffertpark en Park Winkelsteeg en een groene zone langs het kanaal. Wel willen het bestaande groen zo veel als mogelijk behouden. Binnen Winkelsteeg bedient de robuuste groenstructuur de klimaatadaptatie op hittestress en waterinfiltratie, bevordert het de biodiversiteit en is het een aangenaam verblijfsgebied voor de bewoners, werknemers en bezoekers binnen Winkelsteeg voor recreatie en ontspanning. We passen in dit gebied tevens natuurinclusief bouwen toe. Hierdoor wordt de leefomgeving voor gebouwbewonende diersoorten verbeterd en de biodiversiteit bevorderd.

NEERBOSCH-OOST

NOVIO TECH CAMPUS

is deze zone verbonden met stadspark Staddijk via groene aders in de tussengelegen woonwijken. Aan de oostzijde wordt met het Goffertpark een verbinding gecreëerd door middel van de nieuwe groenstructuur in Winkelsteeg.

S

GOFFERT

EN

E UW

K DU

IE

N

POMPEKLINIEK

L ANAA

LANKFORST

LK -WAA MAAS

60

RG BU

ZWANENVELD

In de stad wordt een aantal groene corridors versterkt. Het gaat hierbij onder andere om de zone langs het Maas-Waalkanaal, de spoorzone en de landschapszone in de Waalsprong. Zij zorgen voor een oost-west verbinding tussen droge en natte natuur en voor een noord-zuid verbinding tussen de rivieren. Het gaat ook om het uitbreiden van het areaal groen om zo de samenhang tussen losse groengebieden te vergroten en daarmee ook biodiversiteit in de stad. GROEN IN WINKELSTEEG In Winkelsteeg reserveren we ruimte voor een groene-blauwe structuur die op verschillende schalen verbindingen legt. Op de schaal van de stad is de connectie met het Goffertpark van belang. Zoals in de ambitie voor KanaalzoneZuid omschreven vormt het kanaal een groene ruggengraat waaraan verschillende wijken gesitueerd zijn. Aan de westzijde in Dukenburg

EG EW

S100

In en rondom de stad liggen veel groengebieden met een hoge natuurwaarde. Deze publieke en private groengebieden met een hoge biodiversiteit worden in Nijmegen ’natuurparels’ genoemd. Om te voorkomen dat de kwaliteit van deze natuurparels achteruitgaat, is het de opgave ze onderling en met de grotere natuurgebieden buiten de stad te verbinden. Deze ecologische verbindingen lopen door publieke ruimten, private tuinen en door de lucht. Deels zijn deze natuurparels beschermd (Gelders Natuurnetwerk, gemeentelijke monumenten), deels worden ze gekoesterd en onderhouden door bewoners.

PARK WINKELSTEEG

JONKERBOS PLURYN

HATERT

LEGENDA Goffertpark Groene casco Park Winkelsteeg Groen netwerk Groene, gezonde stad, Omgevingsvisie

61

REFERENTIE GROENBLAUW VERBINDINGEN

Binnen Winkelsteeg willen we het bestaande groen zoveel als mogelijk gebruiken en op plekken ook gebruiken om nieuwe ontwikkelingen te structureren. Deze worden inzichtelijk gemaakt en zo veel als mogelijk onderdeel van de toekomstige ontwikkeling. Zo worden de bomenlanen langs het kanaal, de noordrand van Hatert onderdeel van de groenstructuur van Winkelsteeg. Plekken die nu erg stenig zijn worden in de plannen meer vergroend om zo aan te sluiten bij de wateropgave, ecologie, koelte in de stad en het creëren van prettige verblijfsruimte. GROEN CASCO De groenstructuur wordt een belangrijke drager voor het gebied – voor de identiteit en het gebruik – waarbinnen meerdere functies kunnen samenkomen, van looproutes en sport- en speelaanleidingen tot waterretentie. Er wordt nader onderzocht welke combinaties mogelijk zijn en wat dit vraagt van de maatvoering en specifieke invulling van de groenstructuur. Park Winkelsteeg aan het kanaal vormt binnen de toekomstige groenstructuur een groene ruimte van formaat. In het gebied zijn resten van de landgoederen Winkelsteeg en de Hulsen gelegen, die hiermee deel gaan uitmaken van een publiek park voor Winkelsteeg en omliggende wijken. De profielen van de Nieuwe Dukenburgseweg en de Sint Teunismolenweg krijgen zo mogelijk een meer (stads)groen karakter.

Er wordt gekeken naar ruimte voor natuur in de groenstructuur (bijvoorbeeld door planten te gebruiken die als voedselbron en schuil- en verblijfplaats voor dieren dienen) en in bebouwing (bijvoorbeeld door schuilen nestelgelegenheden in het gebouw te integreren). Hierdoor wordt de leefomgeving voor gebouwbewonende diersoorten verbeterd en de biodiversiteit bevorderd.

Wadi en vijver voor waterberging en infiltratie

Recreatie

De groenstructuur laat ook ruimte voor water, aangezien er een grote bergingsbehoefte aanwezig is in het gebied. Het natuurlijke systeem in Winkelsteeg wordt robuuster: denk aan meer groen, meer ruimte voor water en regenwater-infiltratiesystemen in de bodem, zodat de grondwatervoorraad op peil blijft. NATUURINCLUSIEF BOUWEN Behouden bos rondom Pluryn en landgoed Winkelsteeg

62

63

~39M 2M

15M

~39M 3M

SEMI-ECO 6M 10M

HUMAN ECO 10M

ECO 5M

15M ~50M

~39M ECO

ECO 10M

ECO 5M 15M

ECO 3M 15M 3M

3M

~36M 15M ECO ECO

HUMAN ECO

SEMI-ECO

~50M ~50M 3M

15M 15M 15M

~23M HUMANECO

15M 5M 3M

2M 3M

6M SEMI-ECOSEMI-ECO

SEMI-ECO HUMAN ECO

mixed forest

fruit/ flower tree

fruit/ flower tree

mixed forest mixed forest

bushes zone mixed forest

mixed forest

bushes zone

mixed forest

ECOECO ECO 3M

2M 5M

ECO

bushes zone permeable path permeable path

open grass land permeable path

ECO

2M

3M 3M 3M 3M 3M ~50M ~36M ~36M ~33M

HUMAN 15M

15M ECO ECO ~50M ~39M

SEMI-ECO

64 15M 15M 15M

HUMAN HUMAN HUMAN

~36M ~36M

15M 3M

ECO SEMI-ECO

ECO

3M 6M HUMAN

3M 10M 5M

ECO

3M 3M

SEMI-ECO HUMAN HUMAN SEMI-ECO

3M

2M

HUMAN ECO 15M 15M

PARK

15M

6M 6M 15M 15M

ECOECO

~39M ECO

15M 10M ECO SEMI-ECO

ECO

3M 3M

15M 15M 20M

ECO ECO ~51M ~51M 15M HUMAN HUMAN

20M

HUMAN

5M

15M 5M 15M 3M

ECO SEMI-ECO ECO HUMAN

~23M

6M 3M 5M

5M

5M 3M

10M 10M ECOECO

~36M

6M 6M

HUMAN

bushes zone

5M

HUMAN

mixed forest

mixed forest

mixed forest

mixed forest

permeable path

3M15M

5M

5M 15M

2M 2M

HUMAN ECO

15M 15M

20M SEMI-ECOSEMI-ECO HUMAN HUMANSEMI-ECOSEMI-ECO ~51M

~33M

3M5M 3M

3M sports field

waiting and sitting space

plaza with art pice

plaza with art pice

permeable path

permeable path

5M15M

permeable path mixed forest

plaza with art pice

small boundary made by dense bushes

small playground

mixed forest

permeable path permeable path

mixed forest

small boundary made by dense herb plant permeable path

herb plants with open view

mixed forest with more colorful herb plants

open sitting space on permeale base

mixed forest

plaza with art pice

small boundary made by dense herb plant ornamental tree mixed forest

small boundary made by dense herb plant

permeable path mixed forest

permeable path

small public strip with sits

permeable path

small boundary made by dense herb plant

herb plants with open view

open sitting space on permeale base

mixed forest

mixed forest

mixed forest

permeable path

mixed forest herb plants with open view

small playground herb plants with open view

permeable path

open sitting space on permeale base permeable path

SEMI-ECO ECO

permeable path

mixed forest

mixed forest

bridge creek opencross sitting space on permeale base

herb plants with open view

waterside plants with open view

mixed forest with more colorful herb plants

open sitting space on permeale base

permeable path

mixed forest

ornamental tree

permeable path

permeable path

small public strip with sits bridge cross creek

waterside plants with open view art piece on green

permeable path

3M

water corridor

mixed forest identical tree

bridge cross creek

bridge cross creek

waterside plants with open view permeable path

HUMAN

small buffer green between water and industry

~33M

lifted path

mixed forest

ECOHUMAN SEMI-ECO HUMAN

water corridor

~33M

water corridor

15M 1M 2M15M

small buffer zone made by herb plants sports field

HUMAN

4M

permeable path

~25M 3M 3M

waiting and sitting space

ECO HUMAN ECO SEMI-ECO

1M5M

permeable path

ECOECO

lifted path

permeable path

permeable path

permeable path

permeable path

art piece on green

art piece on green

identical tree

identical tree

waterside permeable pathplants with open view

bridge cross creek

waterside plants with open view

identical tree permeable path

permeable path

permeable path

mixed forest

art piece on green

mixed art piece on forest green

15M 15M

lifted path

~33M~33M

small buffer between water and industry smallgreen boundary made by dense bushes water corridor

~33M 3M 2M

small buffer zone made by herb plants lifted path

3M

small buffer zone made by herb plants

5M

permeable path

permeable path

SEMI-ECO HUMAN HUMANSEMI-ECO SEMI-ECO SEMI-ECO

mixed forest

sports field

ECO

small buffer green between water and industry

5M 15M15M

small buffer zone made by herb plants

15M

small buffer waiting and green sittingbetween space water and industry

~21M ~23M

permeable path permeable path

open grass land

SEMI-ECO HUMAN

plaza with art pice

fruit/sports flower field tree

sports field

5M

small boundary made by dense bushes

small buffer green between water and industry

mixed forest

waiting and sitting space

waiting and sitting space

sports field

open grass land small boundary made by dense bushes small boundary made by dense herb plant

small boundary made by dense bushes

waiting and sitting space

permeable path

small boundary made by dense bushes

small playground

mixed forest permeable path

permeable path

ECO HUMAN

5M 5M

5M 5M

15M

ECO

thick and tall forest

ECO ECO

HUMAN HUMAN ECO SEMI-ECO

3M

~23M

3M

HUMAN

small buffe zone with ornamental plants

HUMAN ~50M

5M 3M

5M

small buffe zone with ornamental plants

~33M ~50M

HUMAN HUMAN

~18M

plaza with sign and sit/ public facilities

2M 1M 5M

~33M

5M 15M 5M

mixed forest

SEMI-ECO 5M

ECO

5M 15M

ECO ECO

mixed forest with ornamental plants and identical tree

HUMANHUMAN mixed forest with more colorful herb herb plantsplants with open view

ECOECO

3M 3M

5M

plaza with sign and sit/ public facilities

HUMAN 3M

ECO

3M 5M

3M

HUMAN

plaza with sign and sit/ public facilities

4M 3M 5M

3M 3M

ECO

mixed forest with ornamental plants and identical tree

1M 5M

HUMAN HUMAN SEMI-ECO ECO

15M 5M

SEMI-ECO

mixed forest with ornamental plants and identical tree

15M

5M 1M 2M 4M 5M

~21M

3M

HUMAN

mixed forest

2M

ECO HUMAN ECO

5M 1M 3M 2M

water corridor

ECO

ECO

5M 5M 5M

lifted path

~23M~23M 3M 15M15M

mixed forest

15M

ECO

~21M ~23M ~25M

3M 5M 5M

mixed forest

HUMAN HUMAN 15M 15M

lifted path

~25M ~23M

15M

ECO HUMAN HUMAN SEMI-ECO

mixed forest

~21M~21M

thick and tall forest

5M1M 2M ECOECO

small buffer zone made by herb plants

~25M ~23M 5M3M 5M

15M

ECO

lifted path

5M 5M 5M 5M

lifted path

HUMAN HUMAN ECO

open sitting space on permeale base

mixed forest

ECO ECO

small playground ornamental tree

HUMAN 3M

permeable path

ECO 5M

permeable path

HUMAN SEMI-ECO

small public strip with sits

mixed forest with more colorful herb plants

HUMAN 15M

~23M

3M

HUMAN

permeable path

4M HUMAN ECOECOHUMAN

thick and tall forest small buffer green between water and industry

HUMAN small playground

15M5M

thick and tall forest

3M 1M mixed forest

3M

mixed forest

2M permeable path

3M

sports field

ECOECO plaza with art pice small playground

~23M ~21M~18M

3M 5M 5M 5M

mixed forest waiting and sitting space

15M 15M permeable path

~23M ~18M 3M 5M 5M

mixed forest permeable path

ECOECO 3M 3M15M 3M 3M

small boundary made by dense bushes

ECO ECO ornamental tree

HUMANSEMI-ECO SEMI-ECO HUMAN 3M 3M

mixed forest

1M 2M ~33M 5M 5M

open grass land

HUMAN 15M 15M3M

fruit/ flower tree

HUMAN ECO HUMAN HUMAN 5M permeable path

ECOECO

water corridor

5M 15M HUMAN HUMAN ~21M 3M 3M

bushes zone

15M

lifted path

3M permeable path small playground

ECO

mixedpermeable forest withpath more colorful herb plants

ECO 15M

small boundary made by dense herb plant smallmixed publicforest strip with with more sits colorful herb plants

AN

plaza with art pice

plaza with art pice bridge cross creek

HUMAN HUMAN

water corridor

mixed forest with more colorful herb plants

ornamental tree mixed forest waterside plants with open view mixed forest

identical tree

~18M

l plants

ECO ornamental tree permeable path

~23M~23M

acilities

15M permeable path

permeable path

permeable path

mixed forest

15M

amental ical tree

ECO 15M 15M

ed forest

6M permeable path permeable path permeable path

~18M~18M

ted path

HUMAN small boundary made by dense herb plant

15M

water corridor

mixed forest

3M 3M

small buffer zone made by herb plants

~33M ~33M 4M 1M 1M 2M 2M 2M 2M 5M 1M3M1M 4M 3M

lifted path

SEMI-ECO

Profielen S (15-25m)

all forest

15M 5M AN HUMAN small boundary made by dense herb plant small public strip with sits

M

mixed forest permeable path

4M 3M

lifted path

15M

ed forest

ECO ~25M~25M small public strip with sits

ornamental tree

permeable path

5M

small buffer green between water and industry

5M

small buffer zone made by herb plants

15M

small buffer zone made by herb plants

ECO

small playground permeable path

ECO ~33M ECO HUMANHUMAN SEMI-ECO

5M 5M ~21M

SEMI-ECO ECOHUMAN HUMAN

3M ECO

~39M 3M 10M 6M

ECO SEMI-ECO HUMAN

5M

ECO SEMI-ECO

65

HUMAN

3M

PRINCIPE PROFIELEN GROENE CASCO

~33M~33M

15M 15M

HUMAN HUMAN

~36M

15M HUMAN

Profielen M (25-40m)

~39M~39M

5M 5M 2M ECO

~50M

5M

Profielen L (>40m)

PARK

3M PARK

5M 6M

HUMAN ~50

watersid herb

open sitting s

watersid

4.6 GEZOND EN IN BEWEGING We stimuleren het welbevinden, een gezonde leefstijl en leefomgeving van de bewoners, werknemers en andere gebruikers van Winkelsteeg. Dit doen we door het realiseren van een aantrekkelijke en groene buitenruimte in Winkelsteeg, die uitnodigt om te sporten, bewegen, ontmoeten en te spelen. We zorgen ervoor dat de omgeving actief bewegen (wandelen, fietsen, spelen, sporten) stimuleert en faciliteert. We gaan uit van het STOP-principe: eerst oog hebben voor Stappers en Trappers, dan voor Openbaar Vervoer en pas dan voor de Personenauto. We creëren op stedelijk niveau en wijkniveau een netwerk van aantrekkelijke beweegroutes, die wijken en publieke plekken met elkaar verbindt. Zoals voorzieningen, wijkgebouwen, sport- en speelplekken. Gezonde verstedelijking is een belangrijk uitgangspunt in onze plannen. Hierbij gaan we uit van het principe: een gezonde wijk is een wijk met gezonde werknemers, bewoners en andere gebruikers. Dit betekent dat de wijk een werk- en leefomgeving biedt die uitnodigt tot een gezonde levensstijl. Voor dit laatste is het onder andere van belang dat er prettige en veilige langzaamverkeersroutes door de wijk lopen, die belangrijke bestemmingen (zoals basisschool of sportvoorzieningen) met elkaar verbinden, en dat er goede – laagdrempelige – speel- en sportvoorzieningen aanwezig zijn.

Het sport- en beweegprogramma is gekoppeld aan de groenblauwe structuren die door het gehele gebied lopen. Deze groenblauwe structuren worden ook benut voor klimaatadaptatie doeleinden. Denk hierbij aan het bieden van verkoeling en daarmee terugdringen van huidige hittestress in Winkelsteeg en het voorkomen van nieuwe hittestress. Ook dit draagt bij aan een gezonde leefomgeving. De volgende ruimtelijk-programmatische ingrediënten zijn nu opgenomen in het gebiedsconcept: •

Sporten, spelen en bewegen op loopafstand: om de voorzieningen laagdrempelig te maken bevindt

zich overal in het gebied op 5 tot 10 minuten loopafstand een sport- en/ of speelvoorziening met ruimte voor ontmoeting voor de bewoners en andere gebruikers van alle leeftijden. De exacte invulling hiervan varieert door het gebied. •

Beweegroute: door het gebied loopt een beweegroute van 5 kilometer lengte, als veilige en prettige langzaamverkeersroute waarlangs sport-, beweeg- en spelaanleidingen te vinden zijn. Deze kan in zijn geheel een goed looprondje of lunchwandeling vormen, maar ook een stukje van de route naar je bestemming in het gebied. Het rondje kan tevens gebruikt worden om andere routes te verbinden, bijvoorbeeld vanuit Hatert en Neerbosch, over de brug met Dukenburg en richting het Goffertpark.

•

Compact multifunctionele sportplek: om ruimte te bieden aan de sportfuncties die op wijkniveau functioneren is binnen het gebied gezocht naar een plek voor een compact sportcomplex met multifunctionele (kunstgras)velden voor gebruik door sportverenigingen, onderwijs, buurt en ook de omliggende bedrijven. Naast de velden bestaat het totale sportcomplex uit de benodigde aanvullende faciliteiten/infrastructuur

LEGENDA Sport Beweegroute Langzaam verkeer

* Routes en netwerken op de kaart zijn indicatief

66

67

REFERENTIE GEZOND EN IN BEWEGING

zoals een clubhuis, kleedkamers en parkeerplaatsen. Het clubhuis kan mogelijk multifunctioneel in gebruik genomen worden als sportkantine én ontmoetingsplek voor bewoners maar ook werknemers voor een vrijdagmiddagborrel of ander event. Daarbij zoeken we naar kansen om sportvoorzieningen op daken van andere functies te leggen om zo meervoudig grondgebruik te realiseren. Of meerdere sportfuncties efficiënt te combineren. We bespreken met de huidige sportverenigingen in Winkelsteeg locaties in Winkelsteeg en verkennen de verschillende opties. Ook is Winkelsteeg één van de zoekgebieden voor een nieuw zwembad.

Sportpark

Benutten van daken

Recreatie in de natuur

Referentie: Urban fit track, Nijmegen

68

Beweegroute

69

4.7 WATER Het watersysteem in Winkelsteeg heeft als doel een klimaat-robuust systeem te zijn dat helpt wateroverlast en verdroging te voorkomen. De drie belangrijkste pijlers hierbij zijn het (uitbreiden van) oppervlaktewater en/ of wadi’s, het verminderen van verharding en het vasthouden van water zo dicht als mogelijk bij de bron. Het watersysteem bestaat uit een netwerk dat is ontworpen vanaf de bron tot de aansluiting op het watersysteem buiten Winkelsteeg en steeds ruimte biedt aan water zonder dat er overlast ontstaat. Met de ruimtevraag voor dit systeem ontstaat de kans om gebruik te maken van de synergie met de groenstructuur, spelen en bewegen, biodiversiteit en ontmoeten.

Door in Winkelsteeg in te zetten op een robuust watersysteem kan worden ingespeeld op een aantal samenhangende opgaven op het gebied van waterkwaliteit, waterberging en op plaatsen verdroging. Dit robuuste watersysteem draagt niet alleen bij aan de opgaven van vandaag, maar biedt ook ruimte om de klimaatopgaven van de toekomst op te vangen. Om deze opgaven het hoofd te bieden hanteren we drie principes voor de ontwikkeling van Winkelsteeg: 1. We willen water zoveel mogelijk vasthouden en de afvoer vertragen. Dat betekent bijvoorbeeld waterberging op en aan nieuwe én daar waar het kan bestaande gebouwen en externe waterretentie zoveel mogelijk infiltreren op eigen perceel. We kijken naar ruimte voor infiltratie en het vasthouden van neerslag tijdens (piek) buien in de openbare ruimte. Zolang de functie gewaarborgd blijft kan er tijdens deze piekbuien best ergens tijdelijk water op een deel van de straat staan. 2. Nieuwe ontwikkelingen hebben zo min mogelijk verhard oppervlakte zodat de druk op het watersysteem wordt verminderd. 3. We maken de wateropgave zichtbaar en beleefbaar door de introductie van wadi’s in de groen-blauwe verbindingen, bovengrondse afvoer van regenwater richting wadi’s in straatprofielen en door oppervlaktewater in te zetten als retentie of infiltratiebekkens in de lagergelegen delen.

70

De plekken waar wel oppervlaktewater blijft staan zoals de vijvers proberen we zoveel mogelijk ‘in beweging’ te krijgen om zo de waterkwaliteit te verbeteren. Dat doen we door watergangen aan elkaar te

Overstroming van het maaiveld met in verschillende kleuren blauw de waterdiepte aangegeven Afbeelding uit Rapport NBW opgave Winkelsteeg, Hatert, en Malden

koppelen wanneer mogelijk en bestaande koppelingen te verbeteren. Hiermee wordt het watersysteem nog robuuster. Flauwe, natuurvriendelijke oevers in combinatie met een gedifferentieerd bodemprofiel zorgt voor een ecologische meerwaarde. Hoofdwatersysteem Op de grotere schaal van het watersysteem is de belangrijkste ingreep de introductie van nieuwe watergangen of wadi’s die centraal door het plan lopen. Gekoppeld aan de robuuste groenstructuur in het nieuwe Winkelsteeg vormen deze verbindingen belangrijke nieuwe structuren in het watersysteem. Door

verbindingen te maken tussen de verschillende onderdelen van het watersysteem in Winkelsteeg (en het eventueel verruimen van bepaalde watergangen) ontstaat de basis voor een robuust watersysteem. De groen-blauwe verbindingen zijn tevens belangrijke profielen voor de fiets- en looproutes door het gebied. Juist bij dit schaalniveau liggen kansen voor synergie tussen verschillende thema’s. De bestaande vijvers in Winkelsteeg kennen problemen met betrekking tot de waterkwaliteit. Dit stilstaande water willen we beter aansluiten op de overige waterstructuur,

Stilstaand water uitbreiden met een waterstructuur, waardoor doorstroming ontstaat en de kwaliteit beter zal zijn

Parkeerplaatsen op maaiveld worden tot een minimum beperkt of in collectieve parkeerhubs geconcentreerd

Wateropgave zichtbaar door de introducties van wadi’s in groen-blauwe corridors

Ontwikkelaars worden gestimuleerd om private en publieke buitenruimte groen in te richten zodat water kan worden vastgehouden

Water zoveel mogelijk vasthouden en de afvoer vertragen waar het valt

71

REFERENTIES KANAALDIJK EN WATERGANG

waardoor doorstroming ontstaat en hiermee de waterkwaliteit verbetert. Dat kunnen we doen door de wadi’s en van hoger gelegen delen te koppelen aan de vijvers. Hierdoor lijkt het mogelijk om voldoende watertoevoer in de vijvers te krijgen. De uitbreiding van het oppervlaktewater en de verbetering van de waterkwaliteit zorgt naar verwachting ook voor meer mogelijkheden voor waterbeleving en recreatie. De landschappelijke kwaliteiten van het water worden benut en geïntegreerd in het Park Winkelsteeg en het naastgelegen bos. De verbeterde natuurlijke oevers hebben de potentie de ecologische waarden in het gebied te versterken. VERVOLG Ten aanzien van de wateropgave is in dit hoofdstuk op hoofdlijnen de visie weergegeven. Een aantal zaken zal nog moeten worden uitgezocht voor verdere planvorming. Het gaat bijvoorbeeld om het verder kwantificeren en uitwerken van de wateropgave en de dimensionering van de voorgestelde oplossingsrichtingen. Vooral gezien de complexiteit van het samenspel van kleine en grote ingrepen is het belangrijk de opgave integraal aan te pakken. Een belangrijk aandachtspunt voor het vervolg is ook het ontwerp, uitvoering en het beheer van wadi’s in het gebied. Het benutten van de synergie met de groenstructuur, speelen beweegmogelijkheden, biodiversiteit en ontmoeten is van groot belang voor een succesvol en robuust watersysteem.

72

Oversteekbaarheid en groene oevers

Plekken voor ontspanning en recreatie

73

4.8 CIRCULARITEIT EN ENERGIE Voor de ontwikkeling van de Winkelsteeg wordt de Omgevingsvisie gevolgd waarbij Nijmegen de ambitie heeft om in 2050 een volledig circulaire stad te zijn waarin geen grondstoffen verloren gaan. Op het gebied van energie volgen we de Trias energetica dat aansluit op de energietransitie waar Nijmegen als stad voor staat. Concrete doelstelling hierop dienen nader gedefinieerd te worden hierop, zowel voor het nieuw te realiseren programma alsmede de mobiliteit binnen Winkelsteeg. In de Omgevingsvisie staat omschreven dat Nijmegen de ambitie heeft om in 2050 een volledig circulaire stad te zijn waarin geen grondstoffen verloren gaan. Circulair bouwen betekent het ontwikkelen, gebruiken en hergebruiken van gebouwen; gebieden en infrastructuur, zonder natuurlijke hulpbronnen onnodig uit te putten, de leefomgeving te vervuilen en ecosystemen aan te tasten. Met circulaire verstedelijking wordt naast circulariteit (sluiten van kringlopen) op zichzelf ook klimaatadaptatie en energietransitie bedoeld. Zoals in de Woondeal staat omschreven zullen in nieuwbouwplannen partijen zich inzetten om minimaal 25% circulair te ontwikkelen. Vanaf 2030 wil de regio minimaal 50% circulair bouwen om uiteindelijk in 2050 te komen tot een circulaire leefomgeving. De concrete uitwerking hiervan wordt na de vaststelling van de Ontwikkelvisie opgepakt.

De binnenstedelijke ontwikkeling van Winkelsteeg nabij het station Goffert biedt kansen voor een vermindering van mobiliteitsbewegingen, wat minder verbruik van fossiele brandstoffen betekent. Daarbij bestaan er ook mogelijkheden voor het stimuleren van deelvervoer en elektrisch rijden.

Winkelsteeg transformeert naar een werkwoongebied. Er zal naast nieuw werkprogramma ook een aanzienlijk programma aan woningen worden gerealiseerd. Wat betreft de nieuwbouw is de eerste stap bewust omgaan met oriëntatie, open-dicht-verhouding van het bouwvolume en goede isolatie. Daarnaast wordt er onderzocht welk warmtesysteem optimaal bijdraagt aan de duurzaamheidsopgave en de energietransitie. VERVOLG De invulling van de ambities voor circulariteit en energie wordt richting de realisatie nog nader uitgewerkt en bepaald. Dit vergt een nadere studie en afstemming met o.a. nutsbedrijven.

Warmte Transitie Atlas Kanserijke gebieden voor collectieve verwarming

In de energievraag en – voorziening wordt geacteerd volgens de trias energetica. Om dit te bereiken spelen twee belangrijke aspecten een rol. Ten eerste minimaliseren van het energieverbruik. “Alle energie die we besparen hoeven we niet op te wekken.” De toch benodigde energie wordt duurzaam opgewekt in het stedelijk gebied. De grootste potentie ligt op daken van bedrijfspanden, maar ook op daken van woningen liggen mogelijkheden. De resterende benodigde fossiele energie dient zo efficiënt en schoon mogelijk te zijn. Energieopgave, Omgevingsvisie

74

75

4.9 MOBILITEIT De ontwikkeling van Winkelsteeg versterkt het gehele stedelijk netwerk. Hierdoor blijven de hoofdverbindingen als de S100 (Weg door Jonkerbosch/ Neerbosscheweg), de Graafseweg en de Nieuwe Dukenburgseweg essentiële verkeersaders voor gemotoriseerd verkeer. Om de stad in zijn geheel bereikbaar te houden moet de doorstroming op deze wegen gewaarborgd blijven. Bij de ontwikkeling van Winkelsteeg ligt de focus op het stimuleren van actieve, duurzame en ruimte-efficiënte mobiliteit. Dit betekent het stimuleren van de voetganger, de fiets en het gebruik van OV. Het station Nijmegen Goffert speelt hierbij als OV-knooppunt een belangrijke rol, evenals de aansluiting op de buslijnen en de snelfietsroutes. Het aanbod van parkeerplaatsen wordt beperkt om het aantal motorvoertuigbewegingen minder sterk te laten toenemen. HOOFDONTSLUITING Bij de transformatie van Winkelsteeg is het van groot belang dat de huidige en toekomstige gebruikers beide beschikken over de juiste infrastructuur. De bedrijven hebben goede logistieke routes nodig en woongebieden willen graag veilige langzaam verkeerroutes naar de dagelijkse voorzieningen met niet te veel autoverkeer. Ook hierbij is het dus van belang een flexibel en robuust raamwerk te hebben voor een soepele ontsluiting en zo weinig als mogelijk overlast tussen werken en wonen.

RUIMTELIJKE HOOFDSTRUCTUUR

GROENSTRUCTUUR

Hoofdgroenstructuur

Hoofdgroenstructuur

Park Winkelsteeg

Park Winkelsteeg

Groene corridor kanaalfront

Groene corridor kanaalfront

Groenstructuur omliggende buurt

Groenstructuur omliggende buurt

Programma in het groen

Programma in het groen

Laan (bomen)

Laan (bomen)

Bomen kanaalfront

Bomen kanaalfront

Hoofd waterstructuur Wadi Spoorweg Langzaam verkeer route

WATERSTRUCTUUR

Auto structuur

Hoofd waterstructuur

Landgoed Winkelsteeg

Wadi

Sport

Waterretentie

Strand Roeivereniging

HOOFDONTSLUITING Ring en inprikkers Logistieke routes Nieuwe Dukenburgseweg

LEGENDA RUIMTELIJKE HOOFDSTRUCTUUR Ring en inprikkers

Autovrij gebied

Ring en inprikkers

Logistieke routes

Logistieke routes

Nieuwe Dukenburgseweg

Nieuwe Dukenburgseweg

LANGZAAM VERKEER EN SNELFIETSROUTE Langzaam verkeer route

Langzaam verkeerroute Langzaam verkeer route

Snelfietsroute

Snelfietsroute Snelfietsroute Spoorweg Spoorweg Bus

Bus

Autovrij gebied P

* Routes en netwerken op de kaart zijn indicatief GROEN GEZOND EN IN BEWEGING

76

Sport 2 km

OV Spoorweg

Parkeerhub

Beweegroute Langzaam verkeer route Strand

Buslijn

PARKEREN P

Parkeerhub

77

LANGZAAM VERKEER Goede fiets- en voetgangersverbindingen in Winkelsteeg zijn van groot belang als het gaat om het stimuleren van actieve, duurzame en ruimte-efficiënte mobiliteit. Hierbij speelt ook de aanwezigheid van station Nijmegen Goffert een belangrijke rol. Een goede bereikbaarheid vanuit het gebied zelf van het station is een must. Binnen Winkelsteeg worden een aantal verblijfsgebieden gecreëerd. In deze verblijfsgebieden heeft de voetganger het primaat. Snelheden voor overige verkeersdeelnemers worden beperkt en toegankelijkheid staat centraal. Een netwerk van voetgangersverbindingen zorgt voor korte looproutes naar de aanwezige voorzieningen, groenstructuren en naar de omliggende wijken. De bestaande wegen en historische lanen willen we als basis voor de ontsluitingsstructuur van het gebied gebruiken. Er zullen ook nieuwe verkeerroutes gerealiseerd worden enkel voor langzaam verkeer die de verschillende deelgebieden van Winkelsteeg onderling verbinden. RUIMTELIJKE HOOFDSTRUCTUUR

Waar mogelijk proberen we de barrièrewerking van de bestaande infrastructuur op te heffen. Zo willen we de twee bestaande bruggen beter laten aansluiten op het niveau van de kanaaloevers. Ook langs het kanaal wordt de relatie met Neerbosch-Oost versterkt door middel van kwaliteitsimpulsen van deze kanaaloever onder de bruggen. OV De stationsomgeving Goffert is een belangrijke toegangspoort voor Winkelsteeg. Hier komen de fiets- , OV- en autoinfrastructuur samen en is de aanwezigheid van station Goffert belangrijk. Station Goffert is ook een belangrijk OV-overstappunt voor voornamelijk gebruikers van de bus maar ook de overstap op de trein. Deze overstapfunctie willen we met de ontwikkeling van Stationsomgeving GoffertHOOFDSTRUCTUUR NTC versterken. De huidigeRUIMTELIJKE OV-structuur in Hoofdgroenstructuur

Hoofdgroenstructuur Park diverse Winkelsteeg snelfietsroutes. Door Winkelsteeg lopen Groene corridor kanaalfront Deze routes worden ingepast en het reguliere Groenstructuur omliggende buurt fietsnetwerk sluit hierop aan. De Nieuwe Programma in het groen Dukenburgseweg zal daarin een belangrijke Laan (bomen) rol spelen, waarbij de Bomen kruising met de S100/ kanaalfront Neerbosscheweg eenHoofd aandachtspunt is in de waterstructuur Wadi verdere uitwerking. Om de oversteekbaarheid en bereikbaarheid te Spoorweg verbeteren is een Langzaam verkeer route ongelijkvloerse kruising voor fietsers en Auto structuur voetgangers hier van belang. De vorm (brug of Landgoed Winkelsteeg tunnel) van deze ongelijkvloerse kruising zal in Sport Strand de volgende fase verder worden onderzocht.

Park Winkelsteeg

Bomen kanaalfront

Bomen kanaalfront

Groene corridor kanaalfront

Hoofd waterstructuur

Programma in het groen

Spoorweg

Laan (bomen)

Langzaam verkeer route

Hoofdgroenstructuur

Wadi

Park Winkelsteeg

Waterretentie

Groene corridor kanaalfront

Groene corridor kanaalfront

Strand

Groenstructuur omliggende buurt

Groenstructuur omliggende buurt

Roeivereniging

Programma in het groen

Programma in het groen

Laan (bomen)

Laan (bomen)

Ring en inprikkers

Bomen kanaalfront

Bomen kanaalfront

Logistieke routes

Hoofd waterstructuur

Nieuwe Dukenburgseweg

Wadi

Autovrij gebied

Spoorweg

Sport

HOOFDONTSLUITING

Hoofd waterstructuur Wadi Waterretentie

RUIMTELIJKE HOOFDSTRUCTUUR Ring en inprikkers

Logistieke routes

Logistieke routes

Nieuwe Dukenburgseweg

LANGZAAM VERKEER EN SNELFIETSROUTE Autovrij gebied P

Sport

OV

2 km

Spoorweg Buslijn

Beweegroute

Sport

Snelfietsroute

Strand

Roeivereniging

Wadi Waterretentie

Ring en inprikkers Logistieke routes

Spoorweg

Nieuwe Dukenburgseweg

Buslijn

RUIMTELIJKE HOOFDSTRUCTUUR * Routes en netwerken op de kaart zijn indicatief PARKEREN Ring en inprikkers P

Parkeerhub

Logistieke routes Nieuwe Dukenburgseweg

Langzaam verkeer route Strand

Hoofd waterstructuur

HOOFDONTSLUITING OV

Parkeerhub

GEZOND EN IN BEWEGING * Routes en netwerken op deGROEN kaart zijn indicatief

Langzaam verkeer route

WATERSTRUCTUUR

Roeivereniging

Snelfietsroute

Snelfietsroute

Parkeerhub

Landgoed Winkelsteeg LANGZAAM VERKEER EN SNELFIETSROUTE

Snelfietsroute

Bus

Langzaam verkeer route

Auto structuur

Langzaam verkeer route

Logistieke routes

Langzaam verkeer route

Langzaam verkeer route

Ring en inprikkers

Autovrij gebied

GROENSTRUCTUUR

Park Winkelsteeg

Landgoed Winkelsteeg

WATERSTRUCTUUR

RUIMTELIJKE HOOFDSTRUCTUUR

Hoofd waterstructuur

Auto structuur

Bomen kanaalfront

Spoorweg

Autovrij gebied

WATERSTRUCTUUR

Hoofdgroenstructuur

Ring en inprikkers

Bus

AUTO

Groenstructuur omliggende buurt Wadi

RUIMTELIJKE HOOFDSTRUCTUUR

Spoorweg

Groenstructuur omliggende buurt

OV Programma in het groen Laan (bomen)

Nieuwe Dukenburgseweg

P

Groene corridor kanaalfront

Laan (bomen)

HOOFDONTSLUITING

78

Park Winkelsteeg

Hoofdgroenstructuur

Roeivereniging

Nieuwe Dukenburgseweg

Hoofdgroenstructuur

Groene corridor kanaalfront

Programma in het groen

op deze wegen aangesloten. Voornamelijk de Tarweweg en de Gerstweg zijn van belang voor de afwikkeling van de logistiek van de huidige en toekomstige bedrijven in het gebied. Middels circuits die aangesloten zijn op de Nieuwe Dukenburgseweg worden de zittende en toekomstige bedrijven goed ontsloten en kan de kanaaloever ontzien worden van autoen vrachtverkeer. Op deze manier is er zo min mogelijk doorgaand verkeer op de plekken waar dit niet gewenst is, maar kan iedereen toch overal goed komen.

AUTO De auto gebruikt een robuust netwerk van omliggende wegen (Graafseweg, S100/ Neerbosscheweg, Nieuwe Dukenburgseweg en Hatertseweg) als hoofdontsluiting van GROENSTRUCTUUR Winkelsteeg. De Tarweweg en Gerstweg zijn

Park Winkelsteeg

Groenstructuur omliggende buurt

LANGZAAM VERKEER GROENSTRUCTUUR

Nijmegen is het uitgangspunt voor buslijnen voor Winkelsteeg. Het lijkt voor het moment het meest logisch om uit te gaan van haltes langs de Graafseweg en S100 bij het station en Nieuwe Dukenburgseweg. Aandachtspunt is hierbij de inrichting van het kruispunt ten noorden van station Goffert en de haltering van de bussen bij het station om de OV-knoop goed te laten functioneren. Ook wordt nog verder bezien hoe de busbereikbaarheid in de werkwoongebieden te realiseren is in overleg met de concessiehouder en ov-bedrijven.

ONTWIKKELING GROENE RING

Langzaam verkeer route Snelfietsroute

Autovrij gebied

* Routes en netwerken op de kaart zijn indicatief LANGZAAM VERKEER EN SNELFIETSROUTE Langzaam verkeer route Snelfietsroute

79

AANPASSING S100 / NEERBOSSCHEWEG De S100 / Neerbosscheweg is één van de belangrijkste wegen voor de ontsluiting van Nijmegen. Daarom worden er geen nieuwe aansluitingen op de ring gemaakt en ook niet aan de capaciteit van de weg getoornd. Tussen beide rijbanen van de Neerbosscheweg ligt nu een groot parkeerveld. Voor langzaamverkeer vormt de huidige situatie een onprettige, onbeschutte zone om over te steken. Dit geldt voor voetgangers en fietsers vanaf de Muntweg, maar ook vanaf Neerbosch-Oost richting Winkelsteeg. Door de rijbanen van de S100 bij elkaar te leggen worden barrières opgeheven, kunnen relaties met de omgeving worden verbeterd en ontstaat er ruimte voor ontwikkeling. Vooralsnog gaan we uit van de variant waarbij de rijbanen van de S100 aan de oostzijde gebundeld worden en de Graafseweg aan de noordzijde gebundeld. Een andere variant waarbij de Graafseweg wordt gebundeld aan de zijde van het spoor en de Neerbosscheweg tussen Bastionhotel en sportvelden, is toegevoegd aan de ruimtelijke studie (zie paragraaf 5.3). Dit kan nog leiden tot een andere keuze.

AANPASSING NIEUWE DUKENBURGSEWEG Nieuwe Dukenburgseweg beschouwen we als Nieuwe DukenburgseDeweg; bestaande een levensader Winkelsteeg en Dukenburg: een situatie levendige verkeersader met verblijfskwaliteit die de deelgebieden met elkaar verbindt en ook belangrijk is voor de ontsluiting van de verschillende deelgebieden in Winkelsteeg. Het is daarbij van belang om de weg zo in te richten dat de (verblijfs)kwaliteit van de Nieuwe Dukenburgseweg kan verbeteren.

8m

8m

Ring en inprikkers 8m

8m

Nieuwe DukenburgseNu: weg; bestaande situatie 8m

8m

Nieuwe Dukenburgse Wens: weg; optie 1 * indicatief8 straatprofiel: we m zoveel mogelijk 16 m willen3,5 m 3,5Waar m mogelijk 8 m groen en laanbeplanting invoegen langs de Nieuwe Dukenburgse weg. 50 m

Ring en inprikkers 8m

8m

Nieuwe Dukenburgse weg; optie 2 21 m

3,5 m

3,5 m

8m

3,5 m

8m

50 m

De bestaande infrastructuur neemt enorm veel ruimte in. Daarmee beknot het de ruimte rondom het station.

Door de infrastructuur beter in te passen heeft de NTC campus veel groeiruimte en wordt de barriere werking van de infra minder.

Wibautstraat, Amsterdam

Nieuwe Dukenburgse weg; optie 1 Logistieke routes

80

8m

3,5 m

16 m 50 m

3,5 m 7 m

3,5 m

81

PARKEREN Op dit moment wordt binnen Winkelsteeg vrijwel overal op maaiveld geparkeerd. De transformatie naar een binnenstedelijk werk-woongebied verlangt gebouwde parkeeroplossingen. Winkelsteeg zal een gebied worden met stedelijke dichtheden. Om het gebied leefbaar, betaalbaar en dus realiseerbaar te maken zal het autogebruik zoveel mogelijk beperkt worden en het gebruik van de fiets, OV of ander langzaam verkeer gestimuleerd. Winkelsteeg zal aangesloten worden op belangrijke langzaamverkeerstructuren van Nijmegen (snelfiets en reguliere fietsroutes). Binnen Winkelsteeg zal langzaamverkeer op een aantrekkelijke wijze worden ingepast, bijvoorbeeld in combinatie met de hoofdgroenstructuur. Winkelsteeg sluit hiermee aan op de huidige mobiliteitstransitie. Deze transitie naar gezondere vormen van vervoer zoals meer (bak)fietsen betekent ook dat Winkelsteeg zal voorzien in voldoende voorzieningen voor fietsparkeren voor bewoners en werknemers. Winkelsteeg zal in de toekomst bestaan uit diverse deelgebieden, ieder met een eigen identiteit. Voor ieder type werk-woonmilieu is verkend wat de beste parkeeroplossing voor primaire gebruikers en bezoekers is.

Winkelsteeg zal een breed scala aan parkeeroplossingen aanbieden; bovengrondse parkeergebouwen, half-verdiepte garages, (gebouwde) parkeeroplossingen op eigen terrein als drive-in woningen en deels maaiveld parkeren (voornamelijk bezoekers). Op termijn zal er in geheel Winkelsteeg sprake zijn van betaald parkeren. Dit zal te zijner tijd ook betekenen dat de schil hier om heen te maken krijgt met gereguleerd parkeren (voor afstanden zie: Parkeren in Nijmegen 2020-2030). Door slim dubbelgebruik tussen de woonen werkfuncties te organiseren wordt het aantal parkeerplaatsen dat gerealiseerd moet worden zoveel mogelijk beperkt. Tegelijkertijd zetten we ons in om de parkeergelegenheden

82

binnen een acceptabele loopafstand van de entree tot woningen, bedrijven en andere instellingen te realiseren. Daarbij ontwikkelen deelconcepten zich meer en meer (MaaS) en zal er verder onderzocht worden in welke vorm een mobiliteitshub inpasbaar is in Winkelsteeg. Onder een mobiliteitshub verstaan we een gebouwde voorziening waar meerdere vormen van (wel of niet elektrische) mobiliteit gecombineerd worden met deelmobiliteit, werknemers-, bewoners- en/ of bezoekersparkeren. Deze mobiliteitshub staat ten dienste van het mobiliteitssysteem van de wijk door een geclusterd aanbod van schoner en efficiënter vervoer. Een mobiliteitshub biedt een aantal voordelen. Door de mobiliteitsvraag voor een gebied geclusterd op te lossen, zal ook het gebruik van deelmobiliteit aantrekkelijker worden voor bewoners, werknemers en bezoekers. Een hoger gebruik van deelmobiliteit biedt ook een grote ruimtewinst in benodigd aantal parkeervoorzieningen. Dit maakt het mogelijk om minder parkeren te faciliteren. De Hub heeft de potentie om koppelingen te maken met nieuwe en bestaande voorzieningen. Hierbij kan worden gedacht aan pakketdiensten, energievoorziening of fietswerkplaatsen, commercieel programma als flexibele werkplekken, maar ook een sociaal programma als een huiskamer voor de buurt.